Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1165/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Elżbieta Lenart Asesor WSA Sławomir Antoniuk /spr./ Protokolant referendarz sądowy Aneta Trochim -Tuchorska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi M. K. i W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznania odwołania M. K. i W. M., utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy J. z dnia [...] września 2003 r., nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonych nr ew. [...], [...], [...] położonych na terenie wsi i gminy J. stanowiących własność A. W., W. G., R. K., W. M.

Z ustaleń organu wynika, że M. K. i W. M. dnia 4 września 2001 r. wystąpili do Wójta Gminy J. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie wydania decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości przy ul. [...] w J. położonych na wschód od działek o nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Wymienieni we wniosku jako podstawę wznowienia postępowa podali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem uznają się za stronę postępowania podziałowego w rozumieniu art. 28 k.p.a. i w związku z tym nie brali udziału w postępowaniu.

W dniu [...] września 2003 r. Wójta Gminy J. wydał decyzję nr [...] orzekającą o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...] zatwierdzającej projektu podziału nieruchomości oznaczonych nr ew. [...], [...], [...] położonych na terenie wsi i gminy J. stanowiących własność A. W., W. G., R. K., W. M. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że M. K. i W. M. wnioskiem z dnia 3 września 2001 r. wystąpili o wznowienie postępowania w sprawie podziału nieruchomości oznaczonych nr ew. [...], [...], [...] położonych na terenie wsi i gminy J. (ul. [...]). W tym wniosku wskazali, że jako właściciele działek bezpośrednio sąsiadujących nie uczestniczyli w postępowaniu podziałowym, zatem zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. należy wznowić to postępowanie. W celu zbadania przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji Wójt Gminy J. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją zatwierdzającą projekt podziału przedmiotowej nieruchomości. W efekcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego tenże Wójt stwierdził brak uzasadnienia dla istnienia przesłanek, które nakładałyby na organ obowiązek, by ten zapewnił M. K. i W. M. udział w postępowaniu podziałowym sąsiednich działek. Wnioskodawcy nie wykazali interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. w stosunku do sąsiednich nieruchomości. W końcowej części uzasadnienia organ wskazał, że brak udziału wnioskodawców w postępowaniu podziałowym przedmiotowej nieruchomości nie jest okolicznością uzasadniającą uchylenie lub zmianę decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r.

Od tej decyzji odwołanie wnieśli M. K. i W. M. domagając się jej uchylenia. Podkreślili, że zaskarżona decyzja jest dla nich niekorzystna i została wydana przez Urząd Gminy J., a nie przez właściwy organ. Decyzja ta jest "usankcjonowaniem na siłę" niezgodnego z prawem postępowania przy wydawaniu decyzji o zatwierdzeniu podziału przedmiotowych działek. Podział ten, z powodu wytyczenia dróg wokół działek stanowiących własność odwołujących się, spowoduje ograniczenie możliwości budowy na tych działkach. Zamieszkiwanie na takiej "wyspie" stanie się nie do zniesienia. Rozwiązania urbanistyczne dla fragmentu tego terenu są niewłaściwe i dlatego odwołanie, z powodu naruszenia przepisów prawa przy podziałach nieruchomości, jest zasadne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymując decyzję Wójta Gminy J. podniosło w uzasadnieniu, że wznowienie postępowania administracyjnego należy do tzw. postępowań nadzwyczajnych i poddane jest ostrym rygorom proceduralnym. Do obostrzeń związanych z procedurą wznowieniową zaliczana jest odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej w przypadku nie stwierdzenia realizacji przesłanek z art. 145 § 1 k.p.a. Organ wskazał na konieczność rozważenia legitymacji M. K. i W. M. do występowania w charakterze strony, w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości. W przekonaniu składu orzekającego stroną postępowania podziałowego jest właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości będącej przedmiotem podziału. Powyższe stanowisko potwierdzone jest licznymi orzeczeniami Naczelnego Sądu Administracyjnego. Państwo M. K. i W. M. odwołujący się od decyzji o odmowie uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. nie są z całą pewnością właścicielami ani użytkownikami wieczystymi nieruchomości oznaczonych nr [...], [...], [...] położonych na terenie wsi i gminy J., stanowiących własność A. W., W. G., R. K., W. M. Zatem nie są i nie byli stroną postępowania podziałowego ww. nieruchomości. Jak podnoszą wnoszący odwołanie są oni właścicielami sąsiadujących działek, co nie daje im, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, legitymacji do udziału w tym postępowaniu. Ustosunkowując się do argumentów, że decyzja wydana została przez Urząd, a nie przez organ, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, iż na egzemplarzu decyzji znajdującym się w aktach administracyjnych sprawy, widnieje pieczęć z wskazaniem "z up. Wójta" oraz podpis osoby posiadającej upoważnienie, zatem decyzja została wydana przez odpowiedni organ administracyjny. Albowiem w gminie organem uprawnionym do wydania decyzji jest wójt, bądź osoba do tego przez wójta upoważniona – zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Skoro odwołujący się nie są stroną postępowania podziałowego zakończonego ostateczną decyzją Wójta Gminy J. z dnia [...] grudnia 2000 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zobligowane było do wydania decyzji utrzymującej w mocy ww. decyzję Wójta Gniny J.

