Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1970/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 462 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. staż. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz skarżącego J. M. kwotę 5 217 (pięć tysięcy dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2016r. Komendant Główny Straży Granicznej po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J.M. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w M. z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie nałożenia kary administracyjnej na przewoźnika.

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] listopada 2015 r. w trakcie kontroli granicznej autobusu marki [...] o nr rej. [...] relacji [...] – [...] należącego do przewoźnika J.M. "[...]", wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym ustalono, że podróżujący tymże autokarem obywatel [...], V.V. nie posiada ważnej wizy lub innych ważnych dokumentów uprawniających do wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] listopada 2015 r. i do pobytu na tym terytorium. Znajdująca się w paszporcie cudzoziemca wiza krajowa o nr [...], wydana w dniu [...] listopada 2015 r. przez Konsula RP w Ł. rozpoczynała termin ważności w dniu 10 listopada 2015 r. Z uwagi na powyższe Komendant Placówki Straży Granicznej w M. decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. odmówił cudzoziemcowi wjazdu na terytorium RP.

Wobec faktu przywiezienia przez przewoźnika J. M. "[...]" do granicy cudzoziemca nieposiadającego zezwolenia na wjazd i pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Komendant Placówki Straży Granicznej w M. w dniu [...] listopada 2015 r. wszczął postępowanie w sprawie nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, o której mowa w art. 462 ust, 1 ustawy o cudzoziemcach, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nałożył na w/w karę administracyjną w wysokości 3.000 EUR, co w przeliczeniu na złote wg średniego kursu ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary administracyjnej wynosiło 13 003,50 PLN (słownie: trzynaście tysięcy trzy złote, 50/100).

Skarżący odwołał się od przedmiotowej decyzji.

Organ II instancji po zapoznaniu się ze zgromadzonym materiałem w sprawie oraz złożonym odwołaniem wskazał, że materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 462 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Przepis o którym mowa w ust. 1, dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.

Organ podkreślił, że z materiału zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynika, iż obywatel [...], V. V. był pasażerem autokaru relacji [...] – [...] należącego do przewoźnika J.M. "[...]" wykonującego regularny przewóz osób w międzynarodowym transporcie drogowym. W trakcie odprawy granicznej funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w M. stwierdzili, że V. V. nie posiada w swoim paszporcie wizy, która uprawniałaby go do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...]listopada 2015 r., ani innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium RP w powyższym terminie.

Organ odwoławczy przytoczył znaczną część zeznań świadków V.V. i B.R. (kierowcy) przesłuchanych w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie odmowy wjazdu na terytorium RP. Następnie wskazał, że organ I instancji w prawidłowo ocenił, że V. V. nie spełniał warunków wjazdu na terytorium Polski, określonych w art. 23 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 6 ust. 1 kodeksu granicznego Schengen. Posiadana przez cudzoziemca wiza, na podstawie której zamierzał przekroczyć granicę państwową na kierunku wjazdowym do Polski bezsprzecznie nie uprawniała do wjazdu na to terytorium w dniu 7 listopada 2015 r. Ustalony stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości organu II instancji. Bezsprzecznym jest, że w dniu [...] listopada 2015 r. na pokładzie autobusu należącego do przewoźnika znajdował się cudzoziemiec, który nie posiadał ważnej wizy, uprawniającej do wjazdu w tym dniu na terytorium RP. W tej sytuacji zdaniem organu odwoławczego uzasadnione jest stwierdzenie, że osoba dokonująca kontroli dokumentów uczyniła to nierzetelnie, ponieważ weryfikacja ważności wizy była w tym przypadku stosunkowo prosta. W takim przypadku odpowiedzialność przewoźnika ma w istocie charakter obiektywny (za sam fakt nie upewnienia się w powiązaniu ze skutkiem - dostarczeniem do odprawy granicznej), nie jest związana z winą konkretnej osoby, a zastosowanie sankcji ma cel prewencyjny, tj. służy eliminacji tego rodzaju przypadków w przyszłości. Stanowisko to zostało wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 554/14. Organ wskazał, że termin ważności wizy wynika wprost z danych zamieszczonych w naklejce wizowej, a czynności związane z jego sprawdzeniem należą do elementarnych obowiązków przewoźnika. Wygląd wizy winien być znany przewoźnikowi zajmującemu się przewozem osób nie będących obywatelami polskimi. Naklejka wizowa zawiera termin ważności wizy, który to termin jest umieszczany w stałym polu, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Rady (WE) nr 1683/95 z dnia 29 maja 1995 r. ustanawiającego jednolity formularz wizowy, co czyni weryfikację terminu ważności wizy łatwą w przypadku wglądu do niej. Za taką właśnie interpretacją przemawia zastosowane przez ustawodawcę sformułowanie "podejmuje wszelkie niezbędne środki", co wskazuje na wysoki miernik staranności, którego powinien dochować przewoźnik.

Organ przytoczył art 462 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach zgodnie z którym nie podlega odpowiedzialności finansowej przewoźnik, który mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec nie posiada ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu na terytorium RP i pobytu na tym terytorium, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie. W świetle powyższych regulacji ocenił, że ważność ww. dokumentów należy rozumieć jako termin ich ważności, a nie zakres uprawnień z nich wynikających (np. w odniesieniu do wiz limit dni pobytu lub krotność wjazdów i pobytów). Przewoźnik jest zobligowany do sprawdzenia, czy pasażer posiada wymagany prawem obowiązującym w RP dokument uprawniający do przekroczenia granicy, nie może on natomiast ponosić odpowiedzialności, gdy upewni się, że wymaganym dokumentem pasażer się legitymuje, lecz w istocie dokument ten okaże się podrobiony lub przerobiony w taki sposób, że nie może tego dostrzec osoba niebędąca specjalistą w danej dziedzinie. Jednak taki przypadek nie miał miejsca w przedmiotowej sprawie.

Organ odwoławczy podkreślił, że z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w art. 462 ust. ustawy o cudzoziemcach "nakłada się karę administracyjną" organ dysponuje uznaniowością jedynie przy określeniu wysokości samej kary, co wynika z treści przywołanego przepisu. Skoro w autokarze przewoźnika znalazła się osoba posiadająca bilet na przejazd do Polski niespełniająca jednocześnie określonych w przepisach warunków wjazdu (co było możliwe do stwierdzenia w przypadku dochowania należytej staranności przy weryfikacji posiadanego przez nią dokumentu podróży oraz zamieszczoną w nim wizę), to oznacza, że przewoźnik nie wywiązał się z obowiązków określonych we wskazanej ustawie. Organ I instancji w sposób szczegółowy i precyzyjny wskazał w skarżonej decyzji na czym polegała w rozpatrywanej sprawie nienależyta staranność pracowników przewoźnika podczas dokonywania weryfikacji uprawnień na wjazd cudzoziemca na terytorium RP. Jak wynika z lektury akt administracyjnych, pracownik wykonujący w imieniu przewoźnika kontrolę dokumentów, pozwalając V.V. na skorzystanie z usługi przewozowej autobusem kursowym relacji [...] – [...] nie wykazał odpowiedniej staranności przy dokonywaniu sprawdzenia posiadanych przez niego dokumentów. Podjęcie weryfikacji dokumentu podróży nie przekraczało możliwości przewoźnika wykonującego regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie. Z zeznań kierowcy oraz cudzoziemca wynika, że dokument podróży oraz wizę sprawdzał pracownik przewoźnika, który podjął błędną decyzję o skierowaniu go na pokład autobusu.

Nie zgodził się z argumentacją odwołania, iż przewoźnik nie został wyposażony w narzędzia służące do rzetelnego wykonywania czynności kontrolnych. Skoro świadczy międzynarodowy przewóz osób w transporcie drogowym jest tym samym zobligowany do przestrzegania obowiązujących norm prawnych i dokonywania "selekcji" pasażerów pod kątem zawarcia z nimi umowy przewozu badając ich uprawnienia do przekroczenia granicy pod groźbą zastosowania względem niego sankcji w postaci nałożenia kary administracyjnej. Nie zwalnia przewoźnika z odpowiedzialności okoliczność, że w trakcie weryfikacji dokumentów działał "pod presją czasu". Mając na względzie charakter odpowiedzialności przewoźnik winien zorganizować sprawdzanie dokumentów pasażerów w sposób umożliwiający wykonanie czynności z zachowaniem uwagi i ostrożności niezbędnej dla prawidłowego przebiegu samej czynności oraz z uwzględnieniem czasu, który winien być na nią przeznaczony. Bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostaje okoliczność, iż sprawdzenia były dokonywane w stosunku do kilkudziesięciu osób w późnych godzinach wieczornych. Ustawodawca nie wprowadził rozróżnienia względem przypadku dowiezienia do granicy cudzoziemca, który wprawdzie ma wydaną wizę, jednakże jej okres ważności się jeszcze nie rozpoczął przy rozpatrywaniu zaistnienia przesłanki dochowania należytej staranności.

Odnosząc się do argumentów odwołania, iż zdarzenie z dnia [...]listopada 2015 r. nie dotyczy przewoźnika J.M. "[...]", gdyż nie świadczył on w tym dniu usług przewozu, lecz robiła to firma E. E. w L., której przewoźnik użyczył autokaru, organ odwoławczy zaznaczył, iż przepisy art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) jasno wskazują katalog dokumentów jakie obowiązany jest posiadać i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli kierowca podczas wykonywanego przewozu drogowego. Pośród tychże dokumentów w pkt 2 lit. a wyżej wskazanego artykułu przy wykonywaniu przewozów regularnych i regularnych specjalnych ustawodawca wskazuje również na obowiązek posiadania odpowiedniego zezwolenia lub wypisu z zezwolenia wraz z obowiązującym rozkładem jazdy. W niniejszym przypadku, do kontroli granicznej w dniu [...] listopada 2015 r. kierowca autobusu przedstawił wypis nr [...] z zezwolenia Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r. na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym, rodzaj przewozu dwustronny, w relacji [...] – [...] dla firmy J.M."[...]". Zgodnie z terminem zawartym w art. 4 pkt 2 wskazanej ustawy, za międzynarodowy transport drogowy uznaje się podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu pomiędzy miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy. Natomiast zgodnie z zapisem art. 4 pkt 7 tejże ustawy, przewóz regularny, to publiczny przewóz osób i bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 915). Tak więc, na gruncie obowiązującego prawa zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw do uznania iż zdarzenie z dnia [...] listopada 2015 r. nie dotyczy przewoźnika J.M."[...]". Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w postaci zeznań B.R. również potwierdza, iż stan faktyczny stwierdzony w dniu [...] listopada 2015 r. dotyczy przewoźnika J.M. "[...]". Świadek pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań lub zatajenie prawdy, do protokołu przesłuchania w dniu [...]listopada 2015 r., zeznał "Jestem kierowcą zawodowym autobusu marki Mercedes nr rej. [...]. Jeżdżę tym autobusem na trasie [...]. " Na pytanie: " Dla jakiej firmy przewozowej pan pracuje jako kierowca i dla jakiego przewoźnika wykonuje pan obecny przewóz ludzi w ramach regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym, bo takie zezwolenie na taki rodzaj przewozu pan mi okazał", odpowiedział: "pracuję dla firmy "[...]" (...). . Pracuję w tej firmie od ośmiu miesięcy. Autobus ten należy do firmy "[...]" J. M.. Zezwolenie na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym należy do firmy "[...]" J. M. na podstawie tego zezwolenia dzisiaj wykonuję przewóz osób. ". Organ stwierdził, że weryfikacja uprawnień do wjazdu na terytorium RP przysługujących V.V. była stosunkowo prosta, a mimo to nie dokonano jej w sposób prawidłowy. Z tego względu istniała podstawa do nałożenia na przewoźnika kary administracyjnej, do czego obligowały organ administracji publicznej przepisy ustawy o cudzoziemcach. Zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący i jest wiarygodny. Komendant Placówki Straży Granicznej w M., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, o którym mowa w art 33 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach odmówił pasażerowi wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uznając słusznie, że nie podsiada on ważnej wizy. Dokumentacja zgromadzona w sprawie odmowy wjazdu, w tym, dokumenty przedstawione przez cudzoziemca jednoznacznie wskazują na to, że V.V.w dniu kontroli granicznej nie posiadał ważnej wizy uprawniającej go do przekroczenia granicy. Wobec czego, w ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do kwestionowania poprawności proceduralnej postępowania dowodowego, jak i oceny zgromadzonego w jego przebiegu materiału. Zdaniem organu odwoławczego decyzja została wydana w oparciu o niewadliwe ustalenia faktyczne, które to ustalenia organ odwoławczy w całości podziela. Wbrew stanowisku odwołującego się, nie doszło w rozpoznawanej sprawie do naruszenia prawa materialnego, ponieważ do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego organ I instancji zastosował odpowiednie przepisy, dokonując przy tym ich w pełni poprawnej wykładni.

Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. M. wnosząc o: uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; odstąpienie od nałożenia na Skarżącego kary administracyjnej i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania podług norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez:

błędne zastosowanie 462 ust. 3 pkt. 1 i 2 Ustawy o cudzoziemcach, tj. wydanie decyzji względem podmiotu nie będącego podmiotem przewożącym cudzoziemca w dniu [...] listopada 2015 r., a więc zdarzenia objętego decyzją,

oraz z ostrożności procesowej,

1) błędną wykładnię przepisu art. 462 ust. 3 pkt. 1 i 2 Ustawy o cudzoziemcach, tj. nie zastosowanie przez Organ administracyjny przesłanki wyłączającej odpowiedzialność administracyjną przewoźnika, w sytuacji kiedy przewoźnik mimo dołożenia należytej staranności nie mógł stwierdzić, że cudzoziemiec którego przywiózł do granicy Polski, nie posiada aktualnej wymaganej wizy.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w niniejszym przypadku J.M. nie był przewoźnikiem wbrew temu co bezpodstawnie przyjął Komendant Placów Straży Granicznej w M.. W rzeczywistości bowiem J.M. zawarł w dniu [...] sierpnia 2015 r. umowę użyczenia autokaru i od tego dnia przekazał do używania autokar o nr rejestracyjnym [...] firmie E. E. w L.. Nieprawdą jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż kierowca autokaru którym przyjechał cudzoziemiec, a więc R.B. jest pracownikiem skarżącego. Co więcej osoba ta nie tylko nie jest obecnie, ale również nigdy nie była pracownikiem firmy "[...]" oraz nie łączy tej osoby ze skarżącym żadna inna umowa np. zlecenia. Co za tym idzie zdarzenie z dnia [...]listopada 2015 r., nie dotyczy skarżącego jako przewoźnika, gdyż nie świadczył on w tym dniu usług przewozu, lecz robiła to firma E.E. w L.. Skarżący powołał się na rozporządzenie z dnia 15 stycznia 2015 r., w sprawie przyjęcia do pracy wraz z tłumaczeniem przysięgłym, umowę o pracę z dnia [...] stycznia 2015 r., z B.R., wraz z tłumaczeniem przysięgłym, zaświadczenie z dnia [...] 04.2016 r, o zatrudnieniu B. R., wraz z tłumaczeniem przysięgłym, zaświadczenie z dnia [...]04.2016 r., o płaceniu wynagrodzenia B.R., wraz z tłumaczeniem przysięgłym, oświadczenie B.R. z dnia [...] kwietnia z notarialnie poświadczonym podpisem.

Dodatkowo skarżący wskazał, że wymaga wyjaśnienia fakt, iż w zezwoleniu nr [...] na wykonywanie regularnych przewozów osób w międzynarodowym transporcie drogowym, wydanym przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego dla firmy "[...]" na stronie drugiej tegoż zezwolenia wskazany jest jako partner firma E.E. w L., której przekazano autokar do używania. Zgodnie bowiem obowiązującymi przepisami po stronie [...] jako partner przewoźnika E.E. w L. występuje [...], natomiast po stronie Polskiej firmy te mają zamienione pozycje.

Zdaniem Odwołującego się, z ostrożności procesowej należy wskazać, przesłanka egzoneracyjna z art. 462 ust. 3 pkt 2 również uzasadniałaby odstąpienie od nałożenia kary w niniejszym postępowaniu o ile dotyczyłaby ona w ogóle odwołującego. Przeprowadzone bowiem w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, wbrew temu co zostało stwierdzone w zaskarżonej decyzji, że Odwołujący się dołożył należytej staranności weryfikując posiadane przez przewożonych pasażerów dokumenty. Skarżący podniósł, że o ile nałożono na przewoźnika obowiązek obarczony bardzo wysoką karę, to już jednak Ustawodawca nie wyposażył przewoźnika w jakiekolwiek uprawnienia umożliwiając mu żądanie okazania dokumentów, a co więcej przewoźnik nie ma możliwości niezabrania takiego pasażera, który odmówił okazania chociażby paszportu, gdyż ma ważny bilet i tylko w oparciu o ten dokument przewoźnik ma obowiązek wykonać usługę przewozu osób, zobligowany do tego umową. Tak więc już sam fakt nałożenia obowiązków bez uprawnień umożliwiających wykonanie tych obowiązków jawi się jako niezgodne z ogólnie przyjętymi zasadami prawnymi. Jak bowiem miałby postąpić przewoźnik, jeżeli pasażer po okazaniu ważnego biletu przejazdu odmówiłby okazania paszportu czy też wizy. Drugim istotnym argumentem za odstąpieniem od wymierzenia tak wysokiej kary, jest stan faktyczny ustalony podczas czynności wyjaśniających, który potwierdza, iż przewoźnik dokonał należytej staranności przy weryfikowaniu dokumentów uprawniających do przekroczenia granicy RP. Jak bowiem zeznali świadkowie, oraz Cudzoziemiec który nie posiadał aktualnej wizy podczas gdy wsiadał do autobusu na dworcu sprawdzono jego bilet oraz paszport przed przekroczeniem granicy. Co więcej nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż wyjazd zawsze łączy się z pewnymi emocjami zdenerwowaniem czy pośpiechem. W sytuacji kiedy wyjazd z K. odbywał się w późnych godzinach wieczornych, a pasażerów wsiadających do autokaru było kilkadziesiąt, fakt przeoczenia w jednej wizie (w sytuacji co należy jeszcze raz podkreślić było kontrolowanych kilkadziesiąt paszportów biletów i wiz) daty ważności wizy której ważność następowała zaledwie za 2 dni licząc od dnia przyjazdu na granicę, z pewnością nie jawi się jak próbuje się to wykazywać w zaskarżonej decyzji, jako działanie rażące czy niedbałe. W końcu skarżący podniósł, że zeznania samego kierowcy którym w pełni wiarę dał Komendant Placówki Straży Granicznej w M., nie korelują z zeznaniami innych świadków a w szczególności z cudzoziemcem dowiezionym do granicy. Już bowiem z samej decyzji o nałożeniu kary administracyjnej można wyczytać, że cudzoziemiec ten zeznał, iż "gdy wsiadałem do autokaru w R. wtedy kierowca sprawdził mi mój paszport / wizę", natomiast jak zeznaje sam kierowca "Ja nie sprawdzałem dokumentów przed granicą".

Najprawdopodobniej wiec kierowca ten (będąc nowym jeszcze pracownikiem) w obawie przed pracodawcą zeznał nieprawdę zarówno co do obowiązku sprawdzania dokumentów pasażerów jak i rzeczywistego pracodawcy najprawdopodobniej liczą, że jego pracodawca nie dowie się o całej sprawie jeżeli wskaże inny podmiot. Nie wyjaśnione w samej decyzji jednak zostało dlaczego uznaje się zeznania kierowcy za w pełni wiarygodne, a zeznania innych świadków z nimi sprzecznych pomija się w sytuacji kiedy kierowca ma interes w tym aby zeznać nieprawdę. Nie bez znaczenia wbrew temu co stwierdzono w decyzji, jest posiadanie w paszporcie Cudzoziemca wizy. Tak wiec Cudzoziemiec posiadał wizę jedynie jej ważność wchodziła w życie za 2 dni, można więc przyjąć, iż przyjechał on "trochę za wcześnie", i taka sytuacja z pewnością jawi się zgoła inaczej, niż gdyby został przywieziony pasażer nie posiadający w ogóle wizy.

Osoba kontrolująca z ramienia przewoźnika widząc że jest w okazany mu paszporcie wiza wbita w dniu [...] listopada 2015 r., mogła przypuszczać, iż Cudzoziemiec już taki dokument pobytowy posiada dlatego, i wiza jest już aktualna, zakładając chociażby, iż dorosła w pełni poczytalna osoba, która już nie pierwszy raz udaje się do innego kraju ma rozeznanie w przepisach wizowych skoro ma przyznaną wizę.

Z pewnością uwzględniając wszystkie powyżej wskazane okoliczności nie można stwierdzić, iż przewoźnik działał niedbale, ale jedno przeoczenie przy ogólnej ilości podjętych działań nie możne dać podstaw do wystawienia całkowicie negatywnej opinii przewoźnikowi oraz spowodować ponoszenia tak wysoce dolegliwych konsekwencji przy tak niewielkim przeoczeniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie sądu Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] maja 2016r. narusza przepisy prawa procesowego.

W prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu. W ocenie sądu organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę na skutek wniesionego odwołania naruszył powyższą zasadę, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ wbrew zasadzie wyrażonej w artykule 7, 77§ 1 i 107 § 3 K.p.a nie przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, nie ustalił sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśnił w sposób przekonujący swojego stanowiska w sprawie, co powoduje, że rozstrzygnięcie o nałożeniu kary pieniężnej jest przedwczesne.

