Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1954/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi L. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. na rzecz L. P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 4. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata I. M. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy ulicy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa złote 80/100) stanowiącą 22 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2005 roku, Nr [...] Starosta Powiatu G. orzekł o dokonaniu zmiany zapisów w ewidencji gruntów wsi N. w pozycji rejestrowej nr [...], poprzez dopisanie L. P. jako współwładajacej działką nr [...] położoną we wsi N. gmina G. oraz o zmianie dotychczasowych wpisów w pozycji rejestrowej nr [...] w momencie uprawomocnienia się decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Starosta stwierdził, że według danych ewidencji gruntów, dla działki numer [...] nie ma założonej księgi wieczystej jak również nie ma żadnego innego dokumentu wskazującego na to, że dotychczasowi posiadacze tj. R. i E. małżonkowie K. są jej właścicielami. Działka [...] powstała z podziału działki ew. nr [...] o pow. 0,06 ha. Działka ta według zapisu w ewidencji gruntów była od 1975 roku we władaniu K., co potwierdza protokół stanu posiadania sporządzony do powszechnych uwłaszczeń, na którym widnieje podpis Z. K. (matki R. K.). Taki też stan obowiązywał do 8 sierpnia 2004 roku, tj. do dnia, w którym zostało wprowadzone do ewidencji gruntów postanowienie o zasiedzeniu działki ew. nr [...] o pow. 512 m2 (wykazanej na mapie [...]) na rzecz Państwa R. i E. małżonków K. (Sygn. akt INs [...] z [...] czerwca 2004 roku). W związku z powyższym druga działka oznaczona nr [...] o pow. 94 m2 pozostała z zapisem posiadacz samoistny R. i E. małżonkowie K.

Pismem z dnia 22 grudnia 2004 roku L. P. zwróciła się o wpisanie jej jako posiadacza działki [...]. Do podania załączone zostało oświadczenie podpisane przed notariuszem z dnia 26 maja 2004 roku, z którego wynika, że R. i E. małżonkowie K. nie będą rościć pretensji do działki ew. nr [...] o pow. 94 m2. Ponadto R. i E. K. oświadczyli, że "grunt ten stanowi integralną część działki nr [...]" (własność Pani L. P.). Potwierdza to również zeznanie E. K. przed Sądem w sprawie o zasiedzenie (Sygn. akt INs [...] z dnia [...] czerwca 2004 roku). Na sprawie E. K. zeznała, że część działki ewidencyjnej numer [...], oznaczonej na mapie jako działka numer [...], służyła właścicielowi działki ewidencyjnej numer [...] za dojazd do drogi publicznej.

Z wyjaśnienia małżeństwa K., złożonego do akt sprawy w dniu 20 grudnia 2004 roku, wynika, że oświadczenie miało wykazać tylko chęć uregulowania statusu prawnego działki ew. [...] o pow. 94 m2, zaś Sąd przedstawił warunki, na jakich małżonkowie P. mogą nabyć sporną działkę.

Żadna ze stron nie posiada tytułu własności co do wydzielonej działki numer [...]. Działka [...] o powierzchni 94 m2 stanowiła część dawnej działki numer [...] będącej w samoistnym posiadaniu małżonków K. Postanowieniem Sądu Sygn. akt INs [...] z [...] czerwca 2004 roku małżeństwo K. nabyli przez zasiedzenie działkę numer [...]. Działka numer [...] znajduje się poza ogrodzeniem działki numer [...] i stanowi dojazd do drogi publicznej dla działki numer [...] będącej własnością wnioskodawczyni. Z dokumentacji złożonej do akt sprawy wynika, iż małżonkowie K. oświadczyli że działka [...] użytkowana jest zarówno przez nich jak i przez właściciela działki numer [...], dlatego też zdaniem organu należy uznać L. P. jako współwładającą działką numer [...].

Decyzja dookreślająca, iż L. P. jest osobą współwładającą działką numer [...] nie przesądza o stanie własności tej działki, jak również nie zamyka stronom postępowania, możliwości ubiegania się przed Sądem o tytuł własności co do działki numer [...] o powierzchni 94 m2. Jeżeli którakolwiek ze stron lub też inna osoba okaże się tytułem prawnym, co do przedmiotowej działki, to prawo to zostanie ujawnione w ewidencji gruntów.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli E. K. i R. K. podnosząc zarzut, iż działka o nr ew. [...] była wynikiem podziału działki o nr ew. [...] 0 powierzchni 0,06 ha, której są właścicielami dopiero w roku 2004 roku. Część

działki o nr ew. [...] o powierzchni 512 m2 udostępniona została jako przejście

do działki o nr ew. [...] w 1970 roku poprzednim właścicielom tej działki.

W dniu 8 marca 2004 roku złożyli w Sądzie Rejonowym w G. wniosek o zasiedzenie działki o nr ew. [...]. W związku z problemami stwarzanymi przez L. P. wnoszącej sprzeciwy co do granic działki dokonali podziału działki o nr ew. [...] na dwie działki o nr ew. [...] i [...] i wnieśli o zasiedzenie działki o nr ew. [...]. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 1986 roku Sąd Rejonowy w G. stwierdził zasiedzenie nieruchomości przez zasiedzenie z dniem 30 grudnia 1986 roku. Działka o nr ew. [...] nadal jest w ich użytkowaniu

1 nadal są jej prawowitymi właścicielami od 1986 roku i w każdym czasie mają prawo

wystąpić o jej uwłaszczenie. Zdaniem odwołujących się niezrozumiałym jest fakt

ubiegania się L. P. o odebranie im części ich własności w sytuacji, gdy nadal

udostępniają przejście do działki nr [...]. Sami również korzystają z tego przejazdu ze względu na to, że jest to jedyna droga wjazdu dla dużego samochodu do wywozu nieczystości płynnych.

Decyzją z dnia [...] listopada 2005 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. uchylił decyzję Starosty Powiatu G. z dnia [...] maja 2005 roku i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. stwierdził, że treść uzasadnienia decyzji nie znajduje potwierdzenia w materiałach graficznych załączonych do akt sprawy. Granice działek o nr ew. [...] i [...] wykazane na mapie zasadniczej jak też na mapie sytuacyjnej działki [...] (obecnie nr [...]) wykonanej w 1984 roku i poświadczonej za zgodność z ewidencją gruntów oraz na szkicu orientacyjnym w skali 1 : 5000 zamieszczonym na mapie do zasiedzenia są inne niżby wynikało to z części opisowej akt postępowania.

Z akt sprawy wynika, że organ administracji wziął pod uwagę numerację działek oraz ich powierzchnię, nie badając i nie wyjaśniając przebiegu granic podczas gdy to granice są atrybutem działki, a powierzchnia jej pochodną. Informacja zawarta w piśmie Starostwa z dnia [...] lutego 2004 roku, że przebieg granic działek nr [...] i [...] (dawniej [...] i [...]) nie uległ zmianie od 1977 roku w świetle znajdujących się w aktach sprawy załączników graficznych jest w tej sytuacji niezrozumiałą.

Materiał dowodowy jest niekompletny i nie pozwala obecnie na zajęcie stanowiska. W aktach sprawy brak jest nawet podstawowych dowodów, jakimi w sprawach z zakresu ewidencji gruntów są informacje o zapisach w rejestrze gruntów i poświadczone za zgodność z oryginałem kopie mapy ewidencyjnej, aktualne i według stanu na dzień uwłaszczenia.

Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła L. P. wnosząc o wykreślenie władania R. i E. K. działką znajdującą się poza ich siedliskiem jakie uzyskali w wyniku zasiedzenia i uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi opisała historię zmian numeracji działek oraz zmian podmiotów władających tym działkami. Zdaniem skarżącej R. K. od początku wygrodził zajmowaną przez siebie działkę o nr ew. [...] trwałym ogrodzeniem.

Niezgodność powierzchni występuje gdyż powierzchnię gruntów ustalano często z dokładnością do jednego ara, a nadto poszerzana była droga przylegająca

do działki o nr ew. [...].

Zdaniem skarżącej nigdy nie było działek o nr ew. [...] i [...]. Działki te są wymyłem geodety, który naruszył stan posiadania istniejący od 30 lat i fałszywie przedstawia stan rzeczy. Zdaniem skarżącej cześć działki wskazanej przez geodetę jako działka o nr ew. [...] jest częścią działki o nr ew. [...] i znajduje się w jej ogrodzeniu zaś mąż skarżącej kilkakrotnie utwardzał wjazd od drogi i podwórka. Pretensje E. i R. K. zdaniem skarżącej są niezrozumiałe.

Skarżąca stwierdziła również, że R. K. dopuścił się działań bezprawnych zabudowując bez pozwolenia na budowę działkę o nr ew. [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa M. podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek nie z powodu zarzutów podniesionych przez skarżącą. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 138 § 2 kpa.

Zgodnie z treścią wyżej wymienionego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W wypadku gdy przedmiotem zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego jest decyzja kasatoryjna rolą sądu jest dokonanie oceny czy organ wydający decyzję nie przekroczył swoich uprawnień określonych w art. 138 § 2 kpa.

W wyroku z dnia 17 października 1996 roku, sygn. akt I SA/Gd 234/96 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "wydawanie decyzji o charakterze kasatoryjnym dopuszczalne jest zupełnie wyjątkowo, gdyż stanowi wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy i nie jest w tej kwestii dopuszczalna wykładnia rozszerzająca. Konieczność zatem przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów (np. zasięgnięcie opinii biegłego czy przesłuchanie kilku świadków) mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa), wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji".

W niniejszej sprawie zdaniem Sądu nie zachodziły przesłanki pozwalające organowi odwoławczemu na uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Przedmiotem postępowania jest wniosek skarżącej o wpisanie jej jako współwładającej działką o nr ew. [...]. Zgodnie z treścią § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) w przypadkach braku danych o właścicielach nieruchomości w ewidencji wskazuje się dane osób i jednostek organizacyjnych, które tymi nieruchomościami władają.

Zagadnieniami mającymi istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest więc to czy działka o nr ew. [...] istnieje, czy działka ta jest czyjąś własnością, a jeżeli nie to czy skarżąca L. P. jest jej współposiadaczką. Z akt sprawy wynika w sposób nie budzący wątpliwości, iż działka o nr ew. [...] istnieje i nie ma właściciela. Została ona wyodrębniona geodezyjnie z działki o nr ew. [...] w toku postępowania o zasiedzenie. R. i E. K. starali się o zasiedzenie całej działki o nr ew. [...] jednakże w postępowaniu cywilnym Sąd orzekł o ich żądaniu tylko w stosunku do części działki o nr ew. [...], to jest do powstałej z niej działki

nr ew. [...]. Status prawny działki o nr ew. [...] pozostał nadal nieuregulowany.

W ewidencji gruntów jako władający tą działką widnieją R. i E. K.

Położenie działki o nr ew. [...] obrazuje znajdująca się w aktach sprawy kserokopia

mapy sytuacyjnej sporządzonej przez Geodetę uprawnionego R. J. Z akt sprawy wynika, że działką o nr ew. [...] włada również L. P. Działka ta jest wykorzystywana jako dojazd do jej nieruchomości stanowiącej

działkę o nr ew. [...]. Świadczą o tym takie dokumenty jak oświadczenie R. E. K. z dnia 26 maja 2004 roku oraz pismo R. i E. K. z dnia 17 grudnia 2004 roku w którym zawarte jest stwierdzenie,iż działka gruntu nosząca obecnie nr ew. [...] przekazana została W. K. (poprzednikowi prawnemu L. P.) do użytkowania w celu stworzenia dostępu do drogi publicznej. Wpis w ewidencji gruntu dokonany na podstawie § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny co do posiadania działki gruntu. Nie rozstrzyga natomiast kwestii uprawnień właścicielskich do nieruchomości oraz jej granic. Tymczasem organ odwoławczy jako podstawę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji

wskazuje konieczność załączenia map i wypisów z rejestru gruntów wyjaśnienia rozbieżności w zakresie powierzchni działek oraz ich numeracji, które to okoliczności nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Tego typu informacje mają znaczenie przy dokonywaniu rozgraniczenia działek, co nie było przedmiotem postępowania prowadzonego przez Starostę Powiatu G.

Uzyskanie poświadczonych za zgodność z oryginałem wypisów z rejestru gruntów oraz poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii mapy ewidencyjnej nie jest na tyle pracochłonne, by uzasadniało konieczność uchylania decyzji organu pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego może uzyskać te dokumenty samodzielnie zwracając się o ich nadesłanie do Starosty Powiatu G. w trybie art. 136 kpa.

Odnośnie zarzutów podniesionych przez skarżącą stwierdzić należy, iż nie mogły być one podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Analiza treści skargi pozwala stwierdzić, iż skarżąca w istocie zaprzecza swoim żądaniom zgłoszonym na etapie postępowania administracyjnego. W postępowaniu administracyjnym skarżąca domagała się wpisania jej w rejestrze gruntów jako współwładającej działką o nr ew. [...]. Nie zaprzeczała więc istnieniu tej działki. Tymczasem w skardze stwierdza, że działka ta nie istnieje, a nieruchomość oznaczona nr ew. [...] jest częścią działki o nr ew. [...]. Skarżąca winna więc zdecydować co jest przedmiotem jej żądania, gdyż jest to konieczne dla wydania przez organ administracji właściwego rozstrzygnięcia.

Kwestia samowoli budowlanej popełnionej przez R. K., o ile miała rzeczywiście miejsce, nie ma żadnego związku ze sprawą wpisu skarżącej do ewidencji gruntów, a tym samym nie może mieć żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zaskarżonej decyzji.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.