Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 225/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31zo ust. 1, art. 31zq ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Krzykowski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 25 lutego 2022 r. nr 230000/71/1/2022-RDZ w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

I Spółka z organiczną odpowiedzialnością z siedzibą w M. (dalej jako strona, skarżąca) 3 kwietnia 2020 r. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec, kwiecień , maj 2020 r.

Decyzją z 3 sierpnia 2020 r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako organ, Zakład, ZUS) odmówił stronie zwolnienia z opłacania składek za maj 2020 r.

Decyzją z 28 sierpnia 2020 r., organ utrzymał w mocy powyższą decyzję z 3 sierpnia 2020 r. umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 2 czerwca 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres maj 2020r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 27 stycznia 2021r., sygn. akt I SA/Ol 660/20 (prawomocnym od 18 marca 2021r.), uchylił ww. decyzję. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ZUS nie rozpatrzył w sposób prawidłowy odwołania. Rozpatrując sprawę po raz pierwszy ZUS odmówił przyznania płatności. W konsekwencji w postępowaniu odwoławczym ZUS nie był uprawniony do wydania decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji, umarzającej postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku. W postępowaniu odwoławczym mógł ewentualnie utrzymać w mocy decyzję o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres maj 2020 r. Wskazano również, że decyzja powinna być poprzedzona analizą stanu faktycznego i prawnego. W szczególności, czy termin został przekroczony. I czy w przypadku jego przekroczenia, ZUS miał podstawę prawną, do badania przyczyn przekroczenia terminu do złożenia dokumentacji rozliczeniowej.

Decyzją z 2 marca 2021 r., Zakład uchylił decyzję z 3 sierpnia 2020 r. i przekazał ją do ponownego rozpatrzenia.

W dniu 24 czerwca 2021 r. wydana została decyzja odmawiająca prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za maj 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 21 października 2021r., sygn. akt I SA/OI 582/21 (prawomocnym od 14 grudnia 2021 r.) uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że warunkiem wydania legalnej decyzji administracyjnej jest uprzednie wszechstronne i wyczerpujące ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w jego całokształcie. Takie obowiązki organu administracji publicznej wynikają wprost z przepisów art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej jako k.p.a.). Decyzja o odmowie zwolnienia ze składek musi ponadto zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne sporządzone zgodnie z regułami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. Na potrzebę dokonania wszechstronnego i wyczerpującego ustalenie stanu faktycznego niniejszej sprawy przez organ i dokonania jego oceny, zwracał także uwagę tutejszy Sąd w wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 27 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 660/21, którym na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.) związany był organ oraz sąd rozpatrujący ponownie sprawę. Organ, pomimo podjęcia próby zweryfikowania prawdziwości przedstawionego przez Spółkę dokumentu wygenerowanego z programu "Płatnik", z którego wynika, iż dokumenty rozliczeniowe za miesiąc maj 2020 r. zostały wysłane 16.06.2020 r., nie sprostał jednak wymaganiom stawianym przez powołane powyżej przepisy k.p.a., a tym samym nie zrealizował wytycznych tutejszego Sądu zawartych w ww. prawomocnym wyroku.

Dokonane przez organ ustalenia na drodze służbowej, udokumentowane w aktach sprawy w postaci niepotwierdzonych za zgodność z oryginałem wydruków z poczty służbowej znane organowi z urzędu nie wymagały dowodu, to jednak winny być zakomunikowane stronie (art. 77 § 4 k.p.a.). Tymczasem, jak wynika z akt sprawy organ z naruszeniem ww. przepisów ani nie zakomunikował Spółce faktów, które były mu znane z urzędu ani nie umożliwił jej wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, zaniedbując także obowiązek wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Dokonanie ustaleń faktycznych w zakresie daty złożenia przez Spółkę dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. na takim materiale dowodowym Sąd uznał za sprzeczne z zasadami wynikającymi z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd wskazał także, że w aktach sprawy znajduje się niepotwierdzona za zgodność z oryginałem wiadomość elektroniczna uzyskana od Spółki 25 marca 2021 r. Nie wiadomo jednak, czy to do treści tej wiadomości nawiązał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podając, że data 08.07.2020 r. widnieje także na przesłanym przez Spółkę potwierdzeniu nadania przesyłki w postaci oryginalnego, elektronicznego pliku zapisanego na komputerze użytkownika programu "Płatnik" bezpośrednio po wysyłce dokumentacji. Nie wiadomo także na jaką okoliczność Spółka nadesłała tą wiadomość, czy nastąpiło to w wykonaniu wezwania organu, czy z własnej inicjatywy strony, a ponadto także z tą częścią materiału dowodowego Spółka nie została zapoznana przed wydaniem decyzji. W tych okolicznościach także tej wiadomości nie można nadać mocy dowodowej. Wbrew wytycznym zawartym w ww. prawomocnym wyroku tutejszego Sądu, a zatem z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., organ nie odniósł się także do wszystkich zarzutów podniesionych przez Spółkę w odwołaniu i skardze, które zostały podtrzymane także w rozpatrywanej skardze, a dotyczących niezgodności stanowiska organu ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym polegającym na braku uwzględnienia wyjaśnień Spółki dotyczących terminów wysyłki dokumentów, potwierdzonych na dokumencie "Informacja o wysyłce i potwierdzeniu" wygenerowanym z programu "Płatnik". Spółka konsekwentnie podnosi bowiem, że dokonała terminowego złożenia dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. (16.06.2020 r.), a widniejący termin przyjęcia dokumentów za miesiąc maj 2020 r. do organu w dniu 08.07.2020 r. wynika z błędnego lub powolnego działania organu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w żaden sposób nie odniósł się do tego twierdzenia Spółki.

Opisane powyżej naruszenia przepisom postępowania przez organ miały istotny wpływ na wynik sprawy. Jak podano, bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przyczyną odmowy zwolnienia Spółki z opłacenia składek za maj 2020 r. było złożenie przez płatnika dokumentów rozliczeniowych po 30.06.2020 r., a więc niespełnienie przez Spółkę warunku określonego w art. 31zo ust. 3 ustawy COVID-19. Jednak w ocenie Sądu, zgromadzony przez organ dotychczas materiał dowodowy nie jest wystarczający do skutecznego zakwestionowania twierdzenia Spółki o złożeniu tych dokumentów 16.06.2020 r.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien zatem przeprowadzić czynności dowodowe zmierzające do ustalenia rzeczywistej daty złożenia przez Spółkę dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. uwzględniając ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku o zwolnienie z opłacania składek za maj 2020 r. Zakład zaskarżoną obecnie do Sądu decyzją z 25 lutego 2022 r. odmówił stronie prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r.

W uzasadnieniu organ przytoczył treść art. 31zo ust 1, art. 31zq ust 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19; innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, ze zm., dalej jako ustawa Covid). Wskazując, że podczas postępowania zgromadzono następującą dokumentację:

1) Dokumenty zgromadzone z urzędu:

- akta płatnika zawierające dokumentację zgłoszeniową i rozliczeniową

- wyjaśnienia od Centrum Wsparcia Informatycznego Zakładu zawierające opinię co do rzeczywistego wysłania deklaracji rozliczeniowej za maj 2020 r.,

2) Dokumenty przedłożone przez płatnika;

- wydruki z programu PŁATNIK "informacja o wysyłce i potwierdzeniu",

- potwierdzenie nadania przesyłki w postaci oryginalnych plików elektronicznych

- zrzuty ekranowe z programu PŁATNIK przesłane elektronicznie przez płatnika.

Organ stwierdził, że warunkiem zwolnienia z opłacenia składek było złożenie przez płatnika dokumentów rozliczeniowych do 30 czerwca 2020 r. Dokumenty rozliczeniowe za marzec 2020 r. zostały złożone 13 maja 2020 r., za kwiecień 12 maja 2020 r. Należności za okres od marca do kwietnia 2020r., zostały objęte zwolnieniem z opłacenia składek, o czym strona została poinformowana pismami z dnia 11 czerwca 2020 r.

W wyniku analizy danych znajdujących się Kompleksowym Systemie Informatycznym Zakładu stwierdzono, że deklaracja rozliczeniowa za czerwiec 2020 r. została przesłana do Zakładu 8 lipca 2020 r. Twierdzenie strony o wysyłce dokumentów za maj w dniu 16 czerwca 2020 r. nie zasługuje na uwzględnienie. W informacji o wysyłce i potwierdzeniu z programu PŁATNIK, przesłanej przez stronę, widnieje data nadania potwierdzenia 16.06.2020, data przyjęcia przesyłki 08.07.2020. Zgodnie z zasadą funkcjonowania programu PŁATNIK, zawsze najpierw następuje przyjęcie przesyłki, a dopiero potem w sposób automatyczny generowane jest potwierdzenie. Sytuacja ta jest widoczna w przesłanych, również przez stronę, informacjach o wysyłce i potwierdzeniu za pozostałe miesiące - data nadania potwierdzenia jest o sekundy późniejsza niż data przyjęcia przesyłki. Datę nadania przesyłki potwierdza również identyfikator potwierdzenia, który wystawiany jest natychmiast po wysyłce dokumentu i gwarantuje wysyłającemu jego przyjęcie. Wartość tego identyfikatora w drugim członie wskazuje na czas przekazania przesyłki. W przypadku maja wygenerowany został identyfikator PW+000009465+20200708101827-1D i wskazuje datę nadania przesyłki na 8 lipca 2020 r. Data 8 lipca 2020 r. widnieje również w potwierdzeniu nadania przesyłki w plikach z programu PŁATNIK przesłanych przez stronę elektronicznie do Zakładu z dnia 8 lipca 2021 r. Ponadto w piśmie z 10 sierpnia 2020 r. będącym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy Spółka stwierdziła, że brak wysyłki dokumentu rozliczeniowego za maj został zauważony dopiero dnia 8 lipca 2020 r., kiedy sporządzana była deklaracja za czerwiec 2020 r. W piśmie znajduje się wyraźne stwierdzenie, że nie sprawdzona została wysyłka deklaracji za maj.

W konstatacji organ wskazał, że nie przysługuje stronie prawo do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek wynikających na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za maj 2020 r.

Na powyższą decyzję strona wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, a mianowicie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art, 11 k.p.a. i art, 7 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. wyrażających się w zaniechaniu wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, mimo istniejącego obligu w tym zakresie, co narusza ww. zasady.

2. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. w zw. z art. 58 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Zakład wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony, w szczególności poprzez nieuwzględnienie zgłaszanych przez skarżącą okoliczności świadczących o braku zawinienia w niedochowaniu terminu do złożenia deklaracji rozliczeniowych warunkujących przyznanie ulgi w składkach za miesiąc maj 2020 roku i niepodjęcie żadnych decyzji w tej materii, nawet pomimo zobowiązań wynikających z prawomocnego orzeczenia WSA w Olsztynie;

3. przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 31zo ustawy o COVID19 poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uzasadniona w okolicznościach niniejszej sprawy jest odmowa zwolnienia skarżącą od opłacania składek na rzecz organu, w sytuacji gdy prawidłowa ocena dowodów zebranych w sprawie i okoliczności podnoszonych przez skarżącą winno zobligować ZUS do wydania odmiennej decyzji.

W uzasadnieniu dodatkowo wskazano, że w treści wyroku z dnia 17 czerwca 2021 roku WSA w Olsztynie wskazywał na potrzebę podjęcia przez ZUS czynności mających na celu wyjaśnienie okoliczności związanych z niedochowaniem terminu złożenia wymaganej do zwolnienia dokumentacji. Zakład wskazał wyłącznie, że po ich stronie nie było żadnej awarii systemowej. Tymczasem, to biuro wskazywało na problem z ich strony, co uniemożliwiało złożenie dokumentów w wymaganym terminie. Sąd wyraźnie wskazał potwierdzając taki stan rzeczy, że organ powinien rozpatrzeć, czy przedmiotowe wystąpienie nie stanowi, w związku z tym wniosku o przywrócenie terminu złożonego w trybie art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., a jego celem dopełnienie czynności, o której jest mowa w art. 31zq ust. 3 ustawy Covid 19. Zakład w tym kierunku nie zrobił nic, nie odnosząc się do tego w żaden sposób.

W skardze skarżący podniósł, że Sąd w prawomocnym wyroku wskazywał, że organ powinien też wyjaśnić, czy rzeczywiście do takiej awarii doszło, kiedy do niej doszło i czy miało to wpływ na możliwość przesłania deklaracji w określonym przez prawo. Ustalenie dokładnego czasu ewentualnej awarii jest bowiem istotne w kontekście treści art. 58 § 2 k.p.a., który stwierdza, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Tymczasem Zakład ustalając stan faktyczny sprawy całkowicie pominął tę okoliczność.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na wniosek organu skarżąca wyraziła zgodę na rozpoznane sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako p.p.s.a.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie organ wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, zaś skarżąca wyraziła na to zgodę. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Rozpoznając niniejszą skargę w pierwszej kolejności wskazać należy, że zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy stanowi okoliczność, że przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem dwukrotnego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie. Pierwszy raz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z 27 stycznia 2021r., sygn. akt I SA/Ol 660/20 uchylił decyzję z 28 sierpnia 2020 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 2 czerwca 2020 r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za okres maj 2020r. Drugi raz Sąd wyrokiem z 21 października 2021r., sygn., akt I SA/OI 582/21 uchylił decyzję z 24 czerwca 2021 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania składek za maj 2020 r. Tym samym podkreślenia wymaga, że w niniejszym przypadku zastosowanie znajdzie art. 153 oraz 170 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Stosownie zaś do treści art. 170 orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Przy czym podkreślić należy, że pomimo użycia w art. 153 p.p.s.a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376).

Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12 ), z którym skład orzekający rozpoznający przedmiotową sprawę w pełni się zgadza: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżoną decyzję Sądu jest, więc weryfikacja, czy organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań poprzednio wydanych wyroków w tej sprawie, szczególnie w wyroku z 21 października 2021r. W wyroku tym Sąd wskazał, na potrzebę dokonania wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy przez organ i dokonania jego oceny. Na powyższą kwestię zwracał także uwagę tutejszy Sąd w wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 27 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Ol 660/21. W orzeczeniu tym (prawomocnym) sformułowano, bowiem wytyczne dotyczące analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy uwzględniającej podnoszone przez Spółkę argumenty i zgłaszane dowody.

Kluczowym dla oceny czy zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku z 21 października 2021 r. zostały wykonane jest ustalenie czy organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie daty złożenia przez Spółkę dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. Jak wytknął bowiem Sąd w sprawie I SA/OI 582/21, cyt.: "W aktach sprawy znajduje się ponadto niepotwierdzona za zgodność z oryginałem wiadomość elektroniczna uzyskana od Spółki 25 marca 2021 r. (k. 59 verte akt adm.). Nie wiadomo jednak, czy to do treści tej wiadomości nawiązał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podając, że data 08.07.2020 r. widnieje także na przesłanym przez Spółkę potwierdzeniu nadania przesyłki w postaci oryginalnego, elektronicznego pliku zapisanego na komputerze użytkownika programu "Płatnik" bezpośrednio po wysyłce dokumentacji. Nie wiadomo także, na jaką okoliczność Spółka nadesłała tą wiadomość, czy nastąpiło to w wykonaniu wezwania organu, czy z własnej inicjatywy strony (...)".

Sąd w ww. sprawie ocenił, że organ naruszył ponadto art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., czego wyrazem jest brak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ potraktował, bowiem materiał dowodowy wybiórczo i w żaden sposób nie wyjaśnił dlaczego odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodowi przedstawionemu przez Spółkę w postaci dokumentu "Informacja o wysyłce i potwierdzeniu" wygenerowanego z programu "Płatnik", z którego jednoznacznie wynika, iż dokumenty rozliczeniowe za miesiąc maj 2020 r. zostały wysłane 16.06.2020 r. Spółka konsekwentnie podnosiła bowiem, że dokonała terminowego złożenia dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. (16.06.2020 r.), a widniejący termin przyjęcia dokumentów za miesiąc maj 2020 r. do organu w dniu 08.07.2020 r. wynika z błędnego lub powolnego działania organu.

Sąd zauważył, że "pracownik organu (Z. K., Kierownik Centrum Serwisu Informatycznego ZUS), do której zwrócono się drogą służbową o wyjaśnienie tej kwestii, wskazywała na brak fachowej wiedzy odnośnie działania programu "Płatnik". Nie jest natomiast wiadomym, czy taką wiedzę posiada "Service Desk", który automatycznie generował odpowiedzi na zapytania organu kierowane w tej sprawie, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest oceny organu w tym zakresie".

Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd nakazał, aby przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przeprowadził czynności dowodowe zmierzające do ustalenia rzeczywistej daty złożenia przez Spółkę dokumentów rozliczeniowych za maj 2020 r. uwzględniając ocenę prawną zawartą w niniejszym orzeczeniu.

Oceniając obecnie zaskarżoną decyzję z 25 lutego 2022 r., Sąd doszedł do wniosku, że nie wypełnia ona zaleceń zawartych we wskazywanych powyżej prawomocnych wyrokach z dnia 27 stycznia 2021r., sygn. akt I SA/Ol 660/20 oraz z 21 października 2021r., sygn. akt I SA/OI 582/21. Bezsporne jest, że organ nie dokonał żadnych czynności dowodowych po zwrocie akt po ponownym wyroku uchylającym. Doręczenie prawomocnego orzeczenia i zwrot akt z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie do organu nastąpił 22 grudnia 2021 r. (k. 101-106 akt administracyjnych). W dniu 28 grudnia 2021 r. Wydział Obsługi Prawnej Zakładu przesłał akta sprawy do Inspektoratu. W dalszej kolejności w aktach sprawy znajduje się jedynie pismo organu z 25 stycznia 2022 r. (k. 108) informujące o zakończeniu postępowania dowodowego i prawie do wypowiedzenia się strony co do zebranych dowodów i zaskarżona decyzja z dnia 25 lutego 2022 r.

Tym samym wywody poczynione w uzasadnieniu wyroku z dnia 21 października 2021 r. dalej pozostają w pełni aktualne. Po raz kolejny doszło, więc do naruszenia przez organ przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jak podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przyczyną odmowy zwolnienia Spółki z opłacenia składek za maj 2020 r. było złożenie przez płatnika dokumentów rozliczeniowych po 30.06.2020 r., a więc niespełnienie przez Spółkę warunku określonego w art. 31zo ust. 3 ustawy Covid 19. Jednak w ocenie Sądu, zgromadzony przez organ dotychczas materiał dowodowy w dalszym ciągu nie jest wystarczający do skutecznego zakwestionowania twierdzenia Spółki o złożeniu tych dokumentów 16.06.2020 r. Opisane powyżej uchybienia przepisom postępowania uniemożliwiają bowiem nadanie zgromadzonym w sprawie dokumentom mocy dowodowej.

Podsumowując, zarzuty podniesione w skardze należało uznać za zasadne, natomiast przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Zakład winien zastosować się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia oraz w orzeczeniach poprzednio wydanych przez Sąd tj. w wyroku z dnia 27 stycznia 2021r., sygn. akt I SA/Ol 660/20 oraz z dnia 21 października 2021r., sygn. akt I SA/OI 582/21.

Biorąc zatem pod uwagę, iż organ naruszył przepisy art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c tej ustawy – uchylił zaskarżoną decyzję.