Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 411/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-06-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 151, art. 190
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 9 czerwca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję własną z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia P. S. należności z tytułu składek.

Wskazane rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z 16 kwietnia 2018 r. P. S. wystąpił o umożliwienie spłaty zaległych należności z tytułu składek na: ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 5.035,35 zł, ubezpieczenie zdrowotne w łącznej kwocie 900,98 zł oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w łącznej kwocie 355,26 zł powstałych w związku z prowadzoną w okresie od 1 lutego 2000 r. do 21 grudnia 2002 r. pozarolniczą działalnością gospodarczą, w 15 ratach bez naliczania odsetek i kosztów upomnień.

Następnie pismem z 11 czerwca 2018 r. P. S. wystąpił o umorzenie odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek i kosztów upomnienia od w/w zaległości składkowych. Motywując wniosek wskazał, że z uwagi na problemy zdrowotne związane z nadciśnieniem tętniczym, zmianami zwyrodnieniowymi kręgosłupa oraz stawu skokowego ma ograniczone możliwości podjęcia zatrudnienia, a źródło jego dochodów stanowią podejmowane w niewielkim zakresie prace dorywcze. Oświadczył, że na stałe miesięczne koszty utrzymania składają się: rata kredytu hipotecznego - 760 zł, opłata za wwóz śmieci - 80 zł, Internet - 60 zł, energię elektryczną - 180 zł, wodę - 100 zł, opłata za CO i CW - 300 zł, opłata TV - 60 zł, koszty leczenia i rehabilitacji - 300 zł. Jako dowód ponoszonych kosztów przedłożył faktury VAT za usługę dostępu o Internetu oraz za wywóz odpadów, zawiadomienie o wysokości raty kredytu zaciągniętego w A, faktury VAT za energię elektryczną. Ponadto wskazał, że ciążące na nim zobowiązania alimentacyjne względem dwóch córek w łącznej kwocie 600 zł, zasądzone wyrokiem Sądu Rejonowego S. z 11 marca 2004 r. sygn. akt [...], z których aktualnie się nie wywiązuje. Skarżący oświadczył że po odliczeniu kosztów utrzymania, kosztów leczenia oraz wydatków wynikających z obowiązku alimentacyjnego nie pozostają mu żadne środki, które mógłby przeznaczyć na spłatę odsetek od należności głównej. Wobec faktu, iż pozostaje w stanie ubóstwa, umorzenie należności we wnioskowanym zakresie jest zasadne.

Decyzją z [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz kosztów upomnienia, w łącznej kwocie 12.744,80 zł, w tym na:

1. ubezpieczenie społeczne

- 5.711zł z tytułu odsetek za zwłokę za osobę prowadzącą działalność za okres 07.2001-02.2002,12.2002;

- 2.195 zł z tytułu odsetek za zwłokę od składek w części finansowanej przez płatnika za okres 07.2001-02.2002;

- 2.310 zł z tytułu odsetek za zwłokę od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych z okres 07.2001 – 02.2002;

- 26,40 zł tytułem kosztów upomnienia;

2. ubezpieczenie zdrowotne

- 1.144 zł z tytułu odsetek za zwłokę za osobę prowadzącą działalność za okres 08.2001-02.2002;

- 613 zł z tytułu odsetek za zwłokę od składek w części finansowanej przez ubezpieczonych z okres 08.2001 – 02.2002;

- 8,80 zł tytułem kosztów upomnienia;

3. Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych

- 412 zł z tytułu odsetek za zwłokę za osobę prowadzącą działalność za okres 07.2001-02.2002;

- 307 zł z tytułu odsetek za zwłokę od kładek za ubezpieczonych niebędących płatnikami składek za okres 07.2001-02.2002;

-17,60 zł tytułem kosztów upomnienia.

Odsetki od należności nieprzedawnionych naliczone zostały na dzień wpływu wniosku o umorzenie należności z tytułu składek. Pozostałe odsetki za zwłokę naliczone zostały do dnia przedawnienia.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie ZUS w pierwszej kolejności stwierdził, że w sprawie nie wystąpiło przedawnienie należnych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W tym zakresie wyjaśnił, że do należności, dla których bieg przedawnienia rozpoczął się przed 1 stycznia 2012 r. stosuje się 5 - letni okres przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., chyba że przedawnienie zgodnie z przepisami obowiązującym do 31 grudnia 2011 r. nastąpiłoby wcześniej. Następnie wskazał na czynności, które zawiesiły bieg terminu przedawnienia, tj.

- prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne - zawieszenie biegu terminu przedawnienia od 15 listopada 2002 r. do 29 października 2004 r.,

- decyzja z 20 maja 2004 r. ustalająca obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym - zawieszenie biegu terminu przedawnienia od 7 czerwca 2004 r. do 7 lipca 2004 r.,

- decyzja z 3 marca 2008 r. o wymiarze składek - zawieszenie biegu terminu przedawnienia od 21 marca 2008 r. do 13 października 2009 r.,

- decyzja z 18 lipca 2016 r. o odmowie umorzenia należności - zawieszenie biegu terminu przedawnienia od 2 grudnia 2014 r. do 16 sierpnia 2016 r.,

- prowadzone postępowanie egzekucyjne, zawieszające bieg terminu przedawnienia zgodnie z załączoną tabelą obejmującą okres zaległości, nr tytułu, datę doręczenia upomnienia i datę doręczenia tytułu wykonawczego.

W ocenie organu I instancji zaległościami, które nie przedawniły się na dzień wpływu wniosku o umorzenie z uwagi na podjęte działania powodujące zawieszenie biegu terminu przedawnienia są składki na ubezpieczenie społeczne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 07.2001-01.2002.

Ponadto organ I instancji wskazał, że w świetle art. 24 ust. 5 u.s.u.s. nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem. Z uwagi na dokonanie zabezpieczenia na majątku nieruchomym zobowiązanego nie przedawniły się składki na Fundusz Ubezpieczeń Społecznych za okres 02.2002 r, 12.2002 r., składki na Fundusz Ubezpieczenia Zdrowotnego za okres 08.2001 r. – 02.2002 r. oraz składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres 02.2002, 12.2002 r. Odsetki do tych składek naliczone zostały na dzień przedawnienia.

Przechodząc do oceny wystąpienia w sprawie przesłanek umorzenia należności z tytułu składek ZUS stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.) – dalej "u.s.u.s." Na powyższe wskazuje w szczególności fakt posiadania przez zobowiązanego składników majątkowych mogących stanowić źródło zabezpieczenia zaległych należności, jak również fakt regulowania innych zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym. Zdaniem organu brak było również przesłanek do umorzenia przedmiotowych należności na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 141 poz. 1365) - dalej "rozporządzenie", gdyż strona nie wykazała, iż opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić ją oraz jej rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, jak również, że ze względu na ciężką chorobę swoją lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny nie ma możliwości uzyskiwania dochodu, który pozwoliłby na opłacenie należności. Ponadto organ uznał za bezsporne, że wnioskodawca nie poniósł strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić go możliwości dalszego prowadzenia działalności.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy P. S. zarzucił naruszenie art. 28 ust. 3a i ust. 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez niedokonanie przez organ administracji samodzielnych ustaleń zmierzających do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, zwłaszcza dotyczących jego stanu zdrowia.

Decyzją z [...] ZUS utrzymał w mocy decyzję własną z [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, dokonując oceny zasadności wniosku pod kątem wystąpienia wymienionych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. przesłanek całkowitej nieściągalności Zakład stwierdził, iż w sprawie z przyczyn oczywistych nie wystąpiła przesłanka, o której mowa w pkt 1 powołanego przepisu. Strona nie przedłożyła także żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że w stosunku do niej prowadzone było postępowanie upadłościowe, zakończone oddaleniem wniosku o ogłoszenie upadłości lub umorzeniem tego postępowania z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe, a nadto nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym, jak i w umorzonym postępowaniu upadłościowym. Wobec tego w sprawie nie wystąpiły również przesłanki określone w pkt 2, pkt 4 i pkt 4b analizowanego przepisu. Odnośnie wystąpienia przesłanki całkowitej nieściągalności wymienionej w art. 28 ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. organ wskazał, iż co prawda nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przez skarżącego, jednakże strona w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej posiada nieruchomość, obciążoną hipoteką przymusową na rzecz Zakładu, z której mogą być dochodzone przedmiotowe należności. Natomiast, co do przesłanek całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 pkt 4a, pkt 5 i pkt 6 w/w przepisu Zakład stwierdził, iż wysokość należności, których umorzenia żąda skarżący przekracza kwotę kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, a nadto nie został ustalony brak możliwości dochodzenia egzekucyjnego przez uprawione w tym zakresie organy egzekucyjne. Ponadto organ wskazał, iż brak jest możliwości stwierdzenia, że w przypadku wdrożenia postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne, gdyż aktualnie w stosunku do strony nie jest prowadzone żadne postępowanie egzekucyjne, a strona posiada majątek, z którego możliwe jest prowadzenie egzekucji administracyjnej.

Rozważając z kolei możliwości umorzenia należności w oparciu o przepisy art. 28 ust. 3a u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Zakład, odwołując się do przedłożonych przez stronę informacji, co do sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej oraz do poczynionych we własnym zakresie ustaleń faktycznych, wskazał, iż nie są one wystarczające do uznania, że konieczność opłacenia przez zobowiązanego należności, których umorzenia żąda, pozbawiłoby go i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W ocenie organu za zasadnością powyższego stwierdzenia przemawiają wybiórcze i niepełne dane podane przez skarżącego, odnoszące się do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej. W szczególności brak informacji o członkach rodziny, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe, jak również dotyczących wysokości uzyskiwanych przez zobowiązanego oraz członków jego rodziny dochodów. Z przedłożonych przez skarżącego faktur VAT na okoliczność ponoszonych stałych kosztów utrzymania wynika, że zostały one wystawione na jego żonę – B. S. i dotyczą lokalu położonego w S. przy ul. A 28S, to jest adresu wskazanego przez stronę jako miejsce swojego zamieszkania. Powyższe pozwala na stwierdzenie, że skarżący zamieszkuje z żoną i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Organ ustalił, że żona skarżącego od 1 września 2012 r. pobiera świadczenie z Zakładu Emerytalno–Rentowego MSWiA, a ponadto jest zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w Komendzie Wojewódzkiej Policji w R. Z tego tytułu w okresie od 10/2018 do 3/2019 uzyskała średniomiesięczny dochód znacznie przekraczający kwotę najniższego wynagrodzenia. Zakład stwierdził, iż fakt posiadania przez stronę majątku w postaci nieruchomości gruntowej położonej w S., jak również zadeklarowana przez skarżącego spłata należności głównej w 15 ratach po 420 zł każda, a nadto wysokość przedstawionych miesięcznych wydatków, w tym spłata kredytu hipotecznego, którego rata wynosi 760 zł, pozwala na stwierdzenie, że skarżący dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na spłatę przedmiotowego zadłużenia. Organ wskazał także na niekonsekwencję skarżącego, który raz twierdzi, że nie wywiązuje się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, a zaraz później, że po opłaceniu ciążących na nim zobowiązań, w tym z tytułu zasądzonych alimentów, nie pozostają mu żadne środki, które mógłby przeznaczyć na spłatę odsetek od należności głównej. Odnośnie podnoszonych argumentów co do ograniczonych możliwości podjęcia zatrudnienia Zakład wskazał, iż z posiadanych przezeń danych wynika, że w okresie ostatnich 14 lat skarżący był zarejestrowany jako osoba bezrobotna jedynie w okresie od 5/2010 r. do 5/2011 r. Ponadto skarżący, pomimo podnoszonych problemów zdrowotnych, nie przedstawił jakiegokolwiek dokumentu świadczącego, że ze względu na swój stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny ma ograniczoną możliwość podjęcia zatrudnienia. Powyższe świadczy, że forma doraźnego zatrudnienia jest wyborem skarżącego, a nie koniecznością. Mając powyższe na uwadze Zakład uznał, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia należności, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia.

Odnosząc się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych wskazał, że wbrew stanowisku skarżącego przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w tym dotyczące kwestii przedawnienia należności z tytułu składek, istnienia przesłanek przemawiających za umorzeniem przedmiotowych należności, jak również rzeczywistej sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej wnioskodawcy odpowiadało obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa.

Na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając jej naruszenie:

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przerzucenie ciężaru dowodowego wyłącznie na skarżącego, brak wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu strony, a nadto brak odniesienia stanu faktycznego sprawy do przepisów wskazanych jako podstawa kwestionowanego rozstrzygnięcia;

- art. 28 ust. 3a i ust. 3b u.s.u.s. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności uznanie, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zostały spełnione przesłanki do umorzenia należności objętych zaskarżoną decyzją, podczas gdy zostały one spełnione, a zaskarżona decyzja mimo, że ma charakter uznaniowy wykracza poza zakres swobodnej oceny dowodów przeradzając się w ocenę dowolna nie mającą nic wspólnego z zasadą prawdy obiektywnej (materialnej), a niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy powoduje, że zaskarżone orzeczenie nie jest zgodne z prawem.

Z uwagi na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 699/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek od nieopłaconych składek oraz kosztów upomnienia. Zdaniem sądu I instancji przed merytorycznym rozpatrzeniem żądania skarżącego nie została wyjaśniona kwestia przedawnienia należności z tytułu składek. Organ odwoławczy uchylił się bowiem od zbadania, czy należności określone we wniosku strony uległy przedawnieniu, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, iż organ I instancji przeprowadził w tym zakresie postępowanie i kwestię tę szeroko wyjaśnił. Zdaniem sądu w rozpatrywanej sprawie zachodzi przypadek tzw. oczywistej niekonstytucyjności. Wykładnia art. 24 ust. 5 u.s.u.s. dokonywana przez pryzmat zawartych w wyroku Trybunału z Konstytucyjnego z 8 października 2013 r. SK 40/12 zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących art. 70 § 6 O.p. w jego brzmieniu do 31 grudnia 2002 r., prowadzi do wniosku, że art. 24 ust. 5 u.s.u.s. należy ocenić jako niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Zatem według sądu I instancji ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wykluczyło przedawnienia spornych należności składkowych zabezpieczonych hipoteką, co oznacza, że termin przedawnienia biegł na zasadach ogólnych. Ponadto, w ocenie WSA, ponownej wnikliwej analizy wymaga kwestia przedawnienia bądź nieprzedawnienia należności składkowych, których bieg terminu przedawnienia ulegał zawieszeniu. W ocenie sądu I instancji, niewyjaśnienie kwestii przedawnienia czyniło przedwczesnym rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek należnych za zwłokę od nieopłaconych składek i kosztów upomnienia.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, w której m.in. zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 5 u.s.u.s., poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że stanowisko ZUS wskazujące, iż nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jest nieprawidłowe.

Wyrokiem z 25 lutego 2021 r. sygn. akt I GSK 5/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości. NSA uznał, że zasadny okazał się zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 5 u.s.u.s., a w konsekwencji zasadne są także zarzuty naruszenia przepisów postępowania sformułowane w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 24 ust. 5 u.s.u.s. jest usprawiedliwiony z uwagi na przywołany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyrok TK z 20 maja 2020 r. sygn. akt P 2/18, który odpowiedział na pytanie, czy art. 24 ust. 5 u.s.u.s. jest zgodny z art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W wyniku tej oceny TK uznał, że art. 24 ust. 5 u.s.u.s., w zakresie, w jakim wyłącza przedawnienie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zabezpieczonych hipoteką, jest zgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w powołanym wyroku Trybunał spostrzegł, że choć ustanowienie hipoteki dla zabezpieczenia należności składkowych i jej skutki w postaci wyłączenia przedawnienia może być postrzegane, jako zróżnicowanie sytuacji płatników składek, to nie jest to bezpośrednią konsekwencją modyfikacji przez ustawodawcę terminów przedawnienia zobowiązań w odniesieniu do poszczególnych grup podmiotów, tylko pośrednim skutkiem wynikającym z możliwości stosowania różnych, przyjętych w prawie powszechnym, środków zabezpieczenia wierzytelności. Zdaniem Trybunału przedawnienie należności nie powinno być wykorzystywane jako sposób wygasania stosunków zobowiązaniowych przez płatników. Trybunał wskazał ponadto, że uchylenie art. 24 ust. 5 u.s.u.s. ograniczyłoby w znacznym stopniu ściągalność składek ZUS. Przepis ten stwarza bardziej elastyczne i dogodne możliwości w zakresie spłaty długu dla płatników składek i ZUS. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że tracą na aktualności dotychczasowe orzeczenia sądów administracyjnych, przywołane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA, które odnosiły się do konieczności uwzględnienia, przy wykładni art. 24 ust. 5 u.s.u.s., wytycznych zawartych w wyroku TK z 8 października 2013 r. sygn. akt SK 40/12.

Pismem z 7 kwietnia 2021 r. P. S. wniósł o rozważenie zasadności zadania przez sąd pytania prejudycjalnego do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanego 25 lutego 2021 r. sygn. akt I GSK 5/21.

W piśmie z 14 maja 2021 r. P. S. podniósł, że w składzie orzekającym Trybunału Konstytucyjnego, który wydał wyrok w sprawie o sygn. akt P 2/18 zasiadał "sędzia dubler" – przewodniczący J. P. Zdaniem skarżącego okoliczność ta narusza prawa obywatela do sądu oraz rzetelnego procesu i powoduje, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego należy uznać za nieważny. Sąd I instancji, rozpoznając ponownie sprawę, powinien pominąć wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego i orzec tak jak to uczynił w wyroku z 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 699/19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art.15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jednolity Dz. U poz. 1842) zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Stosowne zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zostało wydane 5 maja 2021 r. i doręczone stronom. Z uwagi na sytuację epidemiczną przeprowadzenie rozprawy stanowiłoby nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi nie ma możliwości przeprowadzenia rozprawy na odległości z powodów technicznych, dlatego sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021 r., poz. 137) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, w rozpoznawanej sprawie sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkuje oddaleniem skargi.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 190 p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Przez wykładnię prawa, o której mowa w przytoczonym art. 190 p.p.s.a., należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiego, a nie innego rozstrzygnięcia. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku NSA, ciążący na sądzie ponownie rozpoznającym sprawę, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.

Przedmiot kontroli sądu w niniejszej sprawie stanowiła decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] oraz poprzedzająca ją decyzja z [..] odmawiające P. S. umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz kosztów upomnienia.

Stosownie do art. 24 ust. 2 u.s.u.s. składki oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata, zwane dalej "należnościami z tytułu składek", nieopłacone w terminie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub egzekucji sądowej (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.). W orzecznictwie wskazuje się, że z woli ustawodawcy "należności z tytułu składek" to pojęcie zbiorcze, które obejmuje składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę. Wszędzie tam, gdzie w u.s.u.s. ustawodawca posługuje się pojęciem "należności z tytułu składek" regulacja ustawowa dotyczy nie tylko składek, ale także odsetek za zwłokę, kosztów egzekucyjnych, kosztów upomnienia i dodatkowej opłaty (por. wyrok NSA z 30 marca 2017 r., II GSK 5146/16). Przepis art. 32 u.s.u.s. stanowi poza tym, że do składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i Fundusz Emerytur Pomostowych oraz na ubezpieczenie zdrowotne w zakresie: ich poboru, egzekucji, wymierzania odsetek za zwłokę i dodatkowej opłaty, przepisów karnych, dokonywania zabezpieczeń na wszystkich nieruchomościach, ruchomościach i prawach zbywalnych dłużnika, odpowiedzialności osób trzecich i spadkobierców oraz stosowania ulg i umorzeń stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące składek na ubezpieczenia społeczne.

W tym miejscu zaznaczyć należy, że w wyroku z 25 lutego 2021 r., sygn. akt I GSK 5/21, którym związany jest sąd orzekający ponownie w rozstrzyganej sprawie, NSA stwierdził, że orzekający uprzednio skład niewłaściwie, powołując się na wyrok TK z 8 października 2013r., sygn. akt SK 40/12, który dotyczył niezgodności z Konstytucją art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej zbieżnego treściowo z art. 24 ust. 5 u.s.u.s., uznał, że art. 24 ust. 5 u.s.u.s. nie może stanowić podstawy prawnej do ustalenia, że należności zabezpieczone hipoteką nie uległy przedawnieniu.

Odnosząc się do wniosków formułowanych w pismach procesowych skarżącego składanych po zwrocie sprawy do tutejszego sądu wskazać należy, że sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie, nie może dokonać interpretacji art. 24 ust. 5 u.su.s. w sposób odmienny niż wynikający z jego wykładni zawartej w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej. Pokreślić należy, że przepis art. 24 ust. 5 u.s.u.s. na skutek kontroli jego konstytucyjności dokonanej w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 maja 2020 roku w sprawie sygn. akt P 2/18 uznany został za zgodny z konstytucją. Przepis ten przez cały czas funkcjonuje w obrocie prawnym, a zatem organ rozpoznający wniosek skarżącego miał obowiązek jego zastosowania. A wobec stanowiska NSA wyrażonego w wyroku z 25 lutego 2021 roku w sprawie sygn. akt I GSK 5/21, którym sąd rozpoznający ponownie sprawę jest związany brak jest także podstaw do odmowy jego zastosowania przez sąd w rozpoznawanej sprawie co tym samym przesądza o braku możliwości zrealizowania wniosku skarżącego zawartego w piśmie procesowym z 14 maja 2021 roku i wydania przez sąd rozstrzygnięcia tożsamego z uchylonym przez NSA.

Ustosunkowując się do wniosku strony zawartego w piśmie procesowym z 7 kwietnia 2021 roku o zwrócenie się przez tutejszy sąd z pytaniem prejudycjalnym o niesprecyzowanej przez skarżącego treści do Trybunału Sprawiedliwości UE wskazać należy, że wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym jest uprawnieniem a nie obowiązkiem sądu. Korzystanie z prawa określonego w art. 267 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej służy wyłącznie sądom krajowym. Powyższe nie wyklucza wnioskowania stron o skorzystanie przez sąd z przyznanego mu uprawnienia co jednak nader istotne, orzeczenie wydane w trybie prejudycjalnym musi być "niezbędne do wydania wyroku". W ocenie sądu w rozstrzyganej sprawie z sytuacją taką nie mieliśmy do czynienia bowiem występujące w niej wątpliwości związane ze stosowaniem art. 24 ust. 5 u.s.u.s usunęła wykładnia tego przepisu dokonana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z 25 lutego 2021 roku w sprawie sygn. akt I GSK 5/21.

Przechodząc do merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazać należy, że zaległości skarżącego wobec ZUS umorzenia odsetek od których domagał się w toku kontrolowanego postępowania dotyczyły zarówno należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność i za ubezpieczonych w części finansowanej przez płatnika (art. 28 ust. 1 – 3 u.s.u.s.) jak i należności z tytułu składek ubezpieczonego będącego jednocześnie płatnikiem składek (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.).

Zgodnie z art. 24 ust. 5 u.s.u.s., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2003 r., nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Z akt sprawy wynika, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] Sąd Rejonowy w S. 21 maja 2010 roku dokonał wpisu hipoteki na nieruchomości skarżącego tytułem zabezpieczenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. W kontrolowanych rozstrzygnięciach organ wskazał też, że w przeszłości było wobec skarżącego prowadzone postępowanie restrukturyzacyjne w ramach którego zawieszenie biegu terminu przedawnienia nastąpiło od 15 listopada 2002 r. do 29 października 2004 r. Wskazane powyżej okoliczności świadczą o tym, że nie mogło dojść do przedawnienia przedmiotowych należności, a dokonane w tym zakresie ustalenia organu nie budzą uzasadnionych wątpliwości. Tym samym za prawidłowe uznać należy stanowisko organu o braku przedawnienia przedmiotowych należności.

Nie budzi wątpliwości, że umorzenie należności z tytułu składek oznacza definitywną rezygnację organu z możliwości ich wyegzekwowania. Z tych względów Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest zobowiązany do szczególnej staranności i ostrożności przy podejmowaniu decyzji w przedmiocie ich umorzenia.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s., należności z tytułu składek, przez co należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki stwierdzenia całkowitej nieściągalności wymienione zostały zaś enumeratywnie w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. i stanowią je sytuacje, w których:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art.13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe;

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności, przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postepowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Odstępstwo od zasady, że składki na ubezpieczenie społeczne mogą być umarzane przez Zakład w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s.) przewidziano z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s., który to przepis stanowi, że należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przepis ten dotyczy wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek. Możliwość umorzenia zobowiązań na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s. odnosi się wyłącznie do należności składkowych ubezpieczonych z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, to jest ich własnych obciążeń z tego tytułu. Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r., które zostało wydane na podstawie delegacji zawartej w art. 28 ust. 3b u.s.u.s ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Wymaga podkreślenia, że decyzje wydawane przez Zakład na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. są decyzjami opartymi na konstrukcji uznania administracyjnego, na co wskazuje użyte w nim sformułowanie "Należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład z uwzględnieniem ust. 2-4". Powyższe oznacza, że jeżeli wystąpią wymienione w tym przepisie okoliczności organ uprawniony może, ale nie musi umorzyć należności. W świetle, ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, koncepcji interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru, prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ. Organ ma zatem prawo wyboru treści rozstrzygnięcia, przy czym zaznaczyć trzeba, iż wybór taki nie może być dowolny i musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Organ, działając w granicach uznania administracyjnego, zanim podejmie rozstrzygnięcie, ma obowiązek wyjaśnić dokładnie i wszechstronnie stan faktyczny sprawy w świetle wszystkich przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie, wypełniając normę z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Ciąży na nim także obowiązek sporządzenia wnikliwe i logiczne, wyjaśniającego przesłanki którym się kierował uzasadnienia decyzji, jak obliguje art. 107 § 3 k.p.a.

Dokonując kontroli decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego, sąd jest zobowiązany zatem do oceny, czy postępowanie administracyjne było prowadzone prawidłowo i czy organ przy wydawaniu decyzji dokonał rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone w przepisach przesłanki i czy ocena dowodów zawarta w motywach decyzji w sprawie umorzenia nie jest dowolna.

Wykazanie istnienia przesłanek spoczywa na zobowiązanym, co oznacza, że w tym zakresie nie może on przerzucić ciężaru dowodu na organ. ZUS ma natomiast swobodę przy podejmowaniu rozstrzygnięcia, co oznacza, że może odmówić umorzenia zobowiązania z tytułu nieopłaconych składek nawet wówczas, gdy strona wykaże istnienie podstawy do umorzenia zaległości lub też wykaże jej istnienie w stopniu niezadowalającym. Inaczej mówiąc, istnienie przesłanek, o których mowa w § 3 rozporządzenia, nie przesądza jeszcze o pozytywnym załatwieniu wniosku zobowiązanego.

Przeprowadzona przez sąd ocena zaskarżonej decyzji wykazała, że jest ona prawidłowa. W świetle zebranego materiału dowodowego, uprawnione jest stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że w momencie jej wydawania w sprawie nie zachodziła żadna ze wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. przesłanek całkowitej nieściągalności, a skarżący nie wykazał, że z uwagi na swoją trudną sytuację majątkową czy rodzinną nie ma możliwości spłaty zaległości, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Zasadnie Zakład uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 28 ust. 3 pkt 1, 2, 4, 4b, gdyż okoliczności z nich wynikające nie wystąpiły. Zaległe składki znacznie przekraczają wartość kosztów upomnienia (art. 28 ust. 3 pkt 4a). W tym miejscu podkreślić należy, że zadłużenie skarżącego wobec ZUS nie jest objęte postępowaniem egzekucyjnym, wobec powyższego organ egzekucyjny nie mógł stwierdzić braku ściągalności zaległości. Skarżący posiada majątek nieruchomy, na którym ZUS dokonał zabezpieczenia należności, posiada środki finansowe umożliwiające spłatę kredytu hipotecznego nie zostały zatem spełnione przesłanki określone w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s. Tym samym, trafnie Zakład podniósł, iż w sprawie nie mamy do czynienia ze stanem całkowitej nieściągalności, co wykluczało umorzenie zaległości na podstawie art. 28 ust.3 u.s.u.s.

Sąd podziela także stanowisko organu, że zobowiązany nie wykazał, aby poniósł straty w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia mającego wpływ na możliwości płatnicze dłużnika i możliwości pozyskiwania dochodów, co wyklucza zastosowanie § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Prawidłowo także organ stwierdził, że skarżący nie przedstawił w sposób rzetelny informacji dotyczących swojej sytuacji materialnej nie wskazał bowiem w ogóle wysokości posiadanych na utrzymanie dochodów, nie wyjaśnił czy samodzielnie czy z innymi osobami prowadzi gospodarstwo domowe. Z akt sprawy wynika jednak, że realizuje umowę ratalną dotyczącą zobowiązania z tytułu zaciągniętego kredytu hipotecznego w wysokości 760 zł miesięcznie, ponosi także koszty utrzymania i leczenia w wysokości blisko 1.100 zł miesięcznie, oraz zwrócił się o rozłożenie na raty swoich zaległości składkowych wobec ZUS. W tej sytuacji zgodzić się należy z organem, że w sprawie brak było podstaw do zastosowania § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Organ uznał też prawidłowo, że skarżący nie przedstawił żadnej dokumentacji z której wynikałoby, że z powodu przebytej choroby strona posiada przeciwskazania do podjęcia pracy, a nadto skarżący wskazał, że źródłem jego dochodów są prace dorywcze. Zgodzić zatem należy się z ZUS, że skarżący nie wykazał istnienia przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, ponieważ strona nie wykazała, że ze względu na swoją przewlekłą chorobę jest pozbawiona możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Zajęte przez organ stanowisko odpowiada prawu. Rezygnacja przez państwo z należnego mu dochodu prowadzi do osłabienia realizacji jego zobowiązań finansowanych, których źródłem są m.in. wpłaty ze składek społecznych. Dlatego też umorzenie zobowiązań publicznoprawnych jest instrumentem, z którego organy powinny korzystać wyjątkowo rozważnie, po wyważeniu interesu zobowiązanego z interesem społecznym.

W niniejszej sprawie wbrew zarzutom skarżącego organ uwzględnił stan majątkowy, sytuację ekonomiczną oraz rodzinną i zdrowotną strony wskazując, z jakich powodów wydał zaskarżoną decyzję odmawiającą umorzenia odsetek za zwłokę z tytułu nieopłaconych składek. Prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem reguł w nim obowiązujących, a w szczególności z poszanowaniem art. 7, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organ ustosunkował się do wszystkich okoliczności faktycznych i dowodów podnoszonych przez stronę w toku postępowania, a także ocenił zebrany materiał dowodowy w sposób kompletny, zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, czyniąc tym samym zadość art. 107 § 3 k.p.a. W związku z powyższym należy stwierdzić, że podnoszona przez skarżącego argumentacja odwołująca się do naruszeń procesowych, stanowi jedynie próbę przerzucenia na organ ciężaru wykazania istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie odsetek za zwłokę, co jednak należy do obowiązku wnioskodawcy. Obowiązkiem organu jest rozważenie wykazanych przez stronę okoliczności i dokonanie ich oceny pod względem istnienia przesłanek umorzeniowych. Z tego obowiązku organ wywiązał się w sposób należyty. Podkreślić bowiem należy, iż mimo, że katalog przesłanek, o których mowa w § 3 rozporządzenia ma charakter otwarty, to organ nie ma obowiązku poszukiwania okoliczności uzasadniających umorzenie należności, a jedynie dokonania oceny okoliczności wskazanych przez stronę. Skarżący w toku postępowania nie podważył prawidłowości ustaleń faktycznych. Skarga sprowadza się wyłącznie do polemiki z oceną stanu faktycznego dokonaną przez organy administracji. Skarżący przedstawiając niekompletną i nierzetelną dokumentację obrazującą jego sytuację majątkową i finansową, nie wykazał tym samym, że uregulowanie należności z tytułu odsetek za zwłokę z tytułu nieopłaconych składek doprowadzi do niemożności zaspokojenia jego niezbędnych potrzeb życiowych. Natomiast okoliczność, że strona nie godzi się z wnioskami prawidłowo wyciągniętymi z oceny dowodów dokonanej przez organ nie oznacza, że dowody te nie zostały wyczerpująco przez organ rozpatrzone. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne oraz posiada prawidłową podstawę prawną ze wskazaniem, jakimi przesłankami kierował się organ odmawiając umorzenia zaległości. Zaakcentowania w tym kontekście wymaga, trafność wywodu organu, że przedstawione przez skarżącego dane obrazujące jego sytuację materialną są niewiarygodne, nie zostały przedstawione w sposób pełny i rzetelny, ponieważ skarżący nie wskazał wiarygodnych źródeł swojego utrzymania z których ponoszone są przez stronę deklarowane wysokie wydatki.

W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.

d.j.