Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1598/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6201 Prawo wykonywania zawodu lekarza, aptekarza pielęgniarki, położnej
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Rada Lekarska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11
journal: Dz.U. 1997 nr 28 poz 152
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodzie lekarza.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 październik 2013 r. sprawy ze skargi R. S. i A.S. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]. w przedmiocie zobowiązania do odbycia przeszkolenia I. uchyla zaskarżoną uchwałę oraz poprzedzającą ją uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej z dnia [...]lutego 2010 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego R. T. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł. (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy).


UZASADNIENIE

Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej, dalej NRL, uchwałą z dnia [...] czerwca

2010 r. ([...].), na podstawie art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 2 grudnia 2009 r. o

izbach lekarskich (Dz.U. Nr 219, poz. 1708), uchwały Naczelnej Rady Lekarskiej z dnia [...] lutego 2010 r. ([...]) w sprawie upoważnienia Prezydium NRL do działania w imieniu NRL oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks

postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpoznaniu odwołania R. S. - utrzymało w mocy uchwałę Okręgowej Rady Lekarskiej w [...], dalej ORL, z dnia [...] lutego 2010 r. ([...]), która na podstawie art. 11 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz.U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm.), zobowiązała lekarza dentystę R. S., posiadającą prawo wykonywania zawodu lekarza i dentysty, do odbycia trzymiesięcznego uzupełniającego przeszkolenia.

Organ wskazał, że uchwałą z dnia [...] października 2009 r. ([...]) ORL w

[...] powołała Komisję do wydania opinii o przygotowaniu zawodowym lekarza

dentysty R. S. wobec uzasadnionego podejrzenia niedostatecznego

przygotowania zawodowego w związku z doniesieniami o nieznajomości R. S. języka polskiego niezbędnego do wykonywania zawodu lekarza w Polsce. Prezydium NRL uchwałą z dnia [...] grudnia 2009 r. ([...]) utrzymało w mocy powyższą uchwałę.

Powołana Komisja w dniu [...] lutego 2010 r. przeprowadziła rozmowę z R.

S. na tematy ogólne oraz dotyczące fachowych procedur dentystycznych i

stwierdziła trudności w porozumiewaniu się w języku polskim z potencjalnym pacjentem oraz problemy z nazewnictwem niektórych procedur stomatologicznych.

Z tych względów ORL w [...] wydała, w oparciu o art. 11 cyt. ustawy o

zawodach lekarza i lekarza dentysty, opisaną na wstępie uchwałę nr [...].

Organ podał, że w sprawozdaniu z powyższej rozmowy jednoznacznie

stwierdzono trudności w porozumiewaniu się przez lekarza w języku polskim oraz

problemy z nazewnictwem niektórych procedur stomatologicznych i z tych względów

zaproponowano 3 - miesięczne doszkolenie.

Z pisma koordynatora stażu lekarza dentysty A. K. z dnia 1 października

2009 r. skierowanego do ORL w [...] wynika, iż lekarz dentysta R. S.

ukończyła studia w języku angielskim. W okresie stażu opanowała w stopniu

podstawowym wymagane umiejętności lekarza stażysty, a ponadto ma duże trudności

w porozumiewaniu się w języku polskim, jak również w polskim nazewnictwie. Zdaniem

koordynatora stażu, nie spełnia norm dotyczących porozumiewania się w relacji lekarz-

pacjent. Podobne stanowisko koordynator stażu zaprezentowała w opinii zawodowej w

karcie stażu podyplomowego.

Zdaniem organu II instancji, powyższe okoliczności uzasadniają konieczność

zobowiązania lekarza dentysty R. S. do odbycia przeszkolenia.

Skargę na powyższą uchwałę złożyła A. S. oraz R. S..

Skarżące stwierdziły, że nie mają problemu ze znajomością języka polskiego,

niezbędnego do wykonywania zawodu. Zarzuciły, że przeszkolenie nie uzupełni ich

znajomości języka polskiego., a nadto, nie zdążyły zapoznać się z aktami sprawy.

Wyrokiem z dnia 25 maja 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1410/10, Wojewódzki

Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R. S. i A. S.

Sąd wskazał, że A. S. nie wykazała interesu prawnego w skarżeniu

uchwały Prezydium NRL z dnia [...] czerwca 2010 r. w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z

dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

bowiem dotyczy ona wyłącznie R. S.

Sąd podniósł, iż stwierdzenie zaistnienia uzasadnionego podejrzenia

niedostatecznego przygotowania lekarza do wykonywania zawodu ustawodawca

pozostawił wyłącznie uznaniu okręgowej rady lekarskiej, a wyrazem tego uznania jest

właśnie powołanie komisji w celu wydania opinii o przygotowaniu zawodowym lekarza.

Ustawa nie precyzuje, na jakiej podstawie komisja ustala, czy stopień przygotowania

zawodowego jest dostateczny. Brak jest więc jasności, czy opinia o przygotowaniu

zawodowym lekarza ma być wydana na podstawie dokonanej przez komisję obserwacji

jego działalności praktycznej, analizy sporządzonej przez niego dokumentacji

medycznej, rozmowy fachowej czy też egzaminu z przedmiotów zawodowych.

Z R. S. przeprowadzono rozmowę w dniu [...] lutego 2010 r., z której

sporządzono protokół jednoznacznie stwierdzający trudności w porozumiewaniu się

przez lekarza w języku polskim oraz problemy z nazewnictwem niektórych procedur

stomatologicznych i zaproponowano trzymiesięczne doszkolenie, a R. S.

propozycje tę przyjęła. Sąd podkreślił, że żadne przepisy szczególne nie regulują

kwestii formalnych dotyczących zawartości takiego protokołu, jednak zastosowanie do

nich ma art. 76 k.p.a., w myśl którego, dokument urzędowy stanowi dowód tego co

zostało w nim stwierdzone. Choć nie wyklucza się możliwości przeprowadzenia dowodu

przeciwko treści takiego dokumentu, jednak w sprawie niniejszej dowód taki nie został

przeprowadzony.

Po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej R. S. Naczelny Sąd Administracyjny

wyrokiem z dnia 22 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 196/12, uchylił zaskarżony wyrok w

części oddalającej skargę R. S. i w tym zakresie przekazał sprawę

Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

NSA powołał art. 11 ust. 1 i ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Wyjaśniając pojęcie "przygotowanie zawodowe", o jakim mowa w art. 11 ust. 1 cyt.

wskazał, na treść art. 5 cyt. ustawy oraz § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29

czerwca 2009 r. w sprawie zakresu znajomości języka polskiego w mowie i piśmie,

niezbędnej do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty na terytorium

Rzeczypospolitej Polskiej oraz egzaminu ze znajomości języka polskiego, niezbędnej

do wykonywania zawodu lekarza, lekarza dentysty (Dz. U. z 2009 r. Nr 108, poz. 908),

dalej rozporządzenie.

Sąd stwierdził, że działania komisji muszą odpowiadać standardom odpowiednim

do wagi następstw, jakie mogą za sobą pociągnąć. Ewentualna negatywna ocena

przygotowania zawodowego powodować może konieczność odbycia przez osobę

ocenianą przeszkolenia, które obciążać kosztami będzie tę właśnie osobę. Ocena

komisji nie może zatem być wydawana pochopnie i musi zostać poprzedzona wnikliwą

analizą wszystkich okoliczności danej sprawy. Z pewnością jednym z elementów tej

oceny jest obowiązkowa rozmowa, jaką komisja zobligowana jest przeprowadzić z

lekarzem podlegającym opiniowaniu.

