Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1080/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151, art. 134 par. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka - Duda Sędziowie: AWSA: Kazimierz Bandarzewski AWSA: Janusz Kasprzycki (spr.) Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2008r. sprawy ze skargi [....] S.A. w K. na postanowienie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 16 sierpnia 2007 r. nr [....] w przedmiocie nałożenia obowiązku wpłacenia kary skargę oddala.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 20 marca 2007 r., znak: [....] , wydanym na podstawie art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59 f ust. 1, art. 80 ust. 2 art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r. Nr 156 póz. 1118, zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r.) i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 póz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie - k.p.a.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki nałożył na inwestora: [....] S.A. z siedzibą przy ul. [....] , obowiązek wpłacenia kary w wysokości 187 500 PLN (słownie: sto osiemdziesiąt siedem tysięcy pięćset złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego pn.: Budowa zespołu "[....]" budynku magazynowo -biurowego z portierniami; z instalacjami wewnętrznymi: wód - kań, gazową, elektryczną, wentylacji i ogrzewania; przyłączami: wody, kanalizacji sanitarnej i opadowej, gazu LPG, energii elektrycznej (wraz z przebudową napowietrznej linii energetycznej SN; wjazdem, wyjazdem i drogami wewnętrznymi; oraz likwidacją rowu melioracyjnego; przy ul[....] , na działkach nr [....] , [....] , [....] , obręb [....].

W uzasadnieniu tego postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat Grodzki wskazał, że wszczął postępowanie w tej sprawie w związku z wnioskiem inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pn.: Budowa zespołu "[....] " budynku magazynowo - biurowego z portierniami; z instalacjami wewnętrznymi: wód - kań, gazową, elektryczną, wentylacji i ogrzewania; przyłączami: wody, kanalizacji sanitarnej i opadowej, gazu LPG, energii elektrycznej (wraz z przebudową napowietrznej linii energetycznej SN; wjazdem, wyjazdem i drogami wewnętrznymi; oraz likwidacją rowu melioracyjnego; przy ul. [....] , na działkach nr [....] , [....] , [....] , obręb [....].

W trakcie obowiązkowej kontroli przeprowadzonej przy udziale Inwestora w dniu [....] marca 2007 r. Powiatowy Inspektor ustalił, że budynek magazynowo -biurowy jest użytkowany, bez uprzedniego uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie. W części magazynowej składowany jest towar, różnego asortymentu, przez różnych użytkowników, na terenie części magazynowej przebywają pracownicy obsługujący m.in. wózki widłowe, w pomieszczeniach biurowych pracują osoby przy stanowiskach komputerowych.( w załączeniu do protokołu dokumentacja zdjęciowa). Protokół został podpisany przez pełnomocnika Inwestora – W.G.

l

Powiatowy Inspektor wskazał następnie, ze zgodnie z dyspozycją art. 57 ust 7 Prawa budowlanego z 1994 r. w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego z 1994 r., właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Powiatowy Inspektor wskazał, że dla budynku magazynowo - biurowego karę obliczył na podstawie następującego wzoru: sxkxwx10, podanego w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., gdzie: s - oznacza stawkę opłaty, która wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.), k - oznacza współczynnik kategorii obiektu budowlanego wynoszący 15,0 - wg załącznika do Prawa budowlanego z 1994 r.(kolumna 2); przyjęto kategorię XVII - bowiem w/w to budynek magazynowo -biurowy, w - oznacza współczynnik wielkości obiektu budowlanego - (kolumna 3), który wynosi 2,5; kubatura obiektu (budynku magazynowo - biurowego) wynosi 152 330,90 m3, tj. powyżej 10 000 m3, a więc, zgodnie z art. 57f ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Kara zatem za nielegalne użytkowanie obiektu budynku magazynowo - biurowego przy ul. [....] w K. wynosi: 187 500 PLN (K- kara za użytkowanie obiektu: budynku magazynowo - biurowego; K= 500 x k x w x 10 = 500 x 15,0 x 2,5 x 10 = 187 500 zł). Obowiązek uzyskania decyzji pozwolenia na użytkowanie został określony w decyzji o pozwoleniu na budowę. Dane natomiast kubaturowe przedmiotowego obiektu budowlanego ustalono na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach, znak: [....] dotyczących postępowania administracyjnego w sprawie udzielenie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Zażalenie na to postanowienie wniosło [....] Spółka Akcyjna z siedzibą w K.

Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie postanowienia organu l instancji. Podniosła, że Powiatowy Inspektor po obowiązkowej kontroli obiektu przy ul. [....] w K. , przeprowadzonej w dniu [....] 2007 r. na skutek zgłoszenia przez Inwestora wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu pn : Budowa zespołu budynków "[....] " w K. przy ul. [....], postanowił nałożyć na Inwestora obowiązek wpłacenia kary w wysokości 187.500,00 PLN z tyt. nielegalnego użytkowania obiektu.

W/w obiekt został opisany w protokole jako wykonany zgodnie z projektem ( bez istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego), oraz spełniający warunki do użytkowania. Jednocześnie powołując się wyłącznie na materiał zdjęciowy wpisano w protokole, że w dniu kontroli obiekt był użytkowany.

Skarżąca Spółka przeczy temu, aby to ostatnie ustalenie odpowiadało rzeczywistemu stanowi rzeczy. Podnosi, że obiekt nie był użytkowany w dniu kontroli, a jedynie przyszli użytkownicy z którymi inwestor spisał umowy najmu, przystąpili do przygotowania najętych przez siebie powierzchni - zgodnie z ich indywidualnymi potrzebami. Zawarte z inwestorem ( Skarżącą Spółką) umowy najmu, przewidywały okres przejściowy ,w którym następować będzie taka indywidualna aranżacja prze najemców najętych powierzchni - bez obowiązku płacenia czynszów najmu. Także przygotowywanie magazynu nie miało charakteru pełnej obsługi magazynowej bowiem nie miała miejsca sprzedaż i fakturowanie .

Zatem nie można mówić o przystąpieniu do użytkowania, skoro ani inwestor nie był uprawniony i nie otrzymywał należności czynszowych związanych z działalnością mającą a odbywać się w tym obiekcie ( najem powierzchni magazynowo - biurowej), ani też przyszli najemcy nie mieli obowiązku płacenia czynszów , a także nie wykonywali w nich swojej działalności handlowej, która z istoty rzeczy oparta jest na pełnej obsłudze magazynowej.

W tym przypadku miało miejsce jedynie zwożenie towarów i ich układanie w celu przygotowania działalności mającej zacząć się, gdy będzie to możliwe w oparciu o prawomocną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie.

To samo dotyczy powierzchni biurowej, w której nieliczni pracownicy przyszłych najemców także dokonywali czynności przygotowawczych.

Obecni byli także pracownicy inwestora, związani z końcowymi czynnościami porządkowania zaplecza budowy.

Wobec faktycznego zakończenia tej inwestycji nieobecni byli: kierownik budowy, inspektor nadzoru inwestorskiego oraz projektant.

Opisane w protokole z dnia [....] 2007 r. działania, miały zatem wyłącznie charakter tzw. "rozruchu technologicznego."

Z tych względów ukaranie inwestora nie jest uzasadnione, bowiem, zdaniem Skarżącej Spółki, nie przystąpiono do użytkowania obiektu bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Niezależnie od powyższego, Skarżąca Spółka podnosi także, że w zaskarżonym postanowieniu obiekt został błędnie zakwalifikowany do kat. XVII, podczas gdy powinien być zakwalifikowany do kat. XVIII jako obiekt magazynowy. W kategorii XVII znajdują się bowiem budynki sklepowe, centra handlowe , domy towarowe itp.

Skarżąca Spółka załączyła do zażalenia: odpis z KRS, wskazujący na podpisanie zażalenia przez osobę upoważnioną do reprezentacji, kserokopie czterech umów najmu wraz z aneksami zawartych z najemcami obiektu, których postanowienia wskazują na prawdziwość twierdzeń inwestora o charakterze rozruchowym i porządkowym czynności wykonywanych w trakcie obowiązkowej kontroli.

Postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2007 r, znak: [....] , wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 123 i art.144 k.p.a. oraz art. 80 ust 2 i art. 83 ust 2 Prawa budowlanego z 1994 r., [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił w całości postanowienie organu l instancji i orzekł: nakładając na inwestora [....] S.A. z siedzibą przy ul. [....] obowiązek wpłacenia kary w wysokości 125 000 PLN ( słownie: sto dwadzieścia pięć tysięcy złotych) z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego pn.: Budowa zespołu "[....] ": budynku magazynowo - biurowego z portierniami; z instalacjami wewnętrznymi: wód -kań, gazową, elektryczną, wentylacji i ogrzewania; przyłączami: wody, kanalizacji sanitarnej i opadowej, gazu LPG, energii elektrycznej (wraz z przebudową napowietrznej linii energetycznej SN; wjazdem, wyjazdem i drogami wewnętrznymi; oraz likwidacją rowu melioracyjnego; przy ul. [....] , na działach nr [....] obręb [....] .

