Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 109/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3, art. 39 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.
article: art. 8 par. 1, art. 7 , art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Krupiński Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Daria Sachanbińska (spr.) Protokolant St. inspektor sądowy Mariola Krzywda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 12 grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Olesna z dnia 15 listopada 2019 r., nr [...].


UZASADNIENIE

Po rozpatrzeniu wniosku A. P. (zwanego dalej skarżącym lub wnioskodawcą) z dnia 8 października 2019 r., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w Oleśnie (dalej w skrócie: OPS), działający z upoważnienia Burmistrza Olesna, decyzją z dnia 15 listopada 2019 r., nr [...], odmówił przyznania skarżącemu pomocy w formie zasiłku celowego na częściowe pokrycie kosztu zakupu opału. Decyzja została wydana na podstawie art. 3 ust. 3 i ust. 4, art. 7, art. 8, art. 39, art. 106, art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1507), zwanej dalej ustawą, oraz na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. poz. 1358), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 701 zł przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Wskazał też na pojęcie dochodu zdefiniowane w art. 8 ust. 3 ustawy i przytoczył treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Organ zaznaczył, że w wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 24 września 2019 r. wydana została decyzja z dnia 14 października 2019 r. przyznająca zasiłek celowy na częściowe pokrycie kosztu zakupu opału w wysokości 300 zł. Na podstawie przeprowadzonej aktualizacji wywiadu z dnia 25 października 2019 r. oraz zebranej dokumentacji organ nie znalazł podstaw ku temu, aby po raz drugi przyznać zasiłek celowy na zakup opału. Organ dodał, że na wnioski złożone we wrześniu i październiku 2019 r. skarżący otrzymał zasiłki celowe na zakup posiłku, dwukrotnie na leki oraz na gaz i energię elektryczną. Podniósł, że skarżący jest uprawniony do zasiłku stałego w wysokości 645 zł i posiada zasoby w postaci mieszkania własnościowego. W ocenie organu, osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna przede wszystkim pokrywać wydatki związane z utrzymaniem z własnych dostępnych jej środków. Dopiero po ustaleniu, że pomoc w formie zasiłku celowego jest niezbędna, można przyznać zasiłek celowy, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności. Organ podkreślił, że pomoc społeczna wymaga wystąpienia dwóch przesłanek, tj. trudnej sytuacji życiowej i braku możliwości jej samodzielnego przezwyciężenia. Natomiast w trakcie aktualizacji wywiadu środowiskowego nie stwierdzono szczególnych okoliczności umożliwiających spełnienie żądań skarżącego w pełni. Końcowo organ dodał, że samo spełnienie kryterium dochodowego nie zobowiązuje do przyznania wnioskowanego świadczenia.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący podniósł, że wskazanie przez organ ilości przyznanych zasiłków celowych nie jest podstawą do odmowy udzielenia następnego zasiłku celowego. Zarzucił, że decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia, w szczególności nie uwzględniono w niej wydatków miesięcznych wnioskodawcy, co jest "kardynalnym błędem". Ponadto nie podano, na jaką ilość węgla wystarczy 300 zł, w sytuacji, gdy skarżący na sezon grzewczy potrzebuje ok. 3 ton opału. Wnioskodawca zaznaczył, że poszczególne wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych nie obowiązują na terenie całej Polski, natomiast wiążące są wyroki NSA wydane w sprawach o podobnym charakterze. W dalszej części odwołania opisał swoje wątpliwości związane z funkcjonowaniem OPS w Oleśnie oraz zasadami przyznawania zasiłków celowych innym wnioskodawcom.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z dnia 12 grudnia 2019 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji opisało przebieg dotychczasowego postępowania oraz odnotowało, że organ pierwszej instancji w ramach uzupełnienia akt sprawy nadesłał kolejne decyzje przyznające skarżącemu zasiłki celowe, w tym na zakup opału (decyzja z dnia 4 grudnia 2019 r.). Następnie Kolegium przytoczyło przepisy mające zastosowanie w sprawie i wyjaśniło, że decyzja o przyznaniu zasiłku celowego ma charakter uznaniowy. Oznacza to, że organ ma swobodę decyzyjną co do ustalenia treści decyzji uznaniowej, związaną z realizowaniem określonej w zakresie przedmiotu decydowania polityki państwa. W takim przypadku kontrola instancyjna ograniczona jest do badania, czy w toku podejmowania decyzji organ administracji nie przekroczył granic swobodnego uznania. Kolegium podkreśliło też, że organy odpowiedzialne za udzielenie pomocy dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy dużą liczbą osób wymagających wsparcia. W dominującym nurcie orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazuje się, że uzasadnienie decyzji uznaniowej organu pomocowego powinno dostatecznie precyzyjnie wskazywać zarówno możliwości finansowe organu, jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia. Przechodząc do okoliczności sprawy, Kolegium przypomniało, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego źródłem utrzymania jest zasiłek stały w wysokości 646 zł miesięcznie i zasiłki celowe. Wnioskodawca korzysta także z pomocy w formie dożywiania w postaci jednorazowego zasiłku celowego w wysokości 400 zł co 4 miesiące, tj. łącznie od 1 stycznia do 29 listopada 2019 r. otrzymał na ten cel kwotę 1.200 zł. We wskazanym okresie otrzymał zasiłki celowe w łącznej kwocie 1.801,24 zł. Natomiast decyzją z dnia 14 października 2019 r. skarżącemu przyznano zasiłek celowy z przeznaczeniem na częściowe pokrycie kosztów zakupu opału, a kolejny zasiłek celowy w kwocie 212,50 zł na zakup opału został stronie przyznany decyzją z dnia 4 grudnia 2019 r. Z kolei w piśmie z dnia 29 listopada 2019 r. organ pierwszej instancji poinformował, że od 1 stycznia do 29 listopada 2019 r. na zasiłki celowe wydał kwotę 44.341,19 zł i przeznaczył je dla 346 osób. Zdaniem Kolegium, sytuacja majątkowa i zdrowotna skarżącego jest bardzo trudna i spowodowana okolicznościami obiektywnymi. Jest on osobą niepełnosprawną w stopniu [...]. Niemniej organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu decyzją z dnia 14 października 2019 r. i następnie z dnia 4 grudnia 2019 r. zasiłek celowy w łącznej kwocie 512,50 zł na dofinansowanie do zakupu opału oraz zasiłki celowe na zakup leków, opłacenie energii elektrycznej i gazu. Skarżący korzysta również z zasiłku stałego oraz świadczenia pieniężnego na zakup posiłku w kwocie 400 zł na okres 4 miesięcy, co daje miesięcznie kwotę 100 zł. Kolegium stwierdziło, że ocenie poddano - z jednej strony - sytuację materialną oraz potrzeby skarżącego, a z drugiej, możliwości finansowe organu pomocy społecznej i na tej podstawie uznano, że nie istnieje możliwość przyznania wnioskodawcy świadczenia w większym rozmiarze. Dlatego decyzji takiej nie można zarzucić naruszenia prawa.

