Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 524/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2018-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 5, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 30 ust. 5-6
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Protokolant Specjalista Beata Basak, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 października 2018 r. sprawy ze skargi Spółki T. w W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru budowy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt II SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] – po rozpatrzeniu odwołania T.-M. P. S.A. z siedzibą w W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru montażu tymczasowego masztu mobilnego do wykonania pomiarów i testów propagacyjnych na działce nr ewid. [...] w miejscowości Z., gmina D. – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na następujące okoliczności faktyczne i prawne:

W dniu [...] lutego 2018 r. T.-M. P. S.A w W. złożyła

w Starostwie Powiatowym w J. L. zgłoszenie zamiaru montażu tymczasowego masztu mobilnego w celu wykonania pomiarów i testów propagacyjnych, na działce nr ewid. [...] w miejscowości Z. gmina D..

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. (doręczoną pełnomocnikowi inwestora w dniu [...] lutego 2018 r. – k. 4 akt adm. I inst.) Starosta [...], działając na podstawie na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., obecnie: t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm. – dalej jako "Pr.bud."), wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszonego zamierzenia budowlanego. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że z załączonej do zgłoszenia dokumentacji projektowej wynika, iż stopy masztu kotwione mają być do płyt drogowych na podsypce piaskowej i dociążone bloczkami betonowymi. Projektowana konstrukcja ma za zadanie uniemożliwić jej łatwe przesunięcie, przeniesienie jej w inne miejsce bądź zniszczenie podczas silnych podmuchów wiatru. W ocenie Starosty, przedmiotowy maszt będzie zatem trwale powiązany z gruntem, co w konsekwencji nadaje mu cechy budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Pr.bud., której realizacja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę.

T.-M. P. S.A. wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji, zarzucając jej naruszenie:

- art. 3 pkt 5 Pr.bud. polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu i przyjęciu, iż planowana inwestycja nie jest zaliczana do tymczasowych obiektów budowlanych

z uwagi na rzekome trwałe połączenie z gruntem (fundament);

- art. 30 pkt 5 Pr.bud. polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy organ powziął wątpliwości co do kompletności zgłoszenia i wystąpiła konieczność jego uzupełnienia;

- art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr.bud. polegające na jego niezastosowaniu pomimo, że planowana inwestycja polegać będzie na budowie tymczasowego obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego trwale do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy, i uznaniu, że tymczasowy maszt mobilny wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy jako tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem

i niewymagający takiego połączenia, zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr.bud., wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Pr.bud.;

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy;

- art. 8 oraz art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. polegające na sporządzeniu uzasadnienia skarżonej decyzji bez dokładnego wyjaśnienia przyczyn, dla których organ uznał przedsięwzięcie za wymagające zgodności z przepisami planu miejscowego;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia polegający na uznaniu, że objęty zgłoszeniem tymczasowy maszt przewidywany do rozbiórki przed upływem 180 dni posiadać ma trwałe połączenie z gruntem.

W oparciu o powyższe zarzuty inwestor domagał się uchylenia w całości decyzji Starosty [...] i umorzenia postępowania tego organu, ewentualnie uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Wojewoda stwierdził, że organ I instancji słusznie wniósł sprzeciw odnośnie planowanego zamierzenia budowlanego, przyjmując, że projektowany obiekt charakteryzować się będzie cechą trwałości związania z gruntem. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z pkt 3.3 i 3.5 opisu technicznego montażu tymczasowego masztu mobilnego, dołączonego do zgłoszenia zamiaru przystąpienia do robót budowlanych, wynika, iż przedmiotem tych robót miała być wieża stalowa (maszt), konstrukcji kratowniczej o wysokości 27 metrów. W założeniu, wieża miała być przeznaczona do wielokrotnego montażu

i demontażu. Wieża miała być posadowiona na ruszcie stalowym, ułożonym na poziomie terenu, opartym na 4 słupach, dodatkowo obciążonych balastami. Jako balast przewidziano bloczki betonowe (M6) o wymiarach 12x38x24 cm. Po ułożeniu bloczków pod każdą z narożnych podpór, całość należało zabezpieczyć koszem osłonowym. Dodatkowo, dla prawidłowego ustabilizowania masztu oraz właściwej pracy podpór, przewidziano zastosowanie 4 płyt drogowych o wymiarach 300x150x15 cm pod każdą z narożnych stóp. Każda stopa miała być zakotwiona

w płycie za pomocą 4 kotew wklejanych.

