Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3138/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 2 oraz  art. 5  ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 6 ust. 1
journal: Dz.U. 1989 nr 14 poz 74
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nabycia przez gminę prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do tut. Sądu decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 18 ust. 2 oraz art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm. zwanej dalej "ustawą") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej jako "kpa") po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. z siedzibą w W.; (dalej jako "skarżąca"/"spółka" /P.) Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej jako "organ") utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. przez Gminę K. własności nieruchomości położonej w granicach administracyjnych Miasta i Gminy K., w obrębie ewidencyjnym K. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej nr [...]. Decyzja została wydana na wniosek gminy, przy czym z wniosku P. SA w W. w stosunku do tej samej nieruchomości toczy się jednocześnie postępowanie uwłaszczeniowe.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono zaistnienie przesłanek z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych i wskazano, że decyzje komunalizacyjne wydane na podstawie ww. przepisu mają charakter deklaratoryjny, tj. potwierdzają jedynie nabycie własności przez właściwą gminę, które nastąpiło z dniem 27 maja 1990 r. według stanu prawnego nieruchomości z tej daty. Organ podniósł, że wpis prawa zarządu do księgi wieczystej, niezależnie od jego podstawy prawnej, nie ma wpływu na ocenę skutków prawnych zaistniałych w dniu 27 maja 1990 r. Dodatkowo organ wskazał że spółka nie legitymuje się ani prawem użytkowania ani prawem zarządu a zatem po stronie P. zachodzi brak tytułu prawnego do uwłaszczanej nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że postępowanie uwłaszczeniowe, na które powoływała się skarżąca, jest prowadzone na podstawie art. 34 i art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego PKP (Dz.U. 2000, nr 84, poz. 948), przy czym art. 34a został dodany nowelizacją z dnia 25 maja 2003 r. Podniósł, że przepisy te weszły w życie po dniu 27 maja 1990 r., a Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn akt. K.30/2003 stwierdził, iż art. 34a nie odnosi się do komunalizacji z mocy prawa, określonej w art. 5 ust. 1 ustawy "komunalizacyjnej" (LexPolonica nr 376641, Monitor Prawniczy 2006/5 str. 264, Orzecznictwo w Sprawach Samorządowych 2006/2 poz. 29, OTK ZU 2005/4A poz. 35, www.trybunal.gov.pl.).

Organ podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi na przestrzeni dziesiątek lat przepisami państwowe jednostki organizacyjne nabywały prawo użytkowania bądź zarządu nieruchomością ale proces ten był sformalizowany. Wskazał np., że według przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 sierpnia 1949 r. w sprawie przekazywania nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych, które było aktem wykonawczym do dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. R.P. z 1952 r. Nr 4, poz. 31), prawo zarządu i użytkowania było ustanawiane w formie protokołu zdawczo-odbiorczego, bądź w drodze umowy zawartej w odpowiedniej formie prawnej, a w razie sporu na podstawie decyzji Przewodniczącego Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego. Prawo to było ustanawiane także w trybie przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz.U. z 1961 r. Nr 32, poz. 159) w drodze decyzji organu administracji państwowej stopnia podstawowego o oddaniu nieruchomości w użytkowanie. Z kolei w oparciu o art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 22, poz. 99) państwowe jednostki organizacyjne uzyskiwały grunty państwowe w zarząd na podstawie decyzji terenowego organu administracji państwowej albo na podstawie umowy o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi bądź umowy o nabyciu nieruchomości, zawartej za zezwoleniem tego organu.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74), grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Stąd, w ocenie organu, skoro skarżącej spółce nie przysługiwał odpowiedni tytuł prawny do nieruchomości, to nieruchomość ta należała, w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy, do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Organ podniósł dalej, że przepisy konstytuujące przedsiębiorstwo państwowe P. takiego tytułu nie tworzą. Ponadto, żadne przepisy powojenne o Ziemiach Odzyskanych, nacjonalizacji, militaryzacji, włącznie z dekretem o majątkach opuszczonych i poniemieckich, formułujące ogólne zasady dotyczące dysponowania mieniem, nie mogły tworzyć po stronie P. konkretnie sformułowanego, w stosunku do geodezyjnie wyodrębnionej nieruchomości, ograniczonego prawa rzeczowego w postaci prawa użytkowania, czy prawa zarządu, a tylko tak sformułowane prawo może wyłączać komunalizację z mocy prawa. Zarzucił, że skarżąca nie powołała się na żadne inne, poza władaniem, źródła swego ewentualnego prawa do przedmiotowego gruntu.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podniosła też, że obowiązująca w dniu wejścia w życie ustawy "komunalizacyjnej" ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" sformułowała jedynie zasadę władania gruntami przez P. Z ogólnych przepisów tej ustawy (art. 16) nie wynikały uprawnienia do konkretnie określonych działek o określonych powierzchniach i zapisach ewidencyjnych a takie uszczegółowienie mogło się znaleźć tylko w odpowiednich decyzjach terenowych organów władzy państwowej wydawanych w przedmiocie użytkowania, czy zarządu. W ocenie Krajowej Komisji, wpisy hipoteczne oraz wpisy w ewidencji gruntów i budynków, np. "władający: Dyrekcja [...]", oddają jedynie stan faktyczny, który nie jest oparty o podstawę prawną formalnie określającą prawo P. do określonego gruntu. Organ przywołał m.in. wyrok NSA z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt I OSK 1259/05, zgodnie z którym przedsiębiorstwo P. nie uzyskało przed dniem 27 maja 1990 r. prawa zarządu mieniem pozostającym tylko w faktycznym władaniu tego przedsiębiorstwa z mocy przepisów o jego utworzeniu i funkcjonowaniu, ani takie mienie nie podlega wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa.

