Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 178/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.) Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska Janusz Walawski Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w sprawie wydalenia ze służby – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. w sprawie wydalenia Z.M. ze służby z Milicji Obywatelskiej z dniem [...] kwietnia 1989 r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Z.M. został przyjęty do służby w Milicji Obywatelskiej w dniu [...] stycznia 1986 r. Decyzją Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] marca 1989 r. wymieniony został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu w postępowaniu dyscyplinarnym czynu - stawienia się do służby w stanie nietrzeźwości (0,53 %o alkoholu w wydychanym powietrzu) i za to, na mocy § 17, § 35 ust. 1 pkt 2 i § 47 zarządzenia nr 61 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 października 1987 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego (Dz. Urz. MSW Nr 6, poz. 17), wymierzono mu karę wydalenia z organów Milicji Obywatelskiej z jednoczesnym obniżeniem stopnia milicyjnego do [...]. W pouczeniu wskazano, iż ukaranemu służy prawo wniesienia odwołania w terminie 7 dni od daty doręczenia decyzji do Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Decyzja ta stała się ostateczna.

Niezależnie od powyższego Szef [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. wydał w dniu [...] marca 1989 r. rozkaz o ukaraniu nr[...], który zawierał informację o rozstrzygnięciu wskazującym na ukaranie Z.M. - milicjanta [...] Komisariatu MO DUSW [...] karą wydalenia z organów Milicji Obywatelskiej z jednoczesnym obniżeniem stopnia do [...] oraz konieczność omówienia jego treści na specjalnych odprawach ze wszystkimi funkcjonariuszami SUSW. Rozkaz ten rozesłano według rozdzielnika.

Następnie, Szef [...]Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. wydał w dniu [...] kwietnia 1989 r. rozkaz personalny nr[...], którym Z.M. został wydalony ze służby w Milicji Obywatelskiej z dniem [...] kwietnia 1989 r., na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 38, poz. 181 ze zm.). Jednocześnie w trybie art. 68 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy wymienionemu obniżono stopień służbowy do [...].

Z.M. uczynił decyzję Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] marca 1989 r. przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który postanowieniem z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 2232/11 - odrzucił skargę jako niedopuszczalną z tego powodu, iż w postępowaniu przed organem administracji publicznej strona nie wyczerpała środka zaskarżenia w postaci odwołania. Jednocześnie Sąd wskazał, iż niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na rozkaz z dnia [...] marca 1989 r. o numerze[...], ponieważ ma on charakter ewidencyjny i został wydany dla celów wewnętrznych.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Z.M. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Milicji Obywatelskiej. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Komendant Główny Policji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. rozkazu personalnego. Na skutek skargi Z.M. na powyższe postanowienie, wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 600/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wyrok ten stał się prawomocny w dniu 17 sierpnia 2013 r.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. Z.M. zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o stwierdzenie nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. "decyzji administracyjnej z dnia [...] marca 1989 r. o wydaleniu (...) z organów MO z jednoczesnym obniżeniem stopnia milicyjnego do [...]". W uzasadnieniu wskazał, iż zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 107 k.p.a., nie zawiera "właściwej" podstawy prawnej, została bowiem wydana na podstawie zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych, które nie jest aktem prawnym powszechnie obowiązującym. Stwierdził, iż w toku prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego organ naruszył m. in. art. 6 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) i określone w nim "(...) prawo każdego człowieka do rzetelnego procesu karnego, z którego wynika prawo do obrony (...)". Ponadto podniósł, iż "(...) Europejski Kodeks Etyki Policji z 2001 r. Komitetu Ministrów Rady Europy stanowi, że głównym celem Policji w demokratycznym, funkcjonującym w oparciu o rządy prawa społeczeństwie, jest ochrona i respektowanie podstawowych praw i wolności jednostki zawartych zwłaszcza w EKPCz (...)", jemu natomiast w postępowaniu dyscyplinarnym odmówiono możliwości skorzystania z powyższych uprawnień. Wskazał także, iż w toku postępowania naruszone zostały przepisy art. 9 i art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 ze zm.), a także zasady informowania (art. 9 k.p.a.) oraz praworządności (art. 6 k.p.a.), nie został również uwzględniony jego słuszny interes (art. 7 k.p.a.).

