Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 515/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2020-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22, art. 24 ust. 2b pkt 2 oraz art. 39
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: § 36, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt 2 i § 62
journal: Dz.U. 2019 poz 393
law: Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak Sędziowie Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Protokolant Asystent sędziego Dorota Winiarczyk - Ożóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2020 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zmiany danych ewidencyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L., po rozpatrzeniu odwołania J. M., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. o zmianie danych ewidencyjnych dla działek ewidencyjnych nr [...], obręb ewidencyjny [...] - G. P. w zakresie pola powierzchni działek i użytków gruntowych na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych sporządzonego w wyniku opracowania operatu geodezyjnego o numerze ewidencyjnym [...]

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 17 grudnia 2018 r. A. K. złożyła wniosek o dokonanie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oraz mapy zasadniczej dla granicy między działkami nr [...], położonymi w obrębie ewidencyjnym G. P., zgodnie ze stanem prawnym ustalonym prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 listopada 1980 r., sygn. akt [...], w oparciu o opinię i mapę biegłego sądowego geodety K. J. z dnia [...] r. zarejestrowaną pod numerem [...].

Starosta P. wezwał wnioskodawczynię do usunięcia braków formalnych wniosku przez dostarczenie operatu technicznego zawierającego wykaz zmian i współrzędne punktów granicznych, pozwalających na wprowadzenie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków.

W dniu 3 kwietnia 2019 r. Starosta P. wszczął postępowanie administracyjne z wniosku A. K. w sprawie wprowadzenia zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu ewidencyjnego [...] - G. P., gmina P., dotyczącej zmian granic i powierzchni działek nr [...] wynikających ze wznowienia punktów granicznych na podstawie operatu technicznego zaewidencjonowanego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno – Kartograficznej w dniu 1 kwietnia 2019 r., nr [...]

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 23 kwietnia 2019 r. Starosta P. orzekł o zmianie danych ewidencyjnych dla działek nr [...], obręb ewidencyjny [...] - G. P. w zakresie pola powierzchni działek i użytków gruntowych na podstawie wykazu zmian danych ewidencyjnych sporządzonego w wyniku opracowania operatu geodezyjnego nr [...] Zgodnie z treścią decyzji dotychczas ujawniona w ewidencji gruntów powierzchnia działki nr [...] – 0,1580 ha została zmieniona na powierzchnię 0,1643 ha, a dotychczasowa powierzchnia działki nr [...] – 0,0687 ha została zmieniona na powierzchnię 0,0625 ha.

J. M. wniósł odwołanie od decyzji Starosty [...] podnosząc, że operat nr [...] został wykonany przez geodetę G. J. niestarannie i tendencyjnie, m.in. przez wykazanie granicy przecinającej budynek na działce skarżącego. Skarżący podniósł, że według orzeczenia Sądu Rejonowego w P. wydanego w sprawie [...] granica przebiega w pewnej odległości od budynków na działkach nr [...] i nr [...]. Granica wykazana na mapie z rozgraniczenia z 1980 r. jest prawidłowa, to jest przebiega w pewnej odległości od budynku, o czym świadczy sposób użytkowania terenu w postaci usypanej grobli. Skarżący wskazał ponadto, że podczas prac geodezyjnych wykonywanych w 1995 r. M. K. zaakceptowała powierzchnię swojej działki nr [...] i działkę o takiej powierzchni przekazała swojej córce A. K..

W toku postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zlecił Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na podstawie dokumentacji wchodzącej w skład Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, w celu wyjaśnienia różnicy usytuowania budynku istniejącego w obszarze wznawianej granicy, gdyż według postanowienia Sądu z dnia [...] r., sygn. akt [...] granica nie narusza położenia budynku, jak to zostało przedstawione w operacie sporządzonym przez geodetę G. J.. Dodatkowo organ odwoławczy zlecił Staroście [...] zbadanie, czy granica między działkami nr [...] i nr [...] w trybie wznowienia punktów granicznych została prawidłowo określona, a w szczególności czy operat z rozgraniczenia z 1980 r. nr [...], biorąc pod uwagę § 30 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. nr 263, poz. 1572) spełnił swoją funkcję, by w tym trybie wykonać określenie granicy.

Starosta P. w wyniku dodatkowego postępowania dowodowego na podstawie dokumentacji wchodzącej w skład Powiatowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego ustalił, że przedmiotowy budynek został pomierzony zarówno w operacie nr [...], jak i w operacie nr [...] W operacie nr [...] budynek został pomierzony metodą domiarów prostokątnych w oparciu o osnowę pomiarową o nr [...] (zaadaptowany punkt osnowy III klasy nr [...] obecnie punkt osnowy szczegółowej nr [...]) oraz punkt osnowy pomiarowej nr [...] (zaadaptowany punkt osnowy III klasy nr [...] obecnie punkt osnowy szczegółowej nr [...]). Ustalono, że z operatu nr [...] jeden z punktów granicznych, oznaczony literą G, również został pomierzony w oparciu o tę samą osnowę, natomiast punkt oznaczony literą C pomierzono w oparciu o osnowę pomiarową o nr [...] (obecnie nr [...]). Na podstawie danych obserwacyjnych z wymienionego operatu sporządzono mapę w skali 1:500 przedstawiającą usytuowanie szczegółów terenowych, między innymi budynki w obszarze przedmiotowej granicy. W wyniku obliczeń matematycznych na podstawie danych obserwacyjnych geodety K. J. stwierdzono, że ustalona granica według wariantu II przebiegająca od punktu G do C ingeruje w obrys budynku usytuowanego na działce nr [...] pomimo zawartej w opinii informacji, iż ustalona granica przebiega w pewnej odległości od budynku. Natomiast w operacie nr [...] dotyczącym wznowienia znaków granicznych zarówno pomiar wznowionych znaków granicznych, jak i pomiar budynku zostały wykonane metodą RTK, a granica po wznowieniu jej na gruncie również ingeruje w obrys przedmiotowego budynku, podobnie jak w wyniku obliczeń na podstawie operatu źródłowego nr [...]. Starosta stwierdził również, że analiza szkiców polowych załączonych do operatów nr [...] i nr [...] wskazuje, iż przedmiotowy budynek w latach 1980-2019 mógł ulec przebudowie lub ociepleniu, ponieważ posiada inny kształt i wymiary. Starosta P. stwierdził, że dokonując analizy, o której mowa wyżej, geodeta G. J. wykonał czynności wznowienia znaków granicznych zgodnie z art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz zastosował się do § 30 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 5 sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, podzielając stanowisko tego organu o zasadności wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem A. K., na podstawie operatu o nr [...] W ocenie organu odwoławczego zarzuty zawarte w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencyjnego polega na zastąpieniu dotychczasowych zapisów ewidencyjnych nowymi lub na ich zmodyfikowaniu, przy czym konieczność dokonania zmiany lub modyfikacji powinna być udokumentowana. Starosta P. nie mógł dokonać żądanych zmian na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 listopada 1980 r., sygn. akt [...], wydanego w oparciu o opinię geodety K. J. i sporządzoną przez niego dokumentację, gdyż dokumentacja nr [...] zawiera dane utworzone niezgodnie z obowiązującymi obecnie standardami technicznymi. W celu ich zastąpienia Starosta P. musiał zażądać nowego operatu technicznego, który poddawałby weryfikacji dokumentację z 1980 r., w szczególności pod kątem wykorzystanych technik ówczesnego pomiaru z nowymi technikami oraz wykazywałby przebieg granic zgodnie z aktualnymi standardami obowiązującymi w geodezji. Dokumentacja źródłowa w postaci operatu nr [...] została wykorzystana przez geodetę G. J. w celu wznowienia punktów granicznych na granicy między działkami nr [...] Przy tym przebieg granicy uwidoczniony na mapie w operacie geodety K. J. jednoznacznie wskazuje, że granica przebiega w pewnej odległości od budynków. Natomiast w operacie sporządzonym przez geodetę G. J. granica narusza obrys budynku na działce nr [...]. W następstwie zaistniałej rozbieżności i wynikających stąd wątpliwości co do wiarygodności dokumentacji zlecono Staroście [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. W wyniku analizy operatu nr [...] Starosta P. określając geodezyjny przebieg granicy według wariantu II bazującego na punktach G i C, uwzględniając położenie wykorzystanej osnowy oraz dane obserwacyjne, stwierdził, że przedmiotowa granica ingeruje w obrys budynku znajdującego się na działce nr [...], pomimo opinii biegłego sądowego informującej, że ustalona granica przebiega w pewnej odległości od budynku, co w operacie geodety G. J. zostało zweryfikowane.

W ocenie organu odwoławczego operat weryfikacyjny geodety G. J. ze wznowienia punktów granicznych na granicy między działkami nr [...] i nr [...] został sporządzony prawidłowo, zarówno pod względem kompletności, jak i prawidłowości wykonania pomiarów, wykorzystanych materiałów, punktów osnowy geodezyjnej oraz uzyskanych odchyłek w ramach transformacji punktów z już nieobowiązującego układu współrzędnych do układu aktualnego. W operacie nr [...] wznowienie znaków granicznych wykonano w oparciu o dane obserwacyjne określające położenie znaków granicznych, po uprzednim ich zharmonizowaniu w drodze matematycznej transformacji z układu odniesienia określonego przez punkty poziomej osnowy geodezyjnej i osnowy pomiarowej, zgodnie z § 30 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie organu odwoławczego geodeta G. J. wykonał czynności wznowienia punktów granicznych zgodnie z art. 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, a także zastosował się do § 30 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2011 r.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego niewykorzystania przez geodetę G. J. danych pochodzących z operatu z 1995 r., organ odwoławczy wskazał, że jak wynika ze sprawozdania technicznego geodety G. J. wchodzącego w skład operatu nr [...], operat techniczny z 1995 r. był przedmiotem analizy geodety. Jednakże uprawniony geodeta stwierdził, iż dane z tego operatu zawierają błędy i przedstawiają granicę inną niż granica zatwierdzona postanowieniem Sądu z 1980 r. Zdaniem organu odwoławczego geodeta G. J. w sposób zupełny ocenił dostępną dokumentację i w prawidłowy sposób wyselekcjonował dane pozwalające na realizację pracy związanej z wyznaczeniem punktów granicznych między działkami nr [...] i nr [...]. Jak wynika z operatu wykonanego przez geodetę G. J., operat z 1995 r. został przeanalizowany i sprawdzony pod kątem możliwości jego wykorzystania.

Organ odwoławczy analizując operaty sporządzone w 1980 r. oraz w 2019 r. stwierdził, że dane obserwacyjne uzyskane z ramach operatu nr [...], jak i operatu nr [...] są zbieżne i jednoznaczne. Przeprowadzona analiza wskazuje, że granica między działkami nr [...] i nr [...] już w operacie geodety K. J. ingerowała w obrys budynku usytuowanego na działce należącej obecnie do J. M., co zostało w niedokładny sposób zwizualizowane na mapie stanowiącej załącznik do postanowienia sądowego. Zdaniem organu odwoławczego dane obserwacyjne jednoznacznie definiują granicę naruszającą budynek, natomiast wizualizacja granicy na mapie w pewnej odległości od budynku jest efektem niedokładnej techniki kartograficznej zastosowanej przez geodetę wykonującego operat nr [...].

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie przed Starostą P. zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie, również podczas dodatkowego postępowania dowodowego zleconego przez organ odwoławczy. Prawidłowo też zostały zinterpretowane przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie. Organ odwoławczy nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia decyzji organu pierwszej instancji.

J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Inne.

