Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 120/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
658
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Sędziowie: Sędzia WSA Halina Filipowicz-Kremis (sprawozdawca), Asesor WSA Olga Białek, Wojciech Śnieżyński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2020 r. sprawy ze skargi A. V. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego V. M. na bezczynność Wojewody D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt stały I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody D. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. w pozostałym zakresie skargę oddala; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. V., działając przez przedstawiciela ustawowego V. M., zastępowaną przez pełnomocnika, wniosła do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Wojewody D. w sprawie udzielenia zezwolenia małoletniej na pobyt stały. W skardze zarzucono naruszenie przez organ art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i 3 kpa oraz art. 36 § 1 kpa, poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy oraz nieuzasadnione pozostawienie bez rozpoznania. Strona wnosi o zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie; stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej 20000 zł na podstawie art. 149 § 2 ppsa w zw. z art. 154 § 6 ppsa, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a nadto o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Na uzasadnienie pełnomocnik strony podnosi, że w dniu 2 sierpnia 2019 r., skarżąca złożyła do Wojewody D. wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. Następnie dnia 2 października 2019 r. strona została wezwana do uzupełnienia braków formalnych wniosku poprzez między innymi przedstawienie uzupełnionego formularza wniosku o pobyt stały. W dniu 16 października braki zostały uzupełnione. Nie dokonano jedynie złożone poprawnie uzupełnionego formularza – uzyskano informację o tym, że formularz, który chciała przedstawić jest nieprawidłowy. Następnie 21 października 2019 r. strona ponownie próbowała złożyć już prawidłowy formularz. Tym samym braki formalne zostały uzupełnione, jednakże w okienku nie przyjęto jednak wypełnionego formularza z uzasadnieniem, że był on ponownie niepoprawnie uzupełniony. W dalszej konsekwencji, w wyniku nieuzupełnienia wniosku został on pozostawiony bez rozpoznania. Pełnomocnik strony 22 listopada 2019 r. wystosował ponaglenie na pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Dalej w skardze podniesiono, że strona dwukrotnie próbowała złożyć wniosek, ale odmówiono jej przyjęcia pisma. Pełnomocnik podnosi, że brak zrozumienia wezwania i brak pomocy ze strony pracowników organu spowodowały, że dokumenty nie zostały uzupełnione. Zdaniem autora skargi, sytuacja małoletniej jest konsekwencją nieprawidłowego działania pracowników urzędu. Strona podkreśla, że w wyniku nieprawidłowych działań organu obecna sytuacja małoletniej jest bardzo trudna, pobyt dziecka na terytorium Polski jest uznany za nielegalny. W efekcie kontakt skarżącej ze służbami mundurowymi będzie powodować natychmiastowe zobowiązanie strony do powrotu i orzeczenie zakazu wjazdu na terytorium Polski. Autor skargi wskazuje, że pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest sprzeczne z art. 2 Konstytucji RP i Europejską Konwencją Praw Człowieka. Skarga wskazuje na treść art. 35 § 3 kpa, a także art. 36 § 1 kpa. Dalej w skardze wyjaśniono, że (zdaniem pełnomocnika) prowadzenie postępowania było zbyt długie. Zdaniem autora skargi istotne jest także i to, że organ całkowicie ignorował stronę. Odnośnie do żądania przyznania od organu odpowiedniej sumy pieniężnej autor skargi podnosi, że przedłużanie prowadzonego postępowania, wielomiesięczne ignorowanie strony przez organ, brak jakiejkolwiek korespondencji ze strony organu do skarżącego czyni zasadnym żądanie przyznania wnioskowanej w skardze kwoty. Przyznanie kwoty 20000 zł na rzecz skarżącej będzie z jednej strony "karą" dla wojewody za jego bierność, a z drugiej będzie stanowić rekompensatę dla strony za naruszenie jej praw w toku postępowania.

W doręczonej sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o: 1. odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a., Jednocześnie, w przypadku, gdy wniosek z punktu pierwszego nie zostałby uwzględniony: 2. oddalenie skargi na podstawie art. 151. p.p.s.a. jako niezasadnej.

Na uzasadnienie wskazano, że w dniu 2 sierpnia 2019 r. V. M. wystąpiła z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej małoletniej córce, A. V., na podstawie art. 195 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2094 z późn. zm.). Wniosek został nadany w polskiej placówce pocztowej i podpisany imieniem i nazwiskiem małoletniej. W dniu 2 października 2019 r. organ I instancji, na podstawie art. 202 ust. 1 i 2 wskazanej ustawy, wezwał, za pośrednictwem przedstawiciela ustawowego V. M., małoletnią A. V. do osobistego stawiennictwa w D. Urzędzie Wojewódzkim w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Ponadto, z uwagi na złożenie niekompletnego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały, na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm.) w związku z art. 203 ust. 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach, organ I instancji wezwał w nieprzekraczalnym terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania do: dostarczenia kserokopii wszystkich zapisanych stron w paszporcie małoletniej wraz z okazaniem oryginału do wglądu, uzupełnienia formularza wniosku poprzez wypełnienie informacjami rubryk: w części A pkt 2,3,4,18 - znaki szczególne, D III, część E i F i G - złożenie podpisu wraz z datą przez przedstawiciela ustawowego małoletniej. Równocześnie na podstawie art. 203 ust. 4 w związku z art. 196 ust. 5 ustawy o cudzoziemcach, strona została poinformowana o obowiązku złożenia odcisków linii papilarnych pod rygorem odmowy wszczęcia postępowania. Ponadto, na podstawie art. 261 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, w związku z art. 6 ust. 1 pkt 3 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1000), strona została poinformowana o obowiązku uiszczenia opłaty skarbowej do właściwego organu podatkowego, to jest do Prezydenta Miasta W. i dostarczenia do tutejszego Urzędu dowodu wpłaty, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego pisma, w wysokości 640 zł, tytułem zezwolenia na pobyt stały, pod rygorem zwrotu podania. Strona została pouczona, iż obowiązek ten nie istnieje w przypadku ubiegania się o zezwolenie na pobyt stały z uwagi na posiadanie Karty Polaka. W dniu 16 października 2019 r. do D. Urzędu Wojewódzkiego we W. zgłosiła się V. M. wraz z małoletnią A. V., co zostało udokumentowane potwierdzeniem osobistego stawiennictwa. Również w tym dniu A. V. złożyła odciski linii papilarnych, a do wniosku załączono kserokopię paszportu małoletniej, za okazaniem oryginału oraz potwierdzenie wpłaty 640 zł za zezwolenie na pobyt stały. Przedstawiciel ustawowy małoletniej A. V., V. M. nie uzupełniła wskazanych rubryk formularza wniosku, jak też nie złożyła podpisu pod wnioskiem, do czego była wzywana pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W dniu 23 października 2019 r., Wojewoda D. pozostawił wniosek małoletniej A. V. bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie wskazanych rubryk wniosku oraz z uwagi na niezłożenie wymaganych pod wnioskiem podpisów przedstawiciela ustawowego małoletniej.

Zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania V. M. odebrała w dniu 31 października 2019 r. Dnia 30 grudnia 2019 r. zainteresowana działając poprzez radcę prawnego R. P. - za pośrednictwem Wojewody D., wniosła ponaglenie na bezczynność i na przewlekłość organu, skutkujące niezałatwieniem sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa przez Wojewodę D., żądając stwierdzenia, że niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązując organ rozpatrujący sprawę do załatwienia sprawy, wyznaczając termin do jej załatwienia (...), zarządzenie wyjaśnienia przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości. Równocześnie, w dniu 30 grudnia 2020 r., strona działając przez pełnomocnika radcę prawnego R. P., wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność organu z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy z dnia 2 sierpnia 2019 r. wskazując sygnaturę wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. W odpowiedzi na podniesione przez stronę w skardze z dnia 24 grudnia 2019 r. zarzuty, uwagę zwrócić należy na następujące kwestie. W pierwszej kolejności organ zapewnia, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w tutejszym Urzędzie przez cudzoziemców, koniecznością równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz odpływem pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i brakiem możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Wojewoda D. podkreśla w korespondencji kierowanej do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w przypadku składanych przez uczestników postępowań ponagleń jak również skarg, trudną sytuację urzędu z uwagi na wpływającą ilość wniosków oraz fluktuację kadry pracowniczej, która ma wpływ na tempo procedowania spraw. Jednocześnie kadra kierownicza Wydziału wprowadza zmiany w strukturze i organizacji pracy oddziałów, które docelowo mają wpłynąć na zwiększenie efektywności i przyspieszenie wydawania przez Wojewodę D. decyzji kończących postępowania. Problemy kadrowe D. Urzędu Wojewódzkiego we W. oraz ilość wniosków cudzoziemców nie są okolicznościami niemającymi znaczenia w sprawie. Warto w tym miejscu przywołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 października 2017 r. (sygn. akt II SAB/Gd 45/17), w którego tezie wskazano, że "Stany bezczynności albo przewlekłego prowadzenia postępowania wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa tylko wtedy, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie prawa. Nie jest zatem wystarczające samo przekroczenie (nawet jeśli jest to przekroczenie dość znaczne, np. kilkumiesięczne) przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie terminu musi być bowiem nie tylko znaczne, lecz także oczywiste, pozbawione racjonalnego uzasadnienia oraz nieznajdujące żadnego usprawiedliwienia w okolicznościach prawnych lub faktycznych sprawy". "Rażące" naruszenie prawa jest kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły lub bezczynności będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Dla uznania, iż bezczynność organu miała miejsce z naruszeniem prawa w stopniu rażącym należy wykazać, że odpowiedzialność za nią ponosi organ administracji i że jest ona niemożliwa do zaakceptowania w państwie prawnym. Akcentowany jest ciążący na sądach administracyjnych obowiązek roztropnego kwalifikowania bezczynności czy przewlekłości jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wynikający z konsekwencji (w tym prawnokarnych) takiej kwalifikacji (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2015 r., II OSK 652/15; wyrok NSA z dnia 8 marca 2017 r., I OSK 1925/16 - CBOSA). O "rażącym naruszeniu prawa" w postaci bezczynności może świadczyć zlekceważenie wnioskodawcy i jego żądania (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2016 r., I OSK 296/15; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2016 r., I OSK 2451/14)." W tym miejscu warto przedstawić stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wyrażone w wyroku z dnia 28 maja 2018 r. (sygn. akt II SAB/Kr 47/18), w którym stwierdzono, iż "orzeczenie rażącego naruszenia prawa zarezerwowane jest dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów". W tezie przywołanego wyroku wskazano także, iż "przy ocenie czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa należy wziąć pod uwagę okoliczności związane z trudną sytuacją kadrową, znaczną ilością postępowań administracyjnych oraz dużą liczbą spraw przypadających na jednego pracownika. (...) okoliczności te mogą powodować opóźnienia w pracy organu. W pewnym stopniu są to okoliczności niezależne od organu". W ocenie organu, w niniejszym stanie faktycznym brak podstaw do uznania, iż miała miejsce przewlekłość prowadzenia postępowania z rażącym naruszeniem prawa. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy brak ponadto podstaw do uznania, iż przekroczenie terminu rozpoznania sprawy jest pozbawione racjonalnego uzasadnienia, czy wręcz nieznajdujące żadnego uzasadnienia. Wprost przeciwnie, sposób prowadzenia spraw przez pracowników organu, w tym czas oczekiwania na rozpatrzenie wniosków, który jest dłuższy niż przewidziany w art. 35 § 1-3 k.p.a., nie wynika z opieszałości czy bezczynności pracowników organu, ale jest wynikiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców w D. Urzędzie Wojewódzkim oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach. Termin podjęcia postępowania w sprawie uzależniony jest od ilości wniosków o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, wpływających do Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. Przy rozpatrywaniu wniosków obowiązuje kolejność wpływu do Urzędu. Każda sprawa wymaga już na wstępie wszczęcia postępowania dochowania należytej staranności oraz wnikliwej analizy wszystkich złożonych dokumentów, celem uniknięcia ewentualnych błędów mogących skutkować stwierdzeniem nieważności rozstrzygnięcia wydanego w niewłaściwie prowadzonej sprawie. Z uwagi na powyższe, termin załatwienia sprawy może być więc znacząco przesunięty w czasie względem dnia złożenia dokumentów. Nie wynika to jednakże z lekceważenia wniosków strony i braku woli do załatwienia sprawy, a jak podkreślono w tezie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 12 grudnia 2017 r. (sygn. akt II SAB/01 89/17) rażące naruszenie prawna oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego braku woli do załatwienia sprawy. Jednocześnie wyjaśniam, że z uwagi na obowiązujące przepisy prawa, wynikające z ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2094) organ administracji zobowiązany jest zweryfikować w sposób wnikliwy zasadność udzielenia każdego wnioskowanego zezwolenia. Należy mieć na uwadze, iż sprawy trafiające do Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców są szczególnie skomplikowane w związku z potrzebą wnikliwego przeanalizowania poszczególnych indywidualnych przypadków.

Dodatkowo, w razie uwzględnienia skargi, organ pragnie podnieść następujące argumenty. W skardze strona wniosła o przyznanie od organu na jej rzecz kwoty 20.000 zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić należy, że zasądzenie sumy pieniężnej nie jest bezpośrednią konsekwencją stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, a zatem możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony, co oznacza, że w każdym przypadku sąd musi rozważyć zasadność takich żądań w kontekście działań organu (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 1695/16). Należy mieć przy tym na uwadze obiektywne uwarunkowania związane z działalnością organu. Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1314/16: "Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), jest jednym z dwóch alternatywnych środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Treść przepisu wskazuje na to, że wybór środka (grzywna lub suma pieniężna) należy do sądu, przy czym od razu warto zauważyć, że środki te występują wobec siebie w ramach alternatywy zwykłej.

