Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 151/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 138a
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny we Wrocławiu na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 lutego 2022 r., nr SKO.40.2941.2021.po w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł (słownie złotych: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez Agencję Mienia Wojskowego Oddział Regionalny we Wrocławiu (dalej jako: Agencja, strona, skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z 28.02.2022 r. (dalej jako: "Kolegium"), którym organ ten stwierdził niedopuszczalność odwołania od decyzji Zarządu Związku Międzygminnego "Czysty Region" z siedzibą w Kędzierzynie-Koźlu z 31.08.2021 r., Nr FK.3137.2.77.2021.WM określającej Agencji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] za kwiecień 2021 r. w kwocie 1 483,50 zł.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych.

Agencja Mienia Wojskowego Oddział Regionalny we Wrocławiu złożyła do organu I instancji deklarację z 4.01.2021 r. o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...].

Następnie, podmiot odbierający odpady, pismem z 23.04.2021 r., powiadomił organ I instancji o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów na nieruchomości położonej przy ul. [...].

W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z 2.07.2021 r. wszczął z urzędu postępowanie, a decyzją z 31.08.2021 r., Nr FK.3137.2.77.2021.WM określił Agencji wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] za kwiecień 2021 r. w kwocie 1 483,50 zł.

Decyzję tę doręczył 8 września 2021 r. na adres, tak jak wcześniejsze pisma, siedziby Oddziału Regionalnego Agencji we Wrocławiu.

Pismem z 22.09.2021 r. (nadanym w polskiej placówce operatora pocztowego 22.09.2021 r., czyli z zachowaniem ustawowego terminu) strona, za pośrednictwem pełnomocnika substytucyjnego K. Ł., wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji z 31.08.2021 r. Pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo szczególne udzielone mu na druku PPS-1.

Kolegium, opisanym na wstępie postanowieniem z 28.02.2022 r., działając na podstawie przepisu art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm. - dalej jako: "O.p."), stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Kolegium ustaliło, że pisma organu I instancji, począwszy od postanowienia o wszczęciu postępowania, aż do decyzji z 31.08.2021 r., były doręczane na adres Oddziału Regionalnego Agencji we Wrocławiu oraz na adres A. Sp. z o.o. (zarządcy nieruchomości). Tymczasem - według Kolegium - Agencja "udzieliła pełnomocnictwa ogólnego A. B. co wynika z Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych", że "ustanowiła pełnomocnika ogólnego w dniu 5.08.2016 r., a zatem przed wszczęciem postępowania" w sprawie.

Na dowód powyższych ustaleń faktycznych Kolegium załączyło do akt wydruk pełnomocnictwa ogólnego, złożonego na formularzu PPO-1, wpisanego do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych 5.08.2016 r.

W ocenie Kolegium oznacza to, że wszelkie pisma w postępowaniu, począwszy od postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego, aż do decyzji organu I instancji z 31.08.2021 r., należało doręczać pełnomocnikowi ogólnemu. Decyzja organu I instancji, jako doręczona bezpośrednio stronie, z pominięciem pełnomocnika ogólnego, nie weszła więc do obrotu prawnego. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że odwołanie zostało wniesione przez pełnomocnika szczególnego i w terminie. Powyższe skutkować musiało stwierdzeniem przez Kolegium niedopuszczalności odwołania na podstawie przepisu art. 228 § 1 pkt 1 O.p.

Nadto Kolegium postanowiło, że mając do wyboru doręczenie postanowienia pełnomocnikowi ogólnemu albo szczególnemu, na zasadzie art. 138g i art. 145 § 3 O.p., wybrało doręczenie pełnomocnikowi szczególnemu.

We wniesionej do Sądu skardze Agencja podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 145, w zw. z art. 151 O.p. poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że decyzja z 31.08.2021 r. została niewłaściwie doręczona na adres Oddziału Regionalnego Agencji we Wrocławiu, ponieważ zdaniem organu doręczona została z pominięciem pełnomocnika ogólnego, podczas gdy wskazany w zaskarżonej decyzji przez organ pełnomocnik ogólny nie ma umocowania do reprezentowania Agencji;

2) art. 138d § 1 O.p. poprzez jego błędną interpretację i w konsekwencji uznanie, że skarżąca w przedmiotowej sprawie nie może występować samodzielnie;

3) art. 138d § 4 O.p. polegające na błędnym uznaniu, że pełnomocnictwo udzielone osobie wskazanej w zaskarżonym postanowieniu jako pełnomocnik Agencji, nie zostało skutecznie odwołane, pomimo wystosowania przez Agencję stosownego pisma w tym zakresie, w którym to zawnioskowano, do Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie, o zablokowanie dostępu A. B. do konta Agencji na portalu podatkowym.

W uzasadnieniu skargi Agencja podniosła, że wskazany w zaskarżonym postanowieniu pełnomocnik ogólny A. B. został odwołany ze stanowiska Dyrektora Departamentu Finansowego, Głównego Księgowego Agencji [...].01.2017 r. W konsekwencji, po okresie wypowiedzenia, jego stosunek pracy ustał już 30.04.2017 r. Agencja twierdzi, że pełnomocnik ogólny nie miał umocowania do jej reprezentowania w sprawie. W załączeniu do skargi przekazano także kopię pisma skierowanego do Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie dotyczące usunięcia dostępu dla A. B. do portalu podatkowego.

Agencja zaznaczyła, że działanie przez pełnomocnika jest prawem, a nie obowiązkiem strony. Skorzystanie z tego prawa zależy od woli strony. W przypadku udzielenia pełnomocnictwa ogólnego strona, wyrażając wolę działania przez pełnomocnika w danym postępowaniu, zwolniona będzie z obowiązku składania pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do akt tej sprawy podatkowej. W przedmiotowej sprawie skarżąca na żadnym etapie nie wskazywała, że zamierza działać przez jakiegokolwiek pełnomocnika, który zarejestrowany miałby być w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych. Jedyny jej pełnomocnik do załatwianej sprawy został ustanowiony na etapie składania odwołania. W imieniu i na rzecz skarżącej złożył on, w ustawowo przewidzianym terminie, odwołanie od decyzji. Stwierdziła wprost, że doręczenie decyzji organu I instancji było prawidłowe i wywołało skutki prawne, a Kolegium winno było rozpatrzyć odwołanie merytorycznie. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie wskazanego na wstępie postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, w tym także te niepodniesione w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto podkreślić należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne.

Dla oceny legalności kontrolowanego postanowienia ma znaczenie sporna pomiędzy stronami kwestia, czy strona skarżąca udzieliła pełnomocnictwa ogólnego dla A. B. dającego mu umocowanie do jej reprezentowania w postępowaniu zakończonym decyzją organu I instancji z 31.08.2021 r. Jeśli udzieliła to kolejną sporną kwestią jest to, czy doręczenie decyzji organu I instancji z 31.08.2021 r. bezpośrednio Agencji, na adres siedziby Oddziału Regionalnego we Wrocławiu, zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi ogólnemu, w ustalonym stanie faktycznym sprawy, skutkowało niedopuszczalnością odwołania.

Z art. 6q ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 1297, dalej jako "u.c.p.g.") wynika, że w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi zarządowi związku międzygminnego. W przepisie tym celowo użyto sformułowania "uprawnienia organów podatkowych przysługują", co odpowiada wyrażeniu użytemu m. in. w art. 2 § 3 i art. 13a O. p. Ustawodawca przesądził, z mocy regulacji szczególnej art. 6q ust. 1 u.c.p.g., że zarząd związku międzygminnego (podobnie jak wójt, burmistrz, prezydent), w sprawach opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, posiada atrybut działania jako organ podatkowy i stosuje przepisy O.p., w tym przepisy o pełnomocnictwie ogólnym.

Zgodnie z przepisami O.p. strona w toku postępowania podatkowego może działać przez pełnomocnika stosownie do treści art. 138a § 1 O.p.

Choć strona może udzielić lub odwołać pełnomocnictwa, to dla wywołania skutku z art. 138a § 1 O.p. ("działania przez pełnomocnika") niezbędne jest dopełnienie określonych w O.p. obowiązków formalnych, których zakres jest uzależniony od rodzaju pełnomocnictwa. Co warto podkreślić, odnieść to należy zarówno do udzielenia, jak i odwołania lub wypowiedzenia pełnomocnictwa.

W przypadku pełnomocnictwa ogólnego wskazano na trzy formy jego udzielenia. Może ono zostać udzielone na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej (art. 138d § 3 O.p.), ale również na piśmie utrwalonym w postaci papierowej lub nawet zgłoszone ustnie do protokołu (art. 138d § 3 i § 6 O.p.). Według art. 138d § 3 O.p. pełnomocnictwo udzielone w formie dokumentu elektronicznego mocodawca zgłasza do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (pierwotnie do ministra właściwego do spraw finansów publicznych). W art. 138d § 4 O.p. ustawodawca sformułował wymóg, aby informacje o udzieleniu pełnomocnictwa, o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu Szef Krajowej Administracji Skarbowej umieszczał w Centralnym Rejestrze Pełnomocnictw Ogólnych (dalej jako: "CRPO"). Ustanowienie, zmiana zakresu, odwołanie lub wypowiedzenie pełnomocnictwa ogólnego wywiera skutek od dnia wpływu do CRPO (art. 138i § 1 O.p.). Organ podatkowy ma dostęp do CRPO (art. 138k § 2 O.p.) i w razie potrzeby dołącza do akt sprawy wydruk pełnomocnictwa ogólnego udzielonego na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej oraz zawiadomienia o odwołaniu lub wypowiedzeniu pełnomocnictwa. (por. art. 138h O.p.). Ustanowienie tego rodzaju pełnomocnictwa wyłącza zatem uciążliwość związaną z dotychczasowym obowiązkiem przedkładania pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa do akt każdej sprawy podatkowej. Z treści art. 138d § 3 O.p. wynika, że pisemna forma pełnomocnictwa ogólnego, a także zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu powinny być złożone według odpowiednich wzorów. Wzory takich dokumentów określone zostały w rozporządzeniu z dnia 21 czerwca 2016 r. w sprawie wzoru pełnomocnictwa ogólnego i wzoru zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 519). Dodatkowo rozporządzenie z dnia 28 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu przesyłania, w formie dokumentu elektronicznego, pełnomocnictwa ogólnego, pełnomocnictwa szczególnego oraz pełnomocnictwa do doręczeń (Dz. U. poz. 2290 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie udzielenia pełnomocnictwa ogólnego dla A. B., przewidywało przesyłane pełnomocnictw ogólnych, przez mocodawcę, za pośrednictwem portalu podatkowego (por. § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Rozwiązania przyjęte dla pełnomocnictw, w tym ogólnego, zamyka art. 138o O.p., mówiący o tym, że w zakresie nieuregulowanym w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego oraz Kodeksu postępowania cywilnego.

Wykazanie w postępowaniu udzielenia pełnomocnictwa ogólnego (jak i szczególnego) wymaga zatem zachowania określonych wymogów formalnych. Niezachowanie formalnych wymogów zgłoszenia pełnomocnictwa do CRPO, jego zmiany, wygaśnięcia lub wypowiedzenia musi być traktowane jako brak złożenia takiego wniosku (pełnomocnictwa). Należy jednocześnie podkreślić, że powyższa konstatacja w żaden sposób nie ogranicza uprawnień procesowych strony, w tym do złożenia ewentualnego pełnomocnictwa w toku postępowania czy też powołania się na wcześniej udzielone pełnomocnictwo (tak NSA w wyroku z 1.12.2021 r., III FSK 4513/21).

