Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1138/92
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1992-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1 i 2, art. 21 ust. 7
journal: Dz.U. 1991 nr 106 poz. 457
law: Ustawa z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu.
Teza: Artykuł 21 ust. 7 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./, dotyczący specjalnej sytuacji związanej z okresem pobierania zasiłku, nie jest samodzielną podstawą prawną do uzyskania prawa do zasiłku, niezależną od warunków ustalonych w art. 20 ust. 1 i 2 tej ustawy.

TEZY

Artykuł 21 ust. 7 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./, dotyczący specjalnej sytuacji związanej z okresem pobierania zasiłku, nie jest samodzielną podstawą prawną do uzyskania prawa do zasiłku, niezależną od warunków ustalonych w art. 20 ust. 1 i 2 tej ustawy.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Jana P. na decyzję Wojewody (...) z dnia 15 maja 1992 r. w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku dla bezrobotnych.


UZASADNIENIE

Jan P., urodzony dnia 1 kwietnia 1957 r., wykształcenie średnie ogólnokształcące, pozostawał w stosunku pracy od czerwca 1977 r. do czerwca 1978 r. jako operator urządzeń i od dnia 24 lutego 1982 r. do dnia 30 kwietnia 1982 r. jako referent. Z własnych jego oświadczeń zawartych w aktach sprawy wynika, że miał być działaczem Solidarności i zajmował się kolportażem prasy podziemnej, a potem handlem książkami. Mieszka wraz z rodzicami /matka jest emerytowaną nauczycielką, a ojciec strażnikiem przemysłowym/. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 14 września 1992 r. wyjaśnił, że zajmuje się dorywczo handlem książkami /swojej działalności nie zgłosił do ewidencji/, ale pozostaje na utrzymaniu rodziców.

Z dokumentów zawartych w aktach sprawy wynika, że zainteresowany uzyskał w dniu 21 marca 1991 r. trzecią grupę inwalidzką ze względu na stan zdrowia /bez uprawnień do renty inwalidzkiej/ i w związku z tym zgłosił się do Poradni Rehabilitacji Zawodowej i Socjalnej jako osoba niepełnosprawna poszukująca pracy i odpowiedniego kierunku szkolenia zawodowego. Według danych z tej Poradni Jan P. wykazał się dobra znajomością prawa i wynikających z niego możliwości. Chciał ukończyć wskazane przez siebie kursy zawodowe /przy sfinansowaniu ich przez Państwo/, a następnie - korzystając z Funduszu Pracy lub Funduszu Rehabilitacji - podjąć działalność zarobkową na własną rękę.

Po zarejestrowaniu się w dniu 15 lutego 1990 r. jako bezrobotny, Jan P. otrzymał 9 kolejnych miesięcznych zasiłków dla bezrobotnego. Prawo do zasiłku utracił z dniem 30 listopada 1990 r., po nowelizacji art. 15 ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu, ponieważ nie spełniał nowego warunku do otrzymywania zasiłku /brak wymaganego stażu pracy przed zarejestrowaniem/.

Według informacji Rejonowego Biura Pracy w piśmie z dnia 10 stycznia 1991 r. nr ZSu.9211/1/91 w występującej na rynku pracy sytuacji nie było możliwości znalezienia dla Jana P. odpowiedniej pracy, skoro nie ma on żadnego wyuczonego zawodu i praktyki zawodowej. Jak podaje organ zatrudnienia, zainteresowany nie skorzystał z kilku propozycji pracy ani ze skierowania do pracy interwencyjnej.

Na wniosek Jana P. Wojewódzki Ośrodek do Spraw Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w W. skierował go na kurs "Marketing, media, promocja", prowadzony przez Agencję Reklamy "B." w W. w celu zwiększenia jego szans na uzyskanie zatrudnienia. W okresie szkolenia, od dnia 27 listopada 1991 r. do dnia 29 stycznia 1992 r., Jan P. otrzymywał zasiłek szkoleniowy wypłacany z Funduszu Pracy przez Rejonowe Biuro Pracy w W. (...) Po zakończeniu szkolenia i pobierania zasiłku szkoleniowego Jan P. w dniu 4 marca 1992 r. wystąpił do Kierownika Rejonowego Biura Pracy z wnioskiem o przyznanie zasiłku dla bezrobotnego od dnia 30 stycznia 1992 r., powołując się na rozwiązanie przyjęte w art. 21 ust. 7 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457/.

Kierownik Rejonowego Biura Pracy w W. decyzją z dnia 13 kwietnia 1992 r. nr BpN.9223/914/92 odmówił Janowi P. przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnego od dnia 30 stycznia 1992 r. W uzasadnieniu decyzji podał, że rozpoczęcie szkolenia zawodowego przez zainteresowanego nastąpiło w dniu 27 listopada 1991 r., kiedy obowiązywały jeszcze przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1989 r. o zatrudnieniu /Dz.U. nr 75 poz. 446/. Dlatego Janowi P. przyznano prawo do zasiłku szkoleniowego pomimo braku prawa do zasiłku dla bezrobotnego. Przepis art. 21 ust. 7 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457/, przyznający bezrobotnemu prawo do zasiłku przez okres 12 miesięcy następujących po okresie przyuczenia lub przekwalifikowania /jeżeli nie ma dla niego propozycji pracy/, dotyczy wyłącznie tych bezrobotnych, którzy mają prawo do zasiłku w rozumieniu art. 20 ust. 1 i 2 tej ustawy. Jan P. nie spełnia żadnego z warunków ustawowych uprawniających do otrzymania zasiłku.

Jan P. odwołał się od decyzji organu I instancji do Wojewody (...). Podniósł, że wyraźne brzmienie art. 20 ust. 7 ustawy z dnia 16 października 1991 r. jest jednoznacznie dla niego korzystne, gdyż nie zawiera żadnych stwierdzeń, że odnosi się tylko do bezrobotnych, którzy po ukończeniu szkolenia mają prawo do zasiłku. Domagał się także, powołując się na art. 24 par. 3 Kpa, wyłączenia Kierownika Rejonowego Biura Pracy w W. od prowadzenia jego sprawy "w związku z nieobiektywnym, represyjnym traktowaniem" go. Dodał, że wnosi także o wyłączenie z postępowania w jego sprawie "wszystkich urzędników z komunistycznym stażem"(...).

Wojewoda (...) decyzję z dnia 15 maja 1992 r. nr WBP/0904/200/92 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Zdaniem Wojewody, art. 21 ust. 7 cytowanej ustawy z dnia 16 października 1991 r. ma zastosowanie wyłącznie wobec tych bezrobotnych, którzy w okresie poprzedzającym skierowanie na przeszkolenie mają prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Skoro skarżący nie miał tych uprawnień, rozstrzygnięcie organu I instancji jest trafne, "odpowiada prawu i nie może być zmienione". Wojewoda stwierdził także, że "zarzut braku bezstronności Kierownika Rejonowego Biura Pracy przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy nie znalazł potwierdzenia".

Jan P. zaskarżył decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie w całości. Powtórzył w tej mierze swoją argumentację z odwołania (...).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda (...) podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, że bezrobotny nie uprawniony do zasiłku przed skierowaniem go na przyuczenie do zawodu lub przekwalifikowanie nie nabywa tego prawa po zakończeniu nauki tylko dlatego, że przez czas szkolenia miał przyznany zasiłek szkoleniowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

(...) Spór prawny, będący przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, dotyczy tylko tego, czy wbrew warunkom określonym w art. 20 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu /Dz.U. nr 106 poz. 457 ze zm./ można uzyskać prawo do otrzymywania zasiłku dla bezrobotnego, jeśli otrzymywało się uprzednio zasiłek szkoleniowy. Innymi słowy chodzi o to, czy art. 21 ust. 7 tej ustawy dotyczy wyłącznie tych bezrobotnych, którzy mają prawo do zasiłku na podstawie art. 20 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy, i czy też może być samodzielną podstawą prawną do uzyskania prawa do zasiłku, zupełnie niezależną od wymagań określonych w art. 20.

Artykuł 21 cytowanej ustawy z dnia 16 października 1991 r. o zatrudnieniu i bezrobociu normuje kwestie związane z różnymi okresami pobierania zasiłków dla bezrobotnych, sposobem ich wypłacania, należnymi odsetkami ustawowymi od zasiłków dla bezrobotnych itp. O tym, kto ma uprawnienia do zasiłku, rozstrzyga art. 20 ust. 1 lub 2 cytowanej ustawy. W tej sytuacji art. 21 ust. 7 tej ustawy, dotyczący specjalnej sytuacji związanej z okresem pobierania zasiłku, nie jest samodzielną podstawą prawną do uzyskania prawa do zasiłku, niezależną od wymagań ustalonych art. 20 ust. 1 i 2. (...) Potwierdzeniem zaprezentowanej wykładni art. 21 ust. 7 jest także brzmienie art. 20 ust. 2 pkt 7 cytowanej ustawy.

W tej sytuacji zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego na podstawie art. 207 par. 5 Kpa należało skargę oddalić.