Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1615/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 1.
journal: Dz.U. 2021 poz 137
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j.
article: art. 134 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 2, art. 200, art. 205 par. 2, art. 209.
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 107 par. 1 pkt 3, art. 30, art. 29, art. 156 par. 1 pkt 4, art. 156 par. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 15 zzs ze zn. 4 ust. 3.
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 116 ust. 1 i ust. 2.
journal: Dz.U. 2018 poz 1990
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jedn.
article: par. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c.
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi W. w L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego W. w L. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2021r. nr [...](dalej ,,zaskarżona decyzja") Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej ,,Organ", ,,Prezes NFZ"), na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, z późn. zm., dalej "ustawa o świadczeniach"), w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej "Kpa"), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego w dniu 24 sierpnia 2015 r. przez Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego z siedzibą w P.(dalej także ,,Płatnik") od decyzji nr [...] z [...] sierpnia 2015 r. (dalej ,,decyzja I instancji") Dyrektora L. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej ,,Dyrektor [...]OW NFZ", ,,Organ I instancji"), w sprawie ustalenia, że I. D. (dalej ,,Uczestnik", ,,Zainteresowana") podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm., dalej "Kc") mają zastosowanie przepisy dotyczące zlecenia na rzecz Płatnika w okresach: od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] stycznia 2011 r., od dnia [...] marca 2014 r. do dnia [...] marca 2011 r., od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r., od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] października 2014 r. i od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] października 2014 r. – utrzymał w mocy decyzję I instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. (dalej ,,ZUS") pismem z 4 maja 2015 r. zwrócił się do [...]OW NFZ z wnioskiem o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu Uczestnika, z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług zawartych z Płatnikiem: Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego (WORD) w P.

ZUS wyjaśnił, że w wyniku kontroli przeprowadzonej u Płatnika ustalono, że Zainteresowana we wskazanych terminach nie została zgłoszona do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umów nazwanych "umową o dzieło" mających charakter umów o świadczenie usług. ZUS wraz z wnioskiem przedłożył kopie następujących dokumentów:

-zawarte przez strony umowy, nazwane ,,umowami o dzieło " wraz z rachunkami,

-protokół kontroli ZUS z [...] lutego 2015 r., znak:[...] wraz z aneksem nr 1 z [...] kwietnia 2015 r.,

-protokół przesłuchania Dyrektora WORD B. K. oraz sześciu wykonawców umów wykonywanych na rzecz Płatnika (w tym Zainteresowanej).

Rozpatrując wniosek ZUS Dyrektor [...]OW NFZ decyzją I instancji ustalił, że Zainteresowana podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług, do których zgodnie z Kc zastosowanie mają przepisy dotyczące zlecenia na rzecz Płatnika w okresach: od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] stycznia 2011 r., od dnia [...] marca 2014 r. do dnia [...] marca 2011 r., od dnia [...] grudnia 2013 r. do dnia [...] grudnia 2013 r., od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] października 2014 r. i od dnia [...] października 2014 r. do dnia [...] października 2014 r.

Od ww. decyzji Płatnik wniósł w dniu 24 sierpnia 2018 r. odwołanie.

Rozpatrując odwołanie Prezes NFZ zważył, że:

- przedmiotem zawartej przez strony w dniu [...] stycznia 2011 r. umowy cywilnoprawnej, nazwaną "umową o dzieło " było: psychologia - wykłady na kursie kandydatów na instruktorów nauki jazdy;

- przedmiotem zawartej przez strony w dniu [...] marca 2011 r. umowy cywilnoprawnej, nazwaną "umową o dzieło" było: wzrost kompetencji kadry ośrodków szkolenia kierowców współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego realizowanego przez Instytut Transportu Samochodowego w W. - wykłady dot. psychologii transportu;

-przedmiotem zawartej przez strony w dniu [...] grudnia 2013 r. umowy cywilnoprawnej, nazwaną "umową o dzieło" było: szkolenie zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r.;

-przedmiotem zawartej przez strony w dniu [...] października 2014 r. umowy cywilnoprawnej, nazwaną "umową o dzieło" było: szkolenie zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r.;

-przedmiotem zawartej przez strony w dniu [...] października 2014 r. umowy cywilnoprawnej, nazwaną "umową o dzieło" było: szkolenie zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 r.