W dniu 29 czerwca 2004 r. M. K. i W. M. wnieśli – za pośrednictwem organu - skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego W. z dnia [...] maja 2004 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] września 2003 r., a także z dnia [...] grudnia 2000 r. Zdaniem skarżących, powyższe decyzje nie powinny pozostać w obrocie prawnym ze względu na naruszenie przepisów prawa przy zatwierdzeniu podziału przedmiotowych działek. Ponadto skarżący podnieśli, że nie zostało zauważone przez Kolegium, iż w odwołaniu prosili o wnikliwe zbadanie z urzędu sprawy dotyczącej zatwierdzenia podziału działek, dlatego też składają formalny wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej podział działek sąsiadujących z ich działkami w J. Zdaniem skarżących nie może być prawidłowym rozwiązaniem urbanistycznym projektowanie dróg wokół ich niewielkich nieruchomości. Tym samym dopuszczający takie rozwiązania projekt podziału działek jest niezgodny z prawem.

W odpowiedzi na Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Podkreślić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywania kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie jest zasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przymiot strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym należy przyznać osobie, która wywodzi swe prawa z normy prawnej, która kształtuje jej uprawnienia lub obowiązki. Zasadnym w tym miejscu jest zacytowanie tezy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1876/99 – Lex nr 47938: "Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowany tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnopranej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie – o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej".

W przypadku podziału nieruchomości na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r., Nr 46, poz. 543 ze zm.), stronami postępowania są wyłącznie właściciele lub użytkownicy wieczyści, co oznacza, że stronami postępowania o podział nieruchomości nie są osoby, które aktualnie nie mają do nieruchomości objętej podziałem tytułu prawnego. Art. 140 k.c. stanowi, że właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy, i w tych samych granicach rozporządzać rzeczą.

Tymczasem skarżący uważają się za stronę postępowania zakończonego zatwierdzeniem projektu podziału nieruchomości, gdyż wywodzą swój interes prawny z okoliczności posiadania tytułu prawnego do działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością objętą podziałem. Niewątpliwie w interesie tych osób leży, aby nie pogarszać warunków korzystania z własnej nieruchomości, na skutek planowania obok niej inwestycji drogowych. M. K. i W. M. posiadają interes faktyczny w tym, aby brać udział w postępowaniu podziałowym, jednakże interes ten nie wywodzi się z normy prawnej, która kształtuje ich uprawnienia lub obowiązki, zatem nie jest interesem prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a.

Nie posiadając przymiotu strony w postępowaniu o podział nieruchomości skarżący nie mogą skutecznie wykazać, iż w sprawie niniejszej zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zatem organy obu instancji zasadnie odmówiły uchylenia decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości sąsiednich do nieruchomości stanowiących własność M. K. i W. M.

Odnosząc się do wniosku zawartego w skardze, dotyczącego rozszerzenia wniosku z dnia 3 września 2001 r. skierowanego do Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. o stwierdzenie z urzędu nieważności decyzji Wójta Gminy J. z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...], należy wskazać, że wniosek ten stanowi podstawę do wszczęcia odrębnego podstępowania administracyjnego przez właściwy organ administracji publicznej i nie może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.