Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 652/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-03-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 193, art. 199
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski, Sędziowie: sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz, sędzia WSA Alicja Palus (sprawozdawca), , Protokolant: sekretarz sądowy Daria Laskowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2017 r. sprawy ze skargi D. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) Prezydent W. stosując przepis art. 104 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 193 ust. 1 pkt 2, art. 193 ust. 3 i art. 199 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1232 z późn.), działając z urzędu, stwierdził wygaśnięcie z dniem 23 stycznia 2016 r. pozwolenia na wytwarzanie odpadów przy ul. S. [...] we W. (część działki nr 10/29, AM-[...], obręb Ż.) udzielonego w pkt. II decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. (nr [...]) w związku z prowadzeniem odzysku (przetwarzania) odpadów.

Z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) Prezydent W., działając na wniosek A. Sp. z o.o. z siedzibą we W., w punkcie I zezwolił jej na prowadzenie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne w procesie R15, a w punkcie II udzielił pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku z prowadzeniem odzysku odpadów w procesie R15. Jako podstawy prawne tej decyzji wskazano art. 17 ust. 2 i 3, art. 18 ust. 2, art. 26 ust. 1-4, art. 27 ust. 2 i art. 63 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243, z późn. zm.) oraz art. 180 pkt 3, art. 183 ust. 1, art. 188 i art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.).

Spółka A. Sp. z o.o. postanowieniem z dnia [...] r. Sądu Rejonowego dla W.- Wydziału [...] Gospodarczego dla spraw upadłościowych i naprawczych została postawiona w stan upadłości likwidacyjnej (sygn. akt [...]), a syndyk masy upadłości uzyskała postanowieniem Sędziego Komisarza z dnia [...] r. zezwolenie na sprzedaż przedsiębiorstwa z wolnej ręki. Na podstawie umowy z dnia 18 listopada 2014 r. zawartej pomiędzy syndykiem masy upadłości A. Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą we W., a D. I., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...] dokonana została sprzedaż przedsiębiorstwa pod nazwą spółka A. Sp. z o.o. z siedzibą we W..

Prezydent W. wyjaśnił następnie w uzasadnieniu, że w dniu 23 stycznia 2013 r. weszła w życie ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21). Przewidziano w niej, że dotychczasowe zezwolenia na odzysk odpadów, wydane na podstawie ww. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, stały się zezwoleniami na przetwarzanie odpadów w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. Zgodnie z art. 232 ust. 2 nowej ustawy o odpadach zezwolenia na przetwarzanie (odzysk) odpadów wydane przed dniem 23 stycznia 2013 r. zachowują swą ważność nie dłużej niż przez trzy lata od dnia wejścia w życie tej ustawy. Wobec tego stwierdzono, że zezwolenie na odzysk odpadów, udzielone w pkt. I decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. (znak: [...]) z mocy prawa wygasło z dniem 23 stycznia 2016 r. A. Sp. z o.o. z siedzibą we W., ani D. I. nie wystąpili z wnioskiem o wydanie nowego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów na terenie nieruchomości przy ul. S. [...], co oznacza, że prowadzenie tego typu działalności jest już niedopuszczalne. W związku z brakiem od dnia 23 stycznia 2016 r. uprawnień do przetwarzania odpadów, bezprzedmiotowe stało się pozwolenie na wytwarzanie odpadów, powstałych w związku z prowadzeniem odzysku odpadów, jakie zostało udzielone w pkt. II decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. (znak: [...]).

Opisana powyżej decyzja została w toku instancyjnym zaskarżona przez D. I.. W odwołaniu działający jego imieniem pełnomocnik zarzucił decyzji wydanej w postępowaniu pierwszoinstancyjnym:

- naruszenie art. 193 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, poprzez wadliwe przyjęcie, że istnieją podstawy do stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów, przy jednoczesnym braku stwierdzonych przez organ pierwszej instancji zastrzeżeń co do prawidłowości prowadzonej działalności w zakresie wytwarzania i przetwarzania odpadów;

- braki w materiale dowodowym, niedokonanie czynności wnioskowanych przez stronę lub przeprowadzenie ich bez udziału strony;

- brak możliwości wypowiedzenia się przez stronę w wyczerpującym zakresie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W uzasadnieniu odwołania wskazano że decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) Prezydent W. cofnął bez odszkodowania zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie przetwarzania odpadów oraz pozwolenie na wytwarzanie odpadów w związku z prowadzeniem przetwarzania odpadów przy ul. S. [...] we W., udzielone decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]). Od decyzji tej złożone zostało odwołanie, w którym wskazano na szereg błędów w ustaleniach faktycznych, dokonanych przez organ pierwszej instancji jak również naruszenia procedury przeprowadzenia oględzin, które świadczyły o tym, że cofnięcie pozwolenia było nieuzasadnione. W ocenie Odwołującego się w tym stanie rzeczy również w sposób nieuzasadniony zostało stwierdzone wygaśnięcie z dniem 23 stycznia 2016 r. pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Odwołujący się był w tym dniu w ich posiadaniu, gdyż do dnia 23 stycznia 2016 r. mógł je na podstawie ważnej decyzji przyjmować do prowadzenia odzysku. Podniesiono również, że organ nie umożliwił stronie wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zdaniem Odwołującego się, organ ma obowiązek wstrzymać się od wydania decyzji do czasu złożenia końcowego oświadczenia w wyznaczonym terminie, a wobec złożenia wniosku dowodowego prawidłowo go przeprowadzić. Zarzucono, że organ w lakoniczny sposób uzasadnił swą decyzję, powołując się tylko na przepisy, bez ich szczegółowej wykładni i interpretacji, a dokonując analizy stanu faktycznego nie uczynił tego w sposób rzetelny.

Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. – Nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i orzekając co do istoty sprawy stwierdziło wygaśnięcie z dniem 24 stycznia 2016 r. pozwolenia na wytwarzanie odpadów przy ul. S. [...] we W. (część działki nr 10/29, AM-[...], obręb Ż.) w związku z prowadzeniem odzysku (przetwarzania) odpadów, udzielonego w pkt. II decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. (znak: [...]).

Uzasadniając decyzję Kolegium wskazało, że ze znajdującej się w aktach sprawy umowy sprzedaży przedsiębiorstwa, zawartej w dniu 18 listopada 2014 r. pomiędzy syndykiem masy upadłości A. Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą we W., a D. I., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...], wynika, że sprzedaż przedsiębiorstwa nastąpiła na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r. poz. 1112, z późn. zm. - w wersji obowiązującej w dacie zawarcia umowy sprzedaży). Zgodnie z art. 317 ust. 1 tej ustawy na nabywcę przedsiębiorstwa upadłego przechodzą wszelkie koncesje, zezwolenia, licencje i ulgi, które zostały udzielone upadłemu, chyba że ustawa lub decyzja o ich udzieleniu stanowi inaczej.

Następnie wyjaśniło, że zgodnie z art. 189 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2016 r. poz. 672) podmiot, który staje się prowadzącym instalację lub jej oznaczoną część, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń dotyczących tej instalacji lub jej oznaczonej części, zatem D. I. przejął prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń dotyczących prowadzenia odzysku odpadów w instalacji należącej do zbywcy. Nabywca – jak podkreśliło Kolegium – nie wystąpił z wnioskiem o zmianę pozwoleń w zakresie oznaczenia prowadzącego instalację (wymóg taki wynika z art. 189 ust. 2 Prawo ochrony środowiska), co jednak, w ocenie składu orzekającego Kolegium, nie ma wpływu na ocenę skuteczności przejęcia praw i obowiązków wynikających z decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r.

Ponadto Kolegium wskazało, że decyzja ta zawierała w sobie dwa rozstrzygnięcia:

- zezwolenie na prowadzenie odzysku odpadów inne niż niebezpieczne w procesie R15, udzielone na podstawie art. 17 ust. 2 i 3, art. 18 ust. 2, art. 26 ust. 1-4, art. 27 ust. 2 i art. 63 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach;

- pozwolenie na wytwarzanie odpadów w związku z prowadzeniem działalności polegającej na odzysku odpadów w procesie R15, wydane na podstawie art. 180 pkt 3, art. 183 ust. 1, art. 188 i art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (wówczas: Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150, z późn. zm.).

W dalszej części uzasadnienia Kolegium podało, że zgodnie z art. 232 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach zezwolenia na zbieranie odpadów oraz zezwolenia na odzysk lub unieszkodliwianie odpadów wydane na podstawie przepisów dotychczasowych stają się odpowiednio zezwoleniami na zbieranie odpadów i zezwoleniami na przetwarzanie odpadów, w rozumieniu przepisów tej ustawy (ust. 1), z tym, że zezwolenia na zbieranie odpadów oraz zezwolenia na odzysk lub unieszkodliwianie odpadów, wydane na podstawie przepisów dotychczasowych, zachowywały ważność na czas, na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż przez trzy lata od dnia wejścia w życie ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (ust. 2), a więc do dnia 23 stycznia 2016 r. Z mocy prawa po tej dacie wygasło zatem zezwolenie na przetwarzanie odpadów, udzielone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] r. Było to bowiem zezwolenie na odzysk odpadów wydane na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, zastąpionej ustawą z dnia 14 grudnia 2012 r.

Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że ustawa o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r., podobnie, jak i poprzedzająca ją ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r., nie zawiera własnych regulacji, dotyczących stwierdzenia wygaśnięcia decyzji w sprawie zezwolenia na przetwarzanie odpadów. Wydanie decyzji w tej sprawie mogłoby nastąpić w oparciu o art. 162 k.p.a., jednak akt wydany na tej podstawie ma charakter jedynie deklaratoryjny. Wygaśnięcie decyzji wydanych na podstawie ustawy o odpadach z dnia 27 kwietnia 2001 r. nastąpiło zatem niezależnie od tego, czy decyzja potwierdzająca tę okoliczność została wydana, czy nie została wydana.

Natomiast pozwolenie na wytwarzanie odpadów zostało wydane na podstawie przepisów ustawy Prawo ochrony środowiska, która w art. 193 ust. 1 przewiduje, że pozwolenie wygasa:

1) po upływie czasu, na jaki zostało wydane;

2) jeżeli podmiot przestał być prowadzącym instalację w rozumieniu ustawy, lub z innych powodów pozwolenie stało się bezprzedmiotowe;

3) na wniosek prowadzącego instalację;

4) jeżeli prowadzący instalację nie rozpoczął działalności objętej pozwoleniem w terminie dwóch lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne;

5) jeżeli prowadzący instalację nie prowadził działalności objętej pozwoleniem przez dwa lata;

6) w przypadku, o którym mowa w art. 229 ust. 5;

7) w przypadku wstrzymania użytkowania składowiska na czas dłuższy niż rok;

8) w przypadku wstrzymania termicznego przekształcania odpadów na czas dłuższy niż rok.

Zgodnie z art. 183 ust. 2 tej ustawy o wygaśnięciu, cofnięciu oraz ograniczeniu pozwolenia orzeka decyzją organ właściwy do wydania pozwolenia.

Ponadto organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu, że o bezprzedmiotowości decyzji (pozwolenia na wytwarzanie odpadów) mowa jest wówczas, gdy nierealne okaże się osiągnięcie celu, ze względu na który decyzja została wydana, wskutek tego, że przestanie istnieć bądź przedmiot rozstrzygnięcia, bądź podmiot, którego to rozstrzygnięcie dotyczyło (tak WSA w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 3 września 2014 r., II SA/Go 403/14, LEX nr 1513352). Pozwolenie dotyczyło odpadów powstających w związku z działalnością polegającą na przetwarzaniu odpadów, zatem jeżeli odzysk odpadów nie może być już prowadzony, z uwagi na brak aktualnego zezwolenia, pozwolenie na wytwarzanie odpadów w ramach reglamentowanej działalności odzysku odpadów musi zostać uznane za bezprzedmiotowe, bo odpady takie nie mogą już być wytwarzane. W sytuacji, gdy zaprzestano prowadzenia odzysku odpadów w związku z wygaśnięciem aktu dopuszczającego tego typu działalność, to żadne odpady nie będą już wytwarzane. Organ administracji nie może pozostawić w obrocie prawnym pozwolenia na wytwarzanie odpadów także wówczas, gdy odzysk odpadów faktycznie byłby nadal prowadzony po dacie 23 stycznia 2016 r. Byłoby to równoznaczne ze swoistą legitymizacją działalności prowadzonej z naruszeniem prawa, bo bez wymaganego zezwolenia w sytuacji, gdy działanie takie jest zagrożone sankcją administracyjnej kary pieniężnej (art. 194 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach). W zaistniałych okolicznościach należało zatem uznać, że decyzja Prezydenta W. z dnia [...] r. w części, w jakiej przewidywała pozwolenie na wytwarzanie odpadów, stała się bezprzedmiotowa.

W uzasadnieniu Kolegium odniosło się również do zawartych w odwołaniu zarzutów dotyczących naruszeń prawa procesowego w postępowaniu pierwszoinstancyjnym uznając, że dotyczą one kwestii w sprawie nieistotnych, natomiast w zakończeniu uzasadnienia wyjaśniło, że uchyliło zaskarżoną decyzję, ponieważ w ocenie składu orzekającego błędnie została określona data, z jaką stwierdzić należało wygaśnięcie pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Zezwolenie na odzysk odpadów zachowywało moc przez trzy lata od dnia wejścia w życie ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r., to jest do dnia 23 stycznia 2016 r. Kolegium uznało zatem, że do końca dnia 23 stycznia 2016 r. Odwołujący się mógł prowadzić odzysk odpadów i działalność taka mogła wiązać się z wytwarzaniem odpadów. Pierwszym dniem, w którym odzysk odpadów nie mógł być już przez odwołującego się prowadzony był zatem dzień 24 stycznia 2016 r. Skoro działalność taka nie mogła już być prowadzona, uzasadnione jest stwierdzenie, że w dniu 24 stycznia 2016 r. Odwołujący się nie mógł już także wytwarzać żadnych odpadów w związku z odzyskiem odpadów i to niezależnie od tego, czy procesowi odzysku zdołał poddać wszystkie odpady, przyjęte jeszcze przed wygaśnięciem posiadanego zezwolenia na odzysk odpadów. Po utracie jego mocy wiążącej brak bowiem podstaw prawnych do przyznania odwołującemu się prawa dysponowania odpadami w taki sposób, jakby dalej zezwolenie posiadał. Konsekwentnie brak możliwości prowadzenia tego typu działalności wymaga stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów z tą samą datą, z którą odwołujący się utracił możliwość dalszego prowadzenia reglamentowanej działalności.

Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym zakwestionował D. I. poprzez skargę skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze reprezentujący D. I. pełnomocnik wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa Urzędu Miejskiego W. z dnia [...] r. o orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 193 ust.1 pkt2. Prawo Ochrony środowiska, przez jego błędną wykładnię oraz zastosowanie, przejawiającą się na wadliwym przyjęciu, iż istnieją podstawy do stwierdzenie wygaśnięcia z dnia 24 stycznia 2016r. pozwolenia na wytwarzania odpadów przy ul. S. [...] we W., udzielone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] roku nr [...], pomimo, że nie zostały przez skarżącego spełnione przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia posiadanego pozwolenia, a wydanie decyzji winno być poprzedzone wcześniejszą oceną istnienia w konkretnym stanie faktycznym uzasadnionych zastrzeżeń tj. co do prawidłowości prowadzonej przez D. I. działalności w zakresie wytwarzania i przetwarzania odpadów, co nie zostało uczynione;

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na uznaniu, iż należy wydać przedmiotową decyzję, podczas gdy jest to decyzja przedwczesna, a materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie został zgromadzony w wystarczającym stopniu i nie uzasadnia stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia, a nadto nie zostały dokonane wszelkie czynności wnioskowane przez stronę, albo bez uzasadnienia odbyły się one bez jej udziału, pomimo usprawiedliwienia jej nieobecności,

3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli jak również poprzez nie wszechstronne rozważenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i brak analizy wszelkich okoliczności sprawy,

4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 10 k.p.a. poprzez brak umożliwienia w wyczerpującym zakresie wypowiedzenia się stronie, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W uzasadnieniu skargi przedstawiona została obszerna argumentacja stanowiąca rozwinięcie poszczególnych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę doręczonej Sądowi w dniu 28 września 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przyjęte przy orzekaniu w sprawie.

