Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 641/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Zarząd Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 zd.1, zd.2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Sławomir Antoniuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi B. B. na bezczynność Zarządu Dzielnicy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] października 2014 r. o przydział lokalu socjalnego 1. zobowiązuje Zarząd Dzielnicy [...] do rozpatrzenia wniosku skarżącego B. B. z dnia [...] października 2014 r., w terminie 3 miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Zarządu Dzielnicy [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. w pozostałym zakresie oddala skargę.


UZASADNIENIE

B. B., po uprzednim wystosowaniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wniósł skargę na bezczynność "Urzędu Miasta [...]" w przedmiocie rozpoznania wniosku o przydział lokalu socjalnego.

Wnosząc o: 1) zobowiązanie skarżonego podmiotu do rozpatrzenia wniosku o lokal socjalny w terminie 14 dni od otrzymania wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2) stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądzenie od Urzędu Miasta [...] na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości 5.000 zł, skarżący zarzucił nierozpoznanie wniosku w terminach zakreślonych art. 35 i 36 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi B. B. podniósł, iż w dniu [...] października 2014 r. z Zakładu Karnego w [...] wysłał do Urzędu [...] wniosek o przydział lokalu socjalnego. Pismem z dnia [...] lutego 2016 r. skarżący został wezwany do złożenia brakujących dokumentów. W odpowiedzi przy piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. zainteresowany wysłał brakujące dokumenty za pośrednictwem ZK [...]. Skarżący w dniu [...] czerwca 2016 r. wezwał Urząd [...] do usunięcia naruszenia prawa i rozpoznania wniosku w terminie 14 dni od wpływu wezwania. W dniu [...] lipca 2016 r. skarżący ponownie został wezwany do złożenia stosownych dokumentów, które w jego ocenie były już złożone. Do dnia złożenia skargi wniosek z dnia [...] października 2014 r. nie został merytorycznie rozpoznany. Ten stan utrzymuje się pomimo upływu 23 miesięcy. Pierwszą zaś czynność w sprawie podjęto po upływie 16 miesięcy, poprzez wystosowanie wezwania z dnia [...] lutego 2016 r.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezydenta [...] wniósł o odrzucenie skargi jako niepodlegającej kognicji sądu administracyjnego, ewentualnie jej oddalenie.

Uzasadniając wniosek o odrzucenie skargi pełnomocnik organu podkreślił, iż B. B. złożył skargę, za pośrednictwem Dzielnicy [...] Wydziału [...], w której bezczynność zarzucił Urzędowi [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przydział lokalu socjalnego. Urząd Dzielnicy [...], zgodnie z [...] statutu Dzielnicy [...] m.st. Warszawy stanowiącego załącznik nr 9 do uchwały nr LXX/2182/2010 Rady m. st. Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r., stanowi część Urzędu m. st. Warszawy właściwą dla Dzielnicy [...]. Urząd m.st. Warszawy jest natomiast urzędem gminy, o którym mowa w art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z przepisami ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy. Urząd gminy określany jest zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie jako zorganizowany zespół osób i środków materialnych, przy pomocy którego organ administracji realizuje swoje zadania (tak: E. Ochendowski, Prawo administracyjne, Toruń 2006, s. 234). Urząd, jako jednostka organizacyjna jednostki samorządu terytorialnego, przy pomocy którego wykonuje ona swoje zadania, nie ma ani zdolności sądowej, ani nie jest organem.

Uzasadniając zaś stanowisko zmierzające do wykazania niezasadności skargi pełnomocnik organu wskazał, iż skarżący (przebywając w zakładzie karnym) wystąpił z wnioskiem o wynajęcie lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu [...] na terenie Dzielnicy [...]. W związku z niekompletnością wniosku Wydział [...] Urzędu Dzielnicy [...] dwukrotnie wzywał skarżącego do jego uzupełnienia poprzez złożenie m.in. oświadczenia (poświadczonego przez upoważnionego pracownika zakładu karnego) o dochodzie otrzymanym w okresie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku oraz o udokumentowanie braku możliwości zamieszkiwania w lokalach, do których tytuły prawne posiadają rodzice skarżącego. Po złożeniu przez zainteresowanego przedmiotowego wniosku, właściwy merytorycznie Wydział rozpoczął zbieranie i kompletowanie dokumentów niezbędnych do prawidłowego rozpatrzenia wniesionej sprawy. Konieczne było m.in. ustalenie przyczyn braku możliwości regulacji na rzecz zainteresowanego tytułu prawnego do lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] oraz ustalenie pozostałych miejsc zamieszkiwania wyżej wymienionego, sprawdzenie w dostępnych bazach danych, czy zainteresowanemu nie przysługuje prawo do nieruchomości, która mogłaby zapewnić wnioskodawcy zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.

Przy rozpatrywaniu wniosków osób ubiegających się o wynajęcie lokalu (w tym socjalnego), § 22 ust. 2 pkt 3 ww. uchwały obliguje do wnikliwej analizy posiadania przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 6 ust. 1 pkt 1 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII/1751/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...]. Zatem postępowanie prowadzone w kierunku ewentualnego wynajęcia lokalu z mieszkaniowego zasobu [...] powinno być prowadzone ze szczególną starannością i poprzedzone skrupulatną analizą dokumentów. W świetle bowiem § 22 ust. 5 tejże uchwały, informacje uzyskane w toku analizy mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.

W związku z powyższym, dopiero po wyjaśnieniu wszystkich kwestii formalno prawnych wniosek B. B. będzie mógł być rozpatrzony przez Zarząd Dzielnicy [...]. Niemniej powyższa uchwała (prawo miejscowe), jak i ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego. nie wskazują terminów załatwienia spraw o wynajęcie lokalu z mieszkaniowego zasobu Miasta. Zaś przepisy art. 1 i 2 k.p.a. określające zakres jego obowiązywania, wyłączają możliwość zastosowania procedury administracyjnej w sprawach najmu lokali z mieszkaniowego zasobu Miasta, gdyż sprawy te nie są rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnej (w rozumieniu art. 104 i nast. k.p.a.). Zatem terminy wskazane w k.p.a. nie mają zastosowania przy rozpatrywaniu wniosków o wynajęcie lokalu komunalnego. Jedyne wskazane terminy, to terminy określone w kartach informacyjnych, których wzory określa zarządzenie Prezydenta m.st. Warszawy nr 4663/2010 z dnia 19 maja 2010 r. Zatwierdzona przez Dyrektora [...] Urzędu [...] karta informacyjna nr [...] "Najem lokalu socjalnego" wskazuje wyłącznie dwumiesięczny termin na udzielenie odpowiedzi, a nie na ostateczne rozpatrzenie wniosku.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2016 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, pełnomocnik skarżącego (wyznaczony z urzędu) zarzucił Zarządowi Dzielnicy [...] niewykonywanie czynności zmierzających do umieszczenia skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu w związku ze złożonym przez niego wnioskiem o przydział lokalu socjalnego, nakazanych prawem powszechnie obowiązującym oraz aktem prawa miejscowego, o których mowa w art. 4 ust. 2 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150, ze zm.) oraz w zw. z § 22-26 ust. 1, ust. 5 pkt 1 i 2 oraz ust. 8 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. nr LVIII 175 l/2009 w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Mazow. Nr 132, poz. 3937 ze zm. – dalej jako uchwała z dnia 9 lipca 2009 r.) wydanej w wykonaniu upoważnienia ustawowego z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, przez co został naruszony interes prawny skarżącego.

Ze względu na przedstawione naruszenia pełnomocnik skarżącego wniósł o:

1. stwierdzenie niewykonywania przez Zarząd Dzielnicy [...] czynności nakazanych prawem, tj. niewydania uchwały o umieszczeniu skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu,

2. nakazanie Prezydentowi m.st. Warszawy jako organowi nadzoru, o którym mowa w § 62 ust. 2 załącznika nr 9 do uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. nr LXX/2182/2010 w sprawie nadania statutów dzielnicom miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r. poz. 420) wydania rozstrzygnięcia o zakwalifikowaniu i umieszczeniu skarżącego na liście osób oczekujących na najem lokalu, na koszt i ryzyko Dzielnicy [...],

3. stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie organ działał z rażącym naruszeniem prawa,

4. na przyznanie skarżącemu od Zarządu Dzielnicy [...] sumy 5000 zł.