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że przedmiotem niniejszego postępowania jest badanie, czy w odniesieniu do przedmiotowego budynku magazynowo-biurowego zaistniały, określone w art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r., przesłanki do nałożenia kary, o której mowa w tym przepisie i czy jej wysokość oraz podmiot zobowiązany do jej uiszczenia zostały prawidłowo przez organ l instancji ustalone.

Wojewódzki Inspektor wskazał, że artykuły 54-59 Prawa budowlanego z 1994 r. stanowią o obowiązkach inwestora, dotyczących sposobu oddania i przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. Inwestor powinien w myśl tych przepisów wystąpić do

właściwego organu z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie lub zawiadomić o zakończeniu robót budowlanych, a następnie uzyskać jego zgodę. Jeżeli natomiast inwestor przystąpi do użytkowania obiektu bez spełnienia w/w warunków, a właściwy organ stwierdzi jego użytkowanie, to organ wymierza z tego tytułu karę.

Wojewódzki Inspektor podniósł, że akt sprawy wynika, iż inwestorem przedmiotowego budynku magazynowo - biurowego jest [....] S.A. z siedzibą przy ul. [....] , w K. Przedmiotowa inwestycja powstała na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 23 marca 2006r. znak: [....] , wydanej przez Prezydenta Miasta K. , która zatwierdzała projekt budowlany i udzielała pozwolenia na budowę obiektu budowlanego pod nazwą: "Budowa zespołu "[....] ": budynku z instalacjami wewnętrznymi: wód - kań, gazową elektryczną wentylacji i ogrzewania; przyłączami: wody, kanalizacji sanitarnej i opadowej, gazu LPG, energii elektrycznej (wraz z przebudową napowietrznej linii energetycznej SN; wjazdem, wyjazdem i drogami wewnętrznymi; oraz likwidacją rowu melioracyjnego; przy ul. [....] w K. , na działach nr [....] , [....] , [....] , obręb [....] ." W decyzji tej został nałożony na inwestora obowiązek (wynikający z ustawy Prawo budowlane z 1994 r.) uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przed przystąpieniem do jego użytkowania, zatem o konieczności takiej inwestor był powiadomiony.

W dniu [....] lutego 2007 r. inwestor złożył w siedzibie organu l instancji wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu. W wyniku tej czynności organ l instancji w dniu [....] 2007r. przeprowadził w obecności pełnomocnika inwestora - W.G. - obowiązkową kontrolę przedmiotowego obiektu. W trakcie w/w kontroli organ l instancji stwierdził, iż obiekt cyt: "...jest użytkowany". Użytkowane są hale magazynowe i pomieszczenia biurowe. Powyższe zostało udokumentowane w protokole i potwierdzone materiałem zdjęciowym dołączonym do niego (akta l inst. K. 1-11). W/w materiał zdjęciowy przedstawia m.in.: hale magazynowe, w których poustawiane są regały wypełnione towarem, pracowników przenoszących towary, samochód ciężarowy, stojący pod punktem wyładowczym (załadowczym), umeblowane pomieszczenia biurowe (łącznie z dokumentacją, butlą z wodą, czajnikiem, itp.).

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora powyższe materiały stanowią dowód potwierdzający pełne wyposażenie wnętrz świadczące o ich użytkowaniu.

