Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 450/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-08-23 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono przywrócenia terminu
Powołane przepisy: article: art. 87 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Kuczyńska po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 października 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2010r. wskutek wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi postanawia : odmówić przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi


UZASADNIENIE

Skarżąca B. W. wniosła do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 października 2012 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za maj 2010r.

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, skarżąca zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

Mając na uwadze fakt, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy nie został złożony na urzędowym formularzu "PPF", Sąd zobowiązał skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni wypełnionego formularza. Wezwanie Sądu skarżąca pozostawiła bez odpowiedzi, co skutkowało, na podstawie art. 257 i art. 258 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - dalej jako: [p.p.s.a.] pozostawieniem wniosku bez rozpoznania.

Rozpoznając wniesiony przez skarżącą sprzeciw, postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu również pozostawił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania a złożone na to rozstrzygnięcie zażalenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2013 r. o sygn. akt I FZ 183/13.

W związku z powyższym Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 3 czerwca 2013 r. zobowiązał skarżącą do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 23 listopada 2012 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi poprzez opłacenie wpisu w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi.

Pismem z dnia 24 czerwca 2013 r. skarżąca z uwagi na trudną sytuację materialną zwróciła się do tut. Sądu o rozłożenie na raty kwoty wpisu, ewentualnie w przypadku odmowy wniosła o wyznaczenie nowego terminu wpłaty.

Postanowieniem z dnia 22 lipca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę B. W. ze względu na nieuiszczenie wpisu od skargi w ustawowym terminie. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał, iż siedmiodniowy termin określony w art. 220 § 1 p.p.s.a. dla obowiązku opłacenia skargi jest terminem ustawowym, nie może być skracany, ani przedłużany. Jego uchybienie powoduje w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. konieczność odrzucenia skargi. Skarżąca w wymaganym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 25 czerwca 2013 r. wpisu nie uiściła. Natomiast uiszczenie przez nią wpisu od skargi po upływie tego ustawowego terminu, a więc dopiero w dniu 8 lipca 2013 r., nie niweczy wynikającego z art. 220 § 3 p.p.s.a. skutku w postaci odrzucenia skargi.

Pismem nadanym w dniu 6 sierpnia 2013 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, iż nie posiada wiedzy prawniczej, nie jest jej znana procedura w postępowaniach sądowoadministracyjnych a od początku postępowania utrudnia jej się uzyskanie pomocy fachowego pełnomocnika w celu wypełnienia wniosków. Podała, iż w chwili otrzymania wezwania do uiszczenia wpisu nie posiadała odpowiednich środków finansowych, w związku z czym zwróciła się do tut. Sądu o rozłożenie na raty kwoty wpisu, ewentualnie w przypadku odmowy wniosła o wyznaczenie nowego terminu wpłaty. Przyczyną natomiast uchybienia terminu do uiszczenia wpisu, jak wskazała skarżąca, było przekonanie, iż złożony przez nią wniosek o rozłożenie wpisu na raty spowoduje wstrzymanie biegu tego terminu do czasu rozpoznania jej wniosku. Przekonanie to, zdaniem skarżącej, było uzasadnione tym, że taki tryb obowiązuje w sądach cywilnych, gdzie opłaty wpłaca się dopiero po decyzji przewodniczącego, rozstrzygającej w sprawie wniosku w przedmiocie rozłożenia wpisu na raty. Dlatego też po otrzymaniu z tut. Sądu informacji o braku możliwości spełnienia jej żądania zarówno w zakresie rozłożenia na raty wpłaty wpisu od skargi, jak i wyznaczenia nowego terminu do uiszczenia wpisu, skarżąca natychmiast uiściła wymagane kwoty, zapożyczając się w tym celu u innych osób, co powoduje istotne naruszenie jej budżetu domowego. Skarżąca zarzuciła przy tym, iż na pouczeniu nie zawarto informacji o tym, że złożenie wniosku o rozłożenie wpisu na raty nie wstrzymuje biegu terminu dokonania opłat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zasadą wynikającą z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) -/dalej p.p.s.a./ jest bezskuteczność czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Jednakże w sytuacji, gdy strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu (art. 83 § 1 p.p.s.a.). Warunkami skuteczności takiego wniosku jest złożenie go w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, spowodowanie dla strony ujemnych skutków w zakresie postępowania sądowego, równoczesne ze złożeniem wniosku dokonanie uchybionej czynności oraz uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu (art. 86 § 1 i § 2 oraz art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a.) Wszystkie te przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak jednej z nich skutkować musi odmową przywrócenia terminu.

Z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy wynika, że skarżąca dochowała 7-dniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu uiszczenia wpisu od skargi, licząc od dnia 30 lipca 2013 r., czyli od daty otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi. Nie ulega też wątpliwości, że skarżąca uiściła należny wpis od skargi. Konieczne stało się zatem rozważenie, czy argumenty przedstawione przez skarżącą uprawdopodobniają, że uchybienie terminu do uiszczenia wpisu nastąpiło bez jej winy.

Zgodnie z utrwalonymi w tej kwestii poglądami doktryny i judykatury uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te zatem muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Strona musi więc uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu była od niej niezależna.