Pismem z dnia [...] września 2013 r. Komendant Główny Policji wezwał Z.M. o sprecyzowanie wniosku, poprzez podanie, czy żąda on stwierdzenia nieważności - w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - decyzji Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1989 r. o ukaraniu karą dyscyplinarną, czy też rozkazu personalnego tegoż organu nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. o wydaleniu ze służby.

Pismem z dnia [...] września 2013 r. Z.M. podtrzymał wniosek z dnia [...] sierpnia 2013 r., a nadto wniósł o rozszerzenie go o rozkaz personalny Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r.

Komendant Główny Policji decyzją nr [...] z dnia [...] października 2013 r., działając na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Szefa [...]Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. W uzasadnieniu wskazał, iż brak jest podstaw do uznania, że ww. rozkaz personalny jest dotknięty którąkolwiek z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z.M. wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości oraz stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. W uzasadnieniu wskazał, iż kwestionowany przez niego rozkaz personalny nie spełnia wymogów określonych w art. 107 k.p.a., nie zawiera bowiem podstawy prawnej, uzasadnienia faktycznego i prawnego, a także pouczenia o prawie zaskarżenia tej decyzji, co stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą dwuinstancyjności postępowania. Stwierdził, iż organ orzekający dopuścił się naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6-16 k.p.a., a także art. 130 § 1 k.p.a. poprzez wykonanie decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego przed upływem terminu do wniesienia odwołania od decyzji Szefa [...]Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1989 r. o ukaraniu, która została mu doręczona w dniu [...] kwietnia 1989 r. Wskazał, iż rozkaz personalny Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] wydany został w dniu [...] kwietnia 1989 r., jednak regulował sytuację strony z mocą wsteczną wbrew zasadzie lex retro non agit. W ocenie odwołującego, decyzja o zwolnieniu ze służby, powinna być wykonana najwcześniej w dniu [...] kwietnia 1989 r.

Minister Spraw Wewnętrznych wydając powołaną na wstępie decyzję nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. następuje w sytuacji, gdy decyzja została dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w tym przepisie. Zaznaczył, iż organ, rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nie rozstrzyga sprawy materialnej, co oznacza, że nie rozpoznaje ponownie sprawy w jej całokształcie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanej decyzji, w kontekście przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a.

Analizując ww. przesłanki organ stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania, że rozkaz personalny Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. został wydany z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 7 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Rzeczypospolitej Ludowej, do mianowania funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni. Stosownie natomiast do § 7 zarządzenia nr 60 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 października 1987 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej (Dz. Urz. MSW nr 6, poz. 16), z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach zarządzenia, szef wojewódzkiego ([...]) urzędu spraw wewnętrznych, dyrektor [...] Zarządu Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, komendant Akademii Spraw Wewnętrznych lub innej szkoły wyższej albo szkoły oraz ośrodka szkolenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - są właściwi w sprawach osobowych funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych jednostkach organizacyjnych, z wyjątkiem funkcjonariuszy na stanowiskach wymienionych w § 4 - § 6. Zatem organem właściwym do wydania decyzji w sprawie rozwiązania stosunku służbowego z milicjantem [...] Komisariatu DUSW [...]-Z.M. - był Szef [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W.

Organ stwierdził również brak podstaw do uznania, że kwestionowany rozkaz personalny jest dotknięty wadą kwalifikowaną wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Organ wskazał, iż decyzja jest wydana bez podstawy prawnej wówczas, gdy albo nie istnieje przepis prawny, który umocowuje organ administracji publicznej do działania, albo też przepis istnieje, lecz nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne. Podstawę prawną rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. stanowił art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, zgodnie z którym funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Przepis ten został wyraźnie powołany w ww. decyzji. Z kolei fakt, iż w podstawie prawnej powołano również § 7 zarządzenia nr 60 MSW w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej nie przesądza o wypełnieniu w przedmiotowej sprawie przesłanki nieważnościowej z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja, która nie zawiera powołania podstawy prawnej, określa ją ogólnikowo lub błędnie, nie jest wydana bez podstawy prawnej, a dotknięta jest tylko wadą formy z racji naruszenia przepisu art. 107 § 1 k.p.a. W takim bowiem przypadku podstawa prawna realnie istnieje, lecz nie ma o niej prawidłowej informacji w decyzji administracyjnej. Także powołanie jako podstawy prawnej decyzji aktu normatywnego wykonawczego do ustawy, który nie wskazuje ustawowego upoważnienia do jego wydania (realnie istniejącego), nie oznacza braku podstawy prawnej, gdy wspomniany akt normatywny jest aktem powszechnie obowiązującym.

Następnie organ podał, iż "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną postać "naruszenia prawa" i utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa nie jest prawidłowe. Powołując liczne orzeczenia sądów administracyjnych wskazał, iż rażące naruszenie prawa będące przyczyną nieważności decyzji, występuje jedynie wówczas, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek. Nieważność decyzji jest więc skutkiem naruszenia niewątpliwych co do treści norm prawnych, pozbawionych interpretacyjności. Ponadto skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Organ podkreślił, iż użycie przez ustawodawcę w art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zwrotu "zwalnia się" przemawia za obligatoryjnym charakterem tegoż przepisu. Organ administracyjny działający na podstawie ww. przepisu wydaje decyzję o charakterze związanym. Właściwy organ miał więc obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby, jeżeli wobec niego została orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby i orzeczenie to miało walor decyzji prawomocnej.

Organ wskazał również, że z przepisu art. 16 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy jasno wynika, iż jedyną przesłanką do zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku określonym w danej normie prawnej jest wymierzenie kary wydalenia ze służby. Brak natomiast w tym przepisie odniesienia do czynności podejmowanych w postępowaniu dyscyplinarnym, które złożyły się na ukaranie taką, a nie inną, karą dyscyplinarną. Stąd też przesłanką do zwolnienia ze służby w sytuacji określonej w ww. przepisie jest jedynie wynik przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego i skutek wykonania prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. Na etapie badania przesłanek nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby nie można badać prawidłowości prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, ani wzruszyć samego orzeczenia dyscyplinarnego. Tym samym, w przedmiotowej sprawie organy nie oceniają prawidłowości postępowania dyscyplinarnego jako całkowicie odrębnego od przedmiotowej sprawy.

Organ wskazał następnie, iż rozkazy personalne wydawane w czasie obowiązywania zarządzenia nr 60 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej i Służby Bezpieczeństwa nie spełniały wymogów określonych w art. 107 k.p.a. Zarządzenie to w § 108 określało elementy, które winien zawierać rozkaz personalny o rozwiązaniu stosunku służbowego. Przepis ten nie przewidywał konieczności zamieszczania uzasadnienia i pouczenia o przysługujących środkach zaskarżenia. Nie zawierał też odesłania do regulacji zawartych w k.p.a. w zakresie nieuregulowanym. Z § 29 ust. 5 ww. zarządzenia wynikała konieczność zapoznania funkcjonariusza z treścią rozkazu personalnego. Z.M. został zapoznany z treścią kwestionowanego w niniejszym postępowaniu rozkazu personalnego. Z powyższych względów, zdaniem organu, braki formalne ww. rozkazu personalnego w zakresie uzasadnienia oraz pouczenia o środkach zaskarżenia nie stanowią rażącego naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. i nie powodują, że decyzja jest niemożliwa do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Zarzuty dotyczące ww. uchybień mogłyby ewentualnie zostać uwzględnione w toku rozpatrywania sprawy w trybie zwykłym, nie zaś w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzwyczajnym.

Zdaniem organu, rażącego naruszenia prawa nie stanowi również nieprawidłowe ustalenie terminu rozwiązania stosunku służbowego, bowiem przesłanki pozytywne stwierdzenia nieważności decyzji, z racji ich wyczerpującego wyliczenia, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco. W ówczesnym stanie prawnym wydawanie decyzji kształtujących sytuację prawną podmiotów, których dotyczyły - z datą wsteczną - miało miejsce bardzo często, w tym również przy wydawaniu rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] stycznia 1986 r. rozstrzygającego o przyjęciu Z.M. do służby w DUSW [...] z dniem [...] stycznia 1986 r.

Organ podkreślił, iż przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż przepis ten służy eliminowaniu z obrotu prawnego decyzji obciążonych wadami o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Tymczasem zaskarżoną decyzję wydał organ właściwy, z zastosowaniem właściwej podstawy prawnej, z uwzględnieniem niezbędnych przesłanek merytorycznych. Taka decyzja musiała zapaść wobec Z.M. w świetle art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Wskazane powyżej naruszenia prawa nie powodują, iż wydana decyzja jest niemożliwa do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Dalej organ stwierdził, iż brak jest także podstaw do przyjęcia, że zachodzi którakolwiek z pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt 3 - 7 k.p.a. Kwestionowana przez stronę decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do strony postępowania, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, jej wykonanie nie wywoływało czynu zagrożonego karą, a nadto nie istnieją odrębne przepisy, które przesądzałyby, że powołana decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji jedynie wtedy, gdy przepis prawa wyraźnie stanowi, iż określona w nim wadliwość decyzji powoduje jej nieważność, a także wówczas, gdy wada, którą decyzja zawiera, istnieje od chwili jej wydania. Nie chodzi tu natomiast o wady związane z wykonaniem decyzji, czy też o skutki nią spowodowane. Organ zaznaczył również, że niewyraźnie odciśnięta pieczęć i nie w pełni czytelny lub nieczytelny podpis osoby, widniejące pod treścią decyzji, nie stanowią o jej wadliwości w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. Z.M. wniósł o jej uchylenie w całości oraz o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r.

W motywach skargi skarżący wskazał, iż zgodnie z art. 110 k.p.a. decyzja administracyjna wiąże organ i strony od daty jej doręczenia lub ogłoszenia. Decyzję Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. doręczono skarżącemu w dniu [...] lutego 2012 r. – "zgodnie z sygnaturą P.L. umieszczoną na tym rozkazie".

Następnie skarżący wskazał, iż decyzja ta nie spełnia wymogów z art. 107 k.p.a., nie zawiera bowiem uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz pouczenia o prawie do jej zaskarżenia. Narusza tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania (art. 16 k.p.a.). Decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 42 ust. 2 Konstytucji RP, pozbawiając skarżącego prawa do obrony w postępowaniu. Prowadząc postępowanie dyscyplinarne wobec skarżącego organy nie respektowały prawa do obrony, nie pouczono skarżącego o możliwości ustanowienia obrońcy, nie poinformowano o prawie do odmowy zeznań, wymuszano przymus i groźby bezprawne. Nie pouczono również o możliwości składania wniosków dowodowych, nie zaznajomiono z materiałami postępowania dyscyplinarnego, czym naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.

Minister Spraw Wewnętrznych, pomimo że dostrzegł wadliwości tej decyzji (brak właściwej podstawy prawnej, uzasadnienia, pouczenia o możliwości zaskarżenia oraz brak daty doręczenia ww. decyzji) nie znalazł podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Stanowisko organu jest nieprawidłowe, bowiem ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, zatem istnieją podstawy do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2014 r. pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu podtrzymał stanowisko zawarte w skardze, a nadto wniósł o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. i poprzedzającego go rozkazu Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] o ukaraniu skarżącego wobec wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika z urzędu według norm przepisanych, uwzględniając podatek od towarów i usług.

Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa procesowego:

- art. 107 k.p.a. poprzez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz brak pouczenia o możliwości i sposobie złożenia odwołania lub jej braku,

- art. 9, art. 10, art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie skarżącemu okoliczności prawnych związanych z wydaną decyzją, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącemu aktywny udział w postępowaniu.

Motywując powyższe zarzuty pełnomocnik wskazał w szczególności, iż w obrocie prawnym ostała się decyzja dotycząca kluczowych praw obywatela a pozbawiona tak istotnych elementów określonych w art. 107 k.p.a. jak prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o możliwości i trybie wniesienia środka zaskarżenia. Decyzja o zwolnieniu zawiera rozstrzygnięcie o pozbawieniu prawa z mocą wsteczną, zaś w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia przedmiotowej decyzji skarżącemu. W postepowaniu zakończonym wydaniem rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. organ orzekający dopuścił się naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, a także przepisów postępowania dowodowego (art. 77 § 1 i 80 k.p.a.), co stanowi przesłankę stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona decyzja została wydana w szczególnym trybie postępowania - w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie takie, prowadzone na podstawie art. 156 i nast. k.p.a., jest nadzwyczajnym trybem postępowania i stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji ostatecznej wyrażonej w art. 16 k.p.a. Z tego względu ustalenie podstawy do stwierdzenia nieważności musi być niewątpliwe, co uzasadnia ścisłą interpretację przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Działanie organu administracyjnego w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a. wymaga innego podejścia do sprawy niż w postępowaniu zwykłym - w pierwszej instancji lub przed organem odwoławczym. Organ ocenia bowiem kwestie czysto prawne, które winny być rozstrzygane według zasad stosowanych przy kasacji. Z tego względu organ nie może podejmować czynności zmierzających do załatwienia sprawy co do istoty, tak jak w postępowaniu zwykłym.

