Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 783/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2001 – 2006 - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. po rozpatrzeniu odwołania K.L. od decyzji Burmistrza Miasta D. z dnia [...] maja 2011r. nr [...] w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości w podatku od środków transportowych za lata 2001-2006 od pojazdu o nr rej [...] w kwocie 7 085 zł. wraz z odsetkami w kwocie 6 569,80 zł. – utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Wnioskiem z dnia 27 marca 2010r. podatnik zwrócił się o umorzenie mu zaległości w podatku od środków transportowych poddając, iż zapłata podatku w należnej wysokości pozbawi go środków do życia oraz narazi na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, a także zmusi do permanentnego korzystania z pomocy opieki społecznej. Podatnik podał, iż cały jego majątek został zlicytowany, a przysługujące mu świadczenie emerytalne podlega zajęciu komorniczemu, tak że wypłacana mu część wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. Podał, że obciążające go zobowiązanie podatkowe powstało z uwagi na fakt, iż pojazd, który w roku 2000 został samowolnie pocięty i zezłomowany przez osobę trzecią, nie mógł być wyrejestrowany z ewidencji z uwagi na toczące się postepowanie karne, pomimo że nie był ani eksploatowany zgodnie z przeznaczeniem, ani nie znajdował się w posiadaniu podatnika.

W przeprowadzonym postepowaniu ustalono, że podatnik otrzymuje emeryturę w kwocie 964,89 zł. netto – po potrąceniach komorniczych. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe i sam opłaca rachunki - zamieszkuje w N. w pomieszczeniach na terenie chłodni, którą zlicytowano w trakcie budowy. Posiada zadłużenie w kwotach 11 tys. zł.,17 tys. zł., 50 tys. zł., na pokrycie których nie wystarczyły kwoty uzyskane z licytacji nieruchomości.

Burmistrz Miasta D. decyzją z dnia [...] maja 2011r. nr [...] umorzył podatnikowi zaległość z tytułu podatku za lata 2001-2006 należnego od pojazdu o nr rej [...] oraz odmówił umorzenia należności od pojazdu o nr rej. [...] . Jako podstawę prawną przedmiotowego rozstrzygnięcia przyjął art. 67a Ordynacji podatkowej, stwierdzając w pisemnym uzasadnieniu, iż ogólna sytuacja życiowa podatnika uzasadnia częściowe umorzenie zaległości z uwagi na ważny interes podatnika, co jednakże nie może przesądzać o uwzględnieniu całości żądania.

Odwołanie od powyższej decyzji podatnik ograniczył do części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości.

Po rozpoznaniu przedmiotowego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji w części dotyczącej odmowy umorzenia zaległości, prezentując jednakże odmienne uzasadnienie.

Organ odwoławczy wskazał, iż zastosowanie ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych o której mowa w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) zasadne jest w razie zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności związanych z czynnikami zewnętrznymi, w związku z wystąpieniem których podatnik nie jest w stanie uregulować ciążących na nim zobowiązań. Stosowanie ulg ograniczyć należy do sytuacji wyjątkowych, niezależnych od woli i sposobu działania podatnika.

Rozważając zatem przesłanki umorzenia zaległości podatkowej w przedmiotowej sprawie, organ podatkowy wziął pod uwagę okoliczności zachodzące w sprawie, zarówno w aspekcie interesu podatnika, jak i interesu publicznego, dochodząc do przekonania, iż obecna sytuacja podatnika nie jest następstwem nieprzewidywalnych i niezależnych od niego zdarzeń losowych. Uznał, iż strona nie wykazała, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą nadzwyczajne okoliczności przemawiające za umorzeniem zaległości podatkowej, a biorąc pod uwagę wykazaną sytuację majątkową podatnika, nie dopatrzył się niebezpieczeństwa zachwiania podstawami egzystencji podatnika, które przemawiałyby za umorzeniem przedmiotowej zaległości. Stwierdził zatem, iż w sprawie nie wykazano zaistnienia przesłanek umorzenia zaległości podatkowej.

Podkreślił też, że powoływane przez podatnika okoliczności – tj. fakt iż nie posiadał on fizycznie i nie eksploatował zgodnie z przeznaczeniem samochodu o nr rej. [...] , nie mają znaczenie dla naliczenia i egzekucji zobowiązania podatkowego. Dla kwestii umorzenia zaległości podatkowej znaczenia nie mają również okoliczności związane z brakiem możliwości wyrejestrowania pojazdu, oraz zasady prowadzenia postepowania egzekucyjnego przez komornika, ponieważ sprawy te były przedmiotem odrębnych postępowań i nie podlegają badaniu ani ocenie w sprawie o umorzenie zaległości.

W skardze na powyższą decyzję K.L. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucił organom podatkowym naruszenie art. 67a §1 pkt 3, art. 121 art. 122 art. 124 w zw. z art. 210 §4 , art. 127 Ordynacji podatkowej, poprzez niewłaściwą interpretację pojęcia ważnego interesu podatnika, nieprawidłową ocenę przesłanek warunkujących zastosowanie umorzenia, niewyjaśnienie istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż organy podatkowe nie dokonały wnikliwej oceny stanu faktycznego sprawy tj. pominęły istotne okoliczności które legły u podstaw powstania przedmiotowych zaległości, dokonały pobieżnej oceny faktycznej sytuacji majątkowej oraz zdrowotnej podatnika, a także jego możliwości płatniczych bez uwzględnienia wszystkich ciążących na nim zobowiązań. Zarzucił też, iż uzasadnienie decyzji organu odwoławczego jest sprzeczne z wydanym w sprawie rozstrzygnięciem – organ odwoławczy bowiem koncentruje się na wykazaniu, iż nie istnieją przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej na postawie przepisu art. 67a OP, podczas gdy na postawie tego właśnie przepisu orzeczono o umorzeniu części zaległości podatkowej. Kwestionuje tym samym konsekwentność działania organów podatkowych.

W treści skargi skarżący dodał również że z uwagi na wiek – 62 lata oraz przewlekłe i zaawansowane schorzenia, a także inwalidztwo, stwierdzone stosownym orzeczeniem lekarskim, uniemożliwiające zdobywanie dodatkowych środków, jego sytuacja majątkowa uzasadnia umorzenie zaległości podatkowych na podstawie powołanego przepisu.

W odpowiedzi na skargę, organ podatkowy podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie przedmiotowej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej - p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę, sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W zakresie kontroli mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia. Zakres ten ma szczególną doniosłość prawną w przypadku kontroli decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego. Samo uznanie administracyjne, będące szczególną formą upoważnienia organów administracji publicznej do swobodnego dokonania wyboru spośród dwóch lub więcej dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowanych prawnie rozwiązań, nie podlega bowiem kontroli sądu. Kontroli tej, podlegać może jedynie prawidłowość przeprowadzonego przez organ postępowania oraz ewentualne przekroczenie przez organ granic swobodnej oceny dowodów, a także ewentualne wykroczenie poza zakres uznania administracyjnego.

Przedmiotem skargi w sprawie jest decyzja SKO wydana na skutek częściowego tj. jedynie w zakresie odmowy umorzenia zaległości, zaskarżenia decyzji Burmistrza Miasta D. , który stwierdziwszy przesłankę ważnego interesu podatnika uznał o częściowym umorzeniu ciążących na nim zaległości – w pozostałej części żądaniu zaś odmówił. Wbrew argumentom skarżącego o niekonsekwencji w działaniu organów - działanie ich należy uznać za prawidłowe i podjęte w granicach prawa. Jak wynika z pisemnych uzasadnień poszczególnych decyzji organ I instancji, dopatrzył się w trudnej sytuacji majątkowej podatnika – przesłanki ważnego interesu podatnika z art. 67a OP uprawniającej do zastosowania ulgi w postaci umorzenia zobowiązania podatkowego i korzystając z uznania administracyjnego – umorzył część zaległości, odmawiając jednocześnie umorzenia pozostałej części.

Przedmiotem badania organu odwoławczego była jedynie odmowna część decyzji organu I instancji. Działając zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy zobowiązany był do ponownego, merytorycznego zbadania sprawy, oraz wydania rozstrzygnięcia - nie był jednakże zobowiązany do podzielenia stanowiska organu I instancji. Działając jedynie granicach odwołania oraz w zgodzie z zasadami postepowania odwoławczego nie mógł zmienić decyzji organu I instancji na niekorzyść odwołującego się.

Działaniu organu odwoławczego nie można zatem zarzucić niekonsekwencji i sprzeczności w działaniu. Kontroli sądu administracyjnego podlega jednak prawidłowość przeprowadzonego postepowania oraz dokonana przez ten organ wykładnia przepisów.

Sądowa kontrola decyzji wydawanych w trybie art. 67a § Op sprowadza się do badania czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Jeśli decyzja została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy podlega ona uchyleniu na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit.c p.p.s.a. O tego rodzaju naruszeniach prawa można by mówić, gdyby organ dokonując oceny sprawy pominął istotne dla niej dokumenty lub okoliczności faktyczne, dokonał oceny dokumentów i okoliczności wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego, a także gdyby pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, czy też pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do badania czy w procesie dochodzenia do tej decyzji organ podatkowy uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na ważny interes podatnika lub ważny interes społeczny uzasadniający umorzenie zaległości podatkowej lub odsetek oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów(por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2000r. III SA 3416/99 system informacji prawnej Lex 13/2006).

Dokonując kontroli postępowania prowadzącego do wydania zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, iż nie budzi ono wątpliwości co do rzetelności, które mogłyby stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wydanie przez organy podatkowe decyzji w sprawie, poprzedzone zostało wyjaśnieniem stanu majątkowego podatnika z uwzględnieniem stanu zadłużenia. Zauważyć przy tym jednak należy, że podatnik w toku prowadzonego postepowania, mimo kierowania do organów kolejnych pism i wniosków, nie przedłożył żadnych dowodów na potwierdzenie zawartych w nich twierdzeń. O takich okolicznościach jak orzeczony stopień niepełnosprawności czy przewlekłe schorzenia poinformował dopiero w skardze do sądu, nie uprawdopodabniając jednakże tych twierdzeń.

Dotychczasowe postepowanie podatnika nakierowane było na przedstawienie okoliczności przemawiających za tym, że nałożone na podatnika zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych było nienależne, nastąpiło bez winy podatnika czy też nawet z winy samego organu, który nie poinformował podatnika o istniejącej prawnej możliwości wcześniejszego wyrejestrowania pojazdu - których to okoliczności organ wziął pod uwagę jako przyczyn uzasadniających umorzenie zaległości gdyż zarzuty te, dotyczyły przesądzonej już kwestii określenia wysokości zobowiązania nie zaś przesłanek samego umorzenia zaległości podatkowych.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe, nie budzi wątpliwości co do jego rzetelności a dokonana przez organy ocena zgromadzonego materiału nie wykracza poza zakres swobodnej oceny dowodów. Tym samym nie sposób zakwestionować zaskarżonego rozstrzygnięcia, gdyż przesłanki jego podjęcia zostały wnikliwie rozważone, a samo rozstrzygnięcie zostało dostatecznie uzasadnione. W toku postępowania administracyjnego zarówno organ I jak II instancji prawidłowo zgromadził i poddał wszechstronnej ocenie materiał dowodowy sprawy. Strona miała zapewnioną możliwość aktywnego udziału w prowadzonym postępowaniu, a także możliwość wypowiedzenia się odnośnie zgromadzonych dowodów. Zaskarżona decyzja zawiera prawidłowo sporządzone uzasadnienie faktyczne oraz posiada prawidłową podstawę prawną.

Ponieważ, jak już wspomniano, samo rozstrzygnięcie organów administracji publicznej w ramach posiadanego uprawnienia do swobodnego dokonania wyboru spośród dwóch dopuszczalnych przez ustawę, a równowartościowanych prawnie rozwiązań, nie podlega kontroli sądu, przedmiotowa skarga nie może zostać uwzględniona.

Z powyższych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.