Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 438/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Błesiński Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Katarzyna Niewiadomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2006r. sprawy ze skargi T. M. Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" r., Nr "[...]" w przedmiocie odmowy udzielenia zwolnienia w podatku od nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia "[...]" r. w sprawie odmowy udzielenia zwolnienia w podatku od nieruchomości z tytułu uruchomienia przez przedsiębiorcę po raz pierwszy działalności gospodarczej na terenie Gminy O. i zatrudnienia nie mniej niż 10 osób.

T. M., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe A, wnioskiem z dnia 22 grudnia 2003r. zwrócił się do Wójta Gminy o zwolnienie w podatku od nieruchomości budynków, budowli i gruntów położonych w miejscowości S., począwszy od dnia 1 sierpnia 2003r. na okres trzech lat, powołując się na uchwałę Rady Gminy nr "[...]" z dnia 8 września 2003r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości przedsiębiorców uruchamiających po raz pierwszy działalność gospodarczą na terenie Gminy O. i zatrudniających nie mniej niż 10 osób. Wskazał, że w dniu 1 sierpnia 2003r. nabył tartak w S. i rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Gminy O. W tartaku zatrudnia 61 osób, zamieszkałych na terenie Gminy O., umowy o pracę zawarte zostały na okres dłuższy niż 1 rok, a stanowiska pracy zostaną utrzymane w okresie co najmniej 5 lat.

Stosownie do §2 ww. uchwały Rady Gminy zwolnienie od podatku od nieruchomości przysługuje przedsiębiorcom zatrudniającym nie mniej niż 10 osób, w tym co najmniej 6 osób – mieszkańców Gminy O., czyli osób mających miejsce stałego zameldowania na terenie Gminy O. Zwolnienie to stanowi pomoc publiczną, zgodnie z art.2 ust.1 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz.U nr 141, poz.1177). §3 ust.1 uchwały stanowi, że zwolnienie przysługuje przedsiębiorcy w rozumieniu art.2 ust.2-3 ustawy z dnia 19 listopada 1999r. Prawo o działalności gospodarczej (Dz.U. nr 101, poz.1178 ze zm.), który to przedsiębiorca utworzył jednostkę organizacyjną i uruchomił działalność gospodarczą na terenie Gminy O. po dniu 1 stycznia 2002r.

Powołując się na powyższe postanowienia uchwały Rady Gminy, decyzją z dnia "[...]"r. Wójt Gminy, odmówił wnioskodawcy udzielenia przedmiotowego zwolnienia, wobec nie spełnienia przez niego jednego z trzech warunków koniecznych, a mianowicie nie utworzenia jednostki organizacyjnej na terenie Gminy. Organ stwierdził bowiem, iż T. M. wstąpił w miejsce dotychczasowego właściciela tartaku, nabywając funkcjonujący zakład wraz z zatrudnionymi pracownikami, zaś z dokonanej wykładni językowej i celowościowej ww. przepisów powołanej uchwały wynika, iż zwolnienie to miało na celu zachęcenie przedsiębiorców do inwestowania na terenie Gminy i tworzenia nowych miejsc pracy.

Po rozpatrzeniu odwołania na opisaną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia "[...]" r., uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wskazało, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy:

- ustalić czy przyjęty do realizacji program pomocowy – program pomocy regionalnej dla przedsiębiorców udzielanej w gminie O. stanowiący załącznik do uchwały nr "[...]" Rady Gminy w O., spełnia warunki, o których mowa w art.70 ust.2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. nr 123, poz.1291),

- wystąpić do uchwałodawcy o dokonanie wykładni §3 ust.1 ww. uchwały Rady Gminy,

- ustalić zakres rzeczowy nabycia dokonanego przez wnioskodawcę.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia "[...]" r., Wójt Gminy O. odmówił T. M. udzielenia zwolnienia w podatku od nieruchomości z tytułu uruchomienia przez przedsiębiorcę po raz pierwszy działalności gospodarczej na terenie Gminy O. i zatrudnienia nie mniej niż 10 osób. Uzasadniając swoją decyzję Wójt stwierdził, iż zgodnie z §2 ust.1 oraz §3 ust.1 uchwały Rady Gminy z dnia 8 września 2003r. przedmiotowe zwolnienie przysługuje przedsiębiorcom, którzy spełniają łącznie trzy przesłanki:

1. zatrudniają nie mniej niż 10 pracowników, w tym co najmniej 6 mieszkańców Gminy O., czyli osób mających miejsce stałego zameldowania na terenie Gminy O.,

2. uruchamiają po raz pierwszy działalność gospodarczą na terenie Gminy,

3. utworzyli jednostkę organizacyjną i uruchomili na terenie Gminy działalność gospodarczą po dniu 1 stycznia 2002r.

Zaznaczył, iż w toku postępowania uzyskał stanowisko Rady Gminy dotyczące wykładni §3 ust.1 ww. uchwały, z którego wynika, iż uchwała została opracowana w celu likwidacji bezrobocia wśród mieszkańców Gminy O. Wprowadzając zwolnienie w podatku od nieruchomości Rada miała na uwadze konieczność zachęcenia przedsiębiorców do inwestowania na terenie Gminy i tworzenia nowych miejsc pracy. Preferencyjne traktowanie dotyczy tylko tych przedsiębiorców, którzy organizują na terenie Gminy nowe zakłady pracy, tworząc tym samym nowe, nieistniejące poprzednio miejsca pracy. Utworzenia jednostki organizacyjnej nie należy utożsamiać ze zmianą właściciela lub nazwy jednostki już istniejącej na terenie Gminy O. Nadto podkreślono, iż zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego pod redakcją Witolda Doroszewskiego (Wyd. PWN, Warszawa 1967r.) pojęcie "utworzenie" oznacza: "utworzyć, stać się sprawcą istnienia, powstania czegoś, stworzyć, wytworzyć, jak również zostać powołanym do życia, ustanowionym, stworzonym".

Organ I instancji stwierdził zatem, że wnioskodawca nie spełnił ostatniej z trzech przesłanek koniecznych do uzyskania zwolnienia w podatku od nieruchomości na podstawie wymienionej uchwały Rady Gminy, gdyż nie utworzył jednostki organizacyjnej, lecz nabył istniejący wcześniej Tartak . oraz przejął wszystkich pracowników tam zatrudnionych.

W motywach zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze podkreśliło, iż istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy wnioskodawca utworzył jednostkę organizacyjną i uruchomił działalność gospodarczą na terenie gminy. Kolegium zaznaczyło, że T. M. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 1 sierpnia 2003r. nabył prawo użytkowania wieczystego gruntów, własność budynków i budowli stanowiących odrębną nieruchomość, a także wyposażenie znajdujące się na tych działkach, środki trwałe Tartak S. i środki nietrwałe, a także przejął zatrudnionych tam pracowników i stał się ich pracodawcą z dniem podpisania umowy. Nastąpiła zatem jedynie zmiana po stronie podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i zatrudniającego pracowników. Organ odwoławczy podkreślił, iż wykładnia §3 ust.1 uchwały z dnia 8 września 2003r. dokonana przez uchwałodawcę wskazuje, że podatnik warunku tego nie spełnił. Wprowadzenie uchwały do obrotu prawnego miało na celu rozwój gospodarczy gminy, uruchomienie nowych inwestycji, likwidację bezrobocia i zmniejszenie innych problemów z jakimi boryka się gmina. Zaznaczył jednocześnie, iż dokonana wykładnia zdaje się być przekonywująca i wbrew zarzutom odwołania nie nosi cech dowolności. Nadmienił jednocześnie, że treść §3 ust.1 obecnie obowiązującej uchwały z dnia 17 lutego 2005r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości przedsiębiorców uruchamiających po raz pierwszy działalność gospodarczą na terenie Gminy O. i zatrudniających nie mniej niż 10 osób jest identyczna z treścią §3 ust.1 uprzednio obowiązującej uchwały z dnia 8 września 2003r. nr "[...]".

W skardze T. M. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie §3 ust.2 uchwały Rady Gminy z dnia 8 września 2003r., art.2 Konstytucji oraz art.120 i 121 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.). Podniósł, że wykładnia §3 ust.2 uchwały, dokonana przez Radę Gminy, jak i organy obu instancji, została dokonana w oderwaniu od treści tego przepisu. W ocenie skarżącego ww. przepis uchwały jest czytelny, wskazuje on wyczerpujące przesłanki uzyskania zwolnienia i nie wymaga dokonywania interpretacji legalnej. Dokonując takiej interpretacji w niniejszej sprawie Rada Gminy, powołując się na cel wydania przepisu i pomijając jego językowe brzmienie, próbuje naprawić własny błąd przy formułowaniu przepisu. Podkreślił, iż dowolne interpretowanie przepisów narusza zasadę państwa prawa, określoną w art.2 Konstytucji, oraz zasady postępowania podatkowego wyrażone w art.120 i 121 Ordynacji podatkowej. Podatnik zaś stosujący się do treści przepisów nie może ponosić ujemnych konsekwencji, w przypadku błędów popełnionych przy formułowaniu przepisu przez organy Gminy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja, czy postanowienie narusza prawo materialne bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność.

Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.).

Sporna w rozpoznanej sprawie jest wykładnia §3 ust.1 uchwały Rady Gminy O. z dnia 17 lutego 2005r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości przedsiębiorców uruchamiających po raz pierwszy działalność gospodarczą na terenie Gminy O. i zatrudniających nie mniej niż 10 osób. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca, który utworzył jednostkę organizacyjną i uruchomił na terenie Gminy działalność gospodarczą po dniu 1 stycznia 2002r., może skorzystać ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na zasadach określonych w uchwale.

Skarżący nabył w dniu 1 sierpnia 2003r. prawo użytkowania wieczystego gruntów, własność budynków i budowli stanowiących odrębną nieruchomość, a także wyposażenie znajdujące się na tych działkach, środki trwałe Tartak S. i środki nietrwałe, a także przejął zatrudnionych tam pracowników. Z powyższego organy podatkowe wywiodły, iż nie spełnił on warunku z §3 ust.1 uchwały, gdyż nastąpiła jedynie zmiana po stronie podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą i zatrudniającego pracowników, a nie utworzenie jednostki organizacyjnej i uruchomienie działalności gospodarczej. Odmienne jest stanowisko skarżącego, który twierdzi, że spełnił wszystkie przesłanki konieczne do uzyskania przedmiotowego zwolnienia.

W ocenie Sądu wykładni dokonanej przez organy podatkowe obu instancji nie można zarzucić dowolności. Wbrew zarzutom skarżącego wykładnia nie została dokonana w oderwaniu od treści przepisu. Zgodzić należy się natomiast ze skarżącym, że przedmiotowy przepis uchwały jest czytelny i nie wymaga dokonywania interpretacji autentycznej, dlatego też zdaniem Sądu niekoniecznym było zwracanie się do Rady Gminy o jej dokonania.

Jak już zaznaczono §3 ust.1 uchwały stanowi o utworzeniu jednostki organizacyjnej i uruchomieniu działalności gospodarczej. Wystarczy już zatem sama wykładnia gramatyczna, ażeby wyjaśnić jakiekolwiek wątpliwości. Tak jak podnosił uchwałodawca, a także organ podatkowy w decyzji, utworzenie to jakieś działanie sprawcze, powodujące powstanie czegoś. W niniejszym przypadku natomiast nic nowego nie powstało. Była to nowa inwestycja, ale tylko dla przedsiębiorcy – T. M., a nie dla Gminy O., a to przecież Gmina zwalnia od podatku od nieruchomości, rezygnując tym samym z pewnych wpływów do budżetu. Gmina pozbawia się jednych korzyści licząc w zamian na jakieś inne korzyści. Tu tymi korzyściami mają być inwestycje na terenie Gminy, nowe miejsca pracy dla mieszkańców Gminy, co związanie jest z walką z bezrobociem. Wynika to również z wykładni celowościowej przedmiotowej uchwały.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, iż podatnik, który stosuje się do treści przepisów nie może ponosić ujemnych konsekwencji, w przypadku błędów popełnionych przy formułowaniu przepisu przez organy Gminy stwierdzić należy, iż są one słuszne. Pokreślić jednakże trzeba, iż skarżący, wnosząc w grudniu 2003r. o zwolnienie od podatku na podstawie uchwały Rady Gminy nr "[...]" z dnia 8 września 2003r., winien zapoznać się z treścią całej tej uchwały, w tym również załącznika do niej, w którym to wprost określono, że przedmiotowe zwolnienie stanowi pomoc regionalną na tworzenie nowych miejsc pracy związanych z daną inwestycją.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie nie stwierdził takiego rodzaju naruszeń, które skutkować musiałyby uchyleniem wydanego rozstrzygnięcia, bowiem zgodnie z art.145§1 pkt 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję lub postanowienie, w całości lub w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym na podstawie art.151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.