Wybór sądu powinien być w pierwszym rzędzie uwarunkowany celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną. To, że przyznanie sumy pieniężnej ma charakter kompensacyjny, nie podważa stanowiska, że może być ona przyznana tylko w sytuacji, gdy to przyznanie jest potrzebne dla osiągnięcia celu orzeczenia rozstrzygającego skargę na bezczynność: zwalczenia bezczynności organu oraz zdyscyplinowania organu." Warto w tym miejscu podkreślić, że zasądzenie sumy pieniężnej winno być zastrzeżone jedynie dla wyjątkowych indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnymi, drastycznymi i ewidentnie zawinionymi uchybieniami zasad efektywnego i terminowego działania organu w załatwianiu sprawy. Suma pieniężna, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a., nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Ponadto, jak wskazano w wyroku z dnia 22 marca 2018 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt I SA/Wa 1880/17) "wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym skarżący powinni nawiązywać do krzywdy wywołanej bezczynnością lub przewlekłością postępowania. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana wskazaną argumentacją." Podkreślono przy tym, że przepis art. 154 § 7 p.p.s.a. stwarza jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej, a do jego uwzględnienia wymagane jest wykazanie przez stronę, która wystąpiła z wnioskiem, że zaistniały przyczyny przyznania takiej sumy, z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki, ale także istnienia i rozmiaru powstałej, skutkiem tego krzywdy. Zdaniem organu, skarżąca nie uzasadniła istnienia i rozmiaru krzywdy, która stanowiłaby podstawę do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Ogólnikowe powoływanie się na rekompensatę za naruszenie praw skarżącego i negatywne skutki dla jego sytuacji materialnej - które zawarto w skardze - nie może zostać uznane za wystarczające uzasadnienie rozmiaru rzekomej krzywdy, jaką Strona poniosła w wyniku przewlekłego prowadzenia postępowania w niniejszej sprawie. W ocenie organu wniosek o przyznanie skarżącej sumy pieniężnej w wysokości 20.000 zł (dwadzieścia tysięcy złotych) jest nieuzasadniony i powinien być oddalony. Należy zwrócić również uwagę, że jednym z priorytetowych zadań wojewody jest utrzymywanie bezpieczeństwa publicznego. Wojewoda jest również terenowym organem administracji rządowej w województwie, a utrzymanie stanu bezpieczeństwa wewnętrznego i zewnętrznego jest - zgodnie z art. 146 ust. 4 pkt 7 i 8 Konstytucji - zadaniem Rady Ministrów. Wojewoda wykonuje swoje obowiązki m.in. poprzez podległy jemu Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców. Status tej komórki organizacyjnej jest szczególny i wymaga zindywidualizowanego podejścia. Należy podkreślić, że pracownicy Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców należą do Korpusu Wsparcia Sił Cywilnych, które działają na podstawie szczególnych uregulowań ustawowych. Zakres wykonywanych zadań organu oraz obowiązków pracowników tej jednostki organizacyjnej wymaga stałej współpracy ze Strażą Graniczną, ABW, CBA, Policją, służbą konsularną oraz innymi organami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo państwa i jego obywateli, a także wymaga współpracy z Szefem Urzędu do Spraw Cudzoziemców, który jest organem odwoławczym w zakresie spraw cudzoziemców prowadzonych przez Wojewodę.

Punktem wyjścia w niniejszej sprawie jest odpowiedź na pytanie, czy z punktu widzenia obywatela ważniejsze jest przestrzeganie przez organ administracji wysokich standardów przepisów prawa administracyjnego formalnego czy dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa narodowego. Wojewoda D. stoi na stanowisku, że zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego jest najważniejszym zadaniem i funkcją Państwa, co wyraźnie podkreśla art. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym "Rzeczpospolita Polska strzeże niepodległości i nienaruszalności swojego terytorium, zapewnia wolności i prawa człowieka i obywatela oraz bezpieczeństwo obywateli". Zapis ten pozwala również na domniemanie, że Konstytucja stawia bezpieczeństwo obywateli powyżej innych praw gwarantowanych obywatelom, a zwłaszcza praw i wolności cudzoziemców, którzy nie są obywatelami. Organ administracji prowadząc to postępowanie kierował się zasadą swobodnej oceny dowodów wyrażoną w art. 80 KPA, zgodnie z którym "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to działanie zgodnie z normami prawa procesowego, tj. opieranie się na materiale dowodowym zebranym przez organ, z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa (np. pomoc prawna), dokonywaniu przez organ oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową, a w postępowaniu podatkowym oprócz mocy dokumentów urzędowych (art. 194 o.p.), mocy ksiąg podatkowych (art. 193 o.p.) i mocy deklaracji (art. 21 § 5 o.p.) oraz rozpatrywaniu nie tylko poszczególnych dowodów z osobna, ale wszystkich dowodów we wzajemnej łączności z punktu widzenia logiki, zasad doświadczenia życiowego i wiedzy. Jednocześnie rozumowanie, w którego wyniku organ ustala istnienie okoliczności faktycznych, powinno być zgodne z prawidłami logiki.