W skardze na powyższą decyzję A. P. nie zgodził się ze stanowiskiem Kolegium i wniósł o ocenę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia. W przekonaniu skarżącego, decyzje organów obu instancji nie spełniają wymogów prawnych. Nie uwzględniono bowiem ponoszonych przez niego wydatków. Skarżący podniósł, że środki pomocowe są przyznawane również osobom tego niepotrzebującym. Tymczasem on nie jest w stanie utrzymać się z kwoty 645 zł i zakupić jeszcze z tego opał na całą zimę. W dalszej kolejności skarżący powtórzył, że podstawę odmowy przyznania konkretnej pomocy nie może stanowić fakt przyznania innych zasiłków, które zresztą obrazują, na co głównie skarżący wydaje pieniądze i ile ich ma.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, że organ - oceniając sytuację strony, a w szczególności jej potrzeby w całokształcie okoliczności sprawy i uwzględniając m.in. przyznaną pomoc - nie musi przyznać wnioskowanej pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który w sprawie nie miał zastosowania.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji, a także - z mocy art. 135 P.p.s.a. - poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wykazała, że akty te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W związku z tym odnotowania wymaga, że badanie prawidłowości zaskarżonego aktu polega w pierwszym rzędzie na ocenie, czy jego wydanie zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Uchybienie przepisom procesowym rzutuje bowiem na prawidłowość stanu faktycznego, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić zasadność zastosowania konkretnych norm prawa materialnego. W szczególności sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono z uwzględnieniem treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., obligujących do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i do rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, przy zapewnieniu realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), co w przypadku organu odwoławczego koresponduje z wynikającą z art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania. Z zasady tej wynika obowiązek organu drugiej instancji merytorycznego rozpatrzenia sprawy tak, jak gdyby nie było rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Sąd kontroluje także, czy wydane w toku postępowania rozstrzygnięcie jest prawidłowo uzasadnione, czyli zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Tylko tak przeprowadzone postępowanie stanowi o spełnieniu warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 K.p.a.). Podkreślić również należy, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie daje możliwość pełnej i merytorycznej weryfikacji decyzji w postępowaniu sądowym.

Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy obu instancji nie sprostały powyższym obowiązkom, naruszając omówione przepisy w zakresie ustalenia, czy skarżący spełnienia przesłanki określone w art. 39 cyt. już wcześniej ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, nadal zwanej ustawą.

W myśl art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Jest to wyliczenie przykładowe, co oznacza, że zawarty w powyższym przepisie katalog nie ma charakteru zamkniętego. Przyznanie zasiłku celowego uzależnione jest jednak od spełnienia obligatoryjnej przesłanki, jaką jest uzyskanie dochodu niższego od kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, a które zgodnie z § 1 pkt 1 lit. a cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 701 zł. Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy, prawo do świadczenia pieniężnego w postaci zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy, przysługuje zatem osobie samotnie gospodarującej, której dochód określony jako suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, nie przekracza kwoty 701 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Podkreślenia wymaga, że rozstrzygnięcie wniosku o przyznanie pomocy w formie zasiłku celowego podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza treść art. 39 ust. 1 i 2 ustawy, w którym w odniesieniu do zasiłku celowego ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany". Kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. W takich przypadkach kontrola sądowa obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu czy wszechstronność oceny faktów. Dotyczy on zatem jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, nie obejmuje zaś tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa (rozumienia celowości administracyjnej czy roli słuszności w kształtowaniu treści decyzji) w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2017 r., sygn. akt I OSK 590/16, dostępny, jak wszystkie orzeczenia powołane w uzasadnieniu, na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku postępowań prowadzonych na podstawie art. 39 ustawy, wydanie rozstrzygnięcia powinno być zatem poprzedzone wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy w zakresie sytuacji materialnej i dochodowej oraz potrzeb wnioskodawcy oraz ich analizą dokonaną w odniesieniu do możliwości finansowych organu udzielającego pomocy.

Stosownie do powyższego, badając prawidłowość wydanych w sprawie decyzji, Sąd uznał, że jakkolwiek trafne są zaprezentowane przez organy ogólne wywody co do sposobu rozumienia przedstawionych przepisów, to jednak stanowisko w kwestii odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego jest przedwczesne, gdyż zostało podjęte z naruszeniem przede wszystkim art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., bo bez dostatecznego wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych sprawy. Ponadto, jak trafnie zarzucił skarżący, uzasadnienia ocenianych decyzji nie spełniają wymogów art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ są zbyt ogólnikowe i nie tłumaczą w sposób wystarczający motywów wydanych rozstrzygnięć.

W związku z tymi uchybieniami wskazać trzeba, że odmawiając skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia organy w ogóle nie podały, jaki dochód wnioskodawca osiągnął we wrześniu 2019 r., ograniczając się do ogólnego stwierdzenia, że nie przekracza on ustalonego kryterium dochodowego. Natomiast dołączony do sprawy wywiad środowiskowy zawiera dane z października 2019 r. Stosownie zaś do art. 8 ust. 3 ustawy, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. W obu decyzjach nie wyjaśniono również dostatecznie sytuacji, w jakiej znajduje się skarżący, nie poczyniono jakichkolwiek ustaleń co do wysokości miesięcznych wydatków wnioskodawcy. Natomiast posłużenie się przez organy kwotami wynikającymi z uzyskanych przez skarżącego zasiłków jest niewystarczające dla ustalenia rzeczywistej sytuacji bytowej i materialnej wnioskodawcy. Organy nie wyjaśniły też, czy zgłoszona przez skarżącego potrzeba bytowa była uzasadniona zważywszy na już przyznane zasiłki na zakup opału, czy dotychczas przyznane wnioskodawcy środki były wystarczające na ten cel. Nieustalenie tych okoliczności faktycznych sprawy świadczy o nierozpatrzeniu sprawy w jej całokształcie i wydaniu decyzji bez podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Uznać nadto trzeba, że organy pominęły wynikający z art. 3 ust. 3 ustawy obowiązek dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, w tym sytuacji życiowej i finansowej skarżącego oraz jego uzasadnionych potrzeb.

