Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 710/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-01-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119, art. 121  par. 1 i  par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alicja Palus (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia (...) maja 2018 r. nr SKO (...) w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania nakazu usunięcia odpadów I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. uchyla postanowienie Prezydenta W. z dnia (...) października 2017 r. nr (...); III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem (z dnia (...) maja 2018 r. Nr (...)) wydanym po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez J. K. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 18 i art. 119 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 z późn. zm.) utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia (...) kwietnia 2018 r. (znak: (...)) orzekające o nałożeniu na J. K. grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000,00 zł z jednoczesnym wezwaniem do jej uiszczenia w terminie 30 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne oraz wzywające J. K. do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym z dnia (...) kwietnia 2018 r. (Nr (...)) tj. do usunięcia odpadów z terenów części działki nr (...), (...), obręb Ż. przy ul. S. (...) we W. z miejsca nieprzeznaczonego do składowania lub magazynowania odpadów, w terminie 30 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne z zagrożeniem możliwości nałożenia kolejnych grzywien.

Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że decyzją Prezydenta W. z dnia (...) października 2016 r. (znak: (...)), która uzyskała walor ostateczności z dniem (...) listopada 2016 r., nakazano J. K. usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania tj. części działki nr (...), (...), obręb Ż. przy ul. S. (...) we W..

Decyzja zawierała pouczenie o obowiązku zawiadomienia organu o usunięciu odpadów. Zawiadomienie o takiej treści nie wpłynęło do organu do dnia 10 marca 2017 r. mimo, że termin nakazanego usunięcia odpadów upłynął z dniem 22 grudnia 2016 r. Obowiązek ten nie został również wykonany po doręczeniu zobowiązanej w dniu 20 grudnia 2017 r. upomnienia skierowanego przez organ egzekucyjny w dniu 29 listopada 2017 r.

Następnie Kolegium w uzasadnieniu postanowienia wskazało, że w zaistniałych okolicznościach Prezydent W., będący jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, wystawił na zobowiązaną J. K. w dniu (...) kwietnia 2018 r. tytuł wykonawczy (nr (...)), obejmujący obowiązek z zakresu egzekucji niepieniężnej - usunięcia zgromadzonych odpadów. Wykonanie obowiązku ma polegać na usunięciu odpadów i przekazaniu ich podmiotowi mającemu uprawnienia w zakresie gospodarowania odpadami lub osobie fizycznej albo jednostce organizacyjnej niebędącej przedsiębiorcą, które mogą przyjmować odpady na potrzeby własne, oraz przywrócenie terenu nieruchomości do stanu pierwotnego.

Kolegium podało też, że organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny: grzywnę celem przymuszenia w wysokości 10.000,00 zł postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2018 r. ((...)), wyjaśniając przy tym, że zastosował najmniej uciążliwy i najmniej kosztowny środek egzekucyjny, gdyż wykonanie zastępcze zlecone wybranemu przez organ podmiotowi mogłoby podwyższyć koszty usunięcia odpadów, a zobowiązana może sama wybrać podmiot do wykonania prac. Organ pouczył, że w razie wykonania obowiązku grzywna może być umorzona nawet w całości.

W uzasadnieniu Kolegium przedstawiło też argumentację zażalenia, w którym zobowiązana wskazała, że to nie do niej powinien być kierowany obowiązek i zarzuciła błąd co do osoby zobowiązanego. Podała, że jest jedynie współwłaścicielem nieruchomości. Ponadto nieruchomość została wynajęta podmiotom: G. T. T.P. i B. s.c. Pierwszy z tych podmiotów posiada ważne zezwolenie na składowanie odpadów a drugi wystąpił o jego uzyskanie. Dlatego - w opinii zobowiązanej - nałożony obowiązek jest niewykonalny bez udziału wskazanych najemców. To najemcy władają nieruchomością. Ponadto w sytuacji, gdy najemcy mają pozwolenie lub je wkrótce uzyskają, nakładanie grzywny jest niecelowe.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium – motywując podjęte w postępowaniu zażaleniowym rozstrzygnięcie – wyjaśniło, że w jego ocenie kwestionowane w toku instancyjnymi orzeczenie nie narusza obowiązujących przepisów prawa, a zażalenie jest nieuzasadnione.

Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 119 § 1 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności a szczególności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba zobowiązana.

Kolegium wskazało też, że z treści art. 122 § 1 u.p.e.a. grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu:

1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32;

2) postanowienie o nałożeniu grzywny.

