Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 169/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 67 par. 1, art. 68, art. art. 76 par. 1, art. 68
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Andrzej Kuba Protokolant Monika Tutak-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Spółki z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt VI SA/Wa 1020/10 w sprawie ze skargi K. Spółki z o.o. w B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W., 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz K. Spółki z o.o. w B. kwotę 1020 (tysiąc dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 24 sierpnia 2010 r. oddalił skargę "K." Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej: skarżąca Spółka) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] lutego 2010 r., w przedmiocie kary pieniężnej.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2008 r. na drodze krajowej nr 61 inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową pojazdu marki Scania wraz z naczepą marki Bodex należącego do "K." Sp. z o.o., którym wykonywany był transport drogowy rzeczy na trasie B. – O. Pojazdem tym kierował S. K. W wyniku przeprowadzonego ważenia pojazdu wraz z naczepą przy użyciu statycznych, przenośnych wag stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych nacisków na pojedynczej osi napędowej pojazdu o 2,49 t oraz na potrójnej osi nienapędowej naczepy o 1,33 t, a także przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 0,38 t. Powyższe zostało udokumentowane protokołem kontroli z dnia [...] lipca 2008 r., który został podpisany przez kierowcę.

Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w B. zawiadomił "K." Sp. z o.o. o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku z przeprowadzoną kontrolą.

W nawiązaniu do otrzymanego zawiadomienia "K." Sp. z o.o. w piśmie z dnia 15 lipca 2008 r. wskazała na nieprawidłowości w treści protokołu kontroli podnosząc, iż wskazany w protokole pojazd marki Scania nie jest trzyosiowy i nie był zarejestrowany w 2004 r., a naczepa nie jest dwuosiowa i nie została zarejestrowana w 2005 r. Ponadto strona podniosła, iż zachodzi sprzeczność między treścią samego protokołu, a treścią załącznika do niego. Z treści załącznika wynikało bowiem, że kontrola dotyczyła zupełnie innego zespołu pojazdów, którym kierował inny kierowca i którym wykonywany był przewóz rzeczy na trasie z Polski do Litwy. Z uwagi na powyższe sprzeczności, które w ocenie skarżącej Spółki nie pozwalały na jednoznaczne ustalenie, czy stwierdzone uchybienia dotyczą jej pojazdu, wniosła ona o umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na powyższe pismo organ w piśmie z dnia 23 lipca 2008 r. poinformował stronę, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, gdyż omyłkowe zapisy w protokole kontroli oraz w załączniku do niego nie miały wpływu na faktyczne przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków osi na drodze w związku z realizowanym przez stronę przewozem drogowym. Organ podkreślił przy tym, że kierowca nie wniósł podczas kontroli żadnych zastrzeżeń do przeprowadzonego dowodu w zakresie sposobu ważenia i jego wyników, z którymi zapoznał się osobiście.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ I instancji) nałożył na "K." Sp. z o.o. karę pieniężną łącznej w kwocie 6.000 zł za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach oraz za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie skarżącej Spółki decyzją z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę Spółki na decyzje organu odwoławczego uznał, iż zasługiwała ona na uwzględnienie, gdyż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego przez organy rozstrzygnięcia. Sąd wskazał, iż w aktach sprawy znajdował się protokół kontroli z dnia [...] lipca 2008 r. wraz z załącznikiem stanowiącym jego integralną część, którego zapisy były podstawą nałożenia na stronę kary pieniężnej. Pomiędzy treścią protokołu kontroli, a załącznikiem zachodziły jednak istotne rozbieżności. Sprzeczność między załącznikiem, a protokołem polegały na tym, że załącznik stwierdzał przekroczenia odnoszące się zupełnie do innego pojazdu niż wymieniony w protokole, nie należącego do skarżącej, o innych numerach rejestracyjnych, przewożącego inny towar, na innej trasie i kierowanego przez innego kierowcę. Ponadto, niektóre cechy kontrolowanego pojazdu wskazane w samym protokole, dotyczące roku zarejestrowania ciągnika siodłowego i naczepy, a także ilość osi ciągnika i naczepy były niezgodne z rzeczywistością. W ocenie WSA organy obu instancji nie podjęły żadnych czynności w celu wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności w protokole kontroli ograniczając się do stwierdzenia, że rozbieżności te są wynikiem oczywistej omyłki pisarskiej, ponadto brak było podstaw, aby uznać, iż fakt podpisania bez zastrzeżeń przez kierowcę protokołu kontroli oraz załącznika zwalniał organy z obowiązku wyjaśnienia niejasności zaistniałych w jego treści.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji pismem z dnia [...] września 2009 r. zawiadomił skarżącą Spółkę, iż prowadzone jest postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzonych naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnych parametrów kontrolowanego w dniu [...] lipca 2008 r. pojazdu. Poinformował stronę o przysługujących jej uprawnieniach oraz zawiadomił, iż w dniu 22 września 2009 r. zostanie przeprowadzony dowód w postaci przesłuchania inspektora, który przeprowadzał kontrolę pojazdu.

Organ wskazał, iż przesłuchiwany świadek - inspektor transportu drogowego opisał przebieg kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2008 r., podczas której stwierdził naruszenia wskazane w liście naruszeń. Zeznał, iż w samym protokole omyłkowo wpisał inny numer pojazdu i naczepy, trasę przejazdu, masę ładunku wyrobów metalowych oraz nazwisko kierowcy. Stwierdził, iż mylne opisy pierwszego akapitu w liście stwierdzonych naruszeń były prawdopodobnie pozostałością po starym opisie naruszeń z innej kontroli, natomiast dalszy opis rodzajowych naruszeń oraz opis pod nimi był prawidłowy.

Ponadto organ I instancji wskazał, iż został przesłuchany również kierowca kontrolowanego pojazdu. Z protokołu przesłuchania tego świadka wynikało, iż prowadzony przez niego pojazd (ciągnik siodłowy wraz z naczepą) został poddany kontroli w dniu [...] lipca 2008 r. przez inspektora transportu drogowego, który skontrolował również przedłożone przez niego dokumenty. Kierowca zeznał, iż nie pamięta danych liczbowych przekroczeń. Wskazał, iż nie posiadał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Podczas kontroli został zatrzymany dowód rejestracyjny pojazdu z powodu braku ważnych badań technicznych. Zeznał ponadto, iż podczas kontroli zostały sporządzone dwa protokoły, które zostały przez niego podpisane, dokładnie ich nie czytał, zapoznał się z nimi pobieżnie.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. organ I instancji nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną w łącznej kwocie 6.000 zł, za:

1) przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 ton:

- dla pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych o nacisku osi: powyżej 9,0 ton do 9,5 tony i za każde rozpoczęte przekroczenie o 0,5 tonu powyżej 9,5 tony dodatkowo – kara pieniężna w kwocie 3.000 zł, zgodnie z lp. 6 pkt 7 lit. d), e) załącznika nr 2 do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm., dalej: ustawa o drogach publicznych),

2) przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 ton: - dla potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m o sumie nacisków osi powyżej 21,8 ton do 23,3 tony – kara pieniężna w kwocie 2.400 zł, zgodnie z lp. 6 pkt 6 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych,

3) przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego składającego się z dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy powyżej 40,0 ton do 50,0 ton – kara pieniężna w kwocie 600 zł, zgodnie z lp. 9 pkt 5 lit. b) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych.

W uzasadnieniu organ I instancji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania oraz przytaczając zeznania świadków: kontrolującego inspektora i kierowcy, uznał za błędny wpis zawarty w załączniku do protokołu kontroli, opisujący inny pojazd, kierowcę, ładunek oraz trasę przejazdu, niż były w rzeczywistości. Natomiast same wyniki ważenia w ocenie organu I instancji były prawidłowe, te same wartości zostały wpisane w załączniku do protokołu kontroli w opisie stwierdzonych naruszeń. Organ wskazał jednocześnie, iż potwierdzeniem tego, że stwierdzone wartości naruszeń dotyczą kontrolowanego przejazdu była znajdująca się w aktach sprawy pomocnicza tabela przeliczeniowa, w której zostały wpisane stwierdzone wartości. Tabela ta tworzona była odrębnie dla każdego kontrolowanego pojazdu. Powyższy dokument został podpisany przez kierowcę bez uwag z adnotacją o rezygnacji z drugiego ważenia

Główny Inspektor Transportu Drogowego, rozpoznając odwołanie skarżącej Spółki, wydał decyzję z dnia [...] lutego 2010 r., którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, iż protokół kontroli nie był jedynym dowodem w sprawie. Wskazał na dowody z przesłuchań świadków: kontrolującego inspektora oraz kierowcy. Podkreślił, iż strona nie kwestionowała faktu przekroczenia dopuszczalnego nacisku na osi oraz przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu ani prawidłowości przeprowadzonego ważenia. W ocenie organu odwoławczego protokół kontroli oraz pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie zawierały niezbędne informacje do wydania decyzji o nałożeniu wskazanej kary pieniężnej.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła skarżąca spółka. Sąd I instancji w zaskarżonym tu wyroku doszedł do przekonania, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyjaśnił, iż punktem wyjaśnia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji był wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. VI SA/Wa 88/09, który stał się prawomocny 6 czerwca 2009 r. Zawierał on bowiem ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, a także wskazał, że rozbieżności pomiędzy treścią protokołu kontroli, a załącznikiem należało wyjaśnić poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego. W tym celu Sąd I instancji wskazał, iż organ powinien uzyskać wyjaśnienia od osób, które bezpośrednio uczestniczyły w kontroli, ewentualnie przeprowadzić inne dowody niezbędne do ustalenia istotnych okoliczności stanu faktycznego.

W ocenie WSA organy zastosowały się do wytycznych Sądu, przeprowadziły dowód z zeznań świadków - osób, które bezpośrednio uczestniczyły w kontroli, tj. kontrolującego inspektora i kierowcy. W oparciu o dotychczasowy materiał dowodowy i zeznania świadków było uprawnione zatem stwierdzenie organów, iż do wskazanych naruszeń doszło a rozbieżności dotyczące opisu pojazdu, wskazania danych kierowcy, ładunku oraz trasy przejazdu nie podważają stwierdzonych i prawidłowo opisanych naruszeń. Jak trafnie podkreślił organ I instancji, naruszenia były wskazane w trzech dokumentach: w protokole kontroli, w liście stwierdzonych naruszeń, stanowiącej załącznik do protokołu oraz w pomocniczej tabeli przeliczeniowej. Wszystkie dokumenty zostały podpisane przez kierowcę bez zastrzeżeń.

Przeprowadzone postępowanie zdaniem WSA wykazały, iż rozbieżności między danymi wskazanymi w protokole, a rzeczywistymi danymi nie podważyły stwierdzonych naruszeń odnośnie przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Sąd I instancji podkreślił, że w wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r. nie podważył całej treści protokołu kontroli, natomiast organy po ponownym rozpatrzeniu sprawy trafnie uznały, iż pomimo rozbieżności w protokole doszło do naruszeń wskazanych w materiale dowodowym, zarówno w odniesieniu do nacisków osi, jak i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, prawidłowo zastosowały przepisy prawa, w tym łącznego wyliczenia kary za każde przekroczenie, zatem zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.

W imieniu skarżącej Spółki pełnomocnik zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego od strony przeciwnej wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Kasator zarzucił naruszenie:

1.) przepisów postępowania, o których mowa w art. 174 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z dnia 2002, Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) tj.:

- art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: k.p.a.), poprzez przyjęcie ustalenia faktycznego organu, dokonanego z naruszeniem obowiązku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zasady swobodnej oceny dowodów, że pojazd marki Scania, wraz z naczepą, należący do skarżącej Spółki, przekroczył dopuszczalne naciski osi i dopuszczalną masę całkowitą, stwierdzone w protokole kontroli z dnia [...] lipca 2008 r., sporządzonym przez inspektora transportu drogowego Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego.

2.) art. 134 § 1 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a polegające na:

a.) pominięciu rozpoznania zarzutów skargi dotyczących:

- naruszenia przez organ: art. 67 § 1 k.p.a. i art. 68 k.p.a. poprzez ustalenie, że protokół przedmiotowej kontroli, sporządzony przy wykorzystaniu innego protokołu, z uprzednio przeprowadzonej kontroli, spełnia przewidziane dla niego wymogi,

- naruszenia art. 76 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że protokół kontroli spełniał cechy dokumentu urzędowego i korzystał z domniemania zgodności z prawdą,

b.) braku wyjaśnienia przyczyn pominięcia tych zarzutów.

3.) art. 151, art.145 § 1 pkt 1 lit, c) p.p.s.a. w zw. z art. 76 § 1, art.77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek przyjęcia, że doszło do naruszenia przez pojazd skarżącego dopuszczalnych nacisków uzasadniających wymierzenia kary pieniężnej w wysokości ustalonej przez organ, mimo że ustalenia faktyczne dokonane przez organ i przyjęte przez Sąd I instancji w zakresie istnienia tego naruszenia, zostały dokonane z naruszeniem zasad postępowania dowodowego, mającym istotny wpływ na wynik postępowania, które to naruszenia uzasadniały uwzględnienie skargi.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w którym kasator podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego nie skorzystał z prawa do wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności należy rozpoznać ten drugi z zarzutów, ponieważ dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. wyrok NSA z 9 marca 2005 t., FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120; zob. szerzej J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 419). Należy także podkreślić, iż z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że o ich skuteczności nie decyduje każde naruszenie przez wojewódzki sąd administracyjny przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.

Na należy zauważyć, iż przedmiotowa skarga kasacyjna oparta jest wyłącznie na zarzutach naruszenia przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na: pominięciu rozpoznania zarzutów skargi dotyczących:

- naruszenia przez organ: art. 67 § 1 k.p.a. i art. 68 k.p.a. poprzez ustalenie, że protokół przedmiotowej kontroli, sporządzony przy wykorzystaniu innego protokołu, z uprzednio przeprowadzonej kontroli, spełnia przewidziane dla niego wymogi,

- naruszenia art. 76 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wadliwie sporządzony protokół kontroli (zawierający nieprawdziwe dane) spełniał cechy dokumentu urzędowego i korzystał z domniemania zgodności z prawdą,

- braku wyjaśnienia przyczyn pominięcia tych zarzutów.

Wskazany przepis art. 141 § 4 ma charakter formalny i określa niezbędne elementy, jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Są nimi: zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Funkcja uzasadnienia wyroku wyraża się bowiem i w tym, że jego adresatem, oprócz stron, jest także Naczelny Sąd Administracyjny. Tworzy to więc po stronie wojewódzkiego sądu administracyjnego obowiązek wyjaśnienia motywów podjętego rozstrzygnięcia w sposób, który umożliwi przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia w sytuacji, gdy strona postępowania zażąda, poprzez wniesienie skargi kasacyjnej, jego kontroli (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1620/10; wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10). Okoliczność zaś, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie analizowano merytorycznie wszystkich zarzutów podniesionych w skardze, może stanowić naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., ale tylko w sytuacji wykazania wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt I GSK 1172/09). W analizowanej sprawie mamy do czynienia właśnie z takim przypadkiem. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się znaczenie funkcji dowodowej protokołu z kontroli drogowej i wymóg sporządzenia go z odpowiednią starannością (np. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1399/10; wyrok NSA z dnia 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 378/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1224/04 LEX nr 205475; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 maja 2004 r., sygn. akt II SA/WA 4151/02 LEX nr 148941). Uwzględniając cel, jak również logikę czynności kontrolnych przeprowadzanych przez uprawnione organy administracji publicznej na podstawie ustawy o transporcie drogowym stwierdzić należy, że istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, a nie prawny. W konsekwencji powinien on czynić zadość wymogom określonym w art. 68 k.p.a. Jako zaś dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe i w ich zakresie działania, stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2008 r., sygn. akt II GSK 50/08). Będąc w zasadzie jedynym dokumentem stanowiącym materiał dowodowy w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, w zakresie odnoszącym się do jego treści nie może zawierać żadnych wątpliwości co do rzeczywistych faktycznych okoliczności sprawy (por. wyrok NSA z dni a 17 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 378/09).

Konfrontując powyższe ze znajdującym się w aktach sprawy administracyjnej protokołem kontroli drogowej z dnia [...] lipca 2008 r. są podstawy do uznania, że przebieg i wynik przeprowadzonej kontroli drogowej utrwalony został w nim w sposób niekorespondujący (niezgodny) z rzeczywistym stanem rzeczy. Przedmiotowy protokół (oraz jego załącznik stanowiący jego integralną część), co jest bezsporne, zawiera bardzo liczne błędne zapisy dotyczące: ilości osi kontrolowanego pojazdu, daty jego zarejestrowania oraz ilości osi naczepy, daty jej rejestracji, jak również danych dotyczących pojazdu i jego kierowcy, rodzaju przewożonego ładunku i trasy przejazdu. A zatem uznać należy, iż nie został on sporządzony prawidłowo, rzetelnie i zgodnie z wymogami prawa (art. 74 ustawy o transporcie drogowym i art. 68 k.p.a.). Stąd też ujawnione w jego treści istotne okoliczności dla ustalenia stanu faktycznego sprawy nie mogą być uznane za wiarygodne.

Mimo stanowiska WSA zawartego w pierwszym wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 88/09) przeprowadzone przez organy dodatkowe postępowanie dowodowe w sprawie polegające na przesłuchaniu światków, tj. inspektora dokonującego kontroli i kierowcy zatrzymanego do kontroli pojazdu, w ocenie NSA, jego wyniki nie doprowadziły do konwalidacji protokołu, który jest wadliwy w sposób kwalifikowany. Przesłuchany kierowca zeznał wprawdzie, iż kierowany przez niego pojazd był poddany kontroli w dniu [...] lipca 2008 r. i w trakcie tejże kontroli stwierdzono przekroczenia dopuszczalnych nacisków na osi oraz przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej, nie pamiętał jednak danych liczbowych przekroczeń. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego same zeznania inspektora dokonującego kontroli, który sporządził wadliwy protokół w dniu [...] lipca 2008 r. (a które zostały złożone po upływie roku czasu od dokonanej kontroli, tj. w dniu 22 września 2009 r.), wskazujące na to, iż omyłkowo wpisał do sporządzonego przez siebie protokołu inny numer pojazdu i naczepy, trasę przejazdu, masę ładunku wyrobów metalowych oraz nazwisko kierowcy pojazdu, a mylne opisy pierwszego akapitu w liście stwierdzonych naruszeń były prawdopodobnie pozostałością po starym opisie naruszeń innej kontroli, nie pozwalają na uznanie, iż organ udowodnił naruszenia wskazane w powtórnej decyzji w tej sprawie. Należy zaakcentować, iż zarówno doktryna jak i judykatura podkreślają, iż odpowiedzialność administracyjna za popełnione wykroczenia drogowe, określone zarówno w ustawie o transporcie drogowym, jak i w innych przepisach krajowych, co do zasady jest oderwana od kwestii winy odpowiedzialnego, a także od zaistnienia szkody bądź stanu zagrożenia nią. W tak ukształtowanym modelu odpowiedzialności podstawowe znaczenie ma ustalenie w sposób rzetelny i jednoznaczny stanu faktycznego sprawy w toku kontroli drogowej. Zasadniczo bowiem jedynie na tym etapie postępowania, jeśli jest ono prowadzone prawidłowo, strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy nastąpiło określone naruszenie przepisów oraz na kwalifikację tego przekroczenia. Najważniejszym dokumentem odzwierciedlającym stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli jest protokół z kontroli wraz z jego załącznikiem, stanowiącym jego integralną część. W przedmiotowej sprawie nie został on sporządzony poprawnie i nie odzwierciedla stanu faktycznego sprawy. A zatem wynik tej kontroli (przedmiotowy protokół) nie daje podstaw do nałożenia kary. Nie został on konwalidowany innymi środkami dowodowymi, takimi jak przesłuchanie inspektora, który sporządził ten wadliwy protokół, przeprowadzone po upływie roku od dokonania kontroli, czy kierowcy, który zeznał, iż nie pamięta wielkości stwierdzonych naruszeń. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także zdania WSA wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż we wcześniejszym wyroku z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa, WSA dokonał wiążącej oceny prawnej w tej sprawie. Sąd ten bowiem w tym wyroku uwzględnił skargę Spółki z powodu naruszenia przez organy administracji przepisów procesowych w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość dokonanego przez organy rozstrzygnięcia oraz stwierdził, że uchybienia formalne poczynione przez organy obu instancji uniemożliwiły rozstrzygnięcie pod względem materialno prawnym.

W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadne zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w tej sprawie, ponieważ w Sąd ten dokonując kontroli orzeczenia administracyjnego winien był dostrzec naruszenie przez organ art. 67 § 1 k.p.a., art. 68 k.p.a., art. 76 k.p.a., art. 77§ 1k.p.a. i art. 80 k.p.a., i w następstwie tego skargę uwzględnić w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną i w oparciu o art. 185 § 1 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w oparciu o art. 203 pkt 1) p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a.