Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 790/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66 . art. 66 ust. 1 a
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2017 r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

U Z A S A D A N I E N I E

Decyzją nr [...]. z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. umorzył postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych (wentylacyjnych i spalinowych) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ulicy [...] w Z. Stwierdził jej prawidłowe funkcjonowanie i brak przesłanek prowadzenia postępowania w oparciu o przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane.

Odwołanie od tej decyzji złożyła J. W., która była inicjatorką tego postępowania.

Decyzją z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach umorzył postępowanie odwoławcze, wskazując, iż odwołująca nie jest stroną prowadzonego postępowania. .

W wyniku wniesienia przez zainteresowaną skargi na to rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 czerwca 2016 r. uchylił je, wskazując, iż dopuszcza się udział poszczególnych właścicieli wyodrębnionych lokali mieszkalnych jako strony postępowania administracyjnego, w sytuacji, gdy wykażą swój indywidualny interes prawny.

Wobec powyższego Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach prowadząc ponownie postępowanie wezwał J. W. do wykazania swego indywidualnego interesu prawnego w tej sprawie. Pismem z dnia 20 września 2016 r. zainteresowana stwierdziła, że jako właścicielka lokalu nr [...] obawia się niedrożnych otworów wentylacyjnych mogących powodować w okresie grzewczym pojawienie się tlenku węgla niebezpiecznego dla życia i zdrowia. Wówczas organ drugiej instancji decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu powiatowego, umarzającą postępowanie w sprawie.

Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny lokalu, w wyniku których ustalił, iż w mieszkaniu nr [...] na pierwszym piętrze 5-kondygnacyjnego budynku mieszkalnego w 2012 r. wymieniona została przez właścicielkę stolarka okienna. Zastąpiono starą drewnianą, nową z szybami zespolonymi bez nawiewników, ale z mikrowentylacją. Stwierdzono, że kratki wentylacji grawitacyjnej znajdują się w kuchni i w łazience. Między kuchnią a łazienką znajduje się pion przewodów kominowych zbiorczych, w którym znajduje się pion wodno-kanalizacyjny i gazowy wraz z licznikiem gazu dla lokalu, dostępny od strony kuchni. Stwierdzono także na podstawie oświadczenia zainteresowanej, że okresowo zatyka ona szmatami wloty do kanałów, kiedy wyczuwa odwrotny ciąg w tych kanałach. Przeprowadzona kontrola przepływu powietrza w kanałach wentylacyjnych i spalinowych wykazała, że przy zamkniętych oknach występował problem przy wlocie do przewodu spalinowego, a przy pozostałych wlotach do kanałów wentylacyjnych utrzymywał się ciąg prawidłowy. Przy uchylonym oknie, wszystkie kanały działały prawidłowo.

Podczas kontroli ujawniono zwężenie przykanalika wentylacyjnego poprzez zgniecenie wkładu alufol (nie przeszkadza to w prawidłowym ciągu), a także odłączony grzejnik od instalacji c.o. - z zaślepionymi podejściami. Z opinii sporządzonej na potrzeby postępowania cywilnego dodatkowo wynika, że w lokalu zainteresowanej na skutek szczelnego pozamykania wszystkich możliwych wlotów do przewodów kominowych oraz zbyt szczelnej stolarki okiennej doszło do nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji.

W trakcie dalszego postępowania [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa dołączyła do akt sprawy protokoły z okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] z dnia [...] r. oraz kontroli przewodów kominowych i szczelności instalacji gazowej z dnia [...] r. Ustalono też, że wskutek notorycznego zatykania/wpychania szmat w podłączenia, uszkodzony został wkład typu "Alu-fol", a piec spalinowy typu Junkers w łazience pozbawiony jest łącznika. Zwrócono też uwagę, że przewody wentylacyjne w lokalu nr [...] nie posiadały w dniu kontroli żadnych kratek, a nadto wymieniono zawór do kuchenki i zakręcono zawór gazowy do piecyka gazowego z zakazem używania. Przy takich ustaleniach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r., z powołaniem się na art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, umorzył postępowanie w sprawie nieodpowiedniego stanu technicznego przewodów kominowych (wentylacyjnych i spalinowych) w budynku mieszkalnym wielorodzinnym w Z. przy ulicy [...]. W obszernym uzasadnieniu organ wskazał, iż w gestii właściciela lokalu mieszkalnego jest w pierwszej kolejności udrożnienie wszystkich wlotów do przykanalików kominowych oraz umożliwienie dopływu powietrza zewnętrznego przez stolarkę okienną i drzwi balkonowe. Jest to podstawowy warunek prawidłowego i właściwego funkcjonowania przewodów grawitacyjnych. Zgromadzony materiał wykazał, że zarządca nieruchomości nie dopuszcza do nadmiernego pogorszenia się stanu technicznego obiektu, przeciwnie podejmuje niezbędne czynności mające na celu usprawnić wydajność instalacji kominowej w budynku. Nie zachodzą tym samym przesłanki do wydania względem zarządcy obiektu decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.

