Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 375/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 162 par 2, art 169 par 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi PHUP "Z." Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 18 grudnia 2015 r. nr [...] , Prezydent Miasta [...] a określił Przedsiębiorstwu Handlowo-Usługowo-Produkcyjnemu "Z" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w z siedzibą w M. (dalej: "Spółka", "Skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie [...] zł. Decyzję tę, wraz z pouczeniemo terminie i sposobie wniesienia odwołania, doręczono skutecznie Spółce w dniu 21 grudnia 2015 r. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej "O.p."), upłynął 4 stycznia 2016 r.

Pismem z 4 stycznia 2016 r., nadanym w urzędzie pocztowym 8 stycznia 2016 r., F. M., działający w charakterze pełnomocnika Spółki, złożył odwołanie od ww. decyzji. Do odwołania załączył udzielone mu w dniu 4 stycznia 2016 r. pełnomocnictwo.

Postanowieniem z 3 lutego 2016 r. nr [...] , Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej: "Kolegium") stwierdziło uchybienie przez Spółkę terminu do wniesienia odwołania od opisanej na wstępie decyzji.

Pismem z 2 lutego 2016 r., nadanym w tej samej dacie w urzędzie pocztowym, a które wpłynęło do Kolegium 4 lutego 2016 r., pełnomocnik Spółki wniósł o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z dnia 18 grudnia 2015 r., dołączając to odwołanie do wniosku. W uzasadnieniu pełnomocnik Spółki wskazał, że ww. decyzję otrzymał w dniu 21 grudnia 2015 r., lecz z przyczyn od niego niezależnych nie był w stanie złożyć odwołania w ustawowym terminie. Wyjaśnił, że od 17 listopada 2015 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim, w związku z przewlekłą chorobą zagrażającą jego zdrowiu, oraz że codziennie dojeżdżał na długotrwałe i męczące zabiegi w klinice w P.

Celem udokumentowania wskazanych okoliczności, pełnomocnik przedłożył kserokopie: zwolnienia lekarskiego, karty informacyjnej leczenia w Zakładzie [...] w P. oraz pełnomocnictwa szczególnego.

Postanowieniem z dnia 15 lutego 2016 r. nr [...] , Kolegium odmówiło Spółce przywrócenia terminu do wniesienia dowołania do decyzji z dnia 18 grudnia 2015 r.

W uzasadnieniu, po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy, Kolegium wskazało na wynikające z art. 162 § 1 i § 2 O.p. przesłanki przywrócenia terminu i stwierdziło, że wnioskodawca nie spełnił dwóch z nich. Nie uprawdopodobnił on bowiem w sposób niebudzący wątpliwości, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy, jak również nie dochował terminu do wniesienia podania, wynoszącego 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi.

W ocenie Kolegium, argumenty wnioskodawcy wskazujące, że uchybienie terminu do wniesienia dowołania nastąpiło z uwagi na zły stan zdrowia, w żaden sposób nie zasługiwały na uwzględnienie, gdyż materiał dowodowy sprawy nie potwierdza wskazanych przez wnioskodawcę okoliczności. Co prawda, w okresie od dnia doręczenia decyzji do dnia upływu terminu do wniesienia odwołania pełnomocnik Spółki był niezdolny do pracy z powodu choroby, ale z przedłożonych dokumentów nie wynika, czy stan zdrowia uniemożliwił mu podjęcie czynności umożliwiających terminowe wniesienie odwołania. Jak bowiem wynika z oświadczenia pełnomocnika i przedłożonej karty leczenia w Zakładzie [...] , w okresie od 6 listopada 2015 r. do 4 stycznia 2016 r. F. M. w ramach opieki medycznej poddawany był zabiegom [...] , na które codziennie dojeżdżał. Kolegium zauważyło, że dla oceny, czy choroba stanowi okoliczność uprawdopodobniającą brak winy w uchybieniu terminowi nie można pominąć faktu, iż pełnomocnik dojeżdżał na zabiegi bez pomocy osób trzecich, więc mógł również w tym czasie sporządzić odwołanie i wysłać w terminie do organu podatkowego.

Jednakże Kolegium nie uznało powyższej okoliczności za przesądzającą

o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wskazało natomiast,

że dopiero 4 stycznia 2016 r. Prezes Zarządu Spółki udzielił F. M. pełnomocnictwa do reprezentowania Spółki w sprawie odwołania dotyczącego podatku od nieruchomości, a więc w ostatnim dniu do złożenia odwołania. To zaś oznacza, że podnoszony przez pełnomocnika stan jego zdrowia nie ma znaczenia, gdyż do dnia 4 stycznia 2016 r. nie reprezentował on Spółki w sprawie odwołania od ww. decyzji.

