Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1691/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak Sędziowie: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K.F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2017r., sygn. akt II SA/Wa 1461/17 w sprawie ze skargi K.F. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1461/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K.F. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Po rozpatrzeniu wniosku K.F. z dnia [...] listopada 2013 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] listopada 2013r. odmówiła wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 1994 r. wydaną w oparciu o art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 65 poz. 386) o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] listopada 1988 r. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanowienie to zostało utrzymane w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K.F. na powyższą decyzję Centralnej Komisji, wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 511/14 uchylił ją i poprzedzające ją postanowienie.

Sąd w uzasadnieniu orzeczenia zobowiązał organ do zidentyfikowania podstawy wznowienia, na której opierał się wniosek skarżącego z dnia [...] listopada 2013 r. i wskazanie tej podstawy w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia. Zdaniem Sądu, organ winien przeanalizować i odnieść się do argumentacji przywołanej przez skarżącego dla wykazania dotrzymania terminu przewidzianego w art. 148 § 1 K.p.a. Zbadanie czy wniosek skarżącego o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu i czy jest oparty o ustawowe przesłanki wznowienia będzie możliwie dopiero po ustaleniu, do jakiej konkretnie decyzji odnosi się ten wniosek.

Centralna Komisja pismem z dnia [...] maja 2015 r. wezwała stronę do sprecyzowania wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. K.F. w odpowiedzi z dnia [...] maja 2015 r. wskazał, że żądanie dotyczy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 1994 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.

Wyjaśnił, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zatwierdzenia uchwały Rady złożył po [...] dniach od rozmowy z J.K. - Prezesem [...], który w dniu [...] stycznia 2008 r. zalecił mu złożenie takiego wniosku w związku z warunkami, w jakich były prowadzone postępowania w sprawie zatwierdzania uchwał o nadawaniu stopni doktora habilitowanego oraz opiniowaniem przez PZPR osób, którym stopnie te nadawano, z punktu widzenia ich postawy społecznej. Wskazał, że wniosek w tym przedmiocie przedłożył w dniu[...] lutego 2008 r. przewodniczącemu Centralnej Komisji. Prośby tej, jak również kolejnych złożonych w tym zakresie [...] i [...] kwietnia 2008 r., [...] kwietnia 2009 r. i [...] czerwca 2011 r. jednak nie rozpatrzono. Wniosek swój ponowił następnie w dniu [...] listopada 2013 r.

Centralna Komisja postanowieniem z dnia [...] września 2015 r., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1, art. 147, art. 149 § 1 i art. 150 § 1 K.p.a, wznowiła postępowanie, powołując sekcję doraźną dla zbadania przesłanek wznowienia. W sprawie wznowienia zwrócono się do biegłego rzeczoznawcy o sporządzenie opinii w kwestii oceny dorobku wnioskodawcy - prof. dr. hab. W.K. z Politechniki W.

Centralna Komisja decyzją z dnia [...] października 2016r. odmówiła uchylenia prawomocnej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z [...] 25 kwietnia 1994 r., odmawiającej zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] listopada 1988r. o nadaniu K.F. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk technicznych.

Następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r., po rozpoznaniu wniosku K.F. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Centralna Komisja utrzymała w mocy powyższą decyzję. W toku postępowania odwoławczego Centralna Komisja zasięgnęła w sprawie opinii dodatkowych dwóch recenzentów. Centralna Komisja, uzasadniając rozstrzygnięcie wskazała, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka z art.145 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, nie okazały się fałszywe. Ponadto organ stwierdził, że nie pojawiły się nowe dowody, a zatem nie istniała potrzeba rozszerzenia materiału dowodowego. Organ wskazał, że wyłącznym kryterium oceny dorobku naukowego kandydata były jego osiągnięcia naukowe, a nie brak określonej postawy obywatelskiej, na co wskazywał skarżący. Jego dorobek naukowy zaś nie spełniał wymogów ustawowych. Rozprawa habilitacyjna nie stanowiła istotnego wkładu habilitanta w rozwój dyscypliny naukowej elektrotechnika. Habilitacja jest stopniem naukowym, a nie technicznym. Jest potwierdzeniem istotnego wkładu w rozwój danej dyscypliny naukowej i rozpoznawalności kandydata w świecie nauki (publikacje, cytowania, powoływanie do gremiów naukowych). Wnioskodawca nie wskazał żadnych cytowań swoich prac. W rozprawie habilitacyjnej nie ma żadnego nowego ujęcia opisywanych zagadnień (według stanu wiedzy z lat 80-tych XX wieku). Przyznano, że praca prezentuje ważne dla praktyki zagadnienia techniczne pomiarów zakłóceń. Jednak nie wskazuje wszystkich źródeł zakłóceń i sposobów ich ograniczenia, ani też nie wnosi nic nowego do rozwoju dyscypliny naukowej elektrotechniki i dlatego nie mogła być uznana za pracę naukową. Habilitant publikował większość swoich prac w niszowym czasopiśmie "[...] " i nie poddawał swoich prac ocenie szerszego kręgu specjalistów. Fragmenty tytułów opublikowanych prac jak i zawartość merytoryczna wskazują na wstępną fazę badań naukowych, stanowiącą podstawę dalszych analiz. Brak typowej w procedurach habilitacyjnych z dziedziny elektrotechniki monografii naukowej wynika z niewystarczającego materiału do jej przygotowania. Od ukończenia rozprawy w 1982 r. upłynęło 35 lat. W tym czasie nie pojawiły się żadne istotne publikacje.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K.F. wniósł o uchylenie decyzji Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 2017 r., uznając ją za krzywdzącą.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 6, art. 7, 7a § 1, art. 9, art. 10 § 1, art. 107 § 3, art. 145 § 1 pkt 1, art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. i wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący wskazał, że organ nie uwzględnił zaleceń wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 511/14, wskazując, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie opinii, które nie mają związku ze sprawą. W rozstrzygnięciu tym nie ustosunkowano się do błędnych ustaleń dokonanych w decyzji z dnia [...] października 2016 r., na które wskazywał we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a ponadto uniemożliwiono mu uczestnictwo w postępowaniu. W jego ocenie powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte na podstawie fałszywego dowodu, tj. recenzji publikacji mającej stanowić recenzję jego rozprawy habilitacyjnej sprzed 29 lat. Centralna Komisja bezpodstawnie odmówiła wiarygodności podjętej zgodnie z prawem uchwale Rady z dnia [...] listopada 1988 r. i odwołaniu złożonym przez Radę w dniu [...] marca 1990 r. od decyzji Centralnej Komisji ds. Kadr Naukowych z dnia [...] stycznia 1990 r. odmawiającej jej zatwierdzenia, opiniom recenzentów rozprawy wyznaczonym uchwałą Rady, opiniom o rozprawie 23 członków Rady oraz wskazywanym przeze niego dowodom, co może stanowić o naruszeniu art.107 § 3 K.p.a.

Podkreślił, że przeprowadzony przewód habilitacyjny wykazał, co zostało potwierdzone i udokumentowane przez Radę, że jego rozprawa i dorobek naukowy stanowią poważne osiągnięcie naukowe, a na rozprawę składały się pionierskie wyniki badań, które weszły do literatury światowej. Za krzywdzące uznał oceny jego dorobku naukowego przeprowadzone po habilitacji, z tego względu, że nie uwzględniają, faktu, że rozprawa dotyczyła badań z lat 70-tych i 80-tych XX w., kiedy zarówno Internet, WoS, a także JCR, IF nie były w powszechnym użyciu.