Organ orzekając w sprawie o nałożeniu kary pieniężnej na skarżącego oparł swoją ocenę na stwierdzeniu, że skoro kierowca przedstawił do kontroli wypis z zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. na rzecz skarżącego na wykonywanie regularnych przewozów w międzynarodowym transporcie drogowym w relacji [...], to brak jest podstaw do uznania, że zdarzenie nie dotyczyło skarżącego. Zdaniem organu ocenę taką potwierdzają zeznania świadka B.R. – kierującego w tym dniu autokarem stanowiącym własność skarżącego.

Organ nie odniósł się jednak w sposób wystarczający do twierdzeń skarżącego przedstawionych w odwołaniu (a podtrzymanych w skardze). W żaden sposób bowiem nie ustosunkował się w uzasadnieniu decyzji do przedstawionej umowy użyczenia autokaru, ale też umowy o pracę zawartej ze świadkiem – kierowcą, jednak przez podmiot [...].

To zagadnienie zdaniem sądu ma niezwykle istotne, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Stosownie bowiem do treści art. 462 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013r., poz. 1650 ze zm.) na przewoźnika, który drogą powietrzną lub morską przywiózł do granicy cudzoziemca nieposiadającego ważnego dokumentu podróży uprawniającego do przekroczenia granicy, wymaganej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego do wjazdu i pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zezwolenia na wjazd do innego państwa lub zezwolenia na pobyt w innym państwie, jeżeli zezwolenia takie są wymagane, nakłada się karę administracyjną w wysokości stanowiącej równowartość od 3.000 do 5.000 euro za każdą przywiezioną osobę, z tym że suma kar za jednorazowy przywóz grupy osób nie może przekroczyć równowartości 500.000 euro.

Istotne znaczenie dla tej sprawy ma ust. 2 zgodnie z którym przepis ust. 1 dotyczy także przewoźników wykonujących regularne przewozy osób w międzynarodowym transporcie drogowym, z wyjątkiem ruchu przygranicznego.

Skoro kara pieniężna nakładana jest na przewoźnika, który dokonuje przewozu cudzoziemca do granicy, kluczowe znaczenie ma niebudzące wątpliwości, rzetelne ustalenie podmiotu, który realizował przewóz osób, a nie tylko osoba właściciela pojazdu, którym przewóz był realizowany.

Zdaniem sądu ocena organu, że udział skarżącego w zdarzeniu z dnia 7 listopada 2015r. polegającym na przewiezieniu cudzoziemca V.V. do granicy nie został oparty na jednoznacznych ustaleniach.

Organ uwzględnił jedynie i ocenił okoliczność, że cudzoziemiec był przewożony autokarem stanowiącym własność skarżącego, że kierowca dysponował wypisem zezwolenia na wykonywanie przewozu osób wydanego na rzecz skarżącego oraz na zeznaniach świadka – kierowcy.

Okoliczności powyższe oczywiście mogą wskazywać na to, że to skarżący był w dniu zdarzenia przewoźnikiem, jednak ich wystąpienie nie powoduje, że stan faktyczny został ustalony w sprawie w sposób niebudzący wątpliwości.

Organ poprzestał na ocenie niektórych materiałów nie dostrzegając istnienia i ewentualnego wpływu na rozstrzygnięcie pozostałych istniejących w aktach sprawy lub przedstawionych przez skarżącego, takich jak adnotacja na bilecie wydanym cudzoziemcowi wskazująca jako przewoźnika podmiot [...], rozkład jazdy stanowiący załącznik do [...] zezwolenia na przewóz osób wydanego na rzecz skarżącego, umowa użyczenia autokaru, okoliczność współpracy polskiego i [...] przewoźnika.

Istnieją w sprawie takie okoliczności, które wymagają wyjaśnienia, by wykluczyć pozostające w sprawie wątpliwości. Otóż oczywiście zezwolenie na przewóz osób nr [...] w relacji [...] dotyczy skarżącego i na jego podstawie niewątpliwie tylko skarżący może wykonywać usługę przewozu osób w międzynarodowym transporcie drogowym. Niewątpliwe też z art. 87 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym wynika wymóg posiadania przez kierowcę zezwolenia i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli zezwolenia lub wypisu zezwolenia wraz z rozkładem jazdy. W przedmiotowej sprawie nie można jednak wykluczyć związku między wyposażeniem kierowcy w wypis z zezwolenia nr [...] ze względu na treść adnotacji zawartej w uwagach do tego dokumentu i nieprawidłowe rozumienie znaczenia tej adnotacji dla uprawnienia do wykonywania usługi przewozu osób.

