Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 147/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 3, art. 15, art. 48 ust. 1, art. 97 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska (spr.), Protokolant specjalista - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... października 2010 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 1. oddala skargę; 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na rzecz adwokata ..., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę ...), w tym tytułem wynagrodzenia kwotę ... i tytułem 23 % podatku od towarów i usług kwotę ...


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z dnia 13 grudnia 2010 r., wniesionej przez B. S. jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia .. października 2010 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... maja 2010 r. nr ... o odmowie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia braku okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Skarżona decyzja została wydana w następująco ustalonym stanie faktycznym.

B. S., obywatel ... narodowości ..., złożył w dniu ... grudnia 2009 r. wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Uzasadniając wniosek cudzoziemiec wskazał na prześladowania, które uniemożliwiają mu życie. Oświadczył, że był poddany przemocy fizycznej i psychicznej, lecz nie należał do żadnych organizacji, nie był skazany wyrokiem sądu, nie był zatrzymany ani aresztowany.

Po rozpoznaniu wniosku Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr ... z dnia ... maja 2010 r. odmówił nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy, odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej i postanowił wydalić z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany. Organ wskazał, iż wnioskodawca nie podał żadnych przyczyn uzasadniających obawę przed prześladowaniami, o których mówi Konwencja Genewska. Ponadto wyjaśnił, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek wymienionych w art.15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009r. Nr 189, poz. 1472), koniecznych dla udzielenia ochrony uzupełniającej, jak też że nie zachodzą wobec niego przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP w rozumieniu art. 97 ust.1 pkt 1 i 1a cytowanej ustawy. Organ podkreślił, że wnioskodawca nie przesłanek wskazujących na zaistnienie wobec niego takich zagrożeń.

Cudzoziemiec odwołał się do Rady do Spraw Uchodźców. Po rozpatrzeniu odwołania i ponownym przeprowadzeniu postępowania, organ odwoławczy decyzją z dnia ... października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zarzucając naruszenie:

- prawa materialnego, tj. art. 13, art.14, art.15 i art.97 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie;

- prawa procesowego, tj. art.7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.), poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie.

Rozwijając zarzuty w motywach skargi skarżący przytoczył informacje na temat udziału swojego ojca w obronie ... i konflikcie zbrojnym w latach ... (ojciec służył w ... oddziale pod dowództwem B. B.). Wskazał, że w listopadzie 2009 r. był zatrzymany w piwnicy i pobity z uwagi na pokrewieństwo z C. S. (jak wskazał we wniosku statusowym, był on bowiem bojownikiem). Zdaniem skarżącego, on i jego ojciec są prześladowani z uwagi na to pokrewieństwo. Skarżacy powołał się na raport międzynarodowy z 28 października 2009 r. w którym wskazano, iż rodziny aktywnych lub domniemanych bojowników są prześladowane. Nie zgodził się również z twierdzeniem organu, że przetrzymywanie w piwnicy było elementem akcji antyterrorystycznej. Podkreślił też, że wbrew twierdzeniom organu, w odwołaniu wskazał argumenty dotyczące jego indywidualnej sprawy, a nie ogólnej sytuacji w ... i ... Wskazał, że Rada nie rozpoznała sprawy w związku z informacjami dotyczącymi kwestii pochodzenia. Powołał się na Raport Amnesty International z 2009 r., z którego wynika, iż ... wciąż był niestabilny i często pojawiały się doniesienia o łamaniu praw człowieka: morderstwach, wymuszonych zaginięciach i totrurach; na terenie całej ... torturowano i brutalnie traktowano zatrzymanych i więźniów. Skarżacy podkreślił, iż organ popełnił nadużycie stwierdzając, że przyjechał do Polski w celach ekonomicznych. Przytoczył także stanowisko UNHCR z ... kwietnia 2009 r., w którym wskazuje się, że w ... zmieniła się sytuacja militarna i stopień bezpieczeństwa, ze powtarzają sie naruszenia praw człowieka, które mogą uzasadniać wnioski o ochronę miedzynarodową.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa - art.145§1 p.p.s.a.).

Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców odpowiada prawu.

Rada do Spraw Uchodźców w ramach oceny możliwości przyznania cudzoziemcowi statusu uchodźcy lub jednej z pozostałych form ochrony przewidzianych w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.jed. Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz.1472 ze zm.), zwanej dalej ustawą, prawidłowo oceniła sytuację aktualnie panującą w ... Rada powołała się miedzy innymi na stanowisko Wysokiego Komisarza ONZ ds. Uchodźców (UNHCR) z dnia 17 kwietnia 2009 r., w którym stwierdzono m.in.: "UNHCR nie zaleca już, by wnioski azylowe składane przez ... rozpatrywane były w oparciu o przesłankę, że w ... panuje powszechna przemoc".