Fakt wzmożonej migracji oraz wyzwania i problemy z jakimi boryka się D. Urząd Wojewódzki najlepiej obrazują liczby wpływających spraw: w roku 2013 r. do Wojewody D. wpłynęło 3926 wniosków na pobyt czasowy, stały oraz rezydenta długoterminowego, w roku 2014 już 5879 wniosków, w roku 2015 - 11508 wniosków, w 2016 roku - 15488 wniosków, w roku 2017 - 19882 wniosków, w roku 2018 - 20080 wniosków a do 9 grudnia 2019 r. -już 25752 wniosków. Statystyki te nie zawierają wszystkich spraw jakimi zajmuje się Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, tj. m.in. wnioski o udzielenie zezwolenia na pracę, obywatelstwa oraz sprawy paszportowe. Na koniec 2017 roku liczba złożonych wniosków o wydanie zezwolenia na pracę wyniosła ok. 29 000, a w roku 2018 wyniosła ok. 27 300 wniosków. Przy rozpatrywaniu wniosków obowiązuje kolejność wpływu do Urzędu. Każda sprawa wymaga już na etapie wszczęcia postępowania dochowania należytej staranności oraz wnikliwej analizy wszystkich złożonych dokumentów, celem uniknięcia ewentualnych błędów mogących skutkować stwierdzeniem nieważności rozstrzygnięcia wydanego w niewłaściwie prowadzonej sprawie. Z uwagi na powyższe, termin wszczęcia postępowania może być więc znacząco przesunięty w czasie względem dnia złożenia dokumentów. Duża liczba oczekujących spraw oraz skargi cudzoziemców nie mogą wpływać ujemnie na sposób prowadzenia postępowań oraz tym bardziej na rzetelność, skrupulatność pracy oraz praworządność przy rozpatrywaniu danej sprawy. W przeciwnym razie dany inspektor wojewódzki prowadzący postępowanie może być narażony na zarzuty korupcjogenne i związaną z tym odpowiedzialność prawną.

Należy zauważyć, że z punktu widzenia obywatela, znacznie gorszym skutkiem powierzchownego i nierzetelnego prowadzenia spraw przez inspektów prowadzących postępowania administracyjne w sprawach o udzielenie zezwoleń na pobyt czasowy dla cudzoziemców byłby wzrost zagrożenia bezpieczeństwa, w tym głównie związanego z terroryzmem, co potwierdziły wydarzenia w wielu krajach Europy Zachodniej. Ograniczenia kadrowe wpływające na terminowość i rzetelność weryfikacji stanu zagrożenia Cudzoziemca dla obronności łub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego dotyczą nie tylko D. Urzędu Wojewódzkiego, ale również innych służb, które opiniują przedmiotowe wnioski, w tym zwłaszcza Policji oraz Straży Granicznej. Inspektor wojewódzki prowadzący niniejsze postępowanie ma zadekretowane na siebie ponad 1500 spraw, co obiektywnie powoduje brak możliwości terminowego prowadzenia spraw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

Skarga jest zasadna.

W świetle art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4 p.p.s.a., to jest mających za przedmiot w szczególności decyzje administracyjne, postanowienia w postępowaniu administracyjnym, na które służy za-żalenie, a także inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Tym samym przedmiotem sądowej kontroli – w odniesieniu do tego typu skarg – nie jest określony akt lub czynność organu administracji publicznej, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obo-wiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Skarga ta stanowi zatem środek prawny mający na celu ochronę praw jednostki poprzez przymuszenie organu do podjęcia żądanego działania, a w następstwie tego likwidację stanu opieszałości występującą po stronie tego organu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt I SAB/Kr 13/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 205/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt III SAB/Łd 62/07; oraz pozostałe przywołane orzeczenia w CBOiS: https://cbois.nsa.gov.pl/). Podkreślić w tym miejscu należy, że w sprawach, w których przedmiotem badania sądu administracyjnego jest bezczynność organu, sąd kontroluje jedynie, czy organ administracji w terminie zakreślonym przepisami prawa procesowego rozpatrzył wniosek strony czy też nie. Sposób załatwienia tego wniosku, a zatem jego uwzględnienie, bądź odmowa uwzględnienia, nie jest natomiast przedmiotem oceny sądu administracyjnego w sprawie ze skargi na bezczynność/przewlekłość. W tym przypadku chodzi bowiem o formalną kontrolę, czy w terminie określonym ustawą organ wydał akt lub podjął czynność, zasadniczo bez badania materialnoprawnych aspektów tych aktów lub/i czynności.

Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt tej sprawy trzeba wskazać, że przedmiotem kontroli sądu w rozpoznawanej sprawie jest ocena czy Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 31 lipca 2019 r. w sprawie udzielenia zezwolenia cudzoziemcowi na pobyt stały na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Jak wynika z akt dołączonych do odpowiedzi na skargę wniosek małoletniej strony, działającej przez przedstawicielkę ustawową został złożony, w D. Urzędzie Wojewódzkim, drogą pocztową, 1 sierpnia 2019 r. Następnie wniosek ten został zarejestrowany 17 września 2019 r. do wniosku zostało załączone szereg załączników/dokumentów. Dalej, w dniu 2 października 2019 r. organ skierował do przedstawicielki ustawowej pismo wzywające do uzupełnienia wniosku w szeregu punktach w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismo to zostało doręczone domownikowi 8 października 2019 r. Z akt wynika także, że skarżąca zgłosiła się osobiście (wraz z przedstawicielką ustawową) w urzędzie w dniu 16 października 2019 r. Podczas tego pobytu pracownicy strony przeciwnej dokonali szeregu czynności, w tym w szczególności: odebrano od małoletniej odciski palców, od matki małoletniej odebrano "Oświadczenie o wyrażeniu zgody na przetwarzanie danych osobowych przedłożono przedstawicielce ustawowej do podpisu klauzulę informacyjną, dotyczącą danych osobowych, przyjęto dowód wpłaty opłaty skarbowej od wniosku, a co najważniejsze, organ wykonał kserokopię części stron paszportu małoletniej.

Ostatecznie organ zawiadomił o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku strony na podstawie art. 64 § 2 kpa w dniu 23 października 2019 r. bowiem wniosek nie został uzupełniony w całości w zakresie skierowanego do strony żądania. Pismo zostało doręczone matce małoletniej 31 października 2019 r. Dnia 27 grudnia 2019 r. pełnomocnik skarżącej wniósł ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie.

W związku z tym trzeba powiedzieć, że zgodnie z regułą zawartą w art. 12 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia i realizując jednocześnie obowiązek wszechstronnego zbadania stanu faktycznego sprawy. Ta zasada szybkości i wnikliwości postępowania doznaje konkretyzacji w art. 35 tej ustawy, który w § 1 stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Z kolei treść art. 35 § 3 k.p.a. wskazuje, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 k.p.a.). Oznacza to, że ewentualne przedłużenie postępowania spowodowane koniecznością przeprowadzenia uzgodnień z innymi organami może prowadzić do zwolnienia organu z zarzutu bezczynności czy przewlekłości, nawet w sytuacji, w której doszło do przekroczenia terminu z art. 35 k.p.a., ale będzie to mogło nastąpić jedynie w sytuacji, gdy takie oko-liczności będą wynikać z akt administracyjnych kontrolowanego postępowania. Co dalej istotne, ustawodawca w kolejnym art. 36 § 1, w zw. z § 2 k.p.a. nakłada na organ prowadzący sprawę obowiązek informowania strony o niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych. Nie ma przy tym znaczenia, czy przyczyna jest niezależna, czy zależna od organu. W każdym takim przypadku organ jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W kontrolowanym postępowaniu istotne jest przede wszystkim to, że stosownie do treści art. 210 ustawy z dnia 1 maja 2014 r. o cudzoziemcach (Dz.U.2020.35 t. j. z dnia 2020.01.10), postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 3 miesięcy od dnia jego wszczęcia, a postępowanie odwoławcze - w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania.

Jak wynika z akt dołączonych do odpowiedzi na skargę organ zastosował się do tego normatywnego obowiązku w ten sposób, że 23 października 2019 r., przywołując w podstawie prawnej art. 64 § 2 kpa zawiadomił przedstawicielkę ustawową małoletniej o pozostawieniu wniosku o zezwolenie na pobyt stały bez rozpoznania. Inaczej mówiąc, skierowany do wojewody wniosek skarżącej (złożony 1 sierpnia 2019 r. r.) został pozostawiony w przewidzianym przez prawo terminie bez rozpoznania.