W ocenie Sądu powołane przez skarżącą argumenty, iż pozostawała w mylnym przekonaniu, że złożony przez nią wniosek o rozłożenie wpisu na raty spowodują zawieszenie biegu terminu do uiszczenia wpisu, nie mogły wywrzeć oczekiwanego skutku. W orzecznictwie istnieje bowiem ugruntowany pogląd, który Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę w pełni podziela, że nieznajomość przepisów prawa nie stanowi przesłanki uzasadniającej brak winy w dochowaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010r. I OZ 865/10 dostępne na stronie internetowej pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Analiza akt sądowych sprawy prowadzi do wniosku, iż skarżąca była prawidłowo i w sposób jasny informowana przez Sąd o czynnościach, do jakich wykonania została zobowiązana w związku ze złożoną przez nią skargą. Podkreślić należy, iż w wezwaniu do uiszczenia wpisu zawarto pouczenie o wysokości, trybie i terminie uiszczenia wpisu, a nadto wskazano skutki niedopełnienia tego obowiązku w postaci odrzucenia skargi. W ocenie Sądu zarządzenia wzywające skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi nie były skomplikowane i powinny być w pełni zrozumiałe, również bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. Pouczenie zawarte w wezwaniu, wbrew zarzutom skarżącej, nie mogły natomiast zawierać informacji o potencjalnych skutkach złożenia wniosku o rozłożenie wpisu na raty, gdyż procedura sądowoadministracyjna nie przewiduje możliwości odroczenia płatności lub rozłożenia na raty takich opłat. Zdaniem Sądu, skarżąca występując ze skargą do sądu administracyjnego winna liczyć się z odrębnością procedury i mając na względzie otrzymane wezwanie, zasięgnąć chociażby telefonicznej informacji co do skutków wniosku o rozłożenie na raty w sekretariacie Wydziału I lub w Wydziale Informacji Sądowej tut. Sądu.

Sąd nie podzielił również argumentów skarżącej, iż jej działanie bez profesjonalnego pełnomocnika, co jak podnosiła, skutkuje brakiem znajomości procedur i odpowiedniej wiedzy, stanowi nadzwyczajną przeszkodę, która uniemożliwiałaby zachowanie zakreślonego przez Sąd terminu do wykonania wezwania (post. WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2006r., I SAB/Wa 78/05). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 27 lutego 2008 r., II OZ 149/08 osoba nie mająca wiedzy prawniczej i występująca bez profesjonalnego pełnomocnika ponosi odpowiedzialność w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej w przypadku, gdy w sposób prawidłowy została w tym zakresie pouczona przez sąd.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca była poinformowana o skutkach braku wpisu sądowego i żadna dodatkowa wiedza prawna na tym etapie postępowania nie była jej potrzebna. Dotyczy to również etapu postępowania wpadkowego o przyznanie prawa pomocy, gdzie skarżącej były udzielane wszelkie niezbędne informacje dla skutecznego rozpoznania jej wniosku. Zdaniem Sądu dla wypełnienia przesłanego jej druku PPF nie jest konieczna pomoc profesjonalnego pełnomocnika, gdyż jego treść jest zrozumiała i jasno wskazuje jakie dane skarżąca winna przedstawić. Tymczasem skarżąca, mimo stosownych pouczeń Sądu w tym zakresie nie uzupełniła braku formalnego wniosku i nie złożyła go na urzędowym formularzu. Takie działanie skarżącej pozbawiło Sąd podstaw do rozpoznania jej wniosku o prawo pomocy. W tej sytuacji, zdaniem Sądu nie mogą zasługiwać na aprobatę argumenty skarżącej, że z powodu jej trudnej sytuacji materialnej konieczne było złożenie wniosku o rozłożenie wpisu na raty, co z kolei było przyczyną uchybienia terminu do wniesienia wpisu. To bowiem z przyczyn leżących po stronie skarżącej Sąd nie mógł rozpoznać jej sytuacji finansowej i dokonać oceny, czy skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych. Zauważyć przy tym należy, iż skarżąca ostatecznie zdołała uiścić kwotę należnego wpisu, pożyczając w tym celu środki od innych osób. Skarżąca nie wskazała natomiast żadnych przeszkód, które uniemożliwiłyby jej uzyskanie tych pożyczek w takim czasie, by możliwe było dokonanie terminowej wpłaty kwoty wpisu. Zdaniem Sądu, skarżąca, w celu dochowania należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw, winna była zadbać o to, by zgromadzić odpowiednią kwotę, zwłaszcza, że wiedzę o wysokości wpisu podjęła już w dniu 10 grudnia 2012 r., kiedy odebrała pierwsze wezwanie do uiszczenia wpisu. Co najmniej od tego czasu skarżąca winna była się liczyć z koniecznością uiszczenia wpisu, w razie gdyby wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie odniósł skutku.

Mając na względzie przedstawione powyżej rozważania, Sąd nie dopatrzył się braku winy w działaniu skarżącej, gdyż można jej przypisać co najmniej niedbalstwo, wyrażające się w niestarannym prowadzeniu własnych spraw. Powyższe wyklucza możliwość przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej w postaci uiszczenia wpisu.

Z powyższych przyczyn, Sąd na podstawie art. 87 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.