Skarżący zarzucił dokonanie przez organ odwoławczy wadliwej oceny materiału dowodowego przez nieuwzględnienie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia 19 listopada 1980 r., sygn. akt [...], rozstrzygającego sprawę o rozgraniczenie działek nr [...] i nr [...]. W postanowieniu została w sposób wyraźny określona granica przedmiotowych działek, oznaczona przez biegłego geodetę K. J. kolorem brązowym. Sposób przebiegu granicy został doprecyzowany w ten sposób, że granica biegnie od punktu G do punktu C. Biegły sądowy określił, że granica biegnie w pewnej odległości od istniejących budynków, co obrazuje również mapa. Natomiast operat geodety G. J. nr [...], sporządzony na skutek prywatnego zlecenia, został wykonany w sposób tendencyjny i ignoruje informacje wynikające z ustalenia granicy przez biegłego sądowego geodetę K. J., potwierdzone postanowieniem Sądu. Geodeta G. J. nie skorzystał też ze zdjęć satelitarnych. Skarżący podkreślił, że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji powoływał się na okoliczność przeprowadzenia w 1995 r. prac geodezyjnych, w toku których A. K. zaakceptowała powierzchnie działek. Zdaniem skarżącego w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym zignorowano prawomocne orzeczenie sądu i nie uwzględniono faktycznej granicy między działkami.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu.

W świetle przepisów art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie ocenie podlega, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie bądź stwierdzenie nieważności tego aktu. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu według wskazanych zasad oceny decyzji stanowiącej przedmiot skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszeń prawa skutkujących koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności ( art. 145 § 1 p.p.s.a.). Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w zakresie mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżoną decyzją [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...], dokonującą zmiany w bazie danych ewidencyjnych działek nr [...] i nr [...] w obrębie [...] P. w odniesieniu do powierzchni działek i użytków. Dokonana przez organ pierwszej instancji zmiana danych ewidencyjnych zakresie powierzchni polegała na zmianie powierzchni działki nr [...] z 0,1580 ha na 0,1643 ha oraz zmianie powierzchni działki nr [...] z 0,0697 ha na 0,0625 ha.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowiły przepisy art. 22, art. 24 ust. 2b pkt 2 oraz art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 z późn. zm.), w związku z § 36, § 44 pkt 2, § 45 ust. 1 pkt 2 i § 62 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2019 r. poz. 393) oraz w związku z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 263, poz. 1572).

Przepis art. 2 pkt 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne definiuje ewidencję gruntów i budynków (kataster nieruchomości) jako system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju, informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

W ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także informacje określone w ust. 2 art. 20 ustawy.

Stosownie do art. 24 ust. 2a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje, zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Przytoczone przepisy wskazują, że istotą ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z jej nazwą, jest ewidencjonowanie, czyli spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. Deklaratoryjny charakter wpisów w niej zawartych oznacza, że nie kształtuje ona nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 kwietnia 2015 r., I OSK 1718/13, LEX nr 1723906).

Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), na których spoczywa obowiązek utrzymywania ewidencji w stanie aktualności. Obowiązek ten wynika z powołanych przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, jak również z przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Stosownie do § 44 pkt 2 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia).

Zatem procedura aktualizacji danych ewidencyjnych ma sformalizowany charakter i obejmuje dwie sytuacje. Przede wszystkim jest to wymiana (uaktualnienie) danych ewidencyjnych polegająca na wprowadzeniu nowych informacji wynikających z dokumentów źródłowych. W pojęciu aktualizacji mieścić się będzie również usuwanie (prostowanie) błędnych wpisów znajdujących się w bazie danych ewidencyjnych, jednakże tylko takich, które mają charakter oczywistych, w świetle złożonych dokumentów, pomyłek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., I OSK 719/07).

Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Wpisy w ewidencji stanu prawnego nieruchomości dokonywane są w oparciu o aktualne dokumenty takie jak: odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń organów administracji oraz sądów, a także aktów notarialnych.

Podstawy wykazania w ewidencji granic działek ewidencyjnych określone są w § 36 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Według tego przepisu przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej:

1) w postępowaniu rozgraniczeniowym;

2) w celu podziału nieruchomości;

3) w postępowaniu scaleniowym i wymiany gruntów;

4) w postępowaniu dotyczącym scalenia i podziału nieruchomości;

5) na potrzeby postępowania sądowego lub administracyjnego, a następnie wykorzystanej do wydania prawomocnego orzeczenia sądowego lub ostatecznej decyzji administracyjnej;

6) przy zakładaniu, na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, katastru nieruchomości i ewidencji gruntów i budynków;

7) przez Straż Graniczną, jeżeli dokumentacja ta określa przebieg granic państwa z dokładnością odpowiednią dla ewidencji;

8) w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

W okolicznościach niniejszej sprawy na wniosek A. K. Starosta P., jako organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków, na podstawie § 45 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, dokonał zmiany danych ewidencyjnych w zakresie powierzchni działek i użytków rolnych w odniesieniu do działek nr [...] i nr [...] w obrębie [...] P.. Ujawnione w ten sposób w ewidencji gruntów nowe dane wynikały z operatu technicznego opracowanego przez geodetę G. J. i zaewidencjonowanego w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjno – Kartograficznej pod nr [...] Wskazany operat dotyczył wznowienia punktów granicznych na granicy działek nr [...] i nr [...], wynikających z operatu z dnia [...] r., nr [...], sporządzonego przez geodetę K. J.. Ostatnio wymieniony operat stanowił podstawę rozgraniczenia orzeczonego prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] r., sygn. akt [...] Zgodnie z tym postanowieniem Sąd rozgraniczył działki o numerach [...] według linii oznaczonej na planie sporządzonym przez biegłego sądowego geodetę K. J. kolorem brązowym, to jest według wariantu II.

W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja wprowadzająca opisane zmiany w ewidencji gruntów jest wadliwa, ponieważ zgodnie z opinią biegłego sądowego geodety K. J. przyjęta przez Sąd Rejonowy w P. linia graniczna według wariantu II, oznaczonego kolorem brązowym, miała przebiegać w pewnej odległości od budynków (opinia pisemna na k. [...] operatu nr [...] oraz opinia ustna k. [...] akt administracyjnych), podczas gdy według operatu ze wznowienia punktów granicznych sporządzonego przez geodetę G. J. w 2019 r. linia graniczna przecina budynek na działce nr [...]. Tym samym, zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja nie respektuje prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości.

Stanowisko skarżącego nie zasługuje jednak na podzielenie. Materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu administracyjnym przez organy obu instancji, poddany szczegółowej analizie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, wskazuje bowiem w sposób niebudzący wątpliwości, że przebieg linii granicznej, według której Sąd Rejonowy w P. dokonał rozgraniczenia prawomocnym postanowieniem wydanym w sprawie o sygn. akt I Ns [...], został w sposób prawidłowy odzwierciedlony w operacie nr [...] sporządzonym przez geodetę G. J..

Ostatnio wymieniony operat przedstawia wyniki wznowienia punktów granicznych, oznaczonych w operacie z [...] r. jako punkty G oraz C, pomiędzy którymi według wariantu II, oznaczonego kolorem brązowym, przebiega granica przyjęta w prawomocnym postanowieniu Sądu Rejonowego w P..

W świetle przepisu art. 39 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Tego rodzaju sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.

Przeprowadzona przez organ odwoławczy szczegółowa i wieloaspektowa analiza operatu nr [...], której elementy oraz wyniki zostały szeroko omówione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wskazuje na prawidłowość pomiarów wykonanych przez geodetę G. J., a także wykorzystanych przez geodetę materiałów oraz punktów osnowy geodezyjnej. Organ wskazał również na prawidłowość uzyskanych przez geodetę G. J. odchyłek w ramach transformacji punktów z nieobowiązującego układu współrzędnych do układu aktualnego. Trzeba także zauważyć, że geodeta oparł wznowienie znaków granicznych na danych obserwacyjnych określających położenie znaków granicznych, po uprzednim ich zharmonizowaniu w drodze matematycznej transformacji z układu odniesienia określonego przez punkty poziomej osnowy geodezyjnej i osnowy pomiarowej. Zgodnie z definicją zawartą w art. 2 pkt 6 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przez dane obserwacyjne rozumie się wyniki pomiarów: kierunków, kątów, długości, różnic wysokości oraz przestrzennych wektorów wyznaczanych technikami, o których mowa w pkt 18-21, wolne od błędów grubych lub omyłek oraz błędów systematycznych. Okolicznością istotną w niniejszej sprawie jest, że jak ustalił odwoławczy organ geodezyjny po analizie operatów sporządzonych przez geodetów K. J. oraz G. J., dane obserwacyjne uzyskane w ramach obu operatów są jednoznaczne, a przy tym ze sobą zbieżne.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że opisany sposób postępowania geodety pozostaje w zgodzie z § 30 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2011 r. Ostatnio wymieniony przepis w ust. 1 stanowi bowiem, że geodezyjne pomiary sytuacyjne, mające na celu wznowienie znaków granicznych lub wyznaczenie punktów granicznych, wykonuje się przy wykorzystaniu danych obserwacyjnych określających położenie tych znaków lub punktów granicznych w oparciu o osnowę pomiarową, jaka była wykorzystana do pozyskania tych danych.

Wobec przeprowadzonej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji szczegółowej analizy obu operatów, w ocenie Sądu nie zachodzą podstawy do kwestionowania logicznie wywiedzionej z tej analizy konkluzji, iż granica między działkami nr [...] także zgodnie z danymi z operatu geodety K. J. przecinała obrys budynku usytuowanego na działce nr [...]. Jak podkreślił organ odwoławczy, wskazują na to jednoznacznie dane obserwacyjne definiujące taki właśnie przebieg granicy.

Wymaga zaakcentowania, że dążąc do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym przede wszystkim wątpliwości wynikających z wyrysowania w operacie nr [...] przebiegu linii granicznej wyznaczonej punktami G i C jako przebiegającej w pewnej odległości od budynku, podczas gdy w operacie z 2019 r. granica ingeruje w obrys budynku, organ odwoławczy zlecił organowi pierwszej instancji uzupełnienie postępowania dowodowego. W ramach uzupełniającego postępowania dowodowego Starosta P. ustalił, że budynek na działce nr [...] został pomierzony w obydwu operatach. Starosta ustalił także i w piśmie z dnia 6 czerwca 2019 r. szczegółowo opisał metodę pomiaru budynku w operacie nr [...]. Przedstawił również sposób dokonania pomiarów punktów G i C, wyznaczających linię graniczną między działkami nr [...] i nr [...], ze wskazaniem obecnych danych geodezyjnych odpowiadających danym z operatu z 1980 r., co pozwoliło na odtworzenie położenia punków granicznych oraz położenia budynku względem linii granicznej przyjętej w operacie nr [...]. Zgodnie z treścią informacji Starosty [...] w operacie nr [...] budynek został pomierzony metodą domiarów prostokątnych w oparciu o osnowę pomiarową o nr [...] (zaadaptowany punkt osnowy III klasy o nr [...] obecnie punkt osnowy szczegółowej o nr [...]) oraz punkt osnowy pomiarowej nr [...] (zaadaptowany punkt osnowy III klasy o nr [...] obecnie punkt osnowy szczegółowej [...]). Z operatu nr [...] jeden z punktów granicznych, oznaczony literą G, również został pomierzony w oparciu o tę samą osnowę, natomiast punkt oznaczony literą C pomierzono w oparciu o osnowę pomiarową o nr [...] (obecnie nr [...]). Powyższe ustalenia, w szczególności w zakresie możliwości odtworzenia w oparciu o dane geodezyjne, w tym zidentyfikowane punkty osnowy, dokładnego położenia punktów granicznych G i C, znajdują potwierdzenie w treści operatu geodety G. J. (k. [...] pkt 5 operatu, k. [...] operatu pkt 7 i 8, k. [...] i k. [...] operatu).

Trzeba wreszcie wskazać, że w wyniku dodatkowego postępowania dowodowego, w oparciu o obliczenia matematyczne na podstawie danych obserwacyjnych z operatu geodety K. J. ustalono, iż granica według wariantu II, przebiegająca od punktu G do C ingeruje w obrys budynku usytuowanego na działce nr [...], mimo zawartej w opinii biegłego geodety informacji, iż granica przebiega w pewnej odległości od budynku. Granica wznowiona zgodnie z operatem nr [...] także ingeruje w obrys przedmiotowego budynku, podobnie jak w wyniku obliczeń na podstawie operatu źródłowego z 1980 r. (informacja starosty [...] k. [...] akt administracyjnych).

Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, że przedstawienie granicy na mapie zawartej w operacie nr [...], jako położonej w pewnej odległości od budynku, jest następstwem niedokładnej techniki kartograficznej, którą posłużył się geodeta K. J..

Omówiona wyżej szczegółowa analiza danych przyjętych za podstawę operatu nr [...] oraz wynikającego z tego operatu sposobu wznowienia punktów granicznych w sposób jednoznaczny przeczą zasadności podniesionych przez skarżącego zarzutów o sporządzeniu przez geodetę G. J. tego operatu w sposób tendencyjny, z pominięciem informacji wynikających z operatu przyjętego za podstawę postanowienia sądu powszechnego o rozgraniczeniu. Przeciwnie, treść operatu geodety G. J. poddanego weryfikacji organów geodezyjnych wskazuje, że został on oparty na danych wynikających z operatu geodety K. J. (k. [...] operatu [...]), a sposób opracowania operatu nr [...] pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, w szczególności z przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

W związku z podniesionym w skardze zarzutem kwestionującym dokładność pomiarów wykonanych przez geodetę G. J. należy zauważyć, że w operacie nr [...] zarówno pomiar wznowionych znaków granicznych, jak i pomiar budynku zostały wykonane metodą RTK (k. [...] i [...] operatu oraz pismo Starosty [...] z dnia 6 czerwca 2019 r. k. [...] akt administracyjnych). Metoda RTK (Real Time Kinematic, GPS) to technologia precyzyjnych pomiarów przy użyciu nawigacji satelitarnej. Dokładność pomiarów wykonanych przy użyciu tej metody, dodatkowo poddanych weryfikacji przez organy geodezyjne, nie nasuwa wątpliwości.

Niezasadny jest także zarzut nieuwzględnienia operatu odnowienia ewidencji gruntów z 1995 r. Jak trafnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy (k. [...] operatu nr [...]), geodeta G. J. poddał operat z 1995 r. ocenie pod kątem możliwości jego wykorzystania, stwierdzając, że dane z operatu odnowienia ewidencji gruntów z 1995 r. zawierają błędną granicę – niezgodną z granicą prawną wynikającą z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w P. o rozgraniczeniu.

W związku z argumentacją skarżącego odwołującą się do opinii biegłego sądowego geodety K. J., który wskazywał, iż granica według wariantu II przebiega w pewnej odległości od budynków, a co znalazło także wyraz w treści sporządzonej przez biegłego mapy, podkreślić należy, że przebieg linii granicznej wyznaczony jest położeniem punktów granicznych, które są opisane konkretnymi współrzędnymi matematycznymi.

Sama wizualizacja linii granicznej na mapie w pewnej odległości od budynku na działce nr [...] nie może więc być uznana za przesądzającą o rzeczywistym przebiegu tej linii, który wyznaczają współrzędne punktów granicznych. Jak wynika przy tym z ustaleń dokonanych przez organ odwoławczy, obraz granicy na mapie zawartej w operacie nr [...], jako położonej w pewnej odległości od budynku, jest następstwem zastosowania przez geodetę K. J. niedokładnej techniki kartograficznej.

Także treść opinii biegłego sądowego złożonej w sprawie o rozgraniczenie nie może podważyć wyników odtworzenia położenia punktów granicznych w oparciu o zweryfikowane w niniejszej sprawie dane geodezyjne. Dane obserwacyjne z operatu geodety K. J. wskazują na takie położenie punktów granicznych, które wyznaczają linię graniczną ingerującą w obrys budynku na działce nr [...]. Postanowienie Sądu Rejonowego w P. o rozgraniczeniu zostało oparte na operacie sporządzonym przez geodetę K. J. i punkty graniczne opisane w tym operacie, a wznowione w operacie nr [...], są miarodajne dla wyznaczenia linii granicznej zgodnie z orzeczeniem sądu powszechnego. Dlatego niezasadny jest zarzut skarżącego, iż zaskarżona decyzja nie respektuje prawomocnego orzeczenia sądu.

Można jednocześnie zauważyć, że w sytuacji zaistnienia nowego zdarzenia prawnego, które zostanie udokumentowane w sposób przewidziany w powołanych wyżej przepisach ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisach rozporządzenia z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, istnieje możliwość wprowadzenia udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu ujawnienia nowych danych ewidencyjnych.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.