Wojewoda stwierdził, że przystosowanie konstrukcji masztu do wielokrotnego montażu i demontażu dla różnych lokalizacji oraz posiadanie fundamentu powierzchniowego (gotowe bloczki betonowe oraz płyty drogowe) nie przesądza

o tym, że nie jest ona trwale związana z gruntem, ponieważ w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Planowana przez stronę skarżącą wieża miała być zabezpieczona odpowiednim balastem: bloczkami betonowymi, płytami drogowymi oraz kotwami wklejanymi. Podjęcie takich działań bez wątpienia dowodzi tego, że wieża, dla swojego prawidłowego i bezpiecznego użytkowania, musi być połączona trwale z gruntem; ma być stabilna i opierać się czynnikom zewnętrznym (organ powołał się w tym kontekście na wyrok NSA z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt II OSK 1587/14). W konsekwencji, dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy też wielkość zagłębienia w gruncie. Trwale związane z gruntem są również budowle posadowione na powierzchni gruntu, w sposób uniemożliwiający ich przemieszczanie.

Wskazując na powyższe argumenty organ odwoławczy stwierdził, że zamierzone przez inwestora przedsięwzięcie należy zakwalifikować jako tymczasowy obiekt budowlany (z uwagi na czasowość użytkowania w danej lokalizacji) stale związany z gruntem, które nie jest wymienione w katalogu obiektów i robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zawartym w art. 29 Pr.bud. W takim wypadku zastosowanie będą miały regulacje nakładające obowiązek uzyskania takiego pozwolenia.

Organ odwoławczy nie znalazł zatem podstaw ani do uwzględnienia zarzutów dotyczących błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji, w postaci przyjęcia że zgłoszony maszt posiada trwałe połączenie z gruntem. Podzielił natomiast częściowo stanowisko inwestora, że planowaną inwestycje należy zaliczyć do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych, o których mowa w art. 3 pkt 5 Pr.Bud., jednakże z uwagi na czasowość użytkowania w danej lokalizacji, nie zaś brak trwałego połączenia z gruntem. Uchybienie to Wojewoda uznał jednak za pozostające bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, zwracając uwagę, że przy wskazanej kwalifikacji sprzeciw wniesiony na postawie art. 30 ust. 6 pkt 1 Pr.bud. jest nadal zasadny. Pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego -

w ocenie organu odwoławczego - nie zasługują na aprobatę.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 30 ust. 5c Pr.bud. Wojewoda stwierdził, że

z akt spawy nie wynika, aby Starosta [...] powziął jakiekolwiek wątpliwości co do kompletności zgłoszenia. Wątpliwości jakie powziął organ I instancji dotyczyły jedynie zasadności stosowania uproszczonego postępowania, jakim jest przystąpienie do robót budowlanych na podstawie zgłoszenia, w odniesieniu do planowanego przez inwestora zamierzenia budowlanego.

Wbrew zarzutom odwołania organ II instancji nie dopatrzył się także naruszenia przez Starostę Janowskiego przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Stwierdził, że organ pierwszej instancji z zachowaniem reguł wyznaczonych treścią ww. przepisów ustalił stan faktyczny, a także konsekwencje prawne jakie wynikają

z zastosowania norm prawa materialnego. Stanowisko Starosty nie jest wynikiem dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału, albowiem znajduje potwierdzenie

w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych.

Za bezpodstawny Wojewoda uznał także zarzut naruszenia art. 8

i art. 11 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., nie dostrzegając braków w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Wojewoda stwierdził, że uzasadnienie to zwięźle wskazuje powody, dla których zajęto stanowisko nakazujące uzyskania pozwolenia na budowę w celu realizacji zamierzonych robót budowlanych. Zaznaczył, że utrzymując w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, organ odwoławczy może wzbogacając treść uzasadnienia tej decyzji o nowe elementy niedostrzeżone przez organ pierwszej instancji, czy też ujawnione

w postępowaniu odwoławczym. W takich okolicznościach nie można mówić

o ewentualnym naruszeniu zawartego w art. 139 k.p.a. zakazu reformationis in peius.

