Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1328/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka (spr.) Sędziowie WSA Halina Święcicka asesor WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Łukasz Poprawski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2005r. sprawy ze skargi W. sp. z o.o. w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2003r. została przeprowadzona kontrola drogowa pojazdu składającego się z samochodu m-ki [...] nr rej [...] z naczepą [...] nr rej [...], którym przewożono pługoukładacz.

W protokole nr [...] z zatrzymania i kontroli pojazdu ustalono przekroczenie dopuszczalnych parametrów pojazdu, tj. nacisku na oś trzecią o 40,46 kN, na oś czwartą 023,39 kN, oś piątą o 2,60 kN oraz przekroczenie całkowitej masy pojazdu o 2.60 kN. W związku z tymi ustaleniami zostało wszczęte, w stosunku do przewoźnika W. sp. z o.o. w K., skarżącego w niniejszej sprawie, postępowanie administracyjne w sprawie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia.

W piśmie z dnia [...] listopada 2003r. w/w spółka poinformowała, że wg jej danych waga ciągnika wynosi 7,04 t, naczepy 12,67t, koparki 28,10, co daje łączną wagę 47,72t, a nie 52,43 t., zaś kierowca stwierdził, że cały pojazd nie był ważony, a tylko naciski na osie, których suma dała 52,43t. Jednocześnie podniósł, że całe zdarzenie zostało spowodowane nieuczciwością kierowcy, który nie jest pracowaniem spółki i dyspozytora, którzy, jak wynika z przeprowadzonego wewnętrznego dochodzenia, chcieli wykonać usługę poza ewidencją zakładu. Zwrócił się przy tym z prośbą o łagodne potraktowanie zdarzenia.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad obciążył W. sp. z o.o. w K. karą pieniężną w wysokości 30.960 zł za stwierdzony w dniu [...] listopada 2003r. przejazd zespołem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze krajowej nr [...] odwołując się do ustaleń zawartych w w/w protokole. Jako podstawę prawną decyzji powołano art. 13 ust. 2a i 2b, lp. 1, lp. 5 pkt 5 lit a, lp. 5 pkt 5 lit.. d, lp. 5 pkt 5 lit e, lp. 6 pkt 2 lit. b, art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. 2000r. Nr 71, poz. 838). w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), § 1-5 rozporządzenia z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32, poz. 262) i art. 104 § 1 k.p.a.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy W. sp. z o.o. wniosła o cofnięcie w/w decyzji podnosząc, iż ważenie poszczególnych składników (ciągnik siodłowy, naczepa, ładunek) ustaliło zgodność masy ładunku z zamówieniem, tj. 28 t, a z protokołu nr [...], biorąc faktyczne i niezmieniające się masy ciągnika siodłowego i naczepy wynika, że ładunek powinien wynosić ok. 33t, co było niezgodne ze stanem faktycznym i wobec tego musiało dojść przy ważeniu do błędnych odczytów. Ponadto, zdaniem spółki, nie było konieczne zezwolenie, bo biorąc pod uwagę instrukcję fabryczną naczepy oraz zamówienie na przewóz (28 t) to tonaż ładunku do 32 t nie powoduje naruszenia przepisów Prawa o ruchu drogowym, zaś sposób naliczenia kary jest niezrozumiały, bo osoby dokonujące ważenia poinformowały kierowcę, że kara wynosić będzie ok. 10 000 zł, a decyzja opiewa na kwotę znacznie wyższą.

W piśmie z dnia [...] maja 2004r. W. sp. z o.o. w K. poinformowała, że firma Z. (zlecająca przewóz w dniu [...] listopada 2003r.) nie posiada dowodu rejestracyjnego przewożonego pługoukładacza, a jedynie przesyła kserokopię faktury [...] protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [...] czerwca 2000r. i pismo dot. naprawy pługoukładacza z dnia [...] lutego 2000r. świadczące o własności tego sprzętu. Przy w/w piśmie spółka przesłała również "podstawowe dane techniczne" produkowanych urządzeń przez H. i pismo określające dane techniczne wyprodukowanej maszyny dla w/w firmy. Decyzją z dnia [...] czerwca 2004r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję powołując się na przepisy art. 13 ust. 2a i 2b lp. 5 pkt 1 lit b, art. 18 a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. 2000r. Nr 71, poz. 838 ze zm.) w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym i § 1-5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. Nr 32, poz. 262) w zw. z art. 127 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, iż strona w toku postępowania administracyjnego dostarczyła pismo z dnia [...] grudnia 2003r., treścią którego była informacja o nieuczciwości kierowcy i dyspozytora, powodującej wykonanie usługi przewozu koparki poza ewidencją zakładu, co uniemożliwia stronie uzyskanie zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. W piśmie tym strona nie kwestionuje stwierdzonych przekroczeń w odniesieniu do nacisków osi pojazdu na drogę, przedstawia tylko przekroczenie masy całkowitej pojazdu, różniące się od stwierdzonego przy kontroli. Obliczenia te nie zostały jednak, zdaniem organu, poparte dowodami umożliwiającymi sprawdzenie podanych przez stronę wartości, dokumentami. Nie ma również, zdaniem organu, pewności, że koparka, o której strona pisze była tą samą, która była przewożona w dacie kontroli. Z tego też względu organ II instancji nie uznał wyjaśnień strony jako dowód w sprawie. Nadto podniesiono, iż kserokopia zlecenia jest jedynym dowodem przesłanym przez stronę. Jednakże pozostaje on w sprzeczności z oświadczeniem strony z [...] listopada 2003r. Strona nie przedstawiła również dowodu na to, czy jest to ten sam sprzęt, który stanowił ładunek w dniu kontroli

W skardze na tę decyzję W. sp. z o.o. zarzuciła: naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 13 ust. 2a i 2b tabela lp. 5 pkt 1 lit a i b, lp. 1, art. 18a ust. 5, art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych, gdyż żaden z tych przepisów nie stanowi podstawy prawnej, nie ustanawia opłaty kwotowej za przekroczenie nacisku na oś lub przejazd pojazdem nienormatywnym, ani nie zawiera delegacji ustawowej dla żadnego organu do wydania aktu prawnego ustalającego wysokość takich opłat. Inny jest załącznik nr 1 obowiązujący od 9 grudnia 2003r. i powołany art. 13 ust. 2a i 2b w chwili orzekania nie obowiązywał lecz art. 13 c i 13 g i załączniki do nich; naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, gdyż kontrolowany pojazd nie miał przekroczonej dopuszczalnej ładowności wobec ciężaru złożonego do przewozu o masie 28 t., a dopuszczalna ładowność całkowita była w ramach instrukcji i niezastosowanie art. 61 ust. 2 i ust. 8 i art. 10 powołanej ustawy, gdyż rozmieszczenie było prawidłowe lub mogło być w każdej chwili skorygowane i przy przewożonym ciężarze nie powodowało to przekroczenia nacisku na oś naczepy lub ciągnika co wynika z instrukcji użytkowania i przepisów o dopuszczalnych rozmiarach ładunku i pojazdu z ładunkiem (masy całkowitej), które nie zostały przekroczone; naruszenie prawa materialnego przez zastosowanie § 1, 2, 3 i 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. i załącznika nr 1 do ustawy o drogach publicznych do art. 13 ust. 2a, który w dacie decyzji z dnia [...] stycznia 2004r. był już uchylony., brak też było podstaw do wszczęcia postępowania z urzędu – art. 61k ; obrazę przepisów postępowania administracyjnego przez błędne zastosowanie art. 75 § 1 k.p.a. i pominięcie dowodów złożonych przez stronę, tj. zaświadczenia z dnia [...] maja, pisma strony z dnia [...] lutego 2004r., zamówienia z dnia [...] listopada 2003r., instrukcji użytkowania naczepy, dowodu rejestracyjnego zestawu i pisma strony z dnia [...] listopada 2003r. oraz naruszenie art. 77 § 2 k.p.a. – przepis ten powołuje odrzucone lub niedopuszczone dowody, których zastosowanie stało się konieczne w świetle treści decyzji zaskarżonej do Sądu, tj. dowodu ważenia zestawu przez spółkę, oświadczenia dyspozytora o wykonaniu zlecenia bez rejestracji przez spółkę i poza ewidencją i bez zgody właściciela pojazdu, a tym samym bez możliwości zgłoszenia o przewóz ładunku ponadnormatywnego.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji z dnia [...] stycznia 2004r. lub stwierdzenie nieważności obu decyzji podnosząc ich nieważność z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. co do ich podstawy oraz o zwrot kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Badając skargę wg powyższych zasad Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna i jako taka podlega oddaleniu.

Skarżący został obciążony karą pieniężną za stwierdzony w dniu [...] listopada 2003r. przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia na drodze krajowej (nr [...]).