W uzasadnieniu pisma procesowego pełnomocnik skarżącego podniósł, iż B.B. do chwili przyznania mu pomocy prawnej z urzędu (w postępowaniu sądowym) działał sam. Swe pisma kierował do Urzędu Dzielnicy [...], który podjął czynności w sprawie rozpatrzenia tego wniosku, lecz nigdy nie poinstruowała zainteresowanego o konieczności kierowania wniosku i korespondencji do Zarządu Dzielnicy [...]. To na organie ciąży obowiązek należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Z uwagi na powyższe brak precyzji skarżącego we wskazaniu organu, którego bezczynność skarga dotyczy, zasługuje na potraktowanie w kategorii usprawiedliwionej omyłki i uznanie, że skarga dotyczy działania Zarządu Dzielnicy [...].

Pełnomocnik skarżącego, uwzględniając treść § 22-26 chwały z dnia 9 lipca 2009 r. oraz chronologiczny przebieg procedowania w sprawie (czynności podejmowanych przez organ) stwierdził, iż Zarząd Dzielnicy [...] dopuścił się kwalifikowanej formy bezczynności, bowiem nie rozpatrzył wniosku strony w przypisanej prawem w formie do dnia wniesienia skargi do Sądu. Od dnia złożenia wniosku upłynęły bowiem 23 miesiące i sprawa nie została zakończona wydaniem stosownej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej.

W ww. uchwale NSA wskazał, iż "organem gminy, którego uchwały lub zarządzenia mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., jest także organ dzielnicy w gminie, któremu przekazano określone zadania i kompetencje należące do właściwości gminy. (...) Dzielnica jako jednostka pomocnicza gminy wykonuje w konkretnym zakresie zadania gminy. Utworzenie dzielnicy, która ma swoje organy uchwałodawcze i wykonawcze oraz określony zakres działania, oznacza prowadzenie przez nią i jej organy działalności gminnej także w zakresie administracji publicznej (art. 5 oraz 35 i 37 ustawy o samorządzie gminnym). W istocie rzeczy prowadzi taką działalność jak gmina i jej organy. Wobec tego należy przyjąć, że przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jakkolwiek używa określenia "organ gminy", odnosi się także do organów dzielnicy. Przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłoby do tego, że gmina własnym działaniem, przez przekazywanie określonych zadań i kompetencji dzielnicom, wyłączałaby spod nadzoru państwowego oraz ochrony sądowej, której ma służyć art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, określone kategorie spraw, co stanowiłoby zaprzeczenie zasad, na których oparte jest funkcjonowanie samorządu gminnego. Tego stanu rzeczy nie zmienia ustawa z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.), z której wynika, że utworzenie dzielnic w m.st. Warszawie jest obowiązkowe, a zadania i kompetencje dzielnicy określa statut dzielnicy nadany przez Radę m.st. Warszawy oraz inne uchwały Rady m.st. Warszawy przekazujące dzielnicy zadania i kompetencje gminne w sprawach lokalnych (art. 5 i 11 ustawy). Do zakresu działania dzielnicy m.st. Warszawy należy między innymi utrzymanie i eksploatacja gminnych zasobów lokalowych (art. 11 ust. 2 pkt 1 ustawy). Organem stanowiącym i kontrolnym dzielnicy jest rada dzielnicy, a organem wykonawczym - zarząd dzielnicy (art. 6 ustawy). Oznacza to, że organy dzielnicy prowadzą działalność gminną w zakresie zadań przekazanych dzielnicy, a wobec tego mogą podejmować uchwały i zarządzenia z zakresu administracji publicznej, które tak jak uchwały i zarządzenia organów gminy są objęte nadzorem nad działalnością gminną, a więc także te akty mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego".

Skoro zatem skarżący wystąpił do Urzędu Dzielnicy [...] z wnioskiem o rozpatrzenie jego indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej, dotyczącej uprawnienia wynikającego z przepisów prawa, a jego wniosek wszczął postępowanie w tej sprawie, to nie sposób zaakceptować podglądu, iż skarga na działanie organu władnego ją załatwić, zgodnie z posiadanymi kompetencjami, jest niedopuszczalna z tego powodu, że jako podmiot skarżony strona wskazała urząd, a nie organ, który realizuje swe zadania przy pomocy tego urzędu. Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez pełnomocnika strony skarżącej, iż omyłkowe wskazanie Urzędu Dzielnicy [...], a nie Zarządu Dzielnicy, z uwagi na nieznajomość przepisów ustrojowych m.st. Warszawy, nie czyni skargi niedopuszczalną, skoro z jej treści jasno wynika, co jest jej przedmiotem. Odmienne, formalistyczne ujęcie problemu, a postulowane w odpowiedzi na skargę, godzi w konstytucyjną zasadę prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy obywatela bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).

Mając powyższe na uwadze Sąd nie ma wątpliwości, iż przedmiotem skargi w rozpatrywanej sprawie jest bezczynność Zarządu Dzielnicy [...] w rozpatrzeniu wniosku B. B. z dnia [...] października 2014 r. o zakwalifikowanie i umieszczenie skarżącego na liście osób na najem lokalu socjalnego z mieszkaniowego zasobu Dzielnicy [...].

Wobec tego wskazać należy, że w p.p.s.a. przyjmuje się, iż z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy organ nie podejmuje czynności, bądź podejmuje je, ale przekracza termin załatwienia sprawy, nie wykonując obowiązku zawiadomienia strony.

W tym miejscu dostrzec należy, iż wprawdzie przedmiotowa uchwała podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., lecz w przypadku braku działania organu gminnego w tym względzie, nie można pozbawić strony ochrony sądowej z tej przyczyny, iż art. 3 § 2 pkt 8 nie wymienia przypadku z pkt 6 tego §. Mając zatem na względzie, iż ww. uchwała jest aktem administracyjnym o charakterze indywidualnym (rozstrzyga o przyznaniu uprawnienia publicznoprawnego obywatelowi) oraz nie tracąc z pola widzenia konstytucyjnego prawa obywatela do sądu, należy przyjąć, iż w takim przypadku stronie przysługuje skarga na bezczynność organu na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP.

Analogicznie rozstrzygnął NSA w uchwale z dnia 25 listopada 2013 r. sygn. I OPS 12/13 (publik. ONSA WSA 2014, nr 2, poz. 20), w której stwierdził, iż w sprawie o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.) można wnieść skargę do sądu administracyjnego na bezczynność (przewlekłe prowadzenie postępowania) samorządowego kolegium odwoławczego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 184 Konstytucji RP. Należy wskazać, że przedstawione powiększonemu składowi NSA do wyjaśnienia zagadnienie prawne pojawiło się na tle przepisów normujących tryb rozstrzygania sporów o ustalenie wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości. Stosownie do wymienionych w uchwale unormowań rozstrzyganie tych sporów (podobnie jak w sprawie umieszczania na liście osób oczekujących na najem lokali) odbywa się w mieszanym trybie administracyjno-sądowym. W pierwszej kolejności sprawę rozstrzyga samorządowe kolegium odwoławcze, które wydaje orzeczenie kończące administracyjne stadium postępowania. Dopiero po zakończeniu postępowania przed wspomnianym kolegium każda ze stron umowy może żądać rozstrzygnięcia sprawy przez sąd powszechny. Na tym tle wystąpiła wątpliwość co do możliwości wniesienia na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skargi na bezczynność samorządowego kolegium odwoławczego polegającą na niewydaniu orzeczenia kończącego czynności poprzedzające sądowe stadium postępowania.

Zgodnie zaś z art. 149 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4 a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1 a).

Stosownie § 2 ww. art., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Stan bezczynności organu administracji publicznej występuje wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2003 r. sygn. akt IV SAB/Wa 109/07- publik.: https//cbois.nsa.gov.pl).

Tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o zawarcie umowy najmu lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej został zawarty w rozdziale 7 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r.

Z treści § 22 ust. 1 i 4 powołanej uchwały wynika, iż wnioski osób występujących o zawarcie umowy najmu lokalu, zamianę lub uregulowanie tytułu prawnego do lokalu, z wyłączeniem spraw wymienionych w § 40 i § 40a, wraz z oświadczeniami dotyczącymi stanu majątkowego oraz dokumentacją potwierdzającą posiadane przez te osoby tytuły prawne do lokali, powinny być składane w urzędzie dzielnicy właściwym dla miejsca zamieszkania wnioskodawcy, w przypadku osób bezdomnych - w urzędzie dzielnicy, w której wnioskodawca posiadał ostatnie miejsce faktycznego zamieszkania, natomiast w przypadku osób bezdomnych, które nie wykazały swojego ostatniego miejsca zamieszkania w [...] - w dowolnie wybranym urzędzie dzielnicy. Wnioski w sprawach, w których wymagane jest weryfikowanie kryterium dochodowego, składane są dodatkowo wraz z oświadczeniami i dokumentami wydanymi przez podmioty wskazane w § 1 pkt 25, potwierdzającymi wysokość dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone we wniosku do wspólnego zamieszkiwania. Wnioski po przeanalizowaniu i weryfikacji, wskazany przez burmistrza dzielnicy pracownik komórki organizacyjnej urzędu dzielnicy właściwej do prowadzenia spraw lokalowych, przedstawia Komisji Mieszkaniowej do zaopiniowania.

W świetle § 23 ww. uchwały, zadaniem Komisji jest opiniowanie wniosków o zawarcie umowy najmu albo zamiany lokali.

Zgodnie z § 24 ust. 1 i 2 tej uchwały, wnioski zaopiniowane przez Komisję rozpatruje zarząd dzielnicy, który rozstrzyga o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Zarząd dzielnicy zawiadamia Komisję o podjętych ustaleniach w sprawach określonych w § 23. W przypadku zaistnienia przy opiniowaniu wniosku przez Komisję lub przy rozstrzyganiu o zakwalifikowaniu wniosku przez zarząd dzielnicy okoliczności, o których mowa w § 21 ust. 2 pkt 3 lub w § 24 ust. 3, wniosek podlega ponownemu zaopiniowaniu przez Komisję i rozstrzygnięciu przez zarząd dzielnicy (§ 25).

Przepis § 26 ust. 1 zaś stanowi, iż listę osób zakwalifikowanych do zawarcia umowy najmu zawierającą nazwiska i imiona, datę zakwalifikowania, adresy zamieszkania oraz podstawę prawną kwalifikacji tworzy się raz w roku. Lista podlega weryfikacji co 12 miesięcy, co najmniej w zakresie spełniania kryterium dochodowego (ust. 3). Stosownie do ust. 5 powołanego §, w celu zapewnienia kontroli społecznej: 1) listę, po zatwierdzeniu przez zarząd dzielnicy, podaje się do publicznej wiadomości poprzez wywieszenie, najpóźniej do dnia 31 stycznia każdego roku i przez okres 14 dni, na tablicy ogłoszeń urzędu dzielnicy wraz z informacją o miejscu i 14-dniowym terminie składania ewentualnych zastrzeżeń i uwag do listy. Lista podlega aktualizacji zgodnie z ust. 7; 2) informację o osobach oczekujących na zawarcie umowy najmu, ograniczoną do imion i nazwisk, liczby osób w gospodarstwie domowym, roku zakwalifikowania na listę, sporządzoną z podziałem na grupy osób w gospodarstwie domowym i roku zakwalifikowania, umieszcza się w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu i uwidacznia zmiany na liście pod koniec każdego kwartału. Stosownie zaś do brzmienia ust. 7, lista, z zastrzeżeniem ust. 8, może być uzupełniana raz na kwartał w ciągu roku kalendarzowego, pod warunkiem zachowania procedury postępowania przewidzianej dla jej ustalenia.

Z akt sprawy zaś wynika, iż skarżący pismem z dnia 8 października 2014 r. wystąpił o przyznanie mu lokalu socjalnego, a wniosek ten wpłyną do organu w dniu 16 października 2014 r. Pierwszą czynnością w sprawie było skierowanie pisma organu do skarżącego z wezwaniem do dostarczenia informacji dotyczących warunków mieszkaniowych wstępnych, danych dotyczących powierzchni mieszkalnej i użytkowej lokali, a także tytułu prawnego do lokali i możliwości zamieszkania w nich skarżącego oraz ponownego złożenia oświadczenia o dochodach. Pismo to zostało sporządzone w dniu 5 lutego 2016 r., a więc niemal 16 miesięcy od wniesienia do organu wniosku przez skarżącego. Skarżący uzupełni braki swego wniosku przy piśmie z dnia [...] lutego 2016 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] lutego 2016 r. Do czasu wystosowania przez skarżącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa w dniu [...] czerwca 2016 r. organ nie podjął żadnej kolejnej czynności w sprawie. Dopiero pismem z dnia [...] lipca 2016 r. organ wezwał wnioskodawcę do złożenia wyjaśnień w zakresie braku możliwości zamieszkiwania u wstępnych, załączając druki stosownych oświadczeń. Skarżący przy piśmie [...] sierpnia 2016 r. przedłożył wymagane oświadczenia. Z odpowiedzi na skargę nie wynika, aby Zarząd Dzielnicy [...] podjął uchwałę kończącą postępowanie w sprawie.

W świetle powyższego jest bezsporne, że organ dopuścił się bezczynności, a bezczynność ta, choćby z powodu początkowej ponad 15-to miesięcznej niczym nieusprawiedliwionej zwłoki, ma postać rażącego naruszenia prawa. Uchybienie trybowi procedowania określonemu w rozdziale 7 uchwały jest oczywiste, tym bardziej jeśli się zważy, iż § 26 ust. 7 zakreśla termin aktualizowania listy osób zakwalifikowania do najmu lokalu raz na kwartał w roku kalendarzowym. Nie może być też usprawiedliwione skomplikowanym charakterem sprawy, bowiem wskazana powyżej znaczna przerwa w aktywności organu, jak też przerwa datowana od września 2016 r. nie zostały poparte racjonalnymi argumentami. Zarówno czas trwania postępowania w niniejszej sprawie jak i brak po stronie organu w toku prowadzonego postępowania zintensyfikowanych działań, które wskazywałyby jednoznacznie, że faktycznie zmierzał on do jak najszybszego zakończenia postępowania, lecz na przeszkodzie stanęła okoliczność, która usprawiedliwiałaby czasowy brak działania, powodują, że konieczne stało się stwierdzenie, iż bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa.

Wobec tego, że bezczynność nie ustała do daty wyrokowania, w sprawie konieczne stało się zobowiązanie organu do wydania aktu załatwiającego wniosek skarżącego, w terminie uwzględniającym czasochłonny tryb procedowania, który powinien się jednak zamknąć w przedziale czasowym zakreślonym § 26 ust. 7 uchwały z dnia 9 lipca 2009 r., o czym na podstawie art. 149 § 1 zd. 1 p.p.s.a. orzeczono w punkcie 1 wyroku. Orzeczenie o postaci bezczynności organu Sąd wydał na podstawi art. 149 zd. drugie p.p.s.a.

Sąd uznał jednocześnie, iż w niniejszej sprawie nie było podstaw do zasądzania na rzecz skarżącego żądanej kwoty tytułem zadośćuczynienia. Strona w żaden sposób nie wykazała bowiem aby kwota 5.000 zł była adekwatna do skutków zaniechania organu. Instytucja umożliwiająca przyznanie skarżącemu od organu sumy pieniężnej uregulowana w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie może natomiast prowadzić do nieuzasadnionego wzbogacenia skarżącego. Skarżący w żaden zaś sposób nie uzasadnił zgłoszonego żądania. Sąd nie dostrzegł zaś potrzeby kompensacji zwłoki przez przyznanie sumy pieniężnej także z tej przyczyny, że skarżący poinformowała organ, co wynika z zaświadczenia Kierownika Działu Ewidencji Zakładu Karnego w [...] z dnia [...] października 2014 r., iż zakończy odbywanie kary w dniu [...] stycznia 2018 r., zaś termin nabycia formalnych uprawnień do warunkowego przedterminowego zwolnienia przypada na dzień [...] lutego 2015 r. Powyższa informacja, jako że dotyczyła zdarzenia przyszłego niepewnego, spowodowała zapewne brak podjęcia wymaganych czynności przez organ do dnia [...] lutego 2016 r. Skarżący w tym czasie nie informował organu o swojej sytuacji życiowej, czym poniekąd przyczynił się do początkowej zwłoki w załatwieniu sprawy.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 tej ustawy, zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.