Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1072/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części i poprzedzającej ją decyzji w części, w pozostałym zakresie oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2, art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 173 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Maria Werpachowska (spr.), Andrzej Góraj, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Borkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części, w której utrzymuje w mocy pkt 3 poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2016 r.; 2. stwierdza nieważność decyzji Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] lutego 2016 r. w części dotyczącej pkt 3; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Rektora Politechniki [...] na rzecz P. G. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...] decyzją z dnia

[...] kwietnia 2016 r. nr [...], na podstawie art. 175 ust. 2 i 4, art. 184 ust. 5 w związku z art. art. 207 ust. 1 w związku z art. 207 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), zwana dalej P.s.w., oraz z art. 104 § 1, 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), dalej k.p.a., w zw. z § 2 ust. 6 oraz ust.20 i ust. 22 Regulaminu ustalania wysokości i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów doktorantów Politechniki [...] na rok akademicki 2014/2015 (Załącznik do zarządzenia nr 41/2014 Rektora Politechniki [...] z dnia 21 sierpnia 2014 r.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku P. G. zakończonej decyzją Odwoławczej Komisji Stypendialnej P[...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Odwoławcza Komisja Stypendialna Politechniki [...], dalej OKSP[...], stwierdziła, że decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] studentce Wydziału [...] Politechniki [...] na kierunku [...] P. G. zostało przyznane stypendium rektora dla najlepszych studentów za wyniki w nauce na okres 10-ciu miesięcy w wysokości 400 zł na miesiąc.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016 r. OKSP[...] wznowiła z urzędu postępowanie w sprawie przyznania P. G. stypendium rektora dla najlepszych studentów za wyniki w nauce zakończone decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a nieznane organowi, który wydał decyzję.

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. OKSP[...] uchyliła własną decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., odmówiła przyznania P. G. stypendium rektora dla najlepszych studentów za wyniki w nauce oraz nakazała zwrot nienależnie pobranego świadczenia w kwocie 4.000 zł.

Od decyzji tej P. G., dalej skarżąca, złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżąca podniosła, że organ wydał decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty przed zapoznaniem się z wyjaśnieniami strony złożonymi w piśmie z dnia [...] marca 2016 r.

Ponadto zarzuciła, że w podstawie prawnej decyzji wskazano Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów P[...]. na rok akademicki 2015/2016, który nie obowiązywał w dacie wydawania tej decyzji. Zdaniem skarżącej organ dokonał niewłaściwej wykładni przepisu art. 184 ust. 5 P.s.w. Skarżąca uważa, że skoro stypendium przyznano jej na Wydziale [...]. na kierunku, który uprawnia do posługiwania się tytułem magistra, to w jej ocenie spełniła warunki do przyznania stypendium.

OKSP[...] stwierdziła, że skarżąca w roku akademickim 2014/2015 i obecnie, jest studentką studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku [...]. na Wydziale [...]. P. G. ukończyła [...] września 2013 r. studia pierwszego stopnia na Wydziale [...]. P[...]. na kierunku [...].. Oznacza to, że po tej dacie na studiach pierwszego stopnia nie przysługują studentce świadczenia pomocy materialnej.

Nie znajduje uzasadnienia, podniesiony w piśmie P. G. z dnia [...]. marca 2016 r. argument, że studia na kierunku [...]. prowadzą do uzyskania tytułu zawodowego magistra. Skarżąca po ukończeniu obecnych studiów na Wydziale [...]., otrzyma bowiem tytuł zawodowy inżyniera.

Organ wskazał, że wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów za wyniki w nauce zawiera oświadczenia, iż student jest świadomy, że jeżeli po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługuje prawo do stypendium, chyba że kontynuuje studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat oraz o odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej za podanie niezgodnych z prawdą oświadczeń.

W ocenie organu, podpisując się pod wnioskiem o stypendium rektora za wyniki w nauce, złożonym w dniu [...]. października 2014 r. w Dziekanacie Wydziału [...], skarżąca miała wiedzę, iż składa oświadczenie niezgodne ze stanem faktycznym.

Dalej organ wskazał, że informacja o fakcie, że P. G. jest już absolwentką studiów pierwszego stopnia na kierunku [...]., nie była znana pracownikom Dziekanatu Wydziału [...] w dniu składania przez tę studentkę wniosku o stypendium rektora za wyniki w nauce. Dlatego źródłem wiedzy o stanie faktycznym stało się oświadczenie studentki.

Nowymi okolicznościami, istotnymi dla sprawy, których wyjście na jaw uzasadniało wznowienie postępowania w sprawie przyznania stypendium rektora za wyniki w nauce, było uzyskanie w Dziekanacie Wydziału [...] informacji z systemu USOS o ukończeniu przez skarżącą studiów na kierunku [...]..

Po stwierdzeniu faktu, że wypłacone skarżącej w roku akademickim 2014/2015 stypendium rektora za wyniki w nauce, zostało przyznane na podstawie nieprawdziwych danych, rozpoczęto działania prowadzące do zwrotu świadczeń nienależnie pobranych przez studentkę z funduszu pomocy materialnej dla studentów.

Organ stwierdził, że zarzut bezpodstawnego zastosowania § 2 ust. 6 oraz ust. 22 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Politechniki [...] na rok akademicki 2015/2016 jest zasadny, bowiem ten Regulamin nie mógł mieć zastosowania do stanu faktycznego będącego przedmiotem sprawy, jednakże nie wpływa to na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Przepisy wyższego rzędu regulują tę kwestię w analogiczny sposób. Ponadto tożsama regulacja zawarta jest w § 2 ust. 6, ust. 20 i ust. 22 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Politechniki [...] na rok akademicki 2014/2015.

Jak wynika z art. 184 ust. 5 P.s.w. studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nic dłużej niż przez okres trzech lat.

Przepis ten wprowadził zasadę prawa do świadczeń pomocy materialnej do czasu ukończenia jednego kierunku studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym także dla osób studiujących w cyklu dwustopniowym. Z jego brzmienia wynika, iż student, który ukończył już jeden kierunek studiów z tytułem zawodowym magistra lub równorzędnym, nie ma prawa do świadczeń pomocy materialnej na kolejnym kierunku studiów. Prawa tego nie ma również student, który po ukończeniu jednego kierunku studiów pierwszego stopnia kontynuuje naukę na kolejnym kierunku studiów na tym samym poziomie (tj. na studiach pierwszego stopnia). Powyższą zasadę powtarza § 2 ust. 6 Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Politechniki [...] na rok akademicki 2014/2015 (Załącznik do zarządzenia nr 41/2014 Rektora P[...] z dnia 21 sierpnia 2014r.).

Zdaniem organu skarżąca ukończyła studia pierwszego stopnia na kierunku [...] i kontynuuje naukę na Wydziale [...] Politechniki [...] na kolejnym kierunku studiów tego samego stopnia (pierwszego), tj. na kierunku [...] . W tej sytuacji skarżącej nie mogło zostać przyznane stypendium rektora dla najlepszych studentów za wyniki w nauce, a dokonana w tym zakresie wykładnia art. 184 ust. 5 P.s.w. jest prawidłowa.

Organ ponownie rozpatrując sprawę zapoznał się także z wyjaśnieniami strony zawartymi w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., lecz nie podzielił zawartych tam argumentów, za wyjątkiem zarzutu zastosowania niewłaściwego Regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów i doktorantów Politechniki [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, 77, 80 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy,

2. art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który wydał decyzję,

3. art. 9, zdanie ostatnie, k.p.a. poprzez błędne pouczenie skarżącej co do możliwości wniesienia wniosku o przyznanie stypendium przez pracownika Politechniki [...],

4. art. 8 i 10 k.p.a. poprzez nie zachowanie terminów umożliwiających stronie złożenie wyjaśnień.

W uzasadnieniu wskazała, że organ nie wziął pod uwagę wyjaśnień przesłanych w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. Skarżąca podniosła, że nie można zgodzić się z twierdzeniem jakoby w sprawie pojawiły się nowe, istotne okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wniosek o przyznanie stypendium rektora złożyła będąc jednocześnie studentką dwóch kierunków: [...] na roku V oraz [...] na III. Oba kierunki studiowała na Politechnice [...] zatem nie można przyjąć, iż organ o tym nie wiedział. Biorąc pod uwagę zasadę trwałości decyzji administracyjnych wykładnia przesłanek wznowieniowych winna być zawężająca.

Podniosła, iż w roku akademickim 2014/2015 ukończyła I stopień studiów na Politechnice [...] (kierunek [...]) oraz była studentką studiów II stopnia na tym kierunku i studentką na Wydziale [...] Politechniki [...]. Stypendium przyznano jej właśnie na Wydziale [...] , na kierunku który uprawnia do posługiwania po jego ukończeniu tytułem najpierw inżyniera, a po kolejnych dwóch latach magistra, dlatego uważa, że spełniła warunki określone w art. 184 ust. 5 P.s.w.

Dodatkowo wskazała, że mając problemy z prawidłową wykładnią powołanego przepisu, udała się do dziekanatu wydziału transportu Politechniki [...] z pytaniem o możliwość złożenia wniosku. W odpowiedzi usłyszała, iż najlepiej będzie wniosek złożyć i "oni tam wszystko posprawdzają". Zdaniem skarżącej organ należycie tej kwestii nie wyjaśnił, nie przesłuchał świadków na tę okoliczność czym naruszył art. 9 k.p.a. Politechnika [...] nie może się bronić faktem, iż do wniosku o przyznanie stypendium studenci muszą podpisać oświadczenie, które jest wierną kopią art. 184 ust. 5 P.s.w. ze wszystkimi wątpliwościami dotyczącymi tego przepisu.

Skarżąca wskazała, że pobierała stypendium na Politechnice [...] przez 3 lata poprzedzające przyznanie przedmiotowego świadczenia, jednakże na kierunku [...] . W roku 2013/2014 miała możliwość złożenia wniosku zarówno na [...], jak i na [...]. Mając na względzie brak możliwości złożenia wniosku i pobierania stypendium na obu kierunkach jednocześnie oraz błędne pouczenie uzyskane w dziekanacie i wyższą średnią na transporcie, wybrała ten właśnie kierunek i to na nim złożyła wniosek. Zależało jej na otrzymaniu stypendium z uwagi na trudną sytuację materialną.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Rektora Politechniki [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Dodatkowo wyjaśnił, że w dniu wydawania decyzji przez Odwoławczą Komisję Stypendialną co do przyznania skarżącej stypendium komisja ta nie miała możliwości weryfikowania oświadczeń studentów. Taka techniczna możliwość pojawiła się dopiero w roku 2015 r., po wprowadzeniu w systemie USOS możliwości generowania list stypendialnych.

Dalej organ podkreślił, że składając wniosek o przyznanie stypendium skarżąca poświadczyła własnoręcznym podpisem złożenie szeregu oświadczeń, m.in. o tym, że jest świadoma, w jakich sytuacjach wnioskodawcy nie przysługuje prawo do stypendium. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie jest to tożsame z możliwością sprawdzenia przez administrację danego wydziału średniej ocen osoby na tym wydziale studiującej.

