Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1193/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15  ust. 2  pkt 2 i  ust. 3  pkt 1
journal: Dz.U. 1961 nr 18 poz 94
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadzie i trybie wywłaszczania nieruchomości - t.j.
article: art. 137  ust. 1 i  art. 136  ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędziowie: Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2014 r. sprawy ze skarg E. D. i R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargi.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta miasta W. oraz odwołania Spółdzielni [...] od decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2013 r., nr [...] orzekającej na rzecz E. W., E. D. i R. S. o zwrocie części nabytej na warunkach wywłaszczenia nieruchomości, o powierzchni [...] m2, położonej w W., przy ul. [...] projektowanej jako działka nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej [...] którą prowadzi Sąd Rejonowy w W., Wydział [...] Ksiąg Wieczystych - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił E. W., E. D. i R. S. zwrotu części przedmiotowej nieruchomości.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Aktem notarialnym rep. [...] z dnia [...] grudnia 1975 r. L. i F. małżonkowie B. sprzedali Skarbowi Państwa-Urzędowi [...] nieruchomość o pow. [...] m2, składającą się z działki gruntu nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...]m2 i działki gruntu nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] m2. Jako podstawa nabycia przedmiotowej nieruchomości wskazany został art. 6, art 8 i art 45 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (jednolity tekst Dz.U.P.R.L. 1974/10/64, ost. zm. 1975/17/94). Prawo własności małżonków B. do nieruchomości ustalony został w oparciu o akt własności ziemi nr [...] wydany w dniu [...] czerwca 1974 r. przez Naczelnika W. Wydział Rolnictwa i Leśnictwa.

Nabycia dokonano pod budowę osiedla mieszkaniowego z usługami i lokalizację ulic miejskich w rejonie zespołu mieszkaniowego [...], co wynika z okazanych do aktu notarialnego decyzji lokalizacyjnych nr [...] nr [...] z dnia

[...] czerwca 1973 r. wydanych przez Wydział Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej W. ustalającej lokalizację osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]".

Skarżący są następcami prawnymi L. i F. małżonków B.

Wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2010 r. E. W., E. D. i R. S. wnieśli o zwrot nieruchomości stanowiącej działki nr [...] z obrębu [...], nr [...] i [...] – cz. z obrębu [...] stanowiące część dawnej działki nr [...] z obrębu [...] oraz części dawnej działki nr [...] z obrębu [...], aktualnie oznaczonej jako część działki nr [...] z obrębu [...] oraz część działki nr [...] z obrębu [...], położone po obu stronach ulicy [...].

Przedmiotowe postepowanie, zgodnie z wnioskiem strony, prowadzone było tylko odnośnie działki nr [...], pochodzącej z działki nr [...] z obrębu [...], obecnie po podziale geodezyjnym projektowanej działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2.

Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] orzekł o zwrocie części nabytej na warunkach wywłaszczenia nieruchomości, o powierzchni [...] m2, położonej w W., przy ul. [...] projektowanej jako działka nr [...] z obrębu [...] na rzecz E. W., E. D. i R. S.

Organ ustalił, że celem nabycia proj. działki nr [...] było jej wykorzystanie w ramach [...] przedsięwzięcia osiedla mieszkaniowego [...], na realizację obiektu kubaturowego [...] przy ul. [...].

Starosta [...] uznał, że powstałe obiekty usługowe usytuowane zostały poza projektowaną działką i bez zezwoleń na budowę. Przedmiotowa działka nr [...] stanowi część dużego, strzeżonego, ogrodzonego, utwardzonego parkingu osiedlowego.

Zdaniem organu I instancji zdjęcia lotnicze z 1982 r. i 1987 r. oraz opinia fotogrametry wykluczyły, że na działce istniały pawilony usługowe. Zdjęcia obrazowały usytuowanie 10 kontenerów, a później parkowanie samochodów na wyjeżdżonej powierzchni.

Według organu brak dokumentacji dotyczącej planowanych pawilonów i upływ terminów spowodował zbędność działki, której nie usuwa spóźnione zorganizowanie parkingu lub sposób wykorzystania działek sąsiadujących.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółdzielnia [...] oraz Prezydent W. Odwołujący podnieśli, że zrealizowano cel nabycia ww. nieruchomości w postaci infrastruktury inwestycji osiedla [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] - uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] w całości i odmówił E. W., E. D. i R. S. zwrotu części przedmiotowej nieruchomości.