Skarżący wskazał również, że organ bezpodstawnie w zaskarżonej decyzji przyjął, że "kryterium postawy obywatelskiej nie było przedmiotem oceny dorobku naukowego" skoro nie przedstawił na tę okoliczność żadnych dowodów. Zwrócił uwagę, że sprawa, której żądał wznowienia była prowadzona 28 lat temu w PRL przez Centralną Komisję Kwalifikacyjną ds. Kadr Naukowych, której członków typowało PZPR, a powoływał Prezes Rady Ministrów. Wskazał na informację uzyskaną od Prezesa IPN, że warunkiem zatwierdzenia uchwały Rady o nadaniu stopnia była pozytywna opinia PZPR o postawie obywatelskiej przekazywana Centralnej Komisji Kwalifikacyjnej ds. Kadr Naukowych. W związku z tym, że odmówił współpracy z SB i wielokrotnie wypowiadał się uczciwie o wydarzeniach w PRL, nie udzielono mu pozytywnej opinii o postawie obywatelskiej i z tych właśnie powodów Centralna Komisja odmówiła zatwierdzenia uchwały Rady [...] z dnia [...] listopada 1988 r. o nadaniu mu stopnia naukowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd wskazał, że K.F. wnioskiem z dnia [...] listopada 2013 r. wystąpił do Centralnej Komisji o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia [...] kwietnia 1994 r. nr [...] o odmowie zatwierdzenia uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] listopada 1988r. o nadaniu mu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk technicznych, wskazując jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.

W ocenie Sądu I instancji należy stwierdzić, że skarżący pomimo powołania w podaniu o wznowienie postępowania ustawowej podstawy wznowienia nie wykazał, że przesłanki wznowieniowe rzeczywiście występują.

Wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. może nastąpić, jeżeli w postępowaniu dowodowym prowadzonym w sprawie administracyjnej wystąpił fałszywy dowód, którego fałsz został stwierdzony prawomocnym orzeczeniem sądu. Skarżący nie zgłaszał organom ścigania o wystąpieniu fałszu dowodu w postępowaniu przed Centralną Komisją.

Podkreślić należy, że postępowanie w sprawach stopni i tytułów naukowych jest postępowaniem odrębnym o innej aksjologii niż postępowanie administracyjne, czy cywilne, na co słusznie zwrócił uwagę organ w odpowiedzi na skargę. Stąd też ustawodawca świadomie zrezygnował z takich klasycznych dla procedur prawnych instytucji jak rozprawa, postępowanie dowodowe z udziałem biegłych, ograniczył udział kandydata w postępowaniu oraz wyłączył jawność postępowania. Podejmowanie uchwał następuje w głosowaniu tajnym. Postępowanie kwalifikacyjne nie stwarza kandydatowi możliwości polemizowania z recenzentami. Charakter tego postępowania powoduje, że osoba, która się poddaje jakimkolwiek recenzjom w dziedzinie nauki musi się liczyć z tym, że nie zawsze może je zaakceptować.

Recenzje nie stanowią opinii w rozumieniu art. 84 k.p.a., który to przepis w § 2 odsyła w zakresie regulacji sytuacji prawnej biegłego do przepisów dotyczących świadków, z którymi to kandydat może polemizować. Są one wyrazem osobistej oceny dokonanej przez recenzenta zarówno wkładu kandydata w rozwój określonej dyscypliny naukowej, jak i dorobku naukowego. Skoro kandydat nie może polemizować z recenzjami wydanymi w danej sprawie, to nie jest wadą, że recenzji nie doręcza się stronie do czasu wydania decyzji w sprawie. Jak podkreślił Sąd Najwyższy, sposób przeprowadzenia postępowania, tj. powoływanie recenzentów i następnie tajne głosowanie jest gwarancją wolności wyrażania stanowiska przez członków Prezydium Centralnej Komisji.

