Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2573/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 85 ust. 4, art. 82 ust. 1, art. 69 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1373
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - t.j.
article: art. 627, art. 734, art. 750
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200, art. 205 par. 1 i 2, art. 209
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wegner Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lutego 2021 r. sprawy ze skargi F. Sp. p. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] stycznia 2016 r.; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej F. Sp. p. z siedzibą w [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2573/20

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2020 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1373 ze zm.), oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Spółka Partnerska z siedzibą w L., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., wydaną przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie stwierdzenia, że J. B. podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako osoba wykonująca pracę na podstawie umów o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, na rzecz płatnika składek: [...] Spółka Partnerska z siedzibą w L., w okresie: od 17 listopada 2010 r. do 10 stycznia 2011 r., od 3 stycznia 2011 r. do 29 kwietnia 2011 r., od 15 kwietnia 2011 r. do 13 maja 2011 r., od 20 grudnia 2011 r. do 30 grudnia 2011 r., od 2 stycznia 2012 r. do 29 lutego 2012 r., od 20 maja 2012 r. do 25 maja 2012 r., od 13 grudnia 2012 r. do 28 grudnia 2012 r. oraz od 20 grudnia 2012 r. do 27 grudnia 2012 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w L., pismem z dnia [...] czerwca 2015 r., zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym J. B., z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów cywilnoprawnych na rzecz płatnika składek: [...] Spółka Partnerska z siedzibą w L. w okresie: od 17 listopada 2010 r. do 10 stycznia 2011 r" od 3 stycznia 2011 r. do 29 kwietnia 2011 r., od 15 kwietnia 2011 r. do 13 maja 2011 r" od 20 grudnia .2011 r. do 30 grudnia 2011 r. od 2 stycznia 2012 r. do 29 lutego 2012 r., od 20 maja 2012 r. do 25 maja 2012 r" od 13 grudnia 2012 r. do 28 grudnia 2012 r. oraz od 20 grudnia 2012 r. do 27 grudnia 2012 r.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor Oddziału decyzją z dnia z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego uczestniczki.

Rozpatrując wniesione przez płatnika odwołanie od decyzji organu I instancji Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. W myśl art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Zgodnie z brzmieniem art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Stwierdził, że zgodnie z zawartymi umowami zamawiający zamawia wykonanie, a Wykonawca zobowiązuje się wykonać dzieło polegające na:

- przeprowadzeniu w ramach projektu pod nazwą [...] bloku szkoleniowego dotyczącego: rachunków kosztów i rachunkowości zarządczej oraz zarządzania finansami w przedsiębiorstwie (umowa z dnia [...] listopada 2010 r.),

- zbadaniu obszarów i opracowaniu dokumentacji z badania sprawozdania finansowego za okres [...] spółek [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. (umowa z dnia [...] kwietnia 2011 r.),

- zbadaniu obszarów I (środki trwałe) oraz III (zapasy) i opracowaniu dokumentacji z badania sprawozdania finansowego Spółki [...] Sp. z o.o. (umowa z dnia [...] stycznia 2011 r.),

- przeglądzie ksiąg rachunkowych spółki [...] Sp. z o.o. (umowa z dnia [...] grudnia 2011 r.),

- przeglądzie ksiąg rachunkowych spółki [...] Sp. z o.o. (umowa z dnia [...] stycznia 2012 r.),

- szkoleniu – [...] z omówieniem aktualnych interpretacji (umowa z dnia [...] maja 2012 r.),

- przeglądzie ksiąg rachunkowych spółki [...] Sp. z o.o. (umowa z dnia [...] grudnia 2012 r.),

- szkoleniu – [...] (umowa z dnia [...] grudnia 2012 r.).

Z treści ww. umów wynika, że:

- strony ustaliły konkretny termin wykonania ww. "dzieła" tj. w okresie: od 17 listopada 2010 r. do 10 stycznia 2011 r., od 3 stycznia 2011 r. do 29 kwietnia 2011 r., od 15 kwietnia 2011 r. do 13 maja 2011 r., od 20 grudnia 2011 r. do 30 grudnia 2011 r., od 2 stycznia 2012 r. do 29 lutego 2012 r., od 20 maja 2012 r. do 25 maja 2012 r., od 13 grudnia 2012 r. do 28 grudnia 2012 r. oraz od 20 grudnia 2012 r. do 27 grudnia 2012 r.,

- określono umowne wynagrodzenie w wysokości brutto: 7.500 zł, 16.300 zł, 3.600 zł, 2.325 zł, 4.650 zł, 2.000 zł, 1.680 zł, 1.500 zł.