Adnotacja ta może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. O tyle rację ma skarżący, że adnotacja wskazuje, iż ta konkretna linia autobusowa relacji [...] prowadzona jest przez skarżącego, którego dotyczy zezwolenie, we współpracy z podmiotem [...]. Współpraca potwierdzona jest z kolei dołączoną do sprawy przez skarżącego umową użyczenia autokaru na rzecz podmiotu [...]. Trzeba podkreślić, że istnienie ścisłej współpracy oczywiście nie wyklucza jeszcze roli skarżącego jako przewoźnika w dniu zdarzenia, ale niewątpliwie wymaga szczegółowego wyjaśnienia. Współpraca mogła bowiem mieć różny charakter. Mogła polegać na współdziałaniu w realizacji każdego kursu autokarowego na zasadzie podziału ról, obowiązków. Stąd możliwy był udział skarżącego jako przewoźnika ponoszącego odpowiedzialność za przewóz (wykonywany w oparciu o udzielone jemu zezwolenie), a podmiotu ukraińskiego jako wypożyczającego pracownika – kierowcę. Współpraca mogła polegać również na precyzyjnym ustaleniu który podmiot w danym dniu realizuje przewóz i ponosi pełną odpowiedzialność w oparciu o posiadane zezwolenie.

Należy zauważyć, że istnienie umowy użyczenia autokaru oraz umowy o pracę wiążącej kierowcę autokaru z podmiotem [....] nie wyklucza wbrew twierdzeniu skarżącego jego roli jako przewoźnika. Niewątpliwie będąc właścicielem autokaru mógł w każdej chwili z niego korzystać mimo istnienia takiej umowy. Mógł również korzystać z usługi kierowcy zatrudnionego przez inny podmiot, jako podwykonawcy lub podmiotu współdziałającego.

Organ więc niesłusznie uznał, że przewiezienie cudzoziemca autokarem skarżącego, posłużenie się zezwoleniem i zeznania kierowcy w sposób niebudzący wątpliwości dowodzą udziału skarżącego jako przewoźnika. Tymczasem do wyprowadzenia takiego wniosku konieczna jest analiza całego materiału dowodowego w tym dowodów zgłoszonych przez skarżącego, a niewykluczone, że konieczność zgromadzenia dodatkowych materiałów. Organ nie zauważył, że ze znajdującej się w aktach sprawy kopii rozkładu jazdy (będącego załącznikiem do [...] zezwolenia na przewóz osób udzielonego skarżącemu) wynika, że kursy z [...] i z [...] realizowane są w różnych dniach tygodnia przez różnych przewoźników (skarżącego i podmiot [...]). Oznaczać to może, że organizacja współpracy polegała na takim podziale, że za realizację kursu w danym dniu odpowiadał inny przewoźnik. Organ niewątpliwie powinien poddać analizie wszystkie znajdujące się w aktach sprawy dowody, w tym rozkład jazdy (k. 104 verte), przedstawione przez skarżącego umowy, dla wyjaśnienia roli skarżącego w dniu [...] listopada 2015r. Powinien wyjaśnić kto w oparciu o obowiązujący rozkład jazdy realizował przewóz osób w tym dniu, także z uwzględnieniem informacji zawartej bezpośrednio na bilecie autobusowym wystawionym cudzoziemcowi (k. 95), na którym jako przewoźnik wskazany jest podmiot [...]. Możliwe, że po analizie tych dokumentów konieczne okaże się przeprowadzenie innych dowodów, w tym dowodu z przesłuchania strony.

W tej sytuacji, gdy organ nie ustalił w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy przedwczesna jest ocena sądu dotycząca istnienia pozostałych przesłanek odpowiedzialności przewoźnika wymienionych w art. 462 ustawy o cudzoziemcach, jak też ocena czy w sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni szczegółową ocenę prawną wyrażoną powyżej i przeprowadzi postępowanie z zachowaniem zasad określonych w art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a.

Po przeprowadzeniu wszechstronnej analizy materiału dowodowego oceni czy działanie skarżącego spełnia przesłanki określone w art. 462 ustawy o cudzoziemcach.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy.