Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 442/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-08-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 16 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za październik 2005 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

A.M. skarżąc opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję wniosła równocześnie o udzielenie jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, argumentując, że nie jest w stanie ponieść opłaty sądowej bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego siebie i rodziny, ponieważ zaskarżyła 17 decyzji Dyrektora Izby Celnej i w związku z tym koszt opłaty sądowej wyniesie łącznie ok. 7300 zł. Skarżąca podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i dwojgiem dzieci w wieku 10 lat i rocznym. Jako majątek zadeklarowała mieszkanie o pow. 160 m², nieruchomość rolną o pow. 24,17 ha, maszyny rolnicze: ciągniki, suszarnie, kombajn, wagę samochodową. Zaznaczyła, że posiada rozdzielność majątkową z mężem. Mąż pobiera rentę w kwocie ok. 600 zł i jest właścicielem nieruchomości rolnej o pow. ok.. 2,5 ha. Po zapłacie wszystkich zobowiązań związanych z produkcją rolniczą, z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego i usług - jak oświadczyła - uzyskuje 1400 zł dochodu. Koszty utrzymania mieszkania według oświadczenia to kwota 600 zł miesięcznie.

Wezwana do złożenia dodatkowego oświadczenia i przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - powoływanej dalej jako P.p.s.a., skarżąca podała, że otrzymała dopłaty bezpośrednie za 2009 r. w wysokości 335.208,21 zł, natomiast w okresie od stycznia do czerwca 2010 r. prowadzona działalność nie wygenerowała przychodu. Do wyjaśnień skarżąca dołączyła bogatą dokumentację w postaci rachunków za media, a przede wszystkim wyciągi z posiadanych rachunków bankowych i liczne umowy kredytowe oraz dokumenty finansowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje:

Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.), a prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi de facto przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Dodać należy także, iż zasadność wniosku o prawo pomocy rozpatrywana jest z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych jakie strona musi ponieść w tym konkretnym postępowaniu sądowym i jej możliwości finansowych.

Przechodząc do meritum sprawy i oceniając sytuację materialną skarżącej w całokształcie, tj, biorąc pod uwagę dane pochodzące z wniosku o zwolnienie i dodatkowe informacje przesłane na wezwanie, należy - zdaniem rozpoznającego wniosek - uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające zwolnienie skarżącej od kosztów sądowych.

Skarżąca prowadzi w dużym rozmiarze działalność gospodarczą w zakresie produkcji rolnej, posiada specjalistyczne maszyny umożliwiające samodzielne funkcjonowanie gospodarstwa. Co prawda w dużej mierze działalność ta jest kredytowana (w nadesłanych materiałach znajdują się umowy wskazujące, że zakupy środków do produkcji rolnej – maszyn odbywały się ze środków postawionych do dyspozycji skarżącej przez bank), ale pomimo tego przynosi ona dochody i pozwala na sukcesywne spłacanie zaciągniętych zobowiązań. Majątek skarżącej pozwala jej także na zaciąganie nowych, relatywnie wysokich zobowiązań. W nadesłanych dokumentach znajdują się umowy kredytowe z daty 10 czerwca i 8 czerwca 2010 r. na kwoty 135.725,25 zł i 98.340,10 zł z przeznaczeniem na sfinansowanie zakupu nowego pojazdu marki Inna Inter Cars i refinansowanie kosztów zakupu pojazdu marki DAF, którego – na marginesie – skarżąca nie ujęła w zestawieniu posiadanych środków transportu. Wcześniej, w dniu 2 kwietnia 2010 r. skarżąca zawarła umowę kredytową w kwocie 250.000 zł z przeznaczeniem na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej (kredyt obrotowy). Spór w zawisłych przed sądem administracyjnym sprawach również związany jest z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżąca deklaruje, że spłaca średnio w miesiącu zobowiązania na ok. 26.000 zł, część zobowiązań, które skarżąca wykazała posiada odroczony termin płatności – do 2011 r., z deklaracji dla podatku od towarów i usług wynika, że deklaruje nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy (w 2010 r. w miesiącach maju. – 54.610 zł, w kwietniu 2010 r. 34.263 zł w marcu 18.287 zł, lutym 5.682 zł, styczniu 2.986 zł), za 2009 r. otrzymała dopłaty bezpośrednie w kwocie 335.208,21 zł, co obrazuje skalę prowadzonej działalności rolniczej i jednocześnie to, że dopłaty stanowią dodatkowe dochody (skarżąca nie wypowiedziała się co do dopłat za bieżący rok)., posiada spory majątek nieruchomy i cenne ruchomości (głównie maszyny i pojazdy). W takiej sytuacji, zdaniem rozpoznającego wniosek brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy skarżącej i zwolnienia jej od kosztów sądowych. Uiszczenie kosztów sądowych we wszystkich wniesionych do sądu sprawach (w sumie odnotowano wpływ 17 skarg w przedmiocie podatku akcyzowego i powstała konieczność uiszczenia tyluż opłat sądowych, tj. na tym etapie – wpisów od skarg, a w przyszłości niewykluczone że dalszych opłat związanych np. opłaceniem wpisu od skargi kasacyjnej ) nie wyrządzi uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla skarżącej i jej rodziny. Zaznaczyć trzeba, że wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpatrywany był z uwzględnieniem wszystkich spraw zawisłych przed sądem i koniecznością uiszczenia za nie stosownych opłat. Skarżąca- zdaniem rozpoznającego wniosek referendarza- nie wykazała, że uiszczenie wpisu, a także innych kosztów, jeśliby powstały na dalszym etapie sporu, jest niemożliwe i spowoduje uszczerbek w utrzymaniu dla niej samej i jej rodziny.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.