Odnosząc się do zarzutu podniesione w zażaleniu przez Skarżącą Spółkę, a odnoszącego się do negacji ustaleń Powiatowego Inspektora dokonanych w trakcie kontroli, Wojewódzki Inspektor podniósł, że w czynnościach kontrolnych uczestniczył W.G. - jak wynika z akt sprawy pełnomocnik inwestora tj. [....] SA, na podstawie udzielonego w dniu [....] 2007 r. pełnomocnictwa do reprezentowania [....] S.A. w sprawach formalno-prawnych związanych z przedmiotową inwestycją (akta l inst. dotyczące wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie K-5) i przyjął do wiadomości ustalenia i stwierdzenia na dowód czego podpisał protokół z kontroli. Przyjąć zatem należy, że inwestor reprezentowany przez pełnomocnika potwierdził fakt użytkowania obiektu. Ponadto, wskazał Wojewódzki Inspektor, protokół kontroli obowiązkowej ma status dokumentu urzędowego, co wiąże się z przydaniem mu szczególnej mocy dowodowej. Wynika ona z zasady przyjętej w art. 76 k.p.a., zgodnie z którą dokumenty urzędowo sporządzone w przypisanej prawem formie przez powołane do tego podmioty stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora, materiał dowodowy zebrany przez Powiatowego Inspektora jest wystarczający do zastosowania dyspozycji art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r., który brzmi: "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karą z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

W niniejszej sprawie inwestor miał obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co wynikała z art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 r., który brzmi: "Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli: 1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w załączniku do ustawy." Organ l instancji zakwalifikował przedmiotowy obiekt do kategorii XVII. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora powyższa kwalifikacja jest błędna, bowiem przedmiotowy obiekt powinien być zakwalifikowany do kategorii XVIII, co nie zmienia faktu, iż inwestor powinien był uzyskać decyzję o pozwolenie na użytkowanie. Jak wynika z akt sprawy Inwestor nie dopełnił tego obowiązku i przystąpił do jego użytkowania. W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, właściwym było nałożyć karę z tytułu nielegalnego użytkowania, zgodnie z właściwą jego kategorią.

Odnośnie prawidłowości wskazania podmiotu zobowiązanego do uiszczenia Wojewódzki Inspektor stwierdził, że Powiatowy Inspektor prawidłowo, właściwie zastosował przepisy. W wydanym przez Prezydenta Miasta K. pozwoleniu na budowę z dnia [....] 2006 r, znak: [....] , jako inwestor przedmiotowej inwestycji widnieje [....] S.A. z siedzibą przy ul. [....] . Zatem należy uznać, iż organ l instancji postąpił zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. nakładając karę za nielegalne użytkowanie na inwestora. Zgodnie bowiem z przytoczonym artykułem "stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor".

Weryfikując poprawność wydanego postanowienia w zakresie wysokości nałożonej kary, w ocenie organu odwoławczego, kara ta została błędnie naliczona przez Powiatowego Inspektora, co wynika z niewłaściwe ustalonej kategorii obiektu. Powiatowy Inspektor wskazał kategorię XVII, która zgodnie z załącznikiem do ustawy Prawa budowlanego z 1994 r. oznacza: "budynki handlu, gastronomii i usług, jak: sklepy, centra handlowe, domy towarowe, hale targowe, restauracje, bary, kasyna, dyskoteki, warsztaty rzemieślnicze, stacje obsługi pojazdów, myjnie samochodowe, garaże powyżej dwóch stanowisk, budynki dworcowe," W ocenie Wojewódzkiego Inspektora, przedmiotowy obiekt należało zakwalifikować do kategorii XVIII, do której zaliczono: "budynki przemysłowe, jak: budynki produkcyjne, służące energetyce, montownie, wytwórnie, rzeźnie oraz obiekty magazynowe, jak: budynki składowe, chłodnie, hangary, wiaty, a także budynki kolejowe, jak: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie, strażnice przejazdowe, myjnie taboru kolejowego" Przedmiotowy obiekt służy do magazynowania i składowania towarów, nie jest natomiast żadnym ze wskazanych w kategorii XVII obiektem. Z dokonanymi ustaleniami przez Powiatowego Inspektora w powyższej kwestii nie. zgadza się sam inwestor, wskazując w treści zażalenia, że przedmiotowy obiekt jest obiektem magazynowym w związku z czym należy go zakwalifikować do kat. XVIII. Zatem z uwagi na fakt, iż od w/w kategorii zależy jeden ze składników naliczenia kary, nałożona kara pieniężna powinna ulec weryfikacji.

