Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 374/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Asesor WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Asesor WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2006 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005r. w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w kwocie 8000 (osiem tysięcy) złotych za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. stwierdza, że decyzje w uchylonej części nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego S. L. kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

S. L. wniósł skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] uchylającą decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej

1 000 zł za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego oraz utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części odnośnie nałożonej kary pieniężnej 17 200 zł.

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] lutego 2005 r. w siedzibie przedsiębiorcy S. L. prowadzącego działalność gospodarczą pod nawą H. przeprowadzono kontrolę działalności za okres od [...] czerwca 2004 r. do [...] grudnia 2004 r.

S. L. posiadał zaświadczeniem o wykonywaniu przewozów na potrzeby własne.

Na podstawie analizy przedstawionych przez skarżącego w czasie kontroli dokumentów inspektorzy transportu drogowego stwierdzili następujące nieprawidłowości:

1. wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek, gdyż kierowca M. P. wykonywał przewozy w ramach przedsiębiorstwa skarżącego w dniach [...],[...],[...],[...] i [...] czerwca 2004 r. nie będąc zatrudnionym na podstawie umowy o pracę (według ustaleń organu został zatrudniony przez skarżącego na podstawie umowy o pracę na ½ etatu dopiero od [...] lipca 2004 r.);

2. przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu przez kierowcę M. P. w dniu [...] sierpnia 2004 r.;

3. nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego – nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu;

4. nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego – wykresówka z danego z danego dnia była zbyt długo zapisywana (naruszenie stwierdzono na 49 wykresówkach);

5. nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego – przełącznik grup czasowych nie był używany lub był używany nieprawidłowo (naruszenie stwierdzono na 112 tarczach tachografu);

6. nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie (stwierdzono niezachowanie 6 wykresówek);

7. wykresówki nie zawierały przepisowych wpisów imienia kierowcy (naruszenie stwierdzono na 108 tarczach tachografu kierowcy M. P. oraz na 7 tarczach tachografu skarżącego S. L.);

8. wykresówki nie zawierały przepisowych wpisów miejsca i daty końcowej używania wykresówek (dotyczyło to 6 tarcz tachografu);

9. wykresówki nie zawierały przepisowych wpisów – stanu licznika kilometrów w chwili zakończenia użytkowania pojazdu (dotyczyło to 2 tarcz tachografu).

Skarżący w piśmie z dnia [...] kwietnia 2005 r., ustosunkowując się do protokołu kontroli wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami kierowcą jest nie tylko osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Ponadto zarówno on jak i kierowca M. P. są przeświadczeni o zawarciu stosunku pracy z dniem [...] czerwca 2004 r., a więc spełnione były warunki przewozu na potrzeby własne i nie był to transport zarobkowy. Zbyt długie zapisywanie wykresówek nie miało natomiast wpływu na ich czytelność. Patrząc bowiem na wykresówki można jednoznacznie stwierdzić, kiedy kierowca zakończył jazdę w piątek i, że do niedzieli tkwiła ona w tachografie. Przyczyną nieprawidłowego zapisu selektora w tachografie mogła być z kolei wadliwość tego urządzenia, która objawiała się migotaniem kontrolek tachografu. Mogło to być w efekcie przyczyną wadliwego zapisu dyspozycyjności kierowcy. Brak wpisanego imienia kierowcy na wykresówkach nie stanowił natomiast przeszkody do ustalenia, czy dana wykresówka dotyczy kontrolowanego kierowcy, gdy w firmie pracuje tylko dwóch kierowców o różnych imionach.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 18 200 zł, w tym;

- karę pieniężną 8 000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji;

- karę pieniężną 50 zł na podstawie lp. 1.11.5. lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za przekroczenie maksymalnego dziennego okresu prowadzenia pojazdu;

- karę pieniężną 200 zł na podstawie lp. 1.11.9. ust. 1 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego – nieuzasadnione użycie kilku wykresówek w ciągu tego samego 24-godzinnego okresu, co nie spowodowało jednak wątpliwości odnośnie zapisów na wykresówkach;

- karę pieniężną 1 000 zł na podstawie lp. 1.11.9. ust. 2 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego – zbyt długie zapisywanie wykresówek, co nie spowodowało jednak wątpliwości odnośnie zapisów na wykresówkach;

- karę pieniężna 1 000 zł na podstawie lp. 1.11.9. ust. 3 lit.c załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego – nieprawidłowe używanie przełącznik grup czasowych tachografu, co nie spowodowało jednak wątpliwości odnośnie zapisów na wykresówkach;

- karę pieniężną 1 800 zł na podstawie lp. 1.11.11.1.a załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli w przedsiębiorstwie;

- karę pieniężną 5 750 zł na podstawie lp. 1.11.11.ust. 4 lit. a załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za brak na wykresówkach przepisowych wpisów imienia kierowcy;

- karę pieniężną 300 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 4 lit. c załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za brak na wykresówkach przepisowych wpisów miejsca i daty końcowej używania wykresówek;

- karę pieniężną 100 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 4 lit. f załącznika do ustawy o transporcie drogowym – za brak na wykresówkach przepisowych wpisów stanu licznika w chwili zakończenia użytkowania pojazdu.

Skarżący wniósł odwołanie od tej decyzji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w łącznej wysokości 15 750 zł, w tym odnośnie: kary pieniężnej 8 000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, kary pieniężnej 1 000 zł za zbyt długie zapisywanie wykresówek, kary pieniężnej 1 000 zł za nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych oraz kary pieniężnej 5 750 zł za brak wpisanego imienia kierowcy na wykresówkach.

W uzasadnieniu odwołania wskazał, że kierowca M. P. jest zatrudniony w jego firmie jako pracownik od [...] czerwca 2004 r., z tym, że początkowo był zatrudniony na stanowisku sprzedawcy, a dopiero od dnia [...] lipca 2004 r. na stanowisku kierowcy. Na potwierdzenie tego załączył zaświadczenie z dnia [...] maja 2005 r. wystawione przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Inspektorat w K., z którego wynika, że M. P. jest zgłoszony przez skarżącego do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia w jego firmie jako pracownik na ½ etatu od [...] czerwca 2004 r.

Odnośnie zarzutu zbyt długiego zapisywania wykresówek skarżący ponownie podniósł, że nie miało to wpływu na czytelność tych wykresówek.

W kwestii nieprawidłowego używania przełącznika grup czasowych powołał się ponownie na usterkę tachografu, która objawiała się migotaniem kontrolek, co mogło według skarżącego być przyczyną wadliwego zapisu dyspozycyjności kierowcy. Odnośnie natomiast braku wpisanego imienia kierowcy na wykresówkach ponownie stwierdził, że nie stanowiło to przeszkody do ustalenia, czy dana wykresówka dotyczy kontrolowanego kierowcy, gdyż w firmie jako kierowca jeździ tylko on oraz jeden pracownik.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej 1 000 zł za nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych, natomiast w pozostałej części utrzymał decyzję w mocy.

W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że z dokumentacji pracowniczej okazanej w czasie kontroli w przedsiębiorstwie oraz z pisma skarżącego z dnia [...] marca 2004 r. wynika jednoznacznie, że M. P. został zatrudniony w firmie skarżącego na podstawie umowy o pracę dopiero od dnia [...] lipca 2004 r., a więc zasadnym było nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza także, że na okazanych w czasie kontroli wykresówkach nie znajdowały się wszystkie dane wymagane zgodnie z art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85. Ponadto okazane w czasie kontroli wykresówki były zbyt długo zapisywane przez kierowców, wbrew dyspozycji przepisu art. 15 w/w rozporządzenia Rady (EWG). Nieprawidłowości te musiały więc skutkować nałożeniem przez organ kary pieniężnej w wysokości ściśle określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym.

W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji nie przeprowadził natomiast w sposób wystarczający postępowania wyjaśniającego w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za nieprawidłowe używanie przełącznika grup czasowych. Na podstawie akt sprawy nie można bowiem stwierdzić, czy kierowca nieprawidłowo używał przełącznik, czy też wykonywał inną pracę. Dlatego w tym zakresie decyzja została uchylona i sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

W skardze wniesionej na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, art. 7 i art. 77 § 1 kpa oraz art. 15 rozporządzenia Rady (EWG)Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.

W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. Ponadto zarzucił, że organ nie ustosunkował się do jego argumentów odnośnie braku wpisanego imienia kierowcy na wykresówkach ponownie podkreślając, że brak ten nie stanowił przeszkody do zidentyfikowania kierowcy. Jeżeli natomiast organ miał w tym zakresie wątpliwości to powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem stanu zatrudnienia w firmie. Z zaświadczenia wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wynika natomiast niezaprzeczalnie, że kierowca M. P. był zatrudniony w jego firmie na podstawie umowy o pracę od dnia [...] czerwca 2004 r. Twierdzenia organu jakoby M. P. nie był pracownikiem w miesiącu czerwcu 2004 r. nie znajdują więc potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Skarżący podniósł też, że wysokość nałożonych kar pieniężnych jest niewspółmiernie surowa w stosunku do przypisanych mu czynów.

Główny Inspektor Transportu Drogowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił też, że w toku postępowania administracyjnego starannie dokonano ustaleń faktycznych i stosownie do tego zastosowano obowiązujące przepisy, a odzwierciedleniem tego jest uzasadnienie decyzji organu odwoławczego, w którym stan faktyczny i prawny został szczegółowo wyartykułowany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.

Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.

W ocenie Sądu skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej nałożenia na skarżącego kary pieniężnej 8 000 zł na podstawie lp. 1.1.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, gdyż organy administracji obu instancji w tym zakresie nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 kpa.

Zgodnie z art. 7 kpa organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Art. 77 § 1 kpa nakłada natomiast na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Podstawą nałożenia tej kary pieniężnej były ustalenia organów, że kierowca M. P. wykonując przewozy w czerwcu 2004 r. nie był zatrudniony w firmie skarżącego na podstawie umowy o pracę, a więc nie był spełniony jeden z warunków wykonywania przewozów na potrzeby własne określony w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, a w tej sytuacji zgodnie z art. 4 pkt 3 tej ustawy skarżący wykonywał transport drogowy i powinien w związku z tym posiadać licencję. Organ odwołał się przy tym do definicji "pracownika" zawartej w kodeksie pracy.

Z treści zaświadczenia wydanego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. Inspektorat w K., które skarżący załączył do odwołania, wynika jednak wyraźnie, że M. P. jest zgłoszony do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zatrudnienia w firmie skarżącego jako pracownik na ½ etatu od dnia [...] czerwca 2004 r.

W pisemnych wyjaśnieniach, które skarżący złożył w toku postępowania administracyjnego stwierdził on, że M. P.został zatrudniony w jego firmie na stanowisku kierowcy dopiero od dnia [...] lipca 2004 r. W odwołaniu skarżący wyjaśnił jednak, że w czerwcu 2004 r. M. P. był już zatrudniony w jego firmie na podstawie umowy o pracę, lecz nie na stanowisku kierowcy, tylko na stanowisku sprzedawcy.

Dokumenty, które organ zgromadził w toku postępowania administracyjnego dotyczą zatrudnienia M. P. w firmie skarżącego od dnia [...] lipca 2004 r. Nie został natomiast wyjaśniony w toku postępowania administracyjnego charakter jego zatrudnienia w firmie skarżącego w okresie wcześniejszym, w czerwcu 2004 r.

Okoliczność ta wymaga więc wyjaśnienia, bowiem gdyby okazało się, że M. P. byłby faktycznie zatrudniony w firmie skarżącego w czerwcu 2004 r. na podstawie umowy o pracę, to spełnione byłyby wszystkie warunki przewozu na potrzeby własne określone w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym i nie byłoby w związku z tym podstaw do nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Organ rozpoznając ponownie sprawę w tym zakresie powinien poddać analizie treść złożonego przez skarżącego zaświadczenie z dnia [...] maja 2005 r. wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w razie wątpliwości zwrócić się do tego organu o udzielenie dodatkowych informacji, ewentualnie przedstawienie dokumentów.

Skarga S. L. w pozostałym zakresie nie zasługuje natomiast w ocenie Sądu na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja w tej części nie narusza ani przepisów prawa procesowego, ani przepisów prawa materialnego. Organy administracji obu instancji wyczerpująco zbadały w tym zakresie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny.

Jest okolicznością bezsporną w sprawie, że zakwestionowane przez organ w czasie kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki były zbyt długo zapisywane oraz nie zawierały przepisowych wpisów, co stanowiło naruszenie art. 15 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Natomiast argumenty podniesione przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze, że nie miało to wpływu na czytelność wykresówek i możliwość ich identyfikowania z określonym kierowcą nie mogły być podstaw do odstąpienia przez organ od nałożenia kary pieniężnej z tego tytułu.

Należy wyraźnie podkreślić, że w świetle obowiązujących przepisów odpowiedzialność za skutek w postaci naruszenia przepisów o transporcie drogowym ponosi przedsiębiorca wykonujący transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, a odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy.

Art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowi bowiem, że karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15000 zł podlega ten kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy oraz innych ustaw i wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.

Wysokość kar za poszczególne rodzaje naruszeń jest natomiast ściśle określona w załączniku do ustawy o transporcie drogowym i organ nie ma możliwości miarkowania ich wysokości w zależności od okoliczności danej sprawy.

W zaistniałym stanie faktycznym organ administracji prawidłowo więc nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 1 000 zł na podstawie 1p. 1.11.9. ust. 2 lit. c załącznika do ustawy do ustawy o transporcie drogowym – za zbyt długie zapisywanie wykresówek oraz karę pieniężną 5 750 zł na podstawie lp. 1.11.11. ust. 4 lit. a załącznika do tej ustawy – za brak wpisanego imienia kierowcy na wykresówkach.

Należy też podkreślić, że w zakresie w jakim strona nie zaskarżyła decyzji organu administracji I instancji do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, stała się ona prawomocna w administracyjnym toku instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 151, art. 152 i art. 206 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U z 2002 r. Nr 153, poz 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.