Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 11/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2004-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 33-34
journal: Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Postępowanie egzekucyjne, oraz przysługujące w ramach niego zobowiązanemu środki prawne, w tym zarzuty, nie mogą stanowić jeszcze jednej "instancji" do weryfikowania zapadłych uprzednio decyzji wymiarowych. Celem postępowania egzekucyjnego jest wyegzekwowanie należności podatkowej wynikającej z decyzji lub zeznania podatkowego /deklaracji/ i na tym etapie nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego wynikającego jak w niniejszej sprawie z ostatecznych decyzji. Decyzje takie mogą być wzruszane wyłącznie w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach Ordynacji podatkowej, a nie w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

TEZY

Postępowanie egzekucyjne, oraz przysługujące w ramach niego zobowiązanemu środki prawne, w tym zarzuty, nie mogą stanowić jeszcze jednej "instancji" do weryfikowania zapadłych uprzednio decyzji wymiarowych. Celem postępowania egzekucyjnego jest wyegzekwowanie należności podatkowej wynikającej z decyzji lub zeznania podatkowego /deklaracji/ i na tym etapie nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego wynikającego jak w niniejszej sprawie z ostatecznych decyzji. Decyzje takie mogą być wzruszane wyłącznie w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach Ordynacji podatkowej, a nie w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Artur Mudrecki Asesor sądowy Anna Wójcik Protokolant ref. stażysta Anna Frydryk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2004 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i odmowy umorzenia tego postępowania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) określa, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonywane, 3) zasadza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia [...], nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. utrzymano w mocy postanowienia Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia [...], nr [...] i nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów egzekucyjnych oraz odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy wskazał, że podniesione przez skarżącego zarzuty egzekucyjne odnośnie nieistnienia egzekwowanej należności podatkowej nie zasługują na uwzględnienie, albowiem Wierzyciel, Drugi Urząd Skarbowy w Opolu w ramach wydanych postanowień z dnia 20 maja 2003 r. nr [...] i nr [...], wydanych na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji potwierdził istnienie zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych w wysokościach określonych w wystawionych tytułach wykonawczych nr [...]; [...] oraz w podatku od towarów i usług w wystawionym tytule wykonawczym nr [...].

Ponieważ zgodnie z uregulowaniem art. 33 pkt 1-5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wypowiedź wierzyciela w zakresie istnienia obowiązku jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, organ egzekucyjny I instancji zasadnie nie uwzględnił zarzutów zobowiązanego, iż egzekwowany obowiązek nie istnieje, a prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne winno ulec umorzeniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. W. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego kwestionując ustalenia Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu który w ramach wydanych postanowień z dnia 20 maja 2003 r. nr [...] i nr [...] potwierdził istnienie zaległości podatkowych w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodów ewidencjonowanych oraz w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r.

Dodatkowo zarzucił również organom egzekucyjnym wydanie postanowień o rozpoznaniu zgłoszonych zarzutów egzekucyjnych z rażącym naruszeniem ustawowych terminów wynikających z Ordynacji podatkowej i Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Opolu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko i argumentację przedstawioną na jego poparcie.

Na rozprawie skarżący podtrzymał żądania i wnioski pisemnej skargi, dodatkowo dodając ,iż w zakresie zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2001 r., wynikającej ze złożonej przez niego deklaracji uregulował on ciążące na nim zobowiązanie w ratach, przy czym ostatnią ratę zgodną z wyliczeniem dokonanym mu przez pracownika Urzędu Skarbowego wpłacił w dniu 7 czerwca 2002 r.

Mimo uregulowania spornej należności w dniu 17 marca 2003 r doręczone mu zostały tytuły wykonawcze obejmujący również uregulowaną już należności z tytułu podatku VAT, gdyż wpłatę z dnia 7 czerwca 2002 r. błędnie zaksięgowano na następny rok podatkowy.

Dodatkowo podał ,iż w odniesieniu do należności podatkowej objętej tytułem wykonawczym nr [...] nie otrzymał uprzednio upomnienia.

W odniesieniu do tytułów wykonawczych obejmujących należności w zryczałtowanym podatku dochodowy od przychodów ewidencjonowanych za lata 1998, 1999 określone ostatecznymi decyzjami Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 18 grudnia 2001 r. nr [...] i [...], zdaniem skarżącego należności te nie istnieją, albowiem kwestionuje on wyliczenia organów podatkowych zawarte w spornych decyzjach.

Z tego też względu wynikające z tych decyzji należności podatkowe nie zostały uregulowane, a wniesione na etapie postępowania egzekucyjnego zarzuty zmierzają do wzruszenia powyższych decyzji i do zweryfikowania wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za lata 1998, 1999.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna.

Zarzuty przewidziane w art. 33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią podstawowy środek ochrony zobowiązanego w ramach postępowania egzekucyjnego i są środkiem zaskarżenia przysługującym w momencie jego wszczęcia tj. po otrzymaniu tytułu egzekucyjnego. Ze tej formy obrony zobowiązany może skorzystać wyłącznie w terminie dni siedmiu przewidzianym w art. 32 cyt ustawy.