Celem postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest bowiem merytoryczne, ponowne rozstrzygnięcie sprawy w jej całokształcie, lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a. Postępowanie to jest zatem ograniczone do weryfikacji samej decyzji administracyjnej z wyłączeniem możliwości ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie. Stąd, w ramach postępowania nieważnościowego organ nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych ani przeprowadzać nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, mając na względzie, iż ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji (por. wyrok SN z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 570/95, publ.: OSNP 1996/18/258, wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1617/12, publ. LEX nr 1452703).

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego – Z.M. z dnia [...] sierpnia 2013 r., doprecyzowanym pismem z dnia [...] września 2013 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r., mocą którego wyżej wymieniony został wydalony ze służby w Milicji Obywatelskiej z dniem [...] kwietnia 1989 r. Jako przesłankę stwierdzenia nieważności ww. rozkazu personalnego skarżący wskazał art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zauważyć należy, że nadzwyczajny tryb postępowania, przewidziany w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., służy do eliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanych bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Przesłanka braku podstawy prawnej jest spełniona wówczas, gdy przepisy prawa powszechnie obowiązującego nie zawierają podstawy do wydania w takiej sytuacji decyzji administracyjnej. Znaczenie pojęcia "decyzja wydana bez podstawy prawnej" oznacza, że nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych i postanowień, rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne (v. J. Borkowski [w:] Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 2014, s. 663). Fakt powoływania się przez organy administracji w decyzji na przepisy niewłaściwe w sprawie, jakkolwiek wskazuje na wadliwość działania tych organów, nie stanowi jednak przesłanki do uznania, że nastąpiło naruszenie prawa w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia, jeżeli z okoliczności sprawy wynika, że organy administracji mogły wydać zaskarżoną decyzję, mając do tego podstawę w innym przepisie tej samej ustawy (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 lutego 1983 r., sygn. akt I SA 1294/82, publ.: ONSA 1983, nr 1, poz. 5).

Z kolei rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zaznaczyć przy tym należy, że nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. O rażącym naruszeniu prawa decydują zatem łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja (por. wyroki NSA: z dnia 20 października 2011, sygn. akt II GSK 1056/10, publ.: LEX nr 1070197; z dnia 8 września 2011 r, sygn. akt I OSK 1566/10, publ.: LEX nr 1068431). Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (por. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10, publ.: https://orzeczenia.na.gov.pl).

W ocenie Sądu, w świetle powyższych uwag brak jest podstaw do uznania, że kwestionowany w niniejszym postępowaniu rozkaz personalny Szefa [...]Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. został wydany bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Podstawę prawną ww. rozkazu personalnego stanowił art. 16 ust. 1 pkt 3 obowiązującej w dacie jego wydania ustawy z dnia 31 lipca 1985 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. Nr 38, poz. 181 ze zm.). W myśl ww. przepisu funkcjonariusza zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Przepis ten, jako właściwy w sprawie, został wyraźnie powołany w treści ww. rozkazu personalnego. Zasadnie zatem organ nadzoru stwierdził, iż nie zachodzi przesłanka do stwierdzenia nieważności kwestionowanego rozkazu personalnego z tego powodu, że nie istnieje przepis prawny, który stanowiłby podstawę do działania organu administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Podzielić należy również stanowisko organu nadzoru, iż brak było podstaw do stwierdzenia nieważności ww. rozkazu personalnego jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a.