W ocenie Sądu II instancji stwierdzony przez Komisję brak przygotowania

zawodowego lekarza winien znajdować odzwierciedlenie w materiale dowodowym

poddającym się ocenie. Brak w aktach szczegółowego odzwierciedlenia treści

przeprowadzonych rozmów przez komisję z lekarzem czyni kontrolę opinii, a przez to

podjętego na jej podstawie zobowiązania iluzoryczną. Protokół z posiedzenia

Okręgowej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2010 r. sporządzono w sposób

lakoniczny i to w stopniu nie pozwalającym na rzetelną ocenę rozmowy, jaka odbyła się

z R. S. - wbrew art. 67, 68 k.p.a., mających w niniejszej sprawie

zastosowanie. Zabrakło informacji co do tego, jak przebiegała rozmowa, jakie pytania

zadawała komisja, jakie problemy z komunikacją, czy też z nazewnictwem procedur

ujawniły się w trakcie trwania rozmowy. Informacje te winny dokumentować, czy badany

posiada znajomość języka polskiego w stopniu, o którym stanowi § 1 rozporządzenia

Ministra Zdrowia z dnia 29 czerwca 2009 r. w sprawie zakresu znajomości języka

polskiego. Oparcie ustaleń na niekompletnie zgromadzonym materiale dowodowym

skutkować musi przyjęciem wadliwości wydanych rozstrzygnięć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając

sprawę, zważył, co następuje:

W świetle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego w

powyższym wyroku - które stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze

zm.), dalej p.p.s.a., wiąże Sąd ponownie orzekający w sprawie, Sąd zobowiązany był

raz jeszcze ocenić przeprowadzone postępowanie, z uwzględnieniem wskazań

Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Powołana przez ORL w [...] do wydania opinii o przygotowaniu

zawodowym R. S. komisja na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2010 r.

przeprowadziła rozmowę z lekarzem dentystą R. S. Podczas rozmowy

Komisja stwierdziła trudności skarżącej w porozumiewaniu się w języku polskim z

potencjalnym pacjentem oraz problemy z nazewnictwem niektórych procedur

stomatologicznych. Na podstawie powyższych ustaleń ORL w [...] podjęła w dniu

[...]lutego 2010 r. uchwałę nr [...], zobowiązującą lekarza dentystę R.

S. do odbycia przeszkolenia uzupełniającego, które to stanowisko podzieliło.

Prezydium NRL nie w uchwałę z dnia [...] czerwca 2010 r.

Na wstępie podkreślić zatem trzeba, że zgodnie z przepisami art. 11 ust. 1 i ust.

2 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty (w brzmieniu

obowiązującym w dniu wydania ww. uchwał - Dz.U. z 2008 r. Nr 136, poz. 857 ze zm.)

jeśli okręgowa rada lekarska stwierdzi, że istnieje uzasadnione podejrzenie

niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza, powołuje komisję złożoną z

lekarzy o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych, która wydaje opinię o

przygotowaniu zawodowym tego lekarza. Okręgowa rada lekarska na podstawie opinii

komisji może zobowiązać lekarza do odbycia uzupełniającego przeszkolenia.

Pojęcie "przygotowanie zawodowe", oznacza niewątpliwie spełnienie wszystkich

wymogów stawianych przez prawo osobom ubiegającym się o prawo wykonywania

zawodu lekarza dentysty. Wymogi te zostały wymienione m.in. w przepisach art. 5 ust.

1 oraz ust. 2 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Ostatnia z powyższych

regulacji, obok wymogu spełnienia warunków określonych w ust. 1 wskazuje, że prawo

do wykonywania zawodu lekarza dentysty przyznawane jest osobie, która włada

językiem polskim w mowie i piśmie w zakresie niezbędnym do wykonywania zawodu lekarza dentysty, określonym w cyt. rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 czerwca 2009 r. Z wymogu tego wyłączone są osoby, które ukończyły studia medyczne w języku polskim.

W § 1 w pkt. 1-4 cyt. rozporządzenia określono szczegółowo zakres w jakim

lekarz dentysta obowiązany jest znać język polski w mowie i piśmie, to jest w stopniu

umożliwiającym 1) stosowanie w mowie i piśmie prawidłowej terminologii medycznej,

obejmującej mianownictwo anatomiczne, fizjologiczne, patofizjologiczne, stanów

metabolicznych, rozpoznań, stanów chorobowych, procedur i zabiegów; 2) rozumienie

tekstu pisanego, a w szczególności korzystanie z fachowej literatury i piśmiennictwa

lekarskiego oraz przepisów regulujących wykonywanie zawodu lekarza lub lekarza

dentysty w Rzeczypospolitej Polskiej; 3) porozumiewanie się z pacjentami, lekarzami,

lekarzami dentystami i przedstawicielami innych zawodów medycznych, a w

szczególności poprawne przeprowadzanie wywiadów lekarskich, udzielanie

przystępnych i zrozumiałych dla pacjenta porad i informacji, przekazywanie danych o

pacjencie, a także czynne uczestniczenie w konsyliach i konsultacjach oraz naradach i

szkoleniach zawodowych; 4) redagowanie tekstów zgodnie z zasadami gramatyki i

ortografii oraz czytelne odręczne prowadzenie dokumentacji medycznej, wypisywanie

recept oraz skierowań na badania diagnostyczne i specjalistyczne, a także wydawanie

orzeczeń i opinii lekarskich.

W podanym wyżej zakresie winna być zatem zbadana przez Komisję powołaną

przez ORL w [...] znajomości języka polskiego R. S., w ramach

przygotowania do wykonywania zawodu lekarza dentysty. Obowiązkiem komisji było

przedstawienie w protokole przebiegu rozmowy przeprowadzonej ze skarżącą w dniu

[...]lutego 2010r., w sposób umożliwiający ocenę, czy w istocie R. S. nie włada językiem polskim w stopniu opisanym w § 1 w pkt. 1-4 cyt. rozporządzenia, a w

konsekwencji wymaga odbycia przeszkolenia uzupełniającego.

Protokół z przeprowadzonej rozmowy winien odpowiadać kryteriom

wymienionym w art. 67 i 68 kpa, skoro stanowi m.in. podstawę wydania uchwały

zobowiązującej lekarza dentystę do odbycia uzupełniającego przeszkolenia. Zgodnie

bowiem z art. 57 ust. 2 cyt. ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia

kontrolowanych uchwał, jak i obecnie) do uchwał samorządu podejmowanych w

sprawach dot. zdolności do wykonywania zawodu lekarza stosuje się przepisy k.p.a.

odnoszące się do decyzji administracyjnych, a to oznacza, że organy samorządu

zawodowego winny stosować zasady procedury administracyjnej. W konsekwencji

również do dokumentacji z prac Komisji zastosowanie winny znajdować przepisy k.p.a.

W związku z powyższym, lakoniczny opis w części protokołu z dnia [...] lutego

2010 r. pt. "Sprawozdanie z rozmowy", bo ograniczający się do stwierdzenia trudności w

porozumiewaniu się w języku polskim oraz problemów z nazewnictwem niektórych

procedur stomatologicznych, sprawia, że materiał dowodowy, na podstawie którego

wydano kontrolowane w niniejszej sprawie uchwały, nie poddaje się żadnej ocenie.

Stwierdzone uchybienia wskazują również, że postępowanie przeprowadzono z

naruszeniem zasad ogólnych procedury administracyjnej, o których mowa w art. 7, 8,

77 § 1 i 80 kpa.

W tym stanie rzeczy, zarówno uchwała organu I instancji, jak i zaskarżona

uchwała PRL z dnia [...] czerwca 2010 r. podlegały uchyleniu.

Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem

przeprowadzenie postępowania, z uwzględnieniem przedstawionej wyżej argumentacji.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na

podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I i II sentencji.

O wynagrodzeniu pełnomocnika orzeczono na podstawie art. 250 ww. ustawy w

zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września

2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb

Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r.,

poz. 490).