Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 405/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107, 156 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 48.1, 3 p. 1:5, art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi MK na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Uzasadnienie.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB"), działając na podstawie art. 48 ust. 1 i 4, art. 83 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (dalej: "Pr. bud."), art.104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") nakazał z urzędu MK rozbiórkę obiektów tymczasowych (16 domków holenderskich, recepcja) wraz z tymczasowymi instalacjami zewnętrznymi: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną na działce nr [...] w [...], gm. [...] przy ul. [...] - wybudowanych (ustawionych) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Uzasadniając ww. decyzję PINB wskazał, że [...] grudnia 2013 r. do PINB wpłynęło pismo Starosty [...] znak [...], informujące o wybudowaniu bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego obiektów budowlanych na działce nr [...] w [...]. Analiza dokumentacji pozwoliła ustalić, że inwestor MK w dniu [...] marca 2013 w sprawie znak [...] zgłosił zamierzenie budowy tymczasowego (na okres 120 dni) pola campingowego składającego się z 16 domków holenderskich, budynku recepcji, wiaty oraz instalacji zewnętrznych na w/w nieruchomości. Na powyższe zgłoszenie organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wniósł sprzeciwu. Kontrola przeprowadzona w dniu [...] listopada 2013 r. przez pracowników Urzędu Starostwa Powiatowego w [...], mająca na celu sprawdzenie wykonania obowiązku polegającego na rozbiórce tymczasowych obiektów budowlanych wykazała, że na działce znajdują się wymienione w zgłoszeniu obiekty budowlane, ale usytuowane inaczej, niż wskazane w zgłoszeniu z dnia [...] marca 2013 r.

Przeprowadzona kontrola przez pracowników PINB przy udziale MK w dniu [...] lutego 2014 r. pozwoliła ustalić, że na nieruchomości gruntowej o nr ewidencyjnym [...] w [...] przy ul. [...] usytuowane są obiekty budowlane: 16 domków holenderskich, budynek recepcji o konstrukcji drewnianej przyłączone do instalacji zewnętrznych: wodociągowej, kanalizacji sanitarnej oraz energetycznej oraz zeskładowana pod plandeką rozebrana drewniana wiata. Ponadto ustalono, że powyższe obiekty stoją w sposób nieregularny, są poprzechylane (niewypoziomowane), co wg oświadczenia inwestora ma świadczyć o wykluczeniu ich z możliwości użytkowania. W momencie kontroli obiekty nie były użytkowane, a robót budowlanych nie prowadzono.

W dniu [...] lutego 2014 r. organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego ustawienia ww. obiektów wraz z instalacjami zewnętrznymi: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną na działce nr [...] w [...]. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 2 ustawy Pr. bud. można zalegalizować zaistniałą samowolę, jeśli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r. znak [...] organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do [...] kwietnia 2014 r. niezbędnych dokumentów, umożliwiających legalizację samowolnie ustawionych obiektów budowlanych w postaci zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 4 egz. projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniami. Inwestor do dnia wydania przedmiotowej decyzji wymaganych dokumentów nie dostarczył.

W dniu [...] lutego 2014 r. MK złożył natomiast kolejny wniosek do Starosty [...] znak [...], obejmujący zamiar wybudowania tymczasowych obiektów budowlanych w miejscowości [...] na działce nr [...]. Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2014 r. znak [...] nałożył na niego obowiązek uzupełnienia wniosku o przedstawienie na mapie usytuowania, obrysu i układu istniejących i projektowanych tymczasowych obiektów budowlanych. Po uzupełnieniu wniosku przez inwestora w dniu [...] kwietnia 2014 r. Starosta [...] przyjął pozytywnie wniosek.

PINB wskazał też, że tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt. 12 ustawy Prawo budowlane, jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, nie jest obiektem budowlanym, którego budowa została zwolniona przez ustawodawcę z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Przestawienia obiektu tymczasowego w inne miejsce w obrębie tej samej nieruchomości trudno jest w ocenie organu uznać za wykonanie obowiązku rozbiórki lub przeniesienia, takie przyjęcie prowadziłoby bowiem do próby ominięcia obowiązującej w tym przedmiocie regulacji. Przyjąć w takim przypadku należy, że wskutek braku rozebrania bądź przeniesienia takiego obiektu w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, inwestor pozbawia obiekt cechy uprawniającej do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 12 Pr. bud. i prowadzi do przekształcenia takiego obiektu w obiekt, który wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji, taki obiekt należy uznać za wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, co stanowi samowolę budowlaną, skutkującą obowiązkiem zastosowaniem przepisu art. 48 Pr. bud. Organem właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie przedmiotowej samowoli budowlanej jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego. Organ ten zobowiązany jest do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu lub przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego, zgodnie z art. 48-49 Pr. bud.

Ponadto, jak wyjaśnił organ, zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt. 3 Pr. bud., w postępowaniu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych właściwy organ administracji architektoniczno-budowanej wnosi sprzeciw, m.in. jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w przywołanym art. 29 ust. 1 pkt. 12 Pr. bud., w miejscu, w którym taki obiekt istnieje. Celem powyższego przepisu jest uniemożliwienie legalizowania poprzez zgłoszenie nielegalnie ustawionych obiektów tymczasowych oraz zagwarantowanie, że tymczasowe obiekty, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 12 Pr. bud., wykonywane na podstawie zgłoszenia, będą rozbierane zgodnie z terminem rozbiórki określonym w zgłoszeniu, a więc będą to rzeczywiście obiekty funkcjonujące w danym miejscu nie dłużej niż 120 dni.

W ocenie organu, w przypadku tego rodzaju obiektów sformułowanie "w miejscu, w którym taki obiekt istnieje" należy interpretować przy uwzględnieniu powyższego celu ustawodawcy, tym samym uznać należy, że istotna jest okoliczność że obiekt znajduje się na określonej działce, nawet jeżeli jego fizyczne położenie na tej działce uległo zmianie. W tej sytuacji, realizując zapis art. 48 ust. 4 Pr. bud. "w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli właściwy organ nakazuje, (...), w drodze decyzji, rozbiórką obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę", niniejszą decyzją orzeka się o rozbiórce obiektów.

Pismem z dnia [...] maja 2015r. skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB") MK, reprezentowany przez pełnomocnika, zażądał na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 i nast. k.p.a. oraz art. 159 § 1 k.p.a.:

1) ·stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. znak [...] o nakazaniu rozbiórki obiektów tymczasowych (16 "domków holenderskich", recepcji) posadowionych na działce nr [...] przy ul. [...] 15, [...] [...],

2) ·wstrzymania wykonania w/w decyzji do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie stwierdzenia jej nieważności.

Decyzji zarzucił rażące naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

1) ·art. 3 pkt. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez błędną wykładnię i uznanie przyczep w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym za obiekty budowlane, podczas gdy przyczepy nie podlegają reżimowi Prawa budowlanego, lecz regulacjom ustawy Prawo o ruchu drogowym,

2) ·art. 2 pkt. 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że "domki holenderskie" są przyczepami w rozumieniu w/w przepisu, a nie obiektami budowlanymi w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego,

3) art. 49b i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez ich zastosowanie w stosunku do rzeczy ruchomych (przyczep w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym), które nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w konsekwencji nie podlegają reżimowi tej ostatniej ustawy.

Uzasadniając swój wniosek MK wskazał, iż przepisy Prawa budowlanego mają zastosowanie wyłącznie do obiektów budowlanych, nie mają natomiast zastosowania do innych rzeczy ruchomych przechowywanych na nieruchomości, w tym nie mają zastosowania do przyczep w rozumieniu art. 2 pkt. 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2012 r. poz. 1137 ze zm.). Wskazane w decyzji "domki holenderskie" nie są obiektami budowlanymi, tylko przyczepami w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym. W konsekwencji nie podlegają one reżimowi ustawy Prawo budowlane.

W związku z tym, że zaskarżona decyzja w sposób oczywisty, tj. zauważalny bez potrzeby szczególnie wnikliwej analizy narusza w/w przepisy prawa materialnego - zasadne było w ocenie MK żądanie stwierdzenia jej nieważności. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia, tj. w niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...].

Art. 159 § 1 k.p.a. stanowi, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W związku z powyższym zasadny jest wniosek o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r. znak [...] [...]WINB, na podstawie art. 158 § 1 i art. 157 § 1, w związku z art.156 § 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Pr. bud., po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej PINB z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], nakazującej MK rozbiórkę obiektów tymczasowych (16 domków holenderskich, recepcja) wraz z tymczasowymi instalacjami zewnętrznymi: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną na działce nr [...] w [...], gm. [...] przy ul. [...] — wybudowanych (ustawionych) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W uzasadnieniu [...]WINB wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady określonej w art. 16 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stabilności rozstrzygnięć administracyjnych, dlatego też może mieć miejsce tylko w przypadku, gdy w sposób bezsporny ustalono istnienie przyczyny powodującej jej nieważność, określonej w art. 156 § 1 k.p.a. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest instytucją procesową, należącą do nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tworzącą prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialno-prawnego - zarówno pod względem podmiotowym jak również przedmiotowym - enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności decyzji, tylko wówczas, gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 k.p.a., a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych. Badanie zgodności z prawem weryfikowanej decyzji odbywa się w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania. Zgodnie z przepisem art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z rażącym naruszeniem prawa. [...]WINB nie stwierdził, aby badana decyzja spełniała powyższą przesłankę.

Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31, które określają wyjątki od tej zasady. Artykuł 29 zawiera wyliczenie obiektów budowlanych i robót, których wykonanie nie wymaga pozwolenia na budowę, zaś art. 30 wyliczenie obiektów i robót budowlanych, których wykonanie wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Art.31 reguluje sprawy rozbiórki obiektów budowlanych.

W świetle powyższych przepisów ustawienie przedmiotowych obiektów budowlanych, podłączonych do zewnętrznych instalacji: wodociągowej, kanalizacyjnej i elektrycznej, powinno być poprzedzone uzyskaniem przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę. "Domki holenderskie", niepołączone trwale z gruntem (jak wskazuje dokumentacja fotograficzna) są tymczasowymi obiektami budowlanymi (art. 3 pkt. 5 prawa budowlanego), których budowa (ustawienie) nie jest zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor zaś nie posiada zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej na wykonanie powyższych robót.

Pomimo przyjętego bez sprzeciwu przez właściwy organ zgłoszenia MK z dnia [...] lutego 2014 r. zamiaru ustawienia na działce nr [...] tymczasowych obiektów budowlanych na okres 120 dni, nie można uznać istniejących na działce 16 domków holenderskich i recepcji, wobec których w dniu [...] lutego 2014r. PINB w [...] wszczął postępowanie administracyjne, jako legalnie wybudowanych. Artykuł 48 i 49 Prawa budowlanego określają zasady postępowania organu w przypadku wybudowania obiektu budowlanego, lub jego części, bez wymaganego pozwolenia na budowę; przewidują one możliwość zalegalizowania samowoli po przedłożeniu przez inwestora określonych dokumentów (art.48 ust.3) oraz uiszczeniu opłaty legalizacyjnej (art.49 ust. 1), zaś niewykonanie nałożonych przez organ obowiązków skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki obiektu (art.48 ust. 1, w związku z art. 48 ust. 4).

Ponieważ inwestor nie przedłożył żądanych przez PINB w [...], postanowieniem z dnia [...] lutego 2014r. dokumentów, nakaz rozbiórki samowolnie wykonanych obiektów został orzeczony zgodnie z prawem.

Odnosząc się do zarzutów, podnoszonych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, [...]WINB wyjaśnił, że pozwolenia na budowę wymaga także zlokalizowanie na działce przyczep turystycznych (kempingowych), jeśli wykazane zostanie, że przeznaczone są do celów rekreacyjnych i mieszkaniowych (obiekt letniskowy) i posiadają cechy obiektu budowlanego. Do przedmiotowych obiektów budowlanych doprowadzono energię elektryczną i wodę, a działka na której je usytuowano znajduje się w nadmorskiej miejscowości wypoczynkowej.

Stosownie do treści art. 2 pkt. 50 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym przyczepą jest pojazd bez silnika, przystosowany do łączenia go z innym pojazdem. Z dołączonej do protokołu oględzin dokumentacji zdjęciowej wynika, że przedmiotowe obiekty usytuowane na działce nr [...] w [...] pozbawione są kół i nie posiadają tablic rejestracyjnych, co świadczy, że nie są zarejestrowane jako przyczepy w rozumieniu ww. ustawy Prawo o ruchu drogowym. Z powyższego wynika, że przedmiotowe obiekty budowlane "domki holenderskie" nie mogą zostać uznane za pojazdy drogowe w rozumieniu przepisów ww. ustawy o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. W tym stanie faktycznym, spełniają one kryteria tymczasowych obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlane.

Ponadto [...]WINB, opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych, wskazał iż obiektem budowlanym stosownie do art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlane jest nie tylko obiekt wybudowany z użyciem zaprawy murarskiej, ale także m.in. kiosk ruchu, barakowóz czy tez obiekt kontenerowy (wyrok NSA o/z. w Gdańsku z dnia 21.02.2002 r., sygn. akt II S.A./Gd 2119/99), zatem nie jest słuszne twierdzenie skarżącego, że przepisy prawa budowlanego nie mają zastosowania w stosunku do rzeczy ruchomych.

Mając na uwadze wyżej opisany stan faktyczny i prawny sprawy [...]WINB stwierdził, iż nie została spełniona ww. przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., tj. wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a także, ze w przedmiotowej sprawie nie zachodzą również inne przesłanki nieważnościowe, a więc skarżona decyzja organu powiatowego nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości; nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania; w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą; nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.

Od powyższej decyzji MK złożył odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB") pismem z dnia 20 października 2015 r. Zaskarżając decyzję w całości wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, tj. stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014r. znak [...] o nakazaniu rozbiórki obiektów tymczasowych (16 "domków holenderskich", recepcji) posadowionych na działce nr [...] przy ul. [...] 15, [...] [...]. Decyzji zarzucił rażące naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

1) art. 3 pkt. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez błędną wykładnię i uznanie ruchomości w postaci mobilnych przyczep w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym za obiekty budowlane w rozumieniu w/w przepisów Prawa budowlanego, podczas gdy przyczepy nie podlegają reżimowi Prawa budowlanego, nie zostały wzniesiony z użyciem materiałów budowlanych, lecz regulacjom ustawy Prawo o ruchu drogowym,

2) art. 2 pkt. 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że "domki holenderskie" są przyczepami w rozumieniu w/w przepisu, a nie obiektami budowlanymi w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego,

3) art. 49b i nast. ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez ich zastosowanie w stosunku do rzeczy ruchomych (przyczep w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym), które nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt. 1 i 5 ustawy Prawo budowlane i w konsekwencji nie podlegają reżimowi tej ustawy.

Uzasadniając odwołanie MK wyjaśnił, że wskazane w decyzji "domki holenderskie" nie są obiektami budowlanymi, tylko przyczepami w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym. W konsekwencji nie podlegają one reżimowi ustawy Prawo budowlane. Powyższe, w ocenie MK potwierdza nowa definicja "obiektu budowlanego" zawarta w znowelizowanym art. 3 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, w której podkreślono, że obiektem budowlanym jest taki obiekt, który został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Przyczepy znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości nie zostały wzniesione z użyciem wyrobów budowlanych, a zatem nie mają do nich zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane.

GINB decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. znak [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2015r. znak [...].

W uzasadnieniu swej decyzji GINB wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym trybem weryfikacji decyzji administracyjnych, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej zawartej w art. 16 k.p.a. Dlatego też stosowane może być wyłącznie w ściśle określonych sytuacjach przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z przesłanek jego zastosowania jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Upatruje się go nie w błędach jego wykładni, czy interpretacji prawa, ale w przekroczeniach prawa jasnych i niedwuznacznych, niedających się pogodzić z panującym w państwie porządkiem prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 k.p.a.) mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. Przy orzekaniu o stwierdzeniu nieważności bierze się zatem pod uwagę skutki naruszenia prawa. Jako przesłankę stwierdzenia nieważności można potraktować wyłącznie stwierdzenie, że skutki wadliwej decyzji wymagają jej wyeliminowania z obrotu prawnego. W tym miejscu organ odwoławczy wyjaśnia, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności bada się, czy sporna decyzja była dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w chwili jej wydawania.

GINB wyjaśnił, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności organ orzeka na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego. GINB wskazał ponadto na ustalony stan faktyczny i ustalił, że usytuowane przez skarżącego obiekty spełniają przesłanki tymczasowych obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo, zgodnie z którym tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Stosownie zaś do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 - 31. W art. 29 Prawa budowlanego określono wyjątki od powyższej zasady. Jednym z nich jest wyjątek określony w art. 29 ust. 1 pkt. 12 ww. przepisu, zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Stosownie do art. 30 ust. 1 pkt. 1 Prawa budowlanego budowa tego rodzaju obiektu wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. Tym samym tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt. 12 Prawa budowlanego, jednak nierozebrany lub przeniesiony w inne miejsce przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Taki obiekt budowlany należy uznać za postawiony bez wymaganego pozwolenia na budowę.

GINB uznał, że [...]WINB zasadnie wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego. Stosownie do art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Natomiast zgodnie z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego właściwy organ wydaje decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 (decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części), również w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Sporne obiekty budowlane w postaci 16 domków holenderskich o wymiarach 11,00 x 3,70 m (łącznie 40,7 m2) każdy, recepcja o wymiarach 4,00 x 5,00 m wraz z instalacjami zewnętrznymi: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej bez pozwolenia na budowę.

GINB wskazał, że pismem z dnia 1 marca 2013 r. MK dokonał zgłoszenia w Starostwie Powiatowym w [...] zamiaru wybudowania pola kempingowego na działce nr ew. [...], przy ul. [...] na okres 120 dni. Ze znajdującej się w aktach Starostwa Powiatowego w [...] notatki służbowej, sporządzonej w dniu 1 października 2013 r. wynika, że przedmiotowe obiekty nie zostały rozebrane po upływie terminu określonego w zgłoszeniu. W dniu [...] listopada 2013 r. pracownik Starostwa Powiatowego w [...] przeprowadził kontrolę na działce nr [...], położonej w [...], w wyniku której stwierdził, że na działce znajdują się obiekty - domki i przyczepy, ale usytuowane inaczej niż określono w zgłoszeniu. Ponadto uznano, że obiekty są odłączone.

W świetle powyższego, PINB w [...] po wszczęciu. postępowanie w sprawie samowolnego ustawienia obiektów budowlanych (16 domków holenderskich, recepcja, wiata) wraz z instalacjami zewnętrznymi: wodociągową kanalizacji sanitarnej, elektrycznej na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], postanowieniem z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...], nałożył na MK obowiązek przedstawienia oznaczonych dokumentów, a następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., Nr [...], nakazał MK rozbiórkę obiektów tymczasowych (16 domków holenderskich, recepcja) wraz z tymczasowymi instalacjami zewnętrznymi: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną na działce nr [...] w [...], wybudowanych (ustawionych) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.

Z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego wynika natomiast, że w sytuacji nieprzedłożenia przez inwestora kompletu dokumentów, o których mowa w postanowieniu wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 i art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, organ orzeka o nakazie rozbiórki. W omawianej sprawie zostały spełnione warunki do zastosowania dyspozycji art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, bowiem inwestor nie przedłożył w wyznaczonym przez organ terminie dokumentów, o których mowa w postanowieniu [...]WINB z dnia [...] lutego 2014 r., co skutkowało orzeczeniem nakazu rozbiórki przedmiotowych obiektów.

Biorąc pod uwagę powyższe GINB stwierdził, że weryfikowana decyzja nie została wydana bez podstawy prawnej, ani z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nic zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa oraz nic została skierowana do osoby niebędącej stroną postępowania. Badana decyzja nie została także wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywoła czynu zagrożonego karą o dlatego jest prawidłowa i należy ją utrzymać w mocy.

Ustosunkowując się do argumentu skarżącego, że domki holenderskie nie są obiektami budowlanymi tylko przyczepami GINB wyjaśnił, że domki holenderskie stanowią tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt. 5 Prawa budowlanego. O takiej kwalifikacji świadczy fakt, że posiadają dach i ściany, natomiast nie posiadają fundamentów (charakterystycznych dla budynku), ustawione są na elementach betonowych typu trylinka, ułożonych bezpośrednio na gruncie i nie są trwale związane z gruntem, zaś odnosząc się do pozostałych zarzutów GINB uznał, że pozostają one bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie.

Pismem datowanym na 28 stycznia 2016 r. MK zaskarżył w całości ww. decyzję GINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jako podstawę wskazując art. 3 § 2 pkt. 1, art. 50 § 1, art. 52 § 1 i 2. art. 54 § 1 p.p.s.a.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 107 § 3 k.p.a. - przez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, które w przeważającej mierze zawiera tylko opis przebiegu dotychczasowego postępowania, a ustosunkowanie się do zarzutów odwołania zawarte zostało na ostatniej stronie w jednym akapicie, w którym organ II inst. odniósł się wyłącznie do jednego z zarzutów odwołania, a pozostałe zarzuty odwołania skwitował lapidarnym stwierdzeniem, że pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, ale nie wyjaśnił dlaczego z powołaniem odpowiednich przepisów prawa,

2) art. 3 pkt. 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane przez błędną wykładnię i uznanie ruchomości w postaci mobilnych przyczep w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym za obiekty budowlane w rozumieniu ww. przepisów Prawa budowlanego, podczas gdy przyczepy nie podlegają reżimowi Prawa budowlanego, nie zostały wzniesiony z użyciem materiałów budowlanych, lecz regulacjom ustawy Prawo o ruchu drogowym.

3) art. 2 pkt. 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym przez jego niezastosowanie i pominięcie okoliczności, że "domki holenderskie" są przyczepami w rozumieniu w/w przepisu, a nie obiektami budowlanymi w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego,

4) art. 49b i nast. ustawy Prawo budowlane przez ich zastosowanie w stosunku do rzeczy ruchomych (przyczep w rozumieniu Prawa o ruchu drogowym), które nie są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt. 1 i 5 Pr. bud. i w konsekwencji nie podlegają reżimowi tej ostatniej ustawy.

Skarżący wnosił o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GINB z dnia [...] grudnia 2015r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji [...]WINB z dnia [...] września 2015r. znak [...] i zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa sądowego.

Uzasadniając skargę, skarżący przytoczył następujące okoliczności. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone z takim naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a.. które de facto uniemożliwia dokonanie instancyjnej kontroli zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie zawiera co prawda obszerny opis przebiegu dotychczasowego postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, ale ustosunkowanie się do zarzutów odwołania zawarte zostało tylko na ostatniej stronie w jednym akapicie, w którym organ II inst. odniósł się wyłącznie do jednego z zarzutów odwołania, a pozostałe zarzuty odwołania skwitował lapidarnym stwierdzeniem, że pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie, ale nie wyjaśnił dlaczego, z powołaniem odpowiednich przepisów prawa.

Skarżący wskazał, że w orzecznictwie sadowo administracyjnym podkreśla się, że prawidłowe uzasadnienie rozstrzygnięcia powinno umożliwiać stronie zapoznanie sie z motywami, którymi kierował się organ, a także kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia przez sąd. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie. Nie może pozostać w obrocie prawnym decyzja organu, która w uzasadnieniu nie zawiera własnych ustaleń i rozważań. Braki uzasadnienia decyzji w w/w zakresie skutkują de facto znacznym utrudnieniem lub nawet brakiem możliwości poddania zaskarżonej decyzji instancyjnej, merytorycznej kontroli co prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Taka redakcja uzasadnienia uniemożliwia zrozumienie rozstrzygnięcia.