Z akt sprawy w sposób bezsporny wynika, że decyzją Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] marca 1989 r. Z.M. a został uznany winnym popełnienia zarzucanego mu w postępowaniu dyscyplinarnym czynu, tj. stawienia się do służby w stanie nietrzeźwości (0,53 %o alkoholu w wydychanym powietrzu), za co, na podstawie § 17, § 35 ust. 1 pkt 2 oraz § 47 zarządzenia nr 61 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 października 1987 r. w sprawie udzielania wyróżnień oraz postępowania dyscyplinarnego (Dz. Urz. MSW Nr 6, poz. 17), wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia z organów Milicji Obywatelskiej z jednoczesnym obniżeniem stopnia milicyjnego do [...] ,,z uwagi na rażące naruszenie dyscypliny służbowej i poprzednią karalność dyscyplinarną wymienionego (...)". Decyzja ta, wobec niewniesienia przez funkcjonariusza środka zaskarżenia, stała się ostateczna i prawomocna w toku instancji.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem organu nadzoru, że użycie przez ustawodawcę w art. 16 ust. 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej zwrotu "zwalnia się", w odróżnieniu od zwrotu "można zwolnić" użytego w art. 16 ust. 2, przemawia za obligatoryjnym charakterem tegoż przepisu. Organ administracyjny działający na podstawie ww. przepisu wydaje decyzję o charakterze związanym. Właściwy organ miał więc obowiązek zwolnienia funkcjonariusza ze służby, jeżeli wobec niego została orzeczona kara dyscyplinarna wydalenia ze służby i orzeczenie to miało walor decyzji prawomocnej (art. 16 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy). Zaznaczyć również należy, że zgodnie z § 46 ust. 1 pkt 6 ww. zarządzenia nr 61 Ministra Spraw Wewnętrznych, wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 73 ust. 2 ww. ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, które na mocy art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 22 lipca 1952 r. (t .j. Dz. U. z 1976 r. Nr 7, poz. 36 ze zm.) stanowiło źródło obowiązującego prawa, wykonanie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby polegało na zwolnieniu funkcjonariusza ze służby.

Wydając rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 1989 r. o zwolnieniu Z.M. ze służby w Milicji Obywatelskiej organ orzekł jednocześnie o obniżeniu ww. stopnia służbowego do [...], powołując jako podstawę prawną art. 68 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. W tym względzie również brak jest podstaw do stwierdzenia, iż w sprawie wystąpiła przesłanka rażącego naruszenia prawa. Jak już bowiem wyżej wskazano, prawomocną decyzją Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. z dnia [...] marca 1989 r. funkcjonariuszowi wymierzono karę dyscyplinarną wydalenia z organów Milicji Obywatelskiej z jednoczesnym obniżeniem stopnia milicyjnego do[...]. Zgodnie z treścią art. 68 ust. 1 ww. ustawy, funkcjonariuszowi mogą być wymierzone kary dyscyplinarne: obniżenia stopnia o jeden lub o dwa w obrębie danego korpusu (pkt 7), wydalenia ze służby (pkt 9). Z przepisu art. 68 ust. 4 wynika natomiast, że w uzasadnionych przypadkach organ może łączyć karę wydalenia ze służby z karą obniżenia stopnia. Zatem zawarcie przez organ w ww. rozkazie personalnym o rozwiązaniu stosunku służbowego orzeczenia o obniżeniu stopnia służbowego funkcjonariusza stanowi w istocie konsekwencję wymierzenia kary dyscyplinarnej w odrębnym postępowaniu zakończonym ww. decyzją.

Zgodzić należy się z organem nadzoru, że z treści art. 16 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej wynika w sposób jednoznaczny, że jedyną przesłanką zwolnienia funkcjonariusza ze służby w przypadku określonym w danej normie prawnej jest wymierzenie kary wydalenia ze służby. Przepis ten nie zawiera odniesienia do czynności podejmowanych w postępowaniu dyscyplinarnym, które złożyły się na ukaranie funkcjonariusza określoną karą dyscyplinarną. Z tego względu przesłanką do zwolnienia ze służby w sytuacji określonej w ww. przepisie jest jedynie wynik przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego i skutek wykonania prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego.

Zaznaczenia wymaga, że w niniejszym postępowaniu, zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji, ocenie organu nadzoru podlegał rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 1989 r. w sprawie zwolnienia Z.M. ze służby w Milicji Obywatelskiej, nie zaś decyzja z dnia [...] marca 1989 r. wydana w odrębnym postępowaniu dyscyplinarnym prowadzonym wobec ww. funkcjonariusza. Również kontroli Sądu, na mocy art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegała legalność wydanej przez organ nadzoru decyzji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ww. rozkazu personalnego. Z tego względu wszelkie zarzuty podniesione na etapie postępowania administracyjnego oraz w skardze, a dotyczące naruszeń prawa, jakich w ocenie skarżącego dopuścił się organ w toku postępowania dyscyplinarnego (w szczególności prawa do obrony oraz czynnego udziału w postępowaniu dyscyplinarnym), nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Skarżący nie mógł bowiem w niniejszym postępowaniu skutecznie zakwestionować orzeczenia dyscyplinarnego wydanego w odrębnym postępowaniu.