Podsumowując Wojewoda stwierdził, że decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i nie ma podstaw do jej uchylenia.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skardze na powyższą decyzję ostateczną T.-M. P. S.A. w W. (reprezentowana przez ad P.) podtrzymała wyrażone wcześniej w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 pkt 5 Pr.bud. (poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że planowana inwestycja nie jest zaliczana do tymczasowych obiektów budowlanych z uwagi na rzekome trwałe połączenie z gruntem - fundament) oraz art. art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr.bud. (poprzez jego niezastosowanie pomimo, że planowana inwestycja, polegająca na budowie tymczasowego obiektu budowlanego, niepołączonego trwale z gruntem

i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy - tymczasowego masztu mobilnego wymaga jedynie zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 Pr.bud. Skarżąca Spółka podtrzymała również zarzut wskazujący na błąd

w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego orzeczenia, polegający na uznaniu, że sposób posadowienia tymczasowej stacji bazowej przewidzianej do rozbiórki przed upływem 180 dni charakteryzuje się trwałym połączeniem z gruntem.

We wnioskach skargi Spółka zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2018 r. w całości

i jednocześnie umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Ponadto autor skargi wniósł

o przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej dr inż. O. P., na okoliczność ustalenia, czy wykonanie prac polegających na budowie przedmiotowego mobilnego tymczasowego masztu antenowego niepołączonego trwale z gruntem na potrzeby stacji bazowej telefonii komórkowej, wymaga trwałego połączenia z gruntem.

W uzasadnieniu skargi Spółka podtrzymała stanowisko, że sposób zabezpieczenia obiektu, jaki wskazano w zgłoszeniu, nie stanowi trwałego połączenia z gruntem. W ocenie autora skargi każdy obiekt budowlany, w tym nietrwale połączony z gruntem, winien być zrealizowany w sposób uniemożliwiający jego łatwe przesunięcie, przeniesienie lub zniszczenie pod wpływem warunków atmosferycznych. Niewątpliwie dotyczy to również obiektów wymienionych

w przepisie art. 3 ust. 5 Pr.bud. Przepisu tego nie można bowiem rozpatrywać

w oderwaniu od art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "a" Pr.bud., stanowiącego o konieczności zapewniania m.in. podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz.Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.), dotyczących m.in. nośności i stateczności. W świetle tych regulacji każdy, nawet tymczasowy obiekt budowlany, winien być zaprojekowany i wykonany tak, by zabezpieczyć go przed niezamierzonym przesunięciem, zawaleniem czy przeniesieniem. Dlatego też,

w ocenie skarżącej Spółki, za trwale połączone z gruntem należy uznać takie obiekty budowlane, dla których w toku projektowania i budowy owo trwałe połączenie zostało zapewnione m.in. poprzez badania nośności gruntu, obliczeń geotechnicznych, ukształtowanie konstrukcji obiektu, posadowionych za pomocą fundamentu przekazującego obciążenia od konstrukcji obiektu na nośne warstwy gruntu, realizowanych z użyciem specjalistycznego sprzętu budowlanego i wykonaniem prac ziemnych, a którego demontaż wiąże się z użyciem ciężkiego sprzętu budowlanego

i zniszczeniem elementów konstrukcyjnych podczas demontażu. Połączenie

z gruntem, które powyższych elementów nie zawiera, stanowić będzie połączenie nietrwałe.

Spółka podkreśliła, że tymczasowa mobilna stacja bazowa, składająca się

z wieży o wysokości 27 m, ma zostać posadowiona na gruncie bez trwałego z nim łączenia, a konieczna stabilność i bezpieczeństwo zostaną zapewnione poprzez obciążenie konstrukcji bloczkami betonowymi i płytami drogowymi. Dodatkowo zostanie usztywniona m.in. odciągami na aż trzech poziomach (łącznie 12 odciągów). To zapewnia stabilność konstrukcji. Przy masie stacji oraz charakterze jej struktury przyjęte rozwiązania, tj. płyty i bloczki oraz odciągi, wraz z pozostałymi elementami wzmacniającymi i obciążającymi ją u podstawy (ale bez fundamentów,

o których wspomina organ w uzasadnieniu decyzji) z nawiązką zastępują trwałe połącznie z gruntem, zapewniając jednocześnie bezpieczeństwo mieniu i ludziom.