Zdaniem Kolegium, F. M. jako biegły sądowy z dziedziny prawa podatkowego, księgowości i finansów przedsiębiorstw, z racji wykonywanego zawodu był zobowiązany do zachowania szczególnej staranności przy wypełnianiu zlecenia. W ocenie Kolegium, podejmując się czynności pełnomocnika, miał on świadomość, że 4 stycznia 2016 r. jest ostatnim dniem do złożenia odwołania, co potwierdza złożone przez niego oświadczenie. Skoro sporządził odwołanie 4 stycznia 2016 r. a nadał je w placówce pocztowej dopiero 8 stycznia 2016 r., to posiadał stosowną wiedzę, że odwołanie zostało złożone po terminie. To zaś oznacza, że już 8 stycznia 2016 r. pełnomocnik Spółki, mając na uwadze art. 162 § 2 O.p., winien wraz z odwołaniem zwrócić się z podaniem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Wskazaną czynność procesową dokonał dopiero 2 lutego 2016 r., a więc z przekroczeniem terminu 7 dni, przewidzianego we wskazanym przepisie. Stosownie do art. 163 § 3 O.p., przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne.

Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] skargę na postanowienie Kolegium, domagając się (cyt.) "przywrócenia wnoszonego terminu, uwzględnienia faktu złożenia w terminie odwołania od decyzji jako że uchybienie nastąpiło z przyczyn na które pełnomocnik nie miał wpływu". Skargę tę sporządził, występujący jako pełnomocnik Skarżącej, pracownik Spółki - F. M.

W osnowie skargi zaskarżonemu aktowi zarzucono: błędną interpretacje zaistniałych faktów w sprawie, zastosowanie w niekorzystny sposób i nadinterpretację prawa, w sposób lekceważący pomijanie przedstawianych przez pełnomocnika dokumentów świadczących na jego korzyść. Nadto w uzasadnieniu wskazano na naruszenie przepisów O.p., a w tym: art. 122, art. 187 § 1, art. 197 § 1 i art. 162 o.p.

W uzasadnieniu pełnomocnik Spółki podniósł, że z akt sprawy wynika,

iż zachorował na najpoważniejszą z chorób, jaką jest nowotwór o wysokiej złośliwości i cierpi na zaburzenia popromienne [...] . Na potwierdzenie tych okoliczność złożył stosowne dokumenty. Pełnomocnik wskazał, że jeżeli Kolegium miało wątpliwości co do wpływu tych okoliczności na uchybienie terminu do wniesienia odwołania, to winno było powołać biegłego onkologa-radioterapeutę, celem ich zweryfikowania. Wskazał też, że ani organ podatkowy, ani Sąd nie mają niezbędnych kwalifikacji (wiedzy specjalne), aby stwierdzić, czy złożone przez niego zaświadczenia uprawdopodabniają brak zawinienia w dochowaniu przez niego terminu do złożenia odwołania, czy też nie. Zdaniem pełnomocnika, jeżeli powoływał się na zły stan zdrowia związany z przewlekłą chorobą nowotworową, potwierdzoną zaświadczeniami wydanymi przez lekarzy specjalistów, to należało przyjąć, że uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu dla dokonania czynności procesowej. Zły stan zdrowia bowiem może być wystarczającą przesłanką do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. W tym zakresie organ powinien dokonać ponownej oceny stanu faktycznego, przy uwzględnieniu art. 122 i art. 187 § 1 o.p.

Kolegium, w odpowiedzi na skargę, wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując

stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Pismem procesowym z 18 lipca 2016 r. pełnomocnik Spółki odniósł się

do stanowiska Kolegium, ponownie wskazując na okoliczności stojące na przeszkodzie w dochowaniu terminu do złożenia odwołania, a związane ze złym stanem zdrowia pełnomocnika.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczeciniezważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej oceny decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania - w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270) dalej "p.p.s.a.".

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone postanowienie, nie narusza prawa.

Uchybienie terminu, to sytuacja, w której strona postępowania podatkowego, nie dokonała czynności w wyznaczonym dla niej czasie (terminie). Uchybienie terminu, niweczy możliwości wykorzystania uprawnień wynikających z tego etapu i rodzaju procedury, w której znajduje się sprawa, a niekiedy prowadzi do zaprzepaszczenia możliwości kontynuowania procesu podatkowego. Dlatego staranność w dotrzymywaniu terminów, jest podstawowym warunkiem realizacji uprawnień procesowych.

Zgodnie z treścią art. 223 § 1 O.p. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu podatkowego, który wydał decyzję. Odwołanie, wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie (art. 223 § 2 pkt. 1 O.p.). Termin do wniesienia odwołania, jest terminem zawitym, a zatem nie może być przedłużany. Jak wynika z treści art. 12 § 6 pkt. 2 O.p. termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem, pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (Dz. U., poz. 1529, ze zm.), albo złożone w polskim urzędzie konsularnym.

W niniejszej sprawie bezsporne jest i nie budzi wątpliwości, że decyzja Prezydenta Miasta [...] 18 grudnia 2015 r. nr [...] , została doręczona Spółce dnia 21 grudnia 2015 r., co wynika także z oświadczenia pełnomocnika ustanowionego w sprawie dnia 4 stycznia 2016 r.

Zgodnie z treścią art. 12 § 1 O.p., zgodnie z którym jeżeli początkiem terminu określonego w dniach, jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu terminów, nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni, uważa się za koniec terminu. Przyjąć zatem należy, że stosownie do treści art. 12 § 1 i art. 223 § 2 pkt. 1 O.p., termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg następnego dnia po doręczeniu decyzji Spółce, a więc 22 grudnia 2015 r., a zakończył w dniu 4 stycznia 2016 r.

Nie ma zatem wątpliwości, że odwołanie d decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 4 stycznia 2016 r., które nadane zostało w polskiej placówce pocztowej w dniu 8 stycznia 2016 r., zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Zgodnie z treścią art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Stosownie do treści art. 162 § 2 O.p., podanie o przywrócenie terminu, należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania, należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Powołana powyżej regulacja prawna uzależnia więc przywrócenie terminu od łącznego spełnienia czterech przesłanek, a mianowicie:

1) uchybienie terminowi,

2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie,

3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi,

4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

Uchybienie terminowi do wniesienia odwołanie jest bezsporne, o czym była mowa.

Kolejna przesłanka sprowadza się do złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, tj. w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Wniosek powinien spełniać wymogi określone w art. 166 O.p., którym powinny odpowiadać podania.

W niniejsze sprawie przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania jak wskazuje pełnomocnik Spółki był stan zdrowia pełnomocnika. Na powyższą okoliczność pełnomocnik przedłożył dokumentację lekarską w tym zwolnienie lekarskie, z którego wynika, że przebywał on na zwolnieniu lekarskim w okresie od 17 listopada 2015 r. do 4 stycznia 2016 r.

Zasadnie zatem organ podatkowy uznał, że datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest upływ dnia 4 stycznia 2016 r. Poczynając zatem od dnia 5 stycznia 2016 r. zaczyna biec termin 7-dniowy do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wobec złożenia dnia 2 lutego 2016 r. wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, zasadnie organ uznał, że Skarżąca uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu tj. uchybiła terminowi 7- dniowemu liczonemu od dnia ustania przyczyny, w okolicznościach niniejszej sprawy – zakończenia zwolnienia lekarskiego, ustania niezdolności do pracy.

Jak była o tym mowa, stosownie do art. 162 § 3 O.p. przywrócenie terminu do złożenia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest niedopuszczalne, na co zasadnie wskazał organ w swoim rozstrzygnięciu. Skarżący zdaje się pomijać okoliczność, że nie dochował terminu 7 – dniowego do złożenia wniosku o przywrócenie terminowi do wniesienia odwołania poprzestając na argumentach związanych z samym uchybieniem terminu do wniesienia odwołania, co nie przystaje do okoliczności i stanu niniejszej sprawy. Obok bowiem uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania, przesłanką od ziszczenia się której uzależnione jest przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest to, aby wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został złożony w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia. Tego wymogu Skarżąca nie dochowała, złożyła wniosek o przywrócenie terminu dnia 2 lutego 2016 r., samo odwołanie 8 stycznia 2016 r., będąc na zwolnieniu lekarskim w okresie od 17 listopada 2015 r. do 4 stycznia 2016 r.

O ile samo złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania bez dokonania uchybionej czynności czyli złożenia odwołania jest brakiem formalnym podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 162 § 2 O.p.), podlegającym uzupełnieniu w trybie art. 169 § 1 O.p., to wniesienie samego odwołania z uchybieniem terminu bez stosownego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie jest brakiem formalnym odwołania. Zasadnie zatem organ przyjął, że taki wniosek Skarżąca złożyła dnia 2 lutego 2016 r., a więc po upływie 7 dni od ustania wskazanej przez organ i zaakceptowanej przez sąd przyczyny.

Wskazać także należy, odnosząc się do zarzutów skargi, że dla przywrócenia terminu nie jest konieczne przeprowadzenie postępowania dowodowego w takim znaczeniu, jak o tym stanowią przepisy art. 180 i n. O.p. Nie ma tu bowiem konieczności udowodnienia, że zainteresowany nie dotrzymał terminu bez swojej winy. Wystarczy uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym. Prawdopodobieństwo jest środkiem, który nie musi dawać pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie stosuje się zatem wówczas reguł postępowania dowodowego. Nie niweczy to prawa zainteresowanego podatnika nie tylko uprawdopodobnienia, ale także udowodnienia braku winy. W takim przypadku podatnik może to uczynić za pomocą każdego dowodu. Takie postępowanie zainteresowanego nie powoduje jednak takiego działania po stronie organu podatkowego.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.