Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 885/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 38 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 121, art. 122, art. 180
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 156
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 12
journal: Dz.U. 1987 nr 256 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy  Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Izabella Janson, Protokolant st. sekr. sąd. - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym oraz określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez P. M. (zwanego dalej: skarżącym) jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] grudnia 2012 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Warszawie z [...] października 2012 r. nr [...], którą określono zobowiązanie podatkowe w podarku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru w postaci używanego samochodu osobowego marki [...], rok prod. 1979 odpowiednio w wysokości: 5.644 zł oraz 10.372 zł.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący [...] czerwca 2007 r. zgłosił na dokumencie SAD nr [...], do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki [...], rok prod. 1980, nr VIN [...], deklarując kod CN 9705 00 00 90 – kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, zoologiczne, botaniczne, mineralogiczne, anatomiczne, historyczne, archeologiczne, paleontologiczne, etnograficzne lub numizmatyczne – ze stawką celną 0% oraz stawką podatku VAT 7 %.

Do zgłoszenia celnego załączył m.in.: umowę zakupu pojazdu, kopię świadectwa tytułu prawnego pojazdu nr [...], opinię wstępną nr [...] z [...] kwietnia 2007 r. oraz zaświadczenie nr [...] z [...] czerwca 2007 r. Stołecznego Konserwatora Zabytków, ocenę techniczną nr [...] z [...] kwietnia 2007 r. i opinię końcową (protokół oględzin) nr [...] z [...] czerwca 2007 r. sporządzone przez rzeczoznawcę samochodowego A. S. Zgłoszenie celne zostało przyjęte, jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 62 Wspólnotowego Kodeksu Celnego rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19 października 1992 r. ze zm., zwany dalej: WKC). Towar został zwolniony do wnioskowanej procedury po uprzednim zaksięgowaniu kwoty należności przywozowych, na podstawie danych zawartych w zgłoszeniu celnym.

Pismem z 10 lipca 2007 r. Skarżący wystąpił do organu o korektę pola 31 zgłoszenia celnego w zakresie roku produkcji importowanego samochodu. Postanowieniem z [...] lipca 2007 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie uwzględnił powyższy wniosek, dokonując korekty i przyjmując 1979 r. za rok produkcji.

Następnie w wyniku czynności kontrolnych, Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie powziął wątpliwości odnośnie prawidłowości zastosowanej w zgłoszeniu celnym klasyfikacji taryfowej i postanowieniem z [...] marca 2012 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia elementów kalkulacyjnych według zasad określonych przepisami prawa celnego na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu ww. samochodu osobowego.

Decyzją z [...] października 2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w Warszawie określił kwotę zobowiązania w podatku akcyzowym oraz podatku od towarów i usług z tytułu importu samochodu osobowego marki [...], nr VIN [...] z 1979 r.

Od powyższej decyzji skarżący odwołał się pismem z 13 listopada 2012 r. wnosząc o uchylenie powyższej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy. Zaskarżonej decyzji zarzucił niezebranie a w konsekwencji nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego, polegające na bezpodstawnym zaniechaniu podjęcia czynności procesowych wnioskowanych przez skarżącego.

W wyniku rozpatrzenia odwołania, zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Warszawie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl art. 22 ust.2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.) jeżeli zgodnie z przepisami prawa celnego powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach prawa celnego na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych. Natomiast zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) jeżeli, zgodnie z przepisami celnymi, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów. Zgodnie z art. 214 ust 1 WKC, kwota należności przywozowych jest określona na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych towarowi w chwili powstania długu celnego. Cła prawnie należne określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich (art. 20 WKC). Zatem materialną, podstawę decyzji stanowią między innymi przepisy Wspólnotowego Kodeksu Celnego, rozporządzenia wykonawcze do Wspólnotowego Kodeksu Celnego oraz Wspólna Taryfa Celna Unii Europejskiej.

Następnie organ odwoławczy wskazał, że podstawę do orzekania w niniejszej sprawie stanowiło rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. U. WE L 301 z dnia 31 października 2006 r. ze zm.).

Organ odwoławczy wyjaśnił w decyzji zasady klasyfikacji taryfowej towarów wskazując, że w przedmiotowej sprawie przedmiotem importu był samochód osobowy, który skarżący zgłosił do kodu CN 9705 00 00. Natomiast prawidłowy kod dla tego pojazdu to kod 8703 23 90 – Pozostałe pojazdy wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej przekraczającej 1500 cm3, ale nieprzekraczajacej 3.000 cm3, używane. Pozycja 8703 obejmuje: pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.

Dalej organ wyjaśnił, że klasyfikacja pojazdów kolekcjonerskich opiera się na brzmieniu pozycji 9705 Wspólnej Taryfy Celnej mającym moc prawnie wiążącą. Jednocześnie zauważył, że w prawie wspólnotowym ważne są również instrumenty prawa jak np. noty wyjaśniające, opinie, zalecenia, które nie mają mocy wiążącej. Tworzą one tzw. ,,miękkie prawo’’ i mają na celu zapewnienie jednolitości stosowania prawa wspólnotowego. Tego rodzaju instrumentów prawa nie można pomijać przy rozstrzyganiu spraw. Ważną rolę w prawie wspólnotowym, w pewnym sensie precedensową, stanowią także wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Organ wskazał, że zgodnie z Notami Wyjaśniającymi pozycja 9705 00 00 obejmuje: pojazdy mechaniczne stanowiące egzemplarze kolekcji o wartości historycznej, jeżeli spełniają one kryteria zawarte w orzeczeniu ETS w sprawie nr C 200/84, a więc:

występują w ograniczonej liczbie egzemplarzy,

nie są zwykle wykorzystywane zgodnie z ich właściwym przeznaczeniem,

są przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi wyrobami,

posiadają znaczną wartość, oraz

stanowią znaczący krok w rozwoju ludzkości lub pewien okres takiego rozwoju.

Uwzględniając fakt, że pojazd mechaniczny jest zasadniczo artykułem użytkowym, o stosunkowo krótkim czasie użytkowania oraz jest przedmiotem ciągłego rozwoju technicznego, mogą mieć zastosowanie następujące warunki wstępne, leżące u podstaw powyższego orzeczenia, o ile nie pozostają one w oczywistej sprzeczności z następującymi faktami: oryginalne pojazdy, bez zasadniczych zmian podwozia, układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp., co najmniej 30-letnie oraz modele lub typy, które nie są już produkowane, a także wszystkie pojazdy wyprodukowane przed rokiem 1950, nawet niejeżdżące.

Oprócz wyżej wymienionych kryteriów, pojazdem kolekcjonerskim może być także egzemplarz o wartości historycznej tj.:

1. pojazd mechaniczny, niezależnie od daty jego produkcji, który, co może zostać udowodnione, brał udział w wydarzeniu historycznym;

2. samochód wyścigowy, który, co może zostać udowodnione, został zaprojektowany, zbudowany i wykorzystany wyłącznie do współzawodnictwa i osiągnął znaczące sportowe sukcesy w prestiżowych krajowych lub w międzynarodowych konkurencjach.

Przy czym dowodem stanowiącym o wartości historycznej może być odpowiednia dokumentacja, na przykład publikacje informacyjne lub literatura specjalistyczna oraz opinie uznanych ekspertów.

Organ odwoławczy podkreślił – powołując się na wyrok NSA z 14 stycznia 2011 r. I GSK 1169/09 – że z brzmienia not wyjaśniających wynika, iż wszystkie warunki wymienione w nich muszą być spełnione łącznie.

Mając na uwadze powyższe unormowania organ odwoławczy wyjaśnił, że przedmiotowy pojazd nie spełnia kryterium wstępnego (wieku – 30 lat) do uznania pojazdu za kolekcjonerski, ponieważ został wyprodukowany w 1979 r., a więc w dniu odprawy celnej ([...] czerwca 2007 r.) miał 28 lat.

Dodatkowo organ zauważył, że z akt sprawy nie wynika aby przedmiotowy samochód był "egzemplarzem o wartości historycznej". Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, tj.: opinii wstępnej nr [...] z [...] kwietnia 2007 r., zaświadczenia nr [...] z [...] czerwca 2007 r. Stołecznego Konserwatora Zabytków, oceny technicznej nr [...] z [...] kwietnia 2007 r. oraz opinii końcowej nr [...] z [...] czerwca 2007 r. – sporządzonych przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. A. S. nie wynika, iż przedmiotowy samochód brał udział w wydarzeniu historycznym lub jest samochodem wyścigowym, który został zaprojektowany, zbudowany i wykorzystany wyłącznie do współzawodnictwa i osiągnął znaczące sportowe sukcesy w prestiżowych krajowych lub międzynarodowych konkurencjach. Zatem kolejne kryterium wymienione w Notach wyjaśniających do CN nie zostało spełnione.