W ocenie T.-M. P. S.A. brak jest zatem podstaw do uznania, że planowana inwestycja będzie trwale z gruntem połączona, bądź by konieczne było takie połączenie. Planowany obiekt może bowiem zostać odłączony od gruntu bez jego uszkodzenia oraz przeniesiony w inne miejsce bez uszczerbku dla jego właściwości i użyteczności. Co więcej, celem jego wybudowania jest korzystanie przez określony, ograniczony czas (do przemijającego użytku). Zdaniem inwestora organ winien zatem zastosować w niniejszej sprawie przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr.bud.

Odpowiadając na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonej decyzji nie wykazała bowiem, aby naruszała ona przepisy prawa procesowego lub prawa materialnego w stopniu, który uzasadniałaby wyeliminowanie tej decyzji

z obrotu prawnego. Prawidłowo bowiem Wojewoda zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wnoszącą sprzeciw wobec dokonanego przez T.-M. S.A. w W. zgłoszenia zamiaru montażu tymczasowego masztu mobilnego do wykonania pomiarów i testów propagacyjnych na działce nr ewid. [...] w miejscowości Z., gmina D..

Na wstępie rozważań Sądu wyjaśnić należy, że art. 28 ust. 1 Pr.bud. formułuje zasadę, zgodnie z którą roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej zasady, tj. katalog inwestycji zwolnionych z powyższego obowiązku, określa art. 29 Pr.bud. W myśl ust. 1 pkt 12 tego artykułu uzyskania pozwolenia na budowę nie wymaga inwestycja polegająca na budowie tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Ustawodawca w art. 30 ust. 1 pkt 2 Pr.bud. dla tego rodzaju inwestycji zastrzegł jednak konieczność dokonania przez inwestora zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. W myśl art. 30 ust. 5 Pr. bud. zgłoszenia tego należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może jednak, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w tym terminie.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie bezsporne pozostaje zachowanie przez organ I instancji terminu określonego w powyższym przepisie, albowiem zgłoszenia zamiaru realizacji inwestycji będącej przedmiotem sporu zostało dokonane przez skarżącą Spółkę w dniu [...] lutego 2018 r., zaś sprzeciw (decyzja z dnia [...] lutego 2018 r.) został skutecznie doręczony pełnomocnikowi Spółki w dniu [...] lutego 2018 r., a więc po upływie 10 dni od daty dokonania zgłoszenia.

W świetle art. 30 ust. 6 pkt 1 Pr.bud. do przesłanek wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej zalicza się okoliczność,

w której zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.

Powyższy przepis stanowił podstawę wniesionego w niniejszej sprawie przez Starostę Janowskiego sprzeciwu wobec złożonego przez stronę skarżącą zgłoszenia budowy. Organ pierwszej instancji nie zgodził się bowiem z inwestorem, jakoby przedsięwzięcie objęte zgłoszeniem stanowiło tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem i jako taki zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Ze stanowiskiem tym co do istoty zgodził się organ odwoławczy, z tym że sporny obiekt uznał za "tymczasowy obiekt budowlany", jednak niemieszczący się w dyspozycji art. 29 ust. 1 pkt 12 ze względu na jego stałe połączenie z gruntem. W ocenie Sądu stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji uznać należy za prawidłowe.

Zgodnie z definicją tymczasowego obiektu budowlanego zawartą w art. 3 pkt 5 Pr.bud., pod pojęciem tym należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Jak podkreśla się w doktrynie,

w przepisie tym ustawodawca wyróżnił dwa rodzaje tymczasowych obiektów budowlanych, pierwszy – przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianym do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki (cecha tymczasowości) oraz drugi – niepołączony trwale

z gruntem (cecha nietrwałości połączenia z gruntem), przy czym dla zakwalifikowania obiektu do jednej z ww. kategorii będą miały znaczenie przede wszystkim okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy, jak również konstrukcja projektowanego obiektu budowlanego, ale też i zamiar inwestora (por. A. Despot-Mładanowicz, Komentarz do art. 3 ustawy – Prawo budowlane, uwaga 6 oraz A. Kosicki, Komentarz do art. 29 ustawy – Prawo budowlane, uwaga 24 [w:] A. Plucińska-Filipowicz, M. Wierzbowski, Prawo budowlane. Komentarz, WKP 2018, LEX online).

