Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1420/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 września 2020 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2020 roku, znak: [...] Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpoznaniu wniosku A. R. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą T. ul. G. w L., o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...], wymierzającej A. R. administracyjną karę pieniężną w wysokości 5 000 zł., za prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania odpadów, bez wpisu do rejestru podmiotów wprowadzających produkty, produkty w opakowaniach i gospodarujących odpadami, prowadzonego przez marszałka województwa, na podstawie art. 49 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Powyższa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2019 r., co wynika z akt sprawy administracyjnej, została do skarżącego nadana, z prawidłowym pouczeniem co do terminu i sposobu zaskarżenia (14 dni od daty doręczenia), w placówce pocztowej w dniu 16 grudnia 2019 r. na adres: ul. G., [...]-[...] L., A. R. Przesyłka pocztowa była dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego. Przesyłkę po raz pierwszy awizowano w dniu 19 grudnia 2019 r. (zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki wraz z informacją o możliwości odbioru w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata). Powtórnie przesyłkę awizowano w dniu 30 grudnia 2019 r. Przesyłka pocztowa została zwrócona do nadawcy w dniu 3 stycznia 2020 r. z uwagi, iż adresat nie odebrał awizowanej przesyłki w terminie, o czym świadczy adnotacja i data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdującym się w aktach sprawy. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska stała się ostateczna w dniu 16 stycznia 2020 r.

Skarżący pismem z dnia 12 marca 2020 r. (złożonym osobiście w siedzibie [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska) złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia od ww decyzji odwołania, jednocześnie składając odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie zaś o uznanie, iż waga dokonanego przez stronę naruszenia jest znikoma i w związku z powyższym o odstąpienie od nałożenia na nią kary pieniężnej w trybie art. 189f § 1 Kpa. Dodatkowo strona wniosła o wstrzymanie wykonania ww decyzji do czasu rozpoznania odwołania. W uzasadnieniu ww wniosku skarżący wskazał, iż uchybił powyższemu terminowi bez własnej winy, z przyczyn zdrowotnych. Jak bowiem wyjaśnił, nie był w stanie (zdrowotnym) odebrać przesyłki pocztowej, a o fakcie wydania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska dowiedział się w dniu 3 marca 2020 r., gdy skontaktował się z nim inspektor w celu ustalenia sposobu uregulowania wymierzonej kary. W załączeniu skarżący przesłał zaświadczenie lekarskie potwierdzające, że jest przewlekle chory wraz z zaleceniem lekarskiem i informacją o okresie zwolnienia związanego z problemami kręgosłupa i przewlekłą cukrzycą.

Zaskarżonym postanowieniem Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie uwzględnił powyższego wniosku uznając, iż strona nie uprawdopodobniła, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania od ww decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska nastąpiło bez jej winy (art. 58 § 1 k.p.a.). Organ wskazał, iż brak winy w nieterminowym dokonaniu czynności występuje w przypadku, kiedy jej wykonanie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Przeszkody te zaś, powodujące uchybienie terminu, powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od zainteresowanego oraz trwać przez cały bieg terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (jak np. nagła choroba, powódź, pożar). Żadna z takich przeszkód w niniejszej sprawie nie nastąpiła. Nadto, jak niezależnie podniósł organ, choć nie neguje choroby strony, niemniej przedstawione przez nią dowody - zalecenia lekarskie - datowane na okresy: 22 sierpnia 2019 r. - 8 września 2019 r; 9 września 2019 r. - 28 września 2019 r.; 8 listopada 2019 r. - 21 listopada 2019 r.; 11 marca 2020 r. - 25 marca 2020 r., oznaczają, iż skarżący w ustawowym terminie miał możliwość złożenia odwołania. Przedmiotowa przesyłka pocztowa z zaskarżoną decyzją została bowiem, jak wyżej wskazano, nadana w placówce pocztowej w dniu 16 grudnia 2019 r. i była w niej przechowywania przez okres 14 dni, zatem do dnia 3 stycznia 2020 r., kiedy to zwrócono ją do nadawcy. W tym okresie strona nie przebywała na zwolnieniu lekarskim, miała zatem możliwość odebrania przesyłki pocztowej, a nawet, mogła skorzystać z pomocy osób trzecich (np. któregokolwiek z dorosłych domowników skarżącego) celem złożenia odwołania w terminie. Wobec powyższego organ stwierdził brak podstaw do przywrócenia skarżącemu wnioskowanego terminu.

A. R., nie zgadzając się z powyższym stanowiskiem, wniósł do tut. Sądu na ww postanowienie skargę zarzucając:

- naruszenie art. 58 k.p.a poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy skarżący wykazał, iż do uchybienia terminu doszło jedynie z powodu jego sytuacji zdrowotnej, a wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem złożony został w terminie 7 dni od dnia dowiedzenia się przez niego o wydaniu decyzji;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia i mający wpływ na jego treść, a polegający na uznaniu, iż skarżący dowiedział się o fakcie wydania decyzji w dniu 3 marca 2020 r., podczas gdy dowiedział się o jej wydaniu w dniu 6 marca 2020 r., gdy skontaktował się ze skarżącym inspektor ze [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. celem ustalenia sposobu uregulowania wymierzonej kary, na którą to datę skarżący wskazał w uzasadnieniu wniosku.

Wobec powyższego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o przywrócenie skarżącemu terminu do złożenia odwołania od powyższej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2019 r.

W uzasadnieniu swojego stanowiska podniósł, iż jest przewlekle chory, leczy się neurologicznie w związku ze schorzeniami kręgosłupa, które uniemożliwiają mu normalne funkcjonowanie. Dodatkowo cierpi na zaawansowaną cukrzycę, która także wielokrotnie nie pozwala mu normalnie funkcjonować. Jednocześnie przedłożył dokumenty potwierdzające jego zły stan zdrowia oraz liczne pobyty w szpitalach, które, w jego ocenie, miały uzasadniać wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Podniósł także, iż omyłkowo w piśmie wskazał także drugą datę, a to 3 marca 2020r., lecz z uzasadnienia wniosku wprost wynika, iż właściwą jest data 6 marca 2020r.. Przyznał, iż znany jest mu zapis § 2 art. 58 k.p.a., stąd miał wiedzę o 7-dniowym terminie na złożenia odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu i termin ten zachował, składając wniosek w dniu 12 marca 2020 r., tj. w 6 dniu od dnia powzięcia wiedzy o wydaniu decyzji.

Główny Inspektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do kwestii daty powzięcia przez skarżącego informacji o wydanej przez Inspektor [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska powyższej decyzji organ wskazał, iż nawet gdyby uznać, iż tą datą jest nie 3 marca 2020r. (jak miał omyłkowo wskazać sam skarżący w piśmie), lecz dzień 6 marca 2020r. wskazany - na okoliczność zachowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania - to powyższe i tak nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie albowiem skarżący nie uprawdopodobnił, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu obligującym Sąd do jego uchylenia. Zaskarżone postanowienie zawierało dwa elementy, które podlegały ocenie Sądu. Pierwszy - odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, drugi – stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Przypomnieć wypada, że decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska wymierzył A. R. administracyjną karę pieniężną w wysokości 5 000 zł. za prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania odpadów. Przesyłka zawierająca decyzję została zaadresowana na adres skarżącego, tj. na adres: ul. G., [...]-[...] L., A. R. Przesyłka pocztowa była wysłana w dniu 16 grudnia 2019 r. i dwukrotnie awizowana przez operatora pocztowego (w dniu 19 grudnia 2019 r. i w dniu 30 grudnia 2019 r.). Korespondencja nie została przez skarżącego podjęta wskutek czego nastąpił jej zwrot do organu w dniu 3 stycznia 2020r. Organ zasadnie zatem uznał, że doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 2 stycznia 2020r. W tych okolicznościach, stwierdzić także trzeba należy za organem, iż termin na skuteczne wniesienie odwołania od ww decyzji, zgodnie z zawartym w powyższej decyzji pouczeniem - 14 dni na wniesienie odwołania od daty doręczenia decyzji - upłynął w dniu 16 stycznia 2020 r.

Stosownie do art. 58 § 1 i 2 Kpa, w razie uchybienia terminu należy termin, na prośbę zainteresowanego, przywrócić jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyn uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zatem aby przywrócić termin muszą zostać spełnione łącznie cztery przesłanki: 1. uprawdopodobnienie braku winy przez osobę zainteresowaną, 2. wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, 3. zachowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia prośby o przywrócenie terminu, 4. dopełnienia czynności, dla której był ustanowiony przywracany termin.

W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził, że skarżący nie wykazał przesłanek wynikających z art. 58 § 1 i 2 Kpa, bowiem z czterech przesłanek wypełnił tylko dwie, t.j. wniósł prośbę o przywrócenie terminu i dopełnił czynności, dla której był ustanowiony termin (wniósł odwołanie w piśmie zawierającym wniosek o przywrócenie terminu). Wniosek skarżącego o przywrócenie terminu nie zawiera jednak uprawdopodobnienia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Za takie uprawdopodobnienie nie można bowiem uznać stwierdzenia skarżącego, że jest osobą przewlekle chorą, której dolegliwości zdrowotnie uniemożliwiły mu podjęcie przedmiotowej czynności. Skarżący nie przedstawił żadnych wiarygodnych dowodów uzasadniających jego oczywistą niedyspozycję zdrowotną w omawianym okresie tj. od dnia 19 grudnia 2019 r. do dnia 2 stycznia 2020r. Przedłożone do odwołania informacje "zalecenia lekarskie" nie wskazują, iż spóźnienie w złożeniu przez A. R. odwołania nastąpiło bez jego winy. Jak trafnie wskazał organ, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że o braku winy w dochowaniu terminu, można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku na czas było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym przeszkoda powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej. Przeszkoda ta ma być od strony niezależna, trudna do przezwyciężenia. Trzeba mieć na uwadze, iż przepis art. 58 Kpa nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia, co oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Stąd też Sąd uznał za całkowicie zasadne stanowisko organu, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiła przesłanka umożliwiająca uznanie braku winy skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od powyższej decyzji. Podkreślenia wymaga, iż w okresie awizowania przedmiotowej przesyłki (19 grudnia 2019r. do 2 stycznia 2020r.) skarżący nie przebywał na zwolnieniu lekarskim. Miał zatem możliwość jej odebrania stąd też niezłożenie odwołania w ustawowym terminie nie było spowodowane zaistnieniem przeszkody nie do przezwyciężenia. Tym samym skarżący nie obalił wynikającego z art. 44 Kpa domniemania doręczenia. Samo przekonanie skarżącego o słuszności jego stanowiska nie może być podstawą uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podobnie brak jest również podstaw do uznania, że prośba o przywrócenie terminu została wniesiona w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Zdaniem Sądu i w tym zakresie skarżący uchybił terminowi gdyż, powziąwszy wiedzę o wydanej decyzji w dniu 3 marca 2020r. (str. 2 odwołania), wniosek o przywrócenie terminu winien był złożyć najpóźniej w dniu 10 marca 2020r. a uczynił to dopiero w dniu 12 marca 2020r. Późniejsze powoływanie się na omyłkę pisarską jest, w ocenie Sądu, próbą konwalidacji tego stanu rzeczy. Jednak, nawet gdyby przyjąć, iż rzeczywiście wystąpiła li tylko omyłka pisarska, to i tak, na co zasadnie zwrócił uwagę organ, powyższe nie ma znaczenia dla kwestii zasadności wniosku albowiem z cała mocą Sąd podkreśla, iż skarżący nie wykazał okoliczności uprawdopodabniających jego brak możliwości w złożeniu odwołania w terminie.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Natomiast mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust. 3 P.p.s.a. Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego.