Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 96/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 i 39  ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, 77,  par. 1 i  art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2017r., nr [...], wydaną na podstawie art. 106 ust. 1 i 4, art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 i 4 oraz art. 39 ust 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. 2016, poz. 930 ze zm., dalej jako ustawa), art. 104, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz. 1257, dalej jako k.p.a.) oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 roku w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych

z pomocy społecznej (Dz. U z 2015 r., poz. 1058) i zarządzenia nr [...] Wójta Gminy S. z dnia [...].12.2014 r. w sprawie upoważnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej, należących do właściwości gminy, po rozpatrzeniu wniosku Pana A. K., zam. [...], [...] z dnia 9 października 2017 r., o przyznanie zasiłku celowego na zakup koniecznych artykułów higienicznych, sanitarnych i bielizny, Wójt Gminy S. odmówił Panu A. K. pomocy w formie zasiłku celowego ww. cel.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podstawę materialno-prawną do przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego stanowią przepisy art. 8 i 39 ustawy o pomocy społecznej. Na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 ustawy pomocy społecznej w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej osobie/rodzinie może zostać przyznany zasiłek celowy. Zasiłek ten może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Organ wskazał, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41. 53a, 78 i 91 przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (kwoty 634,00 zł) zwanym dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 ust. 4 ustawy potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny być uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Zatem przyznanie zasiłku uzależnione jest od wielu czynników obiektywnych, takich jak: okoliczności konkretnej sprawy, w tym sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Nie ulegało w ocenie organu wątpliwości, że organ nie może zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc oraz zawsze udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Żaden z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje organów pomocy społecznej do pełnego pokrycia wszystkich zgłaszanych żądań.

Organ I instancji ustalił na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, że dnia [...] października 2017r. sporządzono u A. K. aktualizację wywiadu środowiskowego. Wnioskodawca ma [...] lata, jest [...], posiada [...] dzieci, w tym jedno niepełnoletnie w wieku [...] lat. Na dzieci w wieku [...] i [...] lat, prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2008 roku, sygn. akt [...] ma ustalone alimenty w kwocie łącznej [...] zł miesięcznie, płatne do rąk matki dzieci. Pozostałe dzieci są samodzielne, mieszkają w W. Wnioskodawca mieszka w [...] izbowym domu swojego syna D. K., zamieszkującego w W., który ten odziedziczył po babce Z. K. Budynek jest wyposażony we wszystkie media, jego pomieszczenia są zadbane, czyste, wyposażone w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego. Dom i nieruchomość tworzy siedlisko, które stanowi centrum życiowym A. K. od wielu lat, prowadzącego jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest bezrobotnym bez prawa do zasiłku od dnia [...] grudnia 2012 r. jako długotrwale bezrobotny. Zgodnie z przeprowadzonym wywiadem środowiskowym - z informacji przekazanych przez wnioskodawcę wynika, że utrzymuje się z pomocy rzeczowej rodziny i sąsiadów. We wrześniu 2017 r. nie uzyskał żadnego dochodu, nie korzystał z karty płatniczej syna D. K. Syn we wrześniu br. odwiedził ojca trzykrotnie dostarczając mu artykuły żywnościowe, rodzina opłaciła rachunki za energię elektryczną, opał, paliwo do samochodu, telefon komórkowy, dojazdy do W. A. K. ma dobre relacje z dziećmi i byłą żoną. D. K. wywiązuje się w należyty sposób z obowiązku alimentacyjnego w stosunku do ojca, partycypując w kosztach utrzymania ojca, uiszczając przynajmniej w części opłaty związane z utrzymaniem domu.

Organ podkreślił, że A. K. nadal pozostaje w trakcie badań lekarskich. Odwołał wizytę u [...] wyznaczoną na dzień 17 października 2017 r., pomimo, że otrzymał na ten cel pomoc finansową zgodnie z postanowieniami zawartego kontraktu socjalnego. Organ podał, że A. K. otrzymał pomoc na leczenie w wysokości [...] zł – decyzja [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. oraz decyzja [...] z dnia [...] października 2017 r. w wysokości [...] zł.

Celem przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej A. K. został zawarty

z nim kontrakt socjalny dnia [...] lipca 2017 r., w celu wzmocnienia aktywności

i samodzielności życiowej oraz zawodowej. Kontrakt przewiduje podejmowanie działań przez A. K., wniesienie pozwu do sądu o obniżenie alimentów zasądzonych na dwoje dzieci A. K., podejmowanie działań w celu znalezienia A. K. pracy na terenie gminy S., ewentualne wystąpienie o zachowek i o alimenty od pełnoletnich dzieci oraz złożenie wniosku o przyznanie emerytury. Kontrakt przewiduje, że po podjęciu pracy i uzyskiwaniu stałego miesięcznego dochodu, który umożliwi A. K. ewentualne wynajęcie mieszkania, w przypadku gdyby jego zdaniem dochód był niewystarczający na jego potrzeby - wystąpienie do spadkobiercy po zmarłej matce Z. K. o zapłatę należnego zachowku lub do pełnoletnich dzieci - o dobrowolne płacenie alimentów w brakującej kwocie, niezbędnej do zaspokojenia jego potrzeb oraz ewentualne wystąpienie do sądu o zachowek lub alimenty od pełnoletnich dzieci. Organ wyjaśnił jednocześnie, że Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

w S. dysponował kwotą [...] zł na przyznanie pomocy społecznej

w formie zasiłków celowych w 2017 r. Miesięczna kwota do wydatkowania na przyznanie pomocy społecznej w formie zasiłków celowych w 2017 r. wynosiła

[...] zł w skali roku, a pomocą społeczną w formie zasiłków celowych objęto [...] osób i rodzin. We wrześniu 2017 r. pomoc społeczną w formie zasiłków celowych otrzymało [...] osób, w łącznej wysokości [...] zł. Średnia wysokość udzielonych zasiłków na jednego uprawnionego wyniosła [...] zł.

Organ podał, że decyzjami z dnia [...] września 2017 Nr [...], z dnia [...] września 2017 r. Nr [...], z dnia [...] września 2017 r. Nr [...] - przyznał wnioskodawcy zasiłki celowe w kwocie [...] zł, [...] zł oraz [...] zł - łącznie [...] zł, w związku z realizacją postanowień kontraktu socjalnego. Ponadto A. K. został objęty pomocą finansową w postaci zasiłku okresowego do końca roku 2017 w wysokości [...] zł miesięcznie (decyzja [...] z dnia [...] października 2017 r.). Ponadto Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji [...], z dnia [...] sierpnia 2017 r., w sprawie przyznania zasiłku celowego na opłacenie faktur za energię elektryczną, wodę, telefon w wysokości [...] zł ([...] z [...].10.2017 r.). Świadczenie zostało wypłacone [...] października 2017 r. A. K. w miesiącu październiku 2017 r. złożył 13 wniosków z prośbą o pomoc finansową., któremu przyznano pomoc w formie zasiłku okresowego i celowych na łączną kwotę [...] zł. Zgodnie z przeprowadzonym wywiadem środowiskowym z informacji przekazanych przez wnioskodawcę wynika, że nie osiągnął dochodu w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, w związku z czym nie przekracza kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 634,00 zł.

Organ I instancji odmawiając przyznania wnioskowanego kolejnego świadczenia miał również na względzie otrzymywaną pomoc rzeczową od rodziny

i sąsiadów oraz zadeklarowaną pomoc syna. W ocenie organu potrzeba w tym zakresie mogła zostać zaspokojona na mocy decyzji z dnia [...] października 2017 r. Nr [...] (zasiłek okresowy). Jednocześnie organ podał, że co prawda ustawa o pomocy społecznej nie precyzuje o częstotliwości ubiegania się o zasiłek celowy, to nie może ona mieć charakteru comiesięcznego regularnego wsparcia. Zasiłek celowy przyznawany jest w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej. Ustawodawca wymienia te potrzeby jedynie przykładowo, a ich ocena powinna przebiegać z uwzględnieniem celów i zasad pomocy społecznej. Przedmiotowe świadczenie przyznawane jest na określony cel i ma charakter jednorazowej pomocy doraźnej, ukierunkowanej na konkretny cel bytowy. Nadto organ podniósł, że środki z pomocy społecznej nie mogą być traktowane jako stałe źródło dochodu, chociażby miały służyć zaspokojeniu podstawowych potrzeb życiowych. Na skutek wniesienia odwołania od ww. decyzji przez A. K., decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r., sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r. poz. 1659) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję

W uzasadnieniu orzeczenia SKO podało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Skład orzekający Kolegium odwołując się do regulacji art. 39 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej wskazał, że wyznacznikami ustalenia wysokości zasiłku celowego są - z jednej strony - sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, a z drugiej strony - możliwości finansowe organów pomocy społecznej. Świadczenia dla osób wymagających wsparcia ze strony pomocy społecznej podlegają regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 930 ze zm.). Celami pomocy społecznej określonymi w art. 2 i 3 wyżej wskazanej ustawy jest wspieranie osób i rodzin w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie samodzielnie pokonać, umożliwienie osobie lub rodzinie życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. Cele te osiąga się poprzez wyprowadzenie osoby z systemu pomocy społecznej. Zgodnie z art. 3 powołanej ustawy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Pomoc społeczna udzielana jest bowiem osobom, czy rodzinom między innymi

z powodu ich ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, ciężkiej choroby.

SKO podzieliło ustalenia organu I instancji. Podczas prowadzonych wywiadów środowiskowych przez organ I instancji A. K. wyjaśnił, że nie jest możliwe wystąpienie o zachowek przez niego, ponieważ utraciłby miejsce zamieszkania. Syn musiałby sprzedać nieruchomość, a on sam stałby się bezdomnym, z niewielką kwotą pieniędzy. Ponadto sprzedaż nieatrakcyjnej nieruchomości jest niepewna i w ogóle nie wiadomo, czy kiedykolwiek znalazłby się kupiec. Z oświadczenia złożonego przez skarżącego oraz wywiadu środowiskowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że skarżący w miesiącu sierpniu 2017r. nie uzyskał żadnego dochodu, nie korzystał też z karty płatniczej syna, nie podejmuje żadnej pracy, jest zarejestrowany w PUP w C. jako bezrobotny bez prawa do zasiłku, ponadto otrzymuje pomoc rzeczową żywnościową od syna, znajomych i sąsiadów. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że syn również ponosi częściowo wydatki utrzymania domu i opłacania rachunków. Właściciel nieruchomości D. K. oświadczył, że pomaga ojcu w zakresie utrzymania domu, wnoszenia opłat za energię, zakupu drewna opałowego na zimę, zakupu jedzenia dla ojca oraz karmy dla psów, co średnio miesięcznie wynosi ok. [...]zł.

Kolegium wskazało, że jak wynika z wywiadu środowiskowego, skarżący otrzymuje pomoc rzeczową od rodziny i sąsiadów. Na 13 wniosków złożonych

w GOPS o zasiłek celowy przyznano skarżącemu pomoc w postaci zasiłków celowych i okresowego ogółem na kwotę [...] zł.

Kolegium utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję - odmawiającej przyznania wnioskowanego świadczenia podkreśliło, że A. K. nie jest osobą nieporadną, korzysta nieodpłatnie z mieszkania, a ponadto uzyskuje pomoc rzeczową od syna, byłej żony, sąsiadów i znajomych. Syn opłaca w większości rachunki z tytułu utrzymania domu, za to wnioskujący o zasiłek dba o jego własność, utrzymuje dom w należytym porządku, opiekuje się dwoma psami, z których jeden należy do syna. Skarżący nie jest osobą samotną, pomimo iż samotnie gospodaruje

i zamieszkuje w domu syna, ma dorosłe dzieci - syna i córkę, którzy wspierają ojca w trudnej sytuacji (również materialnie). W dniu [...] maja 2017r. przeprowadzono również wywiad środowiskowy z D. K., który oświadczył, że ojciec jest pełnomocnikiem w zarządzaniu jego nieruchomością, w miarę możliwości ponosi część kosztów z tym związanych. Ojcu pomaga w formie rzeczowej w utrzymaniu domu, ponosi opłaty za energię, zakup drewna opałowego, zakup jedzenia dla psów, zakup jedzenia dla ojca. Pomoc rzeczowa świadczona jest na ok. [...] zł miesięcznie. D. K. prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną i synem, odmówił podania dochodu swojej rodziny, obciążenia finansowe rodziny to [...] miesięcznie. A. K. realizując postanowienia kontraktu socjalnego wystąpił do sprzedawcy energii elektrycznej o rozłożenie zadłużenia na raty, częściowo zadłużenie spłacił syn A. K. oraz otrzymał propozycje pracy w Urzędzie Gminy S. na stanowisku pracownik gospodarczy. W dniu [...] lipca 2017r. otrzymał skierowanie do lekarza medycyny pracy na wstępne badanie lekarskie, przed podjęciem pracy na stanowisku pracownik gospodarczy. Obecnie jest w trakcie diagnostyki lekarskiej, otrzymał skierowanie do [...] i [...].

Skład orzekający Kolegium podzielił pogląd, że pomoc społeczna pełni funkcję wspomagania osób i rodzin w rozwiązywaniu trudności życiowych, w tym materialnych, ale niekoniecznie służy zaspokajaniu ich potrzeb w całości. Osoba ubiegająca się o pomoc winna podjąć własne działania w kierunku poprawy swojej sytuacji materialnej. Zainteresowany winien mieć świadomość, że wsparcie organu pomocy społecznej nie może polegać na wyrównaniu wszystkich niedostatków nawet o charakterze elementarnym. Pomoc społeczna pełni bowiem jedynie funkcję uzupełniającą w stosunku do własnych możliwości podopiecznych, którzy zobowiązani są do czynienia starań o rozwiązywanie swoich problemów życiowych przede wszystkim we własnym zakresie.

A. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzje, wnosząc o ich uchylenie.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ II stopnia usankcjonował brak dochowania przez organ I stopnia ustawowego wymogu działania w celu zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Skarżący wskazał, że oczekiwał od organów administracji przestrzegania przepisów art. art. 2 pkt 1, art.3 pkt 1, art.16 pkt 1 i pkt 2, art.119 pkt 1 ppkt 3 ustawy o pomocy społecznej oraz podniósł, że na żadnym etapie, żadnego postępowania, jakikolwiek organ nie wykazał aby posiadał realnie własne uprawnienia, zasoby i możliwości poprawy swojej sytuacji. Organy przypisywały mu tylko teoretyczne istnienie takich możliwości. Skarżący podał, że skorzystanie z instytucji zachowku prowadziło by w jego sytuacji do bezdomności, nie gwarantując środków na wynajem czegoś, czego dziś wynajmować nie musi, bowiem posiada dach nad głową, nie ponosząc kosztów najmu. Skarżący podniósł, że nie posiada żadnych zasobów, a wykorzystuje możliwości w ramach kontraktu socjalnego, co jednak nie przekłada się na jakąkolwiek poprawę jego sytuacji. Za absurdalne skarżący uważa rozstrzygnięcia odmawiające mu środków na zakup artykułów higienicznych, sanitarnych i bielizny. Skarżący wskazał, że niepodejmowanie przez niego pracy nie wynika z niechęci do pracy, bowiem ma udokumentowane [...] lata pracy, ale oznacza brak możliwości jej podjęcia. Otrzymana przez skarżącego oferta pracy fizycznej, okazała się być ze względów medycznych niemożliwa do przyjęcia. Skarżący podkreślił, że przy przyznawaniu zasiłku powinny być uwzględnione środki finansowe pozostające w dyspozycji organu, a organ pomocy społecznej w S. przez ponad pół roku wykorzystał 20% środków budżetowych, co świadczy raczej o ich nadmiarze a nie o braku.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów skargę należy uznać za niezasadną.

Podstawą prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia są przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 poz. 930 ze zm.). Zgodnie

z art. 2 ust. 1 u.p.s. pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. stanowi, że w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Użyte w tym przepisie słowo "może" oznacza, że przyznanie zasiłku celowego ma charakter uznaniowy, a to powoduje, że nawet przy zaistnieniu przesłanek do jego otrzymania nie każda osoba musi go otrzymać. Należy podkreślić, iż samo przyznanie, jak i wysokość przyznanego świadczenia zależą od uznania organu wydającego decyzję. Udzielanie pomocy społecznej jest limitowane posiadanymi przez organy administracji środkami, zwłaszcza pieniężnymi. Uznanie administracyjne obejmuje również prawo organu do oceny hierarchii zgłaszanych potrzeb, które należy rozeznać w kontekście ogólnej liczby osób ubiegających się

o pomoc oraz zgłoszonych przez nich potrzeb. Ośrodki pomocy dysponują, jak już wyżej wskazano, ograniczonymi środkami. Obowiązkiem organu jest w takich przypadkach wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności, które miały wpływ na jej podjęcie. Nie powinna budzić jakichkolwiek wątpliwości teza, że organ nie posiada obiektywnych możliwości, aby zaspokoić (zabezpieczyć) wszystkie potrzeby osób ubiegających się o pomoc, jak również w każdym przypadku udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości. Pozostaje także poza sporem okoliczność, że organ administracji nie może podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest związany przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również przywołanymi przepisami ustawy o pomocy społecznej.

Sądowa kontrola uznania administracyjnego polega na analizie postępowania dowodowego poprzedzającego decyzję i realizacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Wymaga również podkreślenia, iż decyzje pozostawione uznaniu administracyjnemu wymagają szczególnie wnikliwego i wszechstronnego uzasadnienia kryteriów i okoliczności, w tym respektowania zasady ogólnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., jakimi organ kierował się przy ustaleniu określonej treści rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie zwrócono uwagę, że organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany, zgodnie z art. 7 k.p.a. rozstrzygnąć sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków (por: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 1981 r., SA 820/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 57).

Przenosząc przedstawione powyżej uwagi na realia niniejszej sprawy należy stwierdzić, że w ocenie Sądu, organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, iż skarżący nie pozostaje bez wsparcia finansowego GOPS opisując przyznaną pomoc. Jednocześnie podał kwotę środków pieniężnych, jakie wydatkował w 2017r., a także średnią wysokość zasiłku przyznanego na jedną osobę uprawnioną.

Organ I instancji zwrócił uwagę, że zobowiązany do alimentacji jego syn D. K. wywiązuje się za zobowiązania świadcząc pomoc ojcu o wartości około [...] złotych miesięcznie. Obowiązek organów pomocy społecznej wynikający z przepisów analizowanej ustawy jest bowiem obowiązkiem następczym w stosunku do wynikającego z przepisów Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego. Skarżący własnymi siłami, przy pomocy rodziny i sąsiadów przezwycięża trudności natury materialnej. Jest osobą zaradną, której podstawowe potrzeby życiowe są zaspokajane również przy wsparciu OPS.

W rozpoznawanej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji poddały należytej ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione było udzielenie skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego. Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że organy wydając decyzje nie naruszyły przepisu art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Jak wskazano już wyżej, nawet fakt spełnienia kryteriów ustawowych nie oznacza automatycznego przyznania osobie zainteresowanej świadczenia i w wysokości zgodnej z oczekiwaniami. Podkreślenia wymaga, iż pomoc społeczna nie może być traktowana, jako stałe źródło dochodu, albowiem celem tej instytucji jest wspieranie osób i rodzin w przezwyciężeniu trudnej sytuacji.

Udzielając świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględnienia potrzeb osób korzystających

z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Nadto, organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu

o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2007 r., sygn. akt l OSK 1464/06, Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r., sygn. akt l OSK 624/07, Lex nr 500091; z dnia 14 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1498/10).

Sąd podziela pogląd prezentowany w wyroku NSA z dnia 28 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 116/10 (LEX nr 594935) i przyjmuje za własny, iż "w sprawach

z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej - kryteria ustawowe sformułowane w art. 2 - 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W ramach takiej kontroli nie mieści się badanie samego uznania administracyjnego (por. ww. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2009 r., sygn. akt I OSK 1457/08). Byłoby to bowiem przyjęcie przez sąd administracyjny roli kolejnego organu rozstrzygającego sprawę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można podzielić poglądu o konieczności wskazania,

w każdym przypadku, w uzasadnieniu decyzji w przedmiocie zasiłku celowego, precyzyjnie możliwości finansowych organu pomocy społecznej. Taki obowiązek nie wynika z norm art. 39 ust. 1 i 2 i art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, art. 3 ust. 4 tej ustawy, czy też art. 107 § 3 k.p.a. To samo odnosi się do ilości środków finansowych, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej w skali miesiąca na potrzeby związane z przyznawaniem zasiłków celowych, wysokości zasiłków udzielanych na jednego uprawnionego i ilości osób korzystających w danym miesiącu z tej formy pomocy. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych w przedmiocie pomocy społecznej, nie może sięgać do okoliczności z zakresu celowości wydatkowania świadczeń z pomocy społecznej. Taka kontrola byłaby bowiem sprzeczna z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W sprawach z zakresu pomocy społecznej, rozstrzyganych na zasadzie uznania administracyjnego, jak już powiedziano wyżej, kryteriami wyboru rozstrzygnięcia powinny być cele i zadania pomocy społecznej, a nie subiektywne oczekiwania osób uprawnionych, zmierzające do obarczenia organów pomocy społecznej pełnym zakresem obowiązków przejęcia całkowitej opieki finansowej i życiowej nad osobą dotkniętą jedną z form niedostatku, określonych w art. 7 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze dotychczas powiedziane, podzielić zatem należało słuszny pogląd Sądu, iż brak jest przepisów,

z których wynikałby obowiązek organu udowadniania kosztów związanych z jego działalnością. Jeszcze raz zatem powtórzyć przyjdzie, iż wobec kontrolnych uprawnień Sądu, ograniczonych tylko do legalności decyzji, kontrola możliwości finansowych organu, jak również sposobu rozdysponowywania środków wykraczałaby poza kognicję Sądu wyznaczoną przepisem art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (por. uzasadnienie wyroku NSA z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1398/09, zamieszczonego na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl)".

Pogląd ten został podtrzymany w najnowszym orzecznictwie i w wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 2762/16 (LEX nr 2339641) NSA wskazał dodatkowo, że "Nie jest rzeczą sądu administracyjnego kontrola dysponowania środkami przez organy pomocy społecznej, w sytuacji, gdy strona nie w pełni jest usatysfakcjonowana wartością przyznanych jej świadczeń. Sąd administracyjny nie ma prawnych instrumentów, by prowadzić społeczno- ekonomiczną analizę sposobu dystrybucji przez organ pomocy społecznej środków, którymi organ ten dysponuje".

Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, że w kontrolowanej sprawie nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego, ani do żadnych innych naruszeń prawa, które skutkowałyby usunięciem z obrotu prawnego decyzji organów obydwu instancji. Decyzje są oparte na należytych ustaleniach stanu faktycznego i niewadliwym zastosowaniu instytucji uznania administracyjnego. Stosując tę instytucję organ prawidłowo ocenił zakres niezbędnego wsparcia dla skarżącego

w świetle rzetelnie ustalonej jego sytuacji, ale w kontekście możliwości finansowych udzielenia pomocy. Z akt sprawy wynika, że organ pierwszej instancji reaguje na różne potrzeby skarżącego. Niewątpliwie sytuacja skarżącego jest trudna, ale skala zidentyfikowanych przez organ potrzeb zmusza organ pierwszej instancji do dostosowywania wysokości świadczeń do faktycznych możliwości ośrodka pomocy społecznej.

Reasumując należy stwierdzić, że organy administracji prawidłowo ustaliły stan faktyczny, dokonały prawidłowej oceny prawnej obowiązujących przepisów i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. W tej sytuacji skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.