Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1206/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 235
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.
article: art. 84 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Ziemowit Augustyniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Inspektor Sanitarny z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. w związku

z otrzymanym zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej u K. K. z dnia [...] r. wszczął postępowanie w sprawie. W toku tego postępowania K. K. została zbadana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S., który w dniu [...] r. wystawił orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367). Jak wskazano w orzeczeniu lekarskim K. K. zatrudniona była kolejno w [...] Obecnie jest na emeryturze.

Dostarczona przez badaną dokumentacja leczenia ambulatoryjnego potwierdza rozpoznania: [...]. Podczas procesu orzeczniczego strona miała wykonane badania [...]".

[...]. K. K. złożyła pismo, z którego wynika iż, "[...]". Uwzględniając powyższe zaproponowano wykonanie diagnostyki specjalistycznej w warunkach szpitalnych w instytucie badawczym w dziedzinie medycyny pracy specjalizującym się w zakresie diagnostyki chorób zawodowych, lecz strona odmówiła wykonania powyższej diagnostyki.

Podsumowując wskazano, iż K. K. pracowała do [...] r., choruje na [...]., leczy się z tego powodu regularnie [...]. U strony nie było możliwości przeprowadzenia diagnostyki [...] ze względu na brak zgody badanej, którą uzależnia od zapisów w dokumentach [...]. Mimo braku możliwości wykonania diagnostyki [...] nie można uznać, iż rozpoznana [...] jest wywołana czynnikami występującymi na stanowiskach pracy, ponieważ K. K. pracowała do [...] r., a we wskazanym przez siebie narażeniu [...]

U strony dolegliwości spowodowane [...] występują nadal, pomimo [...] lat przerwy w zatrudnieniu i braku narażeń zawodowych. Schorzenie po zakończeniu zatrudnienia występuje nadal [...]. Jest to dowodem na pozazawodowy charakter [...]. W związku z powyższym uznano brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, [...], zamieszczonej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.

Nie zgadzając się z treścią ww. orzeczenia K. K. zwróciła się

z prośbą o przeprowadzenie badania w jednostce orzeczniczej II stopnia.

Instytut Medycyny Pracy w Ł. wydał w dniu [...] r. orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych. Orzeczenie wydano na podstawie analizy dokumentacji przesłanej przez jednostkę orzeczniczą I stopnia.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż uznanie [...] Oznacza to, że konieczne jest udowodnienie (lub przynajmniej wykazanie z przeważającym prawdopodobieństwem), że pierwotną przyczyną [...]. Natomiast u K. K. brak jest wskazanych [...]. Podsumowując wskazano, iż analiza danych z dokumentacji medycznej dot. [...] oraz wyniki wykonanych w WOMP w S. badań, nie dają podstaw do rozpoznania u strony [...] pochodzenia zawodowego. Wskazano, iż jest wielce prawdopodobne, że odczuwane przez pacjentkę dolegliwości ze strony [...] w miejscu pracy było spowodowane [...]. [...]. Dodatkowo występowanie objawów zarówno w pracy, jak i poza nią oraz utrzymywanie się nasilonych dolegliwości ze strony [...] pomimo dawno zakończonego narażenia zawodowego przemawia za pozazawodową etiologią choroby.

Podsumowując wykazano, że analiza narażenia zawodowego oraz dostępnej dokumentacji medycznej (brak wyników aktualnie wykonanych badań [...]), nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. na podstawie zebranego materiału dowodowego tj. orzeczeń lekarskich oraz przeprowadzonej oceny narażenia zawodowego wydał decyzję nr [...] z dnia [...] r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych.

Po rozpatrzeniu odwołania K. K. od powyższej decyzji [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. decyzją znak [...] z dnia [...] r. uchylił ww. decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją nr [...] z dnia [...] r. orzekł

o braku podstaw do stwierdzenia u K. K. choroby zawodowej, [...], wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych określonych

w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych.