W uzasadnieniu decyzji Komisja przywołała też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 12 grudnia 1997 r. w sprawie I SA 436/97, w którym Sąd ten w stwierdził, iż przepisy § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym, bowiem zostały wydane na ściśle określony użytek, tj. w celach uwłaszczeniowych i nie mogą być stosowane rozszerzająco. Zauważyła, że prezentowane stanowisko NSA jest aktualne także wobec treści § 4 ust. 1, 2, 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. oraz § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 8 stycznia 2001 r. Organ powołał się ponadto na wyrok NSA z dnia 15 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1456/06, w którym Sąd wskazując na uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego stwierdził, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (tak: SN w uchwale 7 sędziów z dnia 23 września 1993 r. sygn. akt III CZP 81/93, OSNCA z 1994 r. Nr 2, poz.27). NSA stwierdził w ww wyroku, że prawnorzeczowy tytuł P. do nieruchomości nie wynika z mających charakter ogólny aktów normatywnych, dotyczących przedsiębiorstwa państwowego P.. W uzasadnieniu przywołano też wyrok NSA z dnia 16 stycznia 2008 r. sygn. akt OSK 1947/06, wyrok NSA z dnia 13 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 760/07, wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt I OSK 942/07 NSA.

W konsekwencji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że wobec niewskazania konkretnego tytułu prawnorzeczowego przez skarżącą komunalizacja przedmiotowej nieruchomości orzeczona przez organ pierwszej instancji była uzasadniona.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła spółka P. S.A z siedzibą w W., zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 i 2 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. pomimo tego, iż ww. decyzja powinna zostać uchylona;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7, 8 i 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez zastosowanie normy prawa materialnego do nienależycie ustalonego stanu faktycznego oraz brak wyjaśnienia, z jakiego powodu organ odmówił mocy dowodowej dokumentom, znajdującym się w aktach sprawy;

- naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 11 ustawy - Przepisy wprowadzające (...), poprzez uznanie, że z powyższych przepisów wynika, iż do wydania decyzji komunalizacyjnej wystarczające jest ustalenie, że dana nieruchomość nie była objęta prawem zarządu państwowej jednostki organizacyjnej, podczas gdy w rzeczywistości przepis ten warunkuje wydanie decyzji komunalizacyjnej ustaleniem, że dana nieruchomość należała do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego;

- naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) w zw. z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 206 tej ustawy z wz. z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu, poprzez uznanie, że prawo zarządu nieruchomością można wykazać wyłącznie decyzją o ustanowieniu takiego prawa, zaś inne dokumenty, zgromadzone w sprawie, nie mogą stanowić dowodu powstania takiego prawa, nawet jeśli z ich treści wynika, że władającym nieruchomością była P. S.A.;

- naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) w zw. z art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, poprzez nieuwzględnienie, iż grunty, które w dniu wejścia w życie ustawy o gospodarce gruntami (...) znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego P. przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa;

- naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) w zw. z art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych, poprzez nieuwzględnienie, że przepisy prawa przewidywały wyposażanie przedsiębiorstwa państwowego przez organ założycielski w środki niezbędne do prowadzenia działalności określonej w akcie prawnym o jego utworzeniu, a przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, zapewniało jego ochronę oraz że z przepisów prawa wynika, iż przedsiębiorstwo państwowe P. gospodarowało wydzielonym mu mieniem Skarbu Państwa, jak również, że mienie P. stanowi wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, w skład którego wchodzą środki będące w dyspozycji P. w dniu wejścia w życie ustawy o przedsiębiorstwie państwowym P. oraz środki nabyte przez przedsiębiorstwo państwowe P. w toku jego dalszej działalności;

- naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) w zw. z art. 34 oraz 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji PKP, poprzez nieuwzględnienie, że grunty będące własnością Skarbu Państwa znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu P., co do których P. nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie tej ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego P. oraz że grunty takie są wyłączone spod komunalizacji.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Jak stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej jako "ppsa") uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, przy czym zgodnie z art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Organy administracji w sposób wyczerpujący zebrały materiał dowodowy, dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów prawa, a stanowisko swoje uzasadniły adekwatnie do wymagań zawartych w art. 107 § 3 kpa.

Kluczowe dla wyniku niniejszej sprawy było ustalenie, czy skarżąca spółka nie legitymując się żadnym dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną mogła skutecznie zanegować prawo gminy powołując się jedynie na regulacje prawne normujące status prawny P. i wywodząc z nich tytuł prawny do ww nieruchomości.

Przede wszystkim trzeba przywołać tu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (j.w.), zgodnie z którym, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - stało się w dniu wejścia życie ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Jeśli chodzi o termin "należenie" mienia do przedsiębiorstwa państwowego – należy rozumieć go jako kategorię prawną, a nie faktyczną, gdyż jak wyjaśnił Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W 13/91 (Dz. U. z 1992 r. Nr 97, poz. 486): mienie ogólnonarodowe (państwowe) należało do przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli było mu przekazane w zarząd w formie prawem przewidzianej, albowiem wówczas przedsiębiorstwo państwowe wykonywało względem tego mienia różnego rodzaju uprawnienia cywilnoprawne płynące z ustanowionego zarządu. Trzeba przy tym podkreślić, że art. 5 ust. 1 ustawy pod względem systemowym był zsynchronizowany z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (j.w.) wprowadzającym domniemanie prawne, że grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, są zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Stąd też, aby przeciwstawić się komunalizacji mienia, osoba mieniem tym władająca musi w postępowaniu komunalizacyjnym wykazać, że mienie to należało do niej w sensie prawnym, a nie faktycznym, co (jak się powszechnie przejmuje w orzecznictwie) wymaga przedłożenia właściwemu wojewodzie odpisu decyzji lub umowy, o których mowa w art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości bądź innego dokumentu wydanego na innej podstawie prawnej, z których dla skarżącej wynikałby tytuł prawny (zarząd powierniczy i użytkowanie, zarząd i użytkowanie, użytkowanie).

W sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której P. nie legitymuje się żadnym dokumentem dającym jej tytuł prawny do spornej nieruchomości, dokumenty wieczystoksięgowe zawierają natomiast niewiadomego pochodzenia wpis wskazujący na "Zarząd [...]". W latach 30 – tych XX w. dyrektor właściwej miejscowo Dyrekcji [...] miał możliwość wystawiania dokumentów stwierdzających, że określona nieruchomość jest w zarządzie powierniczym i użytkowaniu P. na podstawie art. 4 i 6 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa PKP. (art. 1-3 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 25 września 1932 r. o wpisywaniu do ksiąg hipotecznych na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości państwowych, będących w zarządzie przedsiębiorstwa PKP (Dz. U. Nr 81, poz. 714). Przepisy te obowiązywały na początku XX wieku, deklarowały ówczesny stan faktyczny ale w ocenie Sądu nie mają żadnego przełożenia na obecny stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy. Przede wszystkim, skarżąca powołując się na ów wpis w księdze wieczystej, w toku postępowania nie przedstawiła jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego zasadność i aktualność tego wpisu. Skarżąca nie tylko nie dysponuje żadnym dokumentem dającym jej jakikolwiek tytuł prawny do przedmiotowej nieruchomości (nawet z odległych lat 30-tych XX wieku) ale też, na zarzuty gminy, że to ona od dziesiątek lat (co najmniej od 1970 r.) dysponuje i faktycznie w sposób nieprzerwany włada i administruje sporną nieruchomością – nie przedstawiła żadnych argumentów czy dowodów okoliczność tę zaprzeczających. Innymi słowy, powołując się w skardze na przepisy poszczególnych ustaw (np. art. 80 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w myśl którego grunty, które w dniu wejścia w życie tej ustawy znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego PKP przeszły z mocy prawa w zarząd tego przedsiębiorstwa; czy art. 16 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" w zw. z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych; art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami) skarżąca nie wykazała aby w datach w ustawach tych określonych grunt był w jej władaniu czy posiadaniu. W tej sytuacji nie można też zgodzić się z zarzutami skargi, że tytuł prawny P. do przedmiotowego gruntu można wywieść z przepisów aktów prawnych, na podstawie których utworzono P., gdyż obowiązująca w dniu 27 maja 1990r. ustawa z dnia 27 kwietnia 1989r. o przedsiębiorstwie państwowym PKP, czy wcześniejsze regulacje prawne normujące ustrój P. nie mogły być źródłem dowodu na wykazanie prawa zarządu. (por. m.in. wyroki NSA w sprawach o sygn. akt: I OSK 1259/05, I OSK 1457/06, I OSK 1947/06 i I OSK 187/07).

W sprawie istotne jest także, że dniu wejścia w życie ustawy - tj. 27 maja 1990 r. obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. 1985 r. Nr 22 poz. 99 ze zm.), przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do treści jej art. 38 dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być:

1) decyzja o oddaniu gruntu w zarząd,

2) zawarta za zezwoleniem administracji umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź

3) umowa o nabyciu nieruchomości.

Zgodnie z art. 87 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy z 1985 r. zainteresowane jednostki, które nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu gruntów, wydanymi w formie prawem przewidzianej, a były w dniu 1 sierpnia 1988 r. posiadaczami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, mogły złożyć wniosek o uregulowanie stanu prawnego do posiadanego gruntu. Oznacza to, że takie prawo do gruntu jak zarząd, użytkowanie, użytkowanie wieczyste nie mogło powstać w sposób dorozumiany, a tym bardziej nie mogło powstać po stronie podmiotu, który nie był wówczas w posiadaniu danego gruntu.

Trzeba zdecydowanie podkreślić, że kwestia będąca przedmiotem sporu w niniejszej sprawie została rozstrzygnięta w wielu prawomocnych wyrokach sądów administracyjnych. Przedmiotem orzecznictwa były w szczególności kwestie dotyczące interpretacji art. 34 i art. 34a ww ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji PKP (j.w.) (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 1711/12; z dnia 19 grudnia 2013 r. sygn. akt I OSK 1212/12, sygn. akt I OSK 1211/12, sygn. akt I OSK 1255/12, I OSK 1370/12; z dnia 22 listopada 2013 r. sygn. akt I OSK 1091/12; z dnia 2 października 2013 r. sygn. akt I OSK 822/12 i I OSK 823/12; z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt I OSK 748/12, I OSK 727/12; z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1716/12; z dnia 6 lutego 2013 r. sygn. akt I OSK 1697/11, I OSK 1687/11, I OSK 1696/11, I OSK 1698/11; z dnia 3 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 1476/11, I OSK 1503/11, I OSK 1475/11, z dnia 18 czerwca 2013 r. sygn. akt I OSK 45/12; z dnia 18 kwietnia 2013 r. sygn. akt. I OSK 1941/11 i sygn. akt I OSK 1830/11; z dnia 2 lutego 2012 r. sygn. akt. I OSK 282/11). Prawidłowe rozumienie powyższych przepisów z uwzględnieniem przywołanego wyżej stanowiska Trybunału Konstytucyjnego z 2003r. oznacza, iż przepisy art. 34 i 34a nie dotyczą gruntów których komunalizacja nastąpiła z mocy prawa (art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej), lecz gruntów o których mowa w art. 5 ust. 3 i 4 tej ustawy.

W konsekwencji, w ocenie Sądu organy orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że na dzień 27 maja 1990 r., z którym ustawa komunalizacyjna wiąże skutek w postaci przejścia na właściwe gminy prawa do mienia ogólnonarodowego spełniającego przesłanki określone w art. 5 ust. 1 i 2 tej ustawy, P. nie legitymowało się tytułem prawnym do spornej nieruchomości, którego istnienie uniemożliwiałoby komunalizację. Strona skarżąca nie dysponowała żadnym indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, bądź protokołu zdawczo-odbiorczego, który ustanowiłby na jej rzecz zarząd czy użytkowanie. Co więcej, powołując się na wyrok NSA z dnia 6 września 2010r. I OSU 1401/2009 spółka nie wykazała jakiejkolwiek formy władania spornym gruntem ani obecnie, ani w latach 90-tych ani w latach 80-tych XX wieku.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ppsa skargę oddalono.