Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1422/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 73 ust. 1 i 3a
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska Sędzia WSA Gabriela Nowak Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2014 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania J. N., decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha obręb [...] km. [...], wydzielonej z parceli nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...], zajętej pod drogę publiczną ul. [...].

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Wnioskiem z dnia 21 lutego 2001 r. Zarząd Miasta w [...] wystąpił do Wojewody [...] o wydanie w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą" decyzji potwierdzającej nabycie przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha, objętej księgą wieczystą KW nr [...], zajętej pod drogę publiczną ul. [...].

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r., nr [...].

W wyniku rozpatrzenia skargi J. N. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 1205/04 uchylił decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2004 r., nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]. W uzasadnieniu wyroku wskazano na konieczność dokładnego ustalenia i określenia na wyrysie z mapy zasadniczej obszaru zajętego pod drogę publiczną i ustosunkowania się do podniesionych przez skarżącą okoliczności dotyczących braku władania gruntem przez Gminę Miejską [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. wobec płacenia skarżącej odszkodowania za uniemożliwienie korzystania z gruntu.

Wniosek o nabycie gruntu w trybie art. 73 ust. 1 ustawy został sprecyzowany w piśmie z dnia 19 grudnia 2011 r., w którym Prezydent Miasta [...] wskazał, że postępowaniem o przejęcie nieruchomości zajętej pod drogę publiczną winna być objęta nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] m2, powstała z podziału działki nr [...].

Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę [...] prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha obręb [...] km. [...], wydzielonej z parceli nr [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...], zajętej pod drogę publiczną ul. [...].

Pismem z dnia 27 marca 2012 r. J. N. złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...], kwestionując zaliczenie ulicy [...] w [...] do kategorii dróg publicznych.

Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, po rozpatrzeniu odwołania J. N., decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2012 r., nr [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Minister – powołując art. 73 ust. 1 ustawy – wskazał, że nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie tego przepisu nastąpiło, jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki: - nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego; - nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną; - nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Minister wskazał, że z odpisu z księgi wieczystej KW nr [...] wynika, iż działka nr [...] (z której następnie wydzielono działkę nr [...] o pow. [...] ha) stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność J. N.. Z powyższego wynika, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudniu 1998 r. nie stanowiła własności Skarbu Państwa, ani jednostki samorządu terytorialnego. Z materiału dowodowego wynika, że ulica [...] w [...] w dniu 31 grudnia 1998 r. posiadała status drogi publicznej bowiem została wymieniona w załączniku do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1987 r., nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych i lokalnych miejskich jako droga lokalna miejska. Z kolei na podstawie art. 103 ust 2 ustawy ulica [...] w [...] stanowi drogę gminną.

Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w odwołaniu Minister wskazał, że w materiale dowodowym znajduje się potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1987 r., nr [...] oraz kopia załącznika, w którym została wymieniona ulica [...] w [...]. Z akt sprawy wynika, że uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1987 r., nr [...] została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...]. W treści tej uchwały wskazano, że wykazy dróg pozostają do wglądu w Wydziale Komunikacji oraz Gospodarki Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Zdaniem Ministra, skoro możliwe było zapoznanie się z załącznikami poprzez bezpośredni wgląd do nich, tym samym, ulica [...] w [...] została prawidłowo zaliczona do kategorii dróg publicznych w sposób przewidziany prawem.

Organ odwoławczy zauważył, że konieczną przesłanką zastosowania art. 73 ust. 1 jest, aby nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną już w dniu 31 grudnia 1998 r. Z kolei przestrzenny zasięg działania art. 73 ust. 1 w odniesieniu do zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną determinowany jest możliwością zakwalifikowania danego stanu faktycznego z dnia 31 grudnia 1998 r. do deﬁnicji pasa drogowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych), jako urządzenia technicznego, stanowiącego zorganizowaną całość funkcjonalną, podporządkowaną utrzymaniu i eksploatacji ciągów ruchu pojazdów i pieszych. O przestrzennych granicach zajęcia nieruchomości pod drogę publiczną rozstrzyga zatem stan jej urządzenia w dniu 31 grudnia 1998 r. bądź sposób korzystania z niej.

Minister wskazał, że w materiale dowodowym znajduje się mapa zasadnicza przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograﬁcznego w dniu [...] listopada 2011 r. pod nr [...], projekt podziału nieruchomości oraz oświadczenie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wskazujące, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, zapisana w księdze wieczystej KW nr [...], była zajęta pod drogę publiczną ul. [...]. Powyższe dokumenty stanowią zatem dowód zajętości przedmiotowej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r.

Odnosząc się natomiast do kwestii władztwa publicznego organ odwoławczy wskazał, że władanie polega na wykonywaniu prac związanych m.in. z utrzymaniem drogi, jej konserwacją, modernizacją, odśnieżaniem. W aktach sprawy znajduje się umowa nr [...] z dnia [...] maja 1996 r. zawarta przez Gminę Miejską [...] z Przedsiębiorstwem Budowy Dróg "[...]" dotycząca odbudowy nawierzchni ul. [...] w [...], protokół odbioru tych robót z dnia [...] października 1996 r. oraz protokół z dnia [...] kwietnia 1997 r. odbioru technicznego rozbudowy i modernizacji oświetlenia ulicznego przy ul. [...] w [...]. Dokumenty te stanowią dowód sprawowania władztwa publicznego.

Od decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] J. N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej uchylenia oraz oddalenia wniosku o wywłaszczenie i orzeczenie, że działka [...] nie przeszła z mocy prawa na własność Gminy. W skardze wniosła także o zwrot poniesionych kosztów postępowania. W pierwszej kolejności podniosła, że doręczona jej decyzja nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ nie została podpisana przez osobę uprawnioną (Ministra), co więcej umieszczony pod decyzją znak graﬁczny nie stanowi podpisu (mógłby być uznany najwyżej za parafkę). Odnosząc się do meritum sprawy zarzuciła decyzji bezprawność, a w szczególności naruszenie konstytucyjnie gwarantowanego prawa własności, naruszenie art. 140 Kodeksu cywilnego, a także naruszenie art. 73 ust. 1, 3 i 3a ustawy poprzez przyjęcie, że w odniesieniu do działki skarżącej zachodziły przesłanki jej nabycia z mocy prawa na rzecz Gminy. Jej zdaniem Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej nie odniósł się do zażalenia na bezczynność mimo, że obligowały go do tego obowiązujące przepisy, a sprawę ewidentnie rozpoznawał przewlekle. W uzasadnieniu podniosła, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (a w zasadzie w jego imieniu zastępca dyrektora departamentu orzecznictwa) przyjął, że z wnioskiem o wywłaszczenie wystąpił Urząd Miasta [...] (pierwsze zdanie uzasadnienia). W związku z czym podniosła zarzut braku legitymacji do złożenia wniosku, ponieważ Urząd Miasta nie był i nie jest organem uprawnionym do reprezentowania Gminy i podejmowania w jej imieniu czynności. Skarżąca uważa też, że w odniesieniu do jej nieruchomości nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia jej nabycia z mocy prawa przez Gminę określone w art. 73 ust. 1 ustawy. Użyte w przywołanym przepisie sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których najpierw urządzono drogę, a następnie drogę tę zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Te okoliczności – zdaniem skarżącej – w niniejszej sprawie nie zachodziły. Skarżąca podniosła, że uchwała nr [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] marca 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych, miejskich (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) jedynie rzekomo zalicza ul. [...] do dróg gminnych (notabene przed poszerzeniem, a zatem w innym przebiegu, niż na dzień 31 grudnia 1998 r.). Uchwała ta zapadła przed wejściem w życie art. 73 ust. 1 ustawy i nie może być podstawą uznania, iż część działki [...] (wydzielona jako działka [...] o pow. [...] m2) stała się działką gminną, a to z tej przyczyny, że na dzień 1 stycznia 1999 r. nie zostały opublikowane załączniki do tej uchwały w postaci wykazu dróg zaliczonych do dróg gminnych (załącznik nr 1) i dróg miejskich lokalnych (załącznik nr 2). Problemem tym zajmował się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, który m.in. w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 kwietnia 2006 r., sygn. akt IV SA/Gl 65/05 orzekł, że brak publikacji rzeczonych wykazów oznacza, że drogi tamże wymienione nie stały się drogami publicznymi, a skoro tak to postępowanie prowadzone przez Wojewodę nie mogło doprowadzić do stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę własności skarżącej. Podniesiony w tej materii przez Ministra argument, że wykazy te miały zostać wyłożone do wglądu w Wydziale Komunikacji oraz Gospodarki Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w [...] w najmniejszym stopniu nie oznacza, że rzeczywiście zostały wyłożone, jak i że możliwe było zapoznanie się z nimi. Wyłożenie załączników do wglądu 40 km od miejsca zamieszkania właściciela nieruchomości nie jest tożsame z ich publikacją. Natomiast późniejsze opublikowanie załączników w postaci wykazu dróg (w 2009 r.) nie może nadać ulicy [...] statusu drogi publicznej z mocą wsteczną.