Art. 20 ust. 8 ustawy o drogach publicznych wskazuje organ uprawniony i zobowiązany do nakładania kar pieniężnych w takim przypadku i tym organem jest Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad. Natomiast art. 18a ust. 5 tej ustawy określa podstawę do wydawania decyzji przez upoważnionych przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad pracowników Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do załatwiania określonych spraw w jego imieniu w ustalonym zakresie, w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych.

Zatem okoliczność, iż organ takiego upoważnienia udzielił Dyrektorowi Oddziału i zastępcy Dyrektora Oddziału i w konsekwencji pierwszy z nich podjął decyzję z dnia [...] stycznia 2004r., a drugi zaskarżoną decyzję nie stanowi, wbrew zarzutom skarżącego, o naruszeniu powołanego przepisu ani też przepisu art. 20 ust. 8 w/w ustawy.

Niezasadnym jest również zarzut rażącego naruszenia art. 13 ust. 2a, 2b tej ustawy.

Zgodnie z art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca. 1985r. o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w sprawie, którą to datą jest data dokonania kontroli pojazdu, tj. [...] listopada 2003r. za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3 bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym pobiera się opłaty pieniężne, zaś ich wysokość określał załącznik do ustawy. Ustawa ta została znowelizowana ustawą z dnia 14 listopada 2003r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 200, poz. 1953) m.in. w ten sposób, że przepisowi art. 13 nadano inne brzmienie i dodano art. 13 g o treści przytoczonej przez organ w odpowiedzi na skargę.

Z dniem wejścia w życie w/w ustawy nowelizującej ustawa o drogach publicznych, tj. z dniem 24 listopada 2003r. podstawę prawną wymierzania kary za przejazd pojazdem nienormatywnym i ustalenia jej wysokości stanowi przepis art. 13 g ust. 1 i 2 chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 10 cyt. ustawy z dnia 14 listopada 2003r.

Zgodnie z tym przepisem przejściowym do postępowań administracyjnych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przez dniem wejścia w życie ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Decyzja organu II instancji została podjęta w dniu [...] czerwca 2004r., a zatem po dniu wejścia w życie w/w ustawy. Tym samym więc organy obu instancji trafnie przyjęły jako podstawę materialnoprawną decyzji wskazane przepisy ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym do 23 listopada 2003r.

Podstawę rozstrzygnięcia stanowią zatem dotychczas obowiązujące przepisy ustawy o drogach publicznych, czyli te wymienione w decyzjach, a także załącznik, o którym mówi art. 13 ust. 2 b z podanymi tam jego liczbami i punktami. Kwota podmiotowej opłaty została wyliczona z uwzględnieniem tych przepisów.

Gdyby nawet jednak przyjąć, iż powołany przez organ przepis art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych nie miał zastosowania w sprawie to ta okoliczność, wbrew przekonaniu skarżących, nie skutkowałaby wadliwością zaskarżonej decyzji w rozumieniu art. 156 ust. 2 k.p.a. W takim bowiem przypadku zaskarżona decyzja znajdowałaby swe prawne uzasadnienie (zarówno co do podstawy wymierzenia kary jak i jej wysokości, która nie uległa zmianie) w treści art. 13 g powołanej ustawy i wówczas byłby uzasadnionym jedynie zarzut wskazania niewłaściwej podstawy prawnej, który jednak, w świetle utrwalonego orzecznictwa NSA, nie rzutuje na jej ocenę w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie ma podstawę prawną w innym niż wskazany przez organ przepisie obowiązującego prawa.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy, trafnie, bez naruszenia art. 80 k.p.a. oceniony przez organ daje podstawę do przyjęcia, iż pomiary dokonane zostały prawidłowo, a ich wynik wskazuje na to, że przekroczona została zarówno masa całkowita pojazdu, jak i nacisk na poszczególne osie oraz długość pojazdu. Z tego też względu organ prawidłowo zastosował przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002r. Nie jest zasadnym zarzut skarżącego pominięcia wskazanych w pkt 4 skargi dowodów. Organ wziął je pod uwagę tyle, że jak z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, uznał, iż nie mogą one stanowić dowodu na wadliwość przywołanych przez organ w decyzji z dnia [...] stycznia 2004r. ustaleń i oceny prawnej zaistniałego stanu rzeczy.

Nie ma zatem podstaw do uznania, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 75 i 77 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż podnoszone w skardze zarzuty, w tym zarzut nieważności postępowania w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., są zarzutami bezzasadnymi bowiem zaskarżone decyzje prawu odpowiadają.

Z tych też przyczyn Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, stosownie do art. 151.p.p.s.a.