Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SAB/Po 36/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Umorzono postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36, art. 37
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 § 2 pkt 9, art. 149 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. [...] IV SAB/Po 36/17 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Józef Maleszewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na bezczynność Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie utwardzenia działki 1. umarza postępowanie w zakresie wyznaczenia Wielkopolskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego terminu do załatwienia sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłości; 5. stwierdza, że przewlekłość nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 6. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę [...]zł (sto złotych)


UZASADNIENIE

IV SAB/Po 36/17

UZASADNIENIE

Pismem z dnia 3 kwietnia 2017 r. [...] (dalej również: "skarżący") wezwał Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do usunięcia naruszenia prawa w postaci bezczynności lub przewlekle prowadzonego postępowania odwoławczego w przedmiocie utwardzenia działki nr [...], obręb Modrze, Gmina Stęszew.

Pismem z dnia 4 kwietnia 2017 r. [...] wniósł skargę na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w sprawie utwardzenia ww. działki nr 37 (sygn. akt [...]).

Skarżący wskazał, że skarżona bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania prowadzonego przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotyczy postępowania odwoławczego w sprawie utwardzenia działki nr [...], Modrze, obręb Stęszew (sygn. akt [...]). Postępowanie to zostało zainicjowane na skutek odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 27 stycznia 2017 r., znak [...], umarzającej postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe w sprawie utwardzenia działki nr [...] przy ul. [...] w Modrzu, gm. Stęszew.

Zgodnie z metryką akt, organowi odwoławczemu doręczono akta sprawy w dniu 1 marca 2017 roku, które następnie podlegały dekretacji w dniu 3 marca 2017 roku. Następnie akta zostały przekazane po okresie dwóch tygodni do pracownika organu, który "prowadzi sprawę".

Skarżący wskazał, że dotychczas organ zdecydował, iż (1) prześle całość akt uzyskanych od organu I instancji z powrotem do tego organu celem ich uzupełnienia, i jak skarżący mniema, ponownego wysłania przez organu I instancji do organu II instancji oraz iż (2) wniesie do organu I instancji o przekazanie "wyjaśnień" w sprawie.

Skarżący wskazał, iż działania organu odwoławczego nie są nakierowane na rozpoznanie sprawy pod względem merytorycznym. W jego ocenie organ nie dokonał żadnych czynności, które miałyby na celu rozpoznanie sprawy. Jedyne czynności merytoryczne, tj. przekazanie całości akt z powrotem do organu I instancji w celu ich uzupełnienia oraz żądanie wyjaśnień od organu I instancji, nie znajdują oparcia w obowiązujących przepisach regulujących postępowanie administracyjne. Na organie I instancji ciąży ustawowy obowiązek przekazania całości akt do organu II instancji.

Skarżący podniósł, że przepisy postępowania administracyjnego nie przewidują także tego, aby organ II instancji wzywał organ I instancji o przedstawienie wyjaśnień, czy uzupełnień akt, a tym bardziej "zwracał" akta do organu I instancji. Oznacza to w konsekwencji, iż organ II instancji sam unicestwia możliwość prawidłowego rozpoznania sprawy, gdyż nie dysponuje od dnia 30 marca 2017 roku aktami sprawy organu I instancji. Organ II instancji nie ma zatem możliwości realizacji swojego ustawowego zadania, jakim jest weryfikacja prawidłowości wydanej decyzji przez organ I instancji.

Skarżący wskazał, że przed dniem 30 marca 2017 roku organ odwoławczy nie dokonał żadnej czynności (brak wpisu w metryce), która miałaby bezpośrednio prowadzić do rozpoznania sprawy w toku postępowania odwoławczego. Stan bezczynności organu ma miejsce ze względu na to, iż minął ustawowy termin do rozpoznania sprawy, a organ nie przedłużył prowadzonego postępowania. Prowadzone postępowania prowadzone jest w sposób przewlekły, gdyż albo brak jest działań mających doprowadzić do rozpoznania sprawy albo działania te mają charakter pozorny. Skarżący podniósł, iż dokonywanie w toku postępowania odwoławczego czynności bez podstawy prawnej, których rezultatem jest pozbawienie się przez organ odwoławczy materiału dowodowego, na podstawie którego ma zostać przeprowadzone postępowanie, jest wysoce zastanawiające. Ma ono na pewno negatywny wpływ na efektywność prowadzonego postępowania.

