Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 378/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 99 ust. 1 pkt 1, art. 139
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: par. 4 ust. 1, par. 7 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 488
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu  drogowego
article: art. 3 par. 2 pkt 1, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,49,21 par. 1 pkt 3 i par. 3, art. 77 par. 1, art. 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2016 roku, sygn. akt III SA/Kr 397/16 w sprawie ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 października 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 397/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę D. S. (dalej określanego jako skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji.

Wyrok wydano w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Komendant Wojewódzki Policji w K. pismem z dnia [...] listopada 2015 r. wystąpił do Prezydenta Miasta T. z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień w stosunku do skarżącego, zamieszkałego w T., ulica W. [...], w związku z wielokrotnym naruszeniem przepisów ruchu drogowego. Wskazano we wniosku, że w dniu [...] listopada 2013 r. w N. skarżący kierując pojazdem za przekroczenie prędkości od 21 do 30 km/h otrzymał 4 punkty i w dniu [...] września 2014 r. w T. za wyprzedzanie na przejściach dla pieszych i bezpośrednio przed nimi, przewożenie pasażerów niezgodnie z przepisami o korzystaniu z pasów bezpieczeństwa i przekroczenie prędkości od 41 do 50 km/h - 22 punkty, tj. w okresie jednego roku łącznie 26 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., nr [...] Prezydent Miasta T., powołując się na przepisy art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1260) w związku z art. 99 ust. 1 pkt 1 i art.139 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2015 r. poz. 155, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 978, dalej powoływanej jako ustawa), skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego w zakresie kategorii B i A prawa jazdy.

W uzasadnieniu decyzji organ przywołał wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. o przeprowadzenie takiego kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji z powodu przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego w okresie jednego roku począwszy od [...] listopada 2013 r.

W odwołaniu skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej powoływanej jako K.p.a.), z powodu wydania jej z naruszeniem przepisów o właściwości oraz bez podstawy prawnej, ewentualnie o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania wobec braku ustawowych przesłanek skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w formie egzaminu państwowego.

Zdaniem skarżącego naruszając przepisy o właściwości decyzję wydał Prezydent Miasta T., zamiast Prezydent Miasta K., obowiązywanie tej decyzji nie mogło nastąpić przed uchyleniem przepisów, na podstawie których ją wydano, a to art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zarzucił następnie, że organ błędnie przyjął, iż jest związany wnioskiem złożonym przez komendanta wojewódzkiego Policji, a przypisanie skarżącemu punktów ostatecznych za czyn popełniony dnia [...] listopada 2013 r. podczas, gdy wyrok nakazowy wydany przez Sąd Rejonowy w W. z dnia [...] kwietnia 2014 r. nie uprawomocnił się do dnia wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto zakwestionował odmowę zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy wobec przekazanych przez niego informacji organ winien był ustalić, że zachodzi konieczność wydania orzeczenia przez sąd przed wydaniem decyzji, niewskazanie przez organ, jakie uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego stwierdzono w toku postępowania oraz zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego, a także dokonanie w pełni dowolnych ustaleń faktycznych, bez jego wysłuchania, a także bez zapewnienia mu możliwości wzięcia udziału w postępowaniu.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia 2 lutego 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Kolegium wskazało, że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji wynika, że w dniu jego sporządzenia skarżący przekroczył liczbę 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. W ocenie Kolegium brak jest uzasadnionych wątpliwości co do tego, że skarżący dopuścił się szeregu naruszeń w ruchu drogowym, wobec czego powinien ponieść konsekwencje przewidziane w przepisach prawa. Skarżący nie przedstawił przy tym żadnego dowodu, który mógłby podważyć fakt przekroczenia 24 punktów, twierdzenia w tym zakresie są gołosłowne i nie poparte jakimkolwiek dowodem. Kolegium uznało zatem, że doszło do spełnienia dyspozycji normy przewidzianej w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zaś organ pierwszej instancji obowiązany był wydać decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji przez organ niewłaściwy organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 18 ust. 1 ustawy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem jest obowiązana zawiadomić starostę o utracie tego dokumentu, jego zniszczeniu w stopniu powodującym nieczytelność, a także o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych, w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia. Rozwijając tę myśl organ odwoławczy stwierdził, ze we wniosku z dnia [...] lipca 2009 r. o wydanie wtórnika prawa jazdy skarżący oświadczył, że zamieszkuje w T. przy ul. W. [...], który to adres - zgodnie z jego wolą - został umieszczony na dokumencie. Skarżący nie zawiadamiał organu administracji o zmianie miejsca zamieszkania, do czego w myśl powołanego wyżej przepisu był obowiązany. Zdaniem Kolegium, analiza czynności podejmowanych przez skarżącego prowadzi do wniosku, że przyjęty przez organ pierwszej instancji adres jest prawidłowy, a co za tym idzie, że Prezydent Miasta T. był właściwy do wydania decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji. Skarżący w prowadzonym postępowaniu wskazuje różne adresy do korespondencji podkreślając, że temu właśnie służą (nie są to adresy zamieszkania). Poza tym zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało skutecznie doręczone i przekazane skarżącemu, w przeciwnym razie nie miałby wiedzy na temat toczącego się postępowania. Zdaniem organu odwoławczego, szafowanie szeregiem adresów do korespondencji jest nieudolną próba uniknięcia odpowiedzialności za popełnione wykroczenia drogowe, a zatem nie ma żadnych wątpliwości co do właściwości Prezydenta Miasta T. jako organu pierwszej instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji organów obu instancji, ewentualnie o ich uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego, podnosząc zarzuty zbieżne ze sformułowanymi w odwołaniu.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pod adresem na jaki doręczono mu decyzję nie zamieszkuje już od wielu lat. Organ odwoławczy całkowicie zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Zdaniem skarżącego prawidłowe przeprowadzenie postępowania dowodowego umożliwiłoby ustalenie, że miejscem jego zamieszkania jest K., co uzasadnia właściwość Prezydenta Miasta K. w pierwszej instancji i Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. Skarżący podał, że od 2009 r. przez wiele lat prowadził działalność gospodarczą w K., a w T. przebywał sporadycznie do czasu sprzedaży nieruchomości, a później jedynie w celu odbioru korespondencji poleconej. Natomiast wielość adresów, na które wskazuje organ wynika jedynie z faktu posiadania adresu do korespondencji w miejscu pracy - prowadzenia działalności na ul. K. w K., jak i adresu domowego w zakupionym w połowie 2015 r. mieszkaniu na ul. O.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 października 2016 r., którym oddalił skargę, najpierw omówił zasady przeprowadzania kontroli sądowoadministracyjnej, a następnie stwierdził, że skarga jest całkowicie nieuzasadniona.

Sąd podzielił w pełni stanowisko i argumentację organów administracji obu instancji. Przyznał rację organowi odwoławczemu gdy ten stwierdził, że zarzuty skarżącego w zakresie braku właściwości organów nie mogą odnieść żadnego skutku wobec zaniedbań samego skarżącego (niedokonania wymiany prawa jazdy, pomimo zmiany miejsca zamieszkania), w szczególności, że sam skarżący posługiwał się prawem jazdy z uwidocznionym adresem zamieszkania w Tarnowie. Skarżący nie ukrywał, że listy polecone odbierał pod tym adresem i brał udział w całym postępowaniu. Skarżący nie udowodnił, a nawet nie uwiarygodnił, aby w okresie wskazanego przez organy jednego roku nie przekroczył liczby 24 punktów wielokrotnie naruszając przepisy ruchu drogowego.

Sąd zwrócił uwagę na jednoznacznie brzmiące w omawianej materii przepisy prawa. Zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Nie ma racji skarżący starając się wykazać, że użyty w tym przepisie zwrot "uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji" jest pojęciem nieostrym, wymagającym interpretacji. Tak istotnie mogłoby być tylko wówczas, gdyby nie obowiązywał jednocześnie – w chwili przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów - art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a na ten przepis, jako podstawę prawną wydanych decyzji, wskazały organy obu instancji. Z treści wyżej przytoczonych przepisów wynika obowiązek starosty wydania decyzji administracyjnej skierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w przypadku przekroczenia przez kierowcę liczby 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego w ciągu jednego roku. W świetle treści wniosku organu Policji organ pierwszej instancji nie miał innej możliwości, jak tylko wydać decyzję o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdem.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., obecnie Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.).

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę kasacyjną od wyroku z dnia 20 października 2016 r., zaskarżając to orzeczenie w całości.

Skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzuty materialne, sformułowane w pierwszej kolejności, jak i zarzuty procesowe.

W granicach podstawy naruszenia prawa materialnego pełnomocnik skarżącego zarzucił dokonanie przez Sąd błędnej wykładni dwóch przepisów:

1) art. 18 ust. 1 ustawy przez wywiedzenie z niego dodatkowego rygoru polegającego na obowiązku zawiadomienia organu o zmianie miejsca zamieszkania, gdy tymczasem przepis o tym nie stanowi,

2) art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy przez przyjęcie, że organ jest związany wnioskiem złożonym przez komendanta wojewódzkiego Policji, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, iż organ ma wybór co do możliwości skierowania kierującego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji lub odstąpienie od takiego skierowania.

Następnie pełnomocnik sformułował cztery zarzuty naruszenia przepisów postępowania:

1) art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organy przepisów o właściwości: art. 21 § 1 i 2 w związku z art. 19 K.p.a.,

2) art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do ustalenia miejsca zamieszkania skarżącego, w tym jego przesłuchania, a nadto pominięcie twierdzeń skarżącego i przedstawionych przez niego dowodów oraz nieodniesienie się do nich w uzasadnieniu,

3) art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. przez nieuchylenie decyzji organu drugiej instancji pomimo tego, że decyzja ta została wydana bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem co do miejsca zamieszkania skarżącego,

4) art. 3 § 2 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie dokonania ustaleń w zakresie stwarzania przez skarżącego zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowcy w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego.

W oparciu o te podstawy kasacyjne pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego rozwinął sformułowane w jej petitum zarzuty, argumentując, że decyzje organów administracji obu instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości, a ponadto wskazując na braki postępowania wyjaśniającego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zawarte w niej zarzuty, realizowane w granicach podstawy naruszenia zarówno prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, ogniskują się wokół dwóch zagadnień. Pierwsza grupa zarzutów zmierza do wykazania, że błędnie ustalone zostało miejsce zamieszkania skarżącego, przez co kontrolowane przez Sąd pierwszej instancji decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów o właściwości miejscowej organów. Druga z kolei jest wyrazem odmiennego od prezentowanego przez Sąd stanowiska, że organ właściwy do orzekania o skierowaniu osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji winien przeprowadzić we własnym zakresie postępowanie celem ustalenia, czy istnieją uzasadnione wątpliwości co do ich kwalifikacji, w rozpoznawanej sprawie - kwalifikacji skarżącego.

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej na wstępie odnotować jednak należy, że zarzuty procesowe zostały sformułowane w specyficzny sposób, polegający przede wszystkim na próbie objęcia nimi jak największej ilości przepisów, przy czym część spośród nich przywołano nieadekwatnie do sprawy. Nie wiadomo, jak zdaniem pełnomocnika skarżących Sąd pierwszej instancji miał naruszyć art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., stanowiący, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd pierwszej instancji przeprowadził przecież kontrolę decyzji będącej przedmiotem skargi, czego wyrazem jest zaskarżony wyrok. Dalszą kwestią pozostawać musi to, że Sąd nie znalazł podstaw do podzielenia racji skarżącego w kwestii naruszenia przez organ administracji wskazanych w skardze przepisów procedury administracyjnej i w konsekwencji zastosowania środka, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., przez co nie spełnił jego oczekiwań co do wyniku postępowania sądowoadministracyjnego.

Zgodnie z wyrażoną w art. 19 K.p.a. zasadą organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej, a wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi kwalifikowaną wadę tej decyzji. Stąd organ administracji już w ramach czynności wstępnych winien ocenić swą zdolność prawną do załatwienia konkretnej sprawy. Organem właściwym miejscowo do załatwiania spraw związanych ze skierowaniem osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest starosta, prezydent miasta na prawach powiatu (art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym). Obowiązujące przepisy nie wskazują wprost sposobu ustalania właściwości miejscowej starosty właściwego do rozpatrzenia takiej sprawy, co oznacza, że zastosowanie znajdą ogólne zasady kodeksowe. Właściwość miejscową starosty ustalić więc należy według art. 21 § 1 pkt 3 K.p.a., zatem biorąc pod uwagę miejsce zamieszkania w kraju osoby posiadającej prawo jazdy, a w razie braku miejsca zamieszkania w kraju - miejsce jej pobytu; jeżeli nie ma zaś w kraju miejsca zamieszkania lub pobytu - właściwość starosty ustalić należy według ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu w kraju. Dopiero gdy nie można ustalić organu właściwego w oparciu o te kryteria sięgnąć trzeba po regulację z art. 21 § 2 K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie ustając miejsce zamieszkania skarżącego w chwili załatwiania sprawy administracyjnej nie można było nie mieć w polu widzenia, że skarżący posiadał prawo jazdy, stwierdzające uprawnienie do kierowania pojazdami określonej w tym dokumencie kategorii. Jednym z podstawowych obowiązków osoby posiadającej prawo jazdy jest zawiadomienie starosty m.in. o zmianie stanu faktycznego wymagającego zmiany danych w nim zawartych i to w terminie 30 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia (art. 18 ust. 1 ustawy). Adres zamieszkania posiadacza umieszczany jest na dokumencie prawa jazdy, w stanie prawnym wówczas obowiązującym wynikało to z załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 sierpnia 2012 r. w sprawie wzoru dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. poz. 973, ze zm.). Bezspornym było, że organem który wydał skarżącemu prawo jazdy był Prezydent Miasta T., o ile więc skarżący zmienił uwidocznione w ewidencji i na dokumencie prawa jazdy miejsce zamieszkania (T., ulica W. [...]) obowiązany był w wyznaczonym terminie zawiadomić o tym fakcie organ, czego nie uczynił. Słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny, że postępowanie przed organem pierwszej instancji zostało skutecznie wszczęte po doręczeniu skarżącemu zawiadomienia pod ten właśnie adres. Przywoływany argument, że skarżący jeszcze przed wszczęciem postępowania został wymeldowany spod tego adresu, nie może odnieść skutku, skoro zameldowanie, które jest kategorią prawa administracyjnego stwierdzające fakt przebywania osoby w określonym miejscu, nie przesądza jeszcze o miejscu zamieszkania. Dodatkowo wielość podawanych miejsc zamieszkania w toku prowadzonego postępowania, w części wskazywanych jako adres do doręczeń, upoważniało do uznania, że nie doszło do zmiany miejsca zamieszkania, nawet przyjmując, iż wystąpiła przerwa w faktycznym przebywaniu w dotychczasowym miejscu zamieszkania.

