Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 401/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w K. ("Dyrektor") decyzją z [...]2018 r.

nr [...]utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. ("Kierownik)

z [...]2018 r. nr [...]w sprawie przyznania K. S. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2017.

Organ ustalił, że K. S. złożył wniosek o przyznanie na rok 2017 jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych o łącznej powierzchni 43,23 ha położonych na działkach ewidencyjnych położonych w obrębach: B., w gminie M. i L., w gminie P.. Strona ubiegała się również o przyznanie płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników oraz płatności redystrybucyjnej. W dniu 31 lipca 2017 r. rolnik złożył wycofanie części wniosku dotyczące działek rolnych o łącznej powierzchni 11,84 ha. Powierzchnia deklarowana do jednolitej płatności obszarowej po uwzględnieniu wycofania części wniosku wynosiła 31,39 ha. W dniu 2 lutego 2018 r. strona złożyła oświadczenie

w przedmiocie trwałych użytków zielonych dla działek ewidencyjnych niedeklarowanych wcześniej do płatności.

Kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni przeprowadzona metodą inspekcji terenowej w gospodarstwie wnioskodawcy w dniach 12- 20 kwietnia 2018 r. wykazała nieprawidłowości, szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji. Na dowód dokonanych ustaleń został sporządzony raport z czynności kontrolnych i wykonane zostały zdjęcia dokumentujące stan faktyczny działek zgłoszonych do płatności. Producent nie został powiadomiony o kontroli. Raport został przekazany stronie przesyłką poleconą 11 maja 2018 r. Strona w piśmie z 25 maja 2018 r. wniosła zastrzeżenie do wyników kontroli twierdząc, że nie wie, którego roku kontrola

w zakresie kwalifikowalności powierzchni dotyczyła. Dodatkowo argumentowała, że w 2017 r. na wszystkich działkach deklarowanych we wniosku prowadziła działalność rolniczą (koszenie traw kosiarką młotkową przed 31 lipca 2017 r.). Wniosła również, że na niektórych działkach rosły pojedyncze krzewy tarniny, których wykaszaniem miała problemy i niemożliwe okazało się ich wykoszenie podczas jednego sezonu wegetacyjnego, dodała również, iż prowadziła na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...] i [...] (na których stwierdzono tarninę) działalność rolniczą polegającą na wykoszeniu przed dniem 31 lipca 2017 r. i mimo tego, że tarniny nie udało się wykosić to wycięte zostały wszystkie wieloletnie chwasty, niedojady i samosiejki drzew. Wnioskodawca na potwierdzenie wykonanych zabiegów stwierdził, że może dostarczyć oświadczenia właścicieli tych działek, co poparł oświadczeniem z 18 maja 2018 r. osoby o nieczytelnym podpisie w przedmiocie wykoszenia trawy na działce ewidencyjnej nr 851 w lipcu 2017 r. Dodatkowo wnioskodawca argumentował, że jeżeli w dniu kontroli stan działki nie pozwala jednoznacznie stwierdzić, czy była ona użytkowana wykonawca kontroli winien przeprowadzić ocenę występowania na niej chwastów wieloletnich lub roślin niepożądanych. Jednocześnie rolnik przedstawił, kiedy powinien mieć zastosowanie kod nieprawidłowości DR18 i swoją ocenę, że został on użyty podczas kontroli bezzasadnie, ponieważ na wszystkich działkach, do których go przypisano zostały zniszczone w ustawowym terminie chwasty, niedojady i samosiejki drzew. K. S. wniósł również zastrzeżenia w zakresie powierzchni stwierdzonych działek rolnych B i G oraz działek wycofanych z płatności. W wyniku ponownej analizy sprawy wykonawca kontroli stwierdził, że zastrzeżenia strony nie zasługują na uwzględnienie.

W oparciu o wyniki kontroli organ stwierdził, że powierzchnia kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej wynosi 18,97 ha. Zatem łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z jednolitej płatności obszarowej wynosi 12,42 ha. Uwzględniając powyższe Kierownik decyzją z [...]2018 r. przyznał K. S. jednolitą płatność obszarową w kwocie [...]zł, płatność na zazielenienie

w kwocie [...]zł, płatność dla młodych rolników w kwocie [...]zł i odmówił przyznania płatności redystrybucyjnej oraz umorzył postępowanie w sprawie działek rolnych: L, K i J o łącznej powierzchni 11,84 ha.

Rozpoznając odwołanie strony od ww. decyzji Dyrektor wskazał, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz.U.2018.1312) dalej "ustawa z 2015 r." wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U.2015.351 ze zm.) dalej "rozporządzenie z 2015 r." oraz przepisy unijne.

Zgodnie z § 2 rozporządzenia z 2015 r. grunty uznaje się za pozostające

w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z 2015 r. jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa

i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 Rozporządzenia

nr 1307/2013, będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa

w art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia Nr 640/2014. Zgodnie z art. 13 ustawy z 2015 r. do przyznawania płatności dla młodych rolników stosuje się art. 50 ust. 8 Rozporządzenia Nr 1307/2013. Warunki przyznania płatności dodatkowej określa

art. 14 ustawy z 2015 r.

Sposób ustalania płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym określa art. 19 ust. 1 ustawy z 2015 r. Zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE)

nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania wynosi 65,47%. Po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wynosi 0,34 ha. Stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2017 r., została określona

w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 października 2017 r.

w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2017 r. (Dz.U. poz. 1887)

i wynosi 461,55 zł. Zatem należna kwota jednolitej płatności obszarowej to 156,93 zł.

Ustalona powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej

w niniejszej sprawie stanowiła podstawę do wyliczenia płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej i płatności dla młodych rolników.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 2015 r. płatność za zazielenienie przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 43 Rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Stawka płatności za zazielenienie do 1 ha w 2017 r. została określona w rozporządzeniu MRiRW z 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2017 r. (Dz.U. poz. 1894) i wynosi 309,77 zł. Stąd stronie przyznano kwotę płatności za zazielenienie w wysokości 5876,34 zł.