W odpowiedzi na skargę Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując prezentowane dotychczas w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Sąd zauważa, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 73 ust. 1 i 3a ustawy. Zgodnie z art. 73 ust. 1 i 3a nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Przy czym, jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność Skarbu Państwa lub własność jednostek samorządu terytorialnego, wydając decyzję stwierdzającą nabycie gruntu zajętego pod drogę publiczną nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości.

Sąd podziela stanowisko Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, że w niniejszej sprawie wystąpiły przesłanki do nabycia przez podmiot publicznoprawny części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność J. N., zajętej pod drogę publiczną – drogę gminną ul. [...] położoną w miejscowości [...].

Poza sporem jest to, że w dniu 31 grudnia 1998 r. grunt oznaczony jako działka nr [...] był własnością J. N., co potwierdza odpis z księgi wieczystej Kw nr [...] z dnia [...] listopada 2002 r.

W sprawie zostało wykazane, że w dniu 31 grudnia 1998 r. część przedmiotowej nieruchomości oznaczonej na mapie zasadniczej w skali 1:500 i w projekcie podziału –wykazie zmian gruntowych jako działka nr [...] o pow. [...] m2 była zajęta pod ul. [...] - drogę publiczną o statusie drogi lokalnej miejskiej. Droga ta, na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1987 r., Nr [...] w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. [...]. Z dnia [...] sierpnia 1987 r. Nr [...], poz. [...]) została zaliczona do kategorii dróg lokalnych miejskich i została wymieniona w wykazie stanowiącym załącznik Nr 2 do uchwały pod nr [...]. Wykazy te pozostawały do wglądu w Wydziałach Komunikacji oraz Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Urzędu Wojewódzkiego w [...]. Na mocy art. 103 ust. 2 ustawy ul. [...] w dniu 1 stycznia 1999 r. uzyskała status drogi gminnej. Z pisma Zastępcy Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz z załączonych doń decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] września 1997 r., nr [...] oraz wyrysu mapy zasadniczej w skali 1:500 zaewidencjonowanej w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym pod nr [...] wynika, że działka nr [...] o pow. [...] m2 w dniu 31 grudnia 1998 r. położona była na terenie istniejącej ulicy o znaczeniu ogólnomiejskim i, poza małym fragmentem położonym poza granicami pasa drogowego, została zajęta pod takie elementy pasa drogowego jak jezdnia, chodnik, oświetlenie i odwodnienie drogi. Oględziny na gruncie przeprowadzone w dniu 15 września 2008 r. z udziałem J. N. wykazały, że przedmiotowy grunt częściowo położony jest poza granicami pasa drogowego ul. [...], a w innej części stanowi część pasa jezdnego ul. [...], chodnik wyłożony kostką betonową i pas zieleni (do linii ogrodzenia). W celu ustalenia granic części działki nr [...] faktycznie zajętej w dniu 31 grudnia 1998 r. pod ul. [...] został sporządzony przez geodetę S. W. Wykaz Zmian Gruntowych przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] listopada 2011 r. oraz projekt podziału nieruchomości wraz z mapą zasadniczą w skali 1:500, z których wynika, że grunt zajęty pod ul. [...] wynosił [...] m2 i został wykazany na mapie zasadniczej jako działka nr [...]. Grunt ten obejmował jezdnię i chodnik. Z oświadczenia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika, że na tym gruncie w dniu 31 grudnia 1998 r. znajdował się asfalt. Zajęcie działki nr [...] pod elementy ulicy potwierdziła też J. N. w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r., twierdząc, że w dniu 31 grudnia 1998 r. nie na całej działce nr [...] znajdował się asfalt, ale też chodnik z kostki brukowej i latarnie uliczne posadowione na gruncie później. Materiał dowodowy sprawy nie potwierdza jednak stanowiska skarżącej, że chodnik i latarnie uliczne zostały posadowione na gruncie po dniu 31 grudnia 1998 r. Z decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] sierpnia 1996 r., nr [...] wynika bowiem, że decyzją tą zatwierdzono budowę pasa jezdnego ul. [...], a jedną ze stron tej decyzji była J. N.. Z protokołu odbioru wykonanych elementów robót obiektu z dnia [...] października 1996 r. wynika, że zostało odebrane zadanie inwestycyjne w postaci budowy nawierzchni ul. [...] w zakresie I etapu wynikającego z umowy nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. obejmującej wykonanie zamówienia w postaci budowy nawierzchni ul. [...]. Z umowy tej wynika, że I etap realizacji inwestycji (tzw. część drogowa) obejmował wykonanie ul. [...] z odwodnieniem oraz chodnika, a jego zakończenie przewidziano na dzień 30 września 1996 r. Z protokołu odbioru technicznego z dnia [...] kwietnia 1997 r. wynika, że zostało odebrane zadanie inwestycyjne polegające na wykonaniu oświetlenia ulicznego ul. [...]. Zadanie to wynikało z II etapu realizacji inwestycji budowy ul. [...] (tzw. części elektrycznej), co wynika z umowy Nr [...], zmienionej Aneksem Nr 1 spisanym w dniu [...] października 1996 r. Zakończenie robót w ramach II etapu inwestycji zostało przewidziane na dzień 31 grudnia 1996 r. Z powyższego wynika, że ul. [...] była objęta inwestycją budowlaną w latach 1996 -1997, a zatem nie można było uznać za wiarygodnych twierdzeń skarżącej, co do tego, że elementy drogi ul. [...] (chodnik, oświetlenie) były wykonywane pod dniu 31 grudnia 1998 r., zwłaszcza, że skarżąca nie przedstawiła na tę okoliczność żadnego dowodu, który podważałby fakt wykonania na ul. [...] inwestycji budowlanej w latach 1996-1997.