Od powyższej decyzji odwołała się K. K. wnosząc o zmianę decyzji organu I instancji. Wskazała m.in., iż powodem wystąpienia u niej objawów chorobowych była ciężka praca w warunkach narażenia zawodowego. Istotne dla stwierdzenia choroby zawodowej jest ustalenie, czy na stanowisku pracy chory był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był narażony na powstanie tej choroby. Skoro Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. prawidłowo ustalił, że mogła być narażona na [...] podczas pełnienia obowiązków służbowych wywołał u niej chorobę zawodową. Odwołująca nie zgodziła się również z twierdzeniem, iż wystąpienie objawów zarówno w pracy, jaki i poza nią oraz utrzymywanie się nasilonych dolegliwości pomimo zakończenia pracy zawodowej przemawia za pozazawodową etiologią choroby, ponieważ jak wskazała "powszechnie wiadomo, że w niektórych przypadkach [...]".

Decyzją z dnia [...] r., numer [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S..

W toku prowadzonego postępowania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. otrzymał dodatkowe wyjaśnienia

z jednostek orzeczniczych I (pismo WOMP w S. z dnia [...] r.) oraz II stopnia (pismo IMP w Ł. z dnia [...] r.), w których podtrzymały one swoje stanowiska wyrażone w wydanych orzeczeniach lekarskich o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, [...], u K. K..

Instytut Medycyny Pracy w Ł. w powyższym piśmie podniósł ponownie,

iż w przypadku choroby K. K. nie wykazano bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pierwotną przyczyną [...]. [...].

Odnosząc się do dokumentów załączonych przez stronę pismem z dnia [...]. organ wskazał, iż zaświadczenie lekarskie z dnia [...]. nie jest nowym dowodem w sprawie, znajduje się w aktach i było przedmiotem rozpoznania w toku prowadzonego postępowania. Kserokopie pozostałych dokumentów nie znajdują się natomiast w aktach sprawy. Dokonując oceny przedłożonych dokumentów [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. stwierdził, iż nie mają wpływu na merytoryczne rozpoznanie sprawy.

Organ odwoławczy, po dokonaniu analizy całości zgromadzonego materiału dowodowego, w tym zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu, że w myśl

art. 16 ustawy z dnia 07.04.2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy ustawy zmienionej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, z tym, że do tych postępowań stosuje się przepisy art. 96a-96n ustawy zmienianej w art. 1.

Zgodnie z art. 2351 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących na stanowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Przepis ten jednoznacznie określa, którą jednostkę chorobową można uznać za chorobę zawodową. Za chorobę zawodową można uznać tylko wybrane schorzenia spełniające określone kryteria formalne i medyczne.

Podstawą do stwierdzenia choroby zawodowej jest wykazanie ścisłego związku przyczynowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy, a powstałymi objawami chorobowymi, przy czym rozpoznana jednostka chorobowa musi być bezwzględnie ujęta w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika bądź też byłego pracownika. Kluczowy jest również zapis § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia zgodnie, z którym to lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, czyli spełniający wymagane kwalifikacje określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy i zatrudniony w określonych jednostkach orzeczniczych, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Powyższe oznacza, że bez pozytywnych orzeczeń lekarskich bądź sprzecznie z tymi orzeczeniami, organ inspekcji sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych.

Z analizy akt wynika, że K. K. otrzymała orzeczenia lekarskie

o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, [...],

z uprawnionych jednostek orzeczniczych, tj. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S. oraz Instytutu Medycyny Pracy w Ł.. W myśl § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych ww. jednostki są właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych.

Jak wynika z wydanych orzeczeń lekarskich odczuwane przez stronę podczas pracy nasilenie dolegliwości ze strony [...] spowodowane było [...], na które była eksponowana na stanowisku pracy. [...]. Wskazano ponadto,

iż utrzymywanie się objawów [...] po zakończeniu pracy zawodowej przemawia za pozazawodowym charakterem tej choroby. Oceniając wydane w niniejszej sprawie orzeczenia lekarskie stwierdzić należy, iż w sposób wyczerpujący, spójny i niebudzący wątpliwości jednostki orzecznicze I oraz II stopnia wykazały brak podstaw do rozpoznania u K. K. choroby zawodowej w postaci - [...] - z uwagi na brak związku rozpoznanego schorzenia z warunkami pracy.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych organ wydając decyzję w sprawie choroby zawodowej związany jest orzeczeniami lekarskimi wydanymi przez jednostki orzecznicze medycyny pracy. Orzeczenia te, mają walor opinii biegłego, podlegają, bowiem ocenie organu z punku widzenia wymogów formalnych dla tego środka dowodowego i jeżeli w ocenie organu są one jasne, wyjaśniają w sposób przekonywujący w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań

i warunki pracy badanego, to nie można znaleźć podstaw do tego, by organ zobowiązany był do dalszych poszukiwań celem potwierdzenia stanowiska prezentowanego przez stronę (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 09.12.2010 r., II OSK 1766/10). Wprawdzie związanie organu sanitarnego orzeczeniem kompetentnej placówki medycznej nie jest tożsame z bezkrytyczną akceptacją zawartych w nim informacji, jako że podlega ono - jak każdy dowód w postępowaniu - ocenie pod kątem zachowania kryteriów wyznaczonych treścią art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. Jednakże istotą związania, o którym mowa wyżej jest to, że organy administracji nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby wspomniane orzeczenia podważyć, nie mają w tym zakresie przesłanek do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia pracownika kształtuje się odmiennie niż ustalono w toku badań stanowiących podstawę tych orzeczeń (wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.07.2014 r., IV SA/G1 817/13).

Organ wyjaśnił także, że stanowisko strony, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy warunkami pracy, a powstaniem choroby wynika z subiektywnego przekonania o istnieniu takiego związku, lecz nie jest oparte na wiedzy medycznej (wyrok WSA w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 662/11). Podkreślił, iż w niniejszej sprawie wydane zostały orzeczenia przez kompetentne, specjalistyczne jednostki uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych i orzeczenia te są zgodne co do tego, iż brak jest podstaw do uznania zawodowej etiologii choroby.

Powyższa decyzja została zaskarżona przez K. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Skarżąca decyzji [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego

w S. zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności polegającą na błędnym przyjęciu, że odczuwalne przez skarżącą podczas pracy nasilone dolegliwości ze strony [...] spowodowane było [...] wpływem czynników, na które była eksponowana na stanowisku pracy, nie jest tożsame z rozpoznaniem [...] o etiologii zawodowej, ponieważ nie stwierdzono [...] w sytuacji, w której w razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą te chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową, co ma miejsce w przypadku skarżącej, a zebrany materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby.

W związku z powyższym wniosła:

- o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...] r.,

- o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącej, zgodnie z treścią przepisu art.2351 Kodeksu pracy za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiących załącznik do rozporządzenia rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, jeżeli zostały wywołane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Przy czym, przy ocenie działania tych czynników uwzględnia się między innymi rodzaj czynnika, stopień i czas działania oraz sposób wykonywania pracy. Konstrukcja ww. przepisu przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba zawodowa jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić bezspornie lub z dużym prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie.

Nadto zgodnie z najnowszym orzecznictwem nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku miedzy warunkami pracy w warunkach narażenia, a stwierdzoną dolegliwością (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.06.2012 r., sygn. akt II OSK 748/12, LEX nr 1216762). W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą te chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22.03.2012r. LEX nr 1139314).

Wbrew twierdzeniom organów obu instancji powodem wystąpienia u skarżącej objawów chorobowych [...] jest ciężka praca w warunkach narażenia zawodowego. Istotne dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej jest ustalenie, czy na stanowisku pracy chory był eksponowany na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, a tym samym, czy podczas wykonywania pracy był on narażony na powstanie tej choroby. Dla uznania rozpoznanego schorzenia za chorobę zawodową istotne jest każdorazowe dokładne zbadanie warunków, w jakich pracownik wykonywał pracę i ustalenie występowania na jego stanowisku pracy narażenia na określone czynniki szkodliwe dla zdrowia. Jeżeli bowiem określony czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to występowanie tego narażenia zawodowego na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania choroby zawodowej.

