Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SAB/Lu 2/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 16 ust. 1 i 2, art. 13  ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 4 ust.1 i 3, art. 1 ust.1 i 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 6 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 10 ust. 2, art. 175 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 3a, art. 1, art. 7 ust. 2 pkt 1 i 5,
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 21 par. 1 pkt 1, art. 22 par. 1 pkt 2, art. 11 par. 3, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a
journal: Dz.U. 2019 poz 52
law: Ustawa  z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych - tekst jedn.
article: art. 115 par. 13 pkt 3, art. 115 par. 13 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2204
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 52 par. 1, art. 53 par. 2b, art. 149 par. 1 i 2, art. 151, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi Z. S. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w przedmiocie informacji publicznej I. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego [...] do załatwienia wniosku Z. S. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 3 grudnia 2019 r., w zakresie dotyczącym aktu mianowania na stanowisko sędziego oraz aktu powierzenia funkcji Prezesa Sądu osobie wskazanej we wniosku - w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku; II. stwierdza, że bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego [...] na rzecz Z. S. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 3 grudnia 2019 r. skierowanym do Prezesa Sądu Rejonowego w K., który adresat otrzymał w dniu 4 grudnia 2019 r., Z. S. działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o dostępie do informacji publicznej wystąpił o udostępnienie informacji publicznej poprzez wydanie kserokopii aktu powierzenia sędziemu W. O. funkcji Przewodniczącego II Wydziału Karnego w Sądzie Rejonowym w K.; aktu powierzenia sędziemu W. O. funkcji Prezesa Sądu Rejonowego w K. oraz aktu powołania W. O. na stanowisko sędziego. Wyjaśnił, że informacje te wykorzysta w przygotowywanej publikacji dotyczącej historii wymiaru sprawiedliwości na terenie Powiatu [...]. Z tego powodu, w ocenie wnioskodawcy, w sprawie będzie miał też zastosowanie art. 4 ust. 1 ustawy Prawo prasowe.

Odpowiadając na wniosek Prezes Sądu Rejonowego w K. w piśmie z dnia 12 grudnia 2019 r., otrzymanym przez Z. S. w dniu 18 grudnia 2019 r., poinformował o tym, że decyzją Prezesa Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] r., Nr [...] SSR W. O. powierzono pełnienie funkcji Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w K. od dnia 1 lutego 2019 r. na czas kadencji Prezesa Sądu Rejonowego w K.; decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] r. SSR W. O. został powołany z dniem 12 stycznia 2019 r. do pełnienia funkcji Prezesa Sądu Rejonowego w K. na okres czterech lat zaś postanowieniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia [...] r. Nr [...] z dniem [...] r. W. O. został powołany do pełnienia urzędu na stanowisku Sędziego Sądu Rejonowego w K..

W tym stanie sprawy Z. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w K. w sprawie wniosku z dnia 3 grudnia 2019 r. Uzasadniając skargę wyjaśnił, że Prezes Sądu Rejonowego w K. nie udzielił żądanej informacji w wskazanej we wniosku formie. Ograniczył się jedynie do udzielenia informacji, które nie zawierają danych o graficznej postaci dokumentów, ich wystawcach oraz innych danych towarzyszących zwykle takim nominacjom. Zachowanie takie jest przejawem niezgodnego z prawem ograniczenia prawa do informacji publicznej z art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o dostępie do informacji publicznej w postaci treści i postaci dokumentów urzędowych. Dokumenty te są bardzo ważne i wyjątkowo interesujące.

W odpowiedzi na skargę Prezes wnosząc o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie jako bezzasadnej wyjaśnił, że skarżący otrzymał w piśmie z dnia 12 grudnia 2019 r. żądane we wniosku z dnia 3 grudnia 2019 r. informacje w postaci opisowej. Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi wyjaśnił, że stosownie do unormowania art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Z. S. powinien poprzedzić wniesienie skargi ponagleniem. Wniesione powinno być po otrzymaniu pisma z dnia 12 grudnia 2019 r. Skarżący nie dopełnił tego wymogu, co skutkować powinno odrzuceniem skargi. Niezależnie od tego Prezes wyjaśnił, że skarga jest niezasadna, gdyż skarżący otrzymał żądane informacje. Istotą udzielenia informacji publicznej jest bowiem zapoznanie strony z jej treścią. Nastąpiło to w piśmie z dnia 12 grudnia 2019 r., gdzie wskazuje się daty, sygnatury, treść poszczególnych dokumentów. Pismo to zawiera wszystkie informacje udzielenia których żąda skarżący. Ponadto Prezes powołując się na orzeczenie sądu administracyjnego stwierdził, że nie udostępnienie informacji publicznej w formie kserokopii nie rzutuje na treść udzielonej informacji publicznej. Z tego powodu, w przypadku ustalenia braku przesłanek do odrzucenia skargi, Prezes wniósł o jej oddalenie.

W reakcji na odpowiedź na skargę w piśmie z dnia 21 stycznia 2020 r. skarżący oświadczył, że w przypadku wniosku z dnia 3 grudnia 2019 r. brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do cenzurowania, uszczuplania bądź przetwarzania udostępnianej informacji publicznej, co ma miejsce w sprawie niniejszej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Stosownie do unormowania art. 1 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej oraz jej bezczynności i przewlekłości prowadzenia przez nią postępowania, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej powoływana jako "p.p.s.a."). Kierując się wytycznymi unormowanymi w powołanych wyżej przepisach skład orzekający w niniejszej sprawie stwierdził, że skarga jest częściowo zasadna.

Przed przystąpieniem do wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się skład orzekający uznając skargę za częściowo zasadną, wyjaśnienia wymagają przyczyny z uwagi na które nie podzielono poglądu Prezesa Sądu o niedopuszczalności skargi. W ocenie Prezesa Sądu o jej niedopuszczalności decyduje to, że jej wniesienie nie zostało poprzedzone ponagleniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, opierający się na treści przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udzielenia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r., poz. 1429, dalej powoływana jako "u.d.i.p.") przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. Oznacza to, że przepisy Kodeksu nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Czynnością materialno – techniczną jest udzielenie informacji publicznej. W związku z tym przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do bezczynności w zakresie udzielenia informacji publicznej. Dlatego skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, a zatem wyłączony jest obowiązek przewidziany w art. 52 § 1 i art. 53 § 2b p.p.s.a. (por. przykładowo w najnowszym orzecznictwie: wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 2830/18; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II SAB/Po 155/17; wyrok WSA w Rzeszowie z 6 lutego 2018 r., sygn. akt II SAB/Rz 185/17 czy wyrok WSA w Opolu z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II SAB/Op 138/17 – publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Z. S. wniesienia skargi nie musiał więc poprzedzić ponagleniem.

Przed przystąpieniem do meritum sprawy rozważenia wymaga również to, czy ocena legalności działania Prezesa Sądu dokonywana powinna być jedynie w oparciu o przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej czy również, jak chce tego skarżący, i ustawą z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1914). Ostatni z wymienionych aktów normatywnych w artykule 3a stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z unormowania tego wynika zatem, że jeżeli wnioskowana przez prasę informacja ma charakter informacji publicznej, to jej udostępnienie lub odmowa jej udostępnienia powinna nastąpić w trybie przepisów u.d.i.p., a tym samym prasa w powyższym zakresie nie korzysta z regulacji prawnych innych niż te, które dotyczą ogółu społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 1135/15 czy wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 sierpnia 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wr 109/18 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro więc skarżący żąda udostępnienia informacji publicznej ocena legalności działania Prezesa Sądu dokonywana powinna być na gruncie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Rozważenie stosowania przepisów Prawa prasowego będzie natomiast uzasadnione wówczas, gdy żądana przez skarżącego informacja nie będzie informacją publiczną. Przy czym należy wówczas wziąć pod uwagę to, że z art. 1 Prawa prasowego wynika, że ustawa Prawo prasowe ma zastosowanie do prasy. Prasę definiuje art. 7 ust. 2 pkt 1 Prawa prasowego jako publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Zatem prasę tworzą publikacje, które w sposób ciągły i cykliczny informują odbiorców (por. wyrok SN z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I CSK 695/15 – publikowane w LEX nr 2188612). Dziennikarza definiuje zaś art. 7 ust. 2 pkt 5 Prawa prasowego i jest to osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Z wniosku z dnia 3 grudnia 2019 r. nie wynika zaś, aby przygotowywana przez skarżącego publikacja miała ukazać się w jakimkolwiek czasopiśmie wydawanym ciągle i w sposób cykliczny informującym swoich odbiorców, w tym aby miała być opublikowana w postaci elektronicznej na portalu internetowym ani, że skarżący jest dziennikarzem w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 5 Prawa prasowego. Z tych powodów nie można przyjąć, aby Prawo prasowe miało jakiekolwiek zastosowanie przy rozpoznawaniu wniosku z dnia 3 grudnia 2019 r.

Przechodząc do oceny zasadności zarzutu bezczynności Prezesa Sądu w zakresie wniosku z dnia 3 grudnia 2019 r. należy podkreślić, że w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano, że o bezczynności na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można mówić wówczas, gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji w określonym w art. 13 ust.1 u.d.i.p. terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku nie udziela jej, nie wskazuje dodatkowego terminu, nie dłuższego niż 2 miesiące od dnia wpłynięcia wniosku, jej udostępnienia i przyczynach nie zachowania terminu czternastodniowego, nie informuje, że wniosek nie dotyczy informacji publicznej lub, iż nie jest w jej posiadaniu (art. 4 ust. 3) bądź, że obowiązuje inny tryb udostępniania informacji (art. 1 ust. 2) ewentualnie nie wydaje decyzji odmawiającej udzielenia informacji lub umarzającej postępowanie (art. 16). Przy czym udostępnienie informacji publicznej musi nastąpić w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1). Dla oceny, czy w sprawie ma, bądź miała miejsce bezczynność istotne jest więc, obok wykazania uchybienia wskazanego terminu, również ustalenie, czy podmiot do którego skierowano wniosek jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej oraz, czy żądanie zawarte we wniosku dotyczy informacji publicznej. Jedynie publiczny charakter żądanej informacji uzasadnia bowiem przekonanie, że podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej pozostaje w bezczynności (wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2007 r. I OSK 50/06 i wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2010 r. I OSK 385/10 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Stosownie do art. 4 ust. 1 u.d.i.p. zobowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej (pkt. 1), organy samorządów gospodarczych i zawodowych (pkt. 2), podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa (pkt. 3), podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego (pkt. 4), podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów (pkt. 5). Nie ulega wątpliwości, że Prezes Sądu Rejonowego w K. jest organem władzy publicznej w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Z brzmienia art. 10 ust. 2 Konstytucji RP wynika bowiem, że sądy i trybunały sprawują władzę sądowniczą. Zgodnie z art. 175 ust. 1 Konstytucji RP wymiar sprawiedliwości w Rzeczypospolitej Polskiej sprawują Sąd Najwyższy, sądy powszechne, sądy administracyjne oraz sądy wojskowe. Sądy, jako organy władzy sądowniczej wydające wyroki w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej, wykonują zadania w imieniu państwa, którego funkcje realizują. Są to więc organy państwowe powołane do rozpatrywania i rozstrzygania sporów prawnych w imieniu państwa. W ślad za poglądem wyrażonym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r., K 17/05 (publ. Dz. U. Nr 49, poz. 358) wskazać należy, że sprawowanie funkcji publicznej wiąże się z realizacją określonych zadań w urzędzie w ramach struktur władzy publicznej lub na innym stanowisku decyzyjnym w strukturze administracji publicznej, a także w innych instytucjach publicznych. Istotne jest zatem, czy określona osoba w ramach instytucji publicznej realizuje w pewnym zakresie nałożone na tę instytucję zadania publiczne. Stosownie do unormowania art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 52 ze zm.) prezes sądu rejonowego jest organem sądu. Na mocy unormowania art. 22 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych prezes sądu rejonowego kieruje sądem i reprezentuje sąd na zewnątrz poprzez kierowanie działalnością administracyjną sądu, określanie potrzeb sądu koniecznych dla zapewnienia warunków prawidłowego funkcjonowania i sprawnego wykonywania przez sąd zadań z zakresu sprawowania wymiaru sprawiedliwości oraz innych zadań z zakresu ochrony prawnej, zwierzchnictwo służbowe wobec sędziów, asesorów sądowych, referendarzy sądowych, asystentów sędziów danego sądu oraz kierownika i specjalistów opiniodawczego zespołu sądowych specjalistów. Kierownictwo to przejawia się również poprzez powierzanie sędziom, asesorom sądowym i referendarzom sądowym pełnienia funkcji i zwalnia z ich pełnienia. Ponadto prezes sądu rejonowego dokonuje analizy orzecznictwa w kierowanym sądzie pod względem poziomu jego jednolitości oraz informuje sędziów i asesorów sądowych o wynikach tej analizy, a w razie stwierdzenia istotnych rozbieżności w orzecznictwie informuje o nich Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego (art. 22 § 1 pkt 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych). Już tylko z zacytowanych wyżej przepisów Prawa o ustroju sądów powszechnych wynika, że prezes sądu rejonowego w ramach przysługujących mu kompetencji wykonuje zadania nałożone na sąd rejonowy z zakresu sprawowania wymiaru sprawiedliwości (dba o sprawne działanie sądu, analizuje orzecznictwo sądowe pod względem jego jednolitości). Wykonuje więc zadania z zakresu władzy sądowniczej. Jest więc organem władzy publicznej. Z tego, że Prezes Sądu Rejonowego w K. jest organem władzy publicznej nie wynika jednak automatycznie, że jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej. Jak była o tym mowa wyżej, aby taki obowiązek powstał trzeba w warunkach konkretnej sprawy ustalić, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej.

Artykuł 1 ust.1 u.d.i.p. stanowi, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Informacją publiczną jest zatem każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (zob. M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa NSA, Toruń 2002, s. 28–29). Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 u.d.i.p., który w ust. 1 pkt. 4 lit. a) stanowi, że udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym o treści i postaci dokumentów urzędowych, w szczególności treści aktów administracyjnych i innych rozstrzygnięć, dokumentacja przebiegu i efektów kontroli oraz wystąpienia, stanowiska, wnioski i opinie podmiotów ją przeprowadzających, treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu. Z przepisu tego wynika, że na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie dostępu do niej, istnieje różnica pomiędzy dokumentem urzędowym a dokumentem posiadającym inny charakter. Sprowadza się do tego, że w przypadku dokumentu urzędowego mamy do czynienia z dostępem - z zastrzeżeniem art. 5 u.d.i.p. - do treści i postaci dokumentu, podczas gdy, w przypadku dokumentu mającego inny charakter, dostęp do informacji publicznej ogranicza się wyłącznie do jego treści (o sprawach publicznych) (por. wyrok NSA z dnia 18 lutego 2015 r., sygn. akt. I OSK 752/14 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie skarżącego bezczynność Prezesa Sądu sprowadzała się do nie udostępnienia postaci żądanych dokumentów. Skarżący żądał udostępnienia kserokopii, dotyczącego wskazanej we wniosku osoby, aktu powierzenia funkcji Przewodniczącego II Wydziału Karnego w Sądzie Rejonowym w K.; aktu powierzenia funkcji Prezesa Sądu Rejonowego w K. oraz aktu powołania na stanowisko sędziego. Ustawa o dostępie do informacji publicznej definiuje dokument urzędowy jako treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwaloną i podpisaną w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy (art. 6 ust. 2 u.d.i.p.). Dokumentem urzędowym w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej jest więc dokument stanowiący oświadczenie wiedzy lub woli, podpisany przez funkcjonariusza publicznego oraz skierowany na zewnątrz (por. wyrok NSA z dnia 21 marca 2019 r., sygn. akt I OSK 2015/18, z dnia 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1709/17, z dnia 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2914/13 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, aby na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej można było mówić o dokumencie urzędowym wszystkie te cechy musza być spełnione łącznie. Każdy z żądanych przez skarżącego dokumentów zawiera oświadczenie woli funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego. Odpowiednio Prezesa Sądu Rejonowego w K. o powierzeniu funkcji przewodniczącego wydziału (funkcjonariusza publicznego wg. art. 115 § 13 pkt 3 Kodeksu karnego), Ministra Sprawiedliwości o powierzeniu funkcji prezesa sądu rejonowego (funkcjonariusza publicznego wg. art. 115 § 1 pkt 2 i 4 Kodeksu karnego) oraz Prezydenta RP o powołaniu na stanowisko sędziego (funkcjonariusza