Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 347/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Telekomunikacja
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Edward Kierejczyk, Sędziowie NSA Andrzej Kuba (spr.), Cezary Pryca, Protokolant Anna Tomaka, po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2006 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1420/04 w sprawie ze skargi Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia 14 stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie usług telekomunikacyjnych i eksploatacji sieci telekomunikacyjnych oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1420/04 oddalił skargę Krajowej Izby Gospodarczej Elektroniki i Telekomunikacji na decyzję Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia 14 stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie usług telekomunikacyjnych i eksploatacji sieci telekomunikacyjnych.

W uzasadnieniu wyroku podano między innymi, że pismem z dnia 30 lipca 2003 r. spółki grupy N. (od 31 grudnia 2003 r. N. S.A.) złożyły wniosek o przeprowadzenie przez Prezesa URTiP, na podstawie art. 117 i art. 119 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 73, poz. 852 ze.zm.), kontroli wzorów umów oraz regulaminu wykonywania usług powszechnych T. P. S.A., w szczególności w przedmiocie zgodności z prawem wzorów umów oraz postanowień regulaminu w zakresie dotyczącym tzw. Pakietu socjalnego. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty decyzją z dnia 23 października 2003 r. Nr [...], stosownie do treści art. 104 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, wskazując, iż wnioskodawca nie ma w tak określonej sprawie przymiotu strony. Postanowieniem z dnia 18 grudnia 2003 r. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, uznając zasadność złożonego wniosku, dopuścił Krajową Izbę Gospodarczą Elektroniki i Telekomunikacji (KIGEiT) do uczestnictwa na prawach strony w postępowaniu prowadzonym z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. rozstrzygnięciem z dnia 23 października 2003 r. Decyzją z dnia 14 stycznia 2004 r. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania. Zdaniem Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wnioskodawca wykazał istnienie jedynie interesu faktycznego, który nie jest tożsamy z interesem prawnym, przez co w zaistniałym stanie faktycznym nie mogło dojść do wszczęcia postępowania administracyjnego w oparciu o wskazaną podstawę prawną.

Od powyższych decyzji Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, która zaskarżonym wyrokiem została oddalona. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż jedyną przesłanką uzyskania przez określony podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który "żąda czynności organu" lub którego "dotyczy postępowanie". Jednocześnie niekwestionowane jest prawo organu do kontroli, czy żądanie podmiotu zgłaszającego swój udział w postępowaniu rzeczywiście opiera się na interesie prawnym lub obowiązku.

Zdaniem Sądu I instancji, przedstawiona przez Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty argumentacja wykazała istnienie interesu faktycznego po stronie N. S.A., co oznacza, że organ słusznie przyjął, że w świetle przepisów prawa telekomunikacyjnego brak jest w przypadku podmiotu wnioskującego o wszczęcie postępowania podstawy do skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. W takim przypadku skarżącemu nie przysługują atrybuty strony w postępowaniu administracyjnym. Organ słusznie wskazał, że jedynie, na podstawie przepisów prawa materialnego organ jest uprawniony do rozstrzygania o sytuacji prawnej adresata i stwierdzania, czy dysponuje on interesem prawnym lub obowiązkiem kwalifikującym go jako stronę postępowania.

Sąd zauważył, iż zgodnie z przepisem art. 34 ust 2 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 73, poz. 852 ze zm.) operator nie może uzależniać zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, a także świadczenia tych usług, od m.in. niezawierania z innym operatorem umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych. Przepis art. 43 ust. 3 powołanej ustawy stanowi z kolei, że abonent stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej eksploatowanej przez operatora o znaczącej pozycji rynkowej w zakresie świadczenia usług telefonicznych świadczonych w tej sieci może wybrać operatora publicznego świadczącego usługi telefoniczne lub inne usługi wykorzystujące techniki komutacji. Z tytułu dokonania wyboru nie przysługuje roszczenie w stosunku do abonenta. Zgodnie z przepisami art.117 i art. 119 powołanej ustawy Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty jest uprawniony do kontroli przestrzegania przepisów, decyzji oraz postanowień z zakresu telekomunikacji, gospodarki zasobami częstotliwości lub spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej. Przepis art. 119 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo Telekomunikacyjne upoważnia Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów, decyzji lub postanowień z zakresu telekomunikacji, gospodarki zasobami częstotliwości lub spełniania wymagań dotyczących kompatybilności elektromagnetycznej, do wydania decyzji określającej zakres naruszeń oraz termin usunięcia nieprawidłowości.

W rozpoznawanej sprawie, adresatami powyżej wskazanych przepisów art. 34 ust. 2 pkt 2 i art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne są abonenci stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej, eksploatowanej przez operatora o znaczącej pozycji rynkowej, wobec czego, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, konkurencyjny operator świadczący usługi telekomunikacyjne nie posiada interesu prawnego w przedmiotowej sprawie i nie jest stroną.

Skarżąca wywodziła swój interes prawny z uprawnienia abonentów TP S.A. do przyłączenia ich także do sieci spółki, podkreślając jednocześnie, że zapisy regulaminu i cennika TP S.A. stwarzają dla niej wymierny uszczerbek finansowy, gdyż abonenci TP S.A. stają się związani z tym operatorem. Zdaniem Sądu, o tym jednakże, czy skarżącej służy prawo strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym decyduje norma prawna, z której dla skarżącej wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Przepisy art. 43 ust. 3 i art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy nie dają skarżącej żadnego tytułu prawnego do żądania od Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty konkretnego zachowania, a w szczególności żądania wydania konkretnej decyzji. Spółka może mieć interes faktyczny przejawiający się w pozyskaniu jak największej ilości abonentów, nie jest to jednak interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.

W opinii Sądu, z argumentów skarżącej nie wynika też, w jaki sposób cennik i regulamin TP S.A. miałyby wpłynąć na prawa i obowiązki N. S.A. Żaden operator telekomunikacyjny nie ma bowiem umocowania w ustawie Prawo telekomunikacyjne ani w przepisach wykonawczych do tego aktu normatywnego, do występowania w interesie abonentów innego operatora telekomunikacyjnego.

Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2005 r., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Powyższemu wyrokowi skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie poprzez bezzasadne przyjęcie, iż w świetle art. 117 i art. 119 w zw. z art. 34 ust. 2 pkt 2 i art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne, art. 15 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.) oraz art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz.U. z 2003 r. Nr 86, poz. 804 z późn. zm.) nie zachodzą przesłanki do wszczęcia kontroli wzorów umów i regulaminu T. P. S.A. wykonywania usług powszechnych oraz przesłanki wydania decyzji stwierdzającej naruszenie prawa i zobowiązującej T. P. S.A. do usunięcia nieprawidłowości;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania, polegające na bezzasadnej odmowie uwzględnienia skargi i tym samym odmowie stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji Prezesa URTiP, podczas gdy obowiązek taki wynikał z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 117 i art. 119 w zw. z art. 34 ust. 2 pkt 2 i art. 43 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne, art. 15 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że zaskarżony wyrok opiera się na błędnym ustaleniu, iż N. S.A., a wcześniej jej poprzednicy prawni nie mają przymiotu strony w tego rodzaju postępowaniu, po drugie zaś, iż nie zachodzą przesłanki wszczęcia postępowania i wydania decyzji, o których była mowa we wniosku z dnia 30 lipca 2003 r.

Wnoszący skargę ponadto zauważył, iż z art. 43 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego wynika uprawnienie abonenta do wyboru operatora świadczącego usługi telefoniczne lub inne usługi wykorzystujące techniki komutacji. Z uprawnieniem tym skorelowany jest obowiązek TP S.A. umożliwienia abonentowi realizacji jego prawa. Z kolei z tym wiąże się uprawnienie podmiotu skarżącego do tego, aby zostać wybranym przez abonenta TP S.A. jako operator świadczący - na zasadzie dostępu pośredniego - dowolne z usług wymienionych w art. 43 ust. 3 ustawy. Każde odstępstwo TP S.A. od wykonywania obowiązku umożliwienia abonentowi realizacji jego uprawnień jest jednocześnie naruszeniem interesu prawnego operatora, którego mógłby wybrać abonent. Oznacza to, iż stosowane przez TP S.A. warunki umów wykluczają realizację uprawnień abonenckich, tym samym naruszając interes prawny skarżącej spółki. Ustawodawca w art. 117 i 119 ustawy przewidział administracyjną drogę doprowadzenia do usunięcia naruszeń tego rodzaju, co objęte niniejszym postępowaniem. Nie może być zatem wątpliwości, co do istnienia interesu prawnego N. S.A. w zainicjowaniu postępowania zmierzającego do wyeliminowania działań naruszających jej ustawowe uprawnienia.

Wynikający z pakietu taryfowego "Plan TP Socjalny" zapis, zgodnie z którym "w ramach Planu TP Socjalnego abonenci mogą korzystać wyłącznie z usług T. P. S.A." oznacza, że abonenci Planu TP Socjalnego nie mogą korzystać z usług operatorów niezależnych. Przez powyższy zakaz tracą oni w ten sposób klientów, co wiąże się ze zmniejszeniem zysków z prowadzonej działalności. Interes prawny N. S.A. i innych operatorów alternatywnych zrzeszonych w KIGEiT przekłada się zatem na wymierne straty finansowe, przy czym nic nie uzasadnia twierdzenia, iż naruszenie interesu prawnego jest pośrednie i hipotetyczne, co podkreślił w swoich decyzjach Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty. Skarżąca ma więc uprawnienie do żądania wydania decyzji, na podstawie art. 119 ustawy, stwierdzającej, iż wzory umów oraz postanowienia regulaminu TP S.A., wyłączające możliwość wyboru operatora przez abonenta korzystającego z "Pakietu socjalnego" naruszają art. 43 ust. 3, art. 34 ust. 2 pkt 2 ustawy oraz zobowiązanie T. P. S.A. do usunięcia nieprawidłowości.

Skarżący wyjaśnił ponadto, iż kwestionowane wzory umów i regulamin T. P. S.A. wykonywania usług powszechnych naruszają nie tylko przepisy prawa telekomunikacyjnego, lecz również ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wniósł o jej oddalenie jako bezpodstawnej, podtrzymując wyrażoną w zaskarżonych rozstrzygnięciach argumentację o braku interesu prawnego skarżącej do wszczęcia postępowania oraz wydania decyzji administracyjnej w żądanym zakresie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., a więc w skardze zarzucono zarówno naruszenie prawa materialnego – wskazanych wyżej przepisów ustawy z dnia 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz.U. Nr 73, poz. 852 ze zm.), zwanej dalej Prawo telekomunikacyjne, i ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1503 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o nieuczciwej konkurencji, a także naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a wśród nich przepisy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 117 i 119 Prawa telekomunikacyjnego.

W tej sytuacji należało rozpocząć od określenia istoty sporu w rozpoznawanej sprawie, który sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy operatorowi N. S.A. z siedzibą w W. przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie dotyczącej wszczęcia kontroli przez organ nadzoru telekomunikacyjnego w trybie art. 117 i 119 Prawa telekomunikacyjnego względem innego operatora T. P. S.A. w zakresie oceny wykonywania usług powszechnych i wzorów umów (tzw. pakietu socjalnego), co do zgodności ich z przepisami prawa telekomunikacyjnego i ochrony konkurencji i konsumentów.

Natomiast w tej sprawie nie podlegała ocenie zgodność z prawem opisanych wyżej działań operatora T. P. S.A. przez organ nadzoru telekomunikacyjnego.

Wniosek wszczynający postępowanie w rozpoznawanej sprawie złożony przez Spółki N. S.A., jako operatorów zawierał żądanie przeprowadzenia kontroli na podstawie art. 117 Prawa telekomunikacyjnego i stwierdzenia na podstawie art. 119 tej ustawy, że wzory umów i regulaminu wykonywania usług powszechnych w zakresie dotyczącym tzw. pakietu socjalnego naruszają przepisy art. 43 ust. 3, art. 34 ust. 2 pkt 2 Prawa telekomunikacyjnego.

W postępowaniu administracyjnym i przed Sądem I instancji badano jedynie legitymację procesową wnioskodawcy zgodnie z przepisami art. 28 i 61 § 1 k.p.a. i tylko w tym zakresie zaskarżona decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania podlegała ocenie sądu administracyjnego.

Na wstępie rozważań ustosunkowujących się do zarzutów skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 61 § 1 k.p.a.). Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawy lub obowiązek (art. 28 k.p.a.). Prawo telekomunikacyjne nie zawiera w tym zakresie odmiennej regulacji.

Zgodnie z przepisem art. 111 pkt 1 powołanej ustawy do postępowania przed organem nadzoru telekomunikacyjnego stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Skuteczność żądania wszczęcia postępowania jest zatem uzależniona od spełnienia przesłanek z art. 28 k.p.a. Wnioskodawca żądający wszczęcia postępowania musi zatem wykazać, że czyni to ze względu na swój interes prawny lub obowiązek a w konsekwencji powinien wskazać przepis prawa materialnego, który przewiduje istnienie takiego interesu prawnego.

Kontrola przestrzegania przepisów z zakresu prawa telekomunikacyjnego co do zasady następuje z urzędu i nie wymaga wniosku strony. Wydanie na podstawie art. 119 Prawa telekomunikacyjnego decyzji administracyjnej określającej zakres naruszeń oraz termin usunięcia nieprawidłowości także nie wymaga wniosku strony.

Organ nadzoru telekomunikacyjnego może wydać decyzję na podstawie art. 119 Prawa telekomunikacyjnego z urzędu. Możliwość wszczęcia postępowania na wniosek lub z urzędu nie oznacza dyskrecjonalności organu, ale uzależniona jest od normy prawa materialnego. Przepisy Prawa telekomunikacyjnego nie przyznają uprawnienia żądania wszczęcia postępowania kontrolnego innemu operatorowi. Obowiązki kontrolne wykonywane są z urzędu nawet wówczas, gdy inspirację do ich podjęcia stanowiła skarga lub wniosek złożony w trybie art. 221 k.p.a.

Powyższa ocena nie pozostaje w sprzeczności z art. 110 ust. 1 pkt 4 Prawa telekomunikacyjnego, który to przepis do zakresu działań Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (obecnie Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej) włącza między innymi obowiązek podejmowania interwencji w sprawach funkcjonowania rynku usług telekomunikacyjnych z własnej inicjatywy lub wniesionych przez zainteresowane podmioty, w szczególności operatorów, w tym podejmowanie decyzji w tych sprawach w zakresie określonym ustawą.

Z treści przepisu art. 110 ust. 1 pkt 4 Prawa telekomunikacyjnego (obecnie art. 192 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne – Dz.U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) nie można wywieść uprawnienia dla operatora do żądania wszczęcia postępowania, bez względu na istnienie interesu prawnego, także wówczas, gdy podjęcie interwencji w rozumieniu powołanego przepisu nastąpiło z inicjatywy tegoż operatora.

Przepis ten określając zakres działań Prezesa Urzędu nie przyznaje operatorom generalnego prawa strony w sprawach funkcjonowania rynku usług telekomunikacyjnych ani też nie daje uprawnienia do składania wniosków wszczynających postępowanie niezależnie od posiadanego interesu prawnego.

Skarżący dokonując wykładni przepisu art. 110 ust. 1 pkt 4 Prawa telekomunikacyjnego, nie uwzględnił nie tylko celu tego przepisu, który dotyczy zakresu działań organu nadzoru, a nie zasad wszczynania postępowania w kręgu podmiotów w nim biorących udział, ale przede wszystkim samej treści, w którym mowa jest o "zainteresowanych podmiotach".

Pojęcie "zainteresowany podmiot" nie oznacza, że podmiotem jest każdy, kto wykaże zainteresowanie usługami telekomunikacyjnymi. Prawo telekomunikacyjne nie zawiera odmiennej od kodeksu postępowania administracyjnego regulacji w zakresie legitymacji procesowej do wszczęcia postępowania. Podmiot zainteresowany w rozumieniu art. 110 ust. 1 pkt 4 Prawa telekomunikacyjnego, to taki, który może wykazać interes prawny w myśl art. 28 k.p.a. i art. 61 § 1 k.p.a.

Należy podzielić w pełni utrwalone poglądy w orzecznictwie w zakresie wykładni przepisu art. 28 k.p.a., a w szczególności pojęcia "interesu prawnego", które uznają, że dla stwierdzenia tego interesu prawnego niezbędne jest istnienie związku o charakterze prawnym, a nie faktycznym, pomiędzy sytuacją danego podmiotu a normą prawa materialnego.

Żądanie wszczęcia postępowania przez podmiot, który posiada interes prawny oznacza bowiem, że rozstrzygnięcie organu będzie wpływało na sferę praw i obowiązków tego podmiotu w sposób bezpośredni, a więc gdy decyzja rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach lub pośredni, gdy decyzja oddziaływa na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z sytuacją prawną podmiotu.

W obu przypadkach związek dotyczy sytuacji prawnej podmiotu, a nie faktycznej.

Spółka N. S.A. ma niewątpliwie interes faktyczny, gdyż wydany regulamin i wzory umów mogą wpływać na zachowanie abonentów, a tym samym na dochody Spółki.

Poszukując w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego wskazujących na interes prawny innego operatora w domaganiu się wszczęcia postępowania kontrolnego przez organ nadzoru telekomunikacyjnego w trybie art. 117 i 119 Prawa telekomunikacyjnego, strona skarżąca powołała się na art. 34 ust. 2 pkt 2 i art. 43 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego, art. 15 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z powyższych przepisów nie można wyprowadzić związku sytuacji innego operatora o charakterze prawnym.

Zgodnie z przepisem art. 34 ust. 2 pkt 2 Prawa telekomunikacyjnego operator nie może uzależniać zawarcia umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych, a także świadczenia tych usług od niezawierania z innym operatorem umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych.

Spółka "N." nie jest stroną umowy łączącej abonenta z operatorem - T. P. S.A., zwaną dalej TP S.A. Powyższy przepis dotyczy warunków umowy pomiędzy TP S.A. a abonentem.

