Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 75/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 15 par. 2, art. 64 par. 3, art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 135, art. 15 par. 2, art. 193
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl Sędziowie sędzia NSA Arkadiusz Despot – Mładanowicz /spr./ sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 21 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. a Prezydentem Miasta P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia wniosku firmy A. Sp. z o.o. w P. o wydanie zezwolenia na transport odpadów na terenie całego kraju postanawia: 1. oddalić wniosek, 2. uchylić postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...].


UZASADNIENIE

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. wnioskiem z dnia [...] maja 2011r., znak [...] wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. a Prezydentem Miasta P.

W uzasadnieniu wniosku podano, że do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. dnia [...] sierpnia 2010 r. wpłynęło postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...] przekazujące według właściwości wniosek firmy A. Sp. z o.o., ul. [...], [...] P. z dnia [...] lipca 2010 r. o wydanie zezwolenia na transport odpadów na terenie całego kraju.

Prezydent Miasta P. w uzasadnieniu w/w postanowienia wskazał, że na podstawie danych zawartych w Systemie Informacji Przestrzennej [...] ustalono, że siedziba firmy znajduje się na terenie zamkniętym, a w związku z tym, zgodnie z art. 28 ust. 2 pkt 1 oraz ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.), organem właściwym do wydania zezwolenia na transport odpadów jest regionalny dyrektor ochrony środowiska.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P., w związku z przekazanym wnioskiem, z którego wynikało, że transport odpadów będzie się odbywał na terenie całego kraju – w dniu [...] sierpnia 2010 r. wydał postanowienie (znak [...]), w którym zawiadomił firmę A. Sp. z o.o., że w sprawie wydania zezwolenia na transport odpadów na terenach, które nie posiadają statusu terenów zamkniętych, w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) właściwym organem ochrony środowiska jest Prezydent Miasta P.

W uzasadnieniu postanowienia Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P., powołując się na art. 28 ust. 3 pkt 2 ustawy o odpadach, wskazał, iż właściwość miejscową organu w przypadku prowadzenia transportu odpadów ustala się według miejsca siedziby lub zamieszkania transportującego odpady, przy czym status terenu, na którym znajduje się siedziba firmy nie ma wpływu na kompetencje do wydania zezwolenia na transport. W związku z tym, że wniosek firmy A. Sp. z o.o. dotyczy obszaru całego kraju, a teren kraju obejmuje tereny zamknięte w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz tereny, które nie stanowią terenów zamkniętych, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. oświadczył, iż jest właściwy do wydania zezwolenia na transport odpadów, który będzie się odbywał na terenach zamkniętych całego kraju, natomiast do wydania zezwolenia na transport odpadów na pozostałych terenach właściwy jest Prezydent Miasta P.

Stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. jest zgodne z opinią Ministerstwa Środowiska wyrażoną pismem z dnia [...] maja 2010 r. znak [...], w której wskazano, iż w przypadku jeśli transport odpadów odbywa się zarówno na terenach zamkniętych, jak i poza nimi konieczne są dwa odrębne zezwolenia: starosty i regionalnego dyrektora ochrony środowiska.

Na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z [...] sierpnia 2010 r. strona nie wniosła zażalenia.

Po przeprowadzeniu postępowania Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. decyzją z dnia [...] września 2010 r., znak [...], udzielił firmie A. Sp. z o.o. zezwolenia na transport odpadów na terenach zamkniętych całego kraju.

Pismem z dnia [...] września 2010 r. firma A. Sp. z o.o. złożyła odwołanie od w/w decyzji, wnosząc o usunięcie słowa "zamkniętych" w pkt 1 decyzji i pozostawienie zapisu "zezwolenia na transport odpadów na terenach całego kraju", wskazując na treść wniosku złożonego przez firmę A. Sp. z o.o. W odwołaniu powołano się na postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2010 r., znak [...], którym przekazano Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P., jako organowi właściwemu do wydania zezwolenia na transport odpadów, wniosek firmy A. Sp. z o.o.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] września 2010 r.

Organ odwoławczy wskazał, iż ustalając, który organ jest właściwy do wydania zezwolenia na transport odpadów w pierwszej kolejności określa się właściwość rzeczową. W przedmiotowej sprawie kryterium tej właściwości jest miejsce przedsięwzięć i zdarzeń. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o odpadach dyrektor ochrony środowiska jest właściwy dla przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych, starosta natomiast w pozostałych przypadkach. Natomiast przy określaniu właściwości miejscowej organu ochrony środowiska kryterium jest miejsce zamieszkania lub siedziby transportującego odpady, nie ma znaczenia, czy miejsce to znajduje się na terenie posiadającym status terenu zamkniętego, czy też nie.

Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podkreślił, że jeżeli obszar prowadzenia działalności obejmuje zarówno tereny zamknięte, jak i tereny pozostałe, koniecznym jest uzyskanie dwóch odrębnych decyzji: starosty i regionalnego dyrektora ochrony środowiska, podzielił tym samym stanowisko Ministerstwa Środowiska przedstawione pismem z dnia [...] maja 2010 r.

W swoim rozstrzygnięciu organ odwoławczy wskazał również, że jeżeli decyzje wydałby tylko jeden z w/w organów ochrony środowiska, to w części działałby on poza zakresem swoich kompetencji, co z kolei skutkowałoby nieważnością takiej decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

W toku postępowania odwoławczego Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r., znak [...] stwierdził nieważność postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z [...] sierpnia 2010 r.

W powyższym postanowieniu Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podzielił stanowisko merytoryczne Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. wyrażone w postanowieniu z [...] sierpnia 2010 r. dotyczące właściwości Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. do wydania zezwolenia na transport odpadów w trybie art. 28 ustawy o odpadach. Jednocześnie Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podkreślił, że w analizowanym przypadku kwestionowanie swojej właściwości co do rozpoznania przekazanego przez Prezydenta Miasta P. wniosku firmy A. Sp. z o.o. powinno nastąpić w drodze wystąpienia o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.

Wnioskodawca wskazał, że przedmiotem sporu kompetencyjnego jest twierdzenie Prezydenta Miasta P., iż w sytuacji gdy siedziba firmy znajduje się na terenie zamkniętym, właściwym w sprawie zezwolenia na transport odpadów jest regionalny dyrektor ochrony środowiska. W oparciu o takie założenie Prezydenta Miasta P. przekazał Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P. wniosek firmy A. Sp. z o.o. o wydanie zezwolenia na transport odpadów.

Przepisy ustawy o odpadach uwzględniają podział przedsięwzięć i zdarzeń realizowanych na terenach mających określony status, wskazując jednocześnie organy właściwe do udzielenia zezwolenia na transport odpadów. O właściwości rzeczowej organów przesądza zatem fakt, na jakich terenach będzie prowadzony transport, a nie czy siedziba firmy znajduje się na terenie posiadającym status terenu zamkniętego, czy też na terenie, który takiego statusu nie posiada.

W treści złożonego odwołania firma A. Sp. z o.o. potwierdziła, iż zamierza prowadzić transport odpadów również na terenach innych niż tereny zamknięte.

W związku z powyższym wnioskodawca wystąpił o rozstrzygnięcie sporu między Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w P. a Prezydentem Miasta P. o właściwość rzeczową organów ochrony środowiska w zakresie udzielenia zezwolenia na transport odpadów na terenach, które nie posiadają statusu terenów zamkniętych.

Prezydent Miasta P. w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r., złożył odpowiedź na wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, podnosząc, że wniosek jest spóźniony, gdyż Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] udzielił firmie A. Sp. z o.o. pozwolenia na transport odpadów. Prezydent wskazał, że wydając powyższą decyzję uwzględnił treść decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z dnia [...] września 2010 r., znak [...] w sprawie zezwolenia na transport odpadów na terenach zamkniętych oraz stanowisko Ministra Środowiska zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2011r., znak [...], z których wynika, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. jest organem właściwym do wydania w/w firmie zezwolenia tylko na terenach zamkniętych, natomiast dla pozostałych terenów organem właściwym jest Prezydent Miasta P.

W związku z powyższym Prezydent Miasta P. stwierdził, że uważa sprawę mogącą rodzić spór kompetencyjny za rozstrzygniętą i wniósł o oddalenie wniosku.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w P. w piśmie z dnia [...] lipca 2011 r. ustosunkowując się do powyższego wskazał, że w obrocie prawnym nadal pozostaje postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2010 r. przekazujące sprawę o wydanie zezwolenia na transport odpadów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przez spór o właściwość lub spór kompetencyjny należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny), albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (spór negatywny). Zatem spór o właściwość ma miejsce wtedy, gdy rozbieżność poglądów co do zakresu działania organów administracji publicznej zachodzi w odniesieniu do rozpoznania i rozstrzygnięcia tej samej sprawy, czyli gdy mamy do czynienia z tożsamą sprawą, którą zajmują się co najmniej dwa organy, albo co do której organy odmawiają jej rozpoznania i rozstrzygnięcia, powołując się na brak właściwości. Warunkiem wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny merytorycznego orzeczenia w przedmiocie sporu jest istnienie sporu o właściwość lub sporu kompetencyjnego w znaczeniu prawnym. Z istoty sporu o właściwość i sporu kompetencyjnego wynika, że spór może mieć miejsce w takiej sytuacji, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej, przez organ administracji publicznej w postępowaniu jurysdykcyjnym. Jednocześnie należy mieć na względzie, że spór o właściwość (kompetencyjny) może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest już przedmiotem prowadzonego postępowania.

W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta P. przekazał Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska wniosek Spółki A. o wydanie zezwolenia na transport odpadów na terenie całego kraju bez uwzględnienia, że Regionalny Dyrektor jest właściwy tylko do wydania zezwolenia na transport odpadów na terenach zamkniętych. Jednakże, uwzględniając stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz Ministra Środowiska, co do podziału kompetencji pomiędzy regionalnymi dyrektorami ochrony środowiska a starostami w przedmiocie wydawania zezwoleń na transport odpadów, Prezydent Miasta P. w dniu [...] maja 2011 r. wydał decyzję udzielającą Spółce A. zezwolenia na transport odpadów. Decyzja niniejsza została wydana przed sporządzeniem i wniesieniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosku o rozstrzygnięcie sporu o właściwość. Wobec tego w dacie wniesienia rozpoznawanego wniosku nie istniała sprawa administracyjna, której dotyczyły uprzednie wątpliwości co do właściwości organów, gdyż została ona rozstrzygnięta decyzjami właściwych organów. W związku z tym wniosek Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. należało oddalić.

Jednocześnie uwzględniając zaistniałą sytuację procesową należało uchylić postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...], przekazujące według właściwości wniosek Spółki A. Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w P.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 w związku z art. 15 § 2 i art. 64 § 3 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu wniosku. Natomiast w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135, art. 15 § 2, art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu postanowienia Prezydenta Miasta P. z dnia [...] lipca 2010 r. znak [...].