Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 163/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 5 lit. b, art. 18 ust. 5 lit. h, art. 48, art. 50 utd , art. 92 ust. 1 i ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 204 poz 2088
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Katarzyna Janicka po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. J.-A. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 1 czerwca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 538/07 w sprawie ze skargi I. J.-A. T. na decyzję Główny Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddalono skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 1 czerwca 2007 sygn. akt VI SA/Wa 538/07 w sprawie ze skargi I. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym – oddalił skargę.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym.

W dniu 9 lipca podczas kontroli samochodu F. T. nr rej. [...] stwierdzono przewóz trzech osób z miejscowości W. do miejscowości B. Kierowca W. K. - okazał zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej dot. I. J. oraz licencję nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką wydaną na przedsiębiorcę K. J. (męża skarżącej) i zeznał, że przedsiębiorca zlecił mu wyjazd do W. w celu zabrania z lotniska O. trzech pasażerów. Pasażerowie stwierdzili, że ustaloną cenę wynajmu pojazdu wraz z kierowcą (350 złotych) mieli zapłacić po wykonaniu usługi. W ocenie organu, powyższy przewóz należało zakwalifikować jako przewóz okazjonalny. Ponadto w trakcie kontroli stwierdzono, że na przedmiotowym pojeździe znajdowały się napisy: "przewozy pasażerskie kraj - zagranica - szybko, tanio, bezpiecznie" wraz z podaniem dwóch numerów telefonów kontaktowych. Omówione oznakowanie naruszało, zdaniem organu, zakaz wykonywania przewozów okazjonalnych z umieszczaniem na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy (art. 18 ust. 5 lit b ustawy o transporcie drogowym).

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD) decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] na podstawie art. 93 ust. 1 i art. 92 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.) – dalej utd. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 13000 złotych - za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek kara - 8000 złotych (l.p. 1.1. załącznika do utd.) oraz wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu umieszczenia na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy kara - 5000 złotych (l.p. 2.9. pkt 2).

Główny Inspektor Transportu Drogowego, utrzymując na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa. zaskarżoną decyzję w mocy, stwierdził, że argumenty zawarte w odwołaniu są bezzasadne. Organ II instancji wyjaśnił, że nie ma przesądzającego znaczenia treść wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, skoro ustalony stan faktyczny wskazywał na fakt wykonywania w dniu kontroli przewozu okazjonalnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] skarżąca I. J. wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji w całości, ewentualnie o jej zmianę poprzez nałożenie kary pieniężnej w kwocie 3000 złotych l.p. 1.3. załącznika do utd. za wykonywanie transportu taksówką bez licencji. Zarzuciła, iż organ nie uwzględnił faktu, że z zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej skarżącej, z kodu 60.22.Z według PKD wynika prowadzenie przez nią działalności w zakresie taksówek osobowych, a dodatkowo stwierdziła, iż przepis art. 18 ust. 5 narusza art. 32 Konstytucji RP oraz podkreśliła, że w protokole kontroli wpisano, że skontrolowano autobus, gdy tymczasem był to samochód osobowy.

WSA skargę oddalił. Mając na względzie definicję z art. 4 pkt 11 u.t.d. i opisany w decyzji stan faktyczny Sąd I instancji wskazał, że organ prawidłowo zakwalifikował skontrolowany transport jako przewóz okazjonalny, na wykonywanie którego strona powinna posiadać licencję transportową. WSA nie zgodził się z argumentacją skarżącej, że ewentualnie mogła zostać ukarana karą administracyjną w wysokości 3000 złotych za brak licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (tj. wg l.p. 1.3 załącznika do utd) i wskazał, że jak wynika z dokonanych przez organ ustaleń mających potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym (zeznania świadków, zdjęcia, wyjaśnienia strony), skontrolowany pojazd nie był oznaczony "TAXI" a należność za kurs nie była ustalona wg wskazań taksometru (strony umówiły się na kwotę 350 złotych). Tymczasem zgodnie z art. 2 pkt 3 Ustawy prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908) – dalej Prd. taksówką jest pojazd samochodowy odpowiednio wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu za ustaloną na podstawie taksometru opłatą:

a) osób w liczbie nie większej niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego (taksówka osobowa),

b) ładunków o masie nieprzekraczającej 2,5 t (taksówka bagażowa).

Skoro w niniejszej sprawie pojazd nie był odpowiednio oznaczony, natomiast przewóz nie był dokonany za ustaloną na podstawie taksometru opłatą organ prawidłowo uznał, że przewóz wykonany w dniu 9 lipca 2006 r. samochodem marki F. T. o numerze rejestracyjnym [...] nie był przewozem taksówką w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, natomiast był przewozem okazjonalnym, na wykonywanie którego strona powinna posiadać stosowną licencję. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że nie może mieć przesądzającego znaczenia okoliczność podnoszona przez stronę, że działalność gospodarcza skarżącej sklasyfikowana została według PKD pod numerem 60.22.Z, a zatem podlega działalności taksówek osobowych.

Odpierając zarzut dotyczący naruszenia art. 18 ust. 5 utd., Sąd wskazał, że celem wprowadzenia zakazów o których mowa w tym przepisie było ograniczenie procederu polegającego na tym, że upodobniając pojazd do taksówki przedsiębiorca mógł ominąć wyjątkowo restrykcyjne przepisy dotyczące uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką, a w istocie wykonywać ten rodzaj transportu. Sąd podkreślił, że wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu okazjonalnego oraz obowiązku różnego oznaczenia pojazdów przeznaczonych dla obu typów przewozów powodować ma zminimalizowanie możliwości wprowadzania w błąd potencjalnych klientów, którzy sądzą, że odbywają podróż licencjonowaną taksówką tzn. pojazdem spełniającym określone standardy w zakresie m.in. kwalifikacji kierowcy, wyposażenia auta oraz cennika za usługę. Wskazane w cytowanym przepisie zakazy należy, w ocenie WSA, rozumieć jako zakazy umieszczania na pojeździe oznaczeń i urządzeń mogących wprowadzać potencjalnego klienta w błąd, co do faktycznego rodzaju i zakresu prowadzonej działalności gospodarczej przez osobę dysponującą takim pojazdem.

Sąd wskazał, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem wskazanym l.p. 2.9. pkt 2 załącznika do u.t.d. w związku z czym, dla nałożenia kary pieniężnej określonej w ww. pozycji załącznika nie jest konieczne łączne spełnienie wymienionych w nim warunków o czym świadczy spójnik "lub". Informacją indywidualizującą przedsiębiorcę był numer telefonu (nie była podana ani nazwa przedsiębiorstwa ani adres) co w zestawieniu ze stwierdzeniem skarżącej zawartym w odwołaniu - "(...) informacja o przedsiębiorstwie odwołującej się za którą została ukarana, nie była umieszczona na pojeździe w sposób trwały (...)" - potwierdza, w sposób nie budzący wątpliwości, że sporny numer był wykorzystywany przez I. J. na potrzeby prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w zakresie transportu okazjonalnego.

W ocenie Sądu nie budzi również wątpliwości, że umieszczenie omawianych oznaczeń na szybie pojazdu, wbrew twierdzeniom skarżącej, wypełnia dyspozycję art. 18 ust. 5 lit. b u.t.d. gdyż szyba samochodu jest niewątpliwie częścią pojazdu, a zakaz określony w powołanym przepisie dotyczy "pojazdu", co wynika wprost z treści ww. uregulowania.

Powyższy wyrok skarżąca zaskarżyła w całości skargą kasacyjną zarzucając mu na zasadzie art. 174 Ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 r. nr 153. poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a. naruszenie

I . prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:

- art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. 2004. nr 173. poz. 1807 ze zm.) poprzez uznanie kompetencji organów Inspekcji Transportu Drogowego działających na podstawie i w granicach art. 48 oraz art. 50 utd do samodzielnej klasyfikacji działalności gospodarczej skarżącej i dokonywania własnych ustaleń w przedmiocie rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej przez wnioskodawczynię wbrew jej woli kwalifikacji PKD i stanowisku wyrażonemu w materiale dowodowym: protokołom przesłuchań i dowodach takich jak dowód rejestracyjny pojazdu zawierający urzędowe adnotacje i wpis ..TAXI" z dnia [...] lutego 2004 r.

- art. 18 ust. 5 lit. b) utd. poprzez: jego zastosowanie w niniejszej sprawie i pominięcie faktu, iż zgodnie z dowodem rejestracyjnym pojazd był zarejestrowany jako taksówka i w tym zakresie nie miał żadnych ograniczeń do umieszczania na zewnątrz i wewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy oraz

jego niewłaściwą rozszerzającą wykładnię, niedopuszczalną z punktu widzenia art. 31 Konstytucji, prowadzącą do uznania "że umieszczenie oznaczeń wewnątrz pojazdu za szybą wypełnia dyspozycję art. 18 ust. 5 lit. h i nie ma znaczenia czy tabliczka umieszczona jest na trwale czy też nie, ponieważ szyba samochodu jest niewątpliwie integralną częścią pojazdu".

- art. 92 ust. 1 i ust. 4 utd. poprzez przyjęcie, że arbitralnie nałożenie przez organ kontrolny na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 13.000 tysięcy złotych (8.000 za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek oraz 5.000 za naruszenie zakazu umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym), było zgodne z prawem w sytuacji, gdy skarżąca prowadziła działalność na wykonywanie transportu drogowego taksówką i w związku z tym może odpowiadać co najwyżej za wykonywanie transportu drogowego taksówką bez wymaganej licencji (punkt 1.3 Taryfikatora kar), za co przewidziana kara jest prawie trzykrotnie niższa.

II naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 133 p.p.s.a., w związku z orzekaniem przez Sąd I instancji w oparciu o część materiału zgromadzonego w aktach sprawy z pominięciem istotnych okoliczności takich jak dowód rejestracyjny pojazdu z wpisem "TAXI" oraz wpisu w ewidencji działalności gospodarczej skarżącej wskazującej na usługi TAXI zgodnie z kwalifikacją PKD oraz faktu, że przed wydaniem wyroku skarżąca na podstawie tych samych dokumentów (tj. wpisu w Ewidencji Działalności Gospodarczej) uzyskała licencję TAXI. nie zaś na przewóz okazjonalny, co prowadziło do błędnych ustaleń faktycznych.

- art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez:

1. ograniczenie kontroli decyzji tylko do uchybień proceduralnych, które nie miały wpływu na wynik sprawy i bezzasadne pominiecie uchybień, które miały lub mogły mieć taki wpływ, w szczególności pominięcie podnoszonego przez stronę faktu sporządzenia przez Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego niepełnego i niezgodnego w prawem protokołu błędnie wskazującego na rodzaj i typ pojazdu a także działalności skarżącej oraz cech i przeznaczenia pojazdu kontrolowanego.

2. odstąpienie od wszechstronnej oceny niepełnego i niedokładnego protokółu (numer [...]) sporządzonego przez młodszego inspektora transportu drogowego K. O. z Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2006 r. w sprawie kontroli zawierając następujące uchybienia merytoryczne:

X nieprawidłowe stwierdzenia, że:

a) przedsiębiorcą kontrolowanym byt K. J. TAXI OSOBOWE.

b) pojazd jest autobusem.

c) cena za przejazd została ustalona za wynajem pojazdu wraz z kierowcą, w sytuacji, gdy osoby przewożone niczego nie wynajmowały, ale każda z nich miała dokonać opłaty za przejazd po wykonaniu usługi jak w taxi co wskazuje na wewnętrzną sprzeczność ustaleń organu wymagającą rozstrzygnięcia w ramach kontroli,

d) na pojeździe znajdowała się informacja, podczas gdy faktycznie chodziło o kartkę umieszczoną wewnątrz pojazdu.

e) powyższa informacja zawierała m.in. numery telefonów przedsiębiorcy skarżącej, podczas gdy w rzeczywistości były to numery telefonów zarejestrowanych na inną osobę, co potwierdza materiał dowodowy zebrany w toku postępowania przed

Sądem I instancji;

XX brak innych istotnych informacji niezbędnych dla dokonania ustaleń faktycznych takich jak stwierdzenie czy w pojeździe TAXI byt taksometr i inne oznakowanie.

XXX sprzeczność informacji wynikających z porównania poszczególnych rubryk:

a) pojazd TAXI - autobus.

b) wynajem pojazdu z kierowcą, z jednoczesnym ustalenie, że pasażerowie mieli

zapłacić 350 zł po wykonaniu usługi.

c) ustalenie, że kierowca okazał licencję na wykonywanie transportu drogowego

taksówką na terenie gm. Miejskiej B. P., przy jednoczesnym ustaleniu: kierowca nie okazał w czasie kontroli wymaganej licencji na transport osób.

- art. 135 w związku z art. 106 § 3 w/w ustawy wobec odstąpienia Sądu I instancji od podjęcia przewidzianych prawem czynności w celu usunięcia naruszenia prawa Inspekcji Transportu Drogowego w związku z dokonaniem przez ten organ ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym oraz w związku z oczywistymi brakami w toku podjętych czynności kontrolnych, podczas gdy niewątpliwe braki w protokole sporządzonym przez organ kontrolny w pełni uzasadniały konieczność uchylenia decyzji bądź przeprowadzenia niezbędnych dowodów w toku postępowania przed Sądem w celu usunięcia istotnych uchybień podlegających kontroli sądowej.

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów wskazanych w skardze, w tym pominięcie dowodu z wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu ..TAXI"", co stanowi naruszenie wskazanej normy.

- art. 68 kpa. poprzez uznanie za dowód niepełnego protokołu i

- arbitralne stwierdzenie, że w kontrolowanym przypadku miał miejsce przewóz okazjonalny, co nie odpowiadało zakresowi kontroli a stanowiło podstawę rozstrzygnięcia o ukaraniu skarżącej .

Wskazując na powyższe, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca:

- podniosła, że Sąd nie wyjaśnił, dlaczego do skarżącej nie stosuje się taryfikatora kar za naruszenie ustawy o transporcie drogowym odnoszących się do taksówek,

- wskazała, iż działalność gospodarcza I. J. sklasyfikowana została w ewidencji działalności gospodarczej PKD pod numerem 60.22.Z. jako działalność taksówek osobowych, zatem, przewóz osób z W. do B. za określoną cenę mieścił się w tej klasyfikacji, a wszelkie zatem ustalenia organu kontroli w zakresie rodzaju działalności gospodarczej skarżącej są dowolne,

-podniosła, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej każdy ma prawo do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na równych prawach, zaś swoboda działalności gospodarczej jest jedną z podstawowych zasad gospodarki rynkowej i oznacza m.in. wolność wyboru działalności gospodarczej, jak również wolność wykonywania takiej działalności,

–zarzuciła, iż Sąd pominął dowody z wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, który wyraźnie stwierdza, że I. J. figuruje w ewidencji działalności m. B. P. jako przedsiębiorca prowadzący działalność w zakresie: działalność taksówek osobowych Skarżąca zarzuciła, iż Sąd I instancji orzekał w oparciu o część materiału zgromadzonego w aktach sprawy z pominięciem istotnych okoliczności takich jak chociażby dowód rejestracyjny pojazdu skarżącej z wpisem TAXI, co prowadziło jej zdaniem, do błędnych ustaleń faktycznych przyjętych zarówno przez organ kontrolny jak i Sąd.

W ocenie skarżącej Sąd dostrzegając braki dowodowe, wynikające z błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organ kontrolny, zgodnie z art. 135 w związku z art. 106 § 3 p.p.s.a. zobowiązany był do podjęcia przewidzianych prawem czynności w celu usunięcia naruszenia prawa przez organ Inspekcji Transportu Drogowego w związku z zastosowaniem przez ten organ przepisów prawa materialnego zgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym oraz oczywistymi brakami w toku podjętych czynności kontrolnych. Zaniechanie powyższego naruszyło wskazane w powyższych artykułach normy i skutkowało wydaniem całkowicie błędnego rozstrzygnięcia.

Skarżąca nie podzieliła argumentacji Sądu odnośnie zasadności drugiej z kar tj. kary w wysokości 5000 złotych za naruszenie art. 18 ust. 5 lit. b) utd za umieszczenie na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy. Wskazała, iż Sąd oceniając jej prawidłowość zastosował rozszerzającą wykładnię celowościową w sytuacji, gdy nie budziło żadnych wątpliwości literalne brzmienie w/w przepisu. Sąd nie podzielił jednocześnie konsekwentnie podnoszonego przez skarżącą faktu, iż oznakowanie musi być umieszczone na pojeździe w sposób trwały. Zaś w omawianym stanie faktycznym wewnątrz pojazdu znajdował się napis ..przewozy pasażerskie kraj - zagranica - szybki, tanio bezpiecznie" wraz z podaniem dwóch numerów telefonów. Była to tabliczka oparta o szybę wewnątrz pojazdu. Jak już wyżej wskazano, skontrolowany pojazd był taksówką, zatem, nie odnosiły się do niego ograniczenia odnośnie oznakowania, zgodnie z art. 2 pkt. 45 prawo o ruch drogowym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i z tego względu podlega oddaleniu.

Na wstępie zauważyć należy, że w myśl art. 183 § p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod uwagę z urzędu nieważność postępowania. Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie nieważność postępowania nie występuje, należało poprzestać na odniesieniu się do skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

- naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

- naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna w rozpatrywanej sprawie sporządzona została z powołaniem się na zarzuty naruszenia zarówno prawa materialnego jak też procesowego.

W ramach zarzutu opartego na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a, autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie art. 133, art.134 § 1, art. 135 w związku z art. 106 § 3, art. 141 § 4 p.p.s.a. oraz na art. 68 Kpa. a istota zarzutów sprowadza się do zaakceptowania przez WSA wadliwie przeprowadzonego postępowania administracyjnego, w wyniku czego dokonano ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym oraz do niepodjęcia próby naprawienia tego stanu Kwestią zasadniczą w rozpatrywanej sprawie jest czy WSA, orzekając na zasadzie określonej przez przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. tj. na podstawie akt sprawy, prawidłowo przyjął za organem, iż skarżąca wykonywała okazjonalny transport drogowy, a nie jak twierdziła, przewóz osób taksówką oraz że uchybiła zakazowi umieszczania na pojeździe przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu maksymalnie 9 osób wraz z kierowcą oznaczeń z nazwą, adresem lub telefonem przedsiębiorcy.

Krajowym transportem drogowym jest, zgodnie z art. 4 pkt 1 utd., podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu rzeczy lub osób pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów (...) na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z definicji wynika, iż z uwagi na zastrzeżenie realizowania transportu drogowego jako działalności gospodarczej, działalność ta jest, za wyjątkiem przejazdów wykonywanych przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do prowadzonej działalności gospodarczej, działalnością o charakterze zarobkowym. Wykonywanie transportu drogowego może dotyczyć przewozu rzeczy lub osób, a i w tej kategorii może realizować się w różnych formach, zawsze jednak będzie wymagało uzyskania na podstawie art. 5 ust. 1 utd. odpowiedniej licencji. O obowiązku uzyskania licencji, w przypadku woli wykonywania działalności gospodarczej transportowej, stanowi art. 75 ust. 3 pkt 1) ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1807). Licencja ta, w zależności od tego na jaki rodzaj transportu będzie opiewać, uprawnia do wykonywania wskazanej w niej działalności transportowej i wydawana jest przez właściwy organ (art. 7 ust. 1 i ust. 2 utd.) na zgłoszony przez przedsiębiorcę wniosek. Przedsiębiorca, ubiegając się o przyznanie licencji i wskazując, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 utd., na jej rodzaj oraz zakres, deklaruje wolę realizowania konkretnego rodzaju działalności transportowej, tym samym wstępnie decyduje o tym jaki jej rodzaj będzie realizował. Jak już zostało powiedziane, licencja może zostać wydana na transport drogowy rzeczy lub osób, jednak licencja na krajowy drogowy transport osób nie uprawnia do wykonywania transportu drogowego taksówką, co wynika z art. 12 ust. 1b utd. Wykonywanie tego rodzaju działalności transportowej w zakresie przewozu osób i rzeczy uzależnione jest od wymogu legitymowania się licencją na tę konkretną działalność. Licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką udziela się przedsiębiorcy na podstawie art. 6 ust. 4 utd., jeżeli spełnia on wymagania określone w ust. 1 tego artykułu.

W rozpatrywanej sprawie nie było sporne, iż skarżąca, posiadając wpis do ewidencji w zakresie "działalność taksówek osobowych" w dacie kontroli nie posiadała żadnej licencji. W toku prowadzonego postępowania skarżąca, posługując się symbolami Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, twierdziła, iż działalność oznaczona symbolem PKWiU 60.20.11 – taksówki osobowe – nie jest prowadzona w oparciu o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, zaś prowadzona przez nią działalność (nie stanowi przewozów okazjonalnych i określona jest przez art. 6 utd.) oznaczona jest symbolem 60.22.12 i polega na wynajmowaniu pojazdu z kierowcą lub na przewozie indywidualnym pasażerów do ustalonych przez nich miejsc (wyjaśnienie z dnia 6 września 2006 r.).

W tym miejscu należy stanowczo stwierdzić, iż to jaki rodzaj działalności zostanie przez przedsiębiorcę zadeklarowany celem wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i jaki zostanie ostatecznie w tej ewidencji ujawniony, nie oznacza ani faktycznego podjęcia zadeklarowanej działalności, ani nie może przesądzać, że realizowana przez przedsiębiorcę działalność jest tą zadeklarowaną. W przedmiotowej sprawie miało miejsce, jak stwierdza sama skarżąca, wykonywanie przewozów indywidualnych pasażerów, co stanowi przewóz osób i podlega regulacji ustawy o transporcie drogowym określającej w sposób wyczerpujący zasady podejmowania i wykonywania tej działalności. Krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób może mieć postać przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego, na które wymagana jest licencja transportowa dla danego rodzaju przewozu lub może realizować się jako przewóz osób taksówką, który wymaga takiej treści licencji.

W przypadku kontroli drogowej pojazdu wykonującego konkretny przewóz osób, ocena co do tego jaki jego rodzaj realizowany jest przez przedsiębiorcę w dacie kontroli, zależy nie od intencji przedsiębiorcy, posiadanego przez niego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, tym bardziej od klasyfikacji PKWiU, nie zależy też od wpisu w dowodzie rejestracyjnym pojazdu, którym jest wykonywany transport, a od rzeczywistego, realnie wykonywanego przewozu znajdującego potwierdzenie w zebranych w sprawie dowodach. Powyższe ustalone zostaje w wyniku postępowania kontrolnego, a następnie prowadzonego z udziałem strony postępowania administracyjnego. W przedmiotowej sprawie decydujące dla uznania przewozu za okazjonalny było niezakwestionowane przez stronę stwierdzenie niezastosowania zasady odpłatności za przejazd wyliczonej według taksometru, a także nieoznaczenie pojazdu jako taksówki. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji art. 43 pkt 2 Prd. stanowi, iż taksówką jest pojazd samochodowy odpowiedni wyposażony i oznaczony, przeznaczony do przewozu za ustaloną ma podstawie taksometru opłatą: osób w liczbie nie większej, niż 9 łącznie z kierowcą oraz ich bagażu podręcznego (taksówka osobowa) i ładunków o masie nieprzekraczajacej 2,5t. (taksówka bagażowa). W sytuacji braku przesłanek charakteryzujących przewóz osób taksówką, ustalono wykonywanie przewozu okazjonalnego tj. przewozu, który nie jest ani przewozem regularnym, regularnym specjalnym czy wahadłowym (art. 4 pkt 11 utd.). Również niekwestionowany był przez skarżącą sam fakt umieszczenia na pojeździe danych niedozwolonych tj. m.in. numeru telefonu przedsiębiorcy; skarżąca negowała sam zakaz jako niedotyczący przedsiębiorcy wykonującego inny, niż okazjonalny przewóz.

WSA nie dopatrzył się w prowadzonym przez organ obu instancji postępowaniu takich uchybień prawa procesowego, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji. Ocena działań organu dokonana przez Sąd I instancji, znajduje oparcie w aktach sprawy administracyjnej i nie budzi wątpliwości. Niezasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez WSA art. 133 § 1 p.p.s.a. (Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał ten zarzut mimo braku wskazania konkretnej jednostki redakcyjnej artykułu z uwagi na opisanie naruszenia wskazujące właśnie na § 1).

Chybiony jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 134 § 1 p.p.s.a. ponieważ błąd protokołu kontroli polegający m.in. na wpisaniu na stronie 1, w pozycji "typ" – "autobus" jako pojazd kontrolowany jest bez znaczenia dla wyniku sprawy z racji opisania tego pojazdu na stronie 2 protokołu jako F. –T. z liczbą miejsc - 9 i zamieszczenia zdjęć tego samochodu. Również bez znaczenia są wpisane do protokołu dane przedsiębiorcy, którym początkowo był mąż skarżącej K.J. Powyższe wynikało z okazanej przez kierowcę kontrolującym licencji dla tego przedsiębiorcy, co sugerowało, że ten właśnie przedsiębiorca wykonuje kontrolowany przejazd, a co zostało następnie w postępowaniu administracyjnym wyjaśnione przez umorzenie pierwotnie prowadzonego postępowania wobec K. J., a wszczęcie postępowania wobec skarżącej na stwierdzonej już podstawie faktycznej. Zarzuty skargi kasacyjnej niedokonania przez WSA oceny protokołu jako niepełnego gdy idzie o ustalenia co do odpłatności za przejazd (350 zł płatne po wykonaniu usługi) są bezpodstawne w sytuacji udokumentowanych zgodnych zeznań świadków, w tym uzyskanych w trakcie postępowania administracyjnego zeznań K. J. oraz samej skarżącej.

Jako niezasadny Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut naruszenia przez WSA przepisu art. 135 p.p.s.a. w związku z art. 106 § 3 tej ustawy. Istota przepisu art. 135 p.p.s.a polega na obowiązku sądu administracyjnego wyjścia poza granice skargi i podjęcia odpowiednich środków w stosunku do aktów niezaskarżonych, a wydanych w postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy. Skorzystanie przez Sąd I instancji z przepisu art. 135 p.p.s.a. uwarunkowane jest stwierdzeniem przez sąd naruszenia prawa zaskarżonym rozstrzygnięciem i przekonaniem tego Sądu, że aby doprowadzić do stanu zgodnego z prawem w danej sprawie, należy wyeliminować, poza zaskarżoną decyzją, dodatkowo wszystkie inne rozstrzygnięcia niezgodne z prawem, a z daną sprawą związane. W przedmiotowej sprawie WSA prawidłowo ocenił, iż zaskarżony akt nie narusza prawa.

Nadto, nietrafne jest stawianie na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 68 Kpa. Poddając w skardze kasacyjnej krytyce wyrok sądowy, a nie decyzję administracyjną, jej autor zobowiązany jest wskazać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, zaś przepisy procedury administracyjnej mogą zostać powołane tylko jako uzasadnienie naruszenia przepisów procedury sądowej.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, w żadnym razie nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji naruszył art. 6 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej poprzez uznanie kompetencji organów Inspekcji Transportu Drogowego do samodzielnej klasyfikacji działalności gospodarczej skarżącej i dokonywania w tym zakresie własnych ustaleń. Po pierwsze, kwestie dotyczące sklasyfikowania działalności skarżącej według PKWiU i stosownych wpisów w ewidencji działalności gospodarczej pozostawały poza zainteresowaniem organu, który ograniczył się do wyjaśnienia w decyzji utrzymanej w mocy dlaczego klasyfikacja ta nie ma znaczenia w sprawie i dlaczego działalność sklasyfikowana pod symbolem 60.22.Z nie może być prowadzona wyłącznie w oparciu o wpis ewidencyjny. Po drugie zaś, brak jest podstaw do uznania, że w sytuacji, gdy wskazywany w skardze kasacyjnej przepis nie był przez organ ani stosowany, ani interpretowany, a nie było też podstaw do odnoszenia się do tej normy, WSA mógł w jakikolwiek sposób przepis ten naruszyć.

Za nieuzasadniony uznał Naczelny Sąd Administracyjny zarzut naruszenia art. 18 ust. 5 utd. przez jego zastosowanie i uznanie, że pojazd zarejestrowany jako taksówka mógł mieć ograniczenia w zakresie umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy. Zgodnie ze wskazanym przepisem przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej, niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: a) umieszczania i używania w pojeździe taksometru, b) umieszczania na pojeździe oznaczeń z nazwą, adresem oraz telefonem przedsiębiorcy, c) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Z przepisu w sposób jasny wynika, iż opisane w nim zakazy odnoszą się do faktycznie wykonywanych pojazdami przewozów, a nie dotyczą pojazdów, które mają przypisany w dowodzie rejestracyjnym cel. Również niecelne jest postawienie zarzutu dokonania rozszerzającej wykładni cyt. przepisu, przez przyjęcie, że umieszczenie oznaczeń wewnątrz pojazdu, za szybą wypełnia dyspozycję tego przepisu. Przywołana norma, określając umieszczanie jakich oznaczeń na pojeździe jest niedozwolone, nie odnosi się szczegółowo do sposobu ich umieszczenia oznaczeń. Dlatego przyjąć należy, że zgodnie z art. 18 ust. 5 lit. "b" utd. każde widoczne i w jakikolwiek sposób przymocowane czy zespolone z pojazdem lub częścią tego pojazdu oznaczenie identyfikujące firmę przedsiębiorcy, jego adres lub telefon będzie działaniem niedozwolonym w przypadku wykonywania nim przewozu okazjonalnego.

Zarzut naruszenia art. 92 ust. 1 i ust. 4 utd. przez przyjęcie, że nałożenie kary 8000 zł i 5000 zł było zasadne w sytuacji, gdy skarżąca prowadziła działalność polegającą na wykonywaniu transportu taksówką jest chybiony, a to przede wszystkim z tego powodu, że WSA nie można zarzucić naruszenia prawa procesowego prowadzącego do podważenia stanu faktycznego sprawy, zgodnie z którym skarżąca realizowała w dacie kontroli przewóz okazjonalny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.