Podobnie należy ocenić znaczenie przepisu art. 43 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego, który stanowił, że abonent stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej eksploatowanej przez operatora o znaczącej pozycji rynkowej w zakresie świadczenia usług telefonicznych świadczonych w tej sieci może wybrać operatora publicznego świadczącego usługi telefoniczne lub inne usługi wykorzystujące techniki komutacji. Z tytułu dokonania wyrobu nie przysługuje roszczenie w stosunku do abonenta.

Niewątpliwie przepis ten dotyczy praw i obowiązków abonenta oraz tego operatora o znaczącej pozycji rynkowej, z którym łączy abonenta więź prawna w postaci umowy o świadczenie usług telekomunikacyjnych w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej.

Nie można bowiem utożsamiać sytuacji faktycznej, wyrażającej się w potencjalnej możliwości oferenta konkurencyjnych usług telekomunikacyjnych (bycia wybranym przez abonenta) z sytuacją prawną podmiotu – operatora.

Indywidualna decyzja administracyjna, która zostałaby skierowana na podstawie powyższych przepisów do TP S.A., określająca zakres naruszeń przez nią przepisów prawa oraz termin do usunięcia nieprawidłowości, wydana na podstawie art. 119 Prawa telekomunikacyjnego, nie wpływa na zakres uprawnień i obowiązków innego operatora, w tym przypadku Spółki N. S.A.

Nie ulega wątpliwości, że na tle art. 34 ust. 2 pkt 2 i art. 43 ust. 3 Prawa telekomunikacyjnego istnieje po stronie innych operatorów interes o charakterze ekonomicznym. Jednakże nie można z tych przepisów wywodzić interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 61 § 1 k.p.a.

Z podobnych względów istnienia interesu prawnego po stronie Spółki N. nie można wyprowadzić z postanowień przepisu art. 8 ust. 2 pkt 5 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, który zakazuje nadużywania pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców przez przeciwdziałanie ukształtowaniu się warunków niezbędnych do powstania bądź rozwoju konkurencji ani też z art. 15 ust. 1 pkt 5, ust 2 pkt 1 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który za czyn nieuczciwej konkurencji uznaje utrudnianie innym przedsiębiorcom dostępu do rynku, w szczególności przez działanie mające na celu wymuszenie na klientach wyboru jako kontrahenta określonego przedsiębiorcy lub stwarzanie warunków umożliwiających podmiotom trzecim wymuszanie zakupu towaru lub usługi u określonego przedsiębiorcy.

Działanie to w szczególności może polegać na ograniczeniu w istotny sposób lub wyłączenie możliwości dokonywania przez klienta zakupu u innego przedsiębiorcy.

Należy dodatkowo podkreślić, że powołane przepisy nie stanowią podstawy prawnej dla wydania decyzji na podstawie art. 119 Prawa telekomunikacyjnego, gdyż w przepisie tym wyraźnie jest mowa o naruszeniu przepisów, decyzji lub postanowień z zakresu telekomunikacji.

Powołane obie ustawy – o ochronie konkurencji i konsumentów i zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – zawierają własny reżim ochronny, który także instytucjonalnie jest autonomiczny.

Jeszcze raz należy podkreślić, że przedmiotem rozpoznania niniejszej sprawy było jedynie rozstrzygnięcie organu nadzoru w zakresie braku legitymacji procesowej Spółki N., a nie ocena ewentualnych naruszeń przepisów prawa przez TP S.A. poprzez przyjęcie regulaminu świadczenia usług TP S.A. i wzorów umów, gdyż w tej sprawie postępowanie kontrolne nie zostało wszczęte przez organ nadzoru.

Natomiast jeżeli chodzi o udział strony skarżącej w tej sprawie to należy stwierdzić, że Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji została dopuszczona do udziału w postępowaniu administracyjnym na podstawie art. 31 § 2 w związku z art. 123 k.p.a. jako organizacja społeczna na etapie postępowania odwoławczego i to nie jej wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego był przedmiotem zaskarżonej decyzji.

Udział strony skarżącej w postępowaniu administracyjnym w niniejszej sprawie, jako organizacji społecznej na podstawie art. 31 § 3 k.p.a. miał pełne prawo popierać wnioskodawców Spółki N. w żądaniu wszczęcia postępowania, co nie oznacza, że na skutek wniosku Krajowej Izby zostało wszczęte postępowanie administracyjne w trybie art. 117 i 119 Prawa telekomunikacyjnego.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uchylenia zaskarżonego wyroku i dlatego skargę kasacyjną oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.