Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1266/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-11-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 178 poz 1380
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - tekst jednolity.
article: par 13 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 124 poz 1030
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz  dróg pożarowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel / spr. / Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski Mirosław Bator Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [....] w D. na decyzję [....] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia 4 lipca 2012 r. nr [....] w przedmiocie nakazu wykonania drogi pożarowej skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu 21 maja 2012r.. Komendant Powiatowy Państwowej Straży Pożarnej w D. wydał decyzje nr [...], którą nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości [...]" w D. (zwaną dalej Wspólnotą) obowiązek wykonania drogi pożarowej spełniającej wymagania obowiązujących przepisów tj. Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), w terminie do dnia 31 grudnia 2016r.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 23-24 kwietnia 2012r. przeprowadzono w budynku należącym do Wspólnoty czynności kontrolno – rozpoznawcze które dotyczyły przestrzegania przepisów przeciwpożarowych oraz rozpoznania możliwości i warunków prowadzenia działań ratowniczych przez jednostki ochrony przeciwpożarowej w obiekcie Wspólnoty. W trakcie czynności stwierdzono brak drogi pożarowej do przedmiotowego budynku.

Od powyższej decyzji pismem z dnia 31 maja 2012r. Wspólnota złożyła odwołanie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu I Instancji. Odwołujący się zarzucili, że Wspólnota Mieszkaniowa os. [...] nie dysponuje terenem wokół budynku, ponieważ właściciele wyodrębnionych lokali są współużytkownikami wieczystymi działki nr [...] pod budynkiem, wydzielonej po obrysie budynku .

W dniu 4 lipca 2012r. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej wydał decyzje nr [...] którą utrzymał w mocy decyzję organu I Instancji, a w uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jednolity z 2009 r. Dz. U. Nr 178, póz. 1380) właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając jego ochronę przeciwpożarową obowiązany jest m.in. do przygotowania go do prowadzenia akcji ratowniczej. Natomiast zgodnie z art. 4 ust. 1a tej ustawy odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1 stosownie do obowiązków i zadań powierzonych w odniesieniu do budynku, obiektu budowlanego lub terenu, przejmuje - w całości lub w części - ich zarządca lub użytkownik, na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej ustanawiającej zarząd lub użytkowanie. W przypadku, gdy umowa taka nie została zawarta, odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej spoczywa na faktycznie władającym budynkiem, obiektem budowlanym lub terenem.

Zgodnie z zapisami § 12 ust. 1 pkt. 2 cyt. powyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, do przedmiotowego obiektu budowlanego należącego do Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości "[...]" należy doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej o każdej porze roku. Zaznaczono, iż przedmiotowy obiekt budowlany, zgodnie z § 8 oraz § 209 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, póz. 690 z późn. zm.) zaliczany jest do budynków średniowysokich (SW) mieszkalnych (ZL IV).

Organ II Instancji nie przychylił do podnoszonego przez Wspólnotę zarzutu dotyczącego faktu, iż Wspólnota nie dysponuje terenem wokół budynku. Strona nie przedstawiła dowodów potwierdzających podjęcie jakichkolwiek działań, zmierzających do poprawy

Jednocześnie stwierdzono, że na postawie § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, póz. 1030) w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Podniesiono, że ustawodawca w art. 4 ust. 1 ustawy o ochronie przeciwpożarowej jednoznacznie wskazał właściciela budynku jako osobę, na której spoczywa obowiązek spełnienia wszystkich wymagań z zakresu ochrony przeciwpożarowej, i która powinna podjąć wszelkie działania zmierzające do doprowadzenia drogi pożarowej. Natomiast w zakresie kompetencji organów Państwowej Straży Pożarnej leży jedynie nadzór nad sposobem wywiązywania się z obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej, który jest realizowany m. in. podczas przeprowadzanych czynności kontrolno-rozpoznawczych. Podkreślono, że u podstaw regulacji dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego, leży ochrona życia i bezpieczeństwa ludzi. Dopuszczenie do sytuacji, w której ochrona tych wartości byłaby zagrożona nie może zostać zaakceptowana.

Z decyzją tą nie zgodziła się Wspólnota Mieszkaniowa i złożyła skargę do WSA w Krakowie, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie art. 4 ust. 1 i ust. 1 a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009 r. Nr 178, póz. 1380 z późn. zm) poprzez dokonanie błędnej jego wykładni

2. naruszenie § 12 ust.1 pkt 2, ust. 4 oraz § 13 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124, póz. 1030) poprzez niewłaściwą wykładnię i zastosowanie

3. naruszenie art. 7 k.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz czy w sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, gdy spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania oraz czy dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych i w konsekwencji wydanie nakazu niemożliwego do wykonania

W oparciu o powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej znak: [...]z dnia 4 lipca 2012 r. i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej w D.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związany granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że nie znajduje uzasadnienia wyartykułowany w uzasadnieniu skargi zarzut nieważności decyzji, który miałby wynikać z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., polegający na niewykonalności nałożonego na Skarżącą obowiązku wykonania drogi pożarowej z uwagi na okoliczność, iż granice działki [...]biegną po obrysie budynku mieszkalnego ulokowanego na tej działce, zaś Wspólnota nie jest właścicielem terenu wokół budynku, a zatem z uwagi na brak prawa zabudowy sąsiedniego gruntu nałożony obowiązek był niewykonalny już w chwili wydania decyzji organu I Instancji, a zarazem jego niewykonalność ma charakter trwały. Prawo zabudowy nie jest związane wyłącznie z prawem własności ale również może wynikać z praw obligacyjnych, zatem fakt, że Wspólnota Mieszkaniowa jest właścicielem gruntu położonego wyłącznie bezpośrednio pod budynkiem (granica działki przebiega po jego obrysie) nie powoduje samo przez się braku możliwości urządzenia drogi na sąsiednim gruncie na podstawie innego tytułu niż własność. W szczególności okoliczność ta nie powoduje, że obecny brak tytułu prawnego do sąsiedniej nieruchomości ma charakter trwały tj. nieusuwalny. Zawarcie jakiejkolwiek umowy obligacyjnej lub pozyskanie tytułu prawnego do nieruchomości w postaci ograniczonego prawa rzeczowego stan ten może zmienić. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7 KPA poprzez brak wyjaśnienia, czy w sprawie nie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, gdy spełnienie wymagań dotyczących drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania oraz czy dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych.

Podkreślenia też wymaga fakt, ze zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej, Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Przepis ten nakłada na Komendanta PSP obowiązek wydania decyzji nakazującej usunięcia uchybień w razie ich stwierdzenia, bez prawa do badania powodów zaistniałych nieprawidłowości.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie zostało prawidłowo przeprowadzone postępowanie dowodowe, na podstawie którego ustalono brak drogi przeciwpożarowej, pomimo wynikającego z obowiązujących przepisów obowiązku jej istnienia, albowiem budynek skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej prawidłowo zaliczony został do kategorii zagrożenia ludzi ZL a ze względu na liczbę 5 kondygnacji naziemnych budynek zaklasyfikowany jest do grupy budynków średniowysokich. Były to okoliczności niesporne.

Przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej a to ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej oraz rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, nie uzależniają wypełnienia obowiązków właściciela zapewniających ochronę przeciwpożarową od jakichkolwiek dodatkowych okoliczności lub przesłanek. Obowiązki o których mowa w art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej sformułowane są w sposób bezwzględny i związane są wyłącznie z własnością budynku, obiektu budowlanego lub terenu. Formułując przepis w taki właśnie sposób ustawodawca przesądził, że takie okoliczności jak stan własności nieruchomości sąsiednich, czas przez jaki obiekt budowlany stanowi własność danego podmiotu, możliwości finansowe właściciela, nie relatywizują jego obowiązków związanych z ochroną przeciwpożarową. Wszystkie te okoliczności, jakkolwiek istotne, przeciwstawione wartości jaką jest bezpieczeństwo życia ludzkiego w obliczu nieszczęścia pożaru – muszą być ocenione jako niewystarczające do odstąpienia od realizacji obowiązków ochrony przeciwpożarowej.

Podkreślenia wymaga, ze zgodnie z § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), w szczególnie uzasadnionych przypadkach, gdy spełnienie wymagań dotyczących doprowadzenia drogi pożarowej do obiektu budowlanego jest niemożliwe ze względu na lokalne uwarunkowania lub jest uzasadnione przyjęcie innych rozwiązań, na wniosek właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu, dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu, uzgodnionych z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.

Jednakże to nie organy PSP obowiązane są rozwiązania te proponować ale inicjatywa w tym zakresie leży po stronie właściciela budynku, obiektu budowlanego lub terenu. Organy PSP rozwiązania zamienne mają obowiązek jedynie uzgodnić. W niniejszej sprawie właściciel budynku nie poczynił żadnych starań w tym zakresie, zatem organy obydwu instancji miały prawo i obowiązek w sposób władczy rozstrzygnąć o obowiązku doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa regulującymi ochronę przeciwpożarową wydając nakazy wykonania drogi przeciwpożarowej. (tak WSA w Warszawie w Wyroku z dnia 31 stycznia 2011 r., sygn. VII SA/Wa 2135/10, z którym to poglądem Sąd zgadza się w pełni)

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.