Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 951/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Gminy O. z dnia [...] r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu 24 września 2020 r. M. M. (dalej: "skarżąca") złożyła w Ośrodku Pomocy Społecznej w O. wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem – M. M..

Burmistrz Miasta i Gminy O. (w skrócie: "organ I instancji") decyzją z dnia [...] r., nr [...], odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności nie wynika, aby choroba jej męża powstała w okresie, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) i ust. 1b pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, a także naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6-9, art. 77 § 1 w związku z art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej w skrócie: "k.p.a.").

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] r., nr [...], uchyliło decyzję organ I instancji z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, celem ustalenia charakteru i intensywności opieki sprawowanej przez skarżącą nad mężem, oraz jaki jest charakter jej niepełnosprawności ruchowej, oraz czy nie ogranicza możliwości sprawowania przez nią opieki.

Kolejną decyzją z dnia [...] r., nr [...], organ I instancji odmówił skarżącej przyznania wnioskowanego świadczenia, powołując się na art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) i ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką nad mężem a niepodejmowaniem zatrudnienia nie istnieje związek przyczynowo-skutkowy. Jej mąż ma orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak w określonych czynnościach jest samodzielny (przemieszczanie się po domu, poranna toaleta, golenie się, korzystanie z toalety, spożywanie posiłków i zażywanie leków, obsługa komputera). Natomiast w sferach, w których nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować z uwagi na swą niepełnosprawność pomaga mu skarżąca (kąpiel wieczorna, mierzenie ciśnienia i poziomu cukru, ćwiczenia fizyczne). Dodatkowo z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności męża nie wynika, aby choroba powstała w okresie, o którym mowa w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca domagała się uchylenia decyzji organu I instancji i przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oraz podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1b w związku z ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6-9, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a.

SKO decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 570), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności przytoczyło mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisy art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych regulujące zasady ustalania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie, po przeanalizowaniu stanu faktycznego sprawy i odniesieniu się do obowiązujących przepisów prawnych uznało, że skarżącej nie przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na zakres opieki jakiej wymaga mąż, który nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia.

W skardze, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych, oraz zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej tego przepisu, oraz naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6-9, art. 77 § 1 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie faktycznego zakresu opieki skarżącej nad mężem. Wskazując na powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej w skrócie: "p.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje wówczas, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1). Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo, oraz czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem.

Na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 p.p.s.a. sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena prawidłowości decyzji SKO, utrzymującej w mocy opisaną na wstępie decyzję organu I instancji z dnia [...] r.

Materialnoprawną podstawą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który stanowi: "Świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.".

Stosownie do treści art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Mając powyższe na uwadze należało dostrzec, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji wydając decyzje przyjęły każdy inną podstawę prawną podjętego rozstrzygnięcia.

Organ I instancji orzekając o odmowie przyznania prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego powołał się między innymi na niespełnienie "przesłanki wiekowej" określonej w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych zaznaczając, że ustalony znaczny stopień niepełnosprawności męża skarżącej datuje się od dnia 30 stycznia 2007 r., czyli od 55 roku życia (k. 10 akt administracyjnych orzeczenie o stopniu niepełnosprawności z dnia 13 marca 2007 r.) i nie da się ustalić, od kiedy istnieje jego niepełnosprawność (str. 4 uzasadnienia decyzji organu I instancji z dnia [...] r., k. 58 akt administracyjnych).

SKO nie podzieliło stanowiska organu I instancji, że na przeszkodzie przyznaniu wnioskowanego świadczenia stał art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Sąd, w odniesieniu do stanowiska organu I instancji zauważa, że regulacja prawna wskazana w art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowiła przedmiot oceny Trybunału Konstytucyjnego, który wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13 - Dz. U. z 2014 r. poz. 1443), orzekł, że art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Skutkiem tego wyroku jest ustalenie, że w odniesieniu do grupy opiekunów osób, których niepełnosprawność wymagająca opieki powstała później, czyli po ukończeniu 18. roku życia, przedmiotowa przesłanka nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego utraciła cechę konstytucyjności. W konsekwencji przysługiwanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tej grupie osób należy rozpatrywać bez tej przesłanki. Wymieniony wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie doprowadził wprawdzie do wyeliminowania niekonstytucyjnej normy z porządku prawnego, jednak treść tego wyroku wiąże w myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i stanowi dla organów administracji oraz sądów administracyjnych istotną wskazówkę interpretacyjną. W konsekwencji organy administracji rozstrzygające o prawie do świadczenia pielęgnacyjnego mają obowiązek procedować w oparciu o przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych z wyłączeniem tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która z dniem wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego, tj. w dniu 23 października 2014 r., została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. W związku z powyższym, jak słusznie przyjęło SKO, wynikająca z art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanka w postaci daty powstania niepełnosprawności męża skarżącej nie może być podstawą do odmowy wnioskowanego świadczenia.

W ocenie SKO uzasadnioną podstawę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia stanowił natomiast art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych gdyż skarżąca nie wykazała przesłanki niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, by wobec jej męża zachodziła konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Czynności takie jak praca w gospodarstwie domowym, wychodzenie z mężem na zewnątrz, robienie zakupów, przygotowywanie posiłków i ubrań, umawianie wizyt lekarskich, pomoc przy kąpieli wieczornej, mierzenie ciśnienia i poziomu cukru, ćwiczenia fizyczne nie wymuszają na skarżącej braku możliwości podjęcia zatrudnienia i nie są czynnościami o charakterze nadzwyczajnym, ale stanowią codzienną rutynę osób, które pracują zawodowo (por. str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji k. 78 akt administracyjnych). Powyższa ocena, co do przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, nie jest prawidłowa.

Dokonana przez Sąd analiza treści wywiadu środowiskowego wskazuje, że skarżąca pracowała do czasu reinplantacji protezy [...] i aktualnie pobiera rentę z tytułu czasowej niezdolności do pracy oraz od dnia 11 stycznia 2017 r. do dnia 30 czerwca 2023 r. została zaliczona do osób posiadających umiarkowany stopień niepełnosprawności, a także może podjąć pracę w warunkach pracy chronionej. Skoro, ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne skarżąca, mając co najmniej potencjalną możliwość podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej nie podejmowała zatrudnienia, sprawując jednocześnie opiekę nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem, to brak, w ocenie Sądu, dostatecznych podstaw do twierdzenia o braku wymaganego w świetle art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych związku, pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem przez nią opieki nad mężem.

Zaakcentować najpierw należy, że Sąd co do zasady nie podziela stanowiska, że osoba sprawująca opiekę nad osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności musi wykonywać czynności opiekuńcze przez 24 godziny na dobę. Ważne bowiem jest to, aby opiekun pozostawał w ciągłej dyspozycji swego podopiecznego. Chodzi tutaj także o takie sytuacje, w których oprócz sprawowania opieki, opiekun wykazuje gotowość niesienia pomocy zarówno w dzień, jak i w nocy. Innymi słowy przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie uzależnia otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego od obowiązku sprawowania opieki nieustannie przez całą dobę. Sposób jej sprawowania jest bowiem uzależniony od rodzaju schorzenia osoby wymagającej opieki.

Opieka powinna natomiast być sprawowana zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z orzeczenia o niepełnosprawności i mieć charakter opieki długotrwałej lub stałej (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 2020 r. sygn. akt I OSK 516/19).

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą opieka jest sprawowana, oraz zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich samodzielnie nie jest w stanie sobie zapewnić (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 3 lipca 2019 r. sygn. akt II SA/Rz 535/19). Opieka taka ma być "stała" w sensie trwałości, a "długotrwała" w sensie rozciągłości w czasie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt III SA/Gd 145/21 oraz wyrok WSA w Lublinie z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Lu 728/20).

Dodatkowo nie może uchodzić z pola widzenia okoliczność, że "niepodejmowanie" zatrudnienia (innej pracy zarobkowej), w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w odróżnieniu od użytego w tym przepisie pojęcia "rezygnacji" z zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) nie jest zdarzeniem, które zachodzi w określonym momencie, lecz jest stanem trwającym przez jakiś czas. Z biegiem tego czasu powody niepodejmowania zatrudnienia mogą się zmieniać, np. początkowo mogą one wiązać się np. z własną długotrwałą niedyspozycją zdrowotną, by następnie przybrać postać np. konieczności opieki nad coraz bardziej niesprawnym członkiem rodziny. Dlatego inaczej niż przy przesłance "rezygnacji z zatrudnienia" dla oceny istnienia prawnie relewantnego związku pomiędzy (dalszym) "niepodejmowaniem zatrudnienia", a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym członkiem rodziny, znaczenie ma nie tylko to, z jakiego powodu zakończył się ostatni okres zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) opiekuna i od kiedy nie pozostaje on już w zatrudnieniu, lecz to, z jakiego powodu ów opiekun nadal nie podejmuje zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) w czasie sprawowania opieki.

Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyrażany jest pogląd, iż rezygnację z czegokolwiek należy rozumieć nie tylko jako zaprzestanie konkretnego działania, ale także jako jego niepodejmowanie z uwagi na wystąpienie przeszkody uniemożliwiającej to działanie. Wykładnia omawianego pojęcia musi się więc odbywać przez pryzmat celu jakiemu służą świadczenia opiekuńcze, którym jest zrekompensowanie osobom wymagającym opieki i osobom opiekę tę sprawującym, utraconego zarobku i wydatków związanych z koniecznością zapewnienia tej opieki. Z punktu widzenia celu, nie jest istotne czy nastąpiła rezygnacja z zatrudnienia, czy rezygnacja z podjęcia zatrudnienia. Istotne jest natomiast to, czy zarówno w jednym, jak i w drugim przypadku istnieje bezpośredni związek ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną osobą (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 maja 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 408/20 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 czerwca 2020 r. sygn. akt II SA/Łd 218/20).