Organ wskazał, że po wywłaszczeniu ww. działka służyła jako dojazd i zaplecze budowy osiedla. Potwierdzeniem jest zdjęcie lotnicze z 1982 r., z którego wynika, że na działce o nr [...] znajdowała się grupa kontenerów, służących gromadzeniu i usuwaniu materiałów z pobliskich ukończonych już bloków wielomieszkaniowych i obustronnej rozbudowie osiedla. Natomiast ze zdjęcia lotniczego z 1987 r. wynika, że na przedmiotowej działce istniała zieleń-trawnik, ograniczony ciągami pieszo-jezdnymi, częściowo zdewastowany wskutek komunikacyjnego używania działki nr [...], do przejścia ul. [...]. Organ wskazał również, że w 1990 r. działka nr [...] ograniczona ciągami pieszo-jezdnymi używana była jako parking samochodowy. Natomiast od 1992 r. działka ta służy mieszkańcom jako urządzony parking społeczny (zorganizowany spółdzielczo) na potrzeby osiedla.

Zdaniem organu odwoławczego, przez cały okres po nabyciu wywłaszczeniowym przedmiotowa działka została wkomponowana w osiedle mieszkaniowe [...], którego typowymi przejawami są zieleń i parking. Uwzględniając kształt i położenie działki między blokami i ul [...], organ odwoławczy stwierdził, ze pierwotne wykorzystanie działki pod zaplecze budowy osiedla i ciągi piesze odpowiadało konieczności jej nabycia i realizacji osiedla. Wskazał, ze typowe formy osiedla mieszkaniowego (dojazdy, zieleń, parking) realizują cel z umowy sprzedaży nieruchomości.

Wojewoda [...] stwierdzi, iż za cel nabycia wywłaszczeniowego trzeba uznać budowę osiedla mieszkaniowego z usługami [...] w zakresie lokalizacji nr [...] i nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. Zdaniem organu tym samym należy poprzestać na treści aktu sprzedaży wywłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1975 r., z powodu braku planu realizacyjnego poprzedzającego nabycie nieruchomości, pozwalającego uściślić cel wywłaszczenia. Chybione jest uściślanie celu wg planu z dnia [...] października 1976 r., a cofanie jego źródeł przed nabycie wywłaszczeniowe jest sztuczne, narusza obiektywizm i tryb zwrotowy, antycypując zbędność działki. Decyzję zatwierdzającą plan realizacyjny [...] w [...] wydano dopiero dnia [...] sierpnia 1977 r, więc pawilony [...] nie mogły być ściśle rozplanowane już w 1975 r. Nieprzydatność dokumentacji powstałej po wywłaszczeniu do konkretyzowania celu jest oczywista, zważywszy ryzyko wielokrotnego i wielokierunkowego (rozbieżnego) przeznaczania działki w toku budowy.

Wojewoda [...] nie podziela organu stanowiska organu I instancji, precyzującego cel nabycia z [...] grudnia 1975 r. na podstawie planu realizacyjnego z [...] października 1976 r. Protokoły z dnia [...] czerwca 1975 r. i [...] sierpnia 1975 r. są ogólne i dowodzą, że plany wielokrotnie zmieniano opiniowano i ujednolicano, a utrwalono dopiero po nabyciu. Zatwierdzenie planu realizacyjnego [...] nastąpiło dopiero [...] sierpnia 1977 r. co wyklucza aby budowę pawilonów [...] szczegółowo rozplanowano już w 1975 r.

Protokół nr [...] posiedzenia Rady Technicznej przy [...] Zarządzie Rozbudowy Miasta z [...] sierpnia 1975 r., jest ogólny i nie uściśla celu dla [...] m2 działki, a nawet dla całych [...]m2 w lokalizacji. "Opiniuje pozytywnie wstępnie przyjętą zasadę programowo-funkcjonalną Zespołu Osiedli [...]", ale ogólnej zasady (zresztą opatrzonej licznymi uwagami) zdaniem organu nie można odnieść do żadnego planu, bo takiego brak. Nie sposób więc sprecyzować przeznaczenia działki nr [...] wstępnie przyjętego w połowie 1975 r i zakładać identyczność jej przeznaczenia w planie znanym, nieprzypadkowo zatwierdzonym dopiero pod koniec 1976 r.

Ogólny protokół [...] Dyrekcji Inwestycji Spółdzielczych z [...] czerwca 1975 r. też nie dowodzi, że detale planu z [...] października 1976 r. były utrwalone już w 1975 r.