W wyniku złożonego przez J. W. odwołania, rozpatrujący je Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia [...] r., uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazał na stwierdzone w wyniku przeprowadzonych kontroli nieprawidłowości, które potwierdzone zostały zarówno w sporządzonym protokole, jak i dokumentacji zdjęciowej czy sporządzonej w sprawie opinii. Dodał, że autor opinii kategorycznie stwierdził, "stan, kiedy zastosowano własne samowolne tj. dzikie uszczelnianie własnego lokalu mieszkalnego przy ulicy [...] jest niedopuszczalny z punktu widzenia bezpieczeństwa zbiorowego.....". Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, iż z całą pewnością postępowanie nie jest bezprzedmiotowe, a w toku ponownego postępowania organ powiatowy powinien w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wydać stosowany nakaz i skierować go do właścicielki lokalu.

Prowadząc ponownie postępowanie organ pierwszej instancji dołączył do akt pismo [...] Spółdzielni Mieszkaniowej z dnia 13 marca 2017 r. informujące o przeprowadzonej kontroli działania instalacji kanalizacyjnej i odpowietrzania, stwierdzające jej sprawność i drożność, notatki z rozmów z J. W., jej skargę na bezczynność organu, a nadto zwrócił się do Sądu Rejonowego w Z. o wypożyczenie akt sprawy sygn. [...] .

Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 66 ust. 1a ustawy Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) nakazał J. W.- jako właścicielce wyodrębnionego lokalu nr [...] przy ulicy [...] w Z. usunąć stwierdzone nieprawidłowości poprzez wykonanie w terminie do dnia [...] r. wymienionych dokładnie czynności mających na celu przywrócenie warunków bezpiecznego użytkowania części budynku poprzez zapewnienie prawidłowego działania przewodów wentylacyjnych w kuchni i łazience oraz przewodu spalinowego w łazience tego lokalu:

- tj. udrożnienie wlotu do przewodu wentylacyjnego w kuchni i łazience poprzez usunięcie szmat oraz osadzenie kratek wentylacyjnych;

- udrożnienie wlotu do przewodu spalinowego w łazience przez usunięcie szmat, a następnie osadzenie na szczelnej rozecie rury spalinowej wraz z podłączeniem do zainstalowanego w łazience gazowego przepływowego ogrzewacza wody,

- zapewnienie dopływu powietrza zewnętrznego niezbędnego dla prawidłowego funkcjonowania grawitacyjnych przewodów wentylacyjnych oraz spalinowego poprzez montaż w górnych częściach ościeżnic okiennych (w kuchni i obu pokojach) urządzeń nawiewnych.

W uzasadnieniu tej decyzji po opisaniu dotychczasowego przebiegu postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. stwierdził, iż po sprawdzeniu wszystkich zastrzeżeń zgłaszanych przez J. W. ustalono, że w pionie instalacji kanalizacyjnej oraz odpowietrzania nie występują żadne nieprawidłowości, a sama instalacja jest drożna i sprawna. Organ uwzględnił także wyniki kontroli przeprowadzonej przez przedstawicieli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w następstwie interwencji samej zainteresowanej, która nie wykazała istnienia żadnych chemicznych czy też kanalizacyjnych zapachów. Potwierdziła natomiast pozatykanie szmatami wlotów do przewodów wentylacyjnych w kuchni i łazience oraz spalinowego w łazience. Organ zadośćuczynił także wnioskowi zainteresowanej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Z., zapoznając się z protokołem przesłuchania biegłego, który uznał sytuację zachodzącą w budynku przy ulicy [...] za zagrażającą życiu i zdrowiu mieszkańców.

Organ powiatowy ustalił, że lokal nr [...] znajduje się na pierwszym piętrze budynku wielorodzinnego. Wyposażony jest w wewnętrzne instalację: elektryczną, wodno- kanalizacyjną, c.o. zasilaną z ciepłowniczej sieci miejskiej, gazową zasilającą kuchenki gazowe w kuchniach i gazowe przepływowe ogrzewacze wody w łazienkach. W budynku występują przewody kominowe wentylacyjne (łazienkach i kuchniach) i spalinowe (w łazienkach). Nie występują natomiast w tym budynku przewody kominowe dymowe, gdyż brak jest urządzeń grzewczych na paliwo stałe. Przewody te wykonane zostały zgodnie z przyjętym w latach 70-tych i 80-tych XX wieku rozwiązaniem, jako zblokowane, przewidując wspólny dla nich kanał dla mieszkań danego pionu, do którego doprowadzone są podłączenie poszczególnych mieszkań. W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, wobec stanowiska organu odwoławczego, organ powiatowy podzielił twierdzenie, iż brak jest podstaw do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania.

Jednak ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że brak jest dowodów mogących świadczyć o występowaniu stanu zagrożenia bezpieczeństwa dla zdrowia lub życia w budynku przez ulicy [...] w Z. z względu na stan techniczny budynku jako całości, za którego właściwe utrzymanie odpowiada [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Z materiału dowodowego wynika, że zarządca obiektu nie naruszył zasad określonych w art. 61 - 62 Prawa budowlanego i nie dopuścił do nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej przedmiotowego budynku, o których mowa w art. 5 ust. Prawa budowlanego. W celu dodatkowej poprawy ciągów w przewodach wentylacyjnych kuchni i łazienek w pionie obejmującym lokal nr [...], zostały zamontowane nasady obrotowe typu "turbowent". Z tego też powodu nie sposób odnaleźć jakichkolwiek przesłanek do wydania Spółdzielni Mieszkaniowej którejkolwiek decyzji wymienionej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. w

Zebrany w sprawie materiał potwierdził natomiast, że istnieje stan zagrożenia bezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi w lokalu nr [...] . Wynika on z niewłaściwego użytkowania tego lokalu mieszkalnego. Lokal ten stanowi własność (lokal wyodrębniony) uczestniczki postępowania - J. W. Niewłaściwe użytkowanie polega m.in. na notorycznym (nieuzasadnionym) zatykaniu wszystkich wlotów do przewodów kominowych, w które wyposażony jest lokal. Nadto stolarka okienna w tym lokalu, wymieniona przez właścicielkę w 2012 r., nie spełnia warunków określonych w § 155 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie.

Odnosząc się do wniosku zainteresowanej o przeprowadzenie opinii technicznej stanu całego systemu przewodów kominowych w budynku przez Spółdzielnię, organ wyjaśnił, iż nie zachodzą uzasadnione wątpliwości co stanu technicznego tego obiektu. Zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego mogłoby mieć zastosowanie tylko w przypadku stwierdzenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w tym zakresie. Bezzasadne zatem byłoby zobowiązywanie właściciela lub zarządcy do sporządzania ekspertyzy, której celem wyłoby wskazanie czy w ogóle występują jakiekolwiek nieprawidłowości, tym bardziej, że zebrany dotąd materiał dowodowy nie wskazuje na ich występowanie w budynku. Subiektywne odczucie użytkownika jedynego lokalu w budynku wielorodzinnym, co do występowania nieznanego pochodzenia zapachów, nawiewów, strumieni zimnego powietrza wychładzającego mieszkanie, przy notorycznym odmawianiu dostępu do tego lokalu osobom upoważnionym do przeprowadzania kontroli stanu technicznego instalacji gazowej i przewodów kominowych, nie może rzutować na ocenę stanu technicznego i utrzymania całego budynku. Z pism zainteresowanej nie wynika, jakie nieprawidłowości występują w jej mieszkaniu, skoro m.in. żąda opracowania ekspertyzy mającej na celu doprowadzić do ich "konkretyzacji". Nie są też jasne i zrozumiałe a nadto niczym nie są poparte jej sugestie o celowym działaniu i ingerencji w przewody kominowe lokatora mieszkania nr [...] (znajdującego się bezpośrednio pod jej lokalem).