W ocenie Sądu, brak było również podstaw do uznania, że kwestionowany przez skarżącego rozkaz personalny jest dotknięty wadą kwalifikowaną określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z powodu naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 9 i art. 10 k.p.a., przepisów regulujących postępowanie dowodowe, tj. art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 k.p.a.

Zaznaczyć należy, że zaistnienie obligatoryjnej przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Milicji Obywatelskiej (art. 16 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej) w postaci orzeczenia - prawomocną decyzją - kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, nie wymagało jej analizy z punktu widzenia interesu społecznego, czy słusznego interesu strony. Nie można też stwierdzić, iż wydając kwestionowany rozkaz personalny organ dopuścił się rażącego naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu bądź zasady informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków, zwłaszcza w kontekście braku pouczenia o uprawnieniu do wniesienia środka zaskarżenia od ww. rozkazu personalnego. Brak pouczenia w decyzji, czy też nieprawidłowe pouczenie strony o środkach odwoławczych, nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Wadliwość ta winna być podstawą do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania, co wymaga od strony złożenia w tym zakresie stosownego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt I OSK 1454/07, LEX nr 491448). Zauważyć w tym miejscu należy, że w wyniku rozpatrzenia wniosku Z.M. z dnia [...] sierpnia 2012 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r., postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Komendant Główny Policji odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. rozkazu personalnego. Na skutek skargiZ.M., wyrokiem z dnia 18 czerwca 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 600/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny od dnia 17 sierpnia 2013 r.

Brak jest również podstaw do uznania, że wydając kwestionowany rozkaz personalny organ dopuścił się rażącego naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Za rażące naruszenie przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych do wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydanie decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 694/12, publ.: LEX nr 1285281). Wydając ww. rozkaz personalny organ nie był zobligowany do prowadzenia postępowania dowodowego w rozumieniu ww. przepisów k.p.a., skoro jedyną przesłanką orzeczenia o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby było uprzednie orzeczenie wobec niego kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby (art. 16 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o służbie funkcjonariuszy). Prawomocna decyzja o wymierzeniu ww. kary dyscyplinarnej, o czym była już mowa powyżej, została wydana przez organ Milicji Obywatelskiej w dniu [...] marca 1989 r.

Zgodnie z § 108 zarządzenia nr 60 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, rozwiązanie stosunku służbowego następuje w formie rozkazu personalnego, który powinien zawierać w szczególności: (1) ostatni stopień, imię i nazwisko funkcjonariusza, imię jego ojca, numer identyfikacyjny funkcjonariusza, (2) status funkcjonariusza (w okresie służby kandydackiej, przygotowawczej lub stałej), (3) ostatnie miejsce służby i stanowisko, (4) składniki i wysokość uposażenia przysługującego na ostatnio zajmowanym stanowisku, (5) wysługę lat uwzględnioną przy ustalaniu uposażenia, (6) podstawę prawną i datę zwolnienia ze służby. Kwestionowany rozkaz personalny zawiera wszystkie ww. elementy. Nie zawiera natomiast uzasadnienia prawnego i faktycznego w rozumieniu art. 107 § 3 k.p.a., co jednak nie stanowi podstawy do stwierdzenia jego nieważności, bowiem uchybienia tego nie można rozważać w kategorii wady kwalifikowanej - rażącego naruszenia prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. mogłyby stanowić ewentualną podstawę do eliminacji ww. rozkazu personalnego w trybie zwykłym w toku instancji, nie zaś w postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności.

Brak jest również podstaw do uznania, że ww. rozkaz personalny jest dotknięty wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. z tego mianowicie powodu, że określając datę zwolnienia funkcjonariusza ze służby w Milicji Obywatelskiej na dzień [...] kwietnia 1989 r., organ podał datę wcześniejszą, aniżeli data wydania rozkazu personalnego, tj. [...] kwietnia 1989 r. O ile bowiem takie ustalenie terminu rozwiązania stosunku służbowego należy uznać za nieprawidłowe, to jednak nie można przyjąć, że nosi ono cechy rażącego naruszenia prawa, a w szczególności art. 110 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji państwowej, który wydał decyzję jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia, o ile kodeks nie stanowi inaczej.