Wytyczne dla II i III przedsięwzięcia zostały po raz pierwszy opracowane i przyjęte przez [...]DIS w roku 1974 r. i stanowiły wtedy jedno przedsięwzięcie noszące nr II, zatem uległy zasadniczej zmianie, skoro przebiegająca przez środek osiedla projektowana ulica dzieli w/w teren na dwa samodzielne przedsięwzięcia inwestycyjne oznaczone numerami II i III.

Przeznaczenie [...] m2 działki nie mogło być ścisłe w 1975 r., skoro dopiero ustalano zakres i założenia planu. Protokoły do ZTE nie precyzowały rozmieszczenia pawilonów. W aktach zebrano kilka decyzji zatwierdzających plany realizacyjne do lokalizacji nr [...], a każdą wydano po umowie wywłaszczeniowej i aneksowano.

Organ II instancji uznał cel określony w umowie wywłaszczeniowej za osiągnięty i kontynuowany. Przedmiotowa działka służyła jako konieczna baza i dojazd do budowy osiedla (bloków przy ul. [...]), później została zagospodarowana zielenią (trawnikiem), a po 1985 r. służy mieszkańcom do parkowania aut (od 1992 r. jako sformalizowany i całkowicie już urządzony parking społeczny, aktualnie spółdzielczy).

W opinii Wojewody [...], terminy wskazane w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczą tylko zaniechanej inwestycji. Natomiast osiągnięcia celu nabycia, nie niweczy rzekome opóźnienie jego realizacji (zwłaszcza przed 1998 r.). Artykuł 137 ww. ustawy normuje zbędność tylko, gdy "pomimo" upływu terminów cel nie został zrealizowany. Zwrot "Pomimo upływu terminu" zakłada bezskuteczny jego upływ tj. brak zrealizowanego celu w dniu wniosku (terminy ekspirowaly a jednocześnie organ orzekający nadal stwierdza, że cel wciąż nic jest osiągnięty). Dlatego nieruchomość nie stała się zbędna, jeżeli cel zrealizowano pomimo, że upłynął termin 7 lub 10 letni. Inaczej konieczna byłaby nawet kilkudziesięcioletnia ocena terminu realizacji celu, bezspornie osiągniętego. Zwrot działek używanych na cel od lat, tylko dlatego, że realizację rozpoczęto w 8' lub ukończono w 11' roku po nabyciu, byłby irracjonalny i sprzeczny z zasadą stabilności (pewności prawnej) Tym bardziej dotyczy to niniejszej sprawy, gdy cel bezspornie i do dzisiaj jest kontynuowany sprzed 1998 r. (gdy wprowadzono krótszy termin) i bez wątpienia był osiągnięty przed złożeniem wniosku o zwrot.

Podniósł przy tym, że osiedle mieszkaniowe jest inwestycją etapową i długotrwałą, a bezspornie zostało ogólnie rozpoczęte w terminie i efektywnie ukończone. Działki

nr [...] i [...] nie stały się zbędne wobec urządzenia po 1985r. miejsc parkingowych, zieleni, drogi, chodników, placu zabaw. Zresztą wcześniej działki stanowiły dojazdy i bazy dla dużej ukończonej inwestycji, a także zieleń osiedla.

Zważywszy powyższe, zdaniem organu odwoławczego zwrot projektowanej działki

nr [...] jest nieuprawniony, bo zrealizowany dojazd i zaplecze budowy, zieleń, a później parking służyły i wyrażały osiedle mieszkaniowe [...]. Należało oceniać cel ogólniej ujęty w umowie sprzedaży wywłaszczeniowej z [...] grudnia 1975 r., skoro plan realizacyjny osiedla z [...] października 1976 r. i inne dostępne dane wytworzono już znacznie po akcie nabycia, dlatego są niezdatne do uszczegółowienia celu wywłaszczenia i mogą służyć tylko do badania jego realizacji. Należało konfrontować wykorzystanie działki z potencjalnymi typowymi formami osiedla mieszkaniowego [...], dopuszczalnymi i znanymi w ramach lokalizacji nr [...] i nr [...] z [...] czerwca 1973 r. Cel określony w akcie sprzedaży wywłaszczeniowej osiągnięto, urządzając zieleń i obecny parking społeczny, będące klasycznymi elementami, wkomponowanymi w całość osiedla i wspomagające funkcję mieszkaniową. Oba przejawy osiedla są powszechne w lokalizacji [...], a parking istnieje też wokół działki nr [...].

Mając to wszystko na uwadze, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia

2014 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...], odmawiając zwrotu działki [...].

Skargi na powyższą decyzję złożyli E. D. i R. S.

Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie:

- art. 6, 7 k.p.a. polegające na dowolnej interpretacji przepisów prawa materialnego oraz naruszenie zasady rzetelnego działania organu administracji publicznej, art. 8 k.p.a. przez niezrozumiałe uzasadnienie decyzji i nielogicznych wywodach podważających zaufanie obywateli do władzy publicznej, art. 75 k.p.a. przez naruszenie zasady równiej mocy środków dowodowych, art. 77 § 1 k.p.a. przez dowolne, wybiórcze i chybione rozpatrzenie materiału zebranego w sprawie, art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie okoliczności za udowodnione na podstawie wybiórczo przeanalizowanego materiału dowodowego;

- obrazę przepisów prawa materialnego przez niezastosowanie przepisu art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami do stanu faktycznego niniejszej sprawy i przyjęcie, ze nie ma on zastosowania w przypadku braku realizacji celów wywłaszczenia dla tej nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że dla Wojewody istotą celu wywłaszczenia nie jest określenie jaki był zamiar zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości, co oznacza ustalenie celu wywłaszczenia na dzień wywłaszczenia tj. [...] grudnia 1975 r. ale okoliczność, że plany zagospodarowania tej nieruchomości były zmieniane po dacie wywłaszczenia. Zarzucono organowi odwoławczemu brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Skarżący wskazali także, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody [...], iż okoliczność wydania decyzji z dnia [...] października 1976 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego przesądza o tym, że dowód ten nie może stanowić o zamierzeniu inwestycyjnym na tym terenie w rozumieniu celu wywłaszczenia. Zarzuciła Wojewodzie schematyczne podejście do zgromadzonych dowodów polegające na przyjęciu, że to co pojawiło się w obrocie prawnym po dacie wywłaszczenia tj. po dniu [...] grudnia 1975 r. nie może stanowić dowodu w sprawie jest w jej oceni ignorowaniem zasady prawdy obiektywnej oraz przepisu art.75 k.p.a.

Zdaniem skarżących dla oceny celu wywłaszczenia nie jest konieczne ustalenie, czy plan realizacyjny powstał czy nie. Dla określenia celu wywłaszczenia ważne jest ustalenie jakie były plany inwestycyjne dla wywłaszczanego terenu w dacie wywłaszczenia. Zatem również dokumenty powstałe w trakcie prac nad planem realizacyjnym i stanowiące podstawę wydana następnie decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego stanowią dowód na okoliczność celu wywłaszczenia. Celem postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie jest ustalanie co było wiążącym celem wywłaszczenia i czy był to cel niezmienny, ale co było tym celem w dacie wywłaszczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skargi nie są zasadne.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że istotą postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonych nieruchomości jest ustalenie zbędności tych nieruchomości na cel, na jaki zostały one wywłaszczone.

Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Nieruchomość – stosownie do art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Zbędność nieruchomości wywłaszczonej, skutkującą jej zwrotem byłemu właścicielowi lub jego spadkobiercom, ustawodawca związał zatem z realizacją celu - w określonym ustawą terminie – dla którego nieruchomość została wywłaszczona.

Cel ten musiał być jednak, w ocenie Sądu, określony najpóźniej do dnia wnioskowania o wywłaszczenie, skoro według art. 15 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18,

poz. 94, ze zm.) – stanowiącej podstawę wywłaszczenia nieruchomości w rozpatrywanej sprawie – cel wywłaszczenia z uzasadnieniem konieczności nabycia nieruchomości na ten cel należało wskazać we wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a do wniosku należało dołączyć zaświadczenie o zatwierdzeniu lokalizacji szczegółowej. Wiążącego ustalenia celu wywłaszczenia dokonywano natomiast w decyzji o wywłaszczeniu lub w umowie zawartej w formie aktu notarialnego (jak w niniejszej sprawie) ponieważ dopiero w wyniku uzyskania przez decyzję waloru ostateczności lub w dniu podpisania umowy , następowały skutki odebrania prawa własności nieruchomości dla realizacji tego celu.

Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 17 maja 2010 r., sygn. I OSK 1025/09, że określenie celu wywłaszczenia także po jego wykonaniu mogło być traktowane jedynie, jako zmiana celu, skoro od jego określenia we wniosku o wywłaszczenie uzależnione było wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego.

Tym samym dla oceny zbędności nieruchomości lub jej części na cel wywłaszczenia

- w ramach art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami - nie mają znaczenia rozstrzygnięcia administracyjne lub jakiekolwiek inne dokumenty określające sposób zagospodarowania nieruchomości wywłaszczonej, jeżeli zostały wydane po dniu, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna lub doszło do podpisania umowy w oparciu o przepisy ustawy wywłaszczeniowej z dnia 12 marca 1958 r.

Słusznie więc Wojewoda [...] stanął na stanowisku, że plany realizacyjne zagospodarowania omawianego terenu z dnia [...] października 1976 r. oraz z dnia

[...] sierpnia 1977 r. nie mają żadnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie, skoro powstały po dacie zawarcia umowy wywłaszczeniowej podpisanej w dniu [...] grudnia 1975 r. Z tego względu organ II instancji zasadnie wskazał, że prawidłowa ocena zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia może być dokonana wyłącznie w oparciu o dokumenty, które powstały przed wywłaszczeniem i stanowiły podstawę do jego wydania.

Wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. uchylającą decyzję Starosty [...] o zwrocie części nabytej na warunkach wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. w [...] przy ul. [...] projektowanej jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 w obrębie [...] Wojewoda [...] stanął na stanowisku, że celem wywłaszczenia dokonanego umową z dnia [...] grudnia 1975 r. była budowa osiedla mieszkaniowego wraz z usługami. Organ II instancji wywiódł powyższe z treści umowy, w której jako podstawę nabycia nieruchomości przywołano decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 1973 r. o ustaleniu lokalizacji osiedla mieszkaniowego z usługami "[...]" na terenie położonym na terenie W. w granicach oznaczonych na szkicu sytuacyjnym załączonym do decyzji.

Organ ustalił także, że w aktach sprawy nie ma żadnego innego dokumentu, który uściślałby planowane na tych działkach inwestycje w dniu wywłaszczenia. Podkreślił, jak wskazano wyżej, że wskazane przez Starostę [...] dokumenty wytworzone po dniu zawarcia umowy wywłaszczeniowej, na które powołują się także skarżące są nieprzydatne dla ustalenia celu wywłaszczenia.

Wbrew stanowisku Starosty [...], także Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd organu II instancji, że jedynym, konkretnym i weryfikowalnym celem nabycia będących przedmiotem postępowania nieruchomości, była budowa osiedla mieszkaniowego wraz z usługami, a nie szczegółowo opisane pawilony usługowe, których ostateczne usytuowanie na gruncie nastąpiło w drodze zatwierdzenia planów realizacyjnych zagospodarowania omawianego terenu z dnia [...] października 1976 r. oraz z dnia [...] sierpnia 1977 r.

Dokumenty projektowe odnoszące się do realizacji inwestycji w postaci budowy osiedla wraz z usługami, tj. protokoły, materiały planistyczne, plansze oraz inne o, których mowa w treści obu decyzji, skoro nie znalazły odzwierciedlenia w dokumentach planistycznych w dacie zawarcia umowy wywłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 1975 r. uznać należy za nieprzydatne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Wobec powyższego uznać należy, że Wojewoda [...] prawidłowo ustalił, że cel dokonanego wywłaszczenia na działce nr [...] którym była budowa osiedla mieszkaniowego wraz z usługami, został osiągnięty.

W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, na uwagę zasługuje przede wszystkim fakt, że budowa dużego osiedla mieszkaniowego z natury rzeczy jest rozłożona w czasie i przebiega etapami. Na inwestycję jaką stanowiło wybudowanie Osiedla [...] złożyło się wybudowanie nie tylko budynków mieszkalnych, usługowych, urządzeń towarzyszących ale także ciągów komunikacyjnych, parkingów, terenów rekreacyjnych, sportowych jak i zieleni osiedlowej. Ich łączne istnienie stanowi integralną całość, której funkcjonowanie z wyłączeniem, któregoś z wymienionych elementów nie byłoby możliwe.

Omawiana działka po wywłaszczeniu służyła jako dojazd i zaplecze budowy osiedla. Od samego początku stanowiła niekwestionowaną część infrastruktury osiedlowej wpisując się, w miarę realizacji całej inwestycji, w potrzeby jej kontynuowania. W początkowym okresie budowy stanowiła jej naturalne zaplecze w postaci placu budowy oraz dojazdów do powstających obiektów.

