Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3928/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 3, art. 29 § 1, art. 34 § 1, art. 33 § 1, art. 27
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] [...] Urzędu Skarbowego w [...] ("NUS") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec majątku Skarżącej O. P. S.A. na podstawie tytułu wykonawczego z [...] grudnia 2014 r. nr [...] wystawionego przez Wójta Gminy [...], obejmującego należność z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2009 r. w łącznej kwocie należności głównej 108.000.00 zł plus należne odsetki za zwłokę.

Organ egzekucyjny na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 t.j., dalej jako "u.p.e.a."), zawiadomieniem z [...] marca 2015 r. nr [...]dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. [...] S.A. w [...].

Skarżący, pismem z 18 marca 2014 r., wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a. Powołał się na przedawnienie obowiązku - z końcem roku 2014 r. Jeżeli chodzi o odsetki egzekucja została podjęta w zakresie nieistniejącego obowiązku, których wielkość została zawyżona. Tytuł wykonawczy nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a. Zdaniem Skarżącego, błędne określenie wysokości odsetek za zwłokę powoduje, że wymóg określony w tym przepisie nie został zrealizowany (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

NUS przekazał zarzuty Wierzycielowi, celem zajęcia stanowiska w sprawie.

Wójt Gminy [...]("Wójt"), postanowieniem z [...] maja 2015 r., nr [...], uznał zarzuty wniesione przez pomocnika Spółki na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ("SKO"), postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r.. Nr [...] uchyliło postanowienie Wójta i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wójt, postanowieniem z [...] września 2015 r. nr [...], stwierdził niedopuszczalność zarzutu Spółki, iż egzekucja została podjęta w zakresie obowiązku przedawnionego. Natomiast postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...], Wójt uznał zgłoszone przez Stronę zarzuty dotyczące nieistniejącego obowiązku - w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona oraz niespełnienie przez przedmiotowy tytuł wykonawczy wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a. za nieuzasadnione.

SKO, postanowieniami z [...] listopada 2015 r. nr [...] oraz SKO.[...] utrzymało w mocy obydwa postanowienia Wójta.

Wobec powyższego oraz z uwagi, iż postanowienie SKO jest ostateczne w administracyjnym toku instancji, NUS, postanowieniem z [...] stycznia 2017 r. nr [...] uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione.

Skarżący, zażaleniem z 8 lutego 2017 r. wniósł o uchylenie postanowienia NUS i uwzględnienie zarzutów z 18 marca 2014 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] ("DIAS"), postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. Nr [...], uchylił postanowienie NUS z [...] stycznia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jego zdaniem, organ egzekucyjny nie odniósł się do zgłoszonego zarzutu przedawnienia obowiązku, o którego niedopuszczalności orzekł wierzyciel. Nadto, postanowienie NUS nie zawierało właściwego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

NUS, postanowieniem z [...] lipca 2017 r. nr [...] uznał za niedopuszczalny zarzut złożony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczący przedawnienia należności oraz uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a., dotyczące nieistnienia obowiązku - w zakresie odsetek, których wielkość została zawyżona i podjęcia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 ustawy egzekucyjnej, za nieuzasadnione. Jego zdaniem, organ nie będąc jednocześnie wierzycielem, co do zasady poprzestaje na ocenie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. W związku z powyższym stwierdził, że skoro w rozpoznawanej sprawie wierzyciel uznał zarzuty Spółki zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczące przedawnienia obowiązku za niedopuszczalne oraz zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione, to postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie tych zarzutów nie może być inne. Skoro zarzut przedawnienia zostanie rozpatrzony w odrębnym postępowaniu podatkowym, a w takim przypadku zobowiązany jest wydać postanowienie o niedopuszczalności zarzutu. Nadto, uznał brak wpływu na okoliczności, które spowodowały wydłużenie terminu wydania decyzji wymiarowej i potwierdził, że opóźnienie to nastąpiło z winy Strony. Zdaniem NUS, w ramach zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. nie mieści się podważenie merytorycznej zasadności naliczenia przez wierzyciela odsetek od zaległości podatkowej wskazanych jako należne w tytule wykonawczym, w tym okresu za jaki odsetki te należy naliczyć.

Skarżący w zażaleniu z 9 sierpnia 2017 r. wniósł o uchylenie postanowienia NUS i o uwzględnienie zarzutów z 18 marca 2014 r. Jego zdaniem, w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r. (a ten stan miał zastosowanie w sprawie) stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny. Z dniem 15 sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia artykułu 3 § 2 pkt 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Skarżącego, w zakresie odsetek egzekucja dotyczy obowiązku nieistniejącego, bowiem nie uwzględniono okresów nienaliczania odsetek, w przypadku gdy decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż błędnie określono, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny.

DIAS, postanowieniem z [...] września 2017 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 t.j., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 18, art. 33 § 1 pkt 1 i 10 oraz art. 34 § 1 i 5 u.p.e.a.) utrzymał w mocy postanowienie NUS z [...] lipca 2017 r.

Spółka, w skardze z 30 października 2017 r., wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS i poprzedzającego je postanowienia NUS oraz o zwrot kosztów postępowania.

Zdaniem Skarżącego, DIAS błędnie przyjął, że w zakresie zarzutów podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. jest związany stanowiskiem wierzyciela, ponieważ w stanie prawnym obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015 r., stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny. Pozostające poza kontrolą sądową postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może zatem wiązać organu egzekucyjnego, gdyż w tym zakresie oznaczałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Dlatego, powołanie się na stanowisko SKO z dnia 3 listopada 2015 r. nie stanowi wystarczającego uzasadnienia dla odstąpienia przez organ egzekucyjny od samodzielnej oceny zarzutów wobec egzekucji.

Według Skarżącego, wystawiony w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy dotyczy zobowiązania, które uległo przedawnieniu. Stąd zasadność zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Nadto, w zakresie odsetek egzekucja dotyczy obowiązku nieistniejącego, bowiem nie uwzględniono okresów nienaliczania odsetek, w przypadku gdy decyzja nie została doręczona w terminie 3 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Także tytuł wykonawczy nie spełniał wymogów określonych w art, 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż błędnie określono, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny.

DIAS, w odpowiedzi na skargę, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Skargę należy oddalić.

2. Jako podstawę prawna skargi Strona oznaczyła naruszenie art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 1, art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., art. 70 § 1, art. 54 § 1 O.p. oraz przepisów k.p.a., w szczególności art. 124 k.p.a.

3. Sąd wskazuje, ze sprawy w podobnym stanie faktycznym i prawnym były już oceniane przez organy wymiaru sprawiedliwości (w tym względem Spółki, przy tożsamości treściowej skarg), zatem ten – wspomniany – dorobek prawny powinien zostać uwzględniony w niniejszym postępowaniu: i to pomimo faktu, że do dnia rozstrzygnięcia Strona nie wskazała na okoliczności, które mogłyby skutkować odmiennością oceny sprawy.

4. Przedmiotem sporu między stronami są trzy kwestie, to jest, po pierwsze, związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Po drugie, kwestia nieistnienia obowiązku z uwagi na przedawnienie i w zakresie odsetek za zwłokę, umotywowany prowadzeniem postępowania w sposób wykraczający poza ustawowe terminy [załatwienie sprawy po upływie 3 miesięcy, s. 3 skargi, k. 5 akt sadowych]. Po trzecie- niewypełnianiem przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.

5. Zdaniem organu egzekucyjnego i organu nadzoru stanowisko wierzyciela w odniesieniu do zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. jest wiążące dla organu egzekucyjnego. Skarżąca twierdzi natomiast, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, że wobec wyłączenia z dniem 15 sierpnia 2015 r. spod kognicji sądów administracyjnych postanowień w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów zobowiązanego, co wynika z nowego brzmienia art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może wiązać organu egzekucyjnego, gdyż w tym zakresie oznaczałoby to pozbawienie zobowiązanego prawa do sądu. Zatem kwestie, w których zakresie organ egzekucyjny był przed 15 sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego. Przy czym, z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności [zasadności] decyzji wymiarowej, ani też wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego. Zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 § pkt 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. Organ egzekucyjny nie może zatem odstąpić od dokonania takiej oceny powołując się na związanie stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów. Rację w sporze dotyczącym związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w sprawie zarzutów należy przyznać organowi egzekucyjnemu i organowi nadzoru. Przede wszystkim wskazać należy, że nadal obowiązuje art. 34 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Organ egzekucyjny nie mógł zatem dokonać merytorycznej oceny zasadności zarzutów wniesionych na powyższych podstawach. Wyłączenie spod kognicji sądów administracyjnych postanowień wierzyciela w sprawie zarzutów nie oznacza, że zobowiązany został pozbawiony prawa do sądu w tego rodzaju sprawach. Wskazać należy, że zobowiązany nadal może wnieść skargę na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zarzutów i w ramach takiej skargi może kwestionować prawidłowość stanowiska wierzyciela, które dla organu egzekucyjnego stanowi rozstrzygnięcie kwestii wstępnej. Trafny jest pogląd, że DIAS nie był uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela. Stanowisko to jest bowiem wiążące także dla organu odwoławczego sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną. Prawidłowo organ egzekucyjny uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niedopuszczalny, w zakresie przedawnienia obowiązku. Jeśli bowiem zarzut jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym, konieczne jest wydanie postanowienia o niedopuszczalności zarzutu (art. 34 § 1a u.p.e.a., sankcjonujący dorobek prawny). Skoro w sprawie zarzut przedawnienia był przedmiotem rozpatrywania w odrębnym postępowaniu podatkowym, które dotyczyło określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości, to rozpoznanie zarzutu w trybie postępowania egzekucyjnego było niedopuszczalne – ze skutkiem dla oceny naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

6. Niezakwestionowana pozostała w skardze do Sądu ocena, zgodnie z którą "w sprawie doszło do opóźnienia w wydaniu decyzji, jednak było to uzasadnione podejmowaniem prób wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności. A zatem opóźnienie powstało z przyczyn niezależnych od organu i nie wystąpiły okresy nienaliczania odsetek". Nie są zgodne z prawdą twierdzenia Spółki zawarte na s. 4 skargi (k. 6 akt sądowych), z których wynika, ze "organ egzekucyjny i organ nadzoru (...), zaś wcześniej wierzyciel, nie wyjaśnił i nie uzasadnił, a więc nie udowodnił, że do opóźnienia w wydaniu decyzji za okres, za który w zaskarżonym postanowieniu naliczono odsetki, doszło z przyczyn niezależnych od organu lub do opóźnienia przyczyniła się strona". Obszerne wyjaśnienia w tej materii zostały zawarte w postanowieniu Wójta z 8 września 2015 r. (k.37-40 akt administracyjnych), utrzymanym w mocy przez SKO. Również z tego powodu zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. (oraz art. 124 k.p.a.) nie mógł zostać uwzględniony.

7. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a., Sąd wskazuje, że tytuł wykonawczy zawiera wszystkie konieczne elementy. Okoliczność, czy elementy te są określone prawidłowo, nie może być natomiast rozstrzygana w ramach zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 ustawy. Przepis ten wymaga jedynie istnienia tych elementów, nie stanowiąc o ich merytorycznej poprawności. Natomiast Skarżąca kwestionująca niewypełnienie wymogów dotyczących zawartości i zakresu informacyjnego tytułu wykonawczego, zarzut ten wiąże z błędnym określeniem wymagalności odsetek oraz ich wysokości, co nie mogło wywrzeć oczekiwanego przez nią skutku.

8. Z tych powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł, jak w sentencji.