Różnica definicji tymczasowego obiektu budowlanego zawartej w art. 3 pkt 5 Pr.bud. z zakresem przedmiotowym art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr.bud. sprowadza się do wprowadzenia w tym drugim przepisie wyraźnego czasowego ograniczenia użytkowania obiektu do 180 dni od rozpoczęcia budowy, przy jednoczesnym wprowadzeniu wymogu braku stałego połączenia obiektu z gruntem. Innymi słowy, do tymczasowych obiektów budowlanych objętych procedurą zgłoszeniową z mocy art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr.bud. należą tylko takie, spośród tymczasowych obiektów budowlanych w rozumieniu art. 3 pkt 5 Pr. bud., które spełniają łącznie obie ww. przesłanki. Słusznie zatem w niniejszej sprawie organ odwoławczy stwierdził, że dla dopuszczalności realizacji przedmiotowego masztu mobilnego istotne znaczenie ma nie tyle możliwość przypisania mu cech tymczasowego obiektu budowlanego (co

w przypadku spornego obiektu nie zostało przez Wojewodę zakwestionowane), lecz przede wszystkim ocena zachowania warunku braku trwałego połączenia obiektu

z gruntem.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, o tym czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem decyduje nie tyle sposób i metoda jego związania z gruntem, czy też technologia wykonania fundamentu, która

w aktualnym stanie wiedzy technicznej może być różna oraz możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy jego wielkość, konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2017 r., sygn. akt II OSK 2471/15, LEX nr 2314383). Trwałość związania obiektu z gruntem, nie musi oznaczać przy tym stałości tego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia go od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Co istotne, trwałości takiego związania

z gruntem obiektu budowlanego nie niweczy ustalenie, iż można go zdemontować, gdyż jest to jedynie okoliczność mogąca przesądzać o tymczasowości takiego obiektu, ale nie trwałości jego związania z gruntem (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1365/17, LEX nr 2443777).

Dla przyjęcia, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest zatem to, czy posadowiony jest on na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu (por. wyroki NSA: z dnia 20 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 882/10, LEX nr 992653; z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 10/09, LEX nr 597089; z dnia 25 sierpnia 2015 r., sygn. akt II OSK 2758/15, LEX nr 2360874). Potwierdza to zawarte w art. 3 pkt 5 Pr.bud. przykładowe wyliczenie obiektów zakwalifikowanych przez ustawodawcę jako niepowiązane z gruntem

w sposób trwały (strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe). Cechą charakterystyczną wszystkich wymienionych w tym katalogu obiektów jest bowiem ich stosunkowo niewielki rozmiar.

Odnosząc powyższe do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, że zgodnie z treścią załączonego do zgłoszenia opisu technicznego projektowanego masztu mobilnego, obiekt ten miał mieć postać wieży stalowej (masztu), konstrukcji kratowniczej o wysokości 27 metrów. Wieża ta miała zostać posadowiona na ruszcie stalowym, ułożonym na poziomie terenu, oparty na

4 słupach obciążonych dodatkowo balastami. Jako balast przewidziano bloczki betonowe (M6) o wymiarach 12x38x24 cm, które po ułożeniu pod każdą z narożnych podpór miały zostać zabezpieczone koszem osłonowym. Dodatkowo, dla prawidłowego ustabilizowania masztu oraz właściwej pracy podpór, przewidziano zastosowanie 4 płyt drogowych o wymiarach 300x150x15 cm pod każdą z narożnych stóp. Każda stopa miała być zakotwiona w płycie za pomocą 4 kotew wklejanych.