Organ II instancji odnosząc się do zarzutów odwołania, dotyczących przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków na okoliczność udziału pojazdu w wydarzeniu historycznym, stwierdził że skarżący nie wskazał konkretnego wydarzenia historycznego, w którym miałby uczestniczyć importowany pojazd. Skarżący w tym zakresie ograniczył się do stwierdzenia, iż wskazane jako świadkowie osoby mogą mieć wiedzę o uczestniczeniu samochodu w jakimś bliżej nieokreślonym zdarzeniu. Organ stwierdził, powołując się na wyrok NSA z 18 sierpnia 2004 r. o sygn. akt FSK 359/04, że żądanie przeprowadzenia dowodu na określoną okoliczność, powinno zawierać wskazanie tezy dowodowej i wspierającej ją argumentacji. Wobec braku wskazania przez skarżącego konkretnego wydarzenia historycznego, w którym miałby uczestniczyć importowany pojazd, organ uznał wniosek o przeprowadzenie dowodu za niezasadny.

W ocenie organu odwoławczego – organ I instancji przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, co znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Skarżący, pomimo wezwania przez organ, nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających, że sporny samochód jest egzemplarzem o wartości historycznej. Powołując się na wskazane w uzasadnieniu decyzji wyroki NSA, organ odwoławczy stwierdził, że nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów potwierdzających określone okoliczności, a aktywność procesowa spoczywa również na stronie postępowania. Poza tym, gdy podatnik z jakiegoś zdarzenia wywodzi skutki prawne, musi to udowodnić.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych, uznał je za niezasadne. Wyjaśnił, że regulacja prawna zawarta w art. 78 ust. 2 i ust. 3 WKC przyznaje organom celnym uprawnienia do kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym. Określa również skutki prawne, jakie są następstwem tych ustaleń. Powyższa regulacja daje więc organowi celnemu możliwość podjęcia czynności zmierzających do zweryfikowania danych zawartych w zgłoszeniu celnym oraz podjęcia działań w celu uregulowania sytuacji biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Jednocześnie zauważył, że zgodnie z art. 4 pkt 17 WKC "zgłoszenie celne" to czynność, poprzez którą osoba wyraża, w wymaganej formie i w określony sposób zamiar objęcia towaru określoną procedurą celną. Zgłoszenie celne stanowi deklarację wiedzy zgłaszającego odnośnie zgłaszanego towaru. Obejmuje ono rodzaj zgłaszanego towaru, jego ilość, wartość pochodzenie oraz klasyfikację taryfową. Na tej podstawie zgłaszający wylicza kwotę należności celnych i podatkowych. Zgłoszenie celne, złożone na wymaganym formularzu, które zawiera wszystkie niezbędne dane oraz do którego dołączono wszystkie wymagane dokumenty jest, niezwłocznie przyjmowane przez organy celne, pod warunkiem, że towary zostały przedstawione organom celnym (art. 62 i art. 63 WKC). Organy celne nie są zasadniczo zobowiązane do weryfikacji zgłoszenia celnego, co oznacza, że obowiązkiem organu jest jedynie stwierdzenie, czy towar może zostać objęty wnioskowaną procedurą. Natomiast obowiązkiem zgłaszającego jest prawidłowe wypełnienia formularza SAD, poprzez m. in. wpisanie właściwego kodu TAR1C importowanego towaru oraz stawki celnej. Z uprawnienia weryfikacji zgłoszenia celnego organy celne mogą skorzystać zarówno po przyjęciu zgłoszenia celnego, lecz przed zwolnieniem towaru (art. 68 WKC), jak i po zwolnieniu towaru (art. 78 WKC). W celu weryfikacji zgłoszeń celnych przyjętych przez organy celne mogą one przeprowadzić kontrolę zgłoszenia celnego i dołączonych do niego dokumentów oraz rewizję celną. Nie oznacza to jednak, że obowiązkiem organu celnego jest weryfikacja zgłoszenia celnego pod względem prawidłowości zadeklarowanego kodu TARIC i stawki celnej (art. 68 WKC). Organ celny może bowiem z urzędu lub na wniosek zgłaszającego, dokonać kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towaru, a w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości podejmować niezbędne działania w celu zastosowania przepisów prawa celnego, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Zatem przyjęcie zgłoszenia celnego i zwolnienie towarów nie jest równoznaczne z uznaniem zgłoszenia celnego za prawidłowe.

Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że nie neguje unikatowości pojazdu jednakże kryterium to nie jest brane pod uwagę w sytuacji występowania kryterium ,,egzemplarza kolekcji o wartości historycznej’’. W tej sytuacji powołanie biegłego rzeczoznawcy samochodowego na okoliczność unikatowego charakteru pojazdu, o co wnioskował skarżący, nie przyczyniłoby się do odmiennego rozstrzygnięcia sprawy.

Końcowo organ odwoławczy wskazał przepisy prawa, które posłużyły do wyliczenia podatku akcyzowego oraz podatku VAT.

Skarżący pismem z 7 lutego 2013 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z [...] grudnia 2012 r. wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy:

1. art. 121 § w związku z art. 123 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., Nr 749 ze zm., dalej: ordynacja podatkowa) oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm., dalej: Konstytucja) poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego uczestnictwa w postępowaniu i uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

2. art. 122 w związku z art. 187 § 1 w związku z art. 188 oraz 191 ordynacji podatkowej w związku z komentarzem do pozycji 9705 zawartym w Notach Wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich poprzez nie zebranie kompletnego materiału dowodowego, oddalenie wniosków dowodowych skarżącego oraz dokonanie dowolnej, tendencyjnej oceny dowodów, a w szczególności przez:

• przystąpienie do fazy oceny dowodów pomimo niezgromadzenia kompletnego materiału dowodowego;

• przystąpienie do fazy oceny dowodów pomimo złożenia przez skarżącego wniosków dowodowych i przekazania przez skarżącego informacji o istnieniu dowodów na okoliczność dotąd niestwierdzoną, która miałaby wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj. na udział samochodu [...] w wydarzeniu historycznym;

• przeniesienia ciężaru prowadzenia postępowania dowodowego na skarżącego i odmowę przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego;

3. art. 180 § 1 w związku z art. 188 w związku z art. 229 ordynacji podatkowej poprzez bezpodstawną odmowę przeprowadzenia dowodów zgłoszonych przez skarżącego w piśmie wyjaśniającym z 6 czerwca 2012 r. oraz odwołaniu od decyzji organu I instancji, na okoliczności mogące mieć wpływ na treść zaskarżonej decyzji;

4. art. 200 a ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy pomimo, że zachodziła potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków;

5. art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., Nr 267, dalej: k.p.a.) poprzez niewezwanie skarżącego do uzupełnienia braku formalnego pisma z 12 grudnia 2012 poprzez jego podpisanie, wskutek czego organ uchybił obowiązkowi umożliwienia skarżącemu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W motywach skargi skarżący podniósł, że pomimo wniosków dowodowych, organ nie przeprowadził dowodów na okoliczność udziału pojazdu w wydarzeniu historycznym. Jednocześnie Dyrektor Izby Celnej oparł się w całości na postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez organ I instancji, przez co nie dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy, do czego był obowiązany. Organy nie podjęły żadnych czynności mających na celu ustalenie historii pojazdu, w szczególności nie podjęły próby kontaktu z poprzednimi właścicielami pojazdu. Wobec powyższego organ nie dokonał wyjaśnienia okoliczności sprawy i nie przeprowadził postępowania dowodowego w podstawowym zakresie. Poza tym organ nie odniósł się do zawartych w odwołaniu zarzutów i wyjaśnień.

Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu, co do niezasadności wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków. Skarżący stwierdził, że w każdym swoim wniosku dowodowym (w pismach z 6 czerwca 2012 r. oraz z 2 października 2012 r. a także w odwołaniu) wskazał tezę dowodową, tj. okoliczność, że pojazd uczestniczył w wydarzeniu historycznym. Ponadto jeżeli organ powziął wątpliwości co do poprawności konstrukcji tezy dowodowej to powinien pouczyć skarżącego, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, by umożliwić mu sformułowanie tezy dowodowej zgodnie z wytycznymi organu. Organy orzekające w sprawie zaniechały pouczenia skarżącego o prawie złożenia wniosku o przeprowadzenie rozprawy na podstawie art. 200 a § 1 pkt 2 ordynacji podatkowej.