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w S. prawidłowo ustalił,

że skarżąca mogła być narażona na [...]. W związku z powyższym nie ulega wątpliwości, że [...] podczas pełnienia obowiązków służbowych wywołał u skarżącej chorobę zawodowa. Zwłaszcza, że objawy tej choroby pojawiły się w trakcie [...].

Skoro zatem rozpoznana już w trakcie wykonywania pracy u skarżącej choroba mieści się w wykazie, a skarżąca świadczyła pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową, zwłaszcza że zebrany materiał dowodowy nie pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby- organy nie podjęły nawet próby wykazania innej niż zawodowa etiologii choroby.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).

Za chorobę zawodową - jak stanowi art. 235ą Kodeksu pracy - uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych - art. 2352 Kodeksu pracy. Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. z 2013r., poz. 1367).

Podkreślić należy, iż ustawodawca w art. 235ą Kodeksu pracy wprost wskazał na dopuszczalność stwierdzenia choroby zawodowej nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących

w środowisku pracy, albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem". W tym stanie prawnym należy uznać, że przesłanka stwierdzenia z "wysokim prawdopodobieństwem" związku przyczynowego pomiędzy rozpoznanym schorzeniem a warunkami wykonywanej pracy, zwalnia organy administracji z konieczności badania wszystkich możliwych pozazawodowych czynników, które mogą wywołać przedmiotowe schorzenia, tym bardziej, jeżeli warunki pracy wskazują na zawodową etiologię choroby ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 748/12 - LEX nr 1216762 ). Na gruncie art. 2351 Kodeksu pracy nie jest zatem wymagane bezsporne wykazanie związku przyczynowego między pracą w warunkach narażenia ("narażeniem zawodowym"), a stwierdzonym schorzeniem. Zgodnie z § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Uznanie danej choroby za chorobę zawodową zależy od ustalenia wykonywania zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystąpienie szkodliwych czynników nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać

z przekroczenia dopuszczalnych norm, wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika ze względu na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

7 stycznia 1994 r., SA 1640/93, ONSA 1995/1/28 ).

Przypomnieć należy, iż rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 3 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1872/13; z dnia 28 stycznia 2015 r., sygn. akt II OSK 1567/13 – CBOSA; z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97, ONSA 1998/4/150, z dnia 23 lipca 2003 r., I SA 108/03, LEX nr 160259, z dnia 24 maja 2001 r., SA 1801/00,LEX nr 77663, z dnia 2 czerwca 1998 r., I SA 225/98, LEX nr 45827).

Jeżeli właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w § 8 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia, jest niewystarczający do wydania decyzji, może – stosownie do § 8

ust. 1 rozporządzenia żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Jednocześnie pamiętać należy, iż generalną zasadą postępowania w sprawie chorób zawodowych jest to, aby jednostki medyczne wydawały orzeczenia posiadając wiedzę o zagrożeniach zawodowych, przebiegu i charakterze pracy. Jednostki medyczne wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej na podstawie informacji o zagrożeniach zawodowych, wyników dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy, dokumentacji dotyczącej przebiegu zatrudnienia, wyników przeprowadzonych badań klinicznych i dokumentacji lekarskiej.

W niniejszej sprawie jednostki medyczne dysponowały dostateczną dokumentacją. Dysponowały pełną oceną narażenia zawodowego skarżącej, z której wynikał rodzaj czynności wykonywanych przez skarżącą na zajmowanych stanowiskach pracy, miejsca wykonywanych czynności i substancji z jakimi miała styczność skarżąca.

W ocenie sądu, organy inspekcji sanitarnej w niniejszej sprawie dołożyły należytej staranności w gromadzeniu materiału dowodowego. W aktach sprawy znajduje się karta oceny narażenia zawodowego zawierająca m.in. wywiad zawodowy skarżącej w którym wyszczególniono nie tylko okresy jej zatrudnienia na poszczególnych stanowiskach pracy, ale także dokonano charakterystyki narażenia. Natomiast uzasadnienia wydanych w niniejszej sprawie orzeczeń lekarskich uprawnionych jednostek orzeczniczych w wystarczający sposób pozwalają na zapoznanie się z argumentacją, która legła u podstaw postawionej diagnozy. Wskazać bowiem należy, że jak wynika z treści omawianych orzeczeń lekarskich zostały one wydane po przeanalizowaniu całości dostępnej dokumentacji diagnostyczno-leczniczej ze specjalistycznych jednostek służby zdrowia, dokumentacji dotyczącej przebiegu pracy zawodowej, narażenia oraz w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań konsultacyjnych.

W uzasadnieniu orzeczenia jednostki orzeczniczej drugiego stopnia wyjaśniono zaś, że analiza przebiegu dolegliwości [...] skarżącej, tj. utrzymywanie się objawów o znacznym stopniu nasilenia do dzisiaj, pomimo zaprzestania pracy zawodowej w [...] r., [...], nie dają podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. [...]

Choć orzeczenie to zostało zakwestionowane przez skarżącą, to skarżąca odmówiła przeprowadzenia stosownych badań, a w tym stawienia się do wykonania diagnostyki w warunkach szpitalnych w instytucie badawczym w dziedzinie medycyny pracy, specjalizującym się w zakresie diagnostyki chorób zawodowych. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wyrażając zgody na przeprowadzenie badań diagnostycznych, sama dobrowolnie zrezygnowała z przysługującego jej prawa do przeprowadzenia dowodu, co czyni niezasadny zarzut, iż w sprawie naruszona została zasada prawdy obiektywnej. W tych okolicznościach sąd uznał, że organy były uprawnione oprzeć się na orzeczeniu lekarskim jednostki orzeczniczej I instancji i orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy [...] w Ł., uzupełnionym stanowiskiem Instytutu zawartym w piśmie z dnia [...] r., skoro przedmiotowe orzeczenie Instytutu, jako jednostki orzeczniczej Il-go stopnia wydane zostało w wyniku analizy m. in. dostępnej dokumentacji medycznej, wyników badań i karty narażenia zawodowego.

Orzeczenie to zawiera szczegółowe uzasadnienie, odniesienie się do uwag (zastrzeżeń) zgłoszonych przez skarżącą, co pozwala na stwierdzenie, że spełnia warunki do uznania go za opinię biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. w myśl § 10 ust. 1 rozporządzenia były wiążące dla organów inspekcji sanitarnej. Zasadniczym dowodem w sprawie o stwierdzenie choroby zawodowej jest orzeczenie lekarskie, wydane przez uprawnione jednostki orzecznicze, które stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu tej choroby. Orzeczenia lekarskie, stanowiące podstawę decyzji organów, wykluczyły u skarżącej rozpoznanie przedmiotowej choroby zawodowej. Organy orzekające związane treścią tych opinii lekarskich i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie miały podstaw do przyjęcia, że stan zdrowia skarżącej był inny niż przyjęty przez lekarzy orzeczników.

W tych okolicznościach stwierdzić należy, że organy inspekcji sanitarnej nie miały podstaw ani do kwestionowania ustaleń poczynionych w tych orzeczeniach przez uprawnione jednostki orzecznicze, ani też nie miały podstaw do uznania choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych. Dlatego decyzje organów inspekcji sanitarnej wydane w kontrolowanej sprawie uznać należało za zgodne z powołanymi przepisami prawa.

Podsumowując należy stwierdzić, że organ zebrał wszystkie możliwe dowody

w sprawie i w sposób prawidłowy dokonał ich oceny, co znalazło odbicie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, stąd zarzuty skargi sąd uznał za nieuzasadnione.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.