Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 628/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zq ust. 7, art. zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 423
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 145 par. 1 pkt 1a,c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Piotr Głowacki Sędziowie: WSA Bogusław Wolas (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P.Z. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18 marca 2021 r., nr: [...], w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za luty 2021 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz P. Z. kwotę 497 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

P. Z. (dalej: skarżący, strona) wnioskiem z 10 marca 2021 r. zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: PZUS, organ) o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lutego 2020 r. do 28 lutego 2021 r., wskazując że na dzień 30 listopada 2020 r., prowadził jako przeważającą działalność gospodarczą oznaczoną PKD 56.10.A.

Po rozpatrzeniu wniosku, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z 18 marca 2021 r., nr: [...], odmówił P. Z. prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 1 lutego 2020 r. do 28 lutego 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 stycznia 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 152; dalej: rozporządzenie w sprawie wsparcia) i wskazał, że we wniosku z 10 marca 2021 r. skarżący oświadczył, że na 30 listopada 2020 r. prowadził działalność gospodarczą, jako przeważającą, oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji działalności (PKD) 2007 - PKD 56.10.A. Zgodnie zaś z rejestrem REGON na dzień 30 listopada 2020 r. kodem PKD przeważającej działalności skarżącego był PKD 47.25.Z. Zgłoszenie zmiany kodu PKD 56.10.A z datą wsteczną od 14 stycznia 2020 r. nastąpiło dopiero w 2021 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji PZUS naruszenie:

- § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia, poprzez dokonanie błędnej interpretacji i zawężającej wykładni tego przepisu i bezpodstawne przyjęcie, że ustalenie przeważającej działalności gospodarczej opierać może się wyłącznie na ustaleniach z rejestru CEIDG oraz rejestru REGON, podczas, gdy rodzaj przeważającej działalności gospodarczej stanowiący podstawę do zwolnienia ze składek nie musi być jako taki ściśle określony w rejestrze, a powinien wynikać z faktycznego sposobu wykonywania działalności przez przedsiębiorcę;

- błąd w ustaleniach faktycznych stanowiący podstawę wydania skarżonej decyzji a polegający na przyjęciu, iż przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej Skarżącego jest sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych i bezalkoholowych prowadzona w wyspecjalizowanych sklepach, podczas gdy przedmiotem przeważającej działalności gospodarczej Skarżącego jest działalność restauracji i innych stałych placówek gastronomicznych;

- naruszenie art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; obecnie Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej K.p.a.) w związku z art. 77 § 1 K.p.a., poprzez zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności ustalenia, iż Skarżący prowadzi działalność gospodarczą stanowiącą działalność restauracji, jak również jest przedsiębiorcą w trudnej sytuacji, któremu przysługuje prawo zwolnień z obowiązku opłacania należnych składek;

- naruszenie art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej, w szczególności przez niedokładne zbadanie okoliczności sprawy i tym samym nieuwzględnienie w wydanej decyzji słusznego interesu strony.

Na podstawie powyższych zarzutów Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji w całości, poprzez odmienne orzeczenie co do istoty sprawy i udzielenie skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za wnioskowany okres, ewentualnie: o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi. Ponadto Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków: tj. A. S., E. S. i K. S., na okoliczność, iż przeważająca działalność skarżącego obejmuje prowadzenie restauracji tj. sushi baru, a nie sprzedaż alkoholu; przedmiot działalności pozostaje niezmienny od 5 maja 2004 r., tj. od daty rozpoczęcia działalności przez skarżącego; oraz wykazania faktu, iż jest to najstarsza restauracja sushi w K..