W ocenie Sądu, w analizowanej sprawie nie dokonano także odpowiedniej analityki środków finansowych wydatkowanych przez organ. W tej kwestii dostrzec trzeba, że organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji nie podał żadnych danych dotyczących wielkości środków pieniężnych przeznaczonych na pomoc w formie zasiłków celowych. Informację na ten temat Kierownik OPS przedstawił dopiero w piśmie z dnia 29 listopada 2019 r., stąd w odwołaniu skarżący nie mógł odnieść się do tej kwestii. Nie sposób nie zauważyć, że ogólna informacja co do wysokości środków przeznaczonych na zasiłki celowe od stycznia do listopada 2019 r. i ogólna liczba przyznanych w tym czasie zasiłków celowych nie dostarcza wiedzy, jakimi środkami organ dysponował przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku, czy miał realną możliwość przyznania skarżącemu świadczenia w większym rozmiarze z uwagi na konieczność realizacji wniosków jeszcze innych osób wymagających wsparcia. Poza tym organ nie podał chociażby, ile wynosiła przeciętna wysokość zasiłków celowych dla osób samotnych, a ile dla rodzin, jaka była liczba osób uprawnionych, czy wreszcie, jakimi zasadami kierował się przy podziale posiadanych środków. Powyższe dowodzi, że organy nie tylko nie zgromadziły dostatecznego materiału dowodowego, ale również prowadziły postępowanie w sposób niebudzący zaufania uczestników do władzy publicznej, co stanowi o naruszeniu art. 8 § 1 K.p.a.

Reasumując stwierdzić przyjdzie, że stanowisko organów zostało wyrażone bez należytego wyjaśnienia wszystkich niezbędnych okoliczności faktycznych sprawy. Natomiast brak dostatecznej analizy organów we wskazanym wyżej zakresie uniemożliwia Sądowi ocenę prawidłowości stanowiska wyrażonego w decyzjach.

Niezależnie od powyższego podnieść trzeba, że organ odwoławczy nie podjął żadnych działań w celu zweryfikowania zarzutów odwołania, naruszając tym samym wskazane wyżej przepisy procedury administracyjnej. Przypomnienia zatem wymaga, że kwestionując decyzję organu pierwszej instancji skarżący zarzucił m.in., iż nie ustalono należycie jego sytuacji materialnej, w tym nie uwzględniono ponoszonych przez niego wydatków miesięcznych. Skarżący zakwestionował też stanowisko organu dotyczące nieprzyznania świadczenia z uwagi na otrzymane już zasiłki celowe. Natomiast Kolegium w odpowiedzi na zarzuty odwołania ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, że nie mogły one zostać uwzględnione. Tymczasem podjęcie działań zmierzających do ustalenia zasadności argumentacji skarżącego pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistej sytuacji dochodowej i bytowej strony, a w dalszej kolejności na dokonanie pełnej i wyczerpującej oceny wystąpienia przesłanek z art. 39 ustawy.

W konsekwencji powiedzianego dotychczas uprawniony jest zarzut, że stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie wyjaśniony w kontekście spełnienia przez skarżącego przesłanek uprawniających do przyznania wnioskowanego świadczenia. Dokonana przez organy ocena jest niepełna i nie uzasadnia wystarczająco podjętego rozstrzygnięcia oraz wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego. Przede wszystkim organy obu instancji nie zbadały należycie sytuacji życiowej i materialnej skarżącego, zwłaszcza co do uzasadnionych potrzeb i wydatków. W tej sytuacji przedwczesne jest stanowisko organów, że w przypadku skarżącego nie występują okoliczności, które pozwalają na przyznanie zasiłku celowego na opał.

W przekonaniu Sądu, wobec wykazanych uchybień uznać należy, że organy przeprowadziły postępowanie z naruszeniem omówionych wcześniej przepisów K.p.a. Stwierdzone uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, skoro rzutowały na rozstrzygnięcie oparte na uznaniu administracyjnym, które wymaga ustalenia stanu faktycznego w sposób wszechstronny oraz zindywidualizowany, tak aby swoboda uznania organu nie przerodziła się w dowolność. Natomiast dopiero przeprowadzenie przez organy prawidłowego postępowania i dokonanie oceny na podstawie wyczerpująco zebranego i rozpatrzonego materiału źródłowego stanowić może podstawę do oceny przez Sąd legalności wydanego aktu w zakresie prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zaznaczyć również trzeba, że rolą Sądu nie jest wyręczanie organów w ustalaniu okoliczności faktycznych sprawy oraz badanie dowodów, lecz kontrola zgodności z prawem podejmowanych przez organy działań. Dokonując oceny w powyższym zakresie, Sąd nie rozstrzyga więc o meritum sprawy, gdyż nie będąc kolejną instancją w postępowaniu administracyjnym, nie zastępuje organów w rozpatrywaniu spraw.

W tym stanie rzeczy Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 P.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku. Rzeczą organu przy ponownym rozpatrywaniu sprawy będzie uwzględnienie przedstawionej oceny prawnej i usunięcie dostrzeżonych naruszeń prawa, zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.