Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1971/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 34, art. 141 par. 4, art. 153
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 104 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 32, art. 33, art. 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędziowie NSA Jan Bała (spr.) Joanna Zabłocka Protokolant Nina Szyller po rozpoznaniu w dniu 14 października 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. P. Spółki z o.o. Spółki komandytowo-akcyjnej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 6 grudnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 1371/13 w sprawie ze skargi R. i S-ka S.A. Z. P. O. w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz R. P. Spółki z o.o. Spółki komandytowo-akcyjnej w B. kwotę 1.050 (tysiąc pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 6 grudnia 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1371/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę R. i S-ka S.A. Z. P. O. z siedzibą w B. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polsikej z [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z [...] stycznia 2003 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz R. A., R. M., R. J. Z. P. O. R. i S-ka sp. j. w B. (obecnie R. P. Sp. z o.o. S.K.A. w B.; dalej skarżąca, uprawniona) prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Butelka z zakrętką" nr [...], zgłoszonego [...] kwietnia 2001 r. (nr [...]).

U. N.V. w R., H. (dalej wnioskodawca, uczestnik postępowania) wystąpiła do Urzędu Patentowego RP [...] maja 2006 r. z wnioskiem o unieważnienie spornego prawa.

Wniosek uzasadniła przede wszystkim faktem naruszenia przez zarejestrowany wzór prawa ochronnego na przestrzenny znak towarowy, który stanowi jej prawo majątkowe w rozumieniu art. 117 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm.; dalej p.w.p.). Ponadto, zdaniem wnioskodawcy, rejestracja spornego wzoru nastąpiła z naruszeniem dobrych obyczajów, o których mowa w art. 106 ust. 1 p.w.p., gdyż uprawniony z rejestracji wykorzystał renomę znaku towarowego nr [...]. Wnioskodawca podniósł także, że w dacie zgłoszenia do ochrony wytwór według postaci ww. wzoru nie posiadał zdolności rejestrowej określonej w art. 102 i 103 p.w.p. z powodu braku nowości, z uwagi na intensywne używanie na polskim rynku butelki będącej przedmiotem znaku przestrzennego nr [...] przed datą pierwszeństwa spornego prawa z rejestracji ([...] kwietnia 2001 r.). Zdaniem wnioskodawcy sporny wzór nie był także oryginalny w rozumieniu art. 104 p.w.p., o czym może świadczyć istnienie dużego stopnia swobody twórczej przy projektowaniu spornego wzoru przemysłowego.

W odpowiedzi na wniosek uprawniona wniosła o jego oddalenie.

Decyzją z [...] października 2007 r. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Butelka z zakrętką" nr [...] (pkt 1) i przyznał wnioskodawcy od uprawnionego zwrot kosztów postępowania (pkt 2).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 21 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 710/08, oddalił skargę na powyższą decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 481/09, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA w W. na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 19 listopada 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1817/10 uchylił decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] października 2007 r.

Kolejną decyzją z [...] kwietnia 2012 r. Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Butelka z zakrętką" [...].

Porównując graficzny wzór przemysłowy oraz przeciwstawiony znak towarowy, organ podkreślił, że stanowią one w istocie butelki z zakrętką. Sporny wzór przemysłowy pt. "Butelka z zakrętką" o numerze [...] stanowi butelkę z zakrętką, której korpus i dno mają kształt owalu, przy czy górna część butelki jest osłonięta zakrętką o kształcie stożka ściętego (o bardzo małym kącie zbieżności) zaopatrzoną na całym obwodzie we wzdłużne rowki i dwie płaskie powierzchnie umieszczone naprzeciw siebie, gdzie górna część ma sfazowaną wzdłuż płaszczyzny powierzchnię i ma poniżej, po obu bocznych stronach, dwa podłużne wgłębienia o kształcie prostokąta, którego krótsze boki są zaokrąglone, środkowa część butelki ma wgłębioną w stosunku do górnej części i dolnej części powierzchnię o obrysie owalu, a dolna część butelki ma wypukłą obwodową opaskę zaopatrzoną w dwie naprzeciwległe płaskie powierzchnie o kształcie zaokrąglonego od góry prostokąta i łezkowate wgłębienia umieszczone od strony czołowej. Przeciwstawiony znak towarowy przestrzenny o numerze [...] stanowi również butelkę z zakrętką, której korpus i dno mają kształt owalu, przy czym górna część butelki jest osłonięta zakrętką, o kształcie zbliżonym do kształtu stożka ściętego o bardzo małym kącie zbieżności, zaopatrzoną na całym obwodzie we wzdłużne rowki i dwie płaskie powierzchnie umieszczone naprzeciw siebie, gdzie górna część ma sfazowaną wzdłuż płaszczyzny powierzchnię i ma poniżej, po obu bocznych (węższych) stronach, dwa podłużne wgłębienia o kształcie prostokąta, którego krótsze boki są zaokrąglone, środkowa część butelki ma wgłębioną w stosunku do górnej części i dolnej części powierzchnię o obrysie owalu, a dolna część butelki ma wypukłą obwodową opaskę zaopatrzoną w dwie naprzeciwległe powierzchnie o kształcie zaokrąglonego od góry prostokąta.

W ocenie organu różnice między porównywanymi wytworami nie mają charakteru nieistotnych szczegółów, w rozumieniu art. 103 ust. 1 pw.p., co powoduje, że sporny wzór posiada cechę nowości. Dotyczą powierzchni wypukłej na ścięciu pod zakrętką – brak ścięć bocznych pod zakrętką (sporny wzór przemysłowy), inaczej uformowane dwa wgłębienia poniżej szyjki, brak łezkowatych wgłębień poniżej szyjki (sporny wzór przemysłowy), a także łezkowate wgłębienia umieszczone od strony czołowej na opasce w sąsiedztwie dna (sporny wzór przemysłowy).

Organ uznał, iż rozpatrywany jako całość sporny wzór różni się od znaku towarowego przeciwstawionego w niewielkim stopniu, a zorientowany użytkownik nie będzie w stanie rozróżnić porównywanych wzoru przemysłowego i znaku towarowego. Sporny wzór miał w dacie dokonania zgłoszenia cechę nowości, jednak nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru. Decydujące znaczenie będą miały w tym przypadku wskazane powyżej podobieństwa (m.in. korpus i dno w kształcie owalu, górna część butelki osłonięta zakrętką o kształcie stożka ściętego, a także wyodrębniona część dolna i górna - szersza od części środkowej, przy czym w obu przypadkach analogiczne proporcje kształtu porównywanych wytworów). Zdaniem organu, materiały zebrane w sprawie stanowią dowody potwierdzające, że sporny wzór przemysłowy nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru w dacie jego zgłoszenia do Urzędu Patentowego RP. W ocenie organu ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez przeciwstawiony znak towarowy przestrzenny publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo wzoru spornego. Badając możliwość wprowadzenia konsumentów w błąd, organ uznał, że przeciętny konsument choć zapamięta jedynie ogólny wygląd porównywanych przedmiotów własności przemysłowej (szczególnie promowanego przez wiele lat przed dokonaniem zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego oznaczenia w postaci przeciwstawionego znaku towarowego), może mieć problem z rozróżnieniem porównywanych wytworów.

Organ stwierdził, że unieważnienie spornego prawa z rejestracji z powodu braku indywidualnego charakteru powoduje, że analiza dotycząca przepisu art. 117 ust. 2 p.w.p. stała się zbędna.

Organ nie dokonał analizy w zakresie art. 106 p.w.p., gdyż wnioskodawca wycofał się z tego zarzutu na rozprawie [...] marca 2012 r. Ocena przesłanek nowości i indywidualnego charakteru została przeprowadzona łącznie (choć unieważnienie zostało oparte jedynie na braku indywidualnego charakteru scharakteryzowanego w art. 104 p.w.p.), gdyż przepis art. 103 p.w.p. (dotyczący braku nowości) stanowi przesłankę filtrującą dla oceny braku indywidualnego charakteru.

Organ uznał nadto za prawidłowe umocowanie pierwotnego pełnomocnika wnioskodawcy – D. R.. Kolejny, ustanowiony w sprawie pełnomocnik, M. F. potwierdził prawidłowość wszelkich czynności dokonanych na rzecz wnioskodawcy w niniejszej sprawie przez wcześniejszego pełnomocnika. Prawidłowość umocowania M. F. do działania w sprawie jako pełnomocnika wnioskodawcy jest niepodważalna, a jego oświadczenie wyrażone w piśmie z [...] marca 2012 r. sanuje wszelkie wcześniejsze ewentualne braki formalne dotyczące pełnomocnictwa D. R..

Wojewódzki Sąd Administracyjny powołanym na wstępie wyrokiem oddalił skargę uprawnionego na powyższą decyzję.

W ocenie Sądu organ słusznie wskazał, że obecnie prawidłowo umocowany pełnomocnik wnioskodawcy, zobowiązany do uzupełnienia tego braku, M. F. potwierdził wszelkie czynności dokonane na rzecz wnioskodawcy przez radcę prawnego D. R.. Na tym bowiem etapie postępowania, kiedy został zauważony brak umocowania, złożono pełnomocnictwo dla H. G. B. wystawione przez aktualnie uprawniony organ działający w imieniu spółki.

W ocenie Sądu, w okolicznościach wniosku o unieważnienie prawa ochronnego, wnioskodawca nie może ponosić niekorzystnych dla siebie skutków niewezwania go we właściwym czasie przez organ do uzupełnienia braków pełnomocnictwa. Dlatego spóźnione działanie w tym zakresie – w trybie wezwania do uzupełnienia braków i wykonanie go poprzez złożenie pełnomocnictwa dla H. B., podpisanego przez mocodawcę, jednakże obowiązującego od dnia [...] stycznia 2007 r. , a następnie konwalidowanie wszystkich czynności D. R. dokonanych przed tą datą przez pełnomocnika M. F. należy uznać za skuteczne.

Ponadto, działania pełnomocnika zmierzające do ochrony praw wnioskodawcy nie były uzależnione od terminu, bowiem przesłanką rozpoznania wniosku o unieważnienie prawa ochronnego jest posiadanie przez wnioskodawcę interesu prawnego, który został wykazany i nie był kwestionowany. Dlatego nie można odmówić skuteczności konwalidacji czynności D. R. przez wnioskodawcę U. N.V. z siedzibą w R. (H.) (tj. umocowanego należycie pełnomocnika), skoro wniosek nadal jest popierany przez aktualnie umocowany do reprezentacji organ spółki.

Odnosząc się do zarzutów procesowych, w kontekście ewentualnego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. przy porównaniu przedmiotowych praw, Sąd stwierdził, że Urząd Patentowy dochował wymogu określonego w art. 255 ust. 4 p.w.p. działając w granicach wniosku i w warunkach związania podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, tj. art. 102, 104 w zw. z art. 316 ust. 1 p.w.p. i art. 117 ust. 2 p.w.p., a także dostosował się do wskazań NSA zawartych w wyroku z dnia 15 czerwca 2010 r. sygn. akt II GSK 481/09.

WSA uznał, że organ prawidłowo, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, zajął się ustaleniem, czy sporny wzór przemysłowy pt. "Butelka z zakrętką" o numerze [...] zgłoszony [...] kwietnia 2001 r. – zarejestrowany [...] stycznia 2003 r. i przeciwstawiony mu przez wnioskodawcę znak towarowy przestrzenny o numerze [...] z wcześniejszym pierwszeństwem od [...] stycznia 1999 r. są do siebie podobne w takim zakresie, że korzystanie ze wzoru później zarejestrowanego narusza prawa uprawnionego do znaku towarowego oraz że ewentualne podobieństwo powoduje brak indywidualnego charakteru po stronie wzoru przemysłowego.

W ocenie Sądu, Urząd Patentowy prawidłowo przeprowadził analizę podobieństwa wzoru przemysłowego i znaku przestrzennego pod kątem prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd. Organ wziął pod uwagę, zgodnie z wytycznymi NSA, zarówno zakres obu praw jak i wzajemne ich relacje, dokonując oceny, czy sporne prawa kolidują ze sobą, to jest, czy przedmioty tych praw są wystarczająco podobne do siebie, aby powodować bądź ryzyko konfuzji bądź skutkować brakiem cech konstytutywnych dla niektórych praw własności przemysłowej (nowości, indywidualnego charakteru).

Zdaniem WSA, organ w sposób niebudzący wątpliwości odniósł się do dokumentacji zgłoszeniowej obu znaków i okoliczność jej zawartości nie była kwestionowana.

Sąd uznał, że porównywane sporny wzór przemysłowy i przeciwstawiony znak towarowy, niezależnie od ich nazw, stanowią butelki z zakrętką o charakterystycznym kształcie. Oba posiadają takie same funkcje, tj. funkcję naczynia do przechowywania cieczy i funkcję dozowania cieczy w postaci otworu (dodatkowo obie butelki są wyposażone w zakrętkę).

Do porównania prawa wcześniejszego ze znaku przestrzennego i późniejszego ze wzoru przemysłowego organ w sposób nie budzący wątpliwości przedstawił w zaskarżonej decyzji w formie graficznej obie postacie objęte ochroną: spornego wzoru przemysłowego [...] oraz przeciwstawionego mu znaku przestrzennego [...], wskazując, że w istocie oba prawa stanowią butelki z zakrętką.

Sąd zgodził się z oceną nowości spornego wzoru, poczynioną w oparciu o art. 103 ust. 1 p.w.p., regulującego identyczność wzoru przemysłowego, poprzez uznanie, że różnice między porównywanymi wytworami nie mają charakteru nieistotnych szczegółów. Różnice bowiem dotyczą powierzchni wypukłej na ścięciu pod zakrętką, brak ścięć bocznych pod zakrętką (sporny wzór przemysłowy), inaczej uformowane dwa wgłębienia poniżej szyjki, brak łezkowatych wgłębień poniżej szyjki, a także łezkowate wgłębienia umieszczone od strony czołowej na opasce w sąsiedztwie dna (sporny wzór przemysłowy). Skoro różnic tych nie można uznać za nieistotne szczegóły w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p, to prawidłowa jest konkluzja co do uznania, że sporny wzór posiada cechę nowości.

Sąd podzielił także skrupulatnie dokonaną przez organ i opartą na utrwalonym stanowisku doktryny i orzecznictwa analizę oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego na podstawie art. 102 i 104 p.w.p., wskazując, że przedmiotem porównania obu praw są "całe postacie wytworów objętych prawem z rejestracji, tj. przedstawione na zdjęciu lub rysunku zbiorczym załączonym do dokumentacji zgłoszeniowej, w świetle ich cech istotnych".

WSA podzielił ocenę organu, że za zorientowanego użytkownika należało uznać pracowników agencji reklamowych odpowiedzialnych za tworzenie marki produktu (lub design przemysłowego), osób zajmujących się handlem w zakresie środków czystości, a także producentów opakowań przeznaczonych do składowania środków czystości jak i producentów środków czystości.

Sąd podzielił ocenę UP, że rozpatrywany jako całość, sporny wzór różni się od znaku towarowego przeciwstawionego w tak niewielkim stopniu, a zorientowany użytkownik nie będzie w stanie rozróżnić porównywanych wzoru przemysłowego i znaku towarowego. Mimo, że równocześnie organ stwierdził, iż występujących różnic nie można uznać za nieistotne szczegóły w rozumieniu art. 103 ust. 1 p.w.p. Decydujące o tej ocenie są podobieństwa m.in. korpusu i dna w kształcie owalu, górnej część butelki osłoniętej zakrętką o kształcie stożka ściętego, a także wyodrębniona część dolna i górna - szersza od części środkowej, przy czym w obu przypadkach analogiczne proporcje kształtu porównywanych wytworów.

Zdaniem Sądu, oznacza to trafną ocenę, że sporny wzór miał w dacie dokonania zgłoszenia cechę nowości, jednak nie spełniał wymogu indywidualnego charakteru. Ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku sporny wzór przemysłowy, nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez przeciwstawiony znak towarowy przestrzenny - publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo wzoru spornego.

Organ odniósł się bowiem do kwestii podobieństwa wzoru przemysłowego i znaku przestrzennego pod kątem prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd i trafnie uznał, że takie ryzyko w przypadku porównywanych praw i ich przedmiotów w postaci butelek z zakrętką istnieje. Podkreślił warunki obrotu dotyczące towarów na jaki znak i wzór są nakładane, tj. środków czystości.

WSA nie zgodził się z wnioskiem, że ze względu na intensywną reklamę w środkach masowego przekazu, głównie w telewizji, o czym przekonał organ uprawniony ze znaku przestrzennego złożonymi dowodami – konsumenci kojarzyli, w dacie dokonania zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego, charakterystyczną butelkę "Domestosa". Oznacza to, że wprowadzając na rynek towary, między innymi w reklamie, uprawniony do prawa ochronnego przestrzennego znaku towarowego posługuje się tym opakowaniem.

Natomiast nie można pominąć faktu, że klienci nabywając tego rodzaju towary jak środki czystości, dokonują wyborów konsumenckich szybko i nie analizują znaku. Z uwagi na sposób, w jaki pakowane są detergenty, produkty niedrogie, równocześnie nie dokładają staranności podczas ich wyboru. Kojarzą dany produkt z opakowaniem tym silniej, jak intensywna jest jego reklama, a ta – została wykazana.

Dlatego, skoro w art. 104 ust. 1 p.w.p. mowa o "wywołanym" "ogólnym wrażeniu", to nie mają znaczenia różnice.

Tym samym, przeciętny konsument choć zapamięta jedynie ogólny wygląd porównywanych przedmiotów własności przemysłowej (szczególnie promowanego przez wiele lat przed dokonaniem zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego oznaczenia w postaci przeciwstawionego przestrzennego znaku towarowego) może mieć problem z rozróżnieniem porównywanych wytworów. Ponadto, przy dokonywaniu oceny podobieństwa znaków z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy (dobrze poinformowanego, rozsądnie spostrzegawczego i ostrożnego), którym na gruncie rozpatrywanej sprawy może być każdy konsument, należy uwzględniać nie tylko to, że taka osoba rzadko ma możliwość bezpośredniego porównania znaków i zachowuje w pamięci jedynie ich niedoskonały obraz.

Skoro ogólne wrażenie spornego wzoru przemysłowego nie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różnicy od ogólnego wrażenia wywołanego przez przestrzenny znak towarowy publicznie udostępniony z wcześniejszym pierwszeństwem to, w myśl art. 104 ust. 1 i 2 p.w.p., nie odznacza się indywidualnym charakterem.

W ocenie WSA powyższe oznacza, że dokonana przez organ prawidłowa ocena ogólnego wrażenia, wywołanego na zorientowanym użytkowniku, uwzględniająca zakres swobody twórczej wypełnia wytyczne zawarte w wyroku NSA i pozwoliła Urzędowi Patentowemu na unieważnienie prawa do wzoru przemysłowego udzielonego z późniejszą datą.

Ocena przesłanek nowości i indywidualnego charakteru została przeprowadzona łącznie (choć unieważnienie zostało oparte jedynie na braku indywidualnego charakteru scharakteryzowanego w art. 104 p.w.p.), gdyż przepis art. 103 p.w.p. (dotyczący braku nowości) stanowi przesłankę filtrującą dla oceny braku indywidualnego charakteru.

Dlatego wystarczającym wykonaniem wytycznych – w zakresie oceny nowości spornego wzoru, poczynionej w oparciu o art. 103 ust. 1 p.w.p., było uznanie, że różnice między porównywanymi wytworami nie mają charakteru nieistotnych szczegółów. Organ ocenił, że różnice dotyczą powierzchni wypukłej na ścięciu pod zakrętką, brak ścięć bocznych pod zakrętką odnośnie spornego wzoru przemysłowego, także inaczej uformowane dwa wgłębienia poniżej szyjki, brak łezkowatych wgłębień poniżej szyjki, ale są także łezkowate wgłębienia umieszczone od strony czołowej na opasce w sąsiedztwie dna odnośnie spornego wzoru przemysłowego.

Zdaniem WSA unieważnienie spornego prawa z powodu braku indywidualnego charakteru powoduje, że organ mógł odstąpić od analizy dotyczącej przepisu art. 117 ust. 2 p.w.p., bo brak indywidualnego charakteru jest wystarczającą samodzielną przesłanką do unieważnienia spornego wzoru przemysłowego.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi zgodnie z żądaniem skarżącego, w przypadku gdyby NSA uznał, że nie ma naruszeń postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania polegające na naruszeniu :

art. 34 i n. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez wydanie wyroku (i uznanie skuteczności decyzji), w sytuacji gdy strona nie była należycie reprezentowana, a czynności osoby występującej w charakterze pełnomocnika nie mogły być potwierdzone (nie zostały potwierdzone),

art. 153 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez brak uwzględnienia ocen prawnych i wskazań dokonanych przez Sąd (a także częściowo także wcześniej przez WSA w W.), zwłaszcza w zakresie braku wypowiedzenia się co do granic związania wnioskiem o unieważnienie i podstawy prawnej wskazanej przez wnioskodawcę, wskazania dowodów, na których organ oparł swoją decyzję z uwzględnieniem wymagań art. 2551 w zw. z art. 242, 243 i 256 p.w.p.,

art. 1 § 1 w zw. z art. 1 § 2 w zw. z art. 3 § 2 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na przedstawieniu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym, w szczególności w zakresie przyjęcia istnienia podobieństwa zestawionych ze sobą przestrzennego znaku towarowego oraz wzoru przemysłowego, podczas gdy zebrany materiał dowody takiego stwierdzenia nie uprawniał, a także w zakresie nieuwzględnienia własnych interpretacji, podawanych w uzasadnieniu (np. odnośnie modelu zorientowanego użytkownika)

art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na niewskazaniu podstawy prawnej szeregu rozstrzygnięć (np. w zakresie uzasadnienia rzekomo prawidłowego pełnomocnictwa/zatwierdzenia czynności pełnomocnika wnioskodawcy), czy też w zakresie powoływania się na orzecznictwo OHIM bez nawet próby podania postawy dla takiego działania i bez podania podstaw orzeczenia, na które Sąd się powołał,

art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na oddaleniu skargi pomimo naruszenia przez organ art. 7, art. 77 § 1, oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p., w szczególności w zakresie dokonania błędnych ustaleń faktycznych i niewłaściwej oceny dowodów, ujawniających się m.in. w:

1) niepełnym i wadliwym opisie wzoru przemysłowego, w zakresie pominięcia rzeczywistego wyglądu zakrętki (istnienie rowków, ich odstępów, powierzchni płaskich eta),

2) niepełnym i wadliwym opisie przestrzennego znaku towarowego, w zakresie pominięcia koloru korpusu i zakrętki, jak również niezgodnego z prawdą wskazania wyglądu zakrętki (kształt stożka posiada tylko górna część zakrętki, natomiast dolna część ma kształt walca) oraz wskazania nieistniejących powierzchni płaskich po bokach, przy jednoczesnym nieopisaniu płaskich, skośnych powierzchni o kształcie półkoli występujących w górnej części bocznych ścian butelki, a także pominięcie istotnych cech górnej części butelki, tj. trzech wgłębień (o różnych wymiarach) o kształcie prostokąta, którego krótsze boki są zaokrąglone,

3) niewłaściwym przyjęciu, że wzór przemysłowy nie posiadał przymiotu indywidualnego charakteru,

4) niewłaściwym wyjaśnieniu (wykazaniu) granic swobody twórczej,

art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. polegające na braku przeanalizowania wszystkich zarzutów zamieszczonych w skardze, bądź przeanalizowaniu pobieżnym, nienależytym, w efekcie czego rozstrzygnięcie odczytywane jest jako arbitralne i niezrozumiałe,

art. 77 §1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez niewłaściwe rozpatrzenie materiału dowodowego zebranego w sprawie przez Urząd, polegające m.in. na błędach wyszczególnionych w pkt 1.5 powyżej,

art. 8 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, przez przede wszystkim powtarzające się dokonywanie opisu stanu faktycznego niezgodnego ze stanem rzeczywistym, ale też ogólnie przez m.in. naruszenie, niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię przywołanych wyżej przepisów,

które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 145 § 1 pkf 1 lit. a) p.p.s.a.) polegające na:

- błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu przepisów p.w.p. (w brzmieniu obowiązującym w dniu udzielenia rejestracji, tj. w dniu [...] stycznia 2003 r.), w szczególności poprzez:

• błędną wykładnię art. 104 p.w.p. poprzez brak właściwego przyjęcia określonych w nim wymogów wpływających na indywidualny charakter wzoru przemysłowego, tj. zorientowanego użytkownika, czy zakresu swobody twórczej, względnie brak zastosowania przyjętych najpierw przez Urząd, a potem recypowanych przez Sąd interpretacji, mimo ich wyartykułowania w uzasadnieniu (w szczególności w zakresie modelu zorientowanego użytkownika),

• niezastosowanie art. 104 w zw. z art. 13 p.w.p. poprzez brak przyjęcia, że indywidualnego charakteru nie mógł zniweczyć przestrzenny znak towarowy, skoro został publicznie udostępniony po dacie pierwszeństwa wzoru przemysłowego,

• niezastosowanie art. 105 ust. 5 w zw. z art. 104 p.w.p. poprzez nieuwzględnienie, że ocena indywidualnego charakteru winna być dokonywana w zakresie wytworów, dla których nastąpiło zgłoszenie wzoru przemysłowego,

• niezastosowanie art. 105 ust. w zw. z art. 296 i in. p.w.p. poprzez nieuwzględnienie, że ocena prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd winna być dokonywana w zakresie wytworów, dla których nastąpiło zgłoszenie wzoru przemysłowego,

• błędną wykładnię i zastosowanie art. 104 p.w.p. poprzez dopuszczenie porównania wzoru przemysłowego z wcześniejszym znakiem towarowym, mimo że przepis ten nie pozwala na takie zachowanie, a jedyną teoretyczną podstawą do tego byłoby powołanie się na treść art. 117 ust. p.w.p.; tym samym też doszło do pośredniego naruszenia art. 11 ust. 2 lit a) dyrektywy 98/71 WE Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie prawnej ochrony wzorów

- błędnej wykładni art. 103 k.c., poprzez nieprawidłowe uznanie, że może on stanowić podstawę sanowania wadliwego (brakującego) pełnomocnictwa w sprawie administracyjnej i sądowoadministracyjnej,

co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż spowodowało wydanie decyzji unieważniającej prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Butelka z zakrętką" nr [...] i obciążającej stronę skarżącą kosztami postępowania, w sytuacji gdy w sprawie winna zostać wydana decyzja oddalająca żądanie wnioskodawcy.

W uzasadnieniu przedstawiono argumenty na poparcie zarzutów.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania – U. N.V. w R. (H.) wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej.

Przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Przepisy o kontroli kasacyjnej są bowiem tak skonstruowane, że wola strony składającej skargę kasacyjną (reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika) decyduje o zakresie kontroli sądu kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie tak przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.

Zarzut naruszenia przepisów postępowania określony w pkt I.1. skargi kasacyjnej ograniczył się do zarzucenia naruszenia "art. 34 i n. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c/ p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku (i uznanie skuteczności decyzji), w sytuacji gdy strona nie była należycie reprezentowana, a czynności osoby występującej w charakterze pełnomocnika nie mogły być potwierdzone (nie zostały potwierdzone)". W uzasadnieniu tego zarzutu kastor podnosi, iż sprawa ta "winna być rozstrzygnięta, nie tylko z uwagi na najdalej idące konsekwencje w postaci nieważności postępowania, ale też ponieważ jest to zasadniczo jedyny fragment zaskarżonego orzeczenia, w którym Sąd poczynił swoje uwagi w sposób częściowo wykraczający ponad to, co stwierdził Urząd, jest problem związany z pełnomocnictwem wnioskodawcy". Chodziło tutaj o prawidłowość umocowania dla pełnomocnika wnioskodawcy w postępowaniu przed Urzędem Patentowym i późniejszego potwierdzenia czynności tego pełnomocnika.

Odnoszac się do tego zarzutu stwierdzić należy, że powołany przez kasatora art. 34 p.p.s.a. dotyczy postępowania przed sądem administracyjnym, a nie przed organem administracji. W tym zaś zakresie kastor nie powołał żadnych przepisów k.p.a., które mają zastosowanie w postępowaniu przed organem administracyjnym.

Poza tym wskazany przez kasatora art. 34 p.p.s.a. w żaden sposób nie mógł zostać naruszony, skoro z przepisu tego wynika jedynie, iż strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników.

W przepisie tym nie uregulowano też kwestii związanych z ewentualną wadliwością pełnomocnictwa i możliwością jego sanacji. Poza tym kasator nie wskazał żadnych dalszych przepisów dotyczących pełnomocnictwa, które mogły zostać naruszone, ograniczając się do zarzutu naruszenia "art. 34 i n.", a następne przepisy ustawy p.p.s.a. obejmują jeszcze 267 artykułów, przy czym rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest "domyślanie" o jakie przepisy kastorowi chodziło, gdyż to do niego należało wskazanie, jakie konkretnie przepisy prawa zostały naruszone oraz uzasadnienie ich naruszenia.

Ubocznie tylko zauważyć należy, iż nawet wadliwe pełnomocnictwo w świetle art. 32 i 33 k.p.a. nie powoduje nieważności decyzji administracyjnej (art. 156 § 1 k.p.a.).

Z kolei, jeżeli chodzi o prawidłowość pełnomocnictwa dla M. F., to stwierdzić należy, iż sprawa ta została "przesądzona" w prawomocnym wyroku WSA w W. z dnia 19 listopada 2010 r., sygn. VI SA/Wa 1817/10, w którym Sąd stwierdził m.in., iż "Kwestia prawidłowego umocowania M. F. została wyjaśniona dopiero na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym". Od tego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie była składana kasacja, wyrok jest prawomocny, a zawarta w tym wyroku ocena prawna tego pełnomocnictwa jest obecnie wiążąca (art. 153 p.p.s.a.).

Na uwzględnienie zasługuje natomiast zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w powiązaniu z art. 104 p.w.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie rejestracji spornego wzoru przemysłowego, czyli w dniu [...] stycznia 2003 r. (zob. str. 10 uzasadnienia wyroku WSA z 19 listopada 2010 r., sygn. VI SA/Wa 1817/10) poprzez brak należytego odniesienia się do zarzutów skargi dotyczących publicznego udostępnienia przeciwstawionego przestrzennego znaku towarowego.

Otóż zgodnie z art. 104 ust. 1 p.w.p. wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo.

W świetle tego przepisu nie powinno budzić wątpliwości, iż przed przystąpieniem do oceny "ogólnego wrażenia mającego istotne znaczenie dla indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego niezbędne było ustalenie, czy przestrzenny znak towarowy został publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo, tj. przed [...] kwietnia 2001 r., kiedy to sporny wzór przemysłowy został zgłoszony do rejestracji.

W tym zakresie Urząd Patentowy ograniczył się do stwierdzenia, że "(...) Z uwagi na intensywną reklamę w środkach masowego przekazu, głównie w telewizji (karty 165-170 akt sprawy [...]) konsumenci kojarzyli w dacie dokonania zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego charakterystyczną butelkę "Domestosa". W ten sposób są pakowane detergenty, produkty niedrogie i równocześnie takie, w przypadku których konsumenci nie dokładają staranności podczas ich wyboru".

Odnosząc się do tych ustaleń organu, Sąd I instancji stwierdził, iż "(...) Nie można nie zgodzić się z wnioskiem, że ze względu na intensywną reklamę w środkach masowego przekazu, głównie w telewizji, o czym przekonał organ uprawniony do znaku przestrzennego złożonymi dowodami (karty 165-170 akt spawy [...]) – konsumenci kojarzyli, w dacie dokonania zgłoszenia spornego wzoru przemysłowego, charakterystyczną butelkę "Domestosa". Oznacza to, że wprowadzając na rynek towary, między innymi w reklamie, uprawniony do prawa ochronnego przestrzennego znaku towarowego posługuje się tym opakowaniem".

W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż Sąd I instancji ograniczył się jedynie do powielenia argumentacji organu, mimo iż organ nie wskazał konkretnie, jakie dowody wskazane ogólnie na k. 165-170 akt sprawy [...] pozwalają na przyjęcie, iż przestrzenny znak towarowy został publicznie udostępniony przed datą, według której oznaczono pierwszeństwo spornego wzoru przemysłowego. Ustalenia organu w tym zakresie były tak ogólnikowe, iż Sąd I instancji nie powinien ograniczyć się do powtórzenia argumentacji organu, lecz dokonać samodzielnej oceny, czy organ wydający decyzję podczas ustalania stanu faktycznego nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Niezbędne zatem było odniesienie się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do kwestii daty publicznego udostępnienia przestrzennego znaku towarowego, gdyż kwestia ta miała kluczowe znaczenie dla konieczności późniejszej oceny indywidualnego charakteru spornego wzoru przemysłowego w rozumieniu art. 104 ust. 1 p.w.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien przy tym wyczerpująco odnieść się do zarzutów skarżącego, iż przedłożone wydruki reklam oraz notatki prasowe nie mogły stanowić o dacie publicznego udostępniania znaku towarowego, gdyż nie zawierały dat, czy innych wskazań dotyczących ich pochodzenia. Dodatkowo skarżąca w późniejszych pismach, m.in. z [...] marca 2012 r., wskazywała, że dowody wskazane przez wnioskodawcę (klatki reklam, zestawienia nakładów finansowych) są niewiarygodne z uwagi na brak oznaczeń czasowych i miejscowych oraz brak powiązań między wydatkami a konkretnym produktem.

Tę argumentację strony skarżącej podzielił zresztą Urząd Patentowy, wydając wcześniejszą decyzję z [...] października 2007 r. nr [...], w której stwierdził m.in., że "(...) przedłożone zdjęcia stanowiące, jak twierdzi wnioskodawca, kadry 4 reklam telewizyjnych znaku przestrzennego nr [...] emitowanych przed datą zgłoszenia spornego wzoru, nie mogą stanowić skutecznego dowodu na żadną okoliczność, gdyż pozbawione są jakiejkolwiek daty oraz innych wskazań ich pochodzenia, zaś przedłożone artykuły prasowe z lat 1999 i 2000 oraz pierwszych trzech miesięcy 2001 r. dotyczą jedynie oznaczenia Domestos i nie identyfikują żadnej postaci wytworu umożliwiającej jego porównanie z przedmiotowym wzorem".

Nie zachodzi potrzeba ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, gdyż uchylenie wyroku z przyczyn wyżej wskazanych powoduje, iż takie ustosunkowanie się miałoby charakter hipotetyczny.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 tej ostatniej ustawy.