Powyższej oceny nie zmienia podnoszona przez pełnomocnika skarżącego okoliczność, iż w aktach sprawy brak jest dowodu doręczenia skarżącemu rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 1989 r. Zauważyć należy, że z § 108 w zw. z § 29 ust 5 ww. zarządzenia nr 60 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, wynikał obowiązek organu zapoznania funkcjonariusza z treścią rozkazu personalnego w przedmiocie rozwiązania stosunku służbowego. W okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do uznania, że ww. obowiązku właściwy organ Milicji Obywatelskiej nie dopełnił. Nie można bowiem nie zauważyć, że skarżący w postępowaniu zakończonym prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2013 r. o sygn. akt II SA/Wa 600/13 nie kwestionował w istocie faktu zapoznania go z treścią ww. rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby w sytuacji, gdy domagał się przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od tegoż rozkazu. Zaznaczyć również należy, że w uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, iż "z akt sprawy wynika, że wiedzę o możliwości wniesienia odwołania od ww. rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 1989 r. skarżący posiadał już w dniu [...] marca 1998 r. W tej bowiem dacie skierował do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji pismo z prośbą o rozpatrzenie sprawy przyjęcia go do służby w Policji. W piśmie tym skarżący wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 1989 r. został zwolniony dyscyplinarnie ze służby w [...] Urzędzie Spraw Wewnętrznych. Powołał się zatem na decyzję o zwolnieniu go ze służby w Milicji Obywatelskiej. Jednocześnie stwierdził, cyt.: "w ówczesnym czasie nie składałem odwołania od decyzji Szefa SUSW ze względu na realia polityczne" (...)". Z powyższego wynika, że skarżący wiedział o możliwości wniesienia odwołania od ww. rozkazu personalnego co najmniej w dacie [...] marca 1998 r., nie może tym samym budzić wątpliwości fakt, że uprzednio został zapoznany z jego treścią.

Konkludując tę część rozważań stwierdzić należy, iż organ nadzoru zasadnie uznał, że kwestionowany rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 1989 r. nie został wydany bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym brak było podstaw do stwierdzenia jego nieważności w oparciu o przesłankę określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nie można również zakwestionować stanowiska organu nadzoru, iż w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1 oraz pkt 3 - 7 k.p.a.

W szczególności nie można uznać, że rozkaz personalny z dnia [...] kwietnia 1989 r. został wydany z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zgodnie bowiem z art. 7 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej Rzeczypospolitej Ludowej do mianowania funkcjonariuszy na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk właściwi są przełożeni. Stosownie natomiast do § 7 zarządzenia nr 60 Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa i Milicji Obywatelskiej, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach zarządzenia, szef wojewódzkiego ([...]) urzędu spraw wewnętrznych, dyrektor [...] Zarządu Zdrowia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, komendant Akademii Spraw Wewnętrznych lub innej szkoły wyższej albo szkoły oraz ośrodka szkolenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych - są właściwi w sprawach osobowych funkcjonariuszy pełniących służbę w podległych jednostkach organizacyjnych, z wyjątkiem funkcjonariuszy na stanowiskach wymienionych w § 4 - § 6. Zatem organem właściwym do wydania decyzji w sprawie rozwiązania stosunku służbowego ze skarżącym - milicjantem [...] Komisariatu DUSW [...] - był Szef [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W.

Brak jest także podstaw do przyjęcia, iż zachodzi którakolwiek z pozostałych przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji (rozkazu personalnego), wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt 3 - 7 k.p.a. Kwestionowana decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do strony postępowania, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą, a nadto nie istnieją odrębne przepisy, które przesądzałyby, że powołana decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych w W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1989 r. nie narusza prawa, zaś zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Końcowo, mając na względzie wniosek pełnomocnika skarżącego, zawarty w piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2014 r. o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Szefa [...] Urzędu Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1989 r. nr [...] o ukaraniu skarżącego, zauważyć należy, że przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu była decyzja organu nadzoru wydana w postępowaniu o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego z dnia [...] kwietnia 1989 r. w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby z Milicji Obywatelskiej. Powyższy wniosek nie dotyczył zatem materii objętej zakresem przedmiotowym rozpoznawanej sprawy.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.