Nie uszło uwadze Sądu, że Rada włączyła do materiału dowodowego na etapie postępowania odwoławczego oświadczenia U. B. oraz V. B., nie dopuszczając jako dowodu w sprawie niepodpisanego oświadczenia I. B..

Zgodnie z art.13 ust. 1 ustawy, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

Stosowanie do przepisu art.13 ust.3 ustawy prześladowanie to musi:

1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm.), lub

2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.

Prawidłowo zatem Rada do Spraw Uchodźców ustaliła, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wnioskodawca nie wykazał w wystarczająco uzasadniony sposób uzasadnionej - w sposób zobiektywizowany - obawy przed prześladowaniem. Wskazane przez cudzoziemca okoliczności udziału jego ojca w działaniach zbrojnych w latach dziewięćdziesiątych i w obronie ... w 2002 r., oraz zatrzymań w 2002 r. i w listopadzie 2009 r. nie zmieniają tej oceny. Również zatrzymania z 2002 r. i z listopada 2009 r. nie są wystarczające do uznania, że wnioskodawca miałby być w przyszłości obiektem zainteresowania dla władz kraju pochodzenia i miałby on być narażony na prześladowania z ich strony. W tej sytuacji, w świetle zacytowanego przepisu art.13 ust.1 i 3 ustawy odmowa nadania statusu uchodźcy jest w pełni uzasadniona.

Art. 15 ustawy stanowi, że cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:

1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,

2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,

3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego

- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Sąd oceniając zaskarżoną decyzję stwierdził, że również w tym zakresie odpowiada ona prawu. Odnosząc się do przewidzianych ww. przepisem przesłanek udzielenia ochrony uzupełniającej, Rada do Spraw Uchodźców prawidłowo stwierdziła, że wnioskodawca nie jest narażony na prześladowanie ani innego rodzaju represje.

Stosownie do art.48 ust. 1 ustawy w przypadku gdy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu:

1) ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 20, albo

2) zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a.

Wobec odmowy przyznania cudzoziemcowi statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej w następnej kolejności należało rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany w RP zgodnie z art. 97 ust.1 pkt1 lub 1 a ustawy, co Rada prawidłowo uczyniła.

Art. 97 ust. pkt 1 i 1 a stanowi, że cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:

1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;

1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu.

Sąd podziela stanowisko Rady do Spraw Uchodźców wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że wnioskodawca nie uwiarygodnił w wystarczający sposób, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji wydalenia do ... narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Wyartykułowanie przez wnioskodawcę samego przekonania o zagrożeniu jego prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, oraz obawy przed poddaniem torturom, nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu nie jest wystarczające.

Rozstrzygnięcie Rady do Spraw Uchodźców zasługuje na aprobatę również w kontekście rozstrzygnięć dotyczących członków rodziny skarżącego. Sąd zauważa, że do niniejszego sądu wpłynęło łącznie 14 spraw dotyczących skarżącego (oprócz przedmiotowej sprawy także: V SA/Wa 1888/11 w przedmiocie stwierdzenia złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z uchybieniem terminu; V SA/Wa 2109/11 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny) oraz członków jego rodziny: ... A. S. (V SA/Wa 172/11 w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany – oddalenie skargi zostało zaskarżone do NSA; V SA/Wa 455/11 w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji o wydaleniu z terytorium RP w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – oddalenie skargi zaskarżone do NSA), ... L. S. (V SA/Wa 173/11 w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany – zakończona oddaleniem skargi; V SA/Wa 454/11 w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji o wydaleniu z terytorium RP w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – zakończona oddaleniem skargi; V SA/Wa 1700/11 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny) oraz ... R. S. (V SA/Wa 91/11 w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany – oddalenie skargi zostało zaskarżone do NSA; V SA/Wa 453/11 w przedmiocie odmowy wstrzymania decyzji o wydaleniu z terytorium RP w sprawie o nadanie statusu uchodźcy – zakończona oddaleniem skargi; V SA/Wa 1699/11 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny; V SA/Wa 2040/11 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie o nadanie statusu uchodźcy). Wobec faktu, że żaden członek rodziny nie uzyskał ochrony na terytorium RP, również przedmiotowe rozstrzygnięcie nie narusza zatem prawa skarżącego do poszanowania życia rodzinnego w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy.

Należy ponadto zauważyć, iż jak wskazano w przytoczonym piśmie UNHCR z dnia ... kwietnia 2009 r., państwo przyjmujące cudzoziemca z terytorium ... nie jest zobligowane do udzielenia mu ochrony, a jedynie do zbadania jego indywidualnej sytuacji.

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego – przepisów ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd stwierdził również, że postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Stan faktyczny sprawy został ustalony po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, a dowody zebrane w sprawie zostały wnikliwie i prawidłowo ocenione.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. i §18 ust.1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).