Na działce [...] ustawione zostały kontenery na materiały budowlane co wynika ze zdjęcia lotniczego wykonanego w 1982 r. Z kolei zdjęcie z 1987 r. dokumentuje istnienie na tej działce trawnika. Od 1990 r. teren działki użytkowany był do parkowania samochodów, a od 1992 r. zorganizowany był na niej parking, wnioskowany co prawda inicjatywą społeczną , ale urządzony w ramach terenu osiedla i zasilany w ramach jego infrastruktury.

Mając wskazane fakty na uwadze organ II instancji trafnie uznał, że wymienione funkcje omawianej działki, realizowane na przestrzeni lat, stanowią wręcz modelowy przykład infrastruktury osiedlowej, a w konsekwencji są dowodem, że cel umowy wywłaszczenia zawartej w dniu [...] grudnia 1975 r. w postaci budowy osiedla mieszkaniowego wraz z usługami został na nich zrealizowany.

Skoro umowa wywłaszczeniowa zawarta z właścicielami nieruchomości popisana została w dniu [...] grudnia 1975 r. z powołaniem się na potrzebę budowy osiedla mieszkaniowego wraz z usługami, a plan realizacyjny tego osiedla nie został przed wywłaszczeniem sporządzony aby uściślić konkretne przeznaczenie wywłaszczonych działek, to brak jest uzasadnienia do ustalenia, że cel wywłaszczenia nie został osiągnięty z tej przyczyny, że na działkach urządzona jest infrastruktura osiedlowa, a nie pawilony usługowe , które skonkretyzowano w planach dopiero po dniu zawarcia tej umowy. To zaś wyklucza zadośćuczynienie żądaniu zwrotu zgłoszonemu przez skarżących.

Podkreślenia wymaga także, że zorganizowanie przestrzeni na omawianej nieruchomości istniało w dniu złożenia wniosku skarżących o jej zwrot na podstawie art. 136 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz jak trafnie podniósł Wojewoda przed wprowadzeniem terminu z art. 137 ust 1 pkt 1 tej ustawy. Wniosek ten wypływa z analizy dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy. Twierdzenie skarżących, że poczynione inwestycję są spóźnione w kontekście treści art. 137 ust 1 pkt 1 nie jest trafne.

Odnosząc się do terminów określonych w art. 137 ust. 1 ugn trzeba wskazać,

że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 13 marca 2014 r. sygn. P 38/11 stwierdził, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ugn w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art.165 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu wyroku TK wskazał, że zgodnie z sentencją wyroku, nie podlegają zwrotowi na rzecz byłych właścicieli te nieruchomości, na których cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany przed dniem złożenia wniosku o ich zwrot, niezależnie od tego, czy realizacja inwestycji nastąpiła po upływie 10 lat od chwili wywłaszczenia.

W świetle powyższego, w sprawie tej, podnoszona w skargach kwestia terminów, określonych w art. 137 ugn, nie może mieć żadnego znaczenia (v. wyrok NSA z dnia

28 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 1858/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Trafnie organ przyjął bowiem, że cel nabycia nieruchomości będącej przedmiotem sprawy został przez inwestora zrealizowany przed wprowadzeniem terminu 7 lat dla rozpoczęcia inwestycji

i 10 lat dla jej zakończenia.

Z powyżej wskazanych przyczyn argumenty skarżących nie mogą być uwzględnione. Nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 7, 77 i art. 80 k.p.a. Wojewoda [...] wydając kontrolowane orzeczenie dysponował prawidłowo zgromadzonym materiałem dowodowym, który trafnie ocenił w ramach przysługującego mu uprawnienia do swobodnej oceny dowodów. Ocena ta znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa i nie nosi cech dowolności. To wyklucza natomiast zarzut naruszenia art. 21 i 64 Konstytucji RP. Treść uzasadnienia decyzji organu II instancji przeczy także zarzutowi, że jest ono niezrozumiałe i zawiera nielogiczne wywody, a w konsekwencji podważa zaufanie obywateli do władzy publicznej oraz narusza zasady równej mocy środków dowodowych. Samo bowiem dokonanie oceny odmiennej niż organ I instancji mieści się w ustawowych ramach stosowania art. 138 par. 1 pkt. 2 k.p.a.

Mając zatem na uwadze fakt, że ponad wszelką wątpliwość działka nr [...] nie stała się zbędna dla organizacji i prawidłowego wykorzystania przestrzeni osiedlowej w rozumieniu art. 136 u.g.n., Sąd uznał skargi za niezasadne i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak na wstępie.