Z kolei jak stanowi § 2 postanowienie o nałożeniu grzywny powinno zawierać:

1) wezwanie do uiszczenia nałożonej grzywny w oznaczonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych;

2) wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a w przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego lub z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy będzie orzeczone wykonanie zastępcze.

Według § 3, zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Kwestionowane postanowienie zawiera wszystkie wymagane prawem elementy. Zostało wydane w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego Jest w nim wskazana kwota grzywny - 10.000,00 zł i termin jej uiszczenia - 30 dni od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne. Kwota grzywny mieści się w limicie określonym w art. 121 § 2 u.p.e.a. tj. nie przekracza kwoty 10.000,00 zł. Wskazany został obowiązek do wykonania - obowiązek z zakresu egzekucji niepieniężnej: usunięcia zgromadzonych odpadów wskazanych w decyzji nakładającej obowiązek. Wykonanie obowiązku ma polegać na usunięciu odpadów i przekazaniu ich osobom mających uprawnienia do ich przechowywania lub użytkowania. Wskazany został termin jego wykonania - 30 dni licząc od dnia, w którym postanowienie stanie się ostateczne.

Ustalając kwotę grzywny w celu przymuszenia organ ustalił sytuację materialną zobowiązanej, aby przekonać się o dolegliwości i skuteczności stosowania tego środka egzekucyjnego.

Ponadto organ egzekucyjny zauważył, że koszty wykonania zastępczego mogłyby być wyższe i nieodwracalne w skutkach dla zobowiązanej i podkreślił, że skutki nałożenia grzywny celem przymuszenia są odwracalne.

Kolegium wyjaśniło ponadto, że jak stanowi art. 126 u.p.e.a., na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Państwowe organy egzekucyjne mogą zwrócić grzywnę po uzyskaniu zgody organu wyższego stopnia. Natomiast koszt wykonania zastępczego bezpowrotnie obciążyłby majątek zobowiązanej.

Nie ma ponadto sprzeczności pomiędzy osobą, na którą wystawiono tytuł wykonawczy, i na rzecz której wydano postanowienie o nałożeniu grzywny celem przymuszenia.

W zakończeniu uzasadniania Kolegium wyjaśniło, że postępowanie prowadzone w sprawie grzywny celem przymuszenia nie jest właściwym procesem dla kwestionowania osoby zobowiązanego wskazanej w tytule wykonawczym. Jeżeli zobowiązana zamierza zakwestionować okoliczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec niej, to winna skorzystać z przysługującego uprawniania do wniesienia zarzutów, na zasadach określonych w art. 27 i 33 u.p.e.a., które są podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Kolegium wskazało ponadto, że w przepisie art. 33 § 1 u.p.e.a. wymienione zostały podstawy wniesienia zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Do podstaw tych należą: podnoszona przez zobowiązaną, okoliczność z punktu 4 - błąd co osoby zobowiązanego i okoliczność z punktu 1 - nieistnienia obowiązku z uwagi, na posiadane przez najemców zezwolenia na gromadzenie odpadów. Ponieważ w dniu (...) kwietnia 2018 r. wystawiono nowy tytuł wykonawczy skorzystanie z tego uprawnienia było możliwe. Natomiast celowość prowadzenia egzekucji niepieniężnej nie mieści się ani w ramach zarzutów na postępowanie egzekucyjne, ani zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny celem przymuszenia.

Na postanowienie powyżej opisane J. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie tj. art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 7, art. 7a, art. 8, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez bezzasadne nałożenie grzywny celem przymuszenia do wykonania obowiązku oraz nałożenia jej w maksymalnej wysokości.

Powołując się na przedstawione w skardze zarzuty oraz przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta W. z dnia (...) kwietnia 2018 r. (znak: (...

)).

W uzasadnieniu skargi J. K. podała, że argumentacja zaskarżonego postanowienia jest nieprawidłowa i powierzchowna.