Skarżący wniósł o:

1. stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności;

2. stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. stwierdzenie, że organ prowadzi postępowanie w sposób przewlekły;

4. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie-postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

5. wyznaczenie organowi terminu do załatwienia sprawy;

6. nałożenie na organ grzywny;

7. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym;

8. zwrot kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, iż decyzją z dnia 27 stycznia 2017r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej: PINB) umorzył w całości prowadzone postępowanie w sprawie utwardzenia działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w Modrzu, gm. Stęszew. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł [...]. Powyższe odwołanie zostało przekazane do WWINB wraz z pismem PINB z dnia 28 lutego 2017r. ([...]). Po dokonaniu wstępnej analizy akt, mając na uwadze, że braki w aktach sprawy organu I instancji uniemożliwiają ustalenie czy decyzja wydana przez organ I instancji została prawidłowo doręczona stronom postępowania, pismem z dnia 30 marca 2017r. ([...]) WWINB przekazał akta sprawy organu I instancji w celu ich uzupełnienia oraz wyjaśnienia wskazanych kwestii. W związku z brakiem odpowiedzi PINB na powyższe pismo WWINB zwrócił się do organu I instancji o zwrot przekazanych wcześniej akt oraz o przekazanie wyjaśnień w przedmiotowej sprawie, wskazując jednocześnie nowy termin na załatwienie sprawy na dzień 18 maja 2017r. (pismo WWINB z dnia 18 kwietnia 2017r. sygn. [...]). W piśmie z dnia 20 kwietnia 2017r. ([...]) organ powiatowy wyjaśnił część z kwestii poruszonych w w/w pismach WWINB oraz przekazał do organu II instancji kopie posiadanych akt sprawy. Z kolei w piśmie z dnia 26 kwietnia 2017r. ([...]) PINB poinformował o fakcie przekazania zwrotnych poleceń odbioru zaskarżonej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. W związku z powyższym, pismem z dnia 27 kwietnia 2017r. ([...]) WWINB zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z prośbą o wypożyczenie akt sprawy organu I instancji.

Organ wskazał, że obowiązkiem organu odwoławczego jest zbadanie czy odwołanie zostało wniesione w określonym przepisami terminie. Mając na uwadze treść obowiązujących przepisów oraz orzecznictwo sądów administracyjnych, WWINB zobowiązany był do zbadania szeregu kwestii formalnych. Organ wskazał, że merytoryczne rozpoznanie odwołania nie jest ono możliwe bez ustalenia w/w kwestii formalnych, a ponadto obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrzenie odwołania w oparciu o całość zgromadzonych akt sprawy, co było niemożliwe ze względu na ich przekazanie przez organ I instancji do WSA w Poznaniu.

Organ wskazał, iż zawiadomił strony postępowania o niezałatwieniu sprawy w terminie ze względu na konieczność wystosowania pisma z dnia 30 marca 2017r. ([...]). WWINB wskazał w w/w piśmie nowy termin załatwienia sprawy na dzień 1 kwietnia 2017r., co mając na uwadze pierwotny termin na załatwienie sprawy (tj. 1 kwietnia 2017r.) stanowi oczywistą omyłkę organu (zamiast dnia 1 maja 2017r. wskazano dzień 1 kwietnia 2017r.). Niemniej jednak, w kolejnym piśmie skierowanym do stron postępowania (w piśmie z dnia 18 kwietnia 2017r. sygn. [...]) WWINB wskazał już poprawnie na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. nowy termin na załatwienie sprawy.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r., nr [...]utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 27 stycznia 2017 r., znak [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) – w brzmieniu obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r. – kontrola działalności administracji publicznej przez ww. sądy obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., tj. mających za przedmiot: (1) decyzje administracyjne; (2) postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; (3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; (4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.; dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Ponadto, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a. (obowiązującym od 15 sierpnia 2015 r.) kontrola ta obejmuje także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w Kodeksie postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI Ordynacji podatkowej oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę (w tym także skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.).

W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jej wniesienie jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy strona wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.). Przepis ten stanowi, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonych w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Niewyczerpanie przepisanych środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, iż przedmiotowa skarga była dopuszczalna, albowiem zarzucana bezczynność i przewlekłość dotyczyła braku rozpoznania przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego odwołania skarżącego od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 27 stycznia 2017 r., znak [...], umarzającej postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe w sprawie utwardzenia działki nr [...] przy ul. [...] w Modrzu, gm. Stęszew.

Skarżący pismem z dnia 3 kwietnia 2017 r. wezwał WWINB do usunięcia naruszenia prawa. Oznacza to, iż strona skarżąca przed wniesieniem skargi na bezczynność i przewlekłość wyczerpała tryb przewidziany w art. 37 k.p.a., zgodnie z którym, na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonych w myśl art. 36 k.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Ponadto zgodnie z art. 35 § 2 k.p.a. niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Ponadto zgodnie z art. 36 § 2k.p.a. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

W przypadku skarg na bezczynność kontroli sądu poddawany jest brak aktu lub czynności w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w określonej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie mają znaczenia powody, dla jakich akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, jak również to, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną, czy niezawinioną opieszałością organu.

