Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1109/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 271 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Niżnik-Dobosz Sędziowie: WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...]. Wodociągów Sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w N. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie z dnia 3 lipca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 3 lipca 2018 roku, znak [...] określił [...] Wodociągom Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w T. - na podstawie decyzji Marszałka Województwa Małopolskiego z dnia 15 czerwca 2010 roku, znak: SW.V.1.MG.6214-5/10 za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości 25.565,00 PLN. Za pobór wód podziemnych z plejstoceńskiego poziomu wodonośnego za pomocą istniejących 11 studni ; S-30,S-31,S-32,S-33,S-34,S-35, S- 36, S-37, S-38 , S-39, S-40 zlokalizowanych w międzywalu rzeki Dunajec w m. Kępa Bogumiłowicka. Stwierdził ponadto, że opłatę należy uiścić w czterech kwartalnych ratach po 6391,25 zł i określił termin płatności rat oraz sposób uiszczenia opłaty.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ administracji wskazał art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.), § 1 pkt 1 , § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 roku, poz. 2502) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.).

Uzasadniając to rozstrzygnięcie przywołano § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne, który wprowadza stawkę służącą do ustalania opłaty stałej dla [...] Wodociągów spółki z o.o. i została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m sześcienny na sekundę czasu wyrażonego w dniach wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 504,3 m / h i wynoszącym po przeliczeniu 0,14008330 metra sześciennego na sekundę.

Przepis art. 271 ust. 2 Prawa wodnego stanowi, że: Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m 3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Opisaną wyżej decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie [...] Wodociągi Spółka z o.o. w T., zarzucając jej naruszenie przepisów:

- postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest :

art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na nieuzasadnionym i błędnym ustaleniu, iż pozwolenie na dostęp do usług wodnych poprzez pobór ze studni na ujęciu Kępa Bogumiłowicka, dotyczy wyłącznie poboru wód podziemnych,

art. 107 § 3 k.p.a przez brak uzasadnienia odpowiadającego wymogom tego przepisu i brak ustosunkowania się do stwierdzeń zawartych w reklamacji;

- prawa materialnego tj. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, w szczególności art. 271 ust 2 poprzez niewłaściwą interpretację skutkująca nieuwzględnieniem w określonej zaskarżoną decyzją opłacie stałej udziału wód powierzchniowych w ogólnym poborze wody ujęciem ze studni, pomimo występowania w tych studniach wód powierzchniowych, podczas gdy wskazany przepis odnosi się i ma zastosowanie wyłącznie do ilości wody podziemnej, a w tym przypadku woda podziemna dopływająca z warstwy wodonośnej stanowi stosunkowo niewielki procent w całkowitej ilości pobieranej ujęciem wody.

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i jej zmianę, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji pozostają w sprzeczności z faktem podnoszonym w reklamacji, iż ujęcie wody Kępa Bogumiłowicka jest ujęciem infiltracyjnym, a pobierana studniami ujęcia woda stanowi mieszaninę wody podziemnej oraz wody powierzchniowej, infiltrującej bezpośrednio z koryta rzeki Dunajec. Woda podziemna dopływająca do ujęcia z warstwy wodonośnej stanowi stosunkowo niewielki procent w całkowitej ilości pobieranej ujęciem wody, bowiem zaledwie 13,7 %. Zdaniem strony skarżącej opłata stała za usługi wodne powinna zostać naliczona proporcjonalnie do procentowego udziału według obowiązujących stawek dla wody powierzchniowej i dla wody podziemnej a nie tylko według wyższej niż dla wody powierzchniowej, stawki dla wody podziemnej. W tym względzie strona skarżąca odwołuje się do dokumentacji hydrogeologicznej wykonanej dla przedmiotowego ujęcia i operatu wodnoprawnego ,jak również wyników badan modelowych wykonanych przez pracowników AGH w Krakowie w 2011 r w ramach projektu badawczego nr NN525 410535. Badania te wykazały, że udział wody powierzchniowej infiltrującej z Dunajca w przypadku ujęcia Kępa Bogumiłowicka , przy poborze wody w wysokości 10.160 metrów sześciennych na dobę wynosi 86,3 %. Zdaniem strony skarżącej wyliczenia opłaty powinno uwzględniać podaną wartość udziału wód infiltracyjnych w ogólnym poborze wody powierzchniowej (86,3 %) i wody podziemnej (13,7 %). Wysokość naliczonej opłaty nie uwzględnia udziału wód powierzchniowych w ogólnej ilości pobieranej wody ujęciem.

Zdaniem skarżącej wysokość opłaty powinna wynosić:

- opłata za wodę podziemną: maksymalny pobór 504,30 metrów sześciennych na godzinę wynoszący w przeliczeniu 0,14008330 m sześciennych na sekundę pomnożony przez procentowy udział wody podziemnej 13,7 %, co daje 0,0191911412 m sześciennego na sekundę pomnożony przez stawkę dla wody podziemnej 500 złotych na dobę za 1 metr sześcienny, pomnożony przez 365 dni,

-opłata za wodę powierzchniową; maksymalny pobór 504,30 metra sześciennego na godzinę, wynoszący w przeliczeniu 0,14008330 metra sześciennego na sekundę, pomnożony przez procentowy udział wody podziemnej 86,3 %, co daje 0,12089189 metra sześciennego na sekundę, pomnożony przez stawkę dla wody powierzchniowej 250 złotych na dobę za 1 metr sześcienny na sekundę, pomnożony przez 365 dni daje kwotę 11.031,38 zł.

Łączna tak wyliczona kwota, zdaniem skarżącej powinna wynosić 14.533,81 zł. Należało dokonać rzetelnej oceny dokumentacji na podstawie, której spółka uzyskała pozwolenie wodnoprawne. Dokumentacja jest w posiadaniu organu. Opłata powinna być wyliczona według stanu faktycznego. Zakwalifikowanie pobieranej wody zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym, jako podziemnej jest zdaniem strony skarżącej nie tylko sprzeczne z prawem, ale także krzywdzące, skoro infiltracyjny charakter ujęcia został udokumentowany.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zarządu Zlewni w Nowym Sączu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) - dalej określanej, jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonawszy w niniejszej sprawie kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem tak określonych kryteriów, Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Organ wystarczająco i trafnie ustalił stan faktyczny istotny dla rozstrzygnięcia sprawy, a następnie dokonał właściwej subsumpcji tak określonego stanu faktycznego pod określony przepis prawa. Postępowanie zostało przeprowadzone w zgodzie z art. 7, art. 77 §1 i 80 k.p.a. a zaskarżona decyzja spełnia wymogi z art. 107 § 3 k.p.a.

Zaskarżoną decyzją organ administracji określił skarżącej spółce opłatę stałą w wysokości 25.565,00 PLN. Za pobór wód podziemnych z plejstoceńskiego poziomu wodonośnego za pomocą istniejących 11 studni ; S-30,S-31,S-32,S-33,S-34,S-35, S- 36, S-37, S-38 , S-39, S-40 zlokalizowanych w międzywalu rzeki Dunajec w m. Kępa Bogumiłowicka.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.) oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 roku, poz. 2502).

Pierwszy z powołanych przepisów ma charakter proceduralny i przewiduje, że w razie nieuwzględnienia reklamacji od informacji rocznej o wysokości opłaty stałej wydaje się rozstrzygnięcie w formie decyzji administracyjnej określającej wysokość opłaty za usługi wodne.

Sposób wyliczenia opłaty stałej reguluje art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, zgodnie, z którym wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m 3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych.

Jednostkowa stawka opłaty została z kolei określona w § 15 powołanego rozporządzenia: "Do dnia 31 grudnia 2019 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą:

1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód;

2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód.".

"Czas wyrażony w dniach" należy rozumieć, jako ilość dni w roku, czyli przyjąć ten wskaźnik na poziomie 365. Zgodnie z art. 271 ust. 1 wysokość opłaty stałej m. in. za pobór wód "ustalają Wody Polskie (...) w formie informacji rocznej". Oznacza to, że opłata stała określana jest dla każdego roku osobno i obejmuje okres całego roku kalendarzowego.

