Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 947/96
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1997-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Działalność gospodarcza
Powołane przepisy: article: art. 47 ust. 2
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: W uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w dniu 9 września 1996 r. FPS 3/96 /ONSA 1996 nr 4 poz. 150/ stwierdzono, że "decyzja rozstrzygająca na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ o odpowiedzialności za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatków nie może być skierowana do osoby, która przed wydaniem tej decyzji zbyła swoje udziały w spółce". Z uzasadnienia tej uchwały wynika m.in., że wspólnik takiej Spółki zbywając swoje udziały w sposób zgodny z przepisami Kodeksu handlowego przenosi na nabywcę uprawnienia wynikające z posiadania udziałów, w tym prawo do udziału w zysku.

W związku z tym z nabyciem udziałów łączyć się będzie zatem również ryzyko odpowiedzialności z art. 47 ust. 2 cyt. ustawy.

TEZY

W uchwale Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętej w dniu 9 września 1996 r. FPS 3/96 /ONSA 1996 nr 4 poz. 150/ stwierdzono, że "decyzja rozstrzygająca na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ o odpowiedzialności za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatków nie może być skierowana do osoby, która przed wydaniem tej decyzji zbyła swoje udziały w spółce". Z uzasadnienia tej uchwały wynika m.in., że wspólnik takiej Spółki zbywając swoje udziały w sposób zgodny z przepisami Kodeksu handlowego przenosi na nabywcę uprawnienia wynikające z posiadania udziałów, w tym prawo do udziału w zysku.

W związku z tym z nabyciem udziałów łączyć się będzie zatem również ryzyko odpowiedzialności z art. 47 ust. 2 cyt. ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Pawła Z. na decyzję Izby Skarbowej w Sz. z dnia 13 maja 1996 r. (...) w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności wspólnika za zobowiązania podatkowe - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w S.-Sz. z dnia 13 listopada 1995 r. (...); (...).


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w S.-Sz. decyzją z dnia 13 listopada 1995 r. wydaną na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ orzekł odpowiedzialność Pawła Z. zamieszkałego w Sz. przy ul. W. za zobowiązania podatkowe "K." spółki z o.o. w K. ul. Sz. w kwocie 12.525,10 zł. W uzasadnieniu decyzji podano, że ww. Spółka według ewidencji Urzędu Skarbowego w S.-Sz. posiada następujące zaległości z tytułu nieuiszczonych w obowiązującym terminie zobowiązań podatkowych za 1993 r.:

1/ podatek dochodowy od osób prawnych za 1993 r. 18.290,80 zł.

2/ podatek dochodowy od osób fizycznych

- z tytułu umów o pracę 159,20 zł

- z tytułu umów zlecenia 300,00 zł

- podatek od towarów i usług 25.671,00 zł

- opłata skarbowa 5.679,50 zł

Razem zobowiązanie Spółki za 1993 r. 50.100,50 zł

W związku ze stwierdzoną przez Urząd Skarbowy bezskutecznością egzekucji zobowiązań z majątku Spółki postanowiono przenieść odpowiedzialność za zaległość podatkową Spółki na wspólnika udziałowca tej Spółki Pawła Z. Zgodnie bowiem z zapisem w repertorium A nr 7883/1992 r. z dnia 18 grudnia 1992 r. Paweł Z. w 1993 r. będąc wspólnikiem "K." Spółki z o.o. posiadał 10 udziałów o wartości 10.000.000 st. zł co stanowiło 25 procent kapitału zakładowego Spółki wynoszącego 40.000.000 st. zł. W związku z tym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ odpowiada on za zobowiązanie Spółki w części stanowiącej 25 procent kwoty zobowiązań tzn. w kwocie 12.525,10 zł. W odwołaniu od tej decyzji Paweł Z. podniósł, że budzi poważne zastrzeżenia stwierdzenie organu I instancji o bezskuteczności egzekucji zobowiązań podatkowych z majątku Spółki. Zakwestionował także wyniki kontroli Urzędu Kontroli Skarbowej w Sz. Wydział w S.-Sz. ustalające zobowiązanie podatkowe Spółki. Decyzją z dnia 13 maja 1996 r. (...) Izba Skarbowa w Sz. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy przytoczył następującą argumentację: "K." Spółka z o.o. z siedzibą w K. ul. Sz. powstała w wyniku zawarcia w dniu 18 grudnia 1992 r. umowy w formie aktu notarialnego Repertorium A nr 7883/1992 r. przed notariuszem Leokadią Z.-J. w Kancelarii Notarialnej w G. pl. Z. Zgodnie z postanowieniami tej umowy kapitał zakładowy Spółki wynosił 40.000.000 st. zł i dzielił się na 40 równych i niepodzielnych udziałów po 1.000 000 st. zł każdy.

Wspólnicy Spółki objęli udziały w kapitale zakładowym następująco:

1/ Ryszard B. - 10 udziałów po 1.000.000 st. zł

2/ Wacław D. - 10 udziałów po 1.000.000 st. zł

3/ Paweł Z. - 10 udziałów po 1.000.000 st. zł

4/ Wolfgang Wilhelm P.K. - 10 udziałów po 1.000.000 st. zł

Pierwszy Zarząd został powołany w osobach Wacława D. i Pawła Z. Natomiast na podstawie uchwał Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 31 grudnia 1993 r. zaprotokołowanych w formie aktu notarialnego Repertorium A Nr 15790/93 w siedzibie Kancelarii Notarialnej w Sz. przy Al. B.W. odwołano pierwszy Zarząd Spółki i powołano Zarząd jednoosobowy w osobie Ryszarda B. jako Prezesa Zarządu. W dniach od 24 maja 1995 r. do 21 czerwca 1995 r. Urząd Kontroli Skarbowej w Sz. Wydział w S.-Sz. przeprowadził kontrolę w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatków przez Spółkę za okres od 1 stycznia 1993 r. do dnia 31 grudnia 1994 r. W wyniku tej kontroli stwierdzono, że Spółka posiada zaległości z tytułu nieuiszczonych zobowiązań podatkowych za 1993 r. na łączną kwotę 50.100,50 zł. Prezes Zarządu Spółki nie wniósł zastrzeżeń do doręczonego protokołu z wyniku kontroli ani nie żądał skierowanie sprawy na drogę postępowania w sprawach podatkowych. Wszczęte przez Urząd Skarbowy w S.-Sz. egzekucje w stosunku do Spółki z uwagi na nieuregulowanie wymaganych zobowiązań podatkowych, okazały się bezskuteczne.

W związku z powyższym organ I instancji na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ zasadnie przeniósł odpowiedzialność za zaległość podatkową Spółki w kwocie 1.252,51 zł na Pawła Z. jako wspólnika udziałowca tej Spółki. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził również, że Paweł Z. zawarł w dniu 25 maja 1994 r. umowę zbycia swoich udziałów w Spółce i sprzedał je Ryszardowi B.

Art. 47 ust. 2 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych ustanawia odpowiedzialność wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością za zobowiązanie podatkowe tych spółek bez żadnych szczególnych przesłanek, warunków ani ograniczeń, określając tylko proporcję, w jakiej poszczególni wspólnicy ponoszą tą odpowiedzialność. Zatem wspólnik takiej Spółki odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązanie spółki z tytułu podatków w takiej części, w jakiej ma prawo uczestniczyć w zysku. Zgodnie z ustawą z dnia 6 marca 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 28 poz. 127/ zostały wprowadzone z dniem 17 maja 1993 r. unormowania m.in. w zakresie odpowiedzialności wspólników spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i w związku z tym odpowiedzialność ta nie obejmuje zobowiązań powstałych przed dniem 17 maja 1993 r. W przedmiotowej sprawie, wobec faktu, że "K." Spółka z o.o. nie wywiązała się ze swoich zobowiązań podatkowych wobec Skarbu Państwa, a wyegzekwowanie tych należności okazało się niemożliwe organ podatkowy I instancji realizując swoje ustawowe obowiązki skorzystał z uprawnień przewidzianych w art. 40 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, stanowiąc odpowiedzialnych za zobowiązania podatkowe Spółki czterech jej wspólników w tym Pawła Z. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucono, że przeniesienie na wspólnika odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki było przedwczesne, ponieważ organ egzekucyjny /Urząd Skarbowy/ nie wykorzystał możliwości ściągnięcia zaległości z majątku Spółki. Podniesiono również, że ustalenia organów podatkowych co do zaległości podatkowych obejmowały okres od 1 stycznia 1993 r., do 31 grudnia 1994 r. natomiast odpowiedzialność wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością nie obejmuje zobowiązań powstałych przed dniem 17 maja 1993 r. Zarzucono ponadto, że niezgodnie z obowiązującymi przepisami w skład zobowiązań z tytułu podatków obowiązujących wspólników wliczono również zalegającą kwotę opłaty skarbowej w wysokości 5.679,50 zł.

Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego powołał się na uchwałę Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 września 1996 r. FPS 3/96 dotyczącą przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Izba Skarbowa w Szczecinie wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W uchwale Składu Siedmiu Sędziów NSA podjętej w dniu 9 września 1996 r. FPS 3/96 ONSA 1996 Nr 4 poz. 150 stwierdzono, że "decyzja rozstrzygająca na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ o odpowiedzialności za zobowiązanie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z tytułu podatków nie może być skierowana do osoby, która przed wydaniem tej decyzji zbyła swoje udziały w Spółce".

Z uzasadnienia tej uchwały wynika m.in. że wspólnik takiej Spółki zbywając swoje udziały w sposób zgodny z przepisami Kodeksu handlowego przenosi na nabywcę uprawnienia wynikające z posiadania udziałów, w tym prawo do udziału w zysku. W związku z tym z nabyciem udziałów łączyć się będzie zatem również ryzyko odpowiedzialności z art. 47 ust. 2 cyt. ustawy.

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że skarżący Paweł Z. w dniu 25 maja 1994 r. na mocy uchwały Zgromadzenia Wspólników K. spółki z o.o. w K. otrzymał zezwolenie na zbycie 10 posiadanych przez siebie udziałów tej spółce i następnie sprzedał je Ryszardowi B. zgodnie z umową kupna sprzedaży z dnia 25 maja 1995 r. Decyzja przenosząca odpowiedzialność za zaległość podatkową Spółki na skarżącego jako udziałowca została wydana przez Urząd Skarbowy w S.-Sz. w dniu 13 listopada 1995 r. (...) czyli w okresie kiedy Paweł Z. nie był wspólnikiem. Skład rozpoznający w tej sprawie, mając na względzie przedstawione na wstępie rozstrzygnięcie Siedmiu Sędziów NSA z dnia 9 września 1996 r., nie oceniał już zasadności pozostałych zarzutów skargi.

Skoro zatem decyzje obu organów podatków zostały wydane z naruszeniem art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ należało na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o NSA /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzec jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 55 ust. 1 cyt. ustawy o NSA oraz na podstawie par. 24 ust. 1 w zw. z par. 10 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 4 czerwca 1992 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w postępowaniu przed organami wymiaru sprawiedliwości /Dz.U. nr 48 poz. 220 ze zm./.