Prawo budowlane może mieć zastosowanie wyłącznie do obiektów budowlanych, nie ma natomiast zastosowania do innych rzeczy ruchomych przechowywanych na nieruchomości, w tym nie mają zastosowania do przyczep w rozumieniu art. 2 pkt. 50 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazane w decyzji "domki holenderskie" nie są obiektami budowlanymi, tylko przyczepami w rozumieniu przepisów Prawa o ruchu drogowym. W konsekwencji nie podlegają one reżimowi ustawy Prawo budowlane. Skarżący przywołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 listopada 2009 r. II SA/GI 521/2009, w którym Sąd ten wskazał, że: Zaopatrzona w tablicę rejestracyjną, sprawna technicznie przyczepa samochodowa, która zgodnie z art. 2 pkt. 50 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005 r. Nr 108 poz. 908 ze zm.) stanowi pojazd bez silnika przystosowany do łączenia go z innym pojazdem, nie jest tymczasowym obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 3 pkt. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.)".

Skarżący wskazał również, że powyższe potwierdza nowa definicja "obiektu budowlanego" zawarta w znowelizowanym art. 3 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane, w której podkreślono, że obiektem budowlanym jest taki obiekt, który został wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Przyczepy znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości nie zostały wzniesione z użyciem wyrobów budowlanych, a zatem nie mają do nich zastosowania przepisy ustawy Prawo budowlane.

W odpowiedzi na skargę z [...] lutego 2016 r. GINB wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że podstawą podjętego w sprawie rozstrzygnięcia była okoliczność, że inwestor - Pan MK wybudował na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] 16 domków letniskowych i budynek recepcji przyłączonych do wodociągu, kanalizacji sanitarnej i energii elektrycznej i pomimo obowiązku przedłożenia dokumentacji dotyczącej ww. obiektów budowlanych, nałożonego postanowieniem PINB w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. Nr [...], znak: [...] (na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego), inwestor nie dostarczył wymaganej dokumentacji. Powyższe niewątpliwie musiało skutkować wydaniem decyzji o rozbiórce przedmiotowych budynków letniskowych, na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Wskazał ponadto, że zgodnie z obowiązującym orzecznictwem sądowo - administracyjnym w niektórych sytuacjach przyczepy lub inne mobilne konstrukcje mogą stanowić obiekty budowlane o charakterze tymczasowym. Zgodnie z art. 3 pkt. 5 Prawa budowlanego, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Konstrukcje ustawione na kołach lub podpórkach można traktować jako tymczasowe obiekty budowlane, wymienione w art. 3 pkt. 5 Prawa budowlanego, nawet jeśli nie są trwale związane z gruntem, o ile posiadają one instalacje przyłączone do zewnętrznych źródeł, zostały wzniesione z użyciem wyrobu budowlanego i nie są zarejestrowane jako pojazdy, zgodnie z odrębnymi przepisami. Pogląd podobny wyraził NSA, zaliczając do grupy tymczasowych obiektów budowlanych barakowóz, i to bez względu na to, czy został on osadzony na podstawach nieruchomych czy na kolach (wyrok NSA z dnia 29 marca 1984 r., SA/Gd/190/84).

Mając natomiast na uwadze definicję obiektu budowlanego, która przewiduje, że obiekt budowlanych musi być wzniesiony z użyciem wyrobu budowlanego, GINB wyjaśnił, że wyrobem budowlanym jest każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych (art. 2 pkt. i Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r., ustanawiające zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylające dyrektywą Rady 89/106/EWG - Dz. U. UE.L.2011.88.5). W świetle powyższego przepisu przedmiotowe domki holenderskie wybudowane m.in. z blachy, posiadające m.in. okna i drzwi, pokrycie dachowe, zawierają niewątpliwie w swej konstrukcji wyroby budowlane, a dodatkowo fakt ich przyłączenia do sieci i posiadanie wewnętrznych instalacji zapewniających możliwość ich użytkowania związanego z czasowym ich zamieszkiwaniem, powoduje, że w żadnym wypadku nie można ich traktować jako pojazdy, zgodnie z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, co zdaje się sugerować skarżący.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zadaniem Sądu w niniejszym postępowaniu jest dokonanie kontroli prawidłowości zastosowania prawa oraz poprawności jego wykładni przez organ I i II instancji przy wydawaniu zaskarżonego i poprzedzającego do aktu (art. 1 ustawy z 25 lipca 2012 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t. jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 i art. 1 w zw. z art. 3 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.

Biorąc pod uwagę wyżej wskazane kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem oba postanowienia zostały wydane zgodnie z prawem.