W konsekwencji powyższych uchybień organ dokonał błędnego zastosowania art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym oraz art. 38 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Skarżący stwierdził, że jego pismo z 19 grudnia 2012 r. zawierało stanowisko co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również dodatkowe wnioski dowodowe, potwierdzające starania skarżącego, zmierzające do ustalenia udziału pojazdu w wydarzeniu historycznym. Wskutek pominięcia pisma i niewezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego pisma poprzez jego podpisanie organ uchybił obowiązkowi, określonemu w art. 123 § 1 ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z p. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. Nr 270 z p. zm. – dalej: p.p.s.a.), sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W ocenie Sądu, skarga analizowana w świetle powyższych regulacji prawnych nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w rozpoznanej sprawie dotyczy klasyfikacji taryfowej samochodu marki [...] , nr VIN [...], poj. 2.994 cm3, wyprodukowanego w 1979 r., której zmiana przekłada się na wysokość wyliczenia podatku akcyzowego oraz VAT.

Skarżący zadeklarował opisany pojazd do kodu CN 9705 00 00 90, jako pojazd kolekcjonerski, powołując się m.in. na posiadaną ocenę techniczną rzeczoznawcy, zaświadczenie oraz opinię wstępną Stołecznego Konserwatora Zabytków. Organy celne obu instancji stoją natomiast na stanowisku, iż przedmiotowy samochód należy zaklasyfikować do kodu CN 8703 23 90 (pozostałe pojazdy wyposażone w silniki tłokowe wewnętrznego spalania o zapłonie iskrowym, o pojemności skokowej przekraczającej 1500 cm3, ale nieprzekraczającej 3.000 cm3, używane), albowiem nie spełnia on podstawowego kryterium wieku – 30 lat. Nadto organ odwoławczy przeanalizował w zaskarżonej decyzji, czy samochód ten spełnia pozostałe przesłanki, zaklasyfikowania do kodu zastosowanego przez skarżącego, określone w Notach wyjaśniających do Wspólnej Taryfy Celnej, a dotyczące tego, czy brał udział w wydarzeniu historycznym i został zaprojektowany wyłącznie do współzawodnictwa w związku z czym osiągał znaczące sportowe sukcesy.

Sąd zauważa, że stosownie do brzmienia art. 20 WKC w przypadku powstania długu celnego należności wymagane zgodnie z prawem określane są na podstawie Taryfy Celnej Wspólnot Europejskich, która obejmuje m.in. towarową Nomenklaturę Scaloną. Zgodnie z art.12 Rozporządzenia Rady (EWG) 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz Wspólnej Taryfy Celnej, Komisja przyjmuje wynikające ze środków przyjętych przez Radę lub Komisję rozporządzenia przedstawiające pełną wersję Nomenklatury Scalonej (CN) wraz z autonomicznymi i konwencyjnymi stawkami celnymi. Rozporządzenie to podlega publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej nie później niż 31 października każdego roku i obowiązuje od dnia 1 stycznia roku następnego. W dniu przedmiotowego zgłoszenia celnego obowiązywało rozporządzenie Komisji (WE) nr 1549/2006 z dnia 17 października 2006 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87. Interpretacja przepisów klasyfikacyjnych została uregulowana normatywnie w Ogólnych Regułach Interpretacji Nomenklatury Scalonej (ORINS), które są elementem załącznika I do rozporządzeń zamieniających Taryfę celną.

Podkreślić należy, iż w prawie wspólnotowym ważne są nie tylko przepisy prawa powszechnie obowiązującego, ale także różnego rodzaju instrumenty prawa, jak np. noty, opinie, zalecenia, które nie mają mocy wiążącej. Te instrumenty prawa międzynarodowego wydawane są przez specjalnie powołane do tego organy, czy instytucje wspólnotowe i są one publikowane w Dzienniku Urzędowym UE. Tworzą one tzw. "miękkie prawo" i mają na celu zapewnienie jednolitości stosowania prawa wspólnotowego. Tego rodzaju instrumentów prawa nie można zatem pomijać przy rozstrzyganiu spraw. Ważną rolę w prawie wspólnotowym, w pewnym sensie precedensową, stanowią także wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Istotne znaczenie dla interpretacji Nomenklatury taryfowej mają noty wyjaśniające i klasyfikacje wydawane przez Światową Organizację Celną.

W Notach wyjaśniających do Nomenklatury Scalonej Wspólnot Europejskich do sekcji XXI – Dzieła sztuki, przedmioty kolekcjonerskie i antyki, dział 97, kod CN 9705 00 00 – kolekcje i przedmioty kolekcjonerskie, zoologiczne, botaniczne, mineralogiczne, anatomiczne, historyczne, archeologiczne, paleontologiczne, etnograficzne lub numizmatyczne – wskazano, że: "Pozycja ta obejmuje pojazdy mechaniczne stanowiące egzemplarze kolekcji o wartości historycznej, jeżeli spełniają one kryteria zawarte w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie nr C 200/84 i dlatego związku z tym:

- występują w ograniczonej liczbie egzemplarzy,

- nie są zwykle wykorzystywane zgodnie z ich właściwym przeznaczeniem,

- są przedmiotem specjalnych transakcji poza normalnym handlem podobnymi wyrobami,

- posiadają znaczną wartość, oraz

- stanowią znaczący krok w rozwoju ludzkości lub pewien okres takiego rozwoju.

Uwzględniając fakt, że pojazd mechaniczny jest zasadniczo artykułem użytkowym, o stosunkowo krótkim czasie użytkowania oraz jest przedmiotem ciągłego rozwoju technicznego, mogą mieć zastosowanie następujące warunki wstępne, leżące u podstaw powyższego orzeczenia, o ile nie pozostają one w oczywistej sprzeczności z następującymi faktami:

- oryginalne pojazdy, bez zasadniczych zmian podwozia, układu kierowniczego lub hamulcowego, silnika itp., co najmniej 30-letnie oraz modele lub typy, które nie są już produkowane,

- wszystkie pojazdy wyprodukowane przed rokiem 1950, nawet niejeżdżące.

Pozycja 9705 00 00 obejmuje także egzemplarze kolekcji o wartości historycznej:

(a) pojazdy mechaniczne, niezależnie od daty ich produkcji, które, co może zostać udowodnione, brały udział w wydarzeniu historycznym;

(b) samochody wyścigowe, które, co może zostać udowodnione, zostały zaprojektowane, zbudowane i wykorzystane wyłącznie do współzawodnictwa i osiągnęły znaczące sportowe sukcesy w prestiżowych krajowych lub w międzynarodowych konkurencjach.

Dowodem może być odpowiednia dokumentacja, na przykład publikacje informacyjne lub literatura specjalistyczna lub opinie uznanych ekspertów."

Jak wynika z powyższego warunkami wstępnym zaklasyfikowania pojazdu samochodowego do kodu CN 9705 00 00 jest to by pojazd był oryginalny, bez zasadniczych zmian, był co najmniej 30-letni oraz by był to model (typ) już nieprodukowany.

W rozpoznanej sprawie samochód zgłoszony przez skarżącego wyprodukowany został w roku 1979, a zatem jedna z powyższych wstępnych przesłanek nie została spełniona. W momencie zgłoszenia samochodu do procedury celnej miał on bowiem 28 lat, zamiast wymaganych 30. Podkreślić przy tym należy, iż przesłanka wymaganego wieku jest oczywista i nie ma tu żadnego elementu ocennego. Przy czym bez znaczenia dla zasadności podjętej decyzji ma to, iż w chwili złożenia skargi pojazd ma już więcej lat, bowiem organy badają prawidłowość taryfikacji towaru z dnia złożenia zgłoszenia SAD (mającego charakter deklaracji), a nie daty podejmowania decyzji.

Sąd za prawidłowe uznał także wnioski organu, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie aby uznać, iż przedmiotowy pojazd był "egzemplarzem o wartości historycznej". Zauważyć należy, że skarżący poinformował organ I instancji (mail z 3 kwietnia 2012 r.), że rozpoczął ustalanie wydarzeń o charakterze historycznym, w których brał udział pojazd i że przedstawi stosowne dokumenty w tym zakresie (k-36 akt sądowych). Organ celny I instancji pismem z 5 kwietnia 2012 r. wezwał skarżącego do przedłożenia dokumentów potwierdzających, że pojazd marki [...] brał udział w wydarzeniu historycznym zgodnie z komentarzem do pozycji 9705 zawartym w Notach Wyjaśniających. Pomimo wyznaczenia dodatkowego terminu na przedłożenie powyższych dowodów skarżący nie uzupełnił materiału dowodowego w wymaganym zakresie. Tak więc zasadnie organ uznał, że skarżący nie udowodnił, że przedmiotowy samochód brał udział w wydarzeniu historycznym. Skarżący nie udokumentował również okoliczności, że sprowadzony przez niego pojazd jest samochodem wyścigowym, który został zaprojektowany, zbudowany i wykorzystany wyłącznie do współzawodnictwa i osiągnął znaczące sukcesy sportowe w prestiżowych krajowych lub międzynarodowych konkurencjach. W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, ze pojazd skarżącego ma wartość historyczną w rozumieniu powołanych już powyżej Not wyjaśniających.

Nieuzasadnione w ocenie Sądu są zarzuty skargi, wskazujące na uniemożliwienie skarżącemu uczestniczenia w postępowaniu. Należy wyjaśnić, że stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm., dalej: prawo celne) do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 123 § 1 ordynacji podatkowej organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stwierdzić należy, na podstawie akt administracyjnych rozpatrywanej sprawy, że organy orzekające w obu instancjach nie naruszyły powyższego przepisu. Skarżący, wbrew zarzutom skargi, miał zapewniony udział w każdym stadium postępowania, prowadzonego zarówno przed Naczelnikiem Urzędu Celnego II w Warszawie, jak i Dyrektorem Izby. Podkreślić należy, że organy obu instancji, zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 200 § 1 ordynacji podatkowej, przed wydaniem decyzji wyznaczyły skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Natomiast nieuwzględnienie wniosków dowodowych czy też argumentów skarżącego, zgłoszonych w toku postępowania przez skarżącego, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, nie może być utożsamiane z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Tym samym nieuzasadnione jest wskazywanie przez skarżącego także na naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów (art. 121 § 1 ordynacji podatkowej) oraz zasady demokratycznego państwa prawnego, wyrażonej w art. 2 Konstytucji.

Sąd uznał również za nieuzasadnione zarzuty skargi dotyczące nie przeprowadzenia przez organ wnioskowanych przez skarżącego dowodów oraz związany z tym zarzut polegający na nie zebraniu kompletnego materiału dowodowego. Z treści art. 120 ordynacji podatkowej wynika obowiązek organów podatkowych działania na podstawie przepisów prawa. W toku postępowania - zgodnie z wyrażoną w art. 122 ordynacji podatkowej zasadą prawdy obiektywnej - organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Z zasady tej wynika dla organu obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego służący poszukiwaniu prawdy obiektywnej. Realizację powyższej zasady zapewniają w szczególności gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe, w tym w art. 187 § 1 ordynacji podatkowej, który obliguje organ do zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak i w art. 191 ordynacji podatkowej, w którym sformułowano zasadę swobodnej oceny dowodów. Należy jednak zauważyć, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęty jest pogląd, akceptowany również przez Sąd orzekający w rozpatrywanej sprawie, że ciążący na organach podatkowych obowiązek poszukiwania dowodów nie jest nieograniczony (por. wyrok NSA z 5 lipca 2012 r. sygn. akt I GSK 1279/11, wyrok NSA z 20 marca 2013 r. sygn. akt I GSK 1392/11 ( powołane wyroki dostępne są na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie podjęte zostały niezbędne działania do wyjaśnienia stanu faktycznego, organy dokonały wyczerpującej analizy zebranego materiału dowodowego, której wynik, również w ocenie Sądu, pozwalał na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że samochód marki [...] nie spełnia kryteriów uregulowanych w Notach wyjaśniających. Podkreślenia wymaga, że skarżący, pomimo wezwania organu, nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających, że pojazd należy taryfikować według kodu zadeklarowanego w zgłoszeniu celnym z [...] czerwca 2007 r. W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie zarzucać naruszenia przywołanych powyżej przepisów ordynacji podatkowej. Nietrafne również jest twierdzenie skarżącego, że w sprawie doszło do naruszenia art. 180 w związku z art. 188 ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 180 ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stosownie do treści art. 188 ordynacji podatkowej żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są innym dowodem. Zaznaczyć należy, że skarżący składając wnioski dowodowe o przesłuchanie w charakterze świadków osób zamieszkałych na terytorium USA na okoliczność udziału samochodu [...] w wydarzeniach historycznych nie wskazał jakiego konkretnie wydarzenia historycznego jego wniosek dotyczy. Świadczy to, jak słusznie zauważył organ orzekający, że skarżący nie ma wiedzy w tym zakresie, co potwierdza również treść maila z dnia 18 grudnia 2012 r. skierowanego przez skarżącego do G. S. (zawierającego pytanie o to czy samochód uczestniczył w jakimś wydarzeniu historycznym). Na marginesie należy zauważyć, że skarżący również na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie wskazał wydarzenia historycznego w jakim miał uczestniczyć nabyty przez niego samochód marki [...]. W świetle powyższego, odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego o przesłuchanie świadków, organ nie naruszył wskazanych powyżej przepisów ordynacji podatkowej. Trudno bowiem oczekiwać od organu, podejmującego w sprawie czynności niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego, aby uwzględniał wnioski dowodowe nie zawierające konkretnej tezy dowodowej. W rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii rzeczoznawcy ,,na okoliczność unikatowego charakteru pojazdu oraz szczególnego znaczenia Pojazdu dla udokumentowania historii motoryzacji’’. Zauważyć należy, że w aktach sprawy znajdują się opinie sporządzone przez rzeczoznawcę samochodowego A. S.w postaci oceny technicznej nr [...] z [...] kwietnia 2007 r. oraz protokołu oględzin nr [...] z [...] czerwca 2007 r., które zostały prawidłowo przeanalizowane przez organy orzekające. Wynik tej analizy nie dawał podstaw do przyjęcia, że samochód marki [...] spełnia kryterium, przewidziane w Notach Wyjaśniających dla przedmiotów kolekcjonerskich o wartości historycznej. Poza tym jak trafnie stwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, nie negując przy tym unikatowego charakteru pojazdu, cecha ta nie jest tożsama z kryteriami określonymi w Notach Wyjaśniających dla egzemplarza o wartości historycznej, w których mowa jest o samochodach wyścigowych, zaprojektowanych, zbudowanych i wykorzystanych wyłącznie dla współzawodnictwa, które osiągnęły znaczące sportowe sukcesy w prestiżowych krajowych lub międzynarodowych konkurencjach, które to kryteria nie zostały spełnione w rozpoznawanej sprawie.

W świetle powyższych ustaleń Sądu nieuzasadniony jest zarzutu naruszenia art. 200 a ordynacji podatkowej zgodnie z którym organ odwoławczy przeprowadzi w toku postepowania rozprawę: 1) z urzędu – jeżeli zachodzi potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez stronę w toku postępowania; 2) na wniosek strony. W rozpatrywanej sprawie strona nie składała wniosku o przeprowadzenie rozprawy, przy czym brak było podstaw do przeprowadzenia rozprawy przez organ odwoławczy z urzędu. Nie zachodziła bowiem potrzeba wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin, lub sprecyzowania argumentacji prawnej prezentowanej przez skarżącego. W tej sytuacji skarżący nie może skutecznie zarzucać naruszenia powyższego przepisu postępowania jak również podnosić, że organ z naruszeniem art. 121 § 2 ordynacji podatkowej nie pouczył go o prawie do złożenia wniosku o przeprowadzenie rozprawy.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 3 k.p.a. Sąd stwierdza, że jest on niezasadny. Jak już wyjaśniono stosownie do art. 73 ust. 1 prawa celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz dział IV ordynacji podatkowej, z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Przepisy ordynacji podatkowej stosuje się również do postępowania prowadzonego w celu określenia podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości (art. 2 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej, art. 34 ust. 4 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług). Zatem wskazane powyżej przepisy k.p.a. nie miały odniesienia do rozpatrywanej sprawy. Zgodnie z mającym zastosowanie art. 169 § 1 ordynacji podatkowej jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Niewezwanie przez organ odwoławczy skarżącego do uzupełnienia pisma z 19 grudnia 2012 r. (niepodpisanego przez skarżącego) w trybie art. 169 § 1 ordynacji podatkowej, stanowi naruszenie powyższego przepisu, które jednak nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie mogło doprowadzić do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W piśmie z 19 grudnia 2012 r. skarżący nie wskazywał nowych, istotnych okoliczności czy dowodów, zasadniczo natomiast podtrzymał swe stanowisko - co do naruszeń prawa i niekompletnego zebrania materiału dowodowego - wyrażane na wcześniejszych etapach postępowania i znane organowi.

Reasumując Sąd uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem zasad postępowania zawartych w ordynacji podatkowej. Skarżącemu umożliwiono uczestnictwo w każdym stadium postępowania, w tym składanie dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, a decyzje obu instancji zostały wydane po ustaleniu stanu faktycznego, na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Dlatego też, zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postepowania nie mogły doprowadzić do uwzględnienia skargi. Organ orzekający prawidłowo również zastosował, mające zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, przepisy prawa materialnego podatkowego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnym z wymogami art. 210 § 4 ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze brak zasadności ponoszonych przez skarżącego zarzutów skargi, a także brak innych wad zaskarżonej decyzji powodującej konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w sposób mający lub mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.