Dokonana przez Kolegium analiza wydruku pełnomocnictwa ogólnego złożonego na formularzu PPO-1, wpisanego do Centralnego Rejestru Pełnomocnictw Ogólnych w dniu 5.08.2016 r., wysłanego za pośrednictwem Portalu Podatkowego, podpisanego podpisem elektronicznym Portalu Podatkowego potwierdza trafność jego ustaleń, że Agencja dopełniła wymogi formalne w zakresie udzielenia pełnomocnictwa ogólnego dla A. B. Z ustaleń Kolegium nie wynika, aby pełnomocnictwo to zostało też formalnie odwołane lub wypowiedziane zgodnie z wymogami O.p. W aktach nie ma w szczególności złożonego do CRPO, na formularzu OPO-1 (zał. Nr 2 do rozporządzenia z dnia 21 czerwca 2016 r. w sprawie wzoru pełnomocnictwa ogólnego i wzoru zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tego pełnomocnictwa), odwołania lub wypowiedzenia pełnomocnictwa ogólnego.

Agencja twierdzi, że pełnomocnik ogólny nie mógł skutecznie dokonywać w sprawie czynności procesowych w imieniu Skarżącej ponieważ wraz z ustaniem jego stosunku pracy 30.04.2017 r. został mu zablokowany, na wniosek Agencji, dostęp do Portalu Podatkowego. Agencja myli jednak skutek wniosku o zablokowanie pełnomocnikowi ogólnemu dostępu do Portalu Podatkowego (o co rzeczywiście Agencja wystąpiła pismem z 28.04.2017 r.) z formalnym odwołaniem pełnomocnictwa ogólnego (czego jak wynika z akt Agencja zaniechała). Skoro Agencja złożonego do CRPO pełnomocnictwa ogólnego formalnie nie odwołała to, zgodnie z art. 138d § 1 O.p., pełnomocnik ten jest umocowany do jej reprezentowania w sprawie. Zakres działania pełnomocnika ogólnego jest bowiem najszerszy i obejmuje nie tylko wszystkie sprawy podatkowe, ale także upoważnia do działania "w innych sprawach należących do właściwości organów podatkowych" (art. 138d § 1 O.p.).

Przepisy O.p. stanowią, że pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela temu przedstawicielowi (art. 145 § 1 O.p.). Jeżeli ustanowiono pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi pod adresem wskazanym w pełnomocnictwie (art. 145 § 2 O.p.).

Zatem gdy strona ma ustanowionego pełnomocnika, to prawidłowym jest doręczenie tego pisma pełnomocnikowi, a jego pominięcie jest wadliwe.

Warto w tym miejscu przytoczyć pogląd NSA, że z chwilą utworzenia CRPO obowiązkiem każdego organu, przed dokonaniem doręczenia podatnikowi jakiegokolwiek pisma procesowego, jest sprawdzenie, czy tego typu pełnomocnictwo ogólne nie zostało udzielone. W przypadku pozytywnej weryfikacji tego faktu wszelka korespondencja kierowana do podatnika musi być doręczana jego pełnomocnikowi ogólnemu (uchwała NSA z 18.03.2019 r., I FPS 3/18).

Doręczenie decyzji organu I instancji z 31.08.2021 r. bezpośrednio Agencji, na adres jej Oddziału Regionalnego we Wrocławiu, zamiast pełnomocnikowi ogólnemu ujawnionemu w CRPO na adres miejsca jego pracy w siedzibie Agencji w Warszawie, było więc wadliwe. Pozostaje do rozstrzygnięcia kwestia skutków prawnych wadliwego doręczenia. Chodzi o to, czy w realiach załatwianej sprawy, skutkowało to niedopuszczalnością odwołania.

Organ podatkowy, który wydał decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia (art. 212 zd. 1 O.p.).

Doręczenie decyzji wywołuje szereg skutków prawnych. Wadliwość doręczenia decyzji wpływa na byt prawny aktu. W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowane są dwie przeciwstawne grupy poglądów. Według pierwszej, wady w zakresie doręczenia decyzji nie powodują, że mamy do czynienia z decyzją nieistniejącą. Wchodzi do obrotu i wywołuje skutki prawne decyzja doręczona wadliwie, np. z naruszeniem przepisów o doręczeniach, z pominięciem niektórych stron, bądź ich pełnomocników, jak również decyzja doręczona jedynie "do wiadomości". W orzeczeniach z grupy drugiej przyjmuje się natomiast, że decyzja niedoręczona stronie jest decyzją nieistniejącą z prawnego punktu widzenia. Aby organ administracji publicznej, który wydał decyzję, stał się nią związany, czyli aby decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego, decyzję tę musi uprzednio doręczyć stronie. Z tą chwilą decyzja rozpoczyna dopiero swój byt prawny (por. zestawienia poglądów sądów w uchwale NSA z 7.03.2022 r., I FPS 4/21).

NSA ww. uchwale zwrócił uwagę na gwarancyjny charakter przepisów o doręczeniach oraz na podwójne skutki doręczenia: materialnoprawne i procesowe. O tych pierwszych strona nie zawsze dowiaduje się z treści doręczonego jej aktu prawnego. Strona może nie mieć świadomości, a przede wszystkim wiedzy w zakresie skutków materialnoprawnych otrzymanego pisma organu. Stąd też nałożony na ten organ obowiązek komunikowania się bezpośrednio z pełnomocnikiem, z pominięciem samej strony. Strona postępowania administracyjnego, ustanawiając pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa.

W realiach kontrolowanej sprawy pełnomocnik ogólny ujawnionemu w CRPO miał adres do doręczeń (pkt. D.2 pełnomocnictwa PPO-1), tożsamy z adresem siedziby Agencji w Warszawie przy ul. Nowowiejskiej 26A, czyli w miejscu jego byłej pracy w siedzibie Agencji. Agencja odwołała pełnomocnika z zajmowanego stanowiska Dyrektora Departamentu Finansowego, Głównego Księgowego już w styczniu 2017 r. Już wówczas zablokowała mu dostęp do Portalu Podatkowego, a po okresie wypowiedzenia jego stosunek pracy w Agencji ustał w kwietniu 2017 r. Pominięcie w takiej sytuacji pełnomocnika ogólnego przy doręczeniu decyzji organu I instancji z 31.08.2021 r. nie naruszało funkcji gwarancyjnych przepisów o doręczeniach. Nie sposób twierdzić, że pracownik Agencji, niepozostający w stosunku pracy ze skarżącą od kilku lat miałby, w toku obecnego postępowania, uczestniczyć w nim w jej interesie.

Sąd dostrzega, że instytucja doręczania pism na adres pełnomocnika ogólnego nie może być wykorzystywana przez nierzetelne strony w sposób prowadzący do unicestwiania czynności organu administracji publicznej i tym samym do unikania odpowiedzialności administracyjnej za gospodarowanie odpadami. Jednak w realiach kontrolowanej sprawy nie miała miejsca taka sytuacja. Agencja nie unikała tej odpowiedzialności. Przed wszczęciem postępowania złożyła do organu I instancji deklarację z 4.01.2021 r. o wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości położonej w K. przy ul. [...]. W punkcie B.2 deklaracji wprost wskazała jako adres do korespondencji siedzibę Oddziału Regionalnego we Wrocławiu. Pracownicy zarządcy nieruchomości (A. Sp. z o. o.) zajmowali stanowiska w sprawie i kierowali do organu określone żądania (pisma z: 12.07.2021 r. i 16.08.2021 r. oraz wydruki korespondencji email - w aktach organu I instancji). Agencja w skardze do Sądu potwierdziła prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji z 31.08.2021 r. na adres siedziby jej Oddziału Regionalnego we Wrocławiu. Nie zarzuciła pominięcia pełnomocnika ogólnego. Twierdziła wprost, że pełnomocnik ogólny "nie ma umocowania do reprezentowania Agencji" oraz, że jedynym jej pełnomocnikiem w sprawie był pełnomocnik szczególny wnoszący odwołanie.

Treść oświadczenia Agencji musi wpłynąć na ocenę uprawnień procesowych Agencji i możliwość samodzielnego podejmowania czynności procesowych mających istotny wpływ na jej pozycję procesową. Nie można było zlekceważyć jej stanowiska, wyraźnie świadczącego o woli samodzielnego występowania w postępowaniu administracyjnym, bez udziału w nim pełnomocnika ogólnego. Przepis art. 138d § 1 O.p. należy bowiem rozumieć jako przepis, zmniejszający biurokratyczne uciążliwości wynikające z zamiaru działania w danym postępowaniu przez pełnomocnika. Wykładnia przepisów regulujących skutki wpływu pełnomocnictwa do CRPO, w kontekście przepisów o doręczeniach, musi uwzględniać nie tylko procesową skuteczność działania organów administracji (ta została w sprawie zachowana), ale także ochronę praw strony postępowania. Nie służy tej ochronie wymuszanie konwalidacji czynności doręczenia decyzji organu I instancji do rąk byłego pracownika Agencji, z racji braku pozostawania jego w stosunku pracy ze skarżącą od kilku lat.

Błąd leżał po stronie Kolegium, które w świetle pozyskanego wydruku pełnomocnictwa ogólnego z CRPO jakkolwiek prawidłowo uznało, że zostało ono udzielone w 2016 r., to jednak przedwcześnie zakwalifikowało pominięcie pełnomocnika ogólnego, w realiach kontrolowanej sprawy, za wadę skutkującą niedopuszczalnością wniesionego odwołania.

Kolegium pominęło przepis art. 138o O.p., który zawiera odesłanie do stosowania do pełnomocnictw przepisów kodeksu cywilnego oraz kodeksu postępowania cywilnego w zakresie nieuregulowanym przepisami O.p. W sytuacji przekroczenia przez pełnomocnika zakresu umocowania, a więc także wówczas, gdy osoba działająca jako pełnomocnik nie ma umocowania albo przekroczy jego zakres, ważność czynności rzekomego pełnomocnika zależy od ich potwierdzenia przez osobę udzielającą pełnomocnictwa (art. 103 § 1 K.c.). Potwierdzenia tego należy dokonać w toku postępowania administracyjnego, w którym taka sytuacja wystąpiła, przed wydaniem ostatecznej decyzji w sprawie. Ma ono moc wsteczną, gdyż odnosi się do chwili dokonania czynności w imieniu mocodawcy. Innymi słowy, konwalidacja nieprawidłowo podjętej czynności ma ten skutek, że stanie się ona czynnością prawidłową.

Jeżeli Agencja nie wiedziała o stwierdzonych przez Kolegium wadliwościach w doręczaniu pism na etapie postępowania piewszoinstancyjnego (w tym decyzji organu I instancji) związanych z ujawnionym w CRPO umocowaniem pełnomocnika ogólnego, to należało uświadomić skarżącej jej położenie procesowe w jakim się znalazła, poinformować o zaistniałej sytuacji, dać jej możliwość potwierdzenia czynności procesowych dokonanych z udziałem osób niewłaściwie umocowanych, które - nie będąc uprawnionymi - pisma te odbierały. Wymagała tego od Kolegium zasada informowania (art. 122 O.p.), obowiązek zapewnienia stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału w każdym jego stadium (art. 123 O.p.) oraz zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 121 O.p.).

Kolegium zaniechało skierowania do Agencji wezwania o udzielenie niezbędnych wyjaśnień i nie udzieliło jej stosownych pouczeń. Skarżąca udzieliła wyjaśnień dopiero w skardze do Sądu potwierdzając, że doręczenie decyzji z 31.08.2021 r. na adres Oddziału Regionalnego Agencji we Wrocławiu było prawidłowe.

W ocenie Sądu, w realiach kontrolowanej sprawy, pominięcie pełnomocnika ogólnego ujawnionego w CRPO, należy ocenić jako niemające wpływu na byt prawny decyzji organu I instancji z 31.08.2021 r. W sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie niedopuszczalności odwołania gdyż decyzja weszła do obrotu prawnego. Nie było zatem podstaw do wydania zaskarżonego postanowienia, a wydając postanowienie Kolegium naruszyło art. 228 § 1 pkt 1 O.p.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni powyższe rozważania Sądu, stosownie do postanowień art. 153 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze orzeczono, jak w sentencji wyroku w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. o kosztach Sąd orzekł zgodnie z art. 200, w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Na zasądzoną kwotę 597 zł składały się: koszty zastępstwa procesowego (480 zł), wpis od skargi (100 zł) i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).