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że stanowczo kwestionuje wszelkie twierdzenia organu poczynione w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie zwolnienia płatnika z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za ww. okres. Zdaniem skarżącego chybiona jest wykładnia § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia stanowiącego podstawę wydania skarżonej decyzji. Twierdzenia organu, jakoby sam fakt wpisania w rejestrze GUS na pierwszym miejscu przeważającej działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego pod kodem 47.25 Z zamiast kodu 56.10 A, który skarżący deklarował we wniosku z 10 marca 2021 r., uprawniał do wydania decyzji odmawiającej prawa do zwolnienia ze składek, pozostaje w sprzeczności z wykładnią ratio legis obowiązujących przepisów pomostowych, z uwagi na fakt, iż "ustawa COVIDOWA" oraz rozporządzenie w sprawie wsparcia mają stanowić podstawę pomocy państwa dla przedsiębiorców, których objął kryzys wywołany pandemią koronawirusa. Chodzi zatem o realny pakiet ochrony dla podmiotów rzeczywiście prowadzących na dany dzień przeważająca działalność gospodarczą objętą oznaczonym kodem PKD. Skarżący prowadzi restaurację niezmiennie od wielu lat, co mogą również potwierdzić osoby pracujące na rzecz skarżącego, a przedmiot jego działalności gospodarczej w przeważającej mierze obejmuje usługi gastronomiczne, a nie sprzedaż alkoholu (jak zostało to wpisane omyłkowo w rejestrze).

Dalej Skarżący podkreślił, że nie budzi wątpliwości fakt, iż w przypadku prowadzenia przez Niego restauracji serwującej sushi, która zaliczana jest na rynku gastronomii krakowskiej do najstarszych tego typu restauracji, przeważającym przedmiotem działalności jest kod PKD 56.10 Z a nie kod PKD 47.25 Z. Sprzedaż alkoholu oznaczona kodem PKD 47.25 Z jest jedynie elementem dodatkowym w stosunku do świadczenia usług gastronomicznych w postaci sporządzania i sprzedawania potraw klientom. Pod kodem PKD 47.25 Z mieści się wyłącznie sprzedaż detaliczna napojów alkoholowych i bezalkoholowych. Oznacza to, iż nie sposób uznać sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych w restauracji za przedmiot przeważającej działalności gospodarczej skarżącego, albowiem prowadziłoby to do absurdalnego założenia, iż restauracja ze swej istoty nie ma na celu przygotowywania i sprzedaży potraw, a jedynie sprzedaż alkoholu.

Następnie skarżący wskazał, że błędne oznaczenie kodu PKD wynikało z nieprawidłowego wpisu w rejestrze CEIDG powstałego na skutek okoliczności całkowicie niezależnych od skarżącego, co wyniknęło z przenoszenia danych z gminnej ewidencji. Dlatego też skarżący od razu po powzięciu powyższych informacji wystosował stosowny wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w którym wniósł o sprostowanie błędu wpisu poprzez dokonanie zmian w stosunku do przedmiotu przeważającej działalności na kod 56.10 Z, tak by data powstania zmian nastąpiła od dnia przenoszenia danych z gminnej ewidencji tj. od dnia 16 listopada 2011 r.

Dalej Skarżący podniósł, że w toku całego postępowania składał szeroko zakrojone wyjaśnienia, iż przedmiot jego przeważającej działalności gospodarczej obejmuje prowadzenie restauracji niezmiennie od rozpoczęcia działalności w 2005 r., a sam fakt błędnego oznaczenia kodu PKD przeważającej działalności gospodarczej w prowadzonym rejestrze wynikł z nieprawidłowego procesu przeniesienia danych z gminnej ewidencji do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Organ zlekceważył powyższe wyjaśnienia Skarżącego. Powyższe twierdzenia potwierdza zaświadczenie Prezydenta Miasta K., w którym w sposób jednoznaczny wykazano, iż skarżący posiadał wpis w ewidencji działalności gospodarczej prowadzonej do dnia 31 grudnia 2011 r., (gdyż potem nastąpiła migracja do systemu ogólnopolskiego), a przedmiot prowadzonej działalności przez skarżącego obejmował na pierwszym miejscu kod PKD 56.10.A, tj. restauracje i inne stałe placówki gastronomiczne. Dodatkowo w wydanym zaświadczeniu widnieje informacja, iż wpis został przeniesiony z gminnej ewidencji do CEIDG w dniu 16 listopada 2011 r., a samo zaświadczenie określa stan wpisu jaki widniał na dzień przeniesienia danych do CEIDG.

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Oceniając decyzję PZUS wydaną w sprawie z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdzić należy, że skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem sprawy, a tym samym kontroli Sądu, jest decyzja PZUS, którą organ odmówił skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od 1 lutego 2020 r. do 28 lutego 2021 r.

W ocenie organu, w przypadku skarżącego kod PKD 47.25.Z przeważającej działalności uwidoczniony w rejestrze REGON nie uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres wskazany we wniosku strony. Skarżący wskazał natomiast, że zgodnie ze stanem faktycznym prowadzi działalność z przeważającym kodem PKD 5610 A. Na dowód powyższego twierdzenia skarżący przedstawił wyjaśnienia i stosowne zaświadczenia.

Mając na uwadze tak zarysowany spór przypomnieć należy, że zgodnie § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia, zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 stycznia 2021 r. albo za okres od dnia 1 grudnia 2020 r. do dnia 31 stycznia 2021 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za te okresy, na zasadach określonych w art. 31zo-31zx ustawy o COVID-19, z uwzględnieniem przepisów niniejszego rozdziału, płatnika składek prowadzącego, na dzień 30 listopada 2020 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 47.71.Z, 47.72.Z, 47.81.Z, 47.82.Z, 47.89.Z, 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r.

Oceny spełnienia warunku, o którym mowa w ust. 1, w zakresie oznaczenia prowadzonej działalności według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007 dokonuje się na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 30 listopada 2020 r. (ust. 2). Brzmienie powyższego przepisu wskazuje na to, że zwolnieniem od opłacania składek ubezpieczeniowych objęci zostali płatnicy składek prowadzący wskazane w przepisie rodzaje działalności wg stanu na dzień 30 listopada 2020 r.

W sprawie zatem kluczowe jest, na gruncie zaistniałego sporu, wyjaśnienie pojęcia "przeważającej działalności" na gruncie przywołanego § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia, a następnie dokonanie prawidłowej wykładni tej regulacji, a także ustalenie, jaką przedsiębiorca faktycznie prowadził w tym dniu działalność.

Klasyfikacja PKD unormowana jest w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007 r. nr 251, poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie wydane jest na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 443, ze zm.; dalej: u.s.p.). W ww. akcie odnośnie przeważającej działalności, w załączniku Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji pkt 7, wyjaśniono jedynie, że przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana. Jednocześnie, wśród danych ewidencyjnych podlegających wpisowi jest również numer identyfikacyjny REGON przedsiębiorcy, o ile taki posiada (art. 5 ust. 1 pkt 3).

W ustawie o statystyce publicznej, ustawodawca w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 wskazał, że wpisowi do Krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu. W samej ustawie o statystyce nie ma definicji pojęcia "przeważającej działalności gospodarczej", ale w art. 46 u.s.p. zawarta jest delegacja ustawowa do określenia sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów, wzory wniosków, ankiet i zaświadczeń, uwzględniając konieczność zapewnienia kompletności oraz aktualizacji danych gromadzonych w tym rejestrze.

Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności, określa § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz. U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.; dalej: rozporządzenie o metodologii). Przepis § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia stanowi, że wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy. Następnie § 9 ust. 2 pkt 1 stanowi, że rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio, w przypadku osób prawnych i jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, których celem jest osiągnięcie zysku, zakładów działalności gospodarczej, stowarzyszeń, organizacji społecznych, fundacji, związków zawodowych, kościołów - na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

W świetle przywołanych przepisów - jedynym możliwym sposobem odkodowania pojęcia "przeważającej działalności" jest przyjęcie go w znaczeniu wynikającym z ww. przepisów statystycznych. Statystyczny charakter ma też informacja o tzw. działalności przeważającej, którą dany podmiot musi obowiązkowo podać rejestrując firmę.

Zatem należy stwierdzić, że podmiot uprawniony do otrzymania ulgi to płatnik składek prowadzący na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającą działalność według podanego w przepisie PKD, a dana przeważająca działalność jest ustalona na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących.

W ocenie Sądu, przy interpretacji omawianych przepisów, nie można tracić z pola widzenia celu wydania tzw. pakietu ustaw Tarczy Antykryzysowej, którego częścią jest ustawa o COVID-19 łącznie z jej kolejnymi zmianami i przepisami wykonawczymi, jakim jest ochrona państwa polskiego i obywateli przed kryzysem wywołanym pandemią koronawirusa, tj.: ochrona miejsc pracy i bezpieczeństwa pracowników, finansowanie przedsiębiorców, ochrona zdrowia, wzmocnienie systemu finansowego i inwestycji publicznych. Tarcza ma na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także danie jej impulsu inwestycyjnego (vide: https://www.gov.pl/web/tarczaantykryzysowa). Jak wynika z przepisów, cel tych regulacji prawnych nastawiony jest na realne, rzeczywiste wsparcie dla podmiotów, które skutki epidemii COVID-19 faktycznie ponoszą (np. poprzez wprowadzone ograniczenia w prowadzeniu działalności). Chodzi zatem o to, aby wsparcie otrzymały podmioty faktycznie prowadzące na dany dzień jako przeważającą działalność we wskazanym zakresie według podanego PKD.

Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 162), podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej jest wolne dla każdego na równych prawach.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2215/05; wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1010/13 - wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W zakresie charakteru prawnego wniosku przedsiębiorcy o wpisanie, czy aktualizację danych do rejestru REGON, Sąd Najwyższy w wyroku z 7 stycznia 2013 r., sygn. akt II UK 142/12, oraz w wyroku z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15 (zapadłe na gruncie ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych z dnia 30 października 2002 r. t.j. Dz.U. z 2019 poz. 1205, która w art. 2 pkt 10 definiuje "rodzaj działalności według PKD" jako rodzaj przeważającej działalności zakodowanej według Polskiej Klasyfikacji Działalności w rejestrze REGON), stwierdził, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. Dlatego też nie można wywieść wniosku, że dane w zakresie PKD ujęte w rejestrze REGON w każdym przypadku są danymi prawidłowymi. Jednocześnie organ ewidencyjny, ani później inny organ administracji publicznej, nie badają z urzędu zgodności zadeklarowanej działalności (zgodnie z PKD), z ewentualnymi czynnościami, które w ramach tej działalności podmiot gospodarczy zamierza faktycznie podjąć, gdyż naruszałoby to swobodę prowadzenia działalności gospodarczej.

Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD - tj. wpis do rejestru REGON, czy ewentualnie CEIDG, w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o COVID-19 ani rozporządzenia w sprawie wsparcia, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa.

Jak już Sąd wskazywał wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne/faktyczne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią.

Zastosowany przez organ, jako jedyny sposób (dowód) spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis w rejestrze REGON - nie znajduje uzasadnienia ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych, ani jako uproszczenie procedur. Wpis w tych rejestrach, jak już wskazano, nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, które jest wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Zwłaszcza, że istnieje inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku. Ponadto wpis w rejestrze jest oświadczeniem wiedzy przedsiębiorcy, podobnie jak oświadczenie we wniosku. Wpisy w ww. rejestrach jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełniają również swojej funkcji jako "uproszczenie" procedur, bowiem nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obowiązkom statystycznym).

W tym miejscu przypomnieć należy, że rozporządzenie PKD mówi, że aby uniknąć zbyt częstych zmian, stosuje się zasadę stabilności. Zgodnie z tą zasadą, nowy rodzaj działalności powinien być działalnością główną przez co najmniej dwa lata, zanim zostanie zmieniona przypisana do jednostki dana działalność przeważająca. Czyli wręcz wymaga się od przedsiębiorcy, by odczekał dwa lata zanim dokona zmiany w zakresie działalności przeważającej.

Tak więc, zdaniem Sądu, przyjęty przez organ sposób wykładni § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia, a co za tym idzie sposób weryfikacji spełnienia wymogu do przyznania ulgi, jest nieproporcjonalny do skutków, jakie wywołuje. Przyjęty sposób weryfikacji podmiotów uprawnionych nie może w skutkach prowadzić do wykluczenia z pomocy podmiotów, które w rzeczywistości warunek spełniają, co mogą wykazać w inny sposób.

Zdaniem Sądu, oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium - wymogu wpisu w rejestrze, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej - doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie/rzeczywiście prowadzą na dzień 30 listopada 2020 r., jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD wymienionych § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia - zostały pozbawione dostępu do ulgi. Dokonany więc przez organ sposób wykładni tego przepisu, sprowadzający się jedynie do sprawdzenia zapisu w odpowiedniej rubryce rejestru, prowadzi w skutkach do nierównego dostępu do pomocy. Tym samym nie realizuje głównego celu przyjętej regulacji prawnej.

Przyjęty przez organ sposób wykładni § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, jak już Sąd wskazywał, wpis w rejestrze, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów/dokumentów.

W tym miejscu przypomnieć należy, że do postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją z mocy art. 180 k.p.a. oraz art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 423) mają zastosowanie przepisy k.p.a., a w tym zasady ogólne, stanowiące między innymi, że organy administracji publicznej winny: stać na straży praworządności (art. 7 K.p.a.), prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej (art. 8 § 1 K.p.a.), wypełniać wobec stron obowiązki informacyjne (art. 9 K.p.a.), zapewnić stronom udział w postępowaniu (art. 10 § 1 K.p.a.), a także działać wnikliwie i szybko (art. 12 § 1 K.p.a.). Przepis art. 77 § 1 K.p.a. nakłada też na organy obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Dopiero zatem podjęcie niezbędnych ustaleń pozwala organowi na zajęcie stanowiska w sprawie. Organ winien przed wydaniem decyzji, zwrócić się do skarżącego o złożenie stosownych wyjaśnień oraz przedłożenie odpowiednich dowodów na poparcie swych twierdzeń na podstawie art. 79a k.p.a., choćby na okoliczność, czy wartość przychodu ze sprzedaży usług z działalności określonej w kodzie PKD wskazywanym przez skarżącego jako rodzaj prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej, stanowi przeważającą większość w przychodach skarżącego uzyskanych w 2019 r. i 2020 r.

Uzasadnienie decyzji PZUS jest wyjątkowo lakoniczne, wręcz automatyczne, oprócz przytoczenia § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia, zawiera de facto dwuzdaniowe uzasadnienie odmowy przyznania prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek.

Ze względów wskazanych powyżej, zaskarżone rozstrzygnięcie ocenić należy jako wadliwe formalnie i przedwczesne, przyjęto bowiem, że skarżący podlega wyłączeniu z kręgu podmiotów mogących ubiegać się o ulgę bez umożliwienia wykazania, że Skarżący spełnia kryterium prowadzenia na dzień 30 listopada 2020 r. przeważającej działalności według PKD wskazanych w § 10 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia.

Końcowo w związku z zawartymi w skardze wnioskami dotyczącymi dopuszczenia przed sądem administracyjnym dowodów z zeznań świadków oraz orzeczenia "co do istoty sprawy i udzielenie skarżącemu zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za wskazany okres, Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu w przed sądem administracyjnym kontrola administracji publicznej odbywa się na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst. jedn: Dz.U z 2019 r., poz 2325, w skrócie p.p.s.a.), a zatem co do zasady nie jest możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed tym sądem, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym przez organ administracji. Zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Oznacza to, że sąd administracyjny nie przesłuchuje świadków. Sąd nie ma również uprawnienia do przyznawania zwolnienia, czyli wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Uprawnienie do takiego rozstrzygnięcia posiada jedynie organ.

Stwierdzając zatem naruszenie wskazanych powyżej przepisów proceduralnych oraz § 10 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia, Sąd uchylił decyzję PZUS na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.

Rozpatrując ponownie sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić wyrażone w niniejszym uzasadnieniu stanowisko Sądu. W szczególności PZUS dokona oceny przedłożonych przez skarżącego dowodów, a także przeprowadzi przy współudziale skarżącego postępowanie na okoliczność, czy wartość przychodu ze sprzedaży towarów i usług z działalności określonej w kodzie PKD wskazywanego przez Skarżącego jako rodzaj prowadzonej przeważającej działalności gospodarczej, stanowi przeważającą większość w przychodach skarżącego uzyskanych w 2019 r. i 2020 r.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1800, ze zm.). Skarżący na podstawie przepisu art. 239 § 1 pkt e p.p.s.a był zwolniony z uiszczania kosztów sądowych, dlatego zasądzone koszty postępowania obejmują tylko wynagrodzenie ustanowionego sprawie adwokata z wyboru, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, w kwocie 480,00 zł oraz zwrot kwoty uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w kwocie 17,00 zł, łącznie 497,00 zł.