Ustawodawca nie określił jaki czas może upłynąć (maksymalnie) od "popadnięcia" w stan "niepodejmowania zatrudnienia" do momentu rozpoczęcia opieki nad osobą niepełnosprawną (por. wyrok WSA z dnia 11 marca 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 3/20). Z przedstawionych wyżej względów takie "zaniechanie" ustawodawcy jest w pełni racjonalne.

W świetle powyższych uwag, wbrew stanowisku SKO, nie mógł mieć w kontrolowanej sprawie znaczenia fakt, że ostatnie zatrudnienie skarżącej ustało w roku 2015.

W tym zakresie SKO nie poczyniło rozważań jedynie podało, że zajmowanie się przez skarżącą mężem nie uniemożliwia podjęcia przez nią zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy (por. str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Sam system świadczeń rodzinnych został tak skonstruowany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny, wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Ustawodawca na użytek regulacji, jaką stanowi ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyrażeń ustawowych, zawartym w art. 3 pkt 21, sformułował legalną definicję pojęcia znacznego stopnia niepełnosprawności, przez który rozumie się: a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych; b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych; c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach; d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów; e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Przywołany art. 3 pkt 21 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych odsyła do ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (obecnie t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 573, dalej w skrócie: "ustawa"), która w art. 4 ust. 1 stanowi, że do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Jednocześnie wydane na podstawie art. 6c ust. 9 ustawy rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 857) w § 29 ust. 1 określa standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności, które zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące: 1) niezdolność do pracy - co oznacza całkowitą niezdolność do wykonywania pracy zarobkowej z powodu fizycznego, psychicznego lub umysłowego naruszenia sprawności organizmu; 2) konieczność sprawowania opieki - co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem; 3) konieczność udzielania pomocy, w tym również w pełnieniu ról społecznych - co oznacza zależność osoby od otoczenia, polegającą na udzieleniu wsparcia w czynnościach samoobsługowych, w prowadzeniu gospodarstwa domowego, współdziałania w procesie leczenia, rehabilitacji, edukacji oraz w pełnieniu ról społecznych właściwych dla każdego człowieka, zależnych od wieku, płci, czynników społecznych i kulturowych.

Na karcie 11a akt administracyjnych znajduje się orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia 19 kwietnia 2017 r. wydane na rzecz męża skarżącej, w którym ustalono, że jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji po przebytym 3-krotnie udarze mózgu w latach 1995, 2006 i 2017 z niedowładem połowicznym prawostronnym z afazją [...], z [...] oraz choruje na [...], [...], a także wymaga opieki innych osób. W orzeczeniu tym dokonano adnotacji, że na podstawie analizy dokumentacji medycznej nadal występuje niezdolność do samodzielnej egzystencji na trwałe - nie rokuje poprawy. Takie rozstrzygnięcie kompetentnego organu czyni bezprzedmiotowym i niedopuszczalnym jakiekolwiek rozważania i dywagacje prowadzące do zanegowania treści jednoznacznego orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 19 kwietnia 2017 r., dokonane na str. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji w zakresie oceny stopnia samodzielności męża skarżącej w codziennych czynnościach (k. 78 druga strona akt administracyjnych).

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań (art. 153 p.p.s.a.), dlatego organ I instancji stosownie do poczynionych ustaleń podejmie właściwe rozstrzygnięcie, należycie je uzasadniając, jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a.

Nadmienić przyjdzie, że znajdujące się w aktach i złożone wraz z wnioskiem do organu I instancji pełnomocnictwo, udzielone przez skarżącą, zawiera wskazanie numeru konta bankowego, z którego została opłacona opłata skarbowa od pełnomocnictwa (porównaj k. 12 i 13 akt administracyjnych). Tymczasem, do finansowania świadczeń rodzinnych mają zastosowanie przepisy o finansach publicznych i jeżeli odmowa przyznania tych świadczeń lub ustalenie ich wysokości są następstwem błędu podmiotu realizującego zadania w zakresie świadczeń rodzinnych, czyli organu I instancji, to ich wypłata może nastąpić za trzy lata wstecz na numer konta bankowego należącego do wnioskodawcy, co w niniejszej sprawie nie zostało wyjaśnione (por. art. 31 w związku z art. 33 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych).

W tym stanie sprawy, Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku), Sąd orzekł na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265), uwzględniając wynagrodzenie należne pełnomocnikowi skarżącej, który jest radcą prawnym.

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.