Powyższe spostrzeżenia skłaniają do konkluzji, że brak było po stronie Sądu pierwszej instancji podstaw do stwierdzenia, iż w omawianej materii nie zebrano pełnego materiału dowodowego, niewłaściwie go rozważono, a podjęte rozstrzygnięcie w sposób niewystarczający umotywowano, zatem by zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. Nie są więc także uzasadnione zarzuty odnoszące się do powołanych na wstępie przepisów regulujących zagadnienie właściwości organów, skoro nie można zgodzić się z argumentacją pełnomocnika skarżącego, że Prezydent Miasta T. nie był organem właściwym miejscowo do załatwienia sprawy w pierwszej instancji, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w T. – w drugiej instancji.

W kontekście ustaleń i rozważań w zakresie właściwości organów niezasadne są twierdzenia wnoszącego skargę kasacyjną, by Sąd pierwszej instancji dopuścił się błędnej wykładni art. 18 ust. 1 ustawy, skoro analizując sens i znaczenie normy prawnej wypływającej z tego przepisu stwierdził jedynie, że powinnością skarżącego w razie zmiany miejsca zamieszkania było zawiadomić o tym właściwy organ (Prezydenta Miasta T.). Do tej kwestii nawiązał pomocniczo w trakcie prowadzonych rozważań dotyczących miejsca zamieszkania skarżącego, w żadnym razie nie wywiódł z treści tego przepisu dodatkowej sankcji w związku z niezawiadomieniem o zmianie miejsca zamieszkania w tym znaczeniu, że konsekwencją niedopełnienia obowiązku będzie uznanie za skuteczne doręczenia korespondencji pod uwidocznionym w ewidencji i dokumencie prawa jazdy adresem.

Przystępując do oceny zasadności drugiej grupy zarzutów w punkcie wyjścia należy stwierdzić, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy-Prawo o ruchu drogowym, obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie 130 ust. 1, a zatem za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Stosownie zaś do art. 99 ust. 1 ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na:

1) kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji;

2) badanie lekarskie, jeżeli:

a) kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,

b) istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia;

3) badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, jeżeli:

a) kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,

b) przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego,

c) w okresie próbnym popełniła dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji,

d) kierując pojazdem spowodowała wypadek drogowy, w następstwie którego inna osoba poniosła śmierć lub doznała obrażeń, o których mowa w art. 156 § 1 lub art. 157 § 1 Kodeksu karnego;

4) kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, z zastrzeżeniem ust. 3, jeżeli:

a) przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego,

b) w okresie próbnym popełniła co najmniej dwa wykroczenia przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji;

5) kurs reedukacyjny w zakresie problematyki przeciwalkoholowej i przeciwdziałania narkomanii, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu.