Stosownie do zdania drugiego art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. do kary za nielegalne użytkowanie stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Artykuł 59 f Prawa budowlanego z 1994 r. brzmi: "W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

7

Stosując się do w/w przepisu Wojewódzki Inspektor wyliczył karę dla przedmiotowego budynku magazynowo-biurowego na podstawie wzoru s x k x w x 10, gdzie:

s - oznacza stawkę opłaty wynoszącą 500 zł,(59 f ust.2 Prawa budowlanego z 1994 r.)

k - oznacza współczynnik kategorii obiektu budowlanego (kolumna 2) wynoszący 10,0 - wg załącznika do Prawa budowlanego z 1994 r. dla kategorii XVIII,

w- oznacza współczynnik wielkości obiektu (kolumna 2), który wynosi 2,5 - dla kategorii XVIII i kubaturze powyżej 10.000 m3 (kubatura dla przedmiotowego obiektu wynosi 152 330,90 m3)

Zatem kara za nielegalne użytkowanie budynku magazynowo-biurowego wynosi:

500 x k x w x 10 = 500 x 10,0 x 2,5 z 10 = 125 000 zł

Biorąc powyższe pod uwagę oraz fakt, iż zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do merytorycznego załatwienia przedmiotowej sprawy, w ocenie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. zaistniała możliwość zreformowania kwestionowanego rozstrzygnięcia. Ponadto reformacja ta nie narusza sformułowanej w art. 139 k.p.a. zasady zakazu reformationos in peius, bowiem niniejsze postanowienie nie jest rozstrzygnięciem na niekorzyść skarżącej się strony (wysokość naliczonej kary jest mniejsza).

Organ odwoławczy, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zatem skarżone postanowienie w całości i orzekł w tym zakresie jak na wstępie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie wniosła [....] SA z siedzibą w K.

Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej obowiązku wpłacenia kary w wysokości 125 000 PLN.

Podniosła, że, w jej ocenie rozstrzygnięcie [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. jest błędne. Pominął on całkowicie zarzuty Skarżącej Spółki i dowody ( nie wypowiadając się o nich w uzasadnieniu), wskazujące , że w dniu kontroli miały miejsce jedynie ograniczone czynności przyszłych użytkowników, z którymi Skarżąca Spółka zawarła umowy najmu - mające późniejsze daty rozpoczęcia najmu. Ten okres czasu przed przystąpieniem do najmu - nie wiązał się z obowiązkiem zapłaty czynszu na rzecz Skarżącej (wynajmującej). Umowy te przewidywały - co Skarżąca Spółka podniosła w postępowaniu zażaleniowym - że najemcy przed rozpoczęciem najmu będą uprawnieniu do przygotowania najętych powierzchni według indywidualnych potrzeb - w celu przygotowania przyszłej działalności w najętych pomieszczeniach.

8

Działalność ta w dacie kontroli nie była jednak jeszcze prowadzona , nie wystawiano faktur, nie prowadzono obrotu handlowego i pełnej obsługi magazynowej. Czynności te miały zatem charakter tzw. rozruchu technologicznego . przygotowującego i porządkującego obiekt do użytkowania. Stąd też obecność pewnej liczby osób wykonujących te czynności. Okoliczności te były podnoszone w zażaleniu.

Błędnie zatem przyjęto w zaskarżonym postanowieniu, że same zdjęcia wskazują na rozpoczęcie użytkowania, szczególnie gdy nie przeprowadzono żadnych innych dowodów w czasie kontroli np. przesłuchań osób, wykonujących czynności o których wyżej mowa. Błędnie też przyjął Wojewódzki Inspektor, że sam podpis działającego w oparciu o pełnomocnictwo W.G. stanowi potwierdzenie ustaleń dokonywanych przez kontrolującego w zakresie objętym ustaleniami wykraczającymi poza sam dopuszczalny zakres kontroli. Zauważyć należy bowiem, że art. 59 a Prawa budowlanego z 1994 r. nie daje upoważnienia do przeprowadzania kontroli w innym zakresie niż ustawowo określony.

Celem przeprowadzenie kontroli jest stwierdzenie prowadzenia budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę., a zakres przedmiotowy kontroli został ograniczony do enumeratywnie wymienionych spraw w art. 59 a ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r.. Oznacza to, zdaniem Skarżącej Spółki, że organ administracji wychodząc poza granice kontroli ustanowione w tym przepisie - działał bez podstawy prawnej.

Tym samym w zakresie wykraczającym poza określony ustawowo -protokół z obowiązkowej kontroli przeprowadzonej w oparciu o art. 59 a ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. nie korzysta z domniemania prawdziwości tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wskazując na powyższe, wniosek o uchylenie postanowienia w zakresie orzeczonej kary jest uzasadniony.

W odpowiedzi na tą skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną kwestionowanego w skardze postanowienia Wojewódzkiego Inspektora był art. 57 ust 7 Prawa budowlanego z 1994 r., który stanowił, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego z 1994 r., właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., z tym, że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.

Z kolei art. 59f ust. 1 stanowi, że: "Przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w)." W myśl natomiast ust. 2 tego artykułu stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.

"Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy." (ust. 3 art. 59f Prawa budowlanego z 1994 r.).

Ust. 4 art. 59f Prawa budowlanego stanowi, że w p[przypadku, gdy w skład obiektu budowlanego z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.

Jest poza sporem w niniejszej sprawie, że inwestor miał obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego obiektu, który to wynikał nie tylko z decyzji o pozwoleniu na jego budowę ale przede wszystkim z art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego z 1994 , stanowiącego, że przed przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli na wzniesienie obiektu jest wymagane pozwolenie na budowę i został on zaliczony m.in. do kategorii IX-XVłlł.

W żadnej mierze nie można zgodzić się z argumentami strony skarżącej, że organ nadzoru w przedmiotowej sprawie wyszedł poza granice kontroli ustanowione w art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. i w tym zakresie działał bez podstawy prawnej.

Istotnie wyżej wskazany przepis określa zakres obowiązkowej kontroli ale strona skarżącą zupełnie pomija dyrektywalną wypowiedź ustawodawcy, wiążącą przecież organ i nakazującą mu wymierzenie kary w przypadku stwierdzenia przez niego przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 Prawa budowlanego z 1994 r. tj. bez uzyskania wymaganej ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego z 1994 r.). Przepisy zaś dotyczące obowiązkowej kontroli stosuje się odpowiednio.

Nie zasługuje także na uwzględnienie argumentacja Skarżącej Spółki, że de facto nie doszło do nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu, a jedynie do, jak to ujmuje Skarżąca Spółka "rozruchu technologicznego", przewidzianego stosownymi umowami najmu, zawartymi pomiędzy Skarżącą Spółką a najemcami.

Sąd zauważa, że Prawu budowlanemu z 1994 r. obce jest w ogóle pojęcie "rozruchu technologicznego". Samo zaś stwierdzenie faktycznego użytkowania obiektu, a co do tego, iż taki fakt nastąpił Sąd nie ma żadnych wątpliwości, determinuje konieczność wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu.

W pełni więc zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyrażonym w wyroku z dnia 8 grudnia 2005 r, sygn. akt: VII SA/Wa 787/05, LEX nr 190833, że w świetle przepisów Prawa budowlanego z 1994 r. organy nadzoru budowlanego w przypadku stwierdzenia jakiegokolwiek przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego bez wymaganego prawem uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, są zobligowane do wymierzenia kary w wysokości określonej przez przepisy prawa. Do powstania obowiązku wynikającego z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. wystarczy sam fakt nielegalnego użytkowania obiektu. Stan taki istnieje, gdy obiekt jest użytkowany bez wymaganej decyzji o pozwoleniu a użytkowanie.

Nie można podzielić też argumentacji strony skarżącej, że to najemcy dokonali pewnych działań w ramach, jak nazywa to strona skarżąca "rozruchu technologicznego".

Z aprobatą należy odnieść się zatem do tezy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 12 grudnia 2006 r., sygn. akt: II SA/Po 440/06, publik, w Wspólnota 2007/39/44, że "posługiwanie się w przepisach prawa budowlanego pojęciem "użytkowanie" w odniesieniu do określonego kręgu podmiotów związanych z procesem budowy, oddawania do użytkowania i utrzymania obiektu budowlanego nie pozwała na wymierzenie - na podstawie art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części najemcy, czyli podmiotowi, który zajmuje ten obiekt lub jego część na podstawie stosunku zobowiązaniowego. Taki podmiot nie jest władny użytkować obiekt budowlany zgodnie z wymogami stawianymi przez przepis ust. 2 art. 5 prawa budowlanego."

Również i Trybunał Konstytucyjny, stwierdzając w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r., P 19/06, OTK - A 2007/1/2 zgodność art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. z art. 10 w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, wskazał, że konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec inwestorów rozpoczynających użytkowanie obiektu bez dopełnienia obowiązku, które nakładają na nich przepisy ustawy, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji. Taka formuła odpowiedzialności powoduje, że w tego typu sytuacjach zasada domniemania niewinności nie znajduje zastosowania. W przypadku kary za przystąpienie do użytkowania obiektu mamy do czynienia z pewnym automatyzmem (koncepcja odpowiedzialności obiektywnej). Wyłączona jest więc jakakolwiek uznaniowość organów administracji.