W niniejszym postępowaniu Sąd kontrolował decyzję GINB z dnia [...] grudnia 2015r. znak [...], w której organ orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] września 2015r. znak [...], który po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej PINB z dnia [...] sierpnia 2014 r., znak: [...], nakazującej MK rozbiórkę obiektów tymczasowych (16 domków holenderskich, recepcja) wraz z tymczasowymi instalacjami zewnętrznymi: wodociągową, kanalizacji sanitarnej, elektryczną na działce nr [...] w [...] wybudowanych (ustawionych) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestor: MK, [...], ul. [...], odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji oraz tą drugą decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane w postępowaniu nadzwyczajnym, nieważnościowym. W tego rodzaju postępowaniu organ uprawniony jest wyłącznie do kontroli orzeczenia pod kątem wystąpienia przesłanek, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie o ewentualnej wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego. Działa, jako organ kasacyjny w oparciu o ustalony uprzednio w sprawie materiał dowodowy.

Postępowanie organu rozpoznającego wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego tym różni się od postępowania zwykłego, że organ nadzoru ogranicza się jedynie do ustalenia, czy istnieją uchybienia i wady natury procesowej lub prawno materialnej, przy już ustalonym stanie faktycznym.

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji, za nieważne, zgodnie z art. 156 § 1 k.p.a., może być uznane orzeczenie, które wydane zostało z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie, było niewykonalne w dniu jego wydania i jego niewykonalność ma charakter trwały, w razie jego wykonania wywołałby czyn zagrożony karą, zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa.

Stwierdzenie nieważności decyzji lub postanowienia jest ustawowym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji i służy wprost wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu dotkniętego ww. wadami prawnymi. Samo subiektywne przekonanie strony o zaistnieniu przesłanek nieważnościowych, niewynikające z zebranego w sprawie materiału, nie stanowi dowodu, a nawet nie nakazuje organowi prowadzenia w tym kierunku postępowania dowodowego z urzędu; chyba, że stan faktyczny sprawy lub wiarygodność zarzutów strony nie nasuwa żadnych wątpliwości co do rzeczywistego wystąpienia przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu nie można w okolicznościach przedmiotowej sprawy zasadnie twierdzić, że nastąpiło wydanie przez GINB lub organ I instancji orzeczenia z rażącym naruszeniem prawa, z którym mamy wówczas do czynienia, gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i niedający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawie niniejszej organa obu instancji trafnie uznały, że nie występują przesłanki nakazujące stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji PINB z [...] sierpnia 2014 r. znak [...], nakazującej skarżącemu rozbiórkę oznaczonych obiektów tymczasowych wraz z opisanymi w niej instalacjami tymczasowymi, usytuowanych na działce Nr [...] w [...] przy ul. [...], jako wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Rozważając zarzuty, podniesione w skardze, Sąd wziął przede wszystkim pod uwagę, że zgodnie z art. 2 pkt. 50 i 31 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. na dzień orzekania przez organa obu instancji Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, ze zm.) przyczepą jest pojazd, a więc środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze bez silnika, przystosowany do łączenia z innym pojazdem. Zgodnie z art. 71 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu przyczepy jest dowód rejestracyjny albo pozwolenie czasowe, o ile przyczepy takie odpowiadają warunkom określonym w art. 66 oraz są zarejestrowane i zaopatrzone w zalegalizowane tablice (tablicę) rejestracyjne. Jak natomiast wynika z akt sprawy owe "domki holenderskie" będące przedmiotem orzekania nie posiadały kół, ani tablic rejestracyjnych, ani dowodów rejestracyjnych przez co nie można ich uzna ć za dopuszczone do ruchu pojazdy, w rozumieniu ww. przepisów Prawa o ruchu drogowym.. Brak takiego oznaczenia i dokumentów sprawia niewątpliwie, że nie są one pojazdem przeznaczonym do poruszania się po drodze w rozumieniu ww. ustawy.

Sam skarżący, we wniosku z dnia 1 marca 2013 r. do Starostwa Powiatowego w [...] określa przedmiot zgłoszenia, jako "tymczasowy obiekt budowlany" i powołuje art. 29 pkt. 12 Prawa budowlanego, przewidując rozbiórkę obiektu w terminie 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy, podobnie w uzupełnieniu wniosku z 1 kwietnia 2014 r. W załączonej stronie tytułowej projektu z lutego 2013 r. inż. MM domki holenderskie są wyraźnie oznaczone, jako obiekty tymczasowe. W pkt. 4.0 i 7.0 opisu do projektu zagospodarowania działki mowa jest o 16 domkach, nie o 16 przyczepach.

Kwestia ta ponadto wyjaśniona została już wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychyla się do więc i do poglądu, wyrażonego m.in. w wyroku WSA w Gdańsku z 27 sierpnia 2014 r., II SA/Gd 181/14, że "jeżeli przyczepa kempingowa została ustawiona na działce i nie została także dopuszczona do ruchu drogowego, a ponadto pełni funkcję wynajmu dla wczasowiczów w okresie letnim, oznacza to, że jest to obiekt budowlany służący celom rekreacyjno-wypoczynkowym, na którego posadowienie wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę." Dlatego też zupełnie chybiony jest zarzut skarżącego o naruszeniu przez organa obu instancji art. 2 pkt. 50 Prawa o ruchu drogowym.