Okoliczność, że skarżący uważa, że recenzenci niesprawiedliwie ocenili jego dorobek i uwypuklili negatywne strony przewodu ich nie dyskwalifikuje. Negatywne oceny recenzentów nie mogą zostać zaprzeczone wyjaśnieniami strony. W tym wyraża się przejaw wolności naukowej i prowadzenia nieskrępowanej dyskusji naukowej i obiektywnej opinii w danej sprawie. Przed wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia, Centralna Komisja zgromadziła rzetelny i wiarygodny materiał dowodowy oraz zasięgnęła specjalistycznych ekspertyz w przedmiocie stopnia rzetelności i samodzielności pracy naukowej. W świetle zebranej dokumentacji, organ miał podstawę przyjąć w zaskarżonej decyzji, że dorobek naukowy skarżącego nie spełniał wymogów ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych. Organ przekonywująco w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, dlaczego rozprawa habilitacyjna nie stanowiła istotnego wkładu skarżącego w rozwój dyscypliny naukowej elektrotechnika.

Organ zasadnie przyjął, że powodem odmowy zatwierdzenia habilitacji nie był brak pozytywnej opinii o postawie obywatelskiej kandydata, lecz wyłącznie przesłanki merytoryczne. Nic bowiem nie wskazuje aby kryterium postawy obywatelskiej było brane pod uwagę przy ocenie dorobku naukowego skarżącego.

Centralna Komisja trafnie zatem uznała, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła podstawa wznowieniowa postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., tj. dowody, na których oparto rozstrzygnięcie, nie okazały się fałszywe. Żadna z okoliczności przedstawionych w skardze nie miała wpływu na wynik postępowania, a zarzuty skargi mają charakter wyłącznie polemiczny. Wbrew twierdzeniom skargi organ uwzględnił zalecenia wcześniejszego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, co znalazło wyraz zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jak i w zgromadzonym materiale dowodowym, z którego wynika również, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w terminie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K.F. domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.:

- art. 151 i 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 17 ust. 2 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych z dnia 12 września 1990 r.;

- art. 151 i 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 15 pkt 3 ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych z dnia 31 marca 1965 r.;

2. naruszeniu przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy:

- art. 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu Sądu zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze i stanowisk stron;

- art. 151 i 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 78 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania w postaci niezebrania i nierozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a w szczególności pominięcia dowodów z dokumentów w postaci recenzji recenzentów powołanych przez Radę Wydziału, pisma Instytutu Pamięci Narodowej załączonego do wniosku z dnia [...] listopada 2013 r., rozprawy habilitacyjnej skarżącego, wyjaśnień i przesłuchania skarżącego,

- art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 10 § 1 k.p.a.- poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania w postaci niezapewnienia Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu oraz uniemożliwienia Skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

- art. 151 i art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania w postaci niedokonania na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczności polegających na wkładzie rozprawy habilitacyjnej skarżącego w rozwój dyscypliny naukowej elektrotechniki oraz istnienia podstawy wznowieniowej postępowania;

- art. 151 i 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 i 140 k.p.a.- poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przepisów postępowania w postaci braku wskazania przez organ w uzasadnieniu decyzji dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- art. 151 i 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § pkt 1, 4 i 5 k.p.a..

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że niepowiadomienie recenzenta o terminie posiedzenia i przeprowadzenie postępowania bez udziału recenzenta powoduje wadliwość tego postępowania. Uczestnictwo na prawach strony daje bowiem takie same uprawnienia jakie posiada strona postępowania, a nie branie przez stronę udziału w postępowaniu bez jej winu jest podstawa do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Recenzenci powołani przez Radę Wydziału [...] w sprawie zakończonej nadaniem Skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk technicznych nie wzięli udziału w żadnym z postępowań toczących się przed Centralną Komisją Kwalifikacyjną do Spraw Kadr Naukowych, Centralną Komisją do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych czy Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. Ich nieobecność skutkowała brakiem możliwości wypowiedzenie się co do recenzji wydanych przez Centralną Komisją Kwalifikacyjną do Spraw Kadr Naukowych w dyskusji poświęconej opiniowanej sprawie (§ 11 ust. 1 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych z dnia 19 kwietnia 1991r.) i pozbawieniem szansy na przekonanie Centralnej Komisji Kwalifikacyjną do Spraw Kadr Naukowych do zasadności swoich pozytywnych recenzji pracy habilitacyjnej Skarżącego.

Sąd wskazał w uzasadnieniu, iż skarżący nie sprostał obowiązkowi wskazania, iż kryterium postawy obywatelskiej było brane pod uwagę przy ocenie jego dorobku naukowego. Zgodnie z art. 15 pkt 3 ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych z dnia 31 marca 1965 r., do przewodu habilitacyjnego może być dopuszczona osoba, która posiadając stopień naukowy doktora wykazuje nienaganną postawę obywatelską. Również art. 30 ust. 6 ustawy o stopniach naukowych i tytułach naukowych z dnia 31 marca 1965 r. wskazywał, iż "tytuł naukowy może być nadany osobie, która w pełni akceptuje konstytucyjne .zasady ustrojowe Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i kieruję/się nimi w swojej działalności". Kryterium to było więc brane pod uwagę na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Praktyczny wymiar tej regulacji objawiał się w postaci obowiązku posiadania przez kandydata do stopnia naukowego doktora habilitowanego pozytywnej opinii o postawie społecznej.

Jak wynika z akt sprawy, Skarżący takiej opinii nie uzyskał, co spowodowało wydanie przez Centralną Komisję do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych decyzji o nie zatwierdzeniu uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] listopada 1988 r. Powodem braku takiej opinii zdaniem Skarżącego był fakt, iż ten odmówił współpracy ze Służbą Bezpieczeństwa i wypowiadał się uczciwie o rzeczywistości Polskiej Rzeczpospolitej Ludowej. Z informacji uzyskanych od Instytutu Pamięci Narodowej - zarówno w formie pisma załączonego do wniosku z dnia [...] listopada 2013 r. o wznowienie postępowania, jak i w formie ustnej od Prezesa - wynikało, iż w celu uzasadnienia decyzji o nie zatwierdzeniu uchwały obiektywnymi a nie politycznymi względami, Centralna Komisja Kwalifikacyjna do Spraw Kadr Naukowych powoływała dwóch tajnych recenzentów rozprawy, którzy krytycznie się do niej odnosili do rozprawy. Centralna Komisja Kwalifikacyjna do Spraw Kadr Naukowych w ten sposób bezpodstawnie odmawiała wiarygodności i mocy dowodowej wcześniejszym 3 pozytywnym recenzjom rozprawy dokonanym przez recenzentów w przewodzie habilitacyjnym, pozytywnym recenzjom o rozprawie wyrażonym w tajnych głosowaniach Rady (23 osoby) i komisji przewodu habilitacyjnego (5 osób). Z taką sytuacją Skarżący zmierzył się osobiście w przedmiotowej sprawie.

W dalszej części skargi kasacyjnej wskazano, iż pozbawienie skarżącego czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym pozbawiło go przede wszystkim możliwości zadawania pytań biegłym recenzentom powołanym przez organ w postępowaniu wznowieniowym, składania wyjaśnień i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."), rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że postępowanie zakończone zaskarżoną do sądu I instancji decyzją miało charakter postępowania wznowieniowego. Jako podstawę wznowieniową skarżący wskazał w swym piśmie z dnia [...] maja 2015r. przepis art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., wskazując, że dowody na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności sprawy były fałszywe. W piśmie skarżący wskazał, ze podstawą faktyczną wniosku jest uzyskana od Prezesa IPN informacja o tym, że przyczyną odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego w czasach PRL było niewydawanie przez PZPR opinii o postawie społecznej. Opinia taka warunkowała nadanie stopnia naukowego w oparciu o obowiązujące wówczas przepisy.

Określenie podstawy wznowieniowej było konieczne w świetle wiążącego strony prawomocnego wyroku WSA w Warszawie z 12 lutego 2015r. sygn. akt II SA/Wa 511/14.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 141 § 3 p.p.s.a. należy wskazać, że zarzut taki może być skutecznie podniesiony tylko wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania, przy czym naruszenie to musi być na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom powołanego przepisu i w pełni umożliwia kontrolę instancyjną przedstawiając zarówno przebieg postępowania jak i argumentację prawną prowadzącą do wydania zaskarżonego wyroku.

