Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 56/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi U. J. i K. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2019 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 5 pkt 2, art. 92a ust. 6, art. 92a ust. 7, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 58, ze zm., dalej jako "u.t.d.") Z. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na U. J. i K. R. (przywoływane dalej jako "skarżące") karę pieniężną w wysokości: [...] zł za: niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie; przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny; skrócenie wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas do 1 godziny i o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut; skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej o czas do 1 godziny o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin; przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy o czas do mniej niż 30 minut i o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut oraz za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut;

niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy oraz naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy.

Powyższe naruszenia stwierdzono podczas rozpoczętych dnia [...] lipca 2019 r. czynności kontrolnych prowadzonej działalności gospodarczej przez wyżej wymienione, wykonujące wspólnie działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej pod nazwą J. U. J., K. R. S.C. z siedzibą w B..

Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2019 r.

Wspólniczki spółki wniosły odwołanie od przedmiotowej decyzji organu

niższego stopnia, zarzucając wydanie jej z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego (art. 6, 7a, 9, 77 § 1 k.p.a.) i prawa materialnego (art. 92b u.t.d.) oraz domagając się uchylenia wydanego rozstrzygnięcia i umorzenia postępowania, a także przesłuchania poszczególnych kierowców, których dotyczą naruszenia w związku z wątpliwościami dotyczącymi okoliczności faktycznych.

Odwołujące się argumentowały, że nie istnieją przepisy, które określałyby jakie czynności powinny zostać podjęte przez pracodawcę, aby uczynić zadość przesłankom wynikającym z art. 92b u.t.d. Ustawodawca pozostawił to do uznania administracyjnego, niemniej jednak uznanie to powinno opierać się na kilku zasadach, m.in. na zasadzie swobodnej oceny dowodów, w związku z czym, w ocenie strony, zasadnym jest umorzenie kary nałożonej na przedsiębiorstwo w zakresie naruszeń czasu pracy kierowców oraz zastosowanie bezpośrednio wobec konkretnych osób sankcji określonych we właściwym załączniku do ustawy o transporcie drogowym.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14 ust. 1, art. 92a, art. 92c u.t.d. (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2140), lp. 1.5, lp. 5.2.1, lp. 5.5.1, lp. 5.5.2, lp. 5.7.1, lp. 5.7.2, lp. 5.11.1, lp. 5.11.2, lp. 5.11.3, lp. 6.3.11 oraz lp. 6.3.17 załącznika nr [...] do u.t.d., art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 ust. 5 lit. a i art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, z dnia 15 marca 2006 r. Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. L 102 z 14 kwietnia 2006 r., str. 1, ze zm.), dalej przywoływane jako "rozporządzenie (WE) nr 561/2006", art. 32 ust. 1, art. 34 ust. 5 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Dz. Urz. UE. L. nr 60 str. 1), dalej przywoływane jako "rozporządzenie (UE) nr 165/2014", art. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz z kart kierowców (Dz. Urz. UE. L z dnia 2 lipca 2010 r.), dalej przywoływane jako "rozporządzenie Komisji (UE) nr 581/2010" i art. 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1481), po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2019 r. w całości.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy odniósł się do reguł intertemporalnych wynikających z art. 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw, przytoczył również treść przepisów ustawy o transporcie drogowym i wyjaśnił, że art. 92a ust. 1 i 7 w zw. z załącznikiem nr 3 do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów u.t.d. W związku z powyższym organ ten stwierdził, że regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a., nie miała zastosowania w niniejszej sprawie. Jak również art. 189e i art. 189f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały bowiem uregulowane odrębnie przez u.t.d. w art. 92c ust. 1 pkt 1. W odniesieniu zaś do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, w ocenie tego organu, zastosowanie miał art. 92b ust. 1 u.t.d., a reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 k.p.a. dała w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa k.p.a.

Odnośnie naruszenia polegającego na niezgłoszeniu w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 u.t.d., w wymaganym terminie, po zacytowaniu art. 14 ust. 1, art. 7a ust. 1, 2, i 3 u.t.d. i lp. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d., organ wyższego stopnia wskazał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego w postaci okazanego przez odwołujące się wykazu użytkowanych pojazdów wraz z dowodami rejestracyjnymi, umowy użyczenia i faktury zbycia pojazdu o nr rej. [...], informacji na temat uszkodzenia i faktury zbycia pojazdu o nr rej. [...] oraz informacji uzyskanej z Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego przy piśmie z dnia 15 lipca 2019 r. wykazała, iż przedsiębiorca do dnia 3 lipca 2019 r. nie dokonał zmiany danych do posiadanych uprawnień transportowych nie później niż w terminie 28 dni w odniesieniu do:

zbycia pojazdu o nr rej. [...] - ww. pojazd został sprzedany w dniu 2 lutego 2019 r., co potwierdza faktura sprzedaży nr [...] z dnia 2 lutego 2019r.;

zbycia pojazdu o nr rej. [...] - ww. pojazd został sprzedany w dniu 8 kwietnia 2019 r., co potwierdza faktura sprzedaży nr [...] z dnia 8 kwietnia 2019 r.

Biorąc pod uwagę wskazane uchybienia obowiązkom organ ten przyjął, że wymierzenie łącznej kary pieniężnej w wysokości [...] złotych z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 1.5 załącznika nr 3 do u.t.d. było uzasadnione.

Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu do mniej niż 1 godziny dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone, po zacytowaniu art. 4 lit. k, art. 6 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i lp. 5.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy stwierdził, że analiza danych cyfrowych z karty kierowcy wykazała, iż dzienny "okres prowadzenia pojazdu" (okres pomiędzy każdymi dwoma okresami dziennego odpoczynku lub między okresem dziennego i tygodniowego odpoczynku) rozpoczął się w dniu 24 września 2018 r. o godzinie 05:10, a zakończył w dniu 24 września 2018 r. o godzinie 18:53. W okresie tym pracownik prowadził pojazd łącznie przez 10 godzin i 3 minuty. Oznacza to, iż kierowca przekroczył dzienny czas prowadzenia pojazdu o 3 minuty. W niniejszym przypadku dopuszczalnym było prowadzenie przez kierowcę pojazdu w wymiarze 10 godzin. Zatem organ II instancji za uzasadnione uznał wymierzenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego regularnego okresu odpoczynku dziennego o czas do jednej godziny lub o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut, po zacytowaniu art. 4 lit. f i art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a także lp. 5.5.1, i 5.5.2. załącznika nr 3 do u.t.d., organ drugiej instancji wskazał, że analiza danych cyfrowych zawartych na karcie kierowcy wykazała, iż w dniach 18-19 września 2018 r. podczas przeprawy promowej pracownik skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę 21 minut. Odpoczynek dzienny został odebrany od godz. 22:06 dnia 18 września 2018 r., do godz. 07:50 dnia 19 września 2018 r. i wyniósł 9 godzin 39 minut. Okres rozliczeniowy kierowcy zawierał się od godz. 07:50 dnia 18 września 2018 r., do godz. 07:50 dnia 19 września 2018 r. Obliczenie odniesiono do normy 11 godzin, pomiędzy odpoczynkami tygodniowymi zawartymi w dniach 15-18 września 2018 r. i 21-23 września 2018 r. Organ ten przyjął zatem za uzasadnione nałożenie kary pieniężnej w wysokości łącznej [...] zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez Ip. 5.5.1 i 5.5.2 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na skróceniu wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej, o czas do 1 godziny lub o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin i 30 minut, po zacytowaniu art. 4 lit. f i art. 8 ust. 1-5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, a także lp. 5.7.1 i 5.7.2. załącznika nr 3 do u.t.d., organ wyższego stopnia ustalił, że:

I. analiza danych cyfrowych z kart kierowców wykazała, iż:

1. w dniach 27-28 listopada 2018 r. pracownik skrócił dzienny czas odpoczynku o 17 minut; odpoczynek dzienny został odebrany od godz. 17:17 dnia 27 listopada 2018 r. do godz. 02:00 dnia 28 listopada 2018 r. i wyniósł 8 godzin 43 minuty; okres rozliczeniowy kierowcy zawierał się od godz. 04:09 dnia 27 listopada 2018 r. do godz. 04:09 dnia 28 listopada 2018 r.; obliczenie odniesiono do normy 9 godzin, pomiędzy odpoczynkami tygodniowymi zawartymi w dniach 23-27 listopada 2018 r. i 01-02 grudnia 2018 r.;

2. w dniach 15-16 stycznia 2019 r., pracownik skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę 10 minut; odpoczynek dzienny został odebrany od godz. 21:24 dnia 15 stycznia 2019 r. do godz. 05:14 dnia 16 stycznia 2019 r. i wyniósł 7 godzin 50 minut; okres rozliczeniowy kierowcy zawierał się od godz. 08:02 dnia 15 stycznia 2019 r. do godz. 08:02 dnia 16 stycznia 2019 r.; obliczenie odniesiono do normy 9 godzin, pomiędzy odpoczynkami tygodniowymi zawartymi w dniach 11-13 stycznia 2019 r. i 18-20 stycznia 2019 r.;

3. w dniach 20-21 stycznia 2019 r. pracownik skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 43 minuty; odpoczynek dzienny został odebrany od godz. 23:58 dnia 20 stycznia 2019 r. do godz. 07:15 dnia 21 stycznia 2019 r. i wyniósł 7 godzin 17 minut; okres rozliczeniowy kierowcy zawierał się od godz. 20:00 dnia 20 stycznia 2019 r. do godz. 20:00 dnia 21 stycznia 2019 r.; obliczenie odniesiono do normy 9 godzin, pomiędzy odpoczynkami tygodniowymi zawartymi w dniach 18-20 stycznia 2019 r. i 24-25 stycznia 2019 r.;

4. w dniach 29-30 marca 2019 r. pracownik skrócił dzienny czas odpoczynku o 10 minut; odpoczynek dzienny został odebrany od godz. 22:48 dnia 29 marca 2019 r. do godz. 07:38 dnia 30 marca 2019 r. i wyniósł 8 godzin 50 minut; okres rozliczeniowy kierowcy zawierał się od godz. 07:38 dnia 29 marca 2019 r. do godz. 07:38 dnia 30 marca 2019 r.; obliczenie odniesiono do normy 9 godzin, pomiędzy odpoczynkami tygodniowymi zawartymi w dniach 23-25 marca 2019 r. i 29-31 marca 2019 r.;