Zgodnie z art. 3 pkt. 5 Prawa budowlanego tymczasowym obiektem budowlanym jest obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt. 12 tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem powinny być rozebrane lub przeniesione w inne miejsce przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Jak słusznie ustala to organ, przez przeniesienie obiektu w inne miejsce nie można rozumieć jego przestawienia w obrębie tej samej działki, gdyż taka wykładnia byłaby contra legem. Przez "miejsce" rozumieć należy tą nieruchomość, na której obiekty tymczasowe zostały posadowione, przez "inne miejsce" – inną nieruchomość. Przestawienie obiektów na tej samej nieruchomości nie jest ich przeniesieniem w inne miejsce, ale zmianą lokalizacji w ramach tego samego miejsca. W związku z tym, że obiekty tymczasowe nie zostały rozebrane, ani przeniesione w inne miejsce utraciły swój charakter, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 12 ustawy i stały się tymczasowymi obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt. 5 Prawa budowlanego, a przez to dokonana przez skarżącego zmiana ich lokalizacji wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Jak wyjaśnił to bowiem NSA w wyroku z dnia 30 października 2015 r. II OSK 486/14 "błędny jest pogląd, że tymczasowe obiekty budowlane wymienione w art. 3 pkt. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) nie wymagają pozwolenia na budowę. Wyjątek stanowią tymczasowe obiekty budowlane, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt. 12 ww. ustawy, które wymagają zgłoszenia".

Ustalenie, dokonane przez PINB podczas kontroli na nieruchomości skarżącego w dniu [...] lutego 2014 r., że skarżący nie wykonał w terminie rozbiórki ww. obiektów tymczasowych lub ich nie przeniósł, a jedynie zmienił ich dotychczasowe położenie na działce, stanowiło więc podstawę do orzeczenia ww wszczętym przez ten organ postępowaniu, w trybie art. 48 ust. 1 pkt. 1 Pr. bud. nakazu rozbiórki ww. obiektów, jako wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Nietrafnym jest zarzut naruszenia art. 3 pkt. 1 i 5 Prawa budowlanego. Skoro art. 3 pkt. 1 Pr. bud. stanowi o tym, że obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, obiekt małej architektury, zaś pkt. 5 tego artykułu stanowi definicję tymczasowego obiektu budowlanego (obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe), to nie ulega wątpliwości, że Prawo budowlane ma zastosowanie do tzw. "domków holenderskich". Są one rzeczami ruchomymi, jak wskazuje skarżący, ale właśnie na tym polega ich tymczasowy charakter – brak trwałego związania z gruntem. To, że przedmiotowe obiekty nie są przyczepami w rozumieniu ustawy Prawo o ruchu drogowym, wyjaśniono już wcześniej

W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznaje również zarzut skarżącego w zakresie naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. za błędny. Organa obu instancji orzekały w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji PINB, a więc w postępowaniu szczególnym. Kontrolowały więc nie kwestie merytorycznej zasadności decyzji PINB, bo skarżący nie odwołał się w zwykłym trybie od tej decyzji, ale to, czy decyzja PINB wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Takie są bowiem przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 k.p.a.

Analiza uzasadnień obu decyzji wskazuje jednoznacznie, że organa obu instancji – wbrew twierdzeniu skarżącego – poprawnie wyjaśniły przesłanki odmowy stwierdzenia nieważności decyzji PINB; w wypadku decyzji GINB z [...] grudnia 2015 r., zaś jej uzasadnienie w niewielkim, niezbędnym wyłącznie zakresie dotyczy ustalonego stanu faktycznego, w większości wyjaśnia przesłanki wydania decyzji o oznaczonej treści.

Podobnie rzecz się ma z uzasadnieniem decyzji organu I instancji, w którym stan faktyczny jest bardziej rozbudowany, tym niemniej w ocenie Sądu uzasadnienie to jest prawidłowe i spełnia wymagania art. 107 § 3 k.p.a., gdyż zawiera uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jeżeli zaś chodzi o wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej wyjaśnić ponownie należy, że przedmiotem badania obu organów nie była – z woli skarżącego, który odwołania nie wniósł – kwestia poprawności merytorycznej decyzji PINB, a to, czy decyzja ta rażąco narusza prawo. Postępowanie nieważnościowe nie może zastępować zwykłego postępowania odwoławczego, gdyż nie taka jest jego rola, na co wskazano powyżej.

Organa obu instancji dokładnie wskazały, jakimi motywami się kierowały przy wydaniu orzeczeń, co nie tylko (wbrew zarzutom skargi) umożliwiło Sądowi ocenę legalności decyzji, ale powinno również umożliwić stronie zrozumienie istoty zagadnienia i przyczyn wydania decyzji odmownej.

W takim stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.