Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 1/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie NSA Ewa Makosz – Frymus (spr.) WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska Protokolant Sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 07 marca 2007 r. sprawy ze skargi D. i M. W. na bezczynność Starosty W. w przedmiocie zwrotu opłaty za kartę pojazdu oddala skargę /-/E.Kręcichwost-Durchowska /-/P.Miładowski /-/E.Makosz-Frymus KP


UZASADNIENIE

Pismem z [...] r. D. W. i M. W. zwrócili się do Starosty Powiatu W. o zwrot nadpłaty za wydanie kart pojazdu, powołując się na przepis art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 74 pkt 3 ustawy z 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r., nr 5, poz. 60 ze zm., dalej: o.p.) oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006r. w sprawie sygn. akt U 6/04 (Dz.U. z 30.01.2006r., nr 15, poz. 119).

Wnioskowana nadpłata dotyczyła kwoty 1000 zł, którą skarżący uiścili w dniach 18 stycznia 2005r. i 9 grudnia 2005r. tytułem opłat za wydanie kart pojazdów w okresie obowiązywania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 28 lipca 2003r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2003r., nr 137, poz.1310, dalej: rozporządzenie). Zdaniem skarżących orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdzające niezgodność wskazanego rozporządzenia z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908, ze zm., dalej: p.r.d.) oraz z art. 92 ust.1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie pozostawia wątpliwości, co do charakteru dochodzonej opłaty. W ocenie skarżących uzasadnienie wyroku określa, że jest to danina publiczna posiadająca wręcz cechy podatku. Ponadto zdaniem skarżących skoro obowiązek uiszczenia opłaty wynikał z mocy prawa i zobowiązanie do uiszczenia opłaty dochodzonej w niniejszym trybie powstało w sposób określony w art. 21 §1 pkt 1o.p., to podstawę formalną wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłat stanowi art. 74 pkt 3 o.p.

Starosta Powiatu W. pismem z 16 października 2006r. wskazał, że art. 77ust. 3 p.r.d. określa, że przy pierwszej rejestracji na terenie Rzeczypospolitej Polskiej właściwy starosta za opłatą wydaje kartę pojazdu. Zgodnie zaś z art. 77 ust. 4 p.r.d. wysokość tej opłaty ustala Minister Infrastruktury w drodze rozporządzenia. W rzeczonej sprawie wysokość tej opłaty określało rozporządzenie z 28 lipca 2003r., które obowiązywało do dnia 15 kwietnia 2006r. i do tego dnia starosta jako organ rejestrujący, zobowiązany był pobierać opłatę w wysokości określonej obowiązującym wówczas rozporządzeniem. Stąd też organ uznał, że brak jest podstaw do zwrotu wskazanej przez skarżących kwoty na drodze administracyjnej, możliwe jest natomiast na drodze postępowania cywilnego.

Skarżący pismem z 24 października 2006r. wezwali organ do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Zdaniem skarżących ich wniosek z 10 października 2006r. powinien skutkować wszczęciem postępowania podatkowego stosownie do art. 165 § 1 o.p.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ odpowiedział pismem z 28 listopada 2006r. w całości podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, podnosząc, że opata nie jest ustalana przez organy podatkowe i do opłat tego rodzaju nie mają zastosowania przepisy ordynacji podatkowej. Wobec czego zdaniem organu brak jest podstaw prawnych do zwrotu części opłaty za wydanie kart pojazdu.

Skargą z 15 grudnia 2006r. skarżący wnieśli o zobowiązanie organu do wydania decyzji w zakresie zwrotu nadpłaty za wydanie kart pojazdów w określonym terminie. W uzasadnieniu powołano argumentacje podnoszoną we wcześniejszych pismach. Nadto skarżący wskazał, że jego interes prawny w niniejszej sprawie polega na uzyskaniu rozstrzygnięcia w postaci decyzji, której mimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ nie wydał.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r., nr 153, poz.1269, dalej: u.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 u.s.a., sprawowana jest pod względem zgodności z prawem – art. 1 § 2 u.s.a. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów.

Istotnym zagadnieniem w niniejszej sprawie było ustalenie charakteru skargi. Zdaniem Sądu, pomijając już nieistnienie organu "Prezydenta Starosty Powiatu W.", nazwa: "skarga na czynność materialno-techniczną Prezydenta Starosty Powiatu W.", nie przesądza o istocie tego pisma. Skarżący bowiem wyraźnie wskazali, że domagają się "ustalenia istnienia", ewentualnie "zobowiązanie organu do wydania decyzji".

Oceniając skargę, na podstawie jej treści i wniosków tam zawartych, Sąd uznał że jest to w istocie skarga na bezczynność organu administracji publicznej.

Zgodnie z poglądem powszechnym w literaturze przedmiotu i w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności.

W niniejszej sprawie istotnym jest, że organ – Starosta Powiatu W. pobrał od skarżących opłaty za karty pojazdu zgodnie z art. 77 ust. 3 p.r.d. i w wysokości określonej obowiązującym w czasie ich pobierania rozporządzeniem 28 lipca 2003r. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wskazany akt wykonawczy miał wówczas moc obowiązującego prawa, którą utracił dopiero z dniem 15 kwietnia 2006r., to jest z chwilą wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu i Budownictwa z dnia 28 marca 2006r. w sprawie wysokości opłat za kartę pojazdu (Dz.U. z 2006r., nr 59, poz.421). Rozporządzenie z 28 marca 2006r. wydane zostało po ogłoszeniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 17 stycznia 2006r. w sprawie sygn. akt U 6/04., stwierdzającego niezgodność § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 lipca 2003 r. z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 p.r.d. oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

Wobec czego stwierdzić należy, że zarówno obowiązek uiszczenia opłaty, jak i jej wysokość wynikały bezpośrednio z przepisów prawa. Organ administracji był tylko zobowiązany, do pobrania opłaty, którą według przepisu prawa skarżący rejestrując pojazd mieli obowiązek uiścić. Podkreślić należy, że przepisy prawa nie przewidywały w tej mierze wydania wcześniej jakiegokolwiek aktu konstytutywnego lub deklaratywnego ze strony organu rejestrującego.

W odniesieniu do pisma Starosty Powiatu W. z 16 października 2006r. należy rozważyć przesłanki hipotezy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Odmowa zwrotu uiszczonej opłaty za kartę pojazdu podjęta przez organ administracji publicznej odnosi się do obowiązku publicznoprawnego. Pismo zawierające stanowisko organu należy zatem do zakresu administracji publicznej.

Pismo to zatem nie jest decyzją administracyjną, ani postanowieniem, spełnia natomiast warunek bycia innym aktem lub czynnością, niż rozstrzygnięcia organów administracji wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a.. Spełnione są natomiast wszystkie niezbędne przesłanki uznania zaskarżonego aktu za czynność materialno-techniczną unormowaną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Pismo zawierające stanowisko organu o odmowie zawrotu opłaty, należy więc do zakresu administracji publicznej. Zdaniem Sądu w świetle powołanych powyżej przepisów uznać trzeba, że na tego rodzaju czynność przysługuje skarga do sądu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe rozważania, nietrafny jest zarzut podnoszony przez skarżących odnoszący się do bezczynności organu administracji. Jak wynika bowiem z akt sprawy Starosta Powiatu W. doręczył skarżącym pisma, w których zajął merytoryczne stanowisko, co do ich żądań i twierdzeń. W takich okolicznościach nie sposób jest przyjąć, że organ pozostawał w bezczynności poprzez niezajęcie stanowiska, co do wniosków strony postępowania administracyjnego.

Sąd uznał za konieczne odniesienie się do wniosku skarżących, o "ustalenie istnienia uprawnienia do zwrotu nadpłaty" w trybie przepisów ordynacji podatkowej. Wskazać należy, powołując się na przytoczone powyżej przepisy ustawy o ustroju sądów administracyjnych, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zakres tej kontroli nie pozwala sądowi określać praw i obowiązków skarżących w drodze wyroków ustalających. Istotą kontroli jest bowiem ocena postępowania administracyjnego i wydanych w jego trakcie rozstrzygnięć, pod względem ich legalności.

Kasatoryjny charakter rozstrzygnięć podejmowanych przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisami ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powoduje, że sąd administracyjny uwzględniając skargę wydaje wyrok uchylający, stwierdzający nieważność, bądź stwierdzający naruszenie prawa – art. 145 p.p.s.a., w określony przypadkach może także stwierdzić bezskuteczność czynności – art. 146 p.p.s.a.). Uwzględnienie zaś skargi na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, skutkuje wydaniem orzeczenia zobowiązującego organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa – art. 149 p.p.s.a.

Zdaniem Sądu, skoro w niniejszej sprawie organ podjął przewidziane prawem czynności, ustosunkowując się merytorycznie do żądań strony, skargę na bezczynność uznać należało za bezzasadną, a w konsekwencji oddalić zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

/-/ E. Kręcichwost-Durchowska /-/ P. Miładowski /-/ E. Makosz-Frymus

KP