Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 880/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, , Protokolant sekretarz sądowy - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia ... lutego 2010 r. nr ... w przedmiocie: odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 16 marca 2010 r. (data nadania pocztowego) wniesionej przez M. S. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... lutego 2010 r., utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... stycznia 2010. r., nr ... o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Kolejnym wnioskiem z dnia ... października 2009 r. Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne za okres ..., na ubezpieczenie zdrowotne za okres ... oraz na Fundusz Pracy za okres .... Podniósł też jak we wcześniej złożonym wniosku z dn. ...X.2008 r., iż jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na uiszczenie składek. Zaznaczył, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zlikwidowana. Wyjaśnił, iż obecnie zarówno on jak i jego żona są osobami bezrobotnymi i mają na utrzymaniu dwoje dzieci, nie posiadają natomiast żadnego majątku.

Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z ... stycznia 2008 r., nr ..., Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie ... zł, ubezpieczenie zdrowotne w kwocie ... zł i Fundusz Pracy w kwocie ... zł.

W podstawie prawnej decyzji powołano m.in. przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji I instancji organ wskazał na treść art. 28 ust. 2 zgodnie, z którą należności z tytułu składek mogą być umarzane w wypadku ich całkowitej nieściągalności. Jednocześnie na podstawie art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na ubezpieczenia, mogą być umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. W przedmiotowej sprawie – zdaniem organu – okoliczności nie uzasadniają wnioskowanego przez M. S. umorzenia należności.

Wskazano, iż w toku postępowania wyjaśniającego dokonano analizy stanu faktycznego w kontekście zacytowanego przepisu i nie stwierdzono przesłanek uzasadniających umorzenie należności.

ZUS wskazał, że dalsze prowadzenie egzekucji nie pozbawi skarżącego ani członków jego rodziny zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Z własnej inicjatywy zlikwidował działalność gospodarczą, która mogła stanowić dla rodziny źródło dochodów i jednocześnie nie podjął żadnych starań w celu podjęcia innego zajęcia zarobkowego. Znajduje się wprawdzie w trudnej sytuacji finansowej gdyż oficjalnie nie uzyskuje dochodów, pobiera jedynie zasiłek rodzinny na .... dzieci w kwocie ... zł. Pomimo braku oficjalnych dochodów nie korzysta z pomocy społecznej świadczonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S., który jest organem właściwym do udzielenia wymienionej pomocy. Ponadto złożona osobiście, jak również zebrana przez ZUS dokumentacja nie potwierdza, że rodzina żyje w ubóstwie, zagrażającym dalszej egzystencji rodziny. Wprawdzie uzyskiwany dochód w postaci zasiłku rodzinnego w chwili obecnej nie pozwala na uregulowanie całości zadłużenia, to jednak nie należy zakładać, że nie jest w stanie uregulować należności z tytułu składek w ogóle. Zarówno skarżący jak i najbliżsi członkowie jego rodziny nie legitymują się orzeczeniem o niezdolności do pracy ani niepełnosprawności wydanym przez powołane do tego organy (tj. Lekarz Orzecznik ZUS lub Powiatowy Zespół ds. orzekania o niepełnosprawności). Należy więc przyjąć, że aktualna sytuacja finansowa ma szansę ulec poprawie co w dużej mierze zależy od jego woli i inicjatywy. Tym samym istnieje realna szansa na spłatę zadłużenia wobec ZUS nawet jeżeli miałoby to przeciągnąć się w czasie, zwłaszcza że taka spłata nie musi nastąpić jednorazowo a np. w ramach układu ratalnego. Skarżący nie posiada zobowiązań wobec innych instytucji, co oznacza, że dysponuje środkami finansowymi a zadłużenie wobec ZUS jest jedynym zobowiązaniem.

Z przedmiotowych dokumentów nie wynika, aby ponosił jakieś straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, tj. np. z powodzi, pożaru, kradzieży, jak również nie wykazał, że okoliczności takie jak sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, lub też przewlekła choroba uniemożliwiałaby pozyskanie dochodów na utrzymanie. Nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających całkowitą niezdolność do pracy. Stąd wniosek, że ma potencjalne możliwości podejmowania zajęcia zarobkowego, więc aktualna sytuacja finansowa ma szanse ulec poprawie.

Ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika w sposób jednoznaczny, że opłacenie należności pozbawiłoby skarżącego i jego rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Podsumowując powyższy stan faktyczno-prawny organ stwierdził że: nie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz na Fundusz Pracy należnych za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność w oparciu o art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 1-6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż nie stwierdzono całkowitej nieściągalności zadłużenia oraz, że nie zachodzą też przesłanki dla umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy, należnych za Pana jako osobę prowadząca działalność gospodarczą, w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, gdyż nie stwierdzono okoliczności, potwierdzających, że w przypadku skarżącego zachodzi ważny interes, zdefiniowany w § 3 ust. 1 pkt 1-3 Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. S. zarzucił przedmiotowej decyzji stronniczość, ponieważ pomimo udowodnienia w całości braku jakichkolwiek środków do życia oraz potwierdzeniu tej sytuacji w postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez ZUS odmówiono mu bezpodstawnie umorzenia zaległości w składkach ZUS oraz ponownie wskazał, iż nie posiadał i nie posiada żadnego majątku na pokrycie jakiejkolwiek części powstałego zadłużenia. Wyjaśnił, że stan ten ma charakter stały i nie może ulec zmianie. Wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Zakładu, zarzucił, iż organ dokonał nieprawidłowej wykładni obowiązujących przepisów prawa, bowiem nie uzależniają one umorzenia zaległości od stanu zdrowia dłużnika.

Po raz kolejny kwestionując twierdzenia organu, iż opłacenie należności nie pozbawiłoby jego oraz jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, podkreślił, iż obecnie cały dochód rodziny stanowi zapomoga na dzieci w wysokości ... zł.

Decyzją z ... lutego 2010 r., nr ... Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 9, poz. 26 ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... stycznia 2010 r., nr ...

Organ podkreślił, że ponowne rozpatrzenie sprawy i dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego wskazuje jednoznacznie, iż w sprawie niniejszej nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wskazując w oparciu o zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy oraz dane zawarte w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych, iż wnioskodawca z żoną i dwiema córkami w wieku ... lat mieszka w miejscowości D., jednakże z informacji otrzymanych z GOPS w S. wynika, że nie mieszka w miejscowości zameldowania i nie wskazał aktualnego miejsca pobytu. Jak wynika z oświadczenia zawartego w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych dłużnika nie posiada ruchomości znajdujących się w mieszkaniu, sprzętu RTV i AGD, samochodów, domu, mieszkania, akcji, obligacji i papierów wartościowych. Nie prowadzi również rachunku bankowego. Jak wynika z danych zawartych w KSI ZUS obecnie pozostaje bez pracy. Zgodnie z przedłożonymi zaświadczeniami Powiatowego Urzędu Pracy z dnia ...10.2009 r. jest zarejestrowany w Urzędzie od dnia ...06.2003 r. a od dnia ...06.2004 r. nie posiada prawa zasiłku dla bezrobotnych, natomiast żona B. S. jest zarejestrowana w Urzędzie od dnia ...01.2001 r. a od dnia ...01.2002 r. nie posiada prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Jak wynika z pisma PUP w M. z dnia ...11.2009 r. z powodu braku ofert pracy odpowiadających kwalifikacjom i wykształceniu nie otrzymał propozycji pracy. Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że obecnie nie uzyskuje żadnych dochodów, pobiera jedynie zasiłek rodzinny na ... dzieci, wraz żoną i ... utrzymuje się z pomocy rodziny. Nie przedłożył jednak żadnych rachunków potwierdzających miesięczne wydatki pokrywane przez rodzinę. Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Skarbowego w M. nie posiada zaległości podatkowych. Jak wynika z pisma Urzędu Skarbowego z dnia ...11.2009 r. w roku podatkowym 2008 nie osiągnął dochodów. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S. na wniosek Inspektoratu nie przeprowadził wywiadu środowiskowego, ponieważ nie mieszka w miejscu zameldowania tj. miejscowości D.. Natomiast z pisma GOPS w S. z dnia ...10.2009 r. wynika, że pobiera świadczenia rodzinne w wysokości ... zł przyznane na dzieci. Z uzasadnienia wniosku jak i z kwestionariusza o możliwościach płatniczych dłużnika wynika, że nie posiada zobowiązań wobec innych instytucji i osób prawnych, a zadłużenie wobec ZUS jest jedynym zobowiązaniem. Nie wskazał aktualnego miejsca zamieszkania, dlatego też brak jest możliwości ustalenia faktycznego stanu majątkowego w miejscu zamieszkania. Do wniosku z dnia ...01.2010 r. nie przedłożył żadnych dodatkowych dokumentów mających wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

Dalej Prezes Zakładu wyjaśnił, iż co prawda podejmowane dotychczas przez ZUS działania zmierzające do wyegzekwowania zadłużenia okazały się bezskuteczne, jednakże bezskuteczność ta nie ma charakteru trwałego. Wskazano, że Komornik Urzędu Skarbowego w M. nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne a tym samym nie stwierdził ostatecznie całkowitej nieściągalności zadłużenia, zaś egzekucja nie została zakończona. Wyjaśniono, iż podnoszony przez Wnioskodawcę brak majątku przy jednoczesnym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej są sytuacjami, które dają podstawę do umorzenia należności, lecz dopiero wtedy gdy mają charakter trwały. W ocenie organu obecna sytuacja materialna Zainteresowanego jest trudna, ale może ulec poprawie. Podkreślono, iż Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że jest niezdolny do pracy lub niepełnosprawny w stopniu uniemożliwiającym podejmowanie pracy zarobkowej, co uzasadnia stwierdzenie, że ma on możliwość uzyskania dochodu. Tym samym, istnieje szansa na spłatę zadłużenia wobec ZUS. Przechodząc do oceny sytuacji M. S. w zakresie istnienia przesłanek wskazanych w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz.1365), Prezes Zakładu wskazał, iż analiza stanu faktycznego sprawy nie wskazuje w sposób jednoznaczny, że opłacenie należności pozbawiłoby Wnioskodawcę oraz jego rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a tym samym nie uzasadnia umorzenia należności.

Reasumując Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż wobec zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, nie stwierdzono żadnych przesłanek dla umorzenia przedmiotowego zadłużenia, zarówno w oparciu o art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 1-6, jak również w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z ... lutego 2010 r., nr ... Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazując na trudną sytuację materialną wyjaśnił, iż od chwili powstania zadłużenia nie miał możliwości uregulowania zaległych składek. Podkreślił, iż stan ten ma charakter stały i nie ma możliwości jego zmiany. Zaznaczył, iż wraz z żoną oraz dwiema córkami (16 i 12 lat) tworzą wspólne gospodarstwo domowe. Podniósł, iż w jego przypadku zachodzi całkowita nieściągalność składek. Wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności. Podkreślił również, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, ponadto oczywistym jest, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wskazując na wysokość uzyskiwanego dochodu jaki stanowi zapomoga na dzieci w kwocie ... zł, nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż opłacenie należności nie będzie stanowić uszczerbku dla utrzymania jego rodziny. Dodatkowo wskazał, iż nie załączył żadnych dowodów wydatków jakie ponosi co miesiąca życie, ponieważ zasadniczym problemem jego rodziny nie są zbyt duże wydatki, ale całkowity brak przychodów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku Skarżącego z dnia ... października 2009 r., którym wszczęte zostało kolejne postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.

Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy M. S. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i ... w wieku ... lat. Skarżący zameldowany jest w miejscowości D., jednakże nie mieszka w miejscu zameldowania i nie wskazał aktualnego miejsca pobytu. Z oświadczenia zawartego w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych dłużnika wynika, że Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Zainteresowany oraz jego żona są osobami bezrobotnymi. Zgodnie z przedłożonymi zaświadczeniami z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia ... października 2009 r. Skarżący oraz jego żona nie posiadają prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Obecnie Wnioskodawca nie uzyskuje żadnych dochodów, pobiera natomiast zasiłek rodzinny na ... dzieci. Zainteresowany nie przedłożył żadnych rachunków wskazujących na wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę. Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Skarbowego w M. Dłużnik nie posiada zaległości podatkowych. Z pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia ...10.2009 r. wynika, że z Ośrodka pobiera świadczenia rodzinne w wysokości ... zł. przyznane na dzieci.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości (podkreśl. Sądu). Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Skarżącego. Wprawdzie orzekające w sprawie Organy wskazały, że wobec Skarżącego podejmowane były dotychczas bezskuteczne działania zmierzające do wyegzekwowania zadłużenia lecz stan ten może ulec zmianie, gdyż jak słusznie zaznaczono "bezskuteczność ta nie ma charakteru trwałego". Sąd nie zgodził się z zawartą w skardze argumentacją Skarżącego, iż "naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję".

Sąd zauważył, iż powyższa okoliczność nie znajduje potwierdzenia w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym. W przedmiotowej sprawie brak jest bowiem np. odpowiedniego postanowienia organu egzekucyjnego stwierdzającego nieściągalność lub innych dowodów mogących potwierdzić powyższą okoliczność. Ponadto jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzona wobec skarżącego egzekucja dotychczas nie została zakończona.

Podkreślenia wymaga, iż Wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających całkowitą nieściągalność należności, czy też fakt, że uiszczenie należności pozbawiłoby rodzinę Skarżącego zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż Prezes Zakładu prawidłowo wskazał, że brak majątku przy jednoczesnym zaprzestaniu prowadzenia działalności są sytuacjami, które dają podstawę do umorzenia, lecz dopiero wtedy gdy mają charakter trwały. Obecna sytuacja materialna Skarżącego jest trudna, jednak może ulec poprawie. Powyższe stanowisko uzasadnione jest tym, że Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że jest niezdolny do pracy lub niepełnosprawny w stopniu uniemożliwiającym podejmowanie pracy zarobkowej. Stąd wniosek, że istnieje możliwość spłaty zadłużenia w przyszłości, gdy Wnioskodawca podejmie zatrudnienie lub uzyska dochód z innego tytułu.

Związku z powyższym w niniejszej sprawie, na podstawie zgromadzonych przez organ dokumentów, nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności.

Prawidłowo zatem zostało ustalone, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz.1365), gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy wskazał, iż Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów potwierdzających istnienie przesłanek wymienionych w § 3 ww. rozporządzenia. Dlatego też Prezes Zakładu nie mógł ustosunkować się do złożonego wniosku pozytywnie. Zarówno Wnioskodawca jak i najbliżsi członkowie jego rodziny nie legitymują się orzeczeniem o niezdolności do pracy ani niepełnosprawności. Ponadto Zainteresowany nie posiada zobowiązań wobec innych instytucji, co oznacza, że dysponuje środkami finansowymi a zadłużenie wobec ZUS jest jego jedynym zobowiązaniem. Z przedstawionych dokumentów nie wynika również aby Dłużnik poniósł straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, tj. np. powódź, pożar, kradzież, itp. Ponadto nie wykazał że okoliczności takie jak sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, lub też jego przewlekła choroba, uniemożliwiają Skarżącemu pozyskiwanie dochodu.

W świetle powyższego należy podkreślić, iż prawidłowo organy oceniły, że ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika w sposób jednoznaczny, iż opłacenie należności pozbawiłoby Skarżącego oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy należy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie. Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie wykazała żadnej inicjatywy i nie nadesłał żadnych dokumentów i informacji, wskazując jedynie, iż nie złożył żadnych dowodów dokumentujących wydatki, bowiem "zasadniczym problemem naszej rodziny nie są zbyt duże wydatki, lecz całkowity brak dochodów". Ponadto zastanawiającym jest, iż – jak zauważył Organ – pomimo braku oficjalnych dochodów Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej świadczonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S..

W ocenie Sądu - ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego.

Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego – Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.