W tym miejscu niezbędnym jest przypomnieć, że dla uznania, że sprawa istotnie została załatwiona przez organ administracji publicznej niezbędne jest wydanie przez organ aktu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 1 pkt 1- 4 p.p.s.a., czyli takiego rozstrzygnięcia, które ustawodawca poddał kontroli sądu administracyjnego. Załatwienie przez organ sprawy w inny sposób (np. pozostawienia wniosku bez rozpoznania, tak jak w tej sprawie) nakłada na sąd obowiązek zbadania prawidłowości podjętej w postępowaniu czynności, w toku rozpoznania sprawy na bezczynność (czy też przewlekłość) organu. Tak wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, który dnia 3 września 2013 r. w sprawie I OPS 2/13 (dostępne http://:orzeczenia.nsa.gov.pl) stwierdził, iż na pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.) przysługuje skarga na bezczynność organu, stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. W uzasadnieniu tej uchwały wyrażono pogląd, który w pełni podziela sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, że "nie można pozostawienia podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. uznać za akt lub czynność wymienioną w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ponieważ nie jest spełnione kryterium, że dotyczy to uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Czynność ta bowiem nie potwierdza, ani też nie zaprzecza, że dotyczy uprawnienia lub obowiązku wynikających wprost z ustawy. Podejmując tą czynność, organ prowadzący postępowanie informuje stronę, że nie rozpozna jej sprawy na podstawie wniesionego podania, ponieważ ta w terminie nie uzupełniła braków tego podania".

Co dalej istotne w sprawie i o czym mowa była wcześniej skarżąca, wraz z przedstawicielką ustawową (jak wynika z akt posiadającą kartę Polaka) stawiła się na wezwanie do osobistego stawiennictwa w urzędzie. Mimo to organ (z niewiadomych powodów) nie umożliwił wnioskodawcy uzupełnienia wniosku w pełnym zakresie, ograniczając się jedynie do kilku czynności, co należy uznać za całkowicie nielogiczne i niezrozumiałe, a przede wszystkim naruszające podstawowe zasady postępowania administracyjnego, do zachowania których organy administracji są obowiązane. W warunkach tej sprawy należy przypomnieć, że małoletnia urodziła się [...] r., a zatem jest małym dzieckiem, a jej matka (przedstawicielka ustawowa) wykazała w innym postępowaniu, że ma polskie korzenie. W tej sytuacji, zdaniem sądu, organy winny dołożyć należytej staranności, aby w sposób prawidłowy rozpoznać wniosek o zezwolenie na pobyt stały małoletniej, aby należycie zabezpieczyć, w toku prowadzonego postępowania słuszny interes strony. Stosownie bowiem do treści art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Z akt sprawy wynika, że wezwanie do uzupełnienia braków wniosku zostało przesłane do matki strony w języku polskim, co oczywiście odpowiada wymogowi, określonemu w art. 8 ustawy o cudzoziemcach, ale trzeba dodać, że wedle art. 7 tejże ustawy organ prowadzący postępowanie winien pouczyć pisemnie cudzoziemca w języku dla niego zrozumiałym o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach. Takie pouczenie zostało zawarte we wniosku, ale ponieważ strona zgłosiła się do organu osobiście, a nadto ze skargi wynika, że matka skarżącej miała problemy ze zrozumieniem poleceń w języku polskim, zdaniem sądu, brak pomocy w prawidłowym uzupełnieniu wniosku świadczy o naruszeniu zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Kłóci się to oczywiście m.in. z zasadą zaufania do organów (art. 8 k.p.a.), z zasadą informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 k.p.a.), zasadą czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) i zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.). Na marginesie można wskazać, że na stronie internetowej Wojewody M. są projekty pism o przywrócenie terminu w sprawach dotyczących cudzoziemców i są one w podstawowych kwestiach określone w trzech językach. Trzeba także pamiętać, że wedle art. 41. - Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, zwanym prawem do dobrej administracji każdy ma prawo do bezstronnego i sprawiedliwego rozpatrzenia swojej sprawy w rozsądnym terminie przez instytucje, organy i jednostki organizacyjne Unii. 2. Prawo to obejmuje: a) prawo każdego do bycia wysłuchanym, zanim zostaną podjęte indywidualne środki mogące negatywnie wpłynąć na jego sytuację. Kolejnym aktem prawnym, który organ winien uwzględnić w toku rozpoznania sprawy jest Konwencja Praw Dziecka z przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., której Rzeczpospolita Polska jest sygnatariuszem, opublikowana w Dz.U.1991.120.526 z dnia 1991.12.23. Stosownie do treści art. 3 tego aktu 1. We wszystkich działaniach dotyczących dzieci, podejmowanych przez publiczne lub prywatne instytucje opieki społecznej, sądy, władze administracyjne lub ciała ustawodawcze, sprawą nadrzędną będzie najlepsze zabezpieczenie interesów dziecka. 2. Państwa-Strony działają na rzecz zapewnienia dziecku ochrony i opieki w takim stopniu, w jakim jest to niezbędne dla jego dobra, biorąc pod uwagę prawa i obowiązki jego rodziców, opiekunów prawnych lub innych osób prawnie za nie odpowiedzialnych, i w tym celu będą podejmowały wszelkie właściwe kroki ustawodawcze oraz administracyjne. Z kolei artykuł 9 tej konwencji obliguje Państwa-Strony (konwencji – przyp. Sądu), aby dziecko nie zostało oddzielone od swoich rodziców wbrew ich woli. Natomiast w okolicznościach tej sprawy, w sytuacji, gdy matka małoletniej ma uprawnienie do pozostawania na terytorium RP, pozbawienie (bez istotnych z punktu widzenia interesu Państwa Polskiego) możliwości pobytu małoletniej wraz z matką, może doprowadzić do długotrwałego oddzielenia dziecka od matki, wbrew ich woli.

Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji oceni czy okoliczności niniejszej sprawy pozwalały na pozostawienie wniosku bez rozpoznania. Przedmiotem oceny będzie zatem zarówno kompletność wniosku cudzoziemca, jak i prawidłowe, rzetelne i zrozumiałe wezwanie do usunięcia jego ewentualnych braków formalnych. Jedynie w sytuacji stwierdzenia, że doszło do skutecznego pozostawienia wniosku bez rozpoznania organ pierwszej instancji uprawniony będzie do pozostawienia wniosku bez rozpoznania.

W związku ze skargą trzeba dalej powiedzieć, że zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Natomiast § 2 tego przepisu określa, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym, czy bezczynność organu bądź przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa nie decyduje sam tylko przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności bądź prowadzenia postępowania w sposób, który nie prowadzi do jego zakończenia. Wobec tego uznać należy, że przewlekłe prowadzenie postępowania (bezczynność) o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce w sytuacji, gdy w sposób znaczący i jednoznaczny doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a jednocześnie nie zachodzą okoliczności wyłączające winę organu za tę zwłokę. Zdaniem sądu, prowadząc to postępowanie organ dopuścił się bezczynności, jednakże po jego stronie nie doszło do rażącego naruszenia prawa i wynika to już choćby z czasu trwania postępowania i ostatecznego pozostawienia wniosku bez rozpoznania. W rozpoznawanej sprawie nie ma zatem wątpliwości, że nie doszło do znaczącego przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy.

Rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej zasądzanej stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. ma charakter fakultatywny i jest zależne wyłącznie od uznania sądu, a może być podjęte jedynie w przypadku uwzględnienia skargi. Ustawodawca pozo-stawił zatem sądowi ocenę czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośću-czynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie i zakończenie jego sprawy. W dalszej kolejności, w przypadku skorzystania przez sąd z tej instytucji, wskazany przepis nie zawiera żadnych przesłanek, którymi miałby kierować się sąd ustalając wysokość sumy pieniężnej. Jak słusznie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lutego 2018 r., kwota otrzymywana na podstawie art. 154 § 6 w związku z art. 149 § 2 p.p.s.a. ma zrekompensować negatywne przeżycia psychiczne i moralne związane z przewlekłością postępowania sądowego oraz z naruszeniem prawa (nie dobra osobistego) do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. Przyznanie odpowiedniej sumy pieniężnej stanowi sankcję dla organu za wadliwe zorganizowanie i prowadzenie postępowania jurysdykcyjnego oraz rekompensatę dla skarżącego za krzywdę moralną spowodowaną przewlekłością postępowania (wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r., sygn. akt I OSK 2177/17, LEX nr 2464318). Zdaniem sądu, z dotychczasowych uwag wynika, że brak jest podstaw do przyznania stronie sumy pieniężnej. Można jeszcze dodać, że w sprawie mamy do czynienia z osobą małoletnią, zatem trudno przyjąć, żeby rozumiała ona na tyle swoją sytuację, aby sposób procedowania przez organ mógł spowodować u niej negatywne konsekwencje psychiczne. W niekwestionowanych okolicznościach sprawy, mając na uwadze dotychczasowe uwagi sąd uznał, że nie ma podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącej sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a.

Reasumując, na zasadzie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, a także § 1a i § 2 ppsa należało orzec jak na wstępie.

Orzeczenie o kosztach znajduje swoje uzasadnienie w art. 200 ppsa, w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych.