Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3350/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 & 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 maja 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący - sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 maja 2017 r. sprawy ze skarg A. S. i J. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej A. S. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego J. S. kwotę 100 (sto) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1, w zw. z art. 144, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy orzeczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. z [...] kwietnia 2015 r., o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji, w myśl art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1789, ze zm., dalej jako "ustawa o szkodach"), w związku ze zgłoszeniem przez p. J. i A. S., zwanych dalej "Wnioskodawcami", szkody w środowisku na terenie działki ew. nr [...] w M., (gm. [...]), wobec działalności firmy "[...] spółka jawna", zwanej dalej Spółką", prowadzonej na działce sąsiedniej do 2012 roku.

Uzasadniając orzeczenie wskazano:

- Wnioskodawcy, pismem z [...] marca 2015 r., zgłosili na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o szkodach szkodę w powierzchni ziemi, na należącej do nich działce ew. nr [...], polegającą na przekroczeniu dopuszczalnych standardów jakości gleby i ziemi; na dowód przedstawiono sprawozdania z badań gleby, wykonanych na wskazanej działce przez laboratorium [...] S.A. w G.; dodatkowo wskazano na szkodę w wodach podziemnych; na dowód tego przedstawiono sprawozdanie z badań wody, pobranej ze studni znajdującej się na wskazanej działce, wykonanych przez [...] Sp. z o.o.; we wniosku podkreślono, że pobór prób do badań jak i analizy został wykonany przez laboratorium akredytowane; Wnioskodawcy, jako podmiot odpowiedzialny za zaistniałą szkodę w środowisku, wskazali Spółkę, która przez 6 lat prowadziła na działce ew. nr [...] działalność gospodarczą polegającą na wytwarzaniu, magazynowaniu, transporcie i odzysku odpadów niebezpiecznych; Wnioskodawcy wskazali też, że na terenie działki ew. nr [...] jest prowadzony hotel dla zwierząt; jednak, w związku z faktem zgłoszenia skażenia środowiska, brak jest od 2013 roku chętnych do pozostawienia zwierząt w placówce, tym bardziej, że jeden z klientów odnotował u swojego psa - po pobycie w hotelu - problemy oddechowe; wskazano na występowanie poważnych zagrożeń dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz dla środowiska, czego dowodem miało być występowanie dolegliwości skórnych oraz pogarszanie stanu zdrowia osób tam przebywających,

- organ I. instancji włączył do akt swoją decyzję z [...] stycznia 2014 r. o umorzeniu postępowanie w sprawie wydania decyzji o obowiązku działań naprawczych, wszczętej w związku ze stwierdzonym przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w P., na terenie działek ew. nr [...] w M., zanieczyszczeniem gleby fenolem, w miejscu działalności prowadzonej przez Spółkę, oraz na terenie sąsiednim oraz utrzymujące ją w mocy orzeczenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2014 r.,

- rozpatrując zgłoszenie szkody w środowisku, wniesione na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy o szkodach należy zbadać zasadność takiego zgłoszenia i - w razie uznania go za niezasadne - wydać postanowienia, wobec art. 24 ust. 7 wskazanej ustawy – o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego; w przeciwnym wypadku organ winien wszcząć postępowanie, na podstawie art. 24 ust. 5,

- w niniejszym przypadku zakres zgłoszenia szkody w środowisku z [...] marca 2015 r. dotyczył kwestii będących przedmiotem odrębnego postępowania, zakończonego przez organ I. instancji decyzją z [...] stycznia 2014 r.; także orzeczenie organu odwoławczego z [...] lipca 2014 r., którym utrzymano ją w mocy, odnosiło się do tego samego podmiotu korzystającego ze środowiska, jaki został zgłoszony w kolejnym wniosku; postępowanie było prowadzone na podstawie tej samej normy prawnej, na którą powołują się Wnioskodawcy; postępowanie uprzednie dotyczyło ponadto również działki ew. o nr [...]; w uzasadnieniu decyzji z [...] lipca 2014 r. wskazano, że była ona przedmiotem oględzin [...] października 2013 r. a z jej obszaru były pobierane próbki gleby do badań analitycznych; w związku z powyższym jej obszar został objęty przedmiotowym postępowaniem a analizie podlegały kwestie występujących na tej działce zanieczyszczeń; w ramach postępowania administracyjnego, uprzednio prowadzonego w przedmiotowej sprawie, były analizowane przedłożone wyniki badań gleby i ziemi oraz wody, pobrane przez Wnioskodawców z działki ew. nr [...], a wykonane przez Politechnikę [...]; badaniami tymi objęto, w odniesieniu do gleby i ziemi, również wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA); fakt, odrzucenia tych wyników przez organ, jako niewiarygodnych, wobec nie przeprowadzenia ich przez laboratorium akredytowane, nie zmienia tego, że zanieczyszczenie wody w studni na działce ew. nr [...], jak i zanieczyszczenia gleby WWA były przedmiotem analizy w postępowaniu zakończonym decyzjami z [...] stycznia i [...] lipca 2014 r.,

- badania, przedłożone przy wniosku z [...] marca 2015 r., w których wykazano przekroczenia w glebie fenantrenu, fluorantenu, chryzenu, benzo(a)antracenu, bezno(a)pirenu, benzo(ghi)perylenu, stanowią elementy ustalenia poziomu sumy WWA w glebie, zgodnie z objaśnieniem nr 4 do załącznika "Wartości dopuszczalne stężeń w glebie lub ziemi" rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. Nr 165, poz. 1359),

- odnosząc się do zarzutu zażalenia Wnioskodawców, wszczęcia uprzedniego postępowania tylko w odniesieniu do działek ew. nr [...], gdyż tylko te działki zostały objęte zgłoszeniem, wskazano, że postępowanie prowadzone w trybie ustawy o szkodach może być zainicjowane bez zgłoszenia szkody w środowisku; organ administracji jest uprawniony do wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji w trybie art. 15 ustawy o szkodach z urzędu, jeśli wejdzie w posiadanie informacji, wskazujących na zaistnienie konieczności jego prowadzenia; zgłoszenie szkody w środowisku może zainicjować taki proces, jednak organ nie jest tym zgłoszeniem związany; stąd wszczęcie postępowania w związku ze wskazywaniem zanieczyszczenia na działkach o nr [...] nie zawężało możliwości działania organu tylko do tego terenu; przedmiotowym postępowaniem była również objęta działka ew. nr [...],

- wydanie orzeczenia w sprawie, uprzednio rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją, kwalifikowałoby ten akt do uznania za nieważny, na mocy art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a.,

- w przypadku rozpatrywanym w niniejszym postępowaniu kryterium rozstrzygnięcia była tylko kwestia badania zasadności zgłoszenia szkody w środowisku pod kątem tożsamości sprawy, zgłoszonej [...] marca 2015 r., ze sprawą zakończoną decyzją z [...] stycznia 2014 r. (utrzymaną w mycy orzeczeniem z [...] lipca tego samego roku); brak było stąd podstaw do spełnienia żądań Wnioskodawców o podjęcie, wszelkich niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego czynności, to jest merytorycznego rozpoznania wniosku; biorąc pod uwagę kwestie proceduralne, które zaważyły na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zgłoszenia z [...] marca 2015 r., nie było uzasadnienia do merytorycznego badania sprawy, rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją, jak również nie było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 136 K.p.a.,

- wskazano też, że dowody, które powstały przed wydaniem decyzji z [...] lipca 2014 r. a nie zostały ujawnione w trakcie tego postępowania stanowią przesłankę do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. - w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję,

- tym samym zgłoszenie szkody w środowisku z [...] marca 2015 r. nie uzasadniało wszczęcia postępowania, w trybie art. 24 ust. 5 ustawy o szkodach.

W skargach zarzucono naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt. 3 K.p.a., wobec uznania, że zgłoszona sprawa dotyczy poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, podczas gdy poprzednie rozstrzygnięcie nie dotyczyło sprawy objętej zgłoszeniem, oraz:

- art. 110 K.p.a. przez jego zastosowanie i przyjęcie, że postępowanie dotyczy sprawy rozstrzygniętej uprzednio ostateczną decyzją, którą organ jest związany, choć brak podstaw prawnych czy faktycznych, by uznać, że zachodzi w tej sprawie tożsamość sprawy administracyjnej a kwestie, podniesione w zgłoszeniu Wnioskodawców, zostały rozstrzygnięte decyzją ostateczną;

- art. 61 § 1 K.p.a., przez przyjęcie, jakoby - w postępowaniu wszczętym w wyniku żądania strony - organ nie był związany wnioskiem, a brak tego związania wynikał z tego, że dane postępowanie - przy braku wniosku - mogłoby być prowadzone z urzędu,

- art. 7, 75 § 1, 78 i 136 art. 7 i 124 § 2 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i prawnego oraz art. 77 i 80 K.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia i - tym samym - naruszenie prawdy materialnej (w szczególności nie wyjaśniono istotnych faktów, by ustalić, czy tożsamy jest stan faktyczny) a także art. 6 w zw. z art. 138 § 2 oraz art. 144 K.p.a., przez jego niezastosowanie; upatrywano go w:

- nieuchyleniu postanowienia, niemającego oparcia w stanie faktycznym i prawnym, wydanego z naruszeniem przepisów procedury, w którym konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na rozstrzygnięcie oraz

- niewskazaniu, jakie okoliczności winien uwzględnić organ I instancji,

- art. 24 ust. 5 ustawy o szkodach, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I. instancji pomimo tego, że organ powinien podjąć niezwłocznie działania; Wnioskodawcy dokumentowali zdjęciami i dokumentami medycznymi, że zanieczyszczenie środowiska oddziałuje negatywnie na ich zdrowie; ponadto zanieczyszczenie występuje na terenie gruntów uprawianych przez nich rolniczo, ogrodu, w miejscu zamieszkania i ujęć wody dla celów spożywczych i gospodarczych; uniemożliwia im korzystanie z nieruchomości, zgodnie z przeznaczeniem,

- art. 8, 9, 11 i 124 w związku z art. 107 § 3 K.p.a. (stosowanym do postanowień wobec art. 126 K.p.a.), przez ich niezastosowanie, wobec:

- niepełnego uzasadnienia prawnego i faktycznego;

- nie podania przesłanek faktycznych, na których organ się oparł stwierdzając, że sprawa została rozstrzygnięta ostateczną decyzją i tych, którym odmówił mocy dowodowej;

- braku uzasadnienia prawnego, w tym podania konkretnych norm, które były podstawą rozstrzygnięcia,

- art. 15 K.p.a. - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę, rozstrzygniętą decyzją organu I instancji; sprawa administracyjna, rozpoznana i rozstrzygnięta decyzją organu I. instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu.

Wniesiono o uchylenie orzeczeń organów obu instancji oraz orzeczenie w sprawie, co do meritum przez Sąd (o nałożeniu obowiązku działań naprawczych) a także o przeprowadzenie dowodu z szeregu dokumentów.

W uzasadnieniu skarg wywodzono m.in., że wykonane na zlecenie Wnioskodawców kolejne badania potwierdzają występowanie skażeń gruntu i wody spowodowanych dawną działalnością Spółki na terenie ich nieruchomości – działki ew. nr [...]. Uprzednie postępowanie jej nie dotyczyło.

W odpowiedzi na skargi organ administracji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko, zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Przed rozpatrzeniem niniejszej sprawie zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 grudnia 2016 r. (sygn. akt II OSK 816/15). Uchylono nim rozstrzygnięcie Sądu I. instancji oraz oddalono skargę na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] lipca 2014 r., którym utrzymano w mocy orzeczenia z [...] stycznia 2014 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie szkód w środowisku, wyrządzonych przez Spółkę.

W uzasadnieniu wyroku wskazano m.in.:

- przedstawione przez Wnioskodawców w piśmie z [...] maja 2014 r. wyniki analiz, w zakresie dotyczącym gleby i wody ze studni, z Politechniki [...], nie spełniały stosownych wymagań; nie były bowiem wykonane przez laboratorium, o którym stanowi w art. 147a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 ze zm.); próbki te zostały przy tym dostarczone przez Wnioskodawców; ponadto raporty z badań były opatrzone ręcznym dopiskiem, że dotyczą wody "ze studni działka [...]" oraz próbek gruntu "do 30 cm"; z analiz tych wynika, że na przedmiotowym terenie mogło dojść do zanieczyszczenia gleby i wód gruntowych; próbki do powyższych badań zostały przez Skarżących wysłane pocztą; natomiast, zgodnie z odpowiednimi metodykami referencyjnymi, w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy - Prawo ochrony środowiska, badania w tym zakresie zostały przeprowadzone przez akredytowane laboratorium [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska, a analizy zostały wykonane przez akredytowane laboratorium podwykonawcy; właściwe organy posiadają wiedzę specjalistyczną w tym zakresie i dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie określonym przez art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o szkodach, w oparciu o badania własne, przeprowadzone przez powyższe akredytowane laboratoria; trafnie skonstatowały organy obu instancji przesłanki do umorzenia postępowania; nie ujawniono bowiem podstaw do nałożenia obowiązku działań naprawczych,

- uzyskane wyniki badań nie potwierdziły występowania stężeń fenolu na poziomie świadczącym o przekroczeniu obowiązujących standardów jakości gleby i ziemi, o których mowa w rozporządzeniu w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi dla gruntów grupy B; źródłem stwierdzonego na działce ew. nr [...] zanieczyszczenia krezolami nie może być Spółka; z oświadczenia pełnomocnika firmy, działalność na tym terenie została zakończona w maju 2012 roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd, w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, co do jednoznacznego ustalenia, jaki jest zakres żądania Wnioskodawców. Mogło mieć to jednocześnie istotny wpływ na wynik sprawy.

Sformułowany w artykule 7 K.p.a. obowiązek właściwego wyjaśnienia sprawy należy rozumieć, mając na względzie także treść art. 8 Kodeksu, nie tylko jako powinność precyzyjnego określenia materialnych uwarunkowań sprawy, prowadzonej już w określonym przedmiocie. Obejmuje on także powinność stosownie precyzyjnego określenia przedmiotu żądania, gdy dane postępowanie jest inicjowane wnioskiem strony. Zakres obowiązków z tym związanych wypada odnosić do realnych uwarunkowań konkretnej sprawy. Zaliczyć do nich należy obiektywną zdolność danego wnioskodawcy do skutecznej ochrony własnego interesu oraz rodzaj sprawy. Oczywiście inny będzie zakres obowiązków organu, gdy konkretny wnioskodawca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w stosunku do sytuacji, gdy z treści pism konkretnych osób wynika, że cechuje je oczywista nieporadność w artykułowaniu żądania w kontekście rygorów procesowych. Dalej idące obowiązki będą także spoczywać na organie, o ile podnoszone w podaniu kwestie, nawet, gdy pisma nie są formułowane w sposób precyzyjny, dotyczą kwestii fundamentalnych, takich jak np. przeświadczenie o zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego. W tych ostatnich przypadkach obowiązek informowania strony o istotnych uwarunkowaniach formalnych sprawy, w myśl art. 9 K.p.a., jest dalej idący. Powinność zaś precyzyjnego ustalenia przedmiotu żądania wnioskodawcy, po naświetlenie mu istotnych uwarunkowań formalnych z uwzględnieniem jego indywidualnej sytuacji, znajduje oparcie w regule życzliwej administracji, wywiedzionej z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP).

W rozpoznawanej przypadku uchybiono wskazanym wyżej wymaganiom, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnioskodawców, niedysponujących fachową wiedzą prawną, pozbawiono bowiem możliwości sprecyzowania żądań w taki sposób, aby była możliwa realnie ochrona ich faktycznego interesu.

W uwarunkowaniach rozpoznawanej sprawy należy wskazać, co następuje.

W istocie, w treści wniosku skarżących z [...] marca 2015 r., zawarto expressis verbis żądanie prowadzenia ponownego postępowania w tym samym przedmiocie - zanieczyszczeń, związanych z działalnością prowadzoną przez Spółkę do 2012 roku. Jednakże w danym podaniu sformułowano też konkretną argumentację. Powoływano się przede wszystkim na konkretne wyniki badań, które nie były przedmiotem rozważań w poprzednim postępowaniu. Miałyby one, zdaniem Wnioskodawców, potwierdzać okoliczność skażenia gruntów i wody, w związku z uprzednią działalnością Spółki.

Uwzględniając, że z treści pisma wnosić można było wprost nieporadność stron w formułowaniu żądań, w kontekście rygorów procedury, organ administracji był obowiązany ustalić, czy - wobec konkretnej argumentacji - nie byłoby zasadne potraktowanie wniosku, jako próbę zainicjowania wznowienia postępowania, w związku z treścią art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W tym celu należało zakreślić stronom stosowny termin dla ewentualnego sprecyzowania wniosku jako żądania wznowienia postępowania pod rygorem uznania, że w istocie chodziło o wszczęcie ponownego postępowania administracyjnego w przedmiocie zanieczyszczeń, spowodowanych działalnością Spółki, prowadzonej do końca 2012 roku. Uczynienie zadość tej powinności miało kluczowe znaczenie dla właściwego zabezpieczenia interesu Wnioskodawców, w kontekście obowiązku udzielenia stosownych informacje o istotnych uwarunkowaniach prawnych sprawy (art. 9 K.p.a.), wobec treści art. 148 § 1 K.p.a. Nie zrealizowano natomiast obowiązku w danym zakresie, poprzez zawarcie w uzasadnieniu rozstrzygnięć administracyjnych informacji, że podnoszona argumentacja mogłaby być ewentualnie rozważana w kontekście żądania wznowienia postępowania. Zgłoszenie nowego wniosku nie mogłoby oczywiście być bowiem skuteczne, wobec normatywnego określenia maksymalnego terminu wystąpienia z żądaniem wznowienia postępowania.

Przedwczesna byłaby natomiast - na danym etapie sprawy - ocena przez Sąd, czy określony wniosek o wznowienie, o ile tak zostałoby sprecyzowane żądanie z [...] marca 2015 r., mógł być wniesiony skutecznie (np. zachowano stosowne terminy), a - tym bardziej - czy byłby skuteczny – występują faktycznie przesłanki wznowienia postępowania a ujawnienie istotnych nowych okoliczności mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Zajmowanie stanowiska w tych kwestiach byłoby bezzasadne, wykraczają one bowiem poza granice niniejszej sprawy. Ewentualne konstatacje organów w danym zakresie będą mogły podlegać kontroli przez sąd administracyjny w razie wniesienia skargi. Zajmowanie więc przez Sąd stanowiska obecnie prowadziłoby do naruszenia reguł instancyjności w procedurze sądowoadministracyjnej, gdzie dopiero rozstrzygnięcia organów administracji podlegają kontroli przez dwuinstancyjny sąd administracyjny. Wskazać należy jedynie, że - co do zasady - wyniki badań, wykonanych nawet już po wydaniu ostatecznej decyzji administracyjnej, o ile - wobec uwarunkowań obiektywnych - dostarczają informacji o okolicznościach faktycznych istniejących przed wydaniem orzeczenia, mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania (w myśl art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Jeżeli więc Wnioskodawcy sprecyzują swoje żądanie, jako chęć zainicjowania wznowienia postępowania i będą spełnione wymagania formalne (np. zachowanie terminu), rzeczą organu administracji będzie ocena, czy wyniki pomiarów mogą być traktowane jako istotne okoliczności w sprawie, zakończonej decyzją z [...] lipca 2014 r. Będzie miał przy tym na uwadze związanie oceną prawną, wyrażoną w wyroku o sygn. akt II OSK 816/15. Podkreślano tam znaczenie przydatności badań, w kontekście wymogu z art. 147a ustawy - Prawo ochrony środowiska. Organ administracji będzie miał także na uwadze inne, zawarte tam, oceny, których charakter wykracza poza odniesienie do dokumentacji, jaką dysponowano, orzekając w sprawie ówcześnie. Rozpatrywana obecnie sprawa bądź ewentualne postępowanie w przedmiocie wznowienia znajdują wprawdzie podstawę formalną w innych przepisach procesowych. Oceny prawne, wyrażone we wskazanym ostatecznym wyroku, jako przedmiotowo dotyczące tej samej sprawy w znaczeniu materialnym, należy uznać jednak za wiążące, wobec treści art. 153 i 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Użyte w art. 153 ustawy pojęcie sprawy należy rozumieć w znaczeniu szerokim, przy uwzględnieniu koncepcji "prawomocności materialnej" rozstrzygnięć. W razie skutecznego wszczęcie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania organ odniesie się także do pozostałej argumentacji, sformułowanej we wniosku z [...] marca 2015 r. Oceni, czy podnoszone tam kwestie, dotyczące domniemanych skutków zdrowotnymi dla ludzi i zwierząt w następstwie działalności przez Spółkę na działkach przyległych, można uznać za ujawnienie nowych okoliczności i czy mogą być one istotne, w postępowaniu w przedmiocie ewentualnego zobowiązania do działań naprawczych w kontekście szkód w środowisku.

Wobec faktu, że analogiczną wadliwością dotknięte są orzeczenia organów obu instancji, Sąd uznał za niezbędne wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Bezzasadne są natomiast zarzuty skargi w zakresie, w jakim wywodzono, jakoby organ nie wyjaśnił stosownie wnikliwie, czy objęcie postępowaniem w przedmiocie obowiązku działań naprawczych, wobec szkód wywołanych działalnością Spółki do 2012 roku, działki skarżących oznaczałoby wprowadzenie nowego postępowania w sprawie. Trafnie wskazał organ administracji, że - umarzając postępowanie w przedmiocie domniemanych szkód w środowisku spowodowanych przez Spółkę działalnością na działkach przyległych do nieruchomości skarżących - brano pod uwagę wszelkie ewentualne jej oddziaływania, także na teren działki wnioskodawców o nr [...]. Świadczy o tym jednoznacznie m.in. odniesienie się w uzasadnieniu do wyników badań, przeprowadzonych na zlecenie skarżących, w obrębie ich nieruchomości, jak i wizje na działce ew. nr [...]. Przywołanie z kolei w sentencji decyzji o umorzeniu postępowania konkretnych, innych numerów działek wiązało się z identyfikacją danej sprawy administracyjnej, wszczętej konkretnym zgłoszeniem Inspekcji Ochrony Środowiska (gdzie ujawniono pierwotnie skażenia gruntów), nie zaś wskazaniu wszelkich terenów, gdzie - w toku postępowania - rozważano potencjalnie wystąpienie negatywnych skutków działalności Spółki do 2012 roku, jako szkód w środowisku.

W tym kontekście bezzasadne są zarzuty naruszenia przepisów K.p.a., z których treści wywodzi się zakaz prowadzenia ponownego postępowania w tym samym przedmiocie jak i właściwego wyjaśnienia sprawy, gdy chodzi o określenie, co było przedmiotem uprzedniego postępowania. Nie uchybiono też obowiązkowi właściwego uzasadnienia rozstrzygnięcia, jak i ponownego rozpatrzenia sprawy w postępowaniu z zażalenia Wnioskodawców. Wskazano, dlaczego organ uznał, że wszczęcie nowego postępowania w kwestii szkód w środowisku na terenie nieruchomości Wnioskodawców stanowiłoby o procedowaniu w tej samej w sprawie (jednak – jak już wskazano - nie umożliwiono sprecyzowania przedmiotu żądania). Jak podkreślono w uzasadnieniu, sama treść wniosku o wszczęcie wcześniejszego postępowania nie determinowała jego zakresu, gdy organ był uprawniony do działania z urzędu. Trafnie przy tym odnotowano, choć nie wyciągnięto z tego stosownych wniosków procesowych w danej sprawie, że potencjalnie możliwe byłoby wyłącznie wznowienie postępowania, jeżeli wystąpiły przesłanki zakreślone w art. 145 § 1 K.p.a.

Sąd nie przeprowadził dowodów z dokumentów wnioskowanych przez Skarżących. Wobec wskazanych wcześniej uwarunkowań, nie mogły mieć one bowiem znaczenie dla wyniku niniejszej sprawy – konkluzji, że nie wyjaśniono wystarczająco wnikliwie intencji Wnioskodawców, inicjujących niniejsze postępowanie. Nie uwzględniono także żądania nałożenie na organ administracji obowiązku orzeczenia o określonej treści (o obowiązku działań naprawczych). W stanie rozpatrywanej sprawy orzeczenie tego rodzaju byłoby przedwczesne.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 135 i 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2 i 3 sentencji wyroku na podstawie art. 200 wobec art. 210 § 2 wskazanej ustawy. Koszty obejmują kwoty uiszczone tytułem wpisu od skarg.

Orzekając ponownie w sprawie organy uwzględnią ocenę prawną, wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.