W świetle zgormadzonego materiału organ powiatowy wykluczył możliwość dodatkowych włączeń do przykanalików wentylacyjnych i spalinowego obsługujących lokal nr [...]. Wbrew twierdzeniom właścicielki lokalu nr [...] w budynku nie były dobudowywane żadne przewody kominowe od czasu oddania budynku do użytkowania w 1987 r. Od tego czasu odprowadzanie spalin z przepływowych gazowych ogrzewaczy wody oraz wentylacja łazienek i kuchni obywa się przewodami grawitacyjnymi pracującymi w systemie zbiorczym według schematu podłączeń poszczególnych lokali, z wyłączeniem lokali na ostatniej kondygnacji. Włączona do akt sprawy fotokopia opinii biegłego T. S. (rzeczoznawcy budowlanego w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych oraz wodno- kanalizacyjnych) wydana w sprawie cywilnej prowadzonej przed Sądem Rejonowym w Z., odnosi się w szczególny sposób do zjawisk fizyczno-termicznych towarzyszącym użytkowaniu lokalu mieszkalnego nr [...], wyposażonego w zbiorcze przewody spalinowe i wentylacyjne. Wnioski tej opinii pokrywają się z ustaleniami organu, stąd sporządzenie nowej ekspertyzy jest nieuzasadnione. Opisując działanie grawitacyjnych przewodów kominowych organ zwrócił uwagę na uzależnienie ich prawidłowego działania od infiltracji zewnętrznego powietrza do pomieszczeń. Na okoliczność tę wskazał także biegły w wymienianej opinii. Prawidłowość funkcjonowania grawitacyjnych przewodów kominowych zapewniała m.in. drewniana nieszczelna stolarka okienna. Wady w ich funkcjonowaniu ujawniły się wraz z wprowadzeniem szczelnej stolarki okiennej z szybami zespolonymi. W lokalu nr [...] do wymiany stolarki okiennej doszło w 2012 r. Stolarka okienna oraz drzwi balkonowe w lokalu nr [...] nie posiadają urządzeń nawiewowych, które przy jednoczesnym odpowiednim ogrzaniu mieszkania, spowodowałyby właściwy, opary na konwencji wywołanej różnicą ciśnień, ruch powietrza w mieszkaniu w stronę wlotów do przykanalików. Zwraca na to również uwagę w swej opinii biegły. W dołączonej do akt opinii biegły wielokrotnie zwracał uwagę na konieczność doprowadzenia powietrza zewnętrznego do tego lokalu, gdyż w przeciwnym wypadku przewody kominowe nie będą prawidłowo funkcjonować, nawet gdy zarządca nieruchomości dokona dodatkowych usprawnień ciągu (typu turbowent).

Organ wyjaśnił, że brak jest dokumentacji projektowej przedmiotowego budynku, przy czym dotyczy to całych osiedli wybudowanych w latach 70 i 80-tych XX wieku. Według obowiązującego wówczas stanu prawnego właściciele i zarządcy nie byli zobowiązani do przechowywania dokumentacji projektowej budynków. Wskazany przez zainteresowaną art. 29 ust. 1c ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali nie podlega właściwości organów nadzoru powiatowego.

Wyjaśnił nadto, że biegły sądowy T. S. w swej opinii przeprowadził wprawdzie kompletną analizę możliwych rozwiązań technicznych mających na celu usprawnienie funkcjonowania systemów przewodów kominowych, podkreślił jednak przy tym jednocześnie, że w pierwszej kolejności należy oczekiwać dostosowania samego lokalu nr [...] do stanu zgodnego z zamierzeniem projektowym poprzez zapewnienie odpowiednich warunków (napływu powietrza zewnętrznego) umożliwiających funkcjonowanie grawitacyjnych przewodów kominowych, zwracając jednocześnie uwagę na zagrożenie stanu zastanego w tym lokalu.

Czynności przeprowadzone przez organ, jak również przez tego biegłego potwierdziły, że stolarka okienna w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ulicy [...] w Z. nie spełnia warunków pokreślonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury.

Organ rozważył też możliwość wszczęcia odrębnego postępowania w trybie art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane, uznał jednak, że w jego toku nie zostanie osiągnięty cel, jakim jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Z tego względu najbardziej właściwym rozstrzygnięciem jest decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, mającego na celu usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa życia lub zdrowia ludzi. Obowiązki związane z utrzymaniem obiektu budowlanego ciążą na właścicielu lub zarządcy, przy czym w budynku wielorodzinnym, w którym doszło do wyodrębnia własności lokali, zakres tych obowiązków należy rozpatrywać z zachowaniem podziału na cześć wspólną i wyodrębnioną. Wobec powyższego, po zacytowaniu odpowiednich przepisów m.in. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych organ uznał, że wskazane obowiązki obciążyć muszą właścicielkę lokalu nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. W., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. prawa budowlanego w postaci: :

- art. 66 poprzez jego niezastosowanie

- art. 81 lit.c poprzez zaniechanie nałożenia na właściciela budynku przeprowadzenia ekspertyzy na okoliczność ustalenia sprawności komina;

- art. 84 poprzez nieprawidłowe prowadzenie kontroli przestrzegania i stosowania przepisów dotyczących instalacji kominowych,

a także naruszenie prawa procesowego - tj. przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w postaci:

- art. 107 - poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej i rzetelnego uzasadnienia faktycznego i prawnego,

- art. 6 i art. 8 - poprzez wydanie decyzji sprzecznej z prawem i z naruszeniem obowiązku praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia sprawy,

- art. 7 i art. 77 poprzez brak dokonania wszechstronnej oceny dowodów a także niepodjęcie wszelkich kroków zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy.

W uzasadnieniu rozwinęła postawione zarzuty, podkreślając, że pomimo prowadzenia sprawy od trzech lat przy zagrożeniu jej życia i zdrowia nie zbadano komina, czym naruszono obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Pomimo, iż złożyła szereg wniosków dowodowych organ w ogóle się do nich nie odniósł, nie wydał także postanowienia o ich oddaleniu. W jej ocenie nałożenie w trybie art. 81c ust. 2 obowiązku dostarczenia stosownej opinii pomogłoby w wyjaśnieniu sprawy.

Podtrzymała twierdzenie, że skoro dokumentacja projektowa budynku nie została przedstawiona przez zarządcę, to powinien być uruchomiony przepis art. 29 ust. 1c ustawy o własności lokali.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych robót i w tym zakresie orzekł o wyznaczeniu nowego terminu tj. do dnia [...] r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że postępowanie prowadzone było w trybie art. 66 Prawa budowlanego, którego celem jest zachowanie prawidłowego stanu obiektów i reagowanie w każdym przypadku określonym w przepisie. Zaistnienie choćby jednej z sytuacji określonej w przepisie powoduje, że organ powiatowy ma obowiązek wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Brak w tym przypadku miejsca na rozstrzygnięcie o cechach uznaniowości. Z przepisu art. 66 Prawa budowlanego wynika, że organ ma możliwość nałożenia obowiązków, o jakich w nim mowa. Obowiązek wykonania określonych robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a ich zakres uzależniony jest od stopnia stwierdzonych nieprawidłowości. Zasadnie organ powiatowy powołał się również na przepis art. 66 ust. 1a cytowanej ustawy, odnoszący się do nieuzasadnionej względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego niezbędnym okazało się uchylenie zaskarżonej decyzji jedynie w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków, celem umożliwienia skarżącej zrealizowanie nakazu.