W uzasadnieniu wniosku Kolegium odniosło się do zarzutów sformułowanych w skardze, uznając je za nieuzasadnione i ponownie podkreśliło, że wygaśnięcie zezwolenia na prowadzenie odzysku odpadów dokonało się z mocy prawa, a ustawowo przewidziany skutek ma charakter wiążący zarówno dla podmiotów dysponujących takimi zezwoleniami, jak i organów administracji. Wygaśnięcie zezwolenia na wytwarzanie odpadów jest konsekwencją zaistniałego stanu prawnego, bowiem nie może ono funkcjonować w oderwaniu od działalności, która miała te odpady generować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podejmując orzeczenie w sprawie uwzględnił następujące okoliczności faktyczne i prawne :

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji /innego aktu lub czynności/ z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowane w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub tryb podjęcia innego aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Uchylenie decyzji administracyjnej albo stwierdzenie jej nieważności następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane wcześniej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowaniu instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego lub przepisów prawa procesowego, obligujących do uwzględnienia skargi, mimo rozważenia w toku podjętych czynności rozpoznawczych przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016 r., poz. 718 z późn. zm.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Istotne jest również, że w ustawowo określonych ramach kompetencji kontrolnych sądów administracyjnych ustawodawca nie uwzględnił uprawnienia tych sądów do merytorycznego orzekania w sprawie, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, co powoduje, że zasadność skargi skutkuje jedynie wydaniem orzeczenia kasacyjnego lub o innej szczególnej treści wynikającej z przepisów art. 145-150 powoływanej wcześniej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy oznacza to, że nawet w przypadku uwzględnienia skargi nie byłoby możliwe podjęcie przez Sąd orzeczenia co do istoty sprawy, stosownie do wniosku zawartego w pkt. 1 skargi.

Ponadto poprzedzając przedstawienie motywów wydanego wyroku Sąd uznał za właściwe wyjaśnić, że podziela bez zastrzeżeń ocenę organu odwoławczego, co do niecelowości posługiwania się w rozpoznawanej sprawie argumentami odnoszącymi się do postępowania zakończonego decyzją orzekającą o cofnięciu bez odszkodowania zezwoleń udzielonych decyzją z dnia [...] r. (wcześniej opisywaną) oraz argumentami wykazującymi prawidłowość korzystania przez D. I. z zezwoleń na przetwarzanie i wytwarzanie odpadów. W tej sprawie istotny był bowiem wyłącznie – co zasadnie podkreśliło Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – jej prawnomaterialny aspekt i jego obiektywny charakter.

Zdaniem Sądu należy również zaaprobować stanowisko Kolegium, uznające skuteczność przejęcia przez D. I. praw i obowiązków wynikających z decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r., skierowanej do A. Spółki z o.o. z siedzibą we W. mimo niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 189 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska, a wyprowadzone - prawidłowo – z treści art. 317 ust. 1 ustawy – Prawo upadłościowe i naprawcze oraz art. 189 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska.

Powołaną powyżej decyzją z dnia [...] r. (znak: [...]) Prezydent W. – działając na podstawie art. 17 ust. 2 i 3, art. 18 ust. 2, art. 26 ust. 1-4, art. 27 ust. 2 i art. 63 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach – udzielił zezwolenia na prowadzenie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne w procesie R15 oraz – działając na podstawie art. 180 pkt 3, art. 183 ust. 1, art. 188 i art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska – udzielił pozwolenia na wytwarzanie odpadów w związku prowadzeniem działalności polegającej na odzysku odpadów w procesie R15.

D. I. stał się beneficjentem opisanych powyżej uprawnień na podstawie umowy sprzedaży przedsiębiorstwa zawartej w dniu 18 listopada 2014 r. pomiędzy syndykiem masy upadłości A. Spółki z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą we W., a D. I., prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą [...].

Istotne przy tym jest, że od dnia 23 stycznia 2013 r. obowiązuje ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w której przepisie art. 232 ust. 2 ustawodawca postanowił, że zezwolenia na zbieranie odpadów oraz zezwolenia na odzysk lub unieszkodliwianie odpadów wydane na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują ważność na czas, na jaki zostały wydane, nie dłużej jednak niż przez trzy lata od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

Oznacza to, że zezwolenie na odzysk odpadów (przetwarzanie odpadów) udzielone przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach przez Prezydenta W. decyzją z dnia [...] r. utraciło ważność wraz z upływem dnia 23 stycznia 2016 r. Z upływem tego dnia zniesiona została z mocy prawa skuteczność tego zezwolenia, czyli możliwość legalnego wykorzystywania go w działalności stanowiącej formę gospodarowania odpadami. (Ustawa nie wymaga wydania deklaratoryjnego aktu stwierdzającego wygaśnięcie zezwolenia na przetwarzanie odpadów po upływie terminu jego ważności określonego w powoływanym wcześniej przepisie art. 232 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach).

W tych okolicznościach organy orzekające w postępowaniu instancyjnym prawidłowo – zdaniem Sądu – uznały konieczność stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na wytwarzanie odpadów, udzielonego na podstawie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska w pkt. II decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r., wcześniej opisywanej wobec jego bezprzedmiotowości, uwzględnionej w przepisie art. 193 ust. 1 pkt 2 wskazanej powyżej ustawy.

W tym kontekście należy też wyjaśnić, że – w ocenie Sądu – Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W., orzekając w sprawie, zasadnie skorzystało z kompetencji kasacyjno-reformacyjnej przyznanej przepisem art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego, weryfikując datę, z którą nastąpiło wygaśnięcie przedmiotowego pozwolenia, określoną stosownie do daty wejścia w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.

W rozpoznawanej sprawie należy też zwrócić uwagę na wynikającą z treści decyzji Prezydenta W. z dnia [...] r. relację pomiędzy udzielonymi:

zezwoleniem i pozwoleniem. Wskazuje ona jednoznacznie na bezpośredni związek pozwolenia na wytwarzanie odpadów z zezwoleniem na prowadzenie odzysku odpadów innych niż niebezpieczne w procesie R15, bowiem obejmuje ono odpady wytwarzane w związku z prowadzeniem działalności polegającej na odzysku odpadów w procesie R15.

Utrata ważności zezwolenia, jakim dysponował D. I. na przetwarzanie odpadów poprzez proces odzysku z dniem 23 stycznia 2016 r., powodujące niemożność prowadzenia takiej działalności (odzysku odpadów) skutkuje – jak prawidłowo uznały organy właściwe instancyjne – bezprzedmiotowością pozwolenia na wytwarzanie odpadów poprzez ich odzysk.

Bezprzedmiotowość pozwolenia jest przesłanką orzeczenia o jego wygaśnięciu, wskazaną przez ustawodawcę w przepisie art. 193 ust. 1 pkt 2 (in fine) ustawy – Prawo ochrony środowiska, której przepisy stanowiły materialnoprawną podstawę udzielenia przedmiotowego pozwolenia. Z przepisu art. 193 ust. 3 tej ustawy wynika ponadto, że o wygaśnięciu pozwolenia właściwy organ orzeka w formie decyzji.

Zważyć przy tym należy, że w judykaturze administracyjnej przyjęto, że instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji służy uchyleniu skutków materialnoprawnych i procesowych decyzji, która stała się bezprzedmiotowa. Instytucji tej przyznać też należy funkcję porządkującą, która wyraża się w deklaratywnym wskazaniu, że obowiązująca formalnie decyzja nie może podlegać wykonaniu, albowiem przyznaje uprawnienia lub nakłada obowiązki jedynie w sposób pozorny. Istniejąca bezprzedmiotowość takiej decyzji wynika z jej prawnej nieskuteczności, czyli braku możliwości kształtowania z określonych przyczyn za jej pośrednictwem aktualnie i w przyszłości stosunków administracyjnoprawnych. Należy też zwrócić uwagę, że przedmiot stosunku administracyjnoprawnego obejmuje podstawę faktyczną i podstawę prawną, przy uwzględnieniu której organ właściwy w sprawie kształtuje decyzją administracyjną sytuację prawną określonego podmiotu. Istotne też jest, że zasada aktualności orzeczenia obejmuje obowiązek uwzględnienia przepisów prawnych i stanu faktycznego aktualnych i istniejących na dzień orzekania o bezprzedmiotowości poprzez stwierdzenie wygaśnięcia decyzji (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 483/15, Lex nr 2199105).

W warunkach rozpoznawanej sprawy należy też uznać rację Kolegium stwierdzającego, że pozostawienie w obrocie prawnym przedmiotowego pozwolenia w przypadku nielegalnego przetwarzania odpadów (prowadzenia odzysku) innych niż niebezpieczne w procesie R15 przez skarżącego przy ul. S. [...] we W. (część działki nr 10/29, obręb Ż.), mogłoby być postrzegane jako legitymizowanie sankcjonowanego administracyjnie działania.

Wobec przedstawionych powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny – stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa – stosownie do przepisu art. 151 powołanej we wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.