Ustawodawca wprowadzając do polskiego prawa pojęcie przewlekłości postępowania nie dokonał jego zdefiniowania, ani też nie dał istotnych wskazówek, które pozwoliłyby różnicować owo pojęcie od znanego już terminu bezczynność organu. Ani przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, ani ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie definiują pojęcia przewlekłości postępowania. Należy je interpretować zatem na podstawie ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy.

O przewlekłości postępowania można mówić wówczas, gdy organ nie podejmuje żadnych działań, uwzględniając czas niezbędny do ich podjęcia, a więc, gdy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne z przyczyn leżących po stronie organu. O ile podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, o tyle nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ. Przewlekłość postępowania jest bowiem stanem sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ podejmował czynności w sprawie. O przewlekłości mówimy, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, nie pozostając jednocześnie w bezczynności, a podejmowane przez ten organ czynności procesowe nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. Inaczej rzecz ujmując przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. (tak NSA w wyroku z dnia 26 października 2012 r. sygn. akt II OSK 1956/12). A contrario nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego.

W ocenie Sądu Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w niniejszej sprawie działał przewlekle. W dniu 1 marca 2017 r. do WWINB wpłynęło z PINB odwołanie [...] wraz z teczką "0" akt sprawy. Pozostałe akta znajdowały się w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu w związku ze złożoną przez [...] skargą na bezczynność. WWINB działał przewlekle, ponieważ dopiero po 29 dniach, t.j. 30 marca 2017 r. zwrócił do PINB akta sprawy w celu ich uzupełnienia o zwrotne potwierdzenia odbioru i wyjaśnienie na jakiej podstawie PINB ustalił pełnomocników w sprawie. Sąd wskazuje, że WWINB przez 29 dni nie podjął żadnych czynności w celu merytorycznego załatwienia sprawy. Zgodnie z art. 35 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Organ swoją zwłokę tłumaczy obowiązkiem ustalenia kwestii formalnych dotyczących możliwości rozpoznania merytorycznego sprawy, biorąc pod uwagę termin wniesienia odwołania. Sąd wskazuje, że ta kwestia formalna dotycząca doręczenia decyzji i zwrotnego potwierdzenia odbioru nie wymaga znacznego nakładu pracy i powinna zostać sprawdzona niezwłocznie po otrzymaniu akt. W dzisiejszych czasach technologia (e-mail, skan, faks) pozwala na załatwienie takich spraw w bardzo krótkim czasie. Nie znajduje uzasadnienia zwłoka 29 dni, by rozpocząć analizę sprawy pod względem formalnym, a następnie zwrócić akta w celu uzupełnienia zwrotek. PINB dla powiatu poznańskiego i WWINB mają siedzibę w Poznaniu odpowiednio na ul. Zielonej i Al. Niepodległości. Wysłanie pracownika w celu ustalenia wątpliwych kwestii, ew. skserowanie lub zeskanowanie lub odebranie akt sprawy zajęłoby kilka godzin, a nie 29 dni.

WWINB powinien załatwić sprawę w ciągu 30 dni. Zgodnie z art. 36 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Organ o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy poinformował dopiero pismem z dnia 18 kwietnia 2017 r., po wniesieniu 3 kwietnia 2017 r. wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez [...]. Organ poinformował o nowym terminie załatwienia sprawy dopiero 15 dni po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. WWINB posiadał akta sprawy od 1 marca 2017 r., natomiast 30 marca 2017 r. stwierdził, że są niekompletne i odesłał je do PINB w celu uzupełnienia. Strona dopiero po interwencji (wezwanie do usunięcia naruszenia prawa) została poinformowana o nowym terminie załatwienia sprawy. Organ przez ponad 1,5 miesiąca nie poinformował strony o nowym terminie załatwienia sprawy.

W ocenie Sądu organ dopuścił się bezczynności, gdyż wprawdzie prowadził postępowanie, ale w ustawowym terminie – mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności określonej w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie i nie poinformował strony o nowym terminie. Zrobił to dopiero po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Dalsze postępowanie WWINB było zgodne z procedurą administracyjną. W dniu 18 maja 2017 r. organ poinformował o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do 19 czerwca 2017 r. z powodu niemożliwości wypożyczenia z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego akt sprawy, natomiast w dniu 14 czerwca 2017 r. WWINB wydał decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W tym miejscu Sąd wskazuje na pogląd dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którym brak akt administracyjnych nie jest przeszkodą do rozpoznania sprawy. To bowiem rzeczą organu jest zorganizować pracę tak, by pozostawać w posiadaniu albo samych akt administracyjnych, albo ich kopii w razie zaistnienia konieczności ich przekazania innemu organowi. Dzisiejsze środki techniczne są w pełni wystarczające, by sprawnie i skutecznie rozwiązać ten problem. Bierne oczekiwanie na zwrot akt jest bezczynnością (por. wyrok WSA z 19.12.2012 r., IV SA/Po 1075/12, CBOSA, i tam przywołane orzeczenia), która w konsekwencji uzasadnia również zarzut przewlekłego prowadzenia postępowania.