Istota rozstrzygnięcia dokonanego przez organ administracji w ramach postępowania wznowieniowego polega w pierwszym rzędzie na przesądzeniu, czy zrealizowała się podstawa wznowieniowa określona w art. 145 § 1 k.p.a.

W niniejszej sprawie sąd I instancji wskazał, że w sprawie nie wystąpiła podstawa wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. dowody, na których oparto rozstrzygnięcie nie okazały się fałszywe. Sąd wskazał, że organ zasadnie przyjął, że powodem odmowy zatwierdzenia habilitacji nie był brak pozytywnej opinii o postawie obywatelskiej kandydata lecz wyłącznie przesłanki merytoryczne.

Mając na uwadze charakter postępowania wznowieniowego należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutów skargi kasacyjnej, które odnoszą się do podstaw wznowieniowych, a mianowicie do zarzutu naruszenia art. 151 i 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 151 § 1 pkt 1 i § 2 k.p.a. - poprzez oddalenie skargi pomimo istnienia podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § pkt 1, 4 i 5 k.p.a.

Autor skargi kasacyjnej powołuje wśród podstaw kasacyjnych trzy podstawy wznowieniowe zawarte w art. 145§1 k.p.a.: po pierwsze podnoszoną już we wniosku dotyczącą fałszywych dowodów (pkt 1), po drugie pozbawienie strony możliwości brania udziału w postępowaniu (pkt 4), po trzecie wreszcie wyjście na jaw nowych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dacie wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję (pkt 5).

Odnosząc się do tych podstaw należy stwierdzić, że powołanie się na podstawę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie może być skuteczne. Jest to bowiem podstawa wznowieniowa, którą organ administracji bierze pod uwagę wyłącznie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Skoro żądanie oparte na tej podstawie nie zostało złożone w toku postępowania wznowieniowego, nie można zarzucić organowi administracji skutecznie naruszenia tego przepisu. Jego stosowanie wymagałoby żądania strony złożonego w toku postępowania wznowieniowego, a organ nie był uprawniony, by przesłankę tę rozpatrywać z urzędu.

Jeśli chodzi o zarzut dotyczący przesłanki wznowieniowej określonej w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a. to należy zwrócić uwagę, że przedmiotem postępowania jest wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzja z dnia [...] kwietnia 1994r. Wnoszący skargę kasacyjną uzasadniając istnienie tej podstawy powołał się na pisma z 2010 i 2013r., które z istoty swej nie mogą stanowić podstawy wznowieniowej wobec postępowania zakończonego decyzją z 1994r. Także i co do okoliczności faktycznych, o których mowa w tych pismach brak podstaw, by uznawać, że nie były znane organowi, który wydał decyzję, której dotyczyło postępowanie wznowieniowe. Podnieść należy także, że pismo skarżącego z [...] listopada 2013r., na które powołał się w ramach tej podstawy wznowieniowej zawiera przede wszystkim jego negatywną opinię o przeprowadzonym przewodzie habilitacyjnym i wyraża przeświadczenie, że przyczyną odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego był brak opinii o postawie społecznej, spowodowany niezależnością jego poglądów i odmową współpracy z SB. Także pismo Prezesa [...] z [...] lutego 2010r. nie dotyczy okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, a jedynie badań i działań prowadzonych przez tę instytucję.

Odnosząc się do przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. należy stwierdzić, że przesłanka ta wymaga, by sfałszowanie dowodu było stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu, chyba że sfałszowanie dowodu jest oczywiste lub postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte wskutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Skarżący, wnosząc o wznowienie postępowania powoływał się dla uzasadnienia istnienia tej przesłanki na uzyskaną od Prezesa [...] informację o tym, że przyczyną odmowy zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego w czasach PRL było niewydawanie przez PZPR opinii o postawie społecznej. Nie wskazywał jednak, by ten pogląd Prezesa [...] dotyczył konkretnej procedury habilitacyjnej, która toczyła się wobec niego. Pogląd ten nie świadczy w szczególności o fałszerstwie dowodów w sprawie skarżącego, zaś on sam nie przedłożył żadnego dokumentu wskazującego na to, by kiedykolwiek orzeczeniem sądu potwierdzono fałszerstwo dowodu w ramach jego postępowania habilitacyjnego. Aby rozważać kwestię przedawnienia (postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte wskutek upływu czasu) należy móc wskazać czyn który, gdyby nie upływ czasu, podlegałby sankcji karnej. W skardze kasacyjnej skarżący wskazał, że uzasadnienie decyzji z [...] kwietnia 1994r. zawiera twierdzenie, że "wszystkie przedstawione recenzje recenzentów CKK i obecnej Centralnej Komisji" są negatywne", podczas gdy recenzje pochodzą z okresu, gdy działała jedynie Centralna Komisja do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych. Skoro oparto się na opiniach wystawionych przez instytucję, która nie powinna ich wystawić, a ich treść nie odpowiada rzeczywistości, to dowody na podstawie których ustalono stan faktyczny są, zdaniem skarżącego, fałszywe. Tego stanowiska nie można podzielić. Nie można bowiem traktować ewentualnego błędu w uzasadnieniu decyzji administracyjnej jako fałszerstwa dowodu – podlegającego odpowiedzialności karnej. Błędna rekonstrukcja stanu faktycznego sprawy dokonana w decyzji administracyjnej może lec u podstaw jej zaskarżenia w trybie odwoławczym lub do sądu administracyjnego. Nie może być to jednak uznane za podstawę wznowieniową, tym bardziej, że wiadomość o decyzji skarżący powziął w dacie jej doręczenia, czyli niemal 25 lat temu i brak wiadomości o tym, by domagał się w związku z jej treścią wszczęcia postępowania karnego.

Akcentując ponownie, że istota sprawy wiąże się z postępowaniem wznowieniowym i wymaga stwierdzenia, czy w sprawie zachodzą podstawy wznowieniowe, należy stwierdzić, że wszystkie okoliczności faktyczne niezbędne dla dokonania tego ustalenia zostały wyjaśnione w toku postępowania. Ocena dowodów przeprowadzona w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 1994r., a także pisma [...] wzmiankowanego wyżej oraz pracy habilitacyjnej skarżącego, a także jego przesłuchanie, nie mogłyby w żadnej mierze wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy w sytuacji, gdy brak było podstaw wznowieniowych. Niezasadny był zatem zarzut naruszenia art. 7,77 § 1 i 78 k.p.a.

Uzasadnienie zaskarżonej do sądu I instancji decyzji czyni zadość wymogom art. 107 § 3 i 140 k.p.a. Wyjaśnia bowiem motywy rozstrzygnięcia odnoszące się do kwestii braku podstawy wznowieniowej określonej we wniosku skarżącego.

Nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. Nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sadów administracyjnych, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny. Okoliczności sprawy wskazują na to, że uczynienie zadość dyspozycji art. 10 §1 k.p.a. przez organ nie mogło doprowadzić do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy, którego istotą było, jak wskazano już powyżej, że w sprawie nie zachodziła podstawa wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Nie były usprawiedliwione także powołane w skardze kasacyjnej materialnoprawne podstawy kasacyjne dotyczące naruszenia art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz art. 15 pkt 3 ustawy z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych, skoro z powodu braku podstaw wznowieniowych organ administracji publicznej i sąd I instancji nie mogły skutecznie podważyć materialnoprawnych aspektów decyzji z dnia [...] kwietnia 1994r.

W tym stanie sprawy, uznając podstawy kasacyjne za całkowicie pozbawione usprawiedliwienia, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.