Jak stwierdził Organ strony określiły w umowach m.in., że:

- Wykonawca zobowiązał się w wykonać dzieło w ustalonym przez strony terminie,

- ustalono wysokość wynagrodzenia i warunki jego wypłacenia,

- w sprawach nieuregulowanych umową mają zastosowanie odpowiednie przepisy Kodeksu cywilnego,

- zamawiający bierze odpowiedzialność za wykonanie dzieła wobec osób trzecich. Potwierdzeniem zrealizowania każdej z umów są dołączone do nich rachunki.

Organ podkreślił, że w orzecznictwie sądowym nie budzi kontrowersji, że w przypadku każdej zawartej umowy decydująca jest jej treść, czyli zadania, jakie zatrudniona osoba ma do wykonania oraz istota obowiązków umownych, które na siebie zawierający umowę przyjmuje. Zatem nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o charakterze współpracy.

Zdaniem Prezesa NFZ stwierdzić należy, po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że Zainteresowana realizując umowy zawarte z Płatnikiem wykonywała obowiązki, które mieszczą się w ramach typowych prac szkoleniowo-dydaktycznych, edukacyjnych. Przy tego rodzaju wykonywanych czynnościach, tzn. zmierzających najpierw do opracowania a następnie do wykonania programu szkolenia bądź kursu w postaci wykładów, z zakresu danej dziedziny, trudno uznać, że zawarte umowy polegały "na dostarczeniu określonych wyników swojej pracy w postaci dzieła" (w myśl przepisów o umowie o dzieło zawartych w Kc). Zwłaszcza, że w orzecznictwie podkreśla się, iż dzieło powinno mieć byt samoistny, niezależny od działania wykonawcy oraz cechować się możliwością uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Nawet jeżeliby uznać, jak podkreślił Organ, że - zgodnie z podnoszonymi przez Płatnika argumentami zawartymi w odwołaniu, że wykonawca umowy tworzył dzieło poprzez samodzielne przygotowanie materiałów dydaktycznych konspektów zajęć - to trudno wskazać w spornych umowach indywidualnie oznaczony, samoistny i niezależny wynik w postaci dzieła (rezultatu). Wskazywany w odwołaniu rezultat szkoleń w postaci "spadku w latach minionych liczby zdarzeń drogowych, wypadków skutkujących ofiarami śmiertelnymi i rannymi" trudno uznać za wymierny - nikt nie jest w stanie udowodnić, że spadek liczby wypadków w Polsce jest efektem szkoleń prowadzonych przez WORD w P., a nie np. lepszą infrastrukturą drogową w kraju, czy poprawiającą się systematycznie kulturą jazdy polskich kierowców.

Jak ocenił Organ, przygotowywane przez zatrudnionego przez WORD wykładowcę materiały dydaktyczne do tego typu zajęć mają charakter techniczny i funkcjonują jako pomoc naukowo-dydaktyczna dla szkolącego bądź słuchaczy. Jakkolwiek urzeczywistnione mogły stanowić jedynie środek przekazu pozwalający efektywniej urzeczywistnić cel zawartej umowy poprzez przeprowadzenie zajęć. Trudno je uznać za samoistny rezultat (dzieło). Zdaniem Prezesa NFZ nie można sobie również wyobrazić, aby wykładowca prowadził zajęcia, nie posiadając wcześniej stworzonego konspektu zajęć czy przygotowanych pomocy naukowych, choćby w postaci prezentacji lub filmu, zapisanego wcześniej na nośniku magnetycznym. Zdobytej przez słuchaczy WORD wiedzy, umiejętności czy pozyskanych informacji nie można również uznać za rezultaty niematerialne - nie są określone i pewne ani w momencie zawierania umowy, ani po jej zrealizowaniu. Odbycie kursu nie daje gwarancji, że kierowca nie naruszy prawa w przyszłości. Równie trudno wyobrazić sobie mierzalność kompetencji kadry ośrodków szkolenia kierowców po ukończeniu wykładów dotyczących psychologii transportu lub kandydatów na instruktorów nauki jazdy po kursach z psychologii transportu - żadna z tych dwóch umów nie przewiduje przeprowadzenia egzaminu.

Mając powyższe na względzie Organ podniósł, że w przypadku spornych umów żadne konkretne dzieło w myśl przepisów regulujących umowę o dzieło nie zostało oznaczone. Umowy zawarte z Zainteresowaną nie miały charakteru umów o dzieło, albowiem dziełem w myśl przepisów Kc nie może być świadczenie usług szkoleniowo - dydaktycznych. Mając na względzie zadania edukacyjne instytucji, jaką w tym aspekcie jest WORD nie ma wątpliwości, że celem zawartych umów było przekazanie uczestnikom zajęć wiedzy i umiejętności w zakresie tematu prowadzonych zajęć. Samo przygotowanie i zaprezentowanie zajęć stanowiło jedynie "środek do celu" jakim była edukacja

Jak dalej wnioskował Organ, sam przedmiot wszystkich umów w § 1 został określony w formie czynności do wykonania, a nie sprecyzowanego rezultatu do osiągnięcia: prowadzenie szkolenia, wykładów. W takich sytuacjach obiektywnie niemożliwe jest zweryfikowanie rezultatu umowy przez sprawdzenie cech, parametrów lub "wad" indywidualizujących przedmiot umówionego "dzieła", realizowanego starannym działaniem wykładowcy. Innymi słowy zawarte umowy były umowami o świadczenie usług szkoleniowo- dydaktycznych polegających na przygotowaniu i przeprowadzeniu pogadanek, które w żadnym wypadku nie dotyczą wąskiej i wyspecjalizowanej dziedziny, co ewentualnie mogłoby przesądzać o zakwalifikowaniu ich jako dzieła. Wskazać zatem należy zdaniem Organu, iż przedmiot spornych umów nie koresponduje ze specyfiką umowy o dzieło w całym jej zakresie.

Prezes NFZ podzielając zatem stanowisko Organu I instancji, nie znalazł podstaw do jego zmiany i z tego też względu utrzymał w mocy decyzję I instancji. Jako strona będąca adresatem wydawanej decyzji został wskazany Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego z siedzibą w P. i na jego też adres została wysłana zaskarżona decyzja.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w L. (dalej ,,Skarżący", ,,Strona") i zaskarżając ja w całości zarzucił Organowi, że przy jej wydaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 107 § 1 pkt 3 Kpa poprzez skierowanie decyzji do podmiotu nieistniejącego począwszy od [...] sierpnia 2019 roku, a konkretnie do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w P., a w konsekwencji nieposiadającego zdolności prawnej, co stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 §1 pkt 2 Kpa.

Wskazując na powyższy zarzut Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od Prezesa NFZ na rzecz Strony zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżący powołał się na okoliczność podjęcia w dniu [...] czerwca 2019 r. przez Sejmik Województwa L. uchwały nr [...] na mocy której z dniem [...] sierpnia 2019 r. doszło do scalenia Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego w L., S., P. i S. w ten sposób, że zlikwidowano Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w S., P. i S. wcielając je do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L. Natomiast wcześniejsze odrębne Wojewódzkie Ośrodki Ruchu Drogowego w S., P. i S. stały się Oddziałami Terenowymi Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L.. W konsekwencji powyższego począwszy od dnia [...] sierpnia 2019 r. Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w P. nie istnieje, a więc jako taki nie posiada zdolności prawnej. Jak zaś podkreśliła Strona zaskarżona decyzja Prezesa NFZ została skierowana właśnie do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w P., który został wskazany jako adresat tego rozstrzygnięcia. Skarżący podniósł w konsekwencji, że stanowi to rażące naruszenie prawa stypizowane w przepisie art. 156 §1 pkt 2 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie ujęte w zaskarżonej decyzji, pozostawiając do uznania Sądowi wydanie rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Prezes NFZ podniósł także, że skargę należy uwzględnić. Jednocześnie Organ zwrócił uwagę na fakt, że nie miał wiedzy o przekształceniach strukturalnych i zmianie adresu Płatnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021, poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej ,,Ppsa").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie albowiem przy jej wydaniu doszło na naruszenia prawa, które skutkować musiało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że prowadzenie jak i zakończenie postępowania administracyjnego winno być prowadzone z poszanowaniem zasad jakie wynikają z Kpa. Jedną z nich jest skierowanie wydawanego rozstrzygnięcia (tutaj decyzja) do podmiotu będącego stroną postępowania.

To zaś kogo organ administracji publicznej za taką stronę uważa wynika z treści samej decyzji, która zgodnie z postanowieniem art. 107 § 1 pkt 3 Kpa powinna zawierać oznaczenie strony lub stron.

Jak zaś stanowi art. 29 Kpa stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej. Istotne przy tym jest aby były to podmioty posiadające zdolność prawną ocenianą według przepisów prawa cywilnego (art. 30 § 1 Kpa). Trzeba zauważyć, że w przypadku osób prawnych ich zdolność prawna w sferze stosunków cywilnoprawnych i administracyjnoprawnych nie jest kwestionowana i przysługuje im dopóty dopóki nie dojdzie do ich likwidacji (utraty osobowości prawnej). W takim przypadku prawa i obowiązki, które przysługiwały osobie prawnej przechodzą na następców prawnych tej osoby prawnej ( zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 30).

Zgodnie z art. 116 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2018r. poz. 1990 ze zm. dalej ,,Prd") sejmik województwa tworzy, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego na obszarze województwa a ośrodek ten jest samorządową wojewódzką osobą prawną.

Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją było prowadzone w stosunku do Uczestnika i Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w P. i do tych podmiotów zostało skierowane zawarte w niej rozstrzygnięcie, jako podmiotów uznanych za strony tego postępowania.

Tymczasem, w dacie wydania zaskarżonej decyzji, tj w dniu [...] marca 2021r. wskazana w niej strona – Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w P., nie był już podmiotem obrotu prawnego albowiem został zlikwidowany. Stosownie bowiem do postanowienia § 1 uchwały nr [...] Sejmiku Województwa L. z dnia [...] czerwca 2019r. w sprawie scalenia Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego poprzez likwidację Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w P., S. i S. i włączenia ich majątku oraz pracowników i struktur organizacyjnych w strukturę organizacyjną Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w L., likwidacja ww. Ośrodka nastąpiła z dniem [...] lipca 2019r. Trzeba zatem mieć na uwadze, że w dacie wydawania zaskarżonej decyzji tj. w dniu [...] marca 2021r. Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w P. nie posiadał już zdolności prawnej do bycia podmiotem praw i obowiązków do którego mogłoby być kierowane rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości fakt, że w sytuacji gdy adresatem decyzji jest podmiot nieposiadający zdolności prawnej nie mamy do czynienia z naruszeniem wskazanym w art. 156 § 1 pkt 4 Kpa tj. skierowaniem decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie albowiem w istocie nie dochodzi tutaj do wskazania innego adresata decyzji niż ten, który powinien być jej stroną ale do wskazania podmiotu nieistniejącego. Niezdolność do bycia stroną decyzji wynika z utraty przez ten podmiot zdolności prawnej. W takim przypadku w istocie nie dochodzi do określenia strony (por. art. 107 § 1 pkt 3 Kpa) a taki stan rzeczy należałoby zrównać z rażącym naruszeniem prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa (zob. wyrok NSA z 11 stycznia 2019 r., sygn. II GSK 5013/16; wyrok WSA w Warszawie z 5 marca 2020 r., sygn. VII SA/Wa 1852/19).

Podzielając powyższy pogląd Sąd podkreśla, że rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071). Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne efekty naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lutego 2013 r., sygn. I OSK 1683/11, LEX nr 1356965). Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawne niedające się pogodzić z wymaganiami praworządności, którą należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w przypadku przyjęcia przez Organ w decyzji, że stroną postępowania a zatem podmiotem określonych praw i obowiązków, jakie wynikają z wydawanego rozstrzygnięcia ma być podmiot nieistniejący, tj. zlikwidowana osoba prawna (Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w P.) a nie inna samorządowa osoba prawna, która w świetle postanowień wspomnianej uchwały została wskazana jako jej następca prawny (Wojewódzki Ośrodek Ruchu Drogowego w L.).

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Odnosząc się do twierdzeń Organu co do braku po jego stronie wiedzy o zaistniałych przekształceniach organizacyjnych w ramach wojewódzkich ośrodków ruchu drogowego Sąd zauważa, że powinnością każdego organu administracji publicznej jest, nie tylko przy wszczęciu postępowania w sprawie, w jego toku ale i przy wydaniu decyzji, czuwanie aby stroną tego postępowania pozostawał podmiot istniejący, który powinien być adresatem decyzji zgodnie z przepisami prawa materialnego.

Sąd aprobuje pogląd wynikający z orzecznictwa sądów administracyjnych (m.in. z wyroków NSA z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. I FSK 1207/07, z dnia 1 lipca 2011 r., sygn. I OSK 1261/10, wyroku WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2012 r., sygn. II SA/Kr 1215/12, wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 września 2018 r., sygn. III SA/Wa 4260/17, CBOSA), że przepisy dotyczące podstaw stwierdzenia nieważności decyzji nie uzależniają swojego stosowania od wiedzy czy też swoistego "zawinienia" organów administracji, a jedynie od stwierdzenia samego faktu wadliwego skierowania decyzji do nieistniejącego podmiotu prawnego. Mając zaś na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem ewentualnych podstaw do jej uchylenia, uznając to za przedwczesne. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ uwzględni powyższą argumentację Sądu, przeprowadzi postępowanie i wyda decyzję wobec właściwego podmiotu prawa.

O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 Ppsa w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r. poz. 1800) zasądzając od Organu na rzecz Strony kwotę 480 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 ze zm.) w brzmieniu nadanym przez art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1090).