Dokonując analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że zakłócenia w układzie wentylacyjnym mogą wystąpić na skutek niedrożności przewodów wentylacyjnych (np. poprzez ich zakrycie), bądź też nadmierną szczelność stolarki okiennej (nowej po wymianie). W przypadku ustalenia, iż zbyt szczelne są okna w lokalu skarżącej uniemożliwiają prawidłowe działanie wentylacji, zalecić można rozszczelnienie okien w jej mieszkaniu, celem jej usprawnienia. Brak napływu świeżego powietrza przez okna powoduje bowiem zakłócenia działania wentylacji grawitacyjnej. Działanie takie pozostaje w gestii właściciela lokalu mieszkalnego. Efektem tego będzie sprawne działanie wentylacji, o co w istocie wnioskuje skarżąca przez całe postępowania. W tym miejscu organ przywołał przepisy rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, wskazując na obowiązki bezpiecznego ich użytkowania. Dalej stwierdził, że niniejszym przypadku oprócz stwierdzenia zbyt szczelnej stolarki okiennej (bez zamontowania nawiewników) stwierdzono także w lokalu inne nieprawidłowości, szczegółowo opisane w decyzji organu pierwszej instancji, a wynikające z notorycznego zatykania/zapychania szmatami otworów wentylacyjnych i podłączeń. Zostało to dokładnie opisane w sporządzonych w trakcie postępowania protokołach, a zgodnie z ustaleniami tak organu pierwszej instancji, jak i biegłego przygotowującego opinię w postępowaniu cywilnym przed Sądem Rejonowym w Z., miały one decydujący wpływ na działanie (niesprawne) wentylacji lokalu. Nadto działania skarżącej należało ocenić jako niedopuszczalne z punktu widzenia bezpieczeństwa zbiorowego. Dlatego też zasadnie uznano, że postępowanie z całą pewnością nie jest bezprzedmiotowe i nałożono na skarżącą w oparciu o przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i art. 66 ust. 1a stosowne obowiązki i prawidłowo kierując je do właścicieli tej części nieruchomości, czyli wyodrębnionego lokalu mieszkalnego. Powtórzył w tym zakresie organ odwoławczy stanowisko organu pierwszej instancji, podobnie odwołując się opinii biegłego T. S.

Reasumując w ocenie organu drugiej instancji należało zaakceptować stanowisko organu powiatowego. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa , a organ zadośćuczynił wymaganiom wynikającym z przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, art. 77 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego), a wydając decyzję należycie ją uzasadniał (zgodnie z art. 107 § 3 Kodeksu).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego- tj. art. 66, art. 81c i art. 84 ustawy Prawo budowlane oraz naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 107, art. 6, art. 8, art. 77 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu rozwinęła postawione zarzuty, powtarzając co do zasady argumentację przedstawioną już w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje:

Wniesiona skarga nie mogła odnieść skutku, gdyż wydane w sprawie decyzje są zgodne z prawem i nie naruszają przepisów prawa materialnego czy prawa procesowego.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Bada, zatem czy nie doszło do naruszenia prawa i to zarówno prawa materialnego jak i formalnego w zakresie, w jakim stosował je organ administracyjny. Zgodnie z treścią art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), Sąd uwzględnia skargę na decyzję administracyjną w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt. 1), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (§ 1 pkt. 2), innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( § 1 pkt. 3), czy też naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek stwierdzenia nieważności (§ 2) lub konieczności stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa.

Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie w przedmiocie doprowadzenia lokalu nr [...], należącego do J. W., położonego w Z. przy ulicy [...]. do stanu zgodnego z prawem w zakresie funkcjonowania wentylacji grawitacyjnej. W świetle zgromadzonego w sprawie obszernego materiału dowodowego lokal ten położony jest na pierwszym piętrze 5- kondygnacyjnego budynku wielorodzinnego. Wyposażony ciepłowniczej sieci miejskiej, gazową zasilającą kuchenki gazowe w kuchniach i gazowe jest w wewnętrzne instalacje: elektryczną, wodno- kanalizacyjną, c.o. zasilaną z przepływowe ogrzewacze wody w łazienkach. W przedmiotowym budynku występują przewody kominowe wentylacyjne (łazienkach i kuchniach) i spalinowe (w łazienkach), a wykonane zostały zgodnie z rozwiązaniami technicznymi przyjętymi w okresie ich budowania na przełomie lat 70-tych i 80-tych XX wieku, jako zblokowane we wspólnym kanale dla mieszkań danego pionu, do którego doprowadzone są podłączenia poszczególnych mieszkań. W świetle zebranego w sprawie obszernego materiału dowodowego ustalono, że w pionach tych instalacji kanalizacyjnej oraz odpowietrzania nie występują żadne nieprawidłowości. Potwierdzono też drożność i sprawność samej instalacji. Ocenę taką przyjęto po przeprowadzeniu przez organ samodzielnych oględzin, a także po wykorzystaniu protokołów okresowej kontroli przewodów kominowych nr [...] z dnia [...] r. czy kontroli przewodów kominowych i szczelności instalacji gazowej z dnia [...] r.. i opinii biegłego przygotowanej do sprawy cywilnej toczącej się przed Sądem Rejonowym w Z. Uwzględniono też wyniki kontroli Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego przeprowadzonej w następstwie interwencji samej zainteresowanej, która nie wykazała istnienia żadnych chemicznych czy też kanalizacyjnych zapachów.

Zasadnie zatem w takiej sytuacji organy uznały, że brak jest dowodów mogących potwierdzić zły stan techniczny budynku jako całości, za którego właściwe utrzymanie odpowiada [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa. Na podstawie dostępnego materiału dowodowego należy podzielić ustalenia, iż zarządca obiektu nie naruszył zasad określonych w art. 61 - 62 Prawa budowlanego. Przeprowadzone kontrole wykazały, że nie dopuszczono do nadmiernego pogorszenia właściwości użytkowych i sprawności technicznej przedmiotowego budynku, o których mowa w art. 5 ust. Prawa budowlanego. Wręcz przeciwnie wykazano, że zarządca - [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa podjęła konkretne, dodatkowe działania w celu poprawy ciągów w przewodach wentylacyjnych kuchni i łazienek w pionie obejmującym lokal nr [...], montując w kominie nasady obrotowe typu "turbowent". Nie sposób tym samym wskazać przesłanki do wydania decyzji wymienionej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. w stosunku do Spółdzielni Mieszkaniowej.

Nie oznacza to jednak, i w tym zakresie skład orzekający podziela stanowisko orzekających w sprawie organów, iż niniejsze przeprowadzone postępowanie jest bezprzedmiotowe.

Postępowanie wykazało bowiem szereg nieprawidłowości bezpośrednio w lokalu skarżącej. W pierwszej kolejności wskazać należy na niewłaściwe użytkowanie lokalu nr [...], które polega przede wszystkim na pozbawieniu przewodów wentylacyjnych przewidzianych kratek i notoryczne zatykanie ich poprzez wpychanie szmat i folii w podłączenia. Potwierdzono też w wyniku oględzin, iż piec spalinowy typu Junkers w łazience pobawiony jest łącznika, a odłączone urządzenie gazowe zatkane workiem foliowym i zaklejone różnymi materiałami. Działania te m.in. uporczywe wpychanie szmat w otwory przewodów wentylacyjnych spowodowały zawężenie wlotu do tych przewodów poprzez uszkodzenie wkładu Alu-fol.

Dodatkowo wskutek wymiany stolarki okiennej w 2012 r. czyli wymiany okien drewnianych na szczelne okna z PCV, doprowadzono do uszczelnienia mieszkania. O ile drewniana stolarka okienna umożliwiała często nawet nadmierną infiltrację, dopływ powietrza zewnętrznego, zapewniając tym samym prawidłowość funkcjonowania grawitacyjnych przewodów kominowych, to wprowadzenie szczelnej stolarki okiennej z szybami zespolonymi ujawniły wady tego typu grawitacyjnych systemów kominowych. Wykazano, że nowa stolarka okienna nie spełnia warunków określonych w § 155 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie. Nie posiada bowiem urządzeń nawiewowych, które powodują napływ do lokalu mieszkalnego powietrza zewnętrznego. Przy jednoczesnym ogrzaniu mieszkania grzejnikami stanowiącymi jego wyposażenie, spowodowałaby właściwy, oparty na różnicy ciśnień ruch powietrza w stronę wlotów do przykanalików wentylacyjnych. Przyznał to również w swojej opinii biegły.

System zbiorczych przewodów kominowych - w tym wentylacja grawitacyjna- niewątpliwie stanowi część wspólną nieruchomości, z wyjątkiem jednak części nawiewnej tego systemu wentylacji, która z założenia technicznego powinna być zapewniona przez odpowiednio ukształtowaną nieszczelność stolarki okiennej w poszczególnych lokalach oraz drożność wlotów do tej wentylacji, zabezpieczonych odpowiednimi kratkami, a nie starymi szmatami, workami czy folią. Wobec potwierdzenia, że instalacja odpowietrzania jest sprawna i drożna, zarządca nie dopuszcza się zaniedbań prowadzących do nadmiernego pogorszenia się stanu technicznego obiektu, a wręcz przeciwnie podejmuje dodatkowe niezbędne działania mające na celu usprawnienie wydajności instalacji kominowej w budynku, m.in. poprzez zamontowanie na zbiorczych przewodach pionu łazienkowego i pionu kuchennego - nasady obrotowe typu "turbowent", zasadnie organ nie stwierdził przesłanek do wydania względem zarządcy obiektu decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego.