Organ wskazał też że nawet gdyby uznać, że jego brak wiedzy o istnieniu istotnej okoliczności faktycznej z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wynikał z własnej winy i zaniedbań (co również jest jednym z argumentów w skardze), to kwestia ta nie ma wbrew twierdzeniom skarżącej znaczenia dla orzeczenia o wznowieniu postępowania administracyjnego. Dla poparcia tego stanowiska przytoczył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

5 listopada 1998 r., III SA 1226/97, LEX nr 35503, z którego wynika, iż "Na mocy art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi który wydał decyzję. Nie jest przy tym istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań, np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy z innych powodów". Nadto skarżąca nie popiera twierdzenia o błędnym pouczeniu żadnymi dowodami. Nie wiadomo kto, w jakich okolicznościach i przede wszystkim jakiej dokładnie treści udzielił pouczenia, które miało wpłynąć niekorzystnie na kwestię ubiegania się przez nią o stypendium.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej,

a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Nadto w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Powołany przepis daje podstawę do uwzględnienia skargi także wtedy, gdy strona nie podniosła w trakcie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego zarzutów będących podstawą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego indywidualnego aktu administracyjnego.

Skarga analizowana pod tym kątem częściowo zasługuje na uwzględnienie, choć z powodów innych niż w niej podniesione. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja w części, w jakiej utrzymuje w mocy pkt 3 poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. oraz pkt 3 decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. nakazujący zwrot nienależnie pobranego świadczenia wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co skutkuje koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.

Wskazać należy, że organ prowadził postępowanie w trybie wznowieniowym. Przepis art.145 § 1 k.p.a. ogranicza przedmiot wznowienia postępowania tylko do sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Granica wznowionego postępowania jest zatem wyznaczona ostateczną decyzją i nie można wyjść poza tę granicę. W sytuacji zatem, gdy przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie wznowionej było przyznanie skarżącej stypendium rektora, to przedmiotem takiego postępowania może być jedynie ta kwestia. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wznowienia wydaje decyzję, w której:

1. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2. uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § l, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Zatem to jedynie decyzja dotychczasowa jest przedmiotem badania i organ może jedynie bądź odmówić jej uchylenia bądź uchylić decyzję dotychczasową i wydać nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Niedopuszczalne jest natomiast rozszerzenie takiego postępowania o jeszcze inne kwestie jak uczynił to organ I instancji w rozpoznawanej sprawie, zobowiązując skarżącą do zwrotu pobranego stypendium.

Stanowiło to zatem rażące naruszenie art. 151 § 1 ust. 2 k.p.a. z uwagi na to, że przepis ten nie daje organowi możliwości orzekania w innej sprawie, która nie była rozpoznawana decyzją dotychczasową.

Z kolei organ odwoławczy, utrzymując w mocy w mocy pkt 3 decyzji z dnia [...] lutego 2016 r., który wydany został z rażącym naruszeniem art. 151 § 1 ust. 2 k.p.a. sam dopuścił się rażącego naruszenia prawa to jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że obowiązek zwrotu świadczenia może zostać orzeczony dopiero, gdy określone świadczenie uznane zostało na podstawie decyzji administracyjnej za nienależnie pobrane. Zatem dopiero wejście do obrotu prawnego decyzji uznającej dane świadczenie za nienależnie pobrane, daje podstawę do procedowania w przedmiocie zwrotu tego świadczenia. Zważyć też należy, że w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym brak jest podstawy prawnej do wydania decyzji administracyjnej w tym trybie. Zwrot świadczeń o charakterze publicznoprawnym musi znajdować umocowanie w ustawie i wydawanych na podstawie ustawy w celu jej wykonania przepisach wykonawczych. Inaczej mówiąc o obowiązkach obywateli mogą decydować wyłącznie przepisy ustawowe, tj. przepisy zawarte w aktach o randze ustawy lub w aktach wydanych na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego. Za takie nie można przyjąć § 2 ust. 6 oraz ust.20 i ust. 22 Regulaminu ustalania wysokości i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów doktorantów Politechniki [...] na rok akademicki 2014/2015 (Załącznik do zarządzenia nr 41/2014 Rektora Politechniki [...] z dnia 21 sierpnia 2014 r.)

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Konkludując stwierdzić zatem należało, że we wskazanym zakresie doszło do rażącego naruszenia przepisom prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 orzekł jak w pkt 1 i 2 wyroku.

Natomiast w pozostałej części skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Spór w sprawie niniejszej dotyczy zastosowania przez organ przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Zatem przesłankami wznowienia na wskazanej podstawie są:

- istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody,

- istniejące w dniu wydania decyzji,

- nieznane organowi, który wydał decyzję.

Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej, zgromadzony materiał dowodowy oraz dokonana przez organ jego ocena w kontekście przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji.

W kontrolowanym postępowaniu "nową okolicznością", zdaniem organu, był fakt ukończenia przez skarżącą w dniu [...] września 2013 r., zatem przed datą wydania ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2013 r. przyznającej sporne stypendium rektora dla najlepszych studentów za wyniki w nauce, studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na Wydziale [...] kierunek [...] Politechniki [...]. Niewątpliwie była to też okoliczność istotna dla sprawy, bowiem zgodnie z art. 184 ust. 5 Studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat.

Skarżąca nie kwestionuje tego faktu, ale uważa, że organowi okoliczność ta powinna być znana z urzędu, bowiem zarówno studia na Wydziale [...] jak i [...] kontynuowała na tej samej uczelni Politechnice [...] . Sąd podziela stanowisko organu, jako nienaruszające prawa, że ukończenie przez skarżącą studiów pierwszego stopnia było okolicznością nową, nieznaną organowi w dniu wydawania decyzji o przyznaniu P. G. stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, element nowości dotyczy organu (okoliczności mają być nowe w odniesieniu do organu), który nie znał tych okoliczności i nie dysponował nimi. Chodzi zatem o okoliczności "nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę", przy czym – jak wskazuje większość orzeczeń- nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań (np. niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego), czy z innych powodów (vide wyroki z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1256/10; wyrok z dnia 18 grudnia 2013 r., IV SA/Po 838/13, wyrok z dnia 20 października 2016 r. II SA/Bk 451/16 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sądy wskazują wręcz, że nowe okoliczności faktyczne dotyczą tylko tych nowo odkrytych dowodów lub okoliczności, lub po raz pierwszy zgłoszonych w postępowaniu, a więc takich, o których organ nie wiedział bez względu na przyczyny braku tej wiedzy (wyrok z dnia 4 grudnia 2014 r., II OSK 1200/13, CBOSA).

Większość orzeczeń łączy element niewiedzy organu o nowej okoliczności z samym faktem niewiedzy, niezależnie od przyczyn leżących lub nie po stronie organu. To stanowisko Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela. Niewątpliwie przepisy o wznowieniu postępowania chronią stan praworządności i są wyjątkiem od zasady niewzruszalności decyzji ostatecznej (art. 16 § 1 k.p.a.). Brzmienie przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. nie różnicuje "niewiedzy organu o nowych okolicznościach" w zależności od powodów tej niewiedzy. Stąd też Sąd zgadza się z przeważającym w orzecznictwie stanowiskiem, że brak znajomości organu co do nowych okoliczności może wystąpić "bez względu na przyczyny tej niewiedzy", bowiem wystarczy jedynie, że z badanego materiału dowodowego nie wynikały okoliczności faktyczne lub dowody, których istnienie później, po wydaniu decyzji ostatecznej, ujawniono. Przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zachodzi wówczas, gdy organ w dniu orzekania nie posiada wiedzy o okolicznościach mających wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, a zatem wystarczające jest ustalenie, że z badanego przed wydaniem decyzji ostatecznej materiału dowodowego nie wynikały okoliczności lub dowody później ujawnione.

Okoliczność, że P. G. ukończyła już studia pierwszego stopnia nie była okolicznością poddaną badaniu w momencie rozstrzygania o prawie skarżącej do stypendium rektora dla najlepszych studentów tj. w momencie wydawania decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. Tym samym była okolicznością nową, nieznaną organowi w dniu orzekania, a mającą istotne znaczenie dla sprawy – w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Ustalenie przez organ "nowej okoliczności" spowodowało konieczność jej oceny tj. ustalenia czy zachodzą przesłanki do nabycia przez skarżącą prawa do stypendium rektora dla najlepszych studentów.

Stosownie do art. 173 ust. 1 P.s.w., student może ubiegać się o pomoc materialną ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie: 1) stypendium socjalnego, 2) stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, 3) stypendium rektora dla najlepszych studentów, 4) stypendium ministra za wybitne osiągnięcia. Określone w art. 173 ust. 1 P.s.w. prawo do pomocy materialnej przysługuje zatem studentowi, czyli osobie kształcącej się na studiach wyższych (zob. art. 2 ust. 1 pkt 18k P.s.w.), które ustawa definiuje jako studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia lub jednolite studia magisterskie, prowadzone przez uczelnię do tego uprawnioną (zob. art. 2 ust. 1 pkt 5 P.s.w.).

Zdaniem Sądu organ dokonał prawidłowej wykładni art. 184 ust. 5 P.s.w., który wprowadził zasadę prawa do świadczeń pomocy materialnej, w tym prawa do stypendium rektora dla najlepszych studentów, do czasu ukończenia jednego kierunku studiów, bowiem studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173 ust. 1 P.s.w. Warunkiem zachowania prawa do tych świadczeń, jest kontynuacja studiów po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Skarżąca ukończyła studia pierwszego stopnia i rozpoczęła kolejne studia pierwszego stopnia na kierunku [...] . Studia te nie kończą się uzyskaniem tytułu magistra lecz inżyniera, który nie jest tytułem równorzędnym w stosunku do magistra. Aby uzyskać ten tytuł skarżąca musi podjąć studia drugiego stopnia. Zatem w tym przypadku nie została spełniona przesłanka kontynuowania studiów na drugim kierunku studiów w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra. W tej sytuacji skarżącej nie powinno być przyznane stypendium rektora dla najlepszych studentów za wyniki w nauce.

Prawidłowo zatem organ uchylił ostateczną decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. i odmówił skarżącej przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów za wyniki w nauce.

Nie zasługują zatem na uwzględnienie zarzuty skargi . Jak wyjaśniono, organ trafnie zastosował w sprawie podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., nie dokonał dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, ale dokonał jej w kontekście zastosowanej podstawy wznowienia, zaś ocena ta nie narusza prawa. Nie mógł prowadzić do uwzględnienia skargi zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego tj. zasady wyjaśniania stanu faktycznego na podstawie całokształtu zgormadzonego materiału dowodowego i konieczności poszukiwania dowodów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 7 k.p.a.), budzenia zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), informowania (art. 9 K.p.a.).

Także postawiony w skardze zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. jest nieskuteczny. Co prawda organ powinien zachować ustalony termin na złożenie wyjaśnień przez skarżącą, a tego nie uczynił, jednakże naruszenie to nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy. Skarżąca otrzymała postanowienie o wznowieniu postępowania, następnie wydaną w nim decyzję pierwszoinstancyjną, złożyła odwołanie, doręczono jej decyzję drugoinstancyjną i miała rozeznanie w okolicznościach sprawy. Nadto, przedmiotem postępowania wznowionego nie była ocena sprawy po raz wtóry w jej całokształcie. Orzeczono końcowo uznając, że nie była uprawniona do stypendium – uchylono decyzję przyznającą to świadczenie i odmówiono jego przyznania bez naruszenia art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Również, mimo że zasadny, nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut powołania się przez organ na wewnętrzne przepisy prawa, które nie miały zastosowania w stanie faktycznym sprawy, bowiem również nie miał on istotnego wpływu na wynik sprawy. Przesłanki negatywne przyznania stypendium rektora dla najlepszych studentów zawarte zostały w ustawie - art. 184 ust. 5 P.s.w. i przepis ten jak wyżej wyjaśniono został prawidłowo zastosowany przez organ.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 wyroku - oddalono skargę w pozostałej części. Orzeczenie o kosztach zostało wydane na podstawie art. 200 P.p.s.a.