Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 691/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 65  par. 1, 156  par. 1  pkt 1, 17  pkt 2, 20
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145  par. 1  pkt 2,  art. 135 i 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6  ust. 1  pkt 1,  art. 79  pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 65 poz 437
law: Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant specjalista Joanna Pleszczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie przekazania pisma zgodnie z właściwością 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. nr [...].

W uzasadnieniu postanowienia Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podał, że Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] przekazał wniosek S. W. w sprawie przedłużenia terminu przyjmowania wniosków o zasiłek celowy w związku z powodzią, obsunięciem się ziemi lub huraganem w 2010 r. według właściwości Kierownikowi Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł S. W.

Rozpoznając zażalenie Minister podniósł, iż zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnej produkcji powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r., pomocy społecznej w formie jednorazowego zasiłku celowego udziela się rodzinie rolniczej, w której gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r., na wniosek osoby zainteresowanej złożony do kierownika ośrodka pomocy społecznej gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania osoby, która w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników. Wzór wniosku o zasiłek celowy został określony w załączeniu do rozporządzenia. Stosownie zaś do § 9 w/w rozporządzenia wniosek o zasiłek celowy należało złożyć w terminie do dnia 30 września 2010 r., a wnioski złożone po terminie pozostawia się bez rozpoznania.

Skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. W. i wnosił o rozstrzygnięcie jego sprawy, gdyż znajduje się w trudnej sytuacji, a z winy organów nie uzyskał pomocy związanej ze skutkami powodzi.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy Sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa lub w innych przepisach.

Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co musi skutkować stwierdzeniem jego nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 1, art. 17 pkt 2 i art. 20 kpa). Zgodnie z art. 17 pkt 2 kpa organem wyższego stopnia w stosunku do wojewody jest właściwy minister. "Przekazanie postanowieniem, podania do innego organu w trybie art. 65 § 1 kpa jest czynnością procesową, a nie rozstrzygnięciem o istocie sprawy w związku z tym właściwość organu, do którego należy złożyć zażalenie na powyższe postanowienie wynika z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższa czynność przekazania postanowieniem podania do organu właściwego, nawet jeżeli organ przekazujący podanie bierze pod uwagę jego treść oraz stosowne przepisy prawa materialnego nie jest załatwieniem sprawy (w rozumieniu art. 104 kpa) na podstawie przepisu prawa materialnego, dlatego też o tym, który organ jest właściwy do rozpatrzenia zażalenia nie przesądzają przepisy prawa materialnego" (zob. postanowienie NSA z 17.03.2006 r. II OW 99/05). Postanowienie wydane przez wojewodę - przekazujące sprawę organowi właściwemu na podstawie art. 65 § 1 kpa – jest rozstrzygnięciem procesowym, a zatem właściwości danego ministra do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wojewody, wydane w trybie art. 65 § 1 kpa nie należy wywodzić w niniejszej sprawie z regulacji dotyczących pomocy społecznej, ani szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Przepis art. 79 pkt 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 65, poz. 437 ze zm.) stanowi, że ilekroć w przepisach obowiązujących jest mowa o ministrze właściwym do określonych spraw lub w określonych sprawach – należy przez to rozumieć ministra właściwego w sprawach oznaczonych nazwą danego działu. Art. 6 ust. 1 pkt 1 tej ustawy określa, iż dział "administracja publiczna" obejmuje między innymi sprawy administracji publicznej, w tym organizacji urzędów administracji publicznej oraz procedur administracyjnych.

Obecnie ministrem w sprawach administracji publicznej jest Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. A zatem to ten Minister (art. 17 pkt 2 i art. 20 kpa) jest właściwy do rozpatrzenia zażalenia S. W. Należy zauważyć, że w niniejszej sprawie zażalenie S. W., które zgodnie z pouczeniem zawartym w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. zostało przesłane Ministrowi Pracy i Polityki Społecznej, który postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. przekazał je na podstawie art. 65 § 1 kpa Ministrowi Spraw Wewnętrznych i ten Minister powinien zażalenie rozpoznać.

Jednakże Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2011 r. zażalenie S. W. przekazał na podstawie art. 65 § 1 kpa Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Postanowienie powyższe zostało wydane z naruszeniem przepisu art. 65 § 1 kpa w zw. z art. 110 § 1 kpa. W związku z czym Sąd w trybie art. 135 ppsa stwierdził nieważność również tego postanowienia.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd przedstawiony w orzeczeniu NSA z 12 sierpnia 2005 r. (sygn. akt II OW 34/05, publ. ONSA 2006/2/40), że organ któremu w trybie art. 65 § 1 kpa zostało przekazane podanie jest związany treścią postanowienia (art. 110 w zw. z art. 126 kpa). Obalenie mocy wiążącej takiego postanowienia może nastąpić w drodze sporu kompetencyjnego (na zasadach wynikających z art. 22 kpa) lub w trybach nadzwyczajnych. Istotą zatem postępowania o przekazanie podania do rozpatrzenia organowi właściwemu przez organ, który uznał się za niewłaściwy, jest wiążące stwierdzenie braku właściwości do załatwienia sprawy przez organ przekazujący i wskazanie organu administracji, który powinien sprawę załatwić. Dlatego też po wydaniu postanowienia na podstawie art. 65 § 1 kpa niezależnie od tego, który organ jest właściwy w sprawie, organy nie mogą wielokrotnie przekazywać sobie wzajemnie sprawy do załatwienia. Organ do którego przekazano sprawę na podstawie wyżej wymienionego przepisu, jeżeli uważa, że nie jest właściwym do załatwienia sprawy powinien wystąpić z wnioskiem o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego. Nie jest natomiast uprawniony do kolejnego przekazania sprawy innemu organowi, jak to uczynił w niniejszej sprawie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazując zażalenie przekazane mu przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej (zasadnie) kolejnemu Ministrowi – Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który jak wskazano na wstępie nie jest organem właściwym do rozpoznania zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., a jedynym właściwym organem jest właśnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 135 i art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.