Z powołanego ostatnio art. 99 ust. 1 ustawy wynika, że przekroczenie 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego stanowi podstawę do skierowania na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu (pkt 3 lit. b) oraz kurs reedukacyjny w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego (pkt 4 lit. a). Przekroczenie 24 punktów nie zostało wymienione w pkt 1 jako podstawa do skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, nie może więc być traktowane jako uzasadnione zastrzeżenie co do kwalifikacji kierowcy. Uwzględnić jednak trzeba, że możliwość wydania przez starostę decyzji o skierowaniu na kurs reedukacyjny w przypadku przekroczenia liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jeszcze nie obowiązuje, gdyż wejdzie w życie dopiero z dniem 4 czerwca 2018 r. Również z tym dniem uchylony zostanie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy-Prawo o ruchu drogowym, co wynika z intertemporalnego przepisu art. 139 pkt 3 ustawy.

Oznacza to, że w stanie prawnym obowiązującym do dnia [...] czerwca 2018 r. skutkiem przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego jest skierowanie osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy, lecz w oparciu o art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy-Prawo o ruchu drogowym. Po tej dacie rozwiązanie zawarte w art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o ruchu drogowym zostanie zastąpione regulacją z art. 99 ust. 1 pkt 4 lit a ustawy. Dla porządku należy dodać, że podstawa do skierowania na badania psychologiczne z powodu przekroczenia 24 punktów nie ulegnie zmianie.

Rozważania te skłaniają do następującej konkluzji. Po pierwsze, dla wykładni obowiązującego w dacie orzekania przez organy i obowiązującego nadal art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy-Prawo o ruchu drogowym nie ma żadnego znaczenia treść normatywna art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy, gdyż rozwiązania te mają odrębny, samodzielny charakter i nie zachodzi między nimi kolizja (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2519/15, publ.: centralna baza orzeczeń sądów administracyjnych). Po drugie, przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy-Prawo o ruchu drogowym stanowi wystarczającą podstawę prawną do wydania przez starostę decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 67/15, LEX nr 2169832).

W tej sytuacji zbędne były rozważania Sądu pierwszej instancji próbujące odeprzeć zarzuty skarżącego, że użyty w art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy zwrot "uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji" jest pojęciem nieostrym oraz że przekroczenie 24 punktów w ciągu jednego roku licząc od pierwszego naruszenia samo przez się nie oznacza konieczności wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Przeciwnie, co już prawidłowo zaakcentował Sąd pierwszej instancji w dalszym fragmencie uzasadnienia, do wydania przez starostę takiej decyzji wystarczające jest powołanie się na regulację z art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy-Prawo o ruchu drogowym, a organ ten związany jest wnioskiem komendanta wojewódzkiego Policji. Oznacza to, że pozbawiony usprawiedliwionych podstaw okazał się zarzut naruszenia przez Sąd art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy, skoro przepis ten w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie mógł mieć i nie miał zastosowania.

W konsekwencji całkowicie chybiony jest zarzut, że przed wydaniem decyzji należało przeprowadzić postępowanie wyjaśniające "w zakresie stwierdzenia stwarzania przez skarżącego zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowcy". Odnosząc się do tego zarzutu i nawiązując do wcześniejszych rozważań wskazać trzeba, że w myśl § 7 ust. 2 w związku z ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. poz. 488), wydanego w wykonaniu delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy-Prawo o ruchu drogowym, właściwy komendant wojewódzki Policji występuje do starosty z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii praw jazdy w razie przekroczenia przez niego 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, sporządzonym wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych. Zgodnie zaś z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia wpisów ostatecznych do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, postanowieniem sądu o warunkowym umorzeniu postępowania, mandatem karnym albo orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Skoro w niniejszej sprawie wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. został sporządzony na podstawie wpisów ostatecznych, to Prezydent Miasta T. podejmujący decyzję na podstawie art. 114 ust.1 pkt 1 lit. b ustawy-Prawo o ruchu drogowym wnioskiem tym był związany. Wniosek ten do chwili wydania zaskarżonej decyzji nie został przez Komendanta zmieniony lub wycofany z uwagi na odpadnięcie przyczyny wystąpienia z takim wnioskiem. Wbrew odmiennym twierdzeniom pełnomocnika skarżącego organ pierwszej instancji nie był uprawniony do badania prawidłowości orzeczenia, na podstawie którego dokonano w ewidencji wpisów ostatecznych, które spowodowały, że przekroczona została liczba 24 punktów w ciągu jednego roku licząc od pierwszego naruszenia. Skarżący zresztą nie przedłożył jakiegokolwiek dowodu wskazującego na to, że zachodzi podstawa do usunięcia z ewidencji punktów przypisanych na podstawie wpisu ostatecznego, ograniczając się do niczym nie popartych twierdzeń, co tym bardziej zwalniało organ od jakiejkolwiek inicjatywy w tym zakresie. Także więc procesowy zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w rozważanej kwestii okazał się nieusprawiedliwiony.

Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną stosownie do art. 184 P.p.s.a.