Dlatego też Sąd uznał, że ustalenia organów w tym względzie są wystarczające do wymierzenia inwestorowi kary z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego. Bezsprzeczny jest w ocenie fakt naruszenia prawa przez inwestora - tj. przystąpienia do użytkowania przedmiotowego obiektu bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie tego obiektu. Na marginesie stwierdzić należy, że z doświadczenia życiowego wynika, że pojęcie "rozruchu technologicznego" odnosić raczej należy do "instalacji, czy urządzeń technicznych, gdzie ich specyfika tego wymaga, a nie do tego rodzaju obiektów budowlanych.

W odniesieniu natomiast do kwestii związanej z wysokością naliczonej stronie skarżącej kary stwierdzić należy, że z analizy przepisów art. 57 ust. 7 oraz art. 59f Prawa budowlanego z 1994 r. wynika, iż kategoria obiektu budowlanego jest jednym z istotnych składników składających się na wysokość kary naliczonej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.

Rację należy więc przyznać zarówno stronie skarżącej jak i [....] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w K. , że przedmiotowy obiekt został zaliczony przez organ l instancji do niewłaściwej kategorii obiektu budowlanego.

Nie ulega wątpliwości, że obiekty magazynowe są tego rodzaju obiektami, które według załącznika do Prawa budowlanego z 1994 r. zaliczone zostały do kategorii XVIII.

W konsekwencji, jak podnosi Wojewódzki Inspektor, należało zweryfikować wysokość naliczonej stronie skarżącej kary z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu. Postanowienie organu II instancji uchylające postanowienie organu l instancji było więc zasadne.

Kluczowe jednak znaczenie dla wysokości orzeczonej kary w niniejszej sprawie ma przepis ust. 4 art. 59f Prawa budowlanego z 1994 r.

Wprawdzie przepis art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego z 1994 r. odsyła tylko do ust. 1 art. 59 f Prawa budowlanego z 1994 r., ale, mając na względzie, po pierwsze strukturę normy prawnej (składającej się z hipotezy, dyspozycji, sankcji), po drugie rozczłonkowanie treściowe norm prawnych w przepisach prawnych, nie ulega wątpliwości, że ust. 4 art. 59f Prawa budowlanego z 1994 r. ma zastosowanie.

Przepis art. 59f Prawa budowlanego z 1994 r. jest bowiem przepisem zrębowym. Ust. 1 tego przepisu zawiera wyrażenie normokształtne. Ta wypowiedź dyrektywalna nakazuje organowi wymierzyć karę stanowiącą określony w tym przepisie iloczyn wyszczególnionych składników. Pozostałe zaś ustępy tego artykułu stanowią jej modyfikatory (przepisy definicyjne), w tym ust. 4 wskazujący, że w przypadku, gdy w skład obiektu budowlanego wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych dla różnych kategorii.

Ta ostatnia treść jest w tym wypadku doniosła. Wojewódzki Inspektor obliczył bowiem karę z tytułu nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu uwzględniając jedynie, że zalicza się on do XVIII kategorii. Nie wziął jednakże pod uwagę, że w skład przedmiotowego obiektu wchodzą części biurowe. Skoro tak, to jest to, zdaniem Sądu sytuacja określona w ust. 4 art. 59f Prawa budowlanego z 1994 r.

Aby więc w sposób prawidłowy odczytać treść normy prawnej wysłowionej w art. 59 f ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. i ją zastosować uwzględnić należało również i treść wspomnianego już ust. 4 art. 59f Prawa budowlanego z 1994 r.

Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że wyliczona w ten sposób kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu jako suma kar obliczona dla poszczególnych kategorii (w tym wypadku biurowej - kategoria XVI i kategorii XVIII - obiekty magazynowe), byłaby wyższa niż orzeczona przez Wojewódzkiego Inspektora.

Wobec więc treści art. 134 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że: "Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności", Sąd orzekając w niniejszej sprawie nie mógł inaczej postąpić jak tylko oddalić skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora. Inne orzeczenie Sądu, przy barku podstaw do stwierdzenia nieważności ocenianego postanowienia, spowodowałoby złamanie zakazu reformationis In pius.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270, ze zm.) orzekł jak sentencji wyroku.