Przechodząc do trzeciego parametru determinującego wysokość opłaty należy przypomnieć, że w powołanym wyżej art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne mowa jest o "określonej w pozwoleniu wodnoprawnym (...) maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych". Kluczowa jest, więc treść pozwolenia wodnoprawnego i określone tam limity, na podstawie, których wylicza się ilość wody w m3/s. Nie jest istotny faktyczny pobór z ujęcia wody i faktyczne udziały wód w ogólnym poborze, lecz maksymalna ilość wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego

W pozwoleniu wodnoprawnym – decyzji wydanej dnia 15 czerwca 2010 r przez Marszałka Województwa Małopolskiego znak ; [...] udzielono [...] Wodociągom Sp. z o.o. w T. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód poprzez pobór wód z plejstoceńskiego poziomu wodonośnego za pomocą istniejących studni wierconych zlokalizowanych w miedzywalu rzeki Dunajec w miejscowości Kępa Bogumiłowicka, gmina Wierzchosławice w ilości Q max/godz. = 504,3 m sześciennego na godzinę.

W pozwoleniu wodnoprawnym, które nie było w żaden sposób kwestionowane przez stronę skarżącą - jednoznacznie i bez żadnych wątpliwości zakwalifikowano działalność strony skarżącej, jako "pobieranie wody podziemnej do celów zaopatrzenia ludności w wodę do picia i na cele gospodarcze ze studni ujmujących plejstoceński poziom wodonośny z własnego ujęcia", a "pobór odbywa się z plejstoceńskiego poziomu wodonośnego za pomocą 11 studni wierconych połączonych do rurociągu lewarowego".

Spółka korzysta z zasobów wodnych na podstawie obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego z dnia 15 czerwca 2010 r, które zostało wydane na jej wniosek a którego charakteru i ustaleń nie kwestionowała w toku instancji odwoławczej administracyjnej i sądowej. Nie wnosiła również o zmianę dotychczas obowiązującego pozwolenia wodnoprawnego. Trafnie, zatem organ przyjął, że prowadząca działalność spółka, należycie dbająca o swoje interesy, zgadza się z jego treścią i akceptuje wynikające z niego konsekwencje. Konsekwencją wydanego pozwolenia wodnoprawnego jest naliczenie opłaty za pobór wód podziemnych. To naliczenie dokonane zostało przez organ prawidłowo.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 271 ust. 2 pr.wod. w kwestii dotyczącej nieuwzględnienia w określonej zaskarżoną decyzją opłacie stałej udziału wód powierzchniowych ( 86,3 %) w ogólnym poborze wody ujęciami z 11 studni, pomimo występowania w tych studniach mieszaniny wody podziemnej i wody powierzchniowej (infiltrującej), w tym co do naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie tych kwestii i ich nieodpowiednie uzasadnienie w decyzji administracyjnej. Podnoszona w skardze okoliczność, dokumentowana ekspertyzami i obliczeniami, że woda podziemna dopływająca z warstwy wodonośnej stanowi stosunkowo niewielki procent (13,7 %) w całkowitej ilości pobieranej ujęciem wody, nie ma znaczenia dla prawidłowego rozpoznania sprawy. W art. 16 pkt 68 ustawy Prawa wodnego zdefiniowano wprost wody podziemne, jako wszystkie wody znajdujące się pod powierzchnią ziemi w strefie nasycenia, w tym wody gruntowe pozostające w bezpośredniej styczności z gruntem lub podglebiem. W myśl tego artykułu wody infiltracyjne są, zatem wodami podziemnymi. Z kolei art. 20 definiuje wody powierzchniowe, jako wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne oraz śródlądowe wody powierzchniowe, a te ostatnie w myśl art. 21 dzielą się na śródlądowe wody płynące oraz śródlądowe wody stojące. Zatem wskazywanych przez stronę "wartości udziału wód infiltracyjnych w ogólnym poborze wody" ustawa nie rozróżnia w zakresie przyporządkowania wód podziemnych i powierzchniowych, a zatem nie ma żadnych podstaw prawnych do proporcjonalnego ujmowania wód powierzchniowych w naliczanej kontrolowaną decyzją opłacie stałej.

Biorąc powyższe pod uwagę, orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.