Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 173/02
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 2003-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: poz. 745
journal: Dz.U. 1997 nr 11 poz. 6
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: W postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień /Dz.U. nr 116 poz. 745/, przepisy art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ administracji obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

TEZY

W postępowaniu weryfikacyjnym, prowadzonym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień /Dz.U. nr 116 poz. 745/, przepisy art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ administracji obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy w sprawie ze skargi Kazimierza M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 3 października 2001 r. (...) w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych, rewizji nadzwyczajnej wniesionej przez Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 sierpnia 2002 r., V SA 3008/01 - uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje NSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2002 r., V SA 3008/01, oddalił skargę Kazimierza M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 3 października 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję z 8 lutego 2001 r., pozbawiającą skarżącego uprawnień kombatanckich. Sąd ten uznał, że skoro skarżący uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie decyzji b. Związku Bojowników o Wolność i Demokrację wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach zbrojnych o utrwalanie władzy ludowej podczas odbywania służby wojskowej w Wojsku Polskim, pełnionej od 29 września do 31 grudnia 1948 r., to stosownie do art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji powojennych /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ decyzja ta odpowiada prawu.

Wyrok ten Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego zaskarżył rewizją nadzwyczajną i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./ - zwanej dalej ustawą o kombatantach, art. 7-9, art. 77 par. 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i na podstawie art. 57 ust. 2 powołanej wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym oraz art. 393[13] Kpc w zw. z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (...) /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./.

Rozpoznając sprawę Sąd Najwyższy wziął pod uwagę co następuje:

Wniesiona w sprawie rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona, a podniesione w niej zarzuty rażącego naruszenia wskazanych przepisów prawa są trafne.

Bezspornym jest, że Kazimierz M. uzyskał uprawnienia kombatanckie z tytułu udziału w walce o utrwalanie władzy ludowej w okresie odbywania służby wojskowej w jednostce Korpusu Bezpieczeństwa Publicznego w 1948 r. w związku z czym uprawnienia te, na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach podlegały weryfikacji. Trafnie podniesiono w rewizji nadzwyczajnej, że przepisy art. 7 i art. 77 Kpa, które mają zastosowanie również w postępowaniu weryfikacyjnym prowadzonym na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień /Dz.U. nr 116 poz. 745/, "(...) nakładają na organ administracji obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w celu wyjaśnienia, czy jednostka wojskowa, w okresie, gdy pełnił w niej służbę skarżący brała udział w walkach z formacjami umożliwiającymi utrzymanie uprawnień kombatanckich".

W rozpatrywanej sprawie jej rozstrzygnięcie zarówno przez organ administracyjny jak i zaskarżonym wyrokiem zostały oparte wyłącznie na zaświadczeniu Centralnego Archiwum Wojskowego, nie zawierającym pełnych danych o przebiegu służby wojskowej skarżącego natomiast w rozstrzygnięciach tych całkowicie pominięto wszelkie, podnoszone przez skarżącego okoliczności co do innych okoliczności jego służby wojskowej oraz działalności w latach 1940-1946, które mogłyby mieć znaczenie dla zachowania uprawnień kombatanckich jeśli stanowiłyby inny tytuł uzasadniający ich przyznania.

Konsekwencje zmiany stanu prawnego wynikające w tym zakresie z ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach (...) /Dz.U. nr 68 poz. 436/ Sąd Najwyższy wyczerpująco wyjaśnił w swym wyroku z dnia 27 marca 2002 r., III RN 211/01, wydanym w analogicznej sprawie a skład orzekający w całej rozciągłości podzielając wyrażone w nim stanowisko, nie widzi potrzeby jego powtarzania zwłaszcza, że jest ono zgodne z uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r., OPS 13/01.

Wskazana wyżej wadliwość przeprowadzonego postępowania weryfikacyjnego narusza rażąco również art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach i jest sprzeczne z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy uznając za zasadne wszystkie zarzuty podniesione w rewizji nadzwyczajnej, na podstawie art. 393[13] par. 1 Kpc w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej - Prawo upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 43 poz. 189 ze zm./ orzekł, jak w sentencji wyroku.