Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1885/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Protokolant Anna Mruk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2007 r. sprawy ze skargi "E." Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz "E." Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 1600 ( jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 roku Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie art. 243 ust. 4 i art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r., nr 119, poz. 1117, z 2004r., nr 33, poz. 286 i z 2005r., nr 10 poz. 68), po ponownym rozpoznaniu zgłoszenia wynalazku pt. Żel oparzeniowy pierwszej pomocy, nr P-333249, zgłoszonego do ochrony w dniu [...] maja 1999 roku przez E. Spółkę z o.o. K., na skutek wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy na decyzję Urzędu z dnia [...] marca 2006 roku umarzającą postępowanie w sprawie w/w wynalazku

utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:

Decyzją z dnia [...] marca 2006 roku Urząd Patentowy RP na podstawie art. 46 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej umorzył postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku pt. Żel oparzeniowy pierwszej pomocy, nr P-333249. Podstawą umorzenia był fakt , że zgłaszający E. Spółka z o.o. K. nie zastosował się w wyznaczonym terminie (przedłużonym o dwa miesiące) do wezwania Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 2005 roku. W wezwaniu tym Urząd stwierdził niedopuszczalność poprawek wykraczających poza to, co zostało ujawnione w opisie zgłoszenia w dniu dokonania wynalazku oraz wezwał do ich usunięcia. Urząd stwierdził, że niedopuszczalne poprawki polegały na wprowadzeniu (do opisu i zastrzeżeń) zmienionego składu żelu. W zweryfikowanym opisie wynalazku oraz zastrzeżeniach patentowych z dnia [...] sierpnia 2005 roku Urząd wskazał na niedopuszczalne zmiany odnoszące się do składu jakościowo-ilościowego przedmiotowego żelu, a także poinformował o możliwości wprowadzenia dozwolonych uzupełnień lub poprawek do zgłoszenia wraz z przytoczeniem odpowiednich przepisów Prawa własności przemysłowej i ograniczeń z nich wynikających. Wynalazek zgłoszony w dniu [...] maja 1999 roku i zmieniony w dniu [...] sierpnia 2000 roku różnią się zarówno pod względem składu jakościowego (w późniejszym rozwiązaniu brak jest jednego składnika – [...]) jak i pod względem składu ilościowego odnoszącego się do zmienionej ilości: [...], [...], [...] oraz substancji konserwujących (poprzednio były to konkretne ilości oraz zmiany lepkości preparatu. Zgodnie z art. 37 Prawa własności przemysłowe zgłaszający wprowadził zmiany w terminie pozwalającym na rozszerzenie zakresu żądanej ochrony (tj. przed [...] listopada 2000 roku). Nie zostało jednak zachowane ograniczenia wynikające z art. 37 ust. 1 ustawy. Jednocześnie zgłaszający został pouczony przez Urząd, ze w razie niezastosowania się do wezwania w wyznaczonym terminie postępowanie zostanie umorzone.

W dniu [...] maja 2006 roku do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy w związku z decyzją z dnia [...] marca 2006 roku umarzająca postępowanie w sprawie zgłoszenia wynalazku. Wniosek nie zawierał uzasadnienia. Zgłaszający poinformował, że zostanie ono przesłane w terminie późniejszym, ze względu na chorobę autora projektu wynalazczego.

Pismem z dnia [...] maja 2006 roku Urząