Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1298/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-15 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art.246 par.2 pkt 2, art. 259, art. 260
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Przybysz, po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2016 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. SA na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...]stycznia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne postanawia uchylić zarządzenie referendarza sądowego z dnia 31 sierpnia 2016 r. i przyznać Skarżącej prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Skarżąca – A. SA – pismem z dnia 12 marca 2016 r. wniosła skargę na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] stycznia 2016 r. w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. W skardze zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 29 lipca 2016 r. wezwał Skarżącą do nadesłania formularza PPPr a także do nadesłania informacji i dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej.

Z uwagi na to, że Skarżąca nie nadesłała we wskazanym terminie wymaganych dokumentów, starszy referendarz sądowy, zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2016 r. pozostawił bez rozpoznania wniosek Skarżącej o przyznanie prawa pomocy.

Skarżąca pismem z dnia 21 września 2016 r. wniosła sprzeciw na powyższe zarządzenie wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę zaskarżonego zarządzenia. W uzasadnieniu Skarżąca podniosła kwestię wadliwości doręczenia Skarżącej wezwania Sądu do nadesłania dokumentów dotyczących prawa pomocy.

Pismem z dnia 30 września 2016 r. Skarżąca ponownie została wezwana do nadesłania, w terminie 7 dni, wypełnionego formularza PPPr oraz dokumentów dotyczących prawa pomocy.

Skarżąca przy piśmie z dnia 26 października 2016 r. nadesłała wypełniony formularz PPPr a także żądane dokumenty, z których wynikało, że prowadzone jest w stosunku do Skarżącej postępowanie upadłościowe, nie posiada żadnych środków, ma zajęte rachunki, nie osiąga żadnych dochodów. Podkreśliła, że uzyskała już zwolnienia z ponoszenia kosztów w innych sprawach. Podała, że kapitał zakładowy wynosi [...] zł, zaś wartość środków trwałych [...] zł. Za ostatni rok obrotowy poniosła stratę w wysokości 448.567,16 zł. Wskazała stan rachunków bankowych, zastrzegając, iż są one zajęte w ramach egzekucji. Skarżąca przedstawiła zeznania podatkowe, rachunki zysków i strat, wyciągi bankowe, deklaracje VAT, bilans, rozrachunki, zapisy na kontach, obroty aktywnych kont, informację o udziałach i spis toczących się postępowań egzekucyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności Sąd wyjaśnia, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 14 maja 2015 r., poz. 658) – dalej "ustawa zmieniająca". W myśl art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 718 ze zm.) – dalej "P.p.s.a." w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy zmieniającej, rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 2 ustawy zmieniającej przepisy ustawy, o której mowa w art. 1 (P.p.s.a.), w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Z art. 2 ustawy zmieniającej wynika zatem, że przepis art. 260 § 1 P.p.s.a. w brzmieniu nadanym przez jej art. 1 pkt 73 ma w rozpatrywanej sprawie zastosowanie.

W związku z tym w rozpatrywanej sprawie będzie miał zastosowanie przepis art. 260 P.p.s.a. w jego nowym brzmieniu, bowiem sprawa została zainicjowana w dniu 15 marca 2016 r.

Zgodnie z art. 260 P.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.

Zgodnie z art. 199 P.p.s.a strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na koszty postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Opłaty sądowe należy zaliczyć do danin publicznych, a zatem zwolnienie z tego rodzaju opłat stanowi odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, co wynika z art. 84 Konstytucji. Dlatego też zastosowanie tego wyjątku odnosi się do szczególnych sytuacji, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru tych wydatków na współobywateli. Z tych bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania w razie zwolnienia strony z obowiązku ich ponoszenia. Strona występująca na drogę postępowania sądowego powinna więc mieć świadomość obowiązku ponoszenia tych kosztów i wnosząc o zwolnienie z nich uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku (zob. postanowienie NSA z 26 lutego 2013 r., I FZ 27/13).

W niniejszej sprawie Skarżąca ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych, tj. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Dla pozytywnego w tej kwestii rozstrzygnięcia konieczne jest spełnienie przesłanki, o jakiej mowa w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem osobie prawnej może być przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Zdaniem Sądu, Skarżąca powyższą przesłankę spełnia. Jej argumentacja koncentruje się wokół takich okoliczności jak nieprowadzenie działalności gospodarczej, brak dochodów z tego źródła, zajęcie rachunków bankowych, czy złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Wskazać przy tym należy, że prawo do sądu nie może być prawem iluzorycznym, co oznacza, że w każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty sądowe miałyby stanowić barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy, referendarz sądowy jest obowiązany do takiego rozstrzygnięcia, które umożliwi stronie wniesienie skargi.

W ocenie Sądu, w kontekście przedstawionej argumentacji i złożonych dokumentów, żądanie Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uznać należy za uzasadnione, gdyż Skarżąca nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Sąd zauważa, iż Skarżąca w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za 2013 rok wykazała stratę w wysokości 1.022.338 zł. Z kolei w zeznaniu podatkowym za 2014 rok Skarżąca wykazała stratę w wysokości 686.109,73 zł. Natomiast za 2015 r. wykazała stratę 127.425,93 zł. Od czerwca 2014 r. Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, rozwiązała wszystkie umowy o pracę i nie zatrudnia obecnie żadnych pracowników, nie uzyskuje też żadnych dochodów. Rachunki bankowe Skarżącej zostały zajęte w toku prowadzonych wobec niej postępowań egzekucyjnych. Ponadto Skarżąca wystąpiła z wnioskiem o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidacje jej majątku. Postępowanie w tej sprawie toczy się przed Sądem Rejonowym dla W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i naprawczych pod sygn. akt [...] .

Powyższe okoliczności pozwalają zdaniem Sądu uznać, że Skarżąca spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Z tej przyczyny, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 259 i art. 260 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.