5. w dniach 10-11 października 2018 r. pracownik skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 minutę; odpoczynek dzienny został odebrany od godz. 17:37 dnia 10 października 2018 r. do godz. 02:36 dnia 11 października 2018 r. i wyniósł 8 godzin 59 minut; okres rozliczeniowy kierowcy zawierał się od godz. 04:47 dnia 10 października 2018 r. do godz. 04:47 dnia 11 października 2018 r.; obliczenie odniesiono do normy 9 godzin, pomiędzy odpoczynkami tygodniowymi zawartymi w dniach 05-07 października 2018 r. i 12-16 października 2018 r.;

6. w dniach 11-12 stycznia 2019 r. pracownik skrócił dzienny czas odpoczynku o 16 minut; odpoczynek dzienny został odebrany od godz. 13:14 do godz. 21:58 dnia 11 stycznia 2019 r. i wyniósł 8 godzin 44 minuty; okres rozliczeniowy kierowcy zawierał się od godz. 04:29 dnia 11 stycznia 2019 r. do godz. 04:29 dnia 12 stycznia 2019 r.; obliczenie odniesiono do normy 9 godzin, pomiędzy odpoczynkami tygodniowymi zawartymi w dniach 03-06 stycznia 2019 r. i 12-15 stycznia 2019 r.

Z uwagi na powyższe okoliczności, organ wyższego stopnia przyjął za uzasadnione nałożenie z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 5.7.1 i lp. 5.7.2 załącznika nr [...] do u.t.d., kary pieniężnej za wszystkie przypadki naruszenia w wysokości [...] zł.

Odnośnie naruszenia polegającego na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy, o czas do mniej niż 30 minut, o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny i 30 minut lub za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, po zacytowaniu art. 4 lit. d i art. 7 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i lp. 5.11 pkt.1-3 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy ustalił że analiza danych cyfrowych z karty kierowcy wykazała, iż:

dnia 2 listopada 2018 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 6 minut; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 09:09 do godz. 14:27 i wyniosło 4 godziny 36 minut;

dnia 6 grudnia 2018 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 14 minut; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 07:54 do godz. 15:53 i wyniosło 4 godziny 44 minuty;

dnia 19 października 2018 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 4 minuty; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 06:58 do godz. 11:45 i wyniosło 4 godziny 34 minuty;

dnia 8 grudnia 2018 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 4 minuty; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 03:17 do godz. 08:02 i wyniosło 4 godziny 34 minuty;

dnia 28 września 2018 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 5 minut; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 11:36 do godz. 17:32 i wyniosło 4 godziny 35 minut;

6. dnia 4 października 2018 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 1 godzinę 50 minut; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 08:09 do godz. 15:47 i wyniosło 6 godzin 20 minut;

7. dnia 9 października 2018 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 14 minut; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 07:15 do godz. 13:27 i wyniosło 4 godziny 44 minuty;

8. dnia 9 listopada 2018 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 5 minut; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 04:59 do godz. 11:36 i wyniosło 4 godziny 35 minut;

9. dnia 13 grudnia 2018 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 59 minut; poruszanie się pojazdem trwało godz. 05:24 do godz. 12:37 i wyniosło 5 godzin 29 minut;

10. dnia 8 stycznia 2019 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 3 godziny 8 minut. poruszanie się pojazdem trwało od godz. 07:14 do godz. 18:26 i wyniosło 7 godzin 38 minut;

11. dnia 22 stycznia 2019 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 godziny 5 minut; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 06:32 do godz. 15:54 i wyniosło 6 godzin 35 minut;

12. dnia 8 marca 2019 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 2 minuty; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 13:45 do godz. 18:19 i wyniosło 4 godziny 32 minuty;

13. dnia 19 marca 2019 r. pracownik przekroczył maksymalny czas prowadzenia pojazdu bez przerwy o 32 minuty; poruszanie się pojazdem trwało od godz. 07:47 do godz. 15:04 i wyniosło 5 godzin 2 minuty.

Organ II instancji dodał, że strona w odwołaniu zarzuciła, iż: " Krzywdzącym dla strony jest nałożenie sankcji za część uchybień, pomimo iż rzeczywisty stan faktyczny był zupełnie odmienny od założeń organu. Powyższa sytuacja dotyczy między innymi przekroczenia maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy przez kierowcę J. O. (...)" i stwierdził, że zarzut strony jest niezasadny. Argumentował, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny i dokonał jego subsumpcji pod naruszenie określone w lp. 5.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Strona w żaden sposób nie wykazała, że nie miała wpływu na powstałe przypadki naruszeń polegających na przekroczeniu maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy. W szczególności strona nie przedłożyła wydruku z karty kierowcy sporządzonego zgodnie z dyspozycją art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006.

Z uwagi na powyższe okoliczności, w ocenie organu wyższego stopnia zasadne było nałożenie kary w wysokości [...] zł z tytułu ww. naruszeń sankcjonowanych przez lp. 5.11.1, lp. 5.11.2. oraz 5.11.3. załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy, po zacytowaniu art. 34 rozporządzenia (UE) nr 165/2014 i lp. 6.3.11. załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy wskazał, że analiza danych cyfrowych z kart kierowców wykazała, iż:

1. dnia 6 grudnia 2018 r. pracownik błędnie zadeklarował swoją aktywność przełącznikiem tachografu, umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności; zamiast przerwy lub odpoczynku kierowca zadeklarował "inne prace", co zostało zarejestrowanie przez tachograf od godz. 08:21 do godz. 09:23; strona okazała oświadczenie kierowcy, w którym ten wskazał, iż w ww. okresie "zamiast okresu pracy, winna być zapisana przerwa";

2. dnia 11 września 2018 r. pracownik błędnie zadeklarował swoją aktywność przełącznikiem tachografu, umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności; zamiast przerwy lub odpoczynku kierowca zadeklarował "inne prace", co zostało zarejestrowanie przez tachograf od godz. 08:13 do godz. 09:01; strona okazała oświadczenie kierowcy, w którym ten wskazał, iż w ww. okresie "zamiast okresu pracy, winna być zapisana przerwa";

3. dnia 23 stycznia 2019 r. pracownik błędnie zadeklarował swoją aktywność przełącznikiem tachografu, umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności; zamiast przerwy lub odpoczynku, kierowca zadeklarował "inne prace", co zostało zarejestrowanie przez tachograf od godz. 08:58 do godz. 09:35; strona okazała oświadczenie kierowcy, w którym ten wskazał, iż w ww. okresie "zamiast okresu pracy, winna być zapisana przerwa";

W tym miejscu przytaczając zarzut odwołania, zawierający się w stwierdzeniu, że: "Krzywdzącym dla strony jest nałożenie sankcji za część uchybień, pomimo iż rzeczywisty stan faktyczny był zupełnie odmienny od założeń organu. Powyższa sytuacja dotyczy między innymi (...) niepoprawnego operowania przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy w przypadku S. W. oraz A. P.", organ odwoławczy uznał go za niezasadny i dodał, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny, w szczególności uwzględniając przedłożone przez przedsiębiorcę oświadczenia kierowców dotyczące błędnego operowania przełącznikiem grup czasowych, a następnie dokonał właściwej subsumpcji stanu faktycznego pod naruszenie określone lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Jednocześnie, zdaniem tego organu, strona w żaden sposób nie wykazała, że nie miała wpływu na powstałe przypadki naruszeń. Z uwagi na powyższe okoliczności, organ wyższego stopnia przyjął za uzasadnione nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie uchybienia polegającego na naruszeniu obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, gdzie penalizowane jest przekroczenie maksymalnego okresu wczytywania danych, 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej oraz 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy, po zacytowaniu art. 10 ust. 5 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia (WE) nr 561/2006, art. 1 rozporządzenia (UE) nr 581/2010 i lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d., organ odwoławczy ustalił, że z analizy zapisów danych z kart kierowcy wynika, iż:

1. pomiędzy odczytem danych w dniu 11 grudnia 2018 r. a poprzednim odczytem w dniu 21 października 2018 r., minęło 52 dni zarejestrowanej działalności (Płyta CD - karta nr 66; Zestawienie okresów bez zaświadczenia - karta nr 152). Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji stwierdził 41 dni zarejestrowanej działalności, bowiem uznał za dni zarejestrowanej działalności wyłącznie dni, w których kierowca prowadził pojazd.

2. pomiędzy odczytem danych w dniu 5 lutego 2019 r. a poprzednim odczytem w dniu 11 grudnia 2018 r., minęło 56 dni zarejestrowanej działalności (Płyta CD - karta nr 66, Zestawienie okresów bez zaświadczenia - karta nr 152). Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji stwierdził 32 dni zarejestrowanej działalności, bowiem uznał za dni zarejestrowanej działalności wyłącznie dni, w których kierowca prowadził pojazd.

3. pomiędzy odczytem danych w dniu 8 grudnia 2018 r. a poprzednim odczytem w dniu 24 października 2018 r., minęło 46 dni zarejestrowanej działalności (Płyta CD - karta nr 66, Zestawienie okresów bez zaświadczenia - karta nr 153). Organ odwoławczy wskazał, iż organ I instancji stwierdził 33 dni zarejestrowanej działalności, bowiem uznał za dni zarejestrowanej działalności wyłącznie dni, w których kierowca prowadził pojazd.

Organ II instancji wyjaśnił również, że różnice w ilości dni obliczonych przez oba organy w powyższych trzech przypadkach wynikają z tego, że organ II instancji policzył wszystkie dni zawierające dane o okresach rejestrowanej działalności kierowcy, przyjmując, iż dniami niezarejestrowanej działalności są te, w których kierowca nie prowadzi pojazdu i jednocześnie nie podlega obowiązkowi odpoczynku.

Z uwagi na powyższe okoliczności, organ przyjął za uzasadnione nałożenie kary pieniężnej z tytułu naruszenia sankcjonowanego przez lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do u.t.d., a zatem łączna kara pieniężna za powyższe uchybienia obowiązkom wyniosła [...] zł.

Rozwijając kontrargumentację dotyczącą zarzutów sformułowanych w odwołaniu, organ II instancji wskazał, że są one niezasadne i nie mogą zostać uwzględnione. Wynika to z tego, że przeprowadzona kontrola prowadzonej działalności skarżących, stwierdzona protokołem z dnia 22 lipca 2019 r. ujawniła liczne naruszenia norm czasu pracy przez kierowców wykonujących przewozy drogowe w imieniu i na rzecz strony. Przedsiębiorca co prawda argumentował, że zapewnia właściwą organizację i dyscyplinę pracy, jednakże w trakcie czynności kontrolnych ujawniono, iż zatrudnieni przez stronę kierowcy nie tylko nagminnie naruszali normy dotyczące czasu pracy, ale również nie sporządzali wydruków na okoliczność powstania naruszenia zgodnie z dyspozycją art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006.

Odnośnie wyjaśnień strony z dnia 29 lipca 2019 r. organ odwoławczy wskazał m.in., że to przedsiębiorca decyduje kim posługuje się przy wykonywaniu przewozów. Nadto, przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą z zakresu transportu drogowego ponosi odpowiedzialność za zachowania kierowców wykonujących przewozy w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy. Organ odwoławczy wskazał, iż podpisanie przez kierowców zobowiązania oraz wykazu obowiązków nie stanowi automatycznego zwolnienia przedsiębiorcy od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, bowiem powyższe jest wyłącznie działaniem wskazującym jedynie na postulowaną organizację pracy. Przedsiębiorca nie przedłożył dowodów na potwierdzenie, że w przedsiębiorstwie kontrolowanych stosowane są właściwe rozwiązania organizacyjne, których rzeczywistym skutkiem będzie wymuszenie na kierowcach wykonywania przewozów zgodnie z obowiązującymi przepisami. Strona nie okazała żadnych dowodów potwierdzających fakt, że na bieżąco kontroluje wykonywanie przez podległych kierowców przewozów zgodnie z obowiązującymi normami oraz reaguje poprzez właściwe ich dyscyplinowanie, pomimo, iż strona podnosiła w odwołaniu, że w powyższym celu korzysta z usług podmiotu zewnętrznego.

Odnosząc się do zarzutu skarżących w zakresie wniosków dowodowych z przesłuchania świadków organ wyższego stopnia wyjaśnił, iż organ administracji nie ma takiego obowiązku, w sytuacji kiedy za pomocą innych dowodów uznano okoliczność za udowodnioną. W ocenie tego organu na gruncie niniejszej sprawy nie pozostały żadne okoliczności nieuznane za udowodnione. Niezasadne było również przeprowadzenie nowych dowodów z przesłuchania świadków - kierowców, bowiem byłoby to niecelowe i prowadziłoby do nadmiernego przedłużenia postępowania administracyjnego.

Odpowiadając na zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, organ odwoławczy wskazał, że skarżące w toku postępowania oraz wraz z odwołaniem nie przedstawiły żadnych dowodów bądź okoliczności mogących zwolnić stronę z odpowiedzialności na podstawie art. 92 b u.t.d.

Organ II instancji argumentował, że do podstawowych obowiązków przedsiębiorcy wynikających z rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i rozporządzenia (UE) nr 165/2014 należy bieżący nadzór nad pracą zatrudnionych kierowców oraz pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Podmiot wykonujący transport ma bowiem zapewnić właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, a nie jedynie stworzyć warunki do przestrzegania przez kierowców czasu pracy kierowcy. Samo przeszkolenie kierowców, czy zapoznanie ich z regulaminem jest niewystarczające, jeżeli przedsiębiorca tylko pozornie egzekwuje przestrzeganie ustalonych zasad. Ponadto, przedsiębiorca powinien organizować pracę kierowcy w taki sposób, aby zadania przewozowe powierzone kierowcy nie kolidowały jednocześnie z możliwością ich wykonania w zgodzie z obowiązującymi normami czasu pracy kierowców. Powyższe powinno więc uwzględniać długość tras koniecznych do pokonania przez kierowcę, jak również czynności przewidziane w trakcie załadunku i rozładunku pojazdu.

Zdaniem organu II instancji do okoliczności, które nie będą podlegać wyłączeniu odpowiedzialności przedsiębiorcy na podstawie art. 92b u.t.d. nie można zaliczyć sytuacji, w której przedsiębiorca nie może nadzorować kierowcy, ponieważ prowadzi on pojazd samodzielnie. Wskazana sytuacja jest bowiem typowa w stosunkach pomiędzy podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą, polegającą na wykonywaniu transportu drogowego a zatrudnionym kierowcą, a jej wyłączenie godziłoby w specyfikę danego obowiązku nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem ustawy o transporcie drogowym, z którego to obowiązku przedsiębiorca powinien się wywiązać.

Jednocześnie, w ocenie organu wyższego stopnia, w niniejszej sprawie strona nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Wobec czego w przedmiotowej sprawie brak było podstaw zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. z uwagi na to, że do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które przedsiębiorca powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Na poparcie argumentacji przywołano orzecznictwo: wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 sierpnia 2016r., sygn. akt II SA/Bk 375/16, wyrok NSA z dnia 17 listopada 2010 r. sygn. akt II GSK 976/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 14 września 2017r. sygn. akt II SA/Go 630/17, wyrok WSA w Krakowie, z dnia 26 listopada 2015r., sygn. akt III SA/Kr 584/15, WSA we Wrocławiu z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 28/15.

Odnośnie zarzutów w zakresie przepisów prawa procesowego organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art. 6 k.p.a. Organ ten wyjaśnił, iż zgodnie z art. 7 Konstytucji RP organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa. Przyjęta w art. 6 k.p.a. zasada praworządności jest powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP. Oznacza to, że w państwie praworządnym wszelka działalność władcza wymaga podstaw prawnych, tzn. legitymacji w prawnie nadanym upoważnieniu do działania. Tym samym, podniesiony przez stronę zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. jest bezzasadny, ponieważ postępowanie, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję, było prowadzone na podstawie i w granicach prawa.

Organ wyższego stopnia podkreślił, iż w sprawie organ I instancji nie naruszył przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. W tym miejscu przytoczono pogląd zaczerpnięty z orzeczenia NSA z dnia 4 lipca 2001 r. (ISA 301/00) wskazujący, że "organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy także dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy".

Organ II instancji uznał również zarzut naruszenia art. 9 k.p.a. za bezpodstawny albowiem organ niższego stopnia należycie i wyczerpująco informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych, jak również czuwał nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa. W szczególności organ informował stronę o treści art. 92b i art. 92c załącznika nr 3 do u.t.d.

U. J. i K. R., reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżyły ww. decyzję organu odwoławczego

oraz decyzję ją poprzedzającą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o ich uchylenie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wydanej decyzji skarżące zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 92b u.t.d., przez jego niezastosowanie w wyniku nieuzasadnionego przyjęcia, że analiza materiału dowodowego w sprawie nie znajduje potwierdzenia dla zarzutów strony, iż ta zapewniała prawidłową organizację i dyscyplinę w przedsiębiorstwie, gdy z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że pracownicy zostali przeszkoleni z czasu pracy oraz podpisali oświadczenia zobowiązujące do przestrzegania powierzonych im obowiązków;

- art. 93 ust. 3 w zw. z art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., przez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy w przedmiotowej sprawie wystąpiły okoliczności określone w art. 92b oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., bowiem strona nie miała wpływu na powstałe naruszenie, a nastąpiło ono wskutek okoliczności, których nie mogła przewidzieć, a jednocześnie zapewniła ona właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych.

W odniesieniu do przepisów procesowych skarżące sformułowały zarzuty naruszenia:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, mimo iż okoliczności faktyczne ustalone na podstawie zeznań tych osób miały istotne znaczenie dla sprawy;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji WITD z dnia [...] września 2019 r. w sytuacji, gdy organ zobligowany był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżące podniosły, że przed rozpoczęciem pracy przez kierowców miało miejsce zapoznanie ich z normami prawnymi w przedmiocie dopuszczalnych okresów jazdy, wymaganych przerw i odpoczynków, poprzez profesjonalne szkolenia i instruktaże. Kierowcy zapoznali się z zakresem swoich obowiązków jak i podpisali zobowiązania co do przestrzegania obowiązujących przepisów. Zatem, udział kierowców w szkoleniach, instruktażach jak i wydawanie im odpowiednich poleceń oraz nakładanie sankcji porządkowych za nieprzestrzeganie przepisów dotyczących dopuszczalnych okresów jazdy, wymaganych przerw i odpoczynków, było jednym z wielu elementów wprowadzonych celem podniesienia poziomu dyscypliny pracy oraz zapobieżenia powstawaniu naruszeń.

W ocenie strony, niezaprzeczalnym jest, iż pomimo najściślejszego nadzoru oraz poniesionych nakładów oraz wysiłków, a także właściwego przeszkolenia kierowców, zdarzają się sytuacje losowe, w których zostanie uchybiony czas pracy, jazdy lub odpoczynku. Podkreślono, iż naruszenia wskazywane przez organ dotyczyły m.in. przekroczeń maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu o 4-5 minut.

Zdaniem skarżących wnioskowany dowód z zeznań kierowców potwierdziłby właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów, a twierdzenie organu, iż nie ma obowiązku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków, kiedy za pomocą innych dowodów uznano okoliczność za udowodnioną, stanowi przyzwolenie dla organu administracji na dowolne selekcjonowanie materiału dowodowego sprawy przez gromadzenie w ramach tego materiału dowodów niekorzystnych dla strony, z jednoczesnym blokowaniem zgłaszanych przez nią wniosków dowodowych na okoliczności dla niej korzystne, z uzasadnieniem, że te pierwsze pozwalają już organowi na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego sprawy.

W ocenie strony taka wykładnia przepisów pozostaje w sprzeczności z zasadą praworządności, obiektywizmu i bezstronności, gdyż odmowa uwzględnienia wniosku dowodowego strony na okoliczności mające znaczenie dla sprawy i - jej zdaniem - dla niej korzystne, z tego względu, że w ocenie organu dotychczas zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala mu na ustalenie niebudzącego wątpliwości stanu faktycznego oznacza, że organ już przed wydaniem orzeczenia daje wyraz swojemu przekonaniu co do rozstrzygnięcia.

Skarżące wskazały, że odmowa przeprowadzenia tych dowodów, która nie została wyrażona przez organy w prawidłowej procesowej formie (nie zapadło postanowienie o odmowie), stanowi naruszenie art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., a wada ta, ich zdaniem, w oczywisty sposób mogła wpłynąć na treść ustaleń faktycznych i w konsekwencji wynik sprawy.

Posiłkując się orzecznictwem (wyrok WSA w Krakowie z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt III SA/Kr 221/18, wyrok NSA z dnia 18 października 2017 r., II OSK 2611/16 i wyrok NSA z dnia 17 marca 2016 r. sygn. akt II GSK 2252/14) skarżące argumentowały, że jeżeli strona wnioskuje o przesłuchanie świadka i za pomocą tego dowodu pragnie wykazać inne zdarzenia - odmienny stan faktyczny niż mógłby wynikać z dotychczas zebranych dowodów, wówczas organ ma obowiązek taki dowód dopuścić i go przeprowadzić, w przeciwnym wypadku materiał dowodowy sprawy będzie niekompletny i nie zostanie zgromadzony wyczerpująco. Strona zwróciła również uwagę na kwestię rozkładu ciężaru dowodu w sprawach kar administracyjnych w transporcie drogowym. Podzieliła pogląd jedne z linii orzeczniczych, iż ustalenie istotnych okoliczności sprawy leży w głównej mierze po stronie organu, jednakże przedsiębiorca będący podmiotem postępowania administracyjnego nie może pozostawać w tym przypadku bierny, oczekując wyłącznie na efekt działań organów. Ma on uprawnienie i jednocześnie obowiązek współdziałania z organami w wyjaśnianiu sprawy, w tym do przedkładania lub wnioskowania o przeprowadzenie dowodów, które mogą wyjaśnić istotę sprawy.

Odpowiadając na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego przepisu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Analizując zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą jak i akta sprawy dołączone do skargi sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotem kontroli była działalność skarżących za okres od 1 maja 2017 do 3 lipca 2019 r. W oparciu o przedłożone przez skarżące dokumenty ustalono szereg naruszeń, co stanowiło podstawę wszczęcia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Skarżącym zapewniono czynny udział w tym postępowaniu, jak również w postępowaniu kontrolnym. W szczególności został im doręczony protokół kontroli, w którym szczegółowo opisane zostały poszczególne nieprawidłowości, jakiego okresu dotyczyły, w oparciu o jakie dowody zostały stwierdzone. Skarżącym- wbrew twierdzeniom zawartym w odwołaniu jak i w skardze umożliwiono składanie dowodów wiążących się z prowadzoną przez nie działalnością transportową. Na etapie postępowania odwoławczego organ nie przeprowadził dowodu z przesłuchania kierowców, o co wnosiły skarżące, jednakże odmowę tę uzasadnił w decyzji.

Przedmiotem skargi działający z upoważnienia skarżących profesjonalny pełnomocnik uczynił naruszenie przepisów art. 92bi art. 92c ust. 1 pkt 1 oraz art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 6 września o transporcie drogowym, zwanej dalej "u.t.d", oraz naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7 art. 77,78 § 1 oraz art. 80 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. sprowadzające się do niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niepodjęcie czynności niezbędnych dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie uznał zarzutów skarżących za zasadne i z tego powodu oddalił skargę.

Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy należało wziąć pod uwagę, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym ma rozszerzony zakres, a wobec tego, ponosi on konsekwencje zarówno niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa, jak i braku należytego nadzoru nad osobami, którymi się posługuje (kierowcami). Jest to bowiem odpowiedzialność o charakterze administracyjnym, która nie jest oparta na zasadzie winy, a do stwierdzenia jej zaistnienia wystarczające jest - co do zasady - stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym, nawet jeżeli doszło do niego w sposób niezawiniony. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje, niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Odpowiedzialność przedsiębiorcy w powyższym zakresie nie jest jednak odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny (por. wyrok TK z dnia 4 lipca 2002 r., sygn. akt P 12/01, OTK-A 2002/4/50).

Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Ustawodawca przewidział w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się między innymi w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć (.art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy). Wskazane w tym przepisie przesłanki, zwalniające z odpowiedzialności, odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć (por. m.in. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 716/10; wyrok WSA w Lublinie z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt III SA/Lu 738/11; wyrok WSA w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 1016/11 dostępne, podobnie jak inne powoływane orzeczenia, w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto, zastosowanie powyższego przepisu jest możliwe, gdy przedsiębiorca wykaże stosownymi dowodami, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia lub że wystąpiły zdarzenia, których nie mógł przewidzieć. To bowiem on wywodzi skutki prawne z nich wynikające i to na nim spoczywa ciężar wykazania tych okoliczności i udowodnienia okoliczności objętych ich hipotezą (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 23 stycznia 2013 r., III SA/Wr 545/12). Organ powinien zatem w każdym przypadku badać, czy w odniesieniu do konkretnego, stwierdzonego naruszenia zachodzą przesłanki, o których mowa w treści art. 92c ust. 1 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy, jak i organ I instancji odniosły się do zastosowania w sprawie powołanego wyżej przepisu. Skarżące w złożonych wyjaśnieniach powoływały się na problemy z kierowcami, którzy nie potrafią lub nie chcą wykonywać poleceń przełożonych. Zdaniem organów orzekających w sprawie w przedsiębiorstwie system nadzoru nie funkcjonuje prawidłowo albowiem na bieżąco nie są podejmowane działania zapobiegające naruszeniom, nie wprowadza się modyfikacji mających na celu zapobieganie naruszeniom przepisów a system nadzoru działa w sposób ograniczony.

Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt II GSK 4051/17 wyraził pogląd, że przepis art. 92c u.t.d. nakłada na przedsiębiorcę bezwzględny obowiązek kontroli i właściwej organizacji pracy kierowców w celu przeciwdziałania naruszeniom wymogów ustawy. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów, tak krajowych, jak i unijnych. Brak możliwości bieżącej kontroli kierowcy nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności wynikającej z art. 92a u.t.d. Z kolei prowadzenie szkoleń kierowców w zakresie regulacji prawnych dotyczących zasad wykonywania transportu przez kierowców, wyznaczanie czasu, który teoretycznie jest wystarczający do wykonania danego przewozu towaru oraz fakt, że naruszenie nastąpiło na skutek autonomicznej decyzji kierowcy nie znaczy, że przewoźnik wykazał istnienie przesłanek egzoneracyjnych z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy. Sytuacja taka może mieć natomiast miejsce, jeżeli do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego dochodzi z powodu siły wyższej lub zachowania osób trzecich, którym podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie się przeciwstawić. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. W rozpoznawanej sprawie takie okoliczności egzoneracyjne nie wystąpiły.

Samodzielne kierowanie pojazdem przez kierowcę jest typowe podczas wykonywania przewozu. Dlatego brak możliwości sprawowania przez pracodawcę osobistego i ciągłego nadzoru nad pracownikiem/kierowcą nie może być oceniany jako "brak wpływu" podmiotu wykonującego przewóz na powstanie naruszenia przez kierowcę czy też jako "okoliczność, której nie można było przewidzieć".

Tylko właściwy i bieżący nadzór nad wykonywaniem przez zatrudnionych kierowców transportu drogowego oraz bieżąca analiza danych dotyczących wykonywanych przewozów, czy też szybkie reagowanie na powstałe naruszenia prawa pozwolą na wyeliminowanie stwierdzonych naruszeń. W toku kontroli stwierdzono jednak, że w przedsiębiorstwie nie pobiera się terminowo danych z karty kierowcy a wykonywanie tego obowiązku zgodnie z przepisami mogłoby wpłynąć na prawidłową reakcję co do wykonywanych przewozów.

Jak już wyżej sąd wskazał, kontrola w przedsiębiorstwie obejmowała okres od 1 maja 2017 r. do 3 lipca 2019 r. Naruszenie dotyczące nie zgłoszenia właściwemu organowi sprzedaży pojazdów przypisanych do licencji [...] dotyczyło sprzedaży pojazdów, dokonanej w kontrolowanym okresie, tj. pojazdu o nr rej. [...] ( sprzedany 2 lutego 2019 r.) oraz [...] ( sprzedany 8 kwietnia 2019 r.). Takiego zgłoszenia skarżące w ogóle nie dokonały wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 14 u.t.d. Nałożenie kary w kwocie [...]zł było zatem zasadne.

Okolicznościami, o których mowa w przepisach art. 92b ust. 1 u.t.d mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Takich w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono.

Skład orzekający w tej sprawie nie uznał zasadności zarzutów podniesionych w skardze, nie stwierdził również, działając w oparciu o przepis art. 134 p.p.s.a, żeby stan faktyczny sprawy oraz materiał dowodowy potwierdzający popełnione naruszenia nosiły cechy bezprawnego działania organów. W tej sytuacji domaganie się zastosowania przepisu określającego zasady nie wszczynania postępowania, czy też umorzenia wszczętego, żadną miarą nie znajduje uzasadnienia.

Podsumowując sąd stwierdził, że organ II instancji prawidłowo wymierzył skarżącym karę pieniężną w wysokości [...] złotych, biorąc pod uwagę przepis art. 92a u.t.d. Decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ administracyjny - co do zasady - zobowiązany jest do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załącznikach do ustawy. Wbrew twierdzeniom skargi orzekające w sprawie organy przeprowadziły w sposób dokładny i wyczerpujący postępowanie, zgromadziły obszerny materiał dowodowy, w świetle którego ustaliły stan faktyczny. W szczególności wskazać należy, że zgodnie z art. 80 k.p.a. organy zobowiązane były dokonać oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego, nawet jeśli ustalenia prowadziły do wniosków dla skarżącego niekorzystnych. Zaskarżona w sprawie decyzja została obszernie uzasadniona i odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.