Skoro rozpoznanie odwołania skarżącego nastąpiło po wniesieniu skargi (WWINB w dniu 14 czerwca wydał decyzję nr [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 27 stycznia 2017 r., znak [...]), a przed dniem wydania wyroku w sprawie, musiało to skutkować umorzeniem postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., jak też Sąd orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku. Zgodnie z ww. przepisem Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe.

Nadal na Sądzie spoczywał określony w art. 149 § 2 p.p.s.a. obowiązek stwierdzenia, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd zważył, że stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dla oceny, czy bezczynność i przewlekłość organu miała charakter rażącego naruszenia prawa w każdej sprawie konieczna jest indywidualna ocena. Nie jest wystarczające samo przekroczenie ustawowych terminów, musi być ono znaczne, bądź też przejawiać się w braku jakiejkolwiek reakcji organu na wniosek strony.

Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia.

Termin rozpoznania odwołania skarżącego został przez organ bezsprzecznie przekroczony, jednak Sąd uznał, że działanie to nie było zamierzone i wynikało z nieprawidłowej organizacji pracy organu. Bezczynność nie miała charakteru rażącego. WWINB w dniu 18 kwietnia 2017r. wyznaczył termin załatwienia sprawy, następnie kolejny nowy termin, a następnie wydał decyzję merytoryczną. Należy uznać, że bezczynność trwała od momentu przekazania akt WWINB, czyli od 1 marca 2017 r. do 18 kwietnia 2017 r. (kiedy to organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy). W międzyczasie organ zwrócił akta do PINB celem uzupełnienia i pozostawał w przekonaniu, że nie jest bezczynny. W związku z czym nie można uznać tej bezczynności za dokonaną z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania, za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezspornie ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Rażące naruszenie prawa musi posiadać zatem pewne dodatkowe cechy w stosunku do tego stanu, który może być podstawą stwierdzenia przewlekłości. Stan przewlekłości postępowania jest faktem i dla jego stwierdzenia nie ma znaczenia przeświadczenie organu o jego prawidłowym prowadzeniu. Przeświadczenie to ma natomiast znaczenie dla oceny charakteru naruszenia prawa (por.: wyrok WSA z 20.08.2015 r., II SAB/Bk 38/15, CBOSA; P. Kornacki, Skarga na przewlekłość postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 355).

W ocenie Sądu przewlekłość organu polegająca na braku podjęcia żadnych działań przez 29 dni, a następnie zwrot akt do organu I instancji w celu uzupełnienia zwrotek i kwestii dot. pełnomocnictw nie jest przewlekłością o charakterze rażącym. Sąd podkreśla ponownie, że czynności polegające na ocenie formalnej akt sprawy powinny zostać dokonane niezwłocznie, jednak czas 29 dni nie jest okresem uzasadniającym rażący charakter przewlekłości. Organ powinien jednak rozważyć wprowadzenie takiej organizacji pracy, która wykluczy powstawanie tego typu przewlekłości w przyszłości.

Należy oddalić żądanie wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., gdyż wobec wydania przez skarżony organ decyzji kończącej postępowanie, zasadność, a przede wszystkim potrzeba (celowość) wymierzenia żądanej grzywny – o w przeważającej mierze dyscyplinującej funkcji – już odpadła. Ponadto uznanie, że bezczynność i przewlekłość nie miały miejsca z rażącym naruszeniem prawa może stanowić jedną z przesłanek odmowy wymierzenia organowi grzywny. Wymierzenie grzywny winno być związane z oceną sposobu prowadzenia postępowania administracyjnego. Mając na uwadze, że w sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa w zakresie bezczynności i przewlekłości, ani też nie można zarzucić organowi podejmowania działań nie zmierzających do zakończenia sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie znalazł racjonalnych przesłanek do wymierzenia organowi grzywny. Tym niemniej omyłkowo nie zawarto w tym zakresie rozstrzygnięcia w sentencji wyroku, gdyż nie orzeczono o oddaleniu skargi w pozostałym zakresie w terminie 14 dni. W świetle treści art.157 p.p.s.a. Sad z urzędu nie może dokonać uzupełnienia wyroku w tym zakresie. Jest to możliwe wyłącznie na wniosek strony wniesiony w terminie 14 dni od doręczenia odpisu wyroku z uzasadnieniem.

O zwrocie kosztów Sąd postanowił w punkcie 5 sentencji wyroku na mocy art. 200 p.p.s.a.