publicznego wg. art. 115 § 13 pkt 1 Kodeksu karnego). Jednak tylko dwa spośród dokumentów żądanych przez skarżącego skierowane są na zewnątrz, a mianowicie powierzenie funkcji prezesa sądu rejonowego oraz powołanie na stanowisko sędziego. Tylko one bowiem mogą kształtować sytuację prawną podmiotów spoza wymiaru sprawiedliwości. Tylko one stanowią więc dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 6 ust. 2 u.d.i.p. Dokument powierzający pełnienie funkcji przewodniczącego wydziału nie kształtuje sytuacji prawnej podmiotów spoza wymiaru sprawiedliwości. Stanowi akt kierownictwa wewnętrznego z zakresu administracji sądowej mający na celu realizację polityki kadrowej w wymiarze sprawiedliwości. Jest aktem o charakterze organizacyjnym z zakresu spraw wewnętrznych administracji sądowej. Pochodzi od zwierzchnika służbowego i kierowany jest oraz wiąże podmioty służbowo podległe. Nie dotyczy statusu sędziego jako obywatela. Wynika to z unormowania art. 11 ust. 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych, w myśl którego podejmując decyzję o powierzeniu funkcji przewodniczącego wydziału bierze się pod uwagę racjonalne wykorzystanie kadr sądownictwa powszechnego oraz potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami. Z art. 11 § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych wynika zaś, że decyzję o powierzeniu pełnienia funkcji przewodniczącego wydziału podejmuje prezes sądu po zasięgnięciu opinii organów sądu jakimi są odpowiednio, w przypadku sądu apelacyjnego kolegium tego sądu a w przypadku sądu rejonowego i okręgowego kolegium sądu okręgowego. Zatem decyzję o powołaniu do pełnienia funkcji przewodniczącego podejmuje zwierzchnik służbowy podmiotu powołanego (art. 22 § 1 pkt 1 lit. b) Prawa o ustroju sadów powszechnych). Dokument powierzający funkcję przewodniczącego wydziału nie jest więc dokumentem urzędowym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Tym samym stosownie do unormowania art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a) tej ustawy udostępnieniu nie podlega jego postać. Również treść tego dokumentu nie podlega udostępnieniu, gdyż nie dotyczy spraw publicznych a wiec nie stanowi informacji publicznej. W kontekście ustaleń dotyczących charakteru aktu powierzenia funkcji przewodniczącego wydziału, nie ulega wątpliwości, że choć wytworzony przez podmiot władzy publicznej (prezesa sądu) i skierowany do innego podmiotu wykonującego władzę publiczną (sędziego) to nie jest on związany z wykonywaniem zadań władzy publicznej. Nałożone na sędziego obowiązki i przyznane uprawnienia nie są bowiem związane z orzekaniem w sprawach należących do właściwości sądów na zasadach niezawisłości i bezstronności. Nie realizują zadań orzeczniczych znajdujących się w kognicji sądów jako organów władzy publicznej. Również w przypadku prezesa sądu powierzenie sędziemu funkcji przewodniczącego wydziału nie jest związane z wykonywaniem władzy publicznej. Jako akt organizacyjny z zakresu spraw wewnętrznych administracji sądowej zapewnić ma wsparcie w realizacji zadań prezesa sądu. Wskazuje na to porównanie zadań prezesa sądu unormowanych w art. 22 § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych z zadaniami przewodniczącego wydziału wynikającymi z §80 ust. 1 pkt 1 do 8 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dni 18 czerwca 2019 r. Regulamin urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1141, dalej zwanego "regulaminem").Z § 80 ust. 1 pkt 5 regulaminu wynika, że przewodniczący przedstawia prezesowi sądu wnioski co do potrzeby analizy orzecznictwa i ewentualnego wystąpienia do Sądu Najwyższego z informacją, o której mowa w art. 22 § 1 pkt 2. Zatem obowiązek przewodniczącego wydziału wynikający §80 ust. 1 pkt 5 służy realizacji przez prezesa sądu obowiązku tego ostatniego wynikającego z art. 22 §1 pkt 1 pkt 2 Prawa o ustroju sądów powszechnych. Pozostałe obowiązki przewodniczącego wydziału związane są z administrowaniem (kierowaniem) pracą wydziału. Służą zatem realizacji obowiązku prezesa sądu jakim jest kierowanie sądem. Prezes Sądu Rejonowego w K. nie miał więc obowiązku informowania skarżącego o treści aktu powierzenia funkcji przewodniczącego wydziału.

Skoro Prezes Sądu jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zaś informacje żądane przez skarżącego w wniosku z dnia 3 grudnia 2019 r. w zakresie aktu mianowania na sędziego i powierzenia funkcji prezesa sądu mają charakter informacji publicznej ustalenia wymaga to, czy odnośnie tych aktów udzielono żądanych informacji w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Z uwagi na to, że Prezes Sądu w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. nie udostępnił kserokopii tych dokumentów, jak chce tego skarżący, przyjąć należy, że nie udzielił skarżącemu informacji w zakresie aktu mianowania na sędziego i aktu powierzenia pełnienia funkcji prezesa w terminie wynikającym z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. W zakresie obu tych aktów ma więc miejsce bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w K.. Nie ma ona natomiast miejsca w przypadku aktu powierzenia pełnienia funkcji przewodniczącego wydziału, skoro akt ten nie stanowi informacji publicznej.

W ocenie składu orzekającego bezczynność Prezesa Sądu w zakresie dotyczącym aktu mianowania na stanowisko sędziego oraz aktu powierzenia funkcji prezesa sądu nie ma miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. I OSK 675/12 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał ponadto, że oceniając charakter bezczynności nie można pominąć charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (wyrok z dnia 18 marca 2015 r., I OSK 585/15 - publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl), należy przy tym wziąć również pod uwagę występujące ewentualnie w sprawie przyczyny "usprawiedliwiające" bezczynność organu (wyrok z dnia 24 kwietnia 2014 r., II FSK 3614/13 opubl. w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie bezczynność jest następstwem nie zastosowania art. 6 ust. 1 pkt. 4 lit. a) u.d.i.p. w zw. z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. i, jak wynika z treści odpowiedzi na skargę, będącego tego następstwem, błędnego przyjęcie, że w przypadku każdej informacji publicznej istotą jej udzielenia jest zapoznanie strony z treścią informacji publicznej. Błędna wykładnia przepisów prawa bądź ich niewłaściwe zastosowanie prowadzące w konsekwencji do bezczynności zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej organu nie świadczą o rażącym naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1) bądź zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt. 2). Jednocześnie sąd stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3) oraz stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). W przypadkach zaś, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Mając na uwadze to, że Prezes Sądu będąc organem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej nie udzielił odpowiedzi na pytanie dotyczące aktu mianowania na stanowisko sędziego oraz aktu powierzenia funkcji prezesa sądu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 149 §1 pkt 2 p.p.s.a. w punkcie I sentencji wyroku zobowiązał Prezesa Sądu Rejonowego w K. do załatwienia wniosku Z. S. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 3 grudnia 2019 r., w zakresie dotyczącym aktu mianowania na stanowisko sędziego oraz aktu powierzenia funkcji Prezesa Sądu osobie wskazanej we wniosku – w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych sprawy po uprawomocnieniu się wyroku. Z uwagi na to, że bezczynność nie naruszała w sposób rażący prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 149 §1a p.p.s.a. w punkcie II sentencji wyroku stwierdził, że bezczynność Prezesa Sadu Rejonowego w K. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Uwzględniając natomiast to, że nie stanowi informacji publicznej akt powierzenia funkcji przewodniczącego wydziału, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. w punkcie IV sentencji wyroku oddalił skargę w pozostałym zakresie. W punkcie III sentencji wyroku o kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.