Oceniając zbiorczo charakter wskazanych wyżej umów Prezes NFZ, mając na względzie przepisy art. 627-646 i 734-750 kc, stanowisko doktryny oraz powołując się na wyroki: Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. Akt [...], Sądu Najwyższego z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II UK 315/10, Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] września 2012 r., sygn. Akt [...], Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. Akt [...], Sądu Apelacyjnego w L. III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] maja 2016 r., sygn. [...] wywiódł, że zlecone do wykonania prace wymagają od wykonawcy - starannego działania opartego na posiadanej specjalistycznej wiedzy i kwalifikacjach, lecz nie odznaczają się żadnymi cechami twórczości. Sporne umowy dotyczą powtarzalnych czynności. Zainteresowany był zobowiązany do przeprowadzenia czynności: przeprowadzenia w ramach projektu pod nazwą [...] bloku szkoleniowego dotyczącego "Rachunków kosztów i rachunkowości zarządczej oraz zarządzania finansami w przedsiębiorstwie", zbadania obszarów i opracowania dokumentacji z badania sprawozdania finansowego za okres [...].06.2010¬[...].03.2011 spółek [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o., zbadania obszarów I (środki trwałe) oraz III (zapasy) i opracowania dokumentacji z badania sprawozdania finansowego Spółki [...] Sp. z o.o., przeglądzie ksiąg rachunkowych spółki [...] Sp. z o.o., szkoleniu – [...] z omówieniem aktualnych interpretacji, szkoleniu – [...]. W tak określonym zakresie czynności do wykonania nie występuje rezultat ucieleśniony w jakiejkolwiek postaci. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umów, który stosownie do posiadanej wiedzy miał dokonywać określonych czynności a konkretnie czynności zbadania i opracowania dokumentacji z badania sprawozdania finansowego.

Odnosząc się szczegółowo do argumentów podniesionych w odwołaniu organ uznał je za bezzasadne.

W konsekwencji Prezes NFZ stwierdził, że w okresach wskazanych w sentencji decyzji organu I instancji uczestnik na podstawie powołanych wyżej przepisów podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umów o charakterze umów o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Spółka Partnerska z siedzibą w L., wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającym ją rozstrzygnięciem Dyrektora Oddziału oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a.), tj.:

a. art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U.2018.1025 t.j. z dnia 2018.05.29, ze zm.) w zw. 734 § 1 i 2 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w wyniku uznania za prawidłowe stanowiska organu I instancji, że strony łączyły umowy o świadczenie usług, gdyż w ich treści nie doprecyzowano przedmiotu dzieła, a przez to zobowiązywały uczestniczkę jedynie do starannego przeprowadzenia czynności o charakterze finansowo-księgowym, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia ww. kontraktów, dokonana z uwzględnieniem dyspozycji art. 56 k.c., zgodnie z którym czynność prawna wywołuje skutki nie tylko w niej wyrażone, ale również wynikające z ustawy (w tym wypadku ustawy o rachunkowości oraz ustawy o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym), zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów (Krajowych Standardów Rewizji Finansowej), a także art. 65 § 2 k.c., z którego wynika, że w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu, prowadzą do wniosku, że intencją umawiających się podmiotów było osiągnięcie konkretnego, zindywidualizowanego rezultatu, a mianowicie orzeczenia obejmującego wyniki badania wykonanego przez uczestniczkę i informację o jego przebiegu, co skutkować powinno zastosowaniem art. 627 i n. k.c. oraz uznaniem, że strony łączyły umowy o dzieło;

b. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U.2019.1373 t.j. z dnia 2019.07.24, ze zm.) w zw. z art. 85 ust. 4 ustawy. o świadczeniach poprzez ich niewłaściwe zastosowanie do osób i stosunków prawnych, które nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w sytuacji gdy umowa z dnia [...] stycznia 2011 r. nie była umową o świadczenie usług, a umową rezultatu (umową o dzieło), która nie została wymieniona w zamkniętym katalogu określonym w art. 66 ustawy o świadczeniach.

2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.), tj.:

a. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2020.256 t.j. z dnia 2020.02.18, ze zm.) poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie przesłuchania J. B., B. T. i J. P., a w konsekwencji brak ustalenia nie tylko celu i zgodnego zamiaru stron umowy, ale również ich charakteru i zasad wykonywania,

b. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału, tj. dowodów w postaci wyjaśnień płatnika składek w formie pisma z dnia [...] lutego 2015 roku, zastrzeżeń wniesionych przez płatnika składek do protokołu kontroli ZUS w formie pisma z dnia [...] marca 2015 roku, wyjaśnień płatnika składek z dnia [...] sierpnia 2015 roku, z których wynikało m. in. że strony zawierały umowy rezultatu,

c. art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 2, art. 78 § 1 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz art. 136 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ II instancji, pomimo, że wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą w dniu [...] września 2017 roku miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a nadto formalny brak wydania przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia postanowienia o odmowie dopuszczenia przedmiotowych dowodów,

d. art. 6 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji pomimo, że dotknięta była ona wadliwościami wymagającymi jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła wskazane zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie. Należą do nich m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące (lit. e). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym. W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

W świetle art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Stosownie natomiast do art. 13 pkt 2 u.s.u.s., obowiązkowo ubezpieczeniom tym (społecznym)podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy - od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy.

Uznanie, iż sporna umowa nie stanowiła umowy o dzieło (art. 627 i nast. K.c.), lecz umowę świadczenia usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 K.c.) oznacza, że skarżący był obowiązany, jako płatnik składek, do obliczania i pobrania składki z dochodu ubezpieczonego oraz jej odprowadzenia – na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.

Zarówno w judykaturze, jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX 2010, komentarz do art. 627 k.c., t. 36).

Zgodnie z art. 627 K.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 K.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, wydanie 3, pod red. J. Rajskiego, Wydawnictwo C.H. Beck - Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391).

Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 K.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 K.c., a więc obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, iż subsumcja zawartej umowy pod przepis art. 750 K.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia, w rozumieniu art. 734 K.c. (vide: L. Ogiegło /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, ..., s. 573 i nast.).

Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 K.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu - dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski /w:/ G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387; podobnie: M. Nesterowicz /w:/ J. Winiarz (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 1989, s. 685).

Innymi słowy, odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił czy nie.

Obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia, przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo): "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wady (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). (...) W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 – niepublikowane)".

Należy podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 16 lipca 2020 roku, sygn. akt I UK 43/19 oddalił skargę kasacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] września 2018 roku. sygn. Akt [...]. Powyższy wyrok sądu powszechnego zapadł w wyniku odwołania skarżącej od decyzji organu rentowego, dotyczącej ustalenia formy podlegania ubezpieczeniu. W podsumowaniu swoich rozważań Sąd Najwyższy stwierdził, że sporządzana przez biegłego rewidenta opinia dotycząca sprawozdania finansowego stanowi wytwór (rezultat), który mógł być - pod rządami ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym - i może być również obecnie przedmiotem umowy o dzieło, co w sposób antytetyczny wpływa na subsumcję art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2015 r., poz. 581 ze zm.).

Zauważyć przy tym należy, że z orzecznictwa sądów powszechnych (m.in. wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z [...] maja 2017 r.,[...]) wynika, że lustratorzy z tytułu wykonywanej przez nich pracy nie podlegają ubezpieczeniom społecznym, zaś ubezpieczenie zdrowotne ma jedynie w stosunku do nich charakter wtórny. Podobnie wyraził się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 marca 2019 r. I UK 486/17 wskazując, że sporządzenie przez biegłego rewidenta opinii dotyczącej sprawozdania finansowego konkretnego podmiotu może być przedmiotem umowy o dzieło (art. 627 k.c. w związku z art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 300 ze zm.). (...) Sporządzona przez biegłego rewidenta opinia dotycząca sprawozdania finansowego stanowi zindywidualizowany, charakterystyczny i poddający się weryfikacji wytwór (rezultat), który mógłby być pod rządami ustawy z dnia 7 maja 2009 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie, podmiotach uprawnionych do badania sprawozdań finansowych oraz o nadzorze publicznym - i może być również obecnie przedmiotem umowy o dzieło, co w sposób antytetyczny wpływa na subsumpcję art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2014 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. (publ. OSNP 2019/11/135).

Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt: II GSK 1211/19 oraz II GSK 873/19, odnosząc się do przedłożonych przez stronę wyroków Sądu Apelacyjnego w W. dotyczących analogicznych stanów faktycznych, a odmiennie ocenionych prawnie przez ten Sąd niż przez Prezesa NFZ, zaznaczył, że Sąd Apelacyjny stwierdził, że sporne umowy nie miały charakteru umów o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu Cywilnego o zleceniu, lecz miały - zgodnie z nazwą, charakter umów o dzieło w rozumieniu art. 627 k.c. W ocenie NSA we wskazanych powyżej sprawach omawiane wyroki ukształtowały sytuację prawną skarżącej w zakresie obowiązku ubezpieczenia emerytalnego, rentowego i wypadkowego. Wartość ta nie może być obojętna z punktu widzenia oceny analogicznych okoliczności faktycznych z perspektywy tych samych kryteriów pozostających w sferze prawa cywilnego.

Sąd rozstrzygający niniejszą sprawę uznaje zasadność tych argumentów. W demokratycznym państwie prawa nie powinno być tak, że tożsame albo bardzo zbliżone stany faktyczne są różnie oceniane przez różne sądy (powszechne i administracyjne).

Reasumując, Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organy art. 734 § 1 w zw. z art. 750 k.c. Powyższe doprowadziło do naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, poprzez uznanie, że Zainteresowany podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, w związku ze świadczeniem pracy na podstawie wszystkich wskazanych w decyzji organu spornych umów.

Ponownie rozpatrując sprawę organ, uwzględniając wyrażone wyżej stanowisko Sądu, dokona indywidualnej, nie zbiorczej jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, analizy przedmiotowych umów.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a.