Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 509/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-08-30 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 243, art. 245, art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od gier za maj 2010 r. p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Skargą z dnia 29 kwietnia 2013 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej jako spółka, skarżąca), reprezentowana przez pełnomocnika, zaskarżyła opisaną w sentencji decyzję Dyrektora Izby Celnej w B., nie uiszczając należnego wpisu od skargi.

W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia skarżąca nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu złożonego wniosku podniosła, iż z uwagi na zmianę przepisów regulujących działalność w sektorze gier i zakładów wzajemnych znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. Nowa ustawa spowodowała, że posiadane przez nią automaty stały się rzeczami bez wartości, których w obecnym stanie prawnym obowiązującym w Polsce jak i za granicą nie da się sprzedać.

Zgodnie ze złożonym oświadczeniem o majątku i dochodach spółki wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych wynosi 2.500.000,00 zł, zaś wartość jej środków trwałych wynosi 4.657.599,66 zł. Spółka posiada dwa rachunki bankowe, które zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym odpowiednio do wysokości 8.737.023,95 zł i 8.734.119,33 zł. Stan tych rachunków na dzień złożenia wniosku, tj. 8 lipca 2013 r. wynosił 0 zł. Ostatni rok obrotowy spółka zakończyła stratą o wysokości 888.485,30 zł.

Wobec uznania, że złożone oświadczenie nie jest wystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącej, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") wezwano ją do złożenia wyjaśnień dotyczących swojej sytuacji materialnej.

W odpowiedzi, skarżąca przedłożyła: wyciągi z dwóch rachunków bankowych, oświadczenie w sprawie dokonywania dopłat przez wspólników spółki, kserokopie deklaracji na podatek od towarów i usług za okres styczeń - czerwiec 2013 r., kserokopie deklaracji podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2011 i 2012, dokumenty dotyczące prowadzonych przeciwko niej postępowań egzekucyjnego i zabezpieczającego oraz oświadczenie, iż bilans oraz rachunek zysków i strat za 2012 r.. będzie mogła złożyć dopiero po zakończeniu badania i weryfikacji ich treści przez biegłego rewidenta, co planowane jest na koniec sierpnia 2013 r.

Referendarz sądowy zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wstępu wskazania wymaga, iż zgodnie z art. 243 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. W myśl art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zaś tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.

Zgodnie natomiast z art. 246 § 2 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Jak wynika z powołanego wyżej przepisu, przyznanie prawa pomocy tej kategorii podmiotom uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę braku możliwości wyłożenie środków niezbędnych na pokrycie kosztów postępowania. Tak więc wykazanie braku środków jest warunkiem niezbędnym do uzyskania ulgi w postaci prawa pomocy, nie kreuje jednakże po stronie wnioskodawcy swoistego rodzaju roszczenia o jego przyznanie. Zasadą bowiem jest, że każdy kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest niczym innym jak formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy, powinna zatem udowodnić istnienie faktu nieposiadania koniecznych środków, przedstawiając, z własnej inicjatywy lub na wezwanie, stosowną dokumentację źródłową. Wykazanie trudnej sytuacji majątkowej nie powinno bowiem budzić żadnych wątpliwości z punktu widzenia wiarygodności. Innymi słowy z przedłożonej przez stronę dokumentacji powinna wynikać obiektywna niemożność poniesienia kosztów o zwolnienie od których strona wnioskuje.

Odnosząc te uwagi do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, iż w jej sytuacji powyższa przesłanka została spełniona. Stanowi to w głównej mierze skutek zasadniczego mankamentu, jakim dotknięty jest dostarczony przez nią materiał dowodowy. Materiał ów, nie zawiera bowiem wszystkich dokumentów jakie skarżąca obowiązana była złożyć. Brak tych dokumentów pośród dokumentacji nadesłanej w niniejszej sprawie uzasadnia podejrzenie, że stanowi to rezultat celowego działania, mającego na celu ukazanie sytuacji skarżącej w sposób przemawiający na rzecz przyznania jej prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie jest jednak możliwe w sytuacji gdy przedstawiona przez stronę sytuacja materialna i finansowa budzi jakiekolwiek wątpliwości, których strona mimo wezwania nie usuwa.

Przede wszystkim podniesienia wymaga, iż skarżąca - wbrew wezwaniu - nie nadesłała sprawozdania finansowego za 2012 r., pomimo, że jak sama twierdzi zostało ono sporządzone. Odnośnie zaś argumentacji strony dotyczącej przyczyn nie złożenia rzeczowego sprawozdania, wskazać należy, iż fakt badania sprawozdania przez biegłego rewidenta nie stanowił żadnej przeszkody do jego nadesłania. Skarżąca mogła bowiem tego dokonać wraz z adnotacją, że nie zostało ono jeszcze zweryfikowane przez biegłego rewidenta. Jedynie takie działanie można by uznać za prawidłowe. W obecnej zaś sytuacji nie sposób ocenić rzeczywistej sytuacji finansowej i materialnej spółki. Brak bowiem danych na temat majątku spółki, wielkości uzyskanego przychodu oraz, co bardzo istotne rozmiaru i rodzaju poniesionych przez nią wydatków. Samo złożone zeznanie podatkowe za 2012 r. z którego wynika, że spółka zakończyła ubiegły rok podatkowy stratą w wysokości 888.485,30 zł przy przychodzie w wysokości 148.551.284,25 zł i kosztach w kwocie 149.439.769,55 zł, nie daje odpowiedzi na temat pozycji finansowej spółki. W tym zakresie niezbędne są szczegółowe dane, w tym zawarte w sprawozdaniu finansowym spółki.

Ponadto, co również istotne skarżąca w oświadczeniu o jej majątku i dochodach wskazała tylko dwa rachunki bankowe (o numerach [...] i [...]). Analiza przedstawionych przez nią wyciągów z tychże rachunków, prowadzi zas do wniosku, że skarżąca posiada co najmniej jeszcze dwa inne rachunki bankowe o numerach [...] i [...], z których dokonuje zasilenia rachunków wskazanych powyżej. Z pierwszego z pominiętych rachunków spółka dokonała w dniach 30 marca, 30 kwietnia, 31 maja i 29 czerwca br. przelewów na rachunek [...], zaś z drugiego w tych samych dniach zasiliła rachunek o numerze [...].

Nie ujawniając faktu posiadania dodatkowych rachunków, skarżąca uchyliła się tym samym od podania stanu tych kont, pomimo że została zobligowana do przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych przez nią rachunków bankowych. W tych okolicznościach brak jest możliwości zweryfikowania stanu środków pieniężnych posiadanych przez spółkę oraz dokonywanych za pośrednictwem nie wykazanych rachunków operacji finansowych, które jak należy domniemywać są przeprowadzane właśnie za ich pośrednictwem. Należy bowiem wskazać, iż spółka uzyskała w ubiegłym roku przychód w wysokości 148.551.284,25 zł, zaś w okresie od marca do czerwca br, za pośrednictwem tych rachunków odbyło się jedynie kilka operacji (8 zasileń własnych i 11 zasileń od innych podmiotów oraz 12 obciążeń stanowiących opłaty na rzecz banku). We wskazanym okresie spółka nie dokonała za pośrednictwem tych rachunków żadnych innych płatności. Salda tych rachunków na dzień 29 czerwca 2013 r. wynosiły odpowiednio 21.775,36 zł i 15.870 zł i

Odnośnie zaś faktu zajęcia wskazanych przez skarżącą rachunków bankowych w postępowaniu zabezpieczającym, wskazać należy, iż okoliczność ta w kontekście przedstawionej argumentacji nie może odnieść żadnego skutku. Ponadto wyjaśnienia wymaga, że sam fakt zabezpieczenia nie stanowi automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy. Jak się przyjęło w orzecznictwie, ani zerowy (bądź ujemny) na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony nie są wystarczające dla uznania, iż strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. (zob. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., I FZ 66/09, LEX nr 564255). Co więcej w razie zajęcia na zabezpieczenie rachunku bankowego przedsiębiorcy, sąd na wniosek obowiązanego złożony w terminie tygodniowym od dnia doręczenia mu postanowienia o zabezpieczeniu określa, jakie kwoty można pobierać na bieżące wypłaty wynagrodzeń za pracę wraz z podatkiem od wynagrodzenia i innymi ustawowymi ciężarami, a także na bieżące koszty prowadzonej działalności gospodarczej, a do tych z cała pewnością należy zaliczyć koszty postępowań sądowych. Zatem fakt zabezpieczenia rachunku bankowego nie jest tożsamy z niemożliwością korzystania przez obowiązanego z rachunku bankowego. Zatem tego typu blokada środków do oznaczonej wysokości na rachunku nie oznacza niemożności korzystania z rachunku.

Reasumując, w ocenie referendarza sądowego, skarżąca nie wykazała, iż zachodzą okoliczności do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Przedstawione w formularzu dane w zestawieniu z brakiem udzielenia pełnej odpowiedzi na wszystkie zapytania zawarte w wezwaniu z dnia 18 lipca 2013 r. uniemożliwiają dokonanie rzetelnej oceny jej sytuacji majątkowej, a w konsekwencji pozytywne rozpatrzenie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Jeszcze raz podkreślić należy, że to na stronie spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Jeżeli zaś fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl.).

Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.