Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2318/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 24 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Tuszyńska ( spr.) Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak WSA Grażyna Firek Protokolant Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2005r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2001 r., Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję z dnia [...] 2000r. 2. zasądza od Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 2318/01

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 08.2000r Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz.950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił S.M. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...] 11.1982 z tytułu "utrwalenia władzy ludowej" w okresie od [...] 05.1946r do [...] 12.1947r , łącznie l rok, 7 miesięcy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że S.M. w okresie zaliczonym przez ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt ZBOWiD. W związku z tym stwierdził, że S.M. uzyskał na mocy dotychczasowych przepisów uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej"

W myśl art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy, osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Wyjaśnił jednocześnie, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S.M. podniósł, że przy wydaniu decyzji nie wzięto pod uwagę jego działalności w ruchu oporu. Wyjaśnił, że przy piśmie z dnia 4.06.2000r złożył szczegółowe oświadczenie na temat swojego udziału w Batalionach Chłopskich w okresie 1943-44 i dołączył zeznania świadków potwierdzających tę okoliczność.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 , art. 127 § 3 i art. 129 kpa oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 1997r Nr 142 poz. 950 z poźn. zm.), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].08.2000r Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S.M. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka S.M. pełnił służbo w MO. MO nie była służbą zmilitaryzowaną.

W świetle obowiązujących przepisów jakiekolwiek zadania wykonywane podczas służby w MO nie mogą być uznane za działalność kombatancką. W myśl art. 25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956.

Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.

Jednocześnie organ stwierdził, że wniosek o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności w ruchu oporu zostanie rozpatrzony odrębną decyzją administracyjną.

W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego na powyższą decyzję S.M. podtrzymał zarzuty wymienione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo podając, że ponieważ MO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, obecnie za żadną formę działalności w jej ramach uprawnienia nie przysługują.

Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi /art.134 ustawy/.

Skarga jest zasadna.

Stosownie do przepisu art. 25 ust. 2 akt 2 ustawy z dnia 2 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji (tekst jedn. Dz.U. z 1997r Nr 142 póz. 950 ze zmiana -Dz.U. 00.12.136), pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja-1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

W myśl art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Ustosunkowując się do twierdzenia organu zawartego w decyzji z dnia [...] 08.2000r, że "Kierownik Urzędu nie jest obowiązany do wyjaśniania czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2 , art. 2 i 4 ustawy", podnieść należy, że jeżeli stanowiskiem Sądu Najwyższego, na które powołał się organ, jest stanowisko zawarte w wyroku SN z dnia 21.03.1996r (III ARN 80/95 OSNP 1996/18/261), to odniesienie to jest niewłaściwe.

Sąd Najwyższy stwierdził wówczas, że organ orzekający w sprawie pozbawienia uprawnień kombatanckich na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 17, poz. 75 ze zm.) nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją przesłanki uzasadniające przyznanie takich uprawnień na podstawie art. 21 ust. 1 tej ustawy.

Podkreślić jednak należy, że pogląd ten wyrażony został na gruncie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy w brzmieniu, jakie obowiązywało do dnia 31.07.1997r. Przepis ten stanowił wówczas: Pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej".

Dopiero począwszy od dnia 31.07.1997r w przepisie tym dodano zdanie drugie: Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można stwierdzić, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.

Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132), wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, póz. 950 ze zm.) wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Skoro więc skarżący podnosił w toku postępowania weryfikacyjnego twierdzenia o swoim udziale w ruchu oporu i przedstawiał na tę okoliczność dowody, organ administracji, z naruszeniem przepisów postępowania rozstrzygnął o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich, wyłączając sprawę przyznania uprawnień z innego tytułu do odrębnego rozpoznania.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dlatego też, na podstawie powołanego przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.