Płatność dodatkowa i dla młodych rolników przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa

w art. 7 i 8 ustawy z 2015 r. Warunki przyznania tej płatności określa art. 14 ww. ustawy. Ze względu na art. 14 ust. 2 ustawy z 2015 r., powierzchnię zatwierdzoną do płatności dodatkowej pomniejszono o 3 ha i wynosi ona 15,97 ha. W zakresie tej płatności zastosowanie znalazł art. 19a ust. 1 Rozporządzenia (UE) nr 640/2014, czyli wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 58,14% powierzchni stwierdzonej. Wobec tego zgodnie z art. 19a ust. 1 płatność dodatkowa została stronie odmówiona. Z kolei warunki przyznania płatności dla młodych rolników określa art. 13 ustawy z 2015 r. Na podstawie art. 50 ust. 2 Rozporządzenia (UE) Nr 1307/2013, płatność dla młodych rolników przysługuje rolnikom, którzy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem lub rozpoczęli już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej w okresie 2015-2020 oraz ich wiek w roku składania tego wniosku nie przekracza 40 lat. Powyższe miało miejsce w niniejszej sprawie. W przedmiocie tej płatności zastosowanie również znalazł art. 19a ust. 1 Rozporządzenia (UE)

nr 640/2014. Jednocześnie organ przedstawił sposób wyliczenia tej płatności. Stawka płatności dla młodych rolników do 1 ha uprawy w 2017 r. została określona

w rozporządzeniu MRiRW z 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności dla młodego rolnika za 2017 r. (Dz.U. poz. 1890) i wynosi 214,82 zł. Stąd przyznano stronie płatność dla młodych rolników w kwocie 73,04 zł.

Odnosząc się do zastrzeżeń strony zawartych w piśmie z 25 maja 2018 r. Dyrektor wskazał na § 1 Rozporządzenia MRiRW z 6 marca 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew (Dz.U.2015.338), oraz art. 32 Rozporządzenia (UE) Nr 1307/2013 zgodnie, z którym wsparcie w ramach systemu płatności podstawowej przyznaję się rolnikom po aktywacji - w formie zgłoszenia, zgodnie z art. 33 ust. 1, uprawnienia do płatności na kwalifikujący się hektar w państwie członkowskim, w którym przydzielono uprawnienie. Dyrektor wyjaśnił przy tym co oznacza "kwalifikujący się hektar"

Na zdjęciach wykonanych 12 — 20 kwietnia 2018 r. podczas kontroli terenowej na działce rolnej D (działka ewidencyjna nr 143, 144 i 846) widać obszar traw z licznymi pojedynczymi samosiejkami tarniny. Dodatkowo w treści notatki służbowej sporządzonej 21 czerwca 2018 r. przez inspektorów przeprowadzających kontrole w dniach 12 - 20 kwietnia 2018 r. znajduje się zapis, że podczas czynności kontrolnych właściciele kontrolowanych działek, na których zastosowano kod DR18 potwierdzili, że nie były one użytkowane rolniczo. Po weryfikacji zdjęć wykonanych dla przedmiotowej działki rolnej Dyrektor stwierdził, że wykonana przez inspektorów terenowych dokumentacja fotograficzna potwierdza, że na obszarze działek rolnych D, E i EE rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej w 2017 r. Zdjęcia wykonane przez inspektorów w trakcie kwietniowej kontroli na działce rolnej D

w żaden sposób nie potwierdzają też argumentów strony w zakresie użycia kosiarki młotkowej, gdyż obrazują obszar porośnięty pojedynczymi roślinami wielorocznymi - tarniną, na którym brak prowadzonych zabiegów agrotechnicznych, zatem prawidłowo został zastosowany kod błędu DR18. Nie można również uznać argumentu strony w przedmiocie koszenia obszaru wykazanego do płatności, ponieważ podczas kontroli stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, a dokumentacja fotograficzna potwierdza, że co najmniej rok przed kontrolą obszar ten nie były koszony. Na przedmiotowych zdjęciach widać obszary porośnięte trawą i pojedynczymi samosiejkami tarniny. Ustalono ponadto, że na działkach rolnych: B zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych nr [...],[...], F zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...], G zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych nr [...],[...],[...],[...], H zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...],[...],[...],[...], I zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr [...] i K zadeklarowanej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], stwierdzono DR51 - obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności. Na w/w działkach stwierdzono, że deklarowane powierzchnie są większe niż stwierdzone. W sumie z powodu stwierdzonych błędów DR18 i DR 51 wykluczono do płatności łączny obszar o powierzchni 12,42 ha.

Dyrektor zweryfikował ustalenia podjęte podczas kontroli na miejscu dla deklarowanych działek rolnych i stwierdził, że są prawidłowe, co potwierdzają fotografie wykonane przez inspektorów terenowych.

W ocenie organu w przedmiotowej sprawie rolnik nie przedstawił, stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy z 2015 r., żadnych dowodów na poparcie swoich argumentów, a tym samym w żaden sposób nie udowodnił, że zadeklarowana do płatności powierzchnia gruntów kwalifikuje się w całości do tej płatności, co zostało zakwestionowane podczas przeprowadzonego postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję K. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej obniżenia

i odmowy jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności dla młodych rolników oraz części odmawiającej przyznania płatności redystrybucyjnej. Wniósł ponadto o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dowodu uzupełniającego

z dokumentu w formie oświadczeń wiedzy, jak również poglądowo zdjęcia przedstawiającego koszenie pojedynczej tarniny sprzętem rolniczym wykorzystywanym przez skarżącego. Możliwość przedstawienia tych dokumentów była przekazana organowi I instancji w zastrzeżeniach do raportu z czynności kontrolnych, do czego organ ten się nie odniósł. Zarzucił naruszenie:

1 art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy decyzja Kierownika z [...]2018 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania a w konsekwencji prawa materialnego:

2. art. 3 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z 2015 r. przez niezapewnienie stronie, na jej żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i nieumożliwienie jej przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i wydanie decyzji w oparciu o raport z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 20 kwietnia 2018 r., przed upływem terminu na wniesienie zastrzeżeń do tego raportu. Raport kontroli doręczono skarżącemu

14 maja 2018 r., z pouczeniem, że w terminie 14 dni od jego otrzymania można złożyć do Dyrektora zastrzeżenia, co do ustaleń w nim zawartych. Decyzję w sprawie przyznania płatności na rok 2017 wydano [...]2018, tj. na 4 dni przed upływem terminu na złożenie zastrzeżeń do raportu kontroli, które do dnia wydania decyzji do organu nie wpłynęły (zostały złożone w terminie, 3 dni później). Organ nie zapoznał się z zastrzeżeniami do raportu przed wydaniem decyzji;

3. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z 2015 r. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego polegające na:

a. niewyjaśnieniu zastrzeżeń do raportu złożonych przez skarżącego 25 maja 2018 r. i nie odniesienie się do nich przy wydawaniu decyzji;

b. przyjęciu za dowód wyników kontroli, w której dokumentacja fotograficzna została wykonana w sposób niezgodny z obowiązującą w ARiMR Instrukcją realizacji kontroli powierzchniowych w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Dokumentacja jest wykonana bez wykonania szkiców zawierających miejsce i kierunek wykonania fotografii, tj. w sposób uniemożliwiający ich weryfikację i jakiekolwiek odniesienie się do poszczególnych zdjęć. Zdjęcia w dużej mierze koncentrują się na zaroślach nieobjętych wnioskiem o płatność co do, których inspektorzy kontroli nie mieli wiedzy, że nie są one nim objęte (zob. notatka służbowa z 26 czerwca 2018 r.). Nie można określić, jakie rośliny przedstawione są na zdjęciu, czy są to tarniny czy chwasty jednoroczne. Do dowodu w tej formie nie sposób się odnieść;

c. niewłaściwe sporządzenie raportu w części dotyczącej działek oznaczonych kodem DR18. Zgodnie z Instrukcją w przypadku zastosowania kodu DR18 w raporcie z kontroli w polu "Uwagi", na podstawie roślinności lub drzew znajdujących się na działce rolnej w dniu kontroli, inspektor wpisuje szacowany okres zaniechania użytkowania rolniczego na tej działce lub w przypadku kontroli po 31 lipca, informację o braku w danym roku przeprowadzania zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. W sytuacji, gdy nie będzie możliwe ustalenie okresu nieużytkowania rolniczego (tj. ustalenie okresu nieużytkowania jest niemożliwe), informację taką należy obligatoryjnie umieścić w raporcie z kontroli

w polu "Uwagi". Kod DR18 nie może być zastosowany w odniesieniu do działek mieszczących się w definicji działalności rolniczej. Stosuje się go na działce rolnej

w sytuacji, gdy bez żadnych wątpliwości można stwierdzić, że: nie jest ona użytkowana rolniczo (np. na działce znajduje się las lub działka jest odłogowana), obsada drzew na działce przekracza 100 szt./ha, na działce rolnej nie wykonano

w danym roku żadnego zabiegu przeciwdziałającego rozprzestrzenianiu się chwastów. Raport takich okoliczności w sposób przewidziany (w polu "Uwagi") nie stwierdza. Brak w nim podstaw do zastosowania kodu DR18, same pojedyncze pędy tarnin do tego nie uprawniają;

d. przyjęciu za dowód wyników kontroli, stwierdzającej, że część nieruchomości objętych wnioskiem, oznaczonych literami D, E i EE nie było koszonych, wykonanej po 9 miesiącach od koszenia działek zgłoszonych do płatności. Każdy rozsądnie rozumujący człowiek wie, że w trakcie letniego okresu wegetacji i wiosny roku następnego na koszonych łąkach odradza się, poddana tam trzy kwartały wcześniej koszeniu roślinność oraz, że na długoodłogowanych gruntach rolnych usunięcie wszystkich oznak ekspansji gatunkowej (gruntowne usunięcie tarnin, samosiejek drzew), jest w praktyce niemożliwe po jednym zabiegu agrotechnicznym. Nie wzięto pod uwagę, że kosiarka młotkowa, używana przy koszeniu może nie usunąć do końca niektórych roślin, np. tarnin. Nie wzięto pod uwagę, że poza istnieniem pojedynczych samosiejek drzew i chwastów jednorocznych na kwestionowanych nieruchomościach zasadniczo brak wysokich traw i chwastów wieloletnich, co jednoznacznie wskazuje, że dokonywano ich koszenia w okresie nie dłuższym niż rok od dnia przeprowadzenia kontroli;

e. zinterpretowaniu niejasności polegających na nieusunięciu przez mulczer pozostałości tarnin na niekorzyść skarżącego, nie wyjaśnienie i niewystarczające ustosunkowanie się do zastrzeżeń i wyjaśnień skarżącego oraz bezkrytyczne

i dowolne przyjęcie, że istnienie odrostów i samosiejek na przedmiotowych nieruchomościach świadczy o niewykonywaniu na nich zabiegów agrotechnicznych 9 miesięcy wcześniej, a w konsekwencji niezasadne przyjęcie, iż skarżący nie wykonywał zabiegów agrotechnicznych na części nieruchomości objętych wnioskiem o płatność. Szczególnie rażące było arbitralne odrzucenie (w praktyce), jako dowodu oświadczenia właściciela działki nr 851 w Brzezinach, stwierdzającego, że skarżący w lipcu 2017 r. wykonywał na niej koszenie;

f. zinterpretowanie niejasności, spowodowanych upływem czasu od ostatniego zabiegu agrotechnicznego oraz nieposiadaniem w trakcie kontroli przez inspektorów, sporządzonych przez wnioskodawcę map przedstawiających zasięg prowadzonych prac rolniczych, w ten sposób, że zamierzony, stwierdzony obszar nieruchomości użytkowanej rolniczo jest o 3,41 ha mniejszy niż był nim w rzeczywistości. Jest niepodobieństwem, aby różnice w powierzchni zadeklarowanej (z pomocą danych ewidencji gruntów), a stwierdzonej dochodziły w szczególności do nieruchomości B

i G odpowiednio 55 i 29 procent.

3. art. 3 ust. 2 pkt 3 ustawy z 2015 r. poprzez nieudzielenie stronie, na jego żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania

i niewyjaśnieniu skarżącemu sposobu przeprowadzenia dowodów z oświadczeń świadków, dokumentacji fotograficznej i analizy roślinności znajdującej się na nieruchomościach lit. D, E i EE, na okoliczność twierdzeń o prowadzeniu na nich działalności rolniczej, zawartych przez niego w pismach z 25 maja 2018 r.

z zarzutami do raportu kontroli i w piśmie z 31 lipca 2018 r. kwestionującym dokumentację fotograficzną do raportu i brak szkiców wskazujących gdzie i w jakim kierunku zostały wykonane zdjęcia;

II. art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2015 r. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej, pomimo, że decyzja ta została wydana z naruszeniem praworządności, poprzez oparcie rozstrzygnięcia m. in. na dowodzie wytworzonym przez organ I instancji po wydaniu decyzji I instancji i wniesieniu odwołania, tj. na notatce służbowej z 26 czerwca 2018 r. i zaakceptowanie nieodniesienia się

i niewyjaśnienia przez organ I instancji zastrzeżeń wniesionych przez skarżącego do raportu kontroli. Notatka nie wskazuje kto, kiedy i w jakiej formie takie oświadczenia złożył. Do tego dowodu nie można było się odnieść;

III. art. 6 i 7 ustawy z 2015 r. poprzez bezpodstawną odmowę przyznania wnioskowanych płatności w sytuacji spełnienia przez skarżącego wszystkich formalno-prawnych warunków do ich przyznania;

IV. § 2 Rozporządzenia z 2015 r. poprzez uznanie działek nr 143, 144, 846, 848

i 851 za niepozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy i przypisanie im kodu DR18, pomimo, że został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie do dnia 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek

o przyznanie płatności bezpośrednich;

V. art. 8 ust. 1 ustawy z 2015 r. poprzez nieprzyznanie: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników i płatności dodatkowej, pomimo że wszystkie nieruchomości objęte wnioskiem są kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, były w posiadaniu skarżącego 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, miały powierzchnie nie mniejszą niż 0,1 ha, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia

nr 640/2014 i był on ujęty w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa

w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

VI. art. 14 ustawy z 2015 r. poprzez nieprzyznanie skarżącemu płatności dodatkowej, pomimo, że jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla niego do jednolitej płatności obszarowej powinna być większa niż 3 ha;

VII. § 1 Rozporządzenia z 2015 r. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew poprzez uznanie istniejących tarnin i chwastów jednorocznych na działkach

nr: [...],[...],[...],[...] i [...] w Brzezinach (nieruchomości D, E i EE), za wystarczające do uznania, że zaprzestano na niej działalności rolniczej. Rozporządzenie dopuszcza zagęszczenie do 100 drzew na hektar.

W uzasadnieniu wskazano, że z dokumentacji sprawy wynika, iż skarżący zgłosił we wniosku pomocowym powierzchnię 31,39 ha, opierając się na danych Geoportalu krajowego i powiatowego oraz wskazówkach udzielonych przez pracowników ARiMR. Zadeklarowane nieruchomości mają regularny kształt, dane co do powierzchni działek ewidencyjnych znajdujące się w ww. serwisach mają charakter poglądowy jednak należy uznać je za wiarygodne, wobec czego nasuwa się wniosek, że inspektorzy kontroli dokonali błędów w pomiarach nieruchomości zgłoszonych do płatności. Skarżący podniósł, że ta forma określania powierzchni nieruchomości do płatności była akceptowana przez organ w 2017 r. Biuro we W. nie generowało do wniosku danych z systemu Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Organy obu instancji nie wyjaśniły przyczyn obliczonej przez organy różnicy powierzchni gruntów. Skarżący podkreślił, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy, organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych, także zaproponowanych przez stronę.

Skarżący podważa ponadto wiarygodność raportu z kontroli. Podniósł, że

w raporcie tym zaznaczono jedynie odpowiednie kody i symbole. W części raportu przeznaczonej na uwagi inspektorów terenowych brak jest jakichkolwiek spostrzeżeń tychże inspektorów odnoszących się do stwierdzonych nieprawidłowości. Również sporządzone zdjęcia mające potwierdzić stanowisko inspektorów nie zostały opisane - brak szkiców przedstawiających miejsce i kierunek robienia zdjęć. Nadto, w ocenie strony, kontrolujący przedwcześnie stwierdzili, że skarżący nie przeprowadził na kontrolowanej łące wymaganego koszenia w terminie, który na mocy rozporządzenia z 2015 r., wyznaczono do dnia 31 lipca. Nadto kontroli dokonano po upływie ponad 9 miesięcy od koszenia, kontrolujący nie wiedzieli o wyłączeniu części nieruchomości

z wniosku. Okoliczności te podważają wiarygodność zawartych w raporcie ustaleń. Zdaniem skarżącego, opisane ustalenia skutkujące eliminacją spornych nieruchomości, a dotyczące ich oceny, nie pozwalają na dokonanie ich weryfikacji.

W ocenie skarżącego okoliczności sporządzenia raportu z kontroli, szczególnie termin jego wykonania i technika wykonania załączonej dokumentacji fotograficznej, pozwalają wątpić w jego wartość dowodową.

W trakcie postępowania strona zaoferowała dodatkowo dowody w postaci oświadczeń pracowników i sąsiadów nieruchomości oraz kierowcy drugiego ciągnika, które zostały przez te organy zignorowane. Zignorowane zostało również stwierdzenie przez skarżącego notoryjnego faktu o oczywistości odbudowy roślinności na nieruchomości po upływie 9 miesięcy od ich koszenia. Ze względu na łatwość z jaką tarnina tworzy odrosty korzeniowe oraz z pnia po jego ścięciu - jest to gatunek trudny do usunięcia. W celu skutecznego zwalczenia tego gatunku konieczne jest jego wycinanie w trakcie sezonu wegetacyjnego - latem. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżący wskazał na załączone do skargi fotografie.

W ocenie skarżącego ponadto objęcie kontrolą gruntów wycofanych z wniosku, nieużytkowanych rolniczo mogło wpłynąć na ocenę przez inspektorów pozostałych gruntów lub doprowadzić do pomyłki. Na błąd w identyfikacji nieruchomości

i niemożliwość oceny jej rolnego używania wskazuje, że kodem DR18 nie oznaczono nieużywanej rolniczo, wycofanej z wniosku działki nr [...] o pow. 1,70 ha

w B. (część nieruchomości K). Skoro zaś normodawca jako przesłankę utrzymywania gruntu zgodnie z normami określił koszenie i usuwanie okrywy roślinnej z pastwisk i łąk co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, to wykładnia dokonana przez organ w przedmiotowej sprawie wiązała się z kreowaniem pozanormatywnych przesłanek utrzymywania gruntu zgodnie z normami.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie 13 grudnia 2018 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, odmówił przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z

art. 134 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 p.p.s.a.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W rozpoznanej sprawie organy dokonały jednoznacznych ustaleń faktycznych, dokonały także wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów oraz w sposób logiczny umotywował swoje rozstrzygnięcie w uzasadnieniu decyzji. Do ustalonego stanu faktycznego prawidłowo zastosowane zostały przepisy prawa materialnego.

Spór w sprawie dotyczy zasadności obniżenia jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności dla młodych rolników oraz części odmawiającej przyznania płatności redystrybucyjnej. Przyczyną powyższego była okoliczność ustalona w toku postępowania, że powierzchnia kwalifikująca się do jednolitej płatności obszarowej została zmniejszona z powierzchni 43,23 ha, zadeklarowanej we wniosku o przyznanie na rok 2017 jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych, do powierzchni łącznej wynoszącej 18,97 ha. Zatem łączna powierzchnia obszaru wykluczonego z jednolitej płatności obszarowej wynosi 12,42 ha. Powyższe skutkowało przyznaniem K. S. jednolitej płatności obszarowej w kwocie [...]zł, płatności na zazielenienie w kwocie [...]zł, płatności dla młodych rolników w kwocie [...]zł i odmową przyznania płatności redystrybucyjnej oraz w związku z wycofaniem części wniosku umorzeniem postępowanie w sprawie działek rolnych: L, K i J o łącznej powierzchni 11,84 ha.

W sprawie poza sporem jest prawidłowość zastosowanych przepisów prawa materialnego w odniesieniu do poszczególnych rodzajów wnioskowanych przez skarżącego płatności. A zatem jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 Rozporządzenia

nr 1307/2013, będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż 0,10 ha, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia Nr 640/2014. Zgodnie zaś z art. 13 ustawy z 2015 r. do przyznawania płatności dla młodych rolników stosuje się art. 50 ust. 8 Rozporządzenia Nr 1307/2013. Warunki przyznania płatności dodatkowej określa

art. 14 ustawy z 2015 r.

Natomiast sposób ustalania płatności obszarowej w danym roku kalendarzowym określa art. 19 ust. 1 ustawy z 2015 r. Zgodnie z art. 19a ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną (kwalifikowaną) we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy. Dodatkowo kara administracyjna nie może przekroczyć 100% kwot wyliczanych w oparciu o obszar zgłoszony. Organ prawidłowo wyliczył procentową różnicę między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania na 65,47%. Następnie po zastosowaniu zmniejszenia z tytułu przedeklarowania, powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej wyniosła 0,34 ha. Uwzględniając stawkę jednolitej płatności obszarowej do 1 ha w 2017 r., określoną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 października 2017 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2017 r. (Dz.U. poz. 1887) wynoszącą 461,55 zł, należna kwota jednolitej płatności obszarowej to 156,93 zł.

Z kolei płatność za zazielenienie, zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z 2015 r., przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania do otrzymania płatności bezpośrednich. Zgodnie z art. 43 Rozporządzenia (UE) nr 1307/2013 płatność za zazielenienie jest przyznawana, jeżeli rolnik przestrzega praktyk korzystnych dla klimatu i środowiska, polegających na dywersyfikacji upraw, utrzymywaniu trwałych użytków zielonych oraz utrzymywaniu obszarów proekologicznych lub praktyk równoważnych. Uwzględniając stawkę płatności za zazielenienie do 1 ha w 2017 r. określoną w rozporządzeniu MRiRW z 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2017 r. (Dz.U. poz. 1894) wynoszącą 309,77 zł, kwota płatności za zazielenienie wyniosła 5876,34 zł.

Natomiast płatność dodatkowa i dla młodych rolników przysługuje rolnikowi, który spełnia minimalne wymagania dla przyznania płatności bezpośrednich, o których mowa w art. 7 i 8 ustawy z 2015 r. Zważywszy na treść art. 14 ust. 2 ustawy z 2015 r., powierzchnię zatwierdzoną do płatności dodatkowej pomniejszono o 3 ha

i wynosi ona 15,97 ha. W zakresie tej płatności zastosowanie znalazł art. 19a ust. 1 Rozporządzenia (UE) nr 640/2014, czyli wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 58,14% powierzchni stwierdzonej. Dlatego zgodnie z art. 19a ust. 1 ww. Rozporządzenia płatność dodatkowa została stronie odmówiona.

Z kolei warunki przyznania płatności dla młodych rolników określa art. 13 ustawy z 2015 r. Na podstawie art. 50 ust. 2 Rozporządzenia (UE) Nr 1307/2013, płatność dla młodych rolników przysługuje rolnikom, którzy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem lub rozpoczęli już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej w okresie 2015-2020 oraz ich wiek w roku składania tego wniosku nie przekracza 40 lat. Skarżący spełnił powyższe warunki. W przedmiocie tej płatności zastosowanie również znalazł

art. 19a ust. 1 Rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Stawka płatności dla młodych rolników do 1 ha uprawy w 2017 r. została określona w rozporządzeniu MRiRW z 9 października 2017 r. w sprawie stawki płatności dla młodego rolnika za 2017 r. (Dz.U. poz. 1890) i wynosi 214,82 zł i przy jej uwzględnianiu płatność dla młodych rolników został ustalona w kwocie 73,04 zł.

Z powyższego wynika, że ustalona powierzchnia zatwierdzona do jednolitej płatności obszarowej w niniejszej sprawie stanowiła podstawę do wyliczenia płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej i płatności dla młodych rolników.

Zważywszy na zarzuty skargi istota sporu sprowadza się do oceny prawidłowości ustaleń faktycznych dotyczących zasadności zmniejszenia zadeklarowanej we wniosku o przyznanie na rok 2017 jednolitej płatności obszarowej do działek rolnych, z powierzchni 43,23 ha do powierzchni łącznej 18,97 ha. A zatem co do zasadności wykluczenia z jednolitej płatności obszarowej obszaru o łącznej powierzchni 12,42 ha. Głównie wokół tak zasygnalizowanej kwestii spornej skoncentrują się rozważania Sądu, oczywiście w kontekście zarzutów skargi oraz stanowiska organu zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji.

W odniesieniu do takiego przedmiotu sporu, dokonywana przez Sąd ocena legalności zaskarżonej decyzji musi być przeprowadzona z uwzględnieniem obowiązującego modelu postepowania administracyjnego w sprawach o przyznanie tego rodzaju płatności. Zwłaszcza, że skarżący zarzutami skargi objął również ocenę prawidłowości przeprowadzonego postępowania. Uwzględniając zatem treść ww. przytoczonych zarzutów skargi, wskazać należy, że postępowanie administracyjne w tym przedmiocie wszczynane jest przez złożenie przez producenta rolnego wniosku o przyznanie pomocy finansowej. Wniosek zawiera deklarację (oświadczenie) wnioskodawcy co do posiadania zgłoszonych do płatności działek rolnych i co do określenia sposobu ich rolniczego wykorzystania (tj. prowadzenia na nich działalności rolniczej). W sprawach omawianych płatności znajduje zastosowanie ustawa z 2015 r. wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi, w tym Rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz.U.2015.351 ze zm.) dalej "rozporządzenie z 2015 r." oraz przepisy unijne. Stosownie do art. 3 ust. 1 tej ustawy, z zastrzeżeniem zasad

i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 3 ust. 2 ww. ustawy, w postępowaniach, o których mowa w

ust. 1, organ administracji publicznej: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych

i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, przy czym przepisu art. 81 kodeksu postepowania administracyjnego nie stosuje się. Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 tej ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

W świetle przytoczonych przepisów stwierdzić należy, że ustawa z 2015 r. zawiera szczególną, w stosunku do przepisów K.p.a., regulację dotyczącą prowadzenia przez organ postępowania dowodowego, ograniczającą jego obowiązki w tym zakresie. Na gruncie powołanej regulacji ustawodawca zdecydował się bowiem na odejście od zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w części drugiej art. 7 oraz w art. 77 § 1 K.p.a., nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zrezygnował z zasady postępowania dowodowego, wyrażonej w

art. 77 § 1 k.p.a. Przy czym zauważyć należy, że obowiązek organów na tle tej ustawy został ograniczony jedynie do rozpatrzenia materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę i innych uczestników postępowania. W konsekwencji oznacza to, że na organach nie ciąży obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a więc organ prowadzący postępowanie nie jest obowiązany do aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie żądania wnioskodawcy (tj. jego uprawnienia do otrzymania wnioskowanej płatności). Jest jedynie obowiązany do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ciężar dowodu co do faktów, z których strona wywodzi skutki prawne, spoczywa na stronie. Pogląd taki, ukształtowany w orzecznictwie na gruncie omawianej ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1164), ze względu na tożsamość regulacji, pozostaje aktualny również pod rządami ustawy z 2015 r. (vide: wyroki NSA z dnia: 17 września 2015 r., II GSK 1729/14; 29 maja 2014 r., II GSK 420/13; 29 stycznia 2015 r.,

II GSK 2078/13; 4 marca 2015 r., II GSK 98/14, wszystkie publ. cbosa).

W konsekwencji więc, w toku postępowania przed organami to na skarżącym, jako beneficjencie pomocy, spoczywał procesowy obowiązek wykazania, że działalność rolnicza prowadzona jest na całej zadeklarowanej do płatności powierzchni.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, zważywszy na podjęte przez organy rozstrzygnięcie oraz zarzuty odwołania i skargi, spór między skarżącym

i organami dotyczył kwestii różnicy pomiędzy obszarem deklarowanym a kwalifikującym się do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2017 rok, a konkretnie czy skarżący powinien zachować prawo do pomocy, jak argumentuje prowadząc na wszystkich zadeklarowanych działkach działalność rolniczą (koszenie traw kosiarką młotkową przed 31 lipca 2017 r.).

W związku z powyższym wskazać należy, że organ prowadzący postępowanie z wniosku rolnika o przyznanie płatności, w trakcie postępowania wyjaśniającego ma możliwość weryfikacji deklaracji zawartych we wniosku, jak i ustaleń systemowych, poprzez wykorzystanie wszelkich, zgodnych z prawem narzędzi, w tym kontroli na miejscu, która to najpełniej jest w stanie oddać rzeczywisty obraz danych zadeklarowanych we wniosku.

W gospodarstwie skarżącego w dniach 12-20 kwietnia 2018 r. inspektorzy terenowi Biura Kontroli przeprowadzili kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej, która wykazała nieprawidłowości. Kontrola objęła całą powierzchnię działek 43,23 ha, zadeklarowanych do płatności na 2017 rok. W trakcie inspekcji został zgromadzony materiał dowodowy w postaci raportu z kontroli oraz dokumentacji fotograficznej, wykonanej w trakcie pomiarów przeprowadzanych na działkach. Miejsca wykonywania dokumentacji fotograficznej zostały wskazane na szkicach z pomiarów (zdjęcia oznaczone nr działek rolnych

i szkice znajdują się na płycie CD dołączonej do akt administracyjnych).

Wbrew zarzutom skargi dokumentacja fotograficzna sporządzona w toku kontroli jest czytelna i zindywidualizowana oraz wykazała, że na całych powierzchniach działek rolnych: D o pow. 3,37 ha, E o pow. 1,50 ha, i EE o pow. 4,00 ha stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod błędu DR 18), niezgodnie z deklaracją skarżącego (TUZ). Na zdjęciach wykonanych podczas kontroli terenowej, oznaczonych nr działek rolnych: D, E i EE widać obszar traw z licznymi pojedynczymi samosiejkami roślin wielorocznych. Strony postępowania zgodnie przyznają, że są to samosiewki tarniny.

Skarżący w toku postępowania, przyznał w piśmie z 25 maja 2018 r., że na ww. działkach rolnych wykonał zabieg przy użyciu kosiarki młotkowej, która ,,dokładnie kosi trawy, chwasty, niedojady i kilkuletnie samosiewki drzew, poprzez ich rozdrabianie". Jednocześnie przyznał, że mimo tego tarniny nie udało się wykosić. Ewidentnie na zdjęciach wykonanych 12 — 20 kwietnia 2018 r. podczas kontroli terenowej na ww. działkach rolnych widać obszar traw z licznymi pojedynczymi samosiejkami tarniny. Dodatkowo w treści notatki służbowej sporządzonej 21 czerwca 2018 r. przez inspektorów przeprowadzających kontrole znajduje się zapis, że podczas czynności kontrolnych właściciele kontrolowanych działek, na których zastosowano kod DR18 potwierdzili, że nie były one użytkowane rolniczo. Notatka służbowa wespół z innymi dowodami potwierdza tezę organów, że na obszarze działek rolnych D, E i EE rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej

w 2017 r. Dokonana przez Sąd analiza zawartości płytki CD, w tym zdjęć wykonanych przez inspektorów w trakcie kwietniowej kontroli na działkach rolnych D, E i EE w żaden sposób nie potwierdza argumentów skarżącego w zakresie użycia kosiarki młotkowej, gdyż zdjęcia obrazują obszar porośnięty pojedynczymi roślinami wielorocznymi – tarniną. Oznacza to, jak trafnie przyjmuje organ, brak prowadzonych zabiegów agrotechnicznych, tym samym prawidłowo został zastosowany kod błędu DR18. Stan faktyczny zastany przez kontrolujących na przedmiotowych działkach, następnie utrwalony w protokole z inspekcji terenowej oraz w dokumentacji fotograficznej, wobec braku skutecznej inicjatywy dowodowej ze strony skarżącego daje podstawy Sądowi do oceny o zaniechaniu prowadzenia działalności rolniczej, a najmniej rok przed kontrolą obszar ten nie były koszony. W toku postępowania skarżący oprócz gołosłownych twierdzeń o koszeniu ww. działek kosiarką młotkową dla potwierdzenia swoich argumentów powołał się na dowód w postaci oświadczenia z 18 maja 2018 r. Zauważyć należy, że z treści powyższego oświadczenia wynika, że dotyczy ono działki ewidencyjnej nr 851 (wchodzącej w skład działki rolnej nr EE). Jednakże z powodu braku czytelnego podpisu pod tym dokumentem nie jest wiadomo, kto w rzeczywistości poświadcza fakt, że na działce tej była prowadzona działalność rolnicza w 2017 r. W oparciu o powyższy dokument organ nie miał możliwości ustalić korzystny dla skarżącego fakt koszenia ww. działek przed 31 lipca 2017 r. Tym samym skarżący nie podważył skutecznie prawidłowych ustaleń organów w tym zakresie.

Zastany w dniach 12-20 kwietnia 2018 r. podczas kontroli stan deklarowanych przez skarżącego do płatności działek rolnych nr: D, E i EE nie spełniał przesłanki z

§ 2 rozporządzenia z 2015 r., z którego wynika, że grunty uznaje się za pozostające w stanie nadającym się do wypasu lub uprawy, jeżeli został na nich przeprowadzony przynajmniej jeden zabieg agrotechniczny, mający na celu usunięcie lub zniszczenie niepożądanej roślinności, w terminie 31 lipca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich. Z treści tego przepisu wynika, że dla osiągniecia celu w postaci usunięcia lub zniszczenia niepożądanej roślinności może być wykonany więcej niż jeden zabieg agrotechniczny, by tylko okazały się skuteczne. Bezsporne jest, że nie został przeprowadzony skutecznie taki zabieg do 31 lipca 2017 r., ponieważ nawet skarżący przyznaje, że na tych działkach pozostały nieusunięte samosiewki tarniny. W skardze wprost stwierdza czyniąc jednocześnie uwagę organowi, że nie wzięto pod uwagę, iż kosiarka młotkowa, używana przy koszeniu może nie usunąć do końca niektórych roślin, np. tarnin oraz, że poza istnieniem pojedynczych samosiejek drzew i chwastów jednorocznych na kwestionowanych nieruchomościach zasadniczo brak wysokich traw i chwastów wieloletnich, co jednoznacznie wskazuje na fakt ich koszenia w okresie nie dłuższym niż rok od dnia przeprowadzenia kontroli. Bez znaczenia dla oceny faktu utrzymania TUZ przez cały rok, są eksponowane przez skarżącego problemy związane z usuniecie tarniny. Dla otrzymania w ogóle bądź w pełnej wysokości płatności niezbędne jest aby na przedmiotowych działkach nie było samosiejek tarniny.

Zatem twierdzenia skarżącego korespondują z wynikami kontroli oraz z treścią notatki służbowej sporządzonej 21 czerwca 2018 r. przez inspektorów przeprowadzających kontrole, że nie były realizowane koszenia sezonowe, co doprowadziło do degradacji trwałych użytków zielonych. Skarżący chcą zachować uprawnienia do przyznania w pełnej wysokości płatności powinien poprzez zabieg agrotechniczny i to nie jeden jeżeli okazał się nieskuteczny, doprowadzić do całkowitego zniszczenia niepożądanej roślinności. Z tego obowiązku skarżący się nie wywiązał.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby skarżący był w posiadaniu (użytkowaniu) całego obszaru zadeklarowanego we wniosku. Grunty te nie spełniały definicji "kwalifikującego się hektara", zgodnie z art. 32 ust. 2-4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej (...) (Dz.U.UE.L. z dnia 20 grudnia 2013 r.), bo nie stanowiły użytków rolnych przez cały rok kalendarzowy.

Skarżący kwestionuje w skardze także ustalenia i ocenę organów odnoszącą się do powierzchni zadeklarowanej i stwierdzonej. W ocenie skarżącego, organy obu instancji nie wyjaśniły przyczyn obliczonej przez organy różnicy powierzchni gruntów. Skarżący podkreślił, że w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy, organy weryfikujące uprawnienia do płatności winny zmierzać do ustalenia stanu rzeczywistego, co powinno nastąpić przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych, także zaproponowanych przez stronę.

Odnosząc się do powyższego zarzutu, Sąd podkreśla, że z protokołu kontroli oraz z wykonanych zdjęć wynika, że na działkach rolnych: B, F, H i K stwierdzono kod błędu DR51 – obszar tymczasowo niekwalifikujący się do płatności. Również na tych działkach stwierdzono, że deklarowane powierzchnie są większe niż stwierdzone. Dlatego wykluczono do płatności obszar o powierzchni 12,42 ha.

Odnosząc się do zarzutów skargi, należy stwierdzić, że dowód z protokołu kontroli na miejscu – z racji przeprowadzania jej przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi)

i bezstronne – posiada przymiot wiarygodności. Raport z czynności kontrolnych jest – co do zasady –dokumentem urzędowym sporządzonym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 K.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Tym samym raport z czynności kontrolnych jako dokument urzędowy może mieć decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 11 listopada 2016 r.,

II GSK 1069/15; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 15 lutego 2017 r., II SA/Go 896/16; wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 marca 2017 r., VIII SA/Wa 823/16). Zgodnie z art. 36 ust. 2 ustawy z 2015 r., przeprowadzenie kontroli może zostać powierzone jednostkom organizacyjnym dysponującymi odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Kontrole te przeprowadzane są przez osoby do tego upoważnione, zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015 r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzenie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

(Dz.U. z 2015 r., poz. 374).

W przedmiotowej sprawie kontrolę w gospodarstwie skarżącego przeprowadzali inspektorzy terenowi z Biura Kontroli, którzy są odpowiednio przeszkoleni do wykonywanych czynności, dysponują przetestowanym sprzętem pomiarowym i posiadają wiedzę w zakresie spełniania wymogów przez rolników wnioskujących o płatności, czy dany grunt kwalifikuje się do pomocy, czy jest użytkowany rolniczo. Mają również wiedzę na temat, czy obszary wykluczone (niespełniające kryterium "kwalifikującego się hektara") mogą zostać zakwalifikowane na podstawie rozporządzeń wykonawczych do ustawy z 2015 r. tj. w sprawie określenia maksymalnego zagęszczenia drzew. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że inspektorzy terenowi, przeprowadzający kontrolę na miejscu, poza posługiwaniem się sprzętem pomiarowym umożliwiającym sprawne przeprowadzanie pomiarów, wzorowali się na materiale graficznym złożonym przez skarżącego wraz z wnioskiem w dniu 31 maja 2017 r.

Skarżący podnosi również zarzut niewłaściwego sporządzenia raportu w części dotyczącej działek oznaczonych kodem DR18, poprzez brak w rubryce uwagi wpisu o nieprzeprowadzaniu w danym roku zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Faktycznie druk raportu zawiera symbole i kody, a także rubrykę ,,uwagi". W ocenie Sądu raport z inspekcji terenowej zawiera wyczerpującą informację co do stanu TUZ na przedmiotowych działkach. Kontrolujący wpisali w protokole nr kodu, którego opis znajduje się na oddzielnym druku powszechnie dostępnym, identyfikujący stwierdzone nieprawidłowości na gruncie. Nadto sporządzili czytelną dokumentację fotograficzną obrazującą stan TUZ wraz z nr działki rolnej, która pozwoliła wraz z protokołem ustalić rzetelnie

i obiektywnie stan TUZ na kontrolowanych działkach. Skarżący zresztą konsekwentnie przyznaje, że na działkach rolnych pozostały samosiejki tarniny trudnej do usunięcia. Stąd mimo braku wpisów w uwagach, został rzetelnie i czytelnie zobrazowany zakres i sposób utrzymania TUZ na przedmiotowych działkach, co miało istotny wpływ na ocenę spełnienia przez skarżącego warunków do otrzymania wnioskowanych płatności wysokości. Dlatego powyższy zarzut nie jest zasadny.

W konsekwencji, jeśli grunty zadeklarowane do płatności nie spełniały wymogów wynikających z art. 8 ust. 1 ustawy z 2015 r. to zasadnie organy uznały, że nie kwalifikowały się do przyznania JPO, płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników ponad obszar stwierdzony 18,97 ha. Sąd podziela w tym zakresie sposób liczenia przez organy wysokości przyznanej płatności oraz nałożonych sankcji.

Przedmiotowa kontrola w gospodarstwie skarżącego miała miejsce bez jego obecności, dlatego raport z tej kontroli został mu doręczony przesyłką polecona 11 maja 2018 r. Skarżący pismem z 25 maja 2015 r. złożył zastrzeżenia do wyników kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, jak i do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli w zakresie prowadzenia działalności rolniczej na działkach zadeklarowanych (koszenie trawy kosiarką młotkową przed 31 lipca 2017 r.). Twierdząc, że tarniny nie udało się wykosić to wycięte zostały wszystkie wieloletnie chwasty, niedojady i samosiejki drzew. Skarżący na poparcie wykonanego zabiegu zaproponował, że może dostarczyć oświadczenia właścicieli tych działek, co poparł oświadczeniem z 18 maja 2018 r., osoby o nieczytelnym podpisie.

W związku z wydaniem [...]2018 r. przez organ I instancji decyzji w sprawie przyznania płatności na rok 2017, tj. na 4 dni przed upływem terminu na złożenie zastrzeżeń do raportu kontroli, które do dnia wydania decyzji do organu nie wpłynęły (zostały złożone w terminie, 3 dni później), skarżący zarzucił naruszenie

art. 3 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z 2015 r. Naruszenie ww. przepisu skarżący upatrywał w niezapewnieniu stronie, na jej żądanie, czynnego udziału w każdym stadium postępowania i nieumożliwienie jej przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań i wydanie decyzji w oparciu o raport z kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni z 20

kwietnia 2018 r., przed upływem terminu na wniesienie zastrzeżeń do tego raportu.

Odnosząc się do powyższego zarzutu skargi, przyznać należy rację skarżącemu co do daty doręczenia mu protokołu kontroli i wydania przez organ pierwszej instancji decyzji przed upływem terminu na wniesienie zastrzeżeń. Pokreślić należy, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, zatem organ odwoławczy w ramach swoich kompetencji ma obowiązek ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, ustalenia stanu faktycznego i dokonania oceny materiału dowodowego. Z tego obowiązku Dyrektor wywiązał się należycie, ponieważ przed wydaniem zaskarżonej decyzji, swoją oceną objął zastrzeżenia do protokołu kontroli wniesione przez skarżącego. Zauważyć należy, że strona również w piśmie z 25 maja 2018 r., przyznaje że tarniny nie udało się wykosić, wycięte zostały natomiast wszystkie wieloletnie chwasty, niedojady i samosiejki drzew. Zatem na zadeklarowanych do płatności działkach rolnych nr.: D, E i EE postała jednak niepożądana roślinność podlegająca likwidacji zgodnie z wymogami § 2 rozporządzenia z 2015 r., a który to fakt prawidłowo również ustalił organ I instancji mimo, że znał treści zastrzeżeń do protokołu z kontroli.

Organ odwoławczy rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy, w tym dowód zgłoszony przez skarżącego w postaci oświadczenia z 19 maja 2018 r. oraz ustosunkował się do zastrzeżeń raportu z kontroli. Analiza dowodów była szczegółowa i doprowadziła do zasadnego wykluczenia obszaru z jednolitej płatności obszarowej, powierzchni wynoszącej 12,42 ha.

Zarzuty skarżącego dotyczące błędów w ustaleniu stanu faktycznego są jedynie jego polemiką z prawidłowymi ustaleniami organów w tym zakresie. Najistotniejsze są dowody zebrane w trakcie kontroli na miejscu oraz wyjaśnienia organu odwoławczego poczynione w związku ze składanymi zastrzeżeniami przez beneficjenta. Na rozprawie 13 grudnia 2018 r. Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. odmówił przeprowadzenie zawnioskowanych dowodów, ponieważ nie potwierdzają one istotnego dla sprawy faktu zniszczenia niepożądanej roślinności na przedmiotowych działkach rolnych.

Sąd nie podziela zatem zarzutu o naruszeniu art. 3 ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z 2015 r. Skarżący miał możliwości zapoznania się ze wszystkimi aktami sprawy. Zgodnie z przepisami, skarżący otrzymał raport z kontroli drogą pocztową. W aktach sprawy brak jest jednak żądania skarżącego, aby zapewnić mu udział na każdym etapie postępowania i umożliwić wypowiedzenie się co do zebranych dowodów, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z 2015 r.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi dotyczących naruszenia prawa materialnego, to należy stwierdzić, że organ odwoławczy odniósł się do nich. Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego w przedmiotowej sprawie mającego wpływ na rozstrzygnięcie, ani przesłanek do stwierdzenia nieważności kontrolowanych decyzji. Sąd nie stwierdził również naruszenia przepisów prawa procesowego zarzucanego w skardze. Dlatego oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.