W ocenie Sądu, w świetle przytoczonego opisu technicznego organy obu instancji zasadnie przyjęły, że objęty zgłoszeniem maszt posiada cechy trwałego związania z gruntem. Zaprojektowana konstrukcja obiektu - wobec umiejscowienia jej na "bloczkach" betonowych - wymaga bowiem stabilnych czterech podstaw (stóp) odpowiednio obciążonych balastami (o odpowiedniej masie), dodatkowo zakotwiczonych w podłożu. To zaś prowadzi do wniosku, że obiekt ten pozbawiony byłby możliwość niekontrolowanej zmiany jego położenia, bądź też utraty kontaktu z gruntem wskutek działania sił fizycznych wywołanych samą konstrukcją tego obiektu albo kumulatywnie - jego konstrukcją i działaniami natury (wiatr, woda, erozja gleby, itp.), ewentualnie innymi czynnikami zewnętrznymi (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1365/17, LEX nr 2443777).

Sąd nie kwestionuje zasadności twierdzeń strony skarżącej, że obiekty budowlane posiadające cechę tymczasowości oraz nieposiadające trwałego związania z gruntem, także muszą być budowane (instalowane) z uwzględnieniem dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "a" Pr.bud., tj. w sposób zapewniający ich stabilność, odporność na warunki atmosferyczne oraz przede wszystkim bezpieczne ich użytkowanie. Należy jednak stwierdzić, gabaryty niektórych obiektów budowlanych, w tym takich jak objęty kontrolowanym postępowaniem, wymagają dla bezpiecznego ich użytkowania trwałego związania z gruntem, zarówno w przypadku ich tymczasowego, jak i stałego użytkowania.

Podsumowując stwierdzić należy, że zasadnie organy orzekające w niniejszej sprawie, po przeanalizowaniu konstrukcji, rozmiaru i sposobu posadowienia przedmiotowej inwestycji, uznały, że wykracza ona poza zakres przedmiotowy art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr.bud. i z tego powodu nie może zostać zrealizowana w oparciu

o zgłoszenie, lecz wymaga pozwolenia na budowę. W tej sytuacji prawidłowo organ

I instancji wniósł sprzeciw w oparciu o przesłankę z art. 30 ust 6 pkt 1 Pr.bud., zaś organ odwoławczy sprzeciw ten zasadnie utrzymał w mocy. Wywody autora skargi, że obiekt będzie użytkowany tylko przez określony, ograniczony czas (do przemijającego użytku) i następnie będzie on odłączony od gruntu bez jego uszkodzenia i przeniesiony w inne miejsce bez uszczerbku dla jego właściwości

i użyteczności, w ocenie Sądu należy ocenić w kategoriach próby obejścia przepisów Pr.bud. w zakresie nakładającym obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę.

W konsekwencji nie mogły odnieść skutku podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 3 pkt 5 i art. 29 ust. 1 pkt 12 Pr.bud., jak zarzuty naruszenia prawa procesowego poprzez błąd w ustaleniach faktycznych.

Końcowo wymaga wyjaśnienia, że Sąd nie mógł uwzględnić zawartego

w skardze wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej autorstwa dr inż. O. P. (dotyczącej zagadnienia trwałości związania z gruntem masztów przestawnych T.-M.), ze względu na niedopuszczalność tego wniosku. Podkreślić należy, że prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym co do zasady nie jest możliwe. Sąd administracyjny kontrolę legalności opiera bowiem na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji wydającym zaskarżoną decyzję (art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."). Od tej zasady istnieje wprawdzie wyjątek,

o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., a który przewiduje możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny – na wniosek strony lub z urzędu – dowodu uzupełniającego, jednak wyłącznie z dokumentów i jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zgodnie natomiast z ugruntowanym

w orzecznictwie stanowiskiem, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, opinia biegłego jest innym środkiem dowodowym niż "dowód z dokumentu"

w rozumieniu art. 106 § 3 p.p.s.a., a tym samym przeprowadzenie przed sądem administracyjnym dowodu z opinii biegłego nie jest możliwe (por. m.in. wyroki NSA:

z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1445/11, LEX nr 1367272; z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt I OSK 412/16, LEX nr 2451248; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 698/16, LEX nr 2426811; z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 698/16, LEX nr 2426811).

Z tych wszystkich względów Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak

w sentencji wyroku.