Wskazuje, że zgodnie z regulacjami art. 119 i nast. u.p.e.a. grzywna w celu przymuszenia z założenia nie pełni funkcji represyjnej, nie powinna być także traktowana jako sposób gromadzenia pieniędzy na sfinansowanie dalszego ciągu postępowania egzekucyjnego. Z art. 119 § 2 u.p.e.a. wynika, że grzywna w celu przymuszenia powinna być nakładana jako ostateczny środek egzekucyjny, po wyczerpaniu możliwości stosowania innych środków egzekucyjnych. Ponadto skarżąca wskazała, że grzywna została nałożona w maksymalnej wysokości mimo tego, że podnosiła uprawdopodobnione zarzuty co do błędów po stronie podmiotowej obowiązku usunięcia odpadów. Organ nie wziął pod uwagę wskazanych okoliczności nałożenia obowiązku jak również w żaden sposób nie odniósł się do kwestii zdolności do wpłacenia przez skarżącą grzywny. Zdaniem skarżącej nałożenie takiego środka w maksymalnej wysokości stanowi w istocie represję na jej osobę, gdyż wpłata jednorazowo tak dużej kwoty jest dla niej problematyczna. J. K. wyjaśniła też w uzasadnieniu, że faktycznie nie może również skorzystać z możliwości umorzenia czy też zwrotu grzywny w razie wykonania obowiązku usunięcia odpadów gdyż, jak podaje w zarzutach oraz zażaleniu, sytuacja faktyczna oraz prawna na przedmiotowej nieruchomości jej to utrudnia lub wręcz uniemożliwia. W tym stanie rzeczy organ nie zbadał całościowo sprawy, pomijając istotne okoliczności, które faktycznie sprawiają, że grzywna nie spełnia funkcji przymuszających a jedynie represyjne a więc sprzeczna z regulacją art. 119 u.p.e.a. Organ powierzchownie odniósł się do okoliczności sprawy, rozstrzygając w tym zakresie o zażalenia w sposób niezgodny z zasadami jakimi powinien się kierować, w szczególności orzeczenia zgodnie z interesem obywatela i uwzględnieniem wszystkich aspektów sprawy. W ocenie skarżącej w opisanej sytuacji ze względu na powyższe okoliczności wysokość grzywny winna być istotnie mniejsza a nie maksymalna lub powinna być ona uchylona do czasu rozpatrzenia zarzutów skarżącej do tytułu wykonawczego w kwestii możliwości wykonania przez nią obowiązku usunięcia odpadów.

W doręczonej Sądowi w dniu 25 września 2018 r. odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi i powołało się na merytoryczne uzasadnienie stanowiska przyjętego przy orzekaniu w sprawie zawarte w zaskarżonym postanowieniu. W uzupełnieniu Kolegium podało, że nie znajduje w treści skargi podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, a ponadto wskazało, że organ pierwszej instancji orzekając w sprawie ustalił sytuację materialną zobowiązanej i prawidłowo ocenił dolegliwość i skuteczność zastosowanego środka egzekucyjnego.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2018 r. sprawa została wyznaczona do rozpoznania w dniu 17 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1066) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do tak wyrażonej zasady wojewódzki sąd administracyjny w toku czynności rozpoznawczych dokonuje oceny, co do zgodności kontrolowanej decyzji (postanowienia albo innego aktu lub czynności) z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb wydania aktu lub podjęcia czynności, będącej przedmiotem zaskarżenia oraz z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie. W ocenie uwzględnia się przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu (podjęcie zaskarżonej czynności).

Stwierdzenie, że zaskarżone orzeczenie (inny akt lub czynność) zostały podjęte z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), przy czym stosownie do art. 134 § 1 wskazanej ustawy, Sąd rozstrzygając sprawę, co do zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 powoływanej ustawy).

Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekając – zgodnie z art. 133 § 1 wskazywanej powyżej ustawy procesowej – na podstawie akt sprawy stwierdził naruszenie prawa wymagające uwzględnienia skargi poprzez zastosowanie w sprawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wcześniej powoływanej, przy jednoczesnym skorzystaniu z dyspozycji wskazanego powyżej przepisu art. 135 tej ustawy.

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia (...) kwietnia 2018 r. (znak: (...)) orzekające o nałożeniu na J. K. grzywny w kwocie (...) zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku polegającego na usunięciu odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania tj. części działki nr (...), (...), obręb Ż. przy ul. S. (...) we W..

Nakładając grzywnę organy właściwe instancyjnie stwierdziły, na obowiązek powyżej opisany, a określony w decyzji Prezydenta W. z dnia (...) października 2016 r. (znak: (...)), co stanowi przesłankę prowadzenia postępowania egzekucyjnego i stosowanie przyjętych w tym postępowania środków egzekucyjnych.

Zastosowany wobec J. K. środek egzekucyjny określony został w przepisie art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zgodnie z którym grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego, a także jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym.

Z regulacji zawartej w art. 122 § 1 i § 3 powołanej powyżej ustawy wynika, że grzywnę w celu przymuszenia nakłada organ egzekucyjny, który doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego oraz postanowienie o nałożeniu grzywny, a zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny.

Należy też wyjaśnić, że zarzuty i zażalenie w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny stanowią odrębne i niekonkurujące ze sobą środki zaskarżenia.

Treść art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym ustawodawca zamieścił katalog podstaw zarzutów, wskazuje, że zarzuty dotyczą istoty postępowania egzekucyjnego, a od ich zasadności zależy to, czy postępowanie egzekucyjne w ogóle może się dalej toczyć, a zatem, czy w ogóle istnieje możliwość zastosowania jakiegokolwiek środka egzekucyjnego.

Natomiast zażalenie na postanowienie o zastosowaniu konkretnego środka egzekucyjnego, jakim jest grzywna w celu przymuszenia, może kwestionować inne okoliczności tj. procedurę poprzedzającą nałożenie przedmiotowej grzywny np. brak wcześniejszego wystawienia tytułu wykonawczego, brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, przyjęcie niewłaściwej wysokości grzywny czy też zastosowanie tego środka w sytuacji, gdy inny byłby dla zobowiązanego mniej dolegliwy. Zażalenie, o którym mowa w art. 122 § 3 u.p.e.a. może więc podnosić kwestie dopuszczalności i prawidłowości skorzystania przez organ z takiego a nie innego środka egzekucyjnego. Przedmioty obu postępowań są zatem różne, a organ rozstrzygając w każdym z nich związany jest takim, wynikającym u.p.e.a., przedmiotem.

Z doręczonych Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę akt administracyjnych wynika, że pismem z dnia 11 września 2017 r. które wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu 15 września 2017 r., oznaczonym jako "Zarzuty do postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji", J. K. zwróciła się o uchylenie postanowienia, umorzenie postępowania i wstrzymanie wykonalności postanowienia. W uzasadnieniu zobowiązana podała m.in., że w postępowaniu pominięto współużytkownika nieruchomości, obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, składowane odpady należą do najemcy części nieruchomości, który dysponuje ważnym zezwoleniem na zbieranie odpadów, a ponadto, że do postanowienia nie dołączono tytułu wykonawczego.

Materiał sprawy wskazuje również, że w dniu 15 września 2017 r. doręczone zostało organowi zażalenie J. K. (z dnia 11 września 2017 r.) na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W jego uzasadnieniu zobowiązana powołała się m.in. na legalne korzystanie z części nieruchomości przez najemcę profesjonalnie zajmującego się przetwarzaniem odpadów.

Opisane powyżej środki zaskarżenia zostały skierowane przez zobowiązaną we właściwym trybie i z zachowaniem terminu ustawowego po otrzymaniu postanowienia Prezydenta W. z dnia (...) sierpnia 2017 r. (znak: (...)) o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000,00 zł z jednoczesnym wezwaniem zobowiązanej do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia (...) sierpnia 2017 r. Nr (...) tj. usunięcia wszystkich odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich magazynowania tj. z terenu przy ul. S. (...) (dz.nr (...), (...), obręb Ż.) we W. w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.

(W aktach sprawy znajduje się również sporządzony według ustalonego wzoru tytuł wykonawczy z dnia (...) sierpnia 2017 r., z tym że akta sprawy nie zawierają dowodu jego doręczenia i nie wskazują też na to, aby stanowił on załącznik do postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia i był doręczony równocześnie z tym postanowieniem.)

Opisane powyżej orzeczenie z dnia (...) sierpnia 2017 r. o zastosowaniu środka egzekucyjnego zostało uchylone postanowieniem Prezydenta W. z dnia (...) września 2017 r. (znak: (...)), wydanym po rozpatrzeniu zażalenia J. K. przy zastosowaniu przepisu art. 132 § 1 w związku z art. 144 kodeksu postępowania administracyjnego. Uzasadniając podjęte postanowienie kasacyjne organ orzekający wyjaśnił m.in., że: "w toku rozpatrzenia przedmiotowego zażalenia stwierdzono, że w upomnieniu nr (...) z dnia (...) marca 2017 r. błędnie został oznaczony teren, na którym są zgromadzone odpady, będące przedmiotem postępowania ...".

Ponadto – jak wynika z akt sprawy Prezydent W. powołując przepis art. 61a § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia (...) października 2017 r. (znak: (...)), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych przez J. K., wobec wydania postanowienia z dnia (...) września 2017 r. o uchyleniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. W uzasadnieniu postanowienia organ orzekający wskazał, że : "zgodnie z art. 61a § 1 kpa organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, jeżeli postępowanie nie może być wszczęte z uzasadnionych przyczyn. Wydanie ww. postanowienia z (...).09.2017 r. stanowi taką przesłankę."

W ocenie Sądu stanowisko przyjęte przez organ egzekucyjny przy orzekaniu w odniesieniu do zgłoszonych przez J. K. pismem z dnia 11 września 2017 r. (doręczonym organowi w dniu (...) września 2017 r.) zarzutów jest nieprawidłowe i nie znajduje uzasadnienia ani potwierdzenia w obowiązującym stanie prawnym.

Zdaniem Sądu należy przede wszystkim zwrócić uwagę, że z odesłania sformułowanego w art. 18 powoływanej wcześniej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w którym ustawodawca postanowił o odpowiednim zastosowaniu w postępowaniu egzekucyjnym przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, nie można wyprowadzić wniosku, że przepis art. 61a kpa można stosować odpowiednio do zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzuty wniesione na podstawie art. 33 powołanej powyżej ustawy nie powodują wszczęcia odrębnego postępowania, stanowiącego formalny etap postępowania wykonawczego (egzekucyjnego), ale są środkiem zaskarżenia przyznanym zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym, które w przyjętym i uregulowanym ustawowo modelu stanowi zespół czynności procesowych i faktycznych, podejmowanych przez organ egzekucyjny, zobowiązanego i innych uczestników, traktowanych całościowo w sensie procesowym, zmierzających do tego, aby zobowiązany zachował się w sposób odpowiadający treści nałożonego obowiązku, czyli do wykonania egzekwowanego obowiązku.

Zważyć przy tym należy, że ewentualna zasadność zarzutów determinuje możliwość kontynuowania czynności egzekucyjnych, w tym np. zastosowanie określonego środka egzekucyjnego.

Istotne jest również, że zgodnie z poglądami prezentowanymi w judykaturze administracyjnej, które Sąd w składzie orzekającym podziela, dopuszczalne jest wniesienie zarzutów przed doręczeniem tytułu wykonawczego. (Rozpoznając sprawę Sąd zwrócił uwagę – jak wskazano już wcześniej w uzasadnieniu – na brak podstaw do stwierdzenia, że tytuł wykonawczy z dnia (...) sierpnia 2017 r. Nr (...) został prawidłowo doręczony zobowiązanej, a ponadto, że w toku postępowania wystawiony został ponownie w dniu (...) kwietnia 2018 r. tytuł wykonawczy Nr (...), co nie jest zgodne z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.)

Motywując to stanowisko wskazywano, że pogląd odmienny byłby nie do pogodzenia z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą demokratycznego państwa prawnego. Zasada ta przeciwdziała formułowaniu przez organ państwowy przesłanek uniemożliwiających jednostce skorzystanie ze środków ochrony prawnej w postępowaniu prowadzonym przez ten organ, w sytuacji gdy przesłanki te nie wynikają wprost z brzmienia przepisów prawa (np. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 27 września 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 3930/17, z dnia 20 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 2451/17, CBOSA).

Niezależnie od tego czy przedstawiony powyżej pogląd miałby zastosowanie w rozpoznawanej sprawie wobec niewyjaśnienia kwestii doręczenia tytułu wykonawczego Nr (...) z dnia (...) sierpnia 2017 r., uznać należy, że nieuzasadnione jest uchylenie się organu egzekucyjnego od rozpoznania zarzutów wniesionych przez zobowiązaną pismem z dnia 11 września 2017 r., a także powołanie się na przepis art. 61a § 1 kpa oraz podjęcie w dniu (...) września 2017 r. kasacyjnego postanowienia, odnoszącego się do postanowienia z dnia (...) sierpnia 2017 r. o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Sąd uznał, że organy orzekające w postępowaniu naruszyły zasadę prowadzenia postępowania z uwzględnieniem zasad zawartych w art. 7 i art. 8 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a to obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego postanowienia zaskarżonego oraz poprzedzającego je postanowienia Prezydenta W., a także postanowienia tego organu z dnia 24 października 2017 r. oznaczonego w II punkcie wyroku.

Rozpoznając sprawę ponownie organ właściwy powinien uwzględnić uwagi Sądu zawarte w uzasadnieniu.