Nie można tego jednak tego samego powiedzieć w stosunku do właścicielki lokalu mieszkalnego nr [...], która poprzez swoje działania stwarza stan zagrożenia bezpieczeństwa dla zdrowia i życia. Zasadnie zatem organ powiatowy z powołaniem się na przepis art. 66 i art. 66 ust. 1a Prawa budowlanego nałożył na skarżącą wymienione w dwóch pierwszych punktach sentencji decyzji obowiązki. Obowiązki wynikające z art. 61 i art. 66 Prawa budowlanego związane są z utrzymaniem należnego stanu technicznego obiektu budowlanego i powinny być nałożone właśnie na podmiot zobowiązany do jego utrzymania, w tym przypadku na właścicielkę lokalu nr [...].

Odnosząc się z kolei do obowiązku wskazanego w punkcie trzecim sentencji tej decyzji należy wskazać, że wykonane przez skarżącą roboty budowalne przy wymianie stolarki okiennej nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego. Jednak zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. II OPS 1/16, Lex 211679, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 in fine czy art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jeżeli roboty te zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 in fine. Innymi słowy Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż w przypadku wykonania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska albo w inny sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych (...) w przepisach możliwa jest ingerencja organów nadzoru budowalnego niezależnie od tego czy dane roboty podlegają czy też nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego. Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego są wiążące.

W niniejszym zaś przypadku mamy do czynienia z taką sytuacją. W wyniku bowiem przeprowadzonych robót budowlanych związanych z wymianą okien drewnianych na szczelne okna z szybami zespolonymi, doszło do uszczelnienia pomieszczeń a w rezultacie doprowadziło to do nieprawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej. Stan taki niewątpliwie stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, co potwierdza m.in. ocena przedstawiona przez biegłego w opinii przygotowanej dla potrzeb postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w Z. Także organ pierwszej instancji ustalił, że wymieniona stolarka okienna nie posiada urządzeń nawiewnych, co powoduje m in. zakłócenia prawidłowego ciągu w grawitacyjnych przewodach kominowych. Zasadne było zatem w tej sytuacji nałożenie na skarżącą wskazanego powyżej obowiązku.

W stosunku do zgłoszonych w skardze zarzutów należy zatem stwierdzić, iż nie zostały naruszone wskazane w niej przepisy. Organ pierwszej instancji przeprowadził bowiem wyczerpujące postępowanie dowodowe, gromadząc w jego wyniku materiał źródłowy niezbędny dla wnikliwej oceny stanu faktycznego i wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie. W tym miejscu skład orzekający podziela stanowisko organów, iż w tej sytuacji zbędne było zobowiązywanie Spółdzielni do przygotowania opinii technicznej stanu całego systemu przewodów kominowych w budynku. Zgodnie z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia takiej opinii można nałożyć w przypadku m.in. uzasadnionych wątpliwości co stanu technicznego tego obiektu. Wobec jednoznacznego ustalenia sprawności i drożności przewodów wentylacyjnych i spalinowych czyli wobec braku stwierdzenia jakiejkolwiek nieprawidłowości w tym zakresie, takie zobowiązywanie zarządcy do sporządzania ekspertyzy należało ocenić jako bezzasadne

Dodatkowo należy podnieść, iż w swoich pismach skarżąca powołując się na nieprawidłowości występujące w jej mieszkaniu, nie precyzuje jakiego typu są to nieprawidłowości i dlatego m.in. żąda opracowania ekspertyzy mającej na celu doprowadzić do ich "konkretyzacji". Jednocześnie do usunięcia nieprawidłowości, które stwierdzone zostały w toku postępowania przez organ, może zostać zobowiązana tylko sama właścicielka lokalu nr [...].

Nie są zasadne także zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania administracyjnego. Nie doszło bowiem do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 czy art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż organy zgodnie z regałami postępowania zgromadziły materiał bardzo obszerny, wyczerpujący dowodowy uzasadniający przyjęcie poczynionych ustaleń. Nie doszło też do wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż uzasadnienia decyzji organów obu instancji zawierają wszystkie wymagane w tym przepisie elementy.

Wobec przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.