Rozpoznając zatem zarzuty, organ egzekucyjny winien w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii zachowania przez zobowiązanego ustawowego terminu do skutecznego złożenia zarzutów.

Jak wynika z treści pisma skarżącego z dnia 10 kwietnia 2003 r. zawierającego zarzuty, a także jego oświadczenia złożonego na rozprawie przed tut Sądem w dniu w dniu 24 listopada 2004 r. tytuły wykonawcze: nr [...] obejmujący należność podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r., nr [...] dotyczący zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1998 r. oraz nr [...] dotyczący zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1999 r. otrzymał on w dniu 17 marca 2003 r.

Pozostałe tytuły wykonawcze o nr [...] dotyczące należności głównych oraz odsetek od zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za 1998 r. oraz 1999 r. odebrane zostały przez stronę osobiście w dniu 7 kwietnia 2003 r.

Przyjmując zatem, w ślad za twierdzeniami samej strony skarżącej iż część tytułów wykonawczych w stosunku do których wniósł on zarzuty otrzymał on już w dniu 17 marca 2003 r., w ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien w pierwszej kolejności odnieść się do kwestii zachowania przez zobowiązanego ustawowego terminu, przewidzianego w art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do złożenia zarzutów w stosunku do poszczególnych indywidualnych tytułów wykonawczych

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd podzielił je jedynie częściowo w odniesieniu do części należności podatkowej objętej tytułem wykonawczym nr [...] obejmującym należność podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r.

Zasadnie bowiem skarżący podniósł zarzut iż doręczony mu tytuł wykonawczy opiewający na należność główną w kwocie 326.70 zł, obejmuje także już uregulowaną przez niego w dniu 7 czerwca 2002 r. należność podatkową w kwocie 311,10 zł, co również pośrednio potwierdził organ egzekucyjny dokonując już po aktualizacji kwoty należności.

Skoro zatem w dacie doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego objęta nim kwota w znacznej części została już uregulowana w tej części nie istniała już należność podlegająca egzekucji.

Dodatkowo należy również zauważyć, iż w przedłożonych Sądowi aktach sprawy brak jest potwierdzenia doręczenia skarżącemu upomnienia dotyczącego należności wynikającej z tytułu wykonawczego nr [...] obejmującego należność podatkową z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2001 r.

Wprawdzie w tytule wykonawczym wskazano, iż doręczenie upomnienia nastąpiło w dniu 29.03.2002 r. jednakże brak jest potwierdzenia jego doręczenia, które zgodnie z art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel obowiązany jest do dołączenia do tytułu wykonawczego.

Również skarżący na rozprawie nie potwierdził faktu otrzymania upomnienia.

Z tych przyczyn uznać należało, że w rozpatrywanym przypadku doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, co Sąd mając na uwadze w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone postanowienie.

Jednocześnie Sąd mając na uwadze przepis art. 152 powołanej ustawy, orzekł że uchylone postanowienie nie może zostać wykonane.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi podniesionych w stosunku do tytułów wykonawczych obejmujących należności w zryczałtowanym podatku dochodowy od przychodów ewidencjonowanych za lata 1998, 1999 określone ostatecznymi decyzjami Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 18 grudnia 2001 r. nr [...] i [...], albowiem wniesione na etapie postępowania egzekucyjnego zarzuty nie mogą zmierzać do wzruszenia uprzednio wydanych ostatecznych decyzji podatkowych i weryfikowania określonych w nich wysokości zaległości podatkowych z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych za poszczególne lata podatkowe 1998, 1999.

Postępowanie egzekucyjne, oraz przysługujące w ramach niego zobowiązanemu środki prawne, w tym zarzuty, nie mogą stanowić jeszcze jednej "instancji" do weryfikowania zapadłych uprzednio decyzji wymiarowych.

Celem postępowania egzekucyjnego jest wyegzekwowanie należności podatkowej wynikającej z decyzji lub zeznania podatkowego (deklaracji) i na tym etapie nieskuteczne jest żądanie stwierdzenia nieistnienia obowiązku podatkowego wynikającego jak w niniejszej sprawie z ostatecznych decyzji.

Decyzje takie mogą być wzruszane wyłącznie w trybach nadzwyczajnych przewidzianych w przepisach Ordynacji podatkowej, a nie w ramach zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

Z tego też względu w przedstawionym stanie prawnym podniesione w tym zakresie zarzuty nie mogły być uwzględnione, gdyż w swym sednie zmierzały wyłącznie do ponownej weryfikacji uprzednio wydanych decyzji.

Sam skarżący nie kwestionował natomiast faktu nieuregulowania należności objętych spornymi tytułami wykonawczymi.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów znajduje natomiast oparcie w treści art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.