Zdaniem Sądu, opisane wyżej dowody potwierdzają to, że wydzielony z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] grunt oznaczony po podziale jako działka nr [...] o pow. [...] m2 znajdował się w dniu 31 grudnia 1998 r. w liniach rozgraniczających pasa drogowego ul. [...] i w związku z tym był faktycznie zajęty pod drogę publiczną.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że częścią nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], po podziale oznaczoną jako działka nr [...], w dniu 31 grudnia 1998 r., władał (zarządzał) Zarząd Miasta [...] jako organ gminy – Gminy Miejskiej [...] [art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 ze zm.) w zw. z art. 1 pkt 28 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 34, poz. 198 ze zm.)]. Władztwo publicznoprawne, sprawowane w dniu 31 grudnia 1998 r. polegało na prowadzeniu w latach 1996-1997 robót budowlanych ul. [...] (odbudowa nawierzchni ul. [...]). Z umowy Nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. zmienionej Aneksem Nr 1 z dnia [...] października 1996 r. wynika, że zlecającym Przedsiębiorstwu Budowy Dróg "[...]" w [...] wykonanie inwestycji budowlanej był Zarząd Miasta [...] – zarządca drogi ul. [...]. W związku z zajęciem gruntu pod inwestycję drogową Zarząd Miasta [...] zawarł z J. N. w 1998 r. trzy umowy, na mocy których organ Gminy Miejskiej [...] zobowiązał się do wypłacenia skarżącej odszkodowania za niemożność korzystania przez właścicielkę z działki nr [...] spowodowaną prowadzonymi w latach 1996 -1998 pracami budowlanymi na ul. [...]. Okoliczność wejścia przez Gminę Miasto [...] w posiadanie części dawnej działki nr [...] bez tytułu prawnego potwierdziła J. N. w pismach z dnia 25 czerwca 2001 r., 30 lipca 2001 r., 5 kwietnia 2004 r. (odwołanie) i 9 grudnia 2011 r. W czasie przebudowy ul. [...] skarżącą zwolniono też z podatku od nieruchomości za część gruntu zajętą pod inwestycję drogową (pismo Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1997 r. załączone do pisma J. N. z dnia 31 października 2008 r.). Z oświadczenia Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. wynika ponadto, że w dniu 31 grudnia 1998 r. grunt oznaczony jako obecna działka nr [...] objęty był odśnieżaniem drogi.

Wobec tego rację należało przyznać Ministrowi Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej, co do tego, że w niniejszej sprawie władanie publicznoprawne zostało udowodnione i obejmowało ono czynności polegające na modernizacji i utrzymaniu drogi, o których mowa w art. 23 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 9 i 10 ustawy o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 1998 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd nie podziela stanowiska J. N. jakoby decyzja Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] maja 2013 r. została wadliwie podpisana. Sąd zwraca uwagę, że Minister Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej wykonywał swe zadania przy pomocy m.in. dyrektorów komórek organizacyjnych Ministerstwa, a także mógł upoważnić pracowników Ministerstwa (w tym zastępcę dyrektora komórki organizacyjnej) do wydawania decyzji administracyjnych w jego imieniu, co wynika z § 3 i 4 w zw. z § 7 ust. 10 załącznika do zarządzenia Nr 1 Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie ustalenia regulaminu organizacyjnego Ministerstwa Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (Dz. Urz. MTBiGM z 2013 r. poz. 5). Nie jest więc tak, że Minister jako jednoosobowy organ administracji publicznej musi działać w każdej sprawie osobiście, a decyzja wydana z jego upoważnienia przez innego pracownika podległego mu Ministerstwa jest wadliwa. Z przepisu art. 107 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że decyzja winna zawierać m.in. podpis z podaniem imienia i nazwiska osoby upoważnionej przez organ do wydania decyzji. Te wymogi w niniejszej sprawie zostały spełnione zaskarżoną decyzję podpisała własnoręcznym znakiem graficznym z upoważnienia organu E. S. zastępca dyrektora Departamentu Orzecznictwa. Przepis ten nie wymaga, aby pracownik organu podpisywał decyzję podpisem czytelnym składającym się z imienia i nazwiska. w pełnym zapisie.

Sąd nie podzielił również zarzutu skargi wskazującego, że wniosek o nabycie gruntu pod drogę w trybie art. 73 ust. 1 ustawy złożył podmiot nie mający w tym zakresie legitymacji. Z pisma z dnia [...] lutego 2001 r. inicjującego postępowanie o nabycie gruntu pod drogę publiczną ul. [...], wynika, że podmiotem wnioskującym o nabycie gruntu był zarządca tej drogi - Zarząd Miasta [...]. Kompetencje tego organu do inicjowania postępowania o nabycie nieruchomości w trybie art. 73 ust. 1 ustawy wynikały z art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych w zw. z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oraz art. 1 pkt 28 ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw w zw. z art. 73 ust. 3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku. Podpis pod wnioskiem w sprawie majątkowej dotyczącej Gminy Miasta [...] złożyli dwaj członkowie Zarządu, co było zgodne z art. 46 ustawy o samorządzie gminnym. Błędne jest zatem stanowisko skarżącej, że w niniejszej sprawie wniosek został złożony przez Urząd Miasta [...] jako podmiot nie będący organem uprawnionym do działania w imieniu Gminy.

Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącej, że brak publikacji na dzień 31 grudnia 1998 r. załącznika Nr 2 do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] marca 1987 r., Nr [...], zawierającego wykaz dróg lokalnych miejskich, świadczył o braku przesłanki zajęcia części działki nr [...] pod drogę publiczną. Z przepisu art. 9 ustawy o drogach publicznych, w jej pierwotnym brzmieniu wynikało, że uchwały rad narodowych o zaliczeniu poszczególnych dróg do określonych kategorii podlegały ogłoszeniu w wojewódzkich dziennikach urzędowych. Z przepisu art. 73 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego (Dz. U. Nr 41, poz. 185 ze zm.) wynikało, że wojewódzkie dzienniki urzędowe wydają wojewodowie. W dziennikach tych ogłaszało się przepisy prawa miejscowego, uchwały rad narodowych odmawiające zatwierdzenia zarządzenia porządkowego oraz inne akty rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej, jeżeli o ogłoszeniu aktu postanowił organ wydający dany akt. W dziennikach tych publikowało się także inne akty prawne, jeżeli tak stanowiły przepisy szczególne. Z § 2 uchwały Nr 61 Rady Ministrów z dnia 13 kwietnia 1984 r. w sprawie zasad i trybu wydawania oraz rozpowszechniania wojewódzkich dzienników urzędowych (M. P. Nr 12, poz. 85) wynikało, że w dzienniku urzędowym ogłaszało się: 1) przepisy prawa miejscowego wydawane przez rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej, 2) uchwały rad narodowych odmawiające zatwierdzenia zarządzeń porządkowych, 3) uchwały rad narodowych i zarządzenia terenowych organów administracji państwowej o właściwości ogólnej oraz inne akty tych organów, gdy za ogłoszeniem przemawiała potrzeba ich upowszechnienia, udostępnienia do publicznej wiadomości lub utrwalenia - w wypadkach gdy o ogłoszeniu postanowił organ ustalający akt, 4) inne akty prawne, jeżeli obowiązek ich ogłoszenia wynikał z przepisów szczególnych.

Z kolei art. 74 ustawy o systemie rad narodowych przewidywał, że terenowe organy administracji państwowej o właściwości ogólnej prowadziły zbiory wojewódzkich dzienników urzędowych oraz aktów ogólnych rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej nie publikowanych w tych dziennikach i udostępniały je do wglądu zainteresowanym obywatelom, jednostkom organizacyjnym i organizacjom.

Z powyższego wynika zatem, że obowiązkiem publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym objęte były same akty prawa miejscowego (np. uchwały właściwych organów). Publikacja samego aktu prawa miejscowego kreowała określone skutki prawne z aktem tym związane, nie zaś publikacja określonych załączników do aktu prawa miejscowego w postaci wykazów, map itp. materiałów uzupełniających akt prawa miejscowego. Tego rodzaju materiały były gromadzone w zbiorach wojewódzkich dzienników urzędowych, o których mowa w powołanym wyżej art. 74 i pozostawały do wglądu dla podmiotów zewnętrznych. Brak ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym wykazu dróg lokalnych miejskich nie świadczył zatem o wadliwej publikacji samej uchwały o zaliczeniu drogi do określonej kategorii drogi publicznej i nie niweczył skutków określonych w art. 73 ust. 1 ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 48/04; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2013 r., sygn. akt I OSK 532/12 – opubl. CBOSA). To, że po opublikowaniu uchwały z 1987 r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg lokalnych miejskich ul. [...] została poszerzona nie świadczy o tym, że poszerzenie nie obejmowało tej drogi publicznej. Zwiększenie szerokości drogi publicznej powodowało zmianę jej parametrów technicznych, natomiast nie zmieniło jej lokalnego przebiegu w terenie jako ciągu komunikacyjnego stanowiącego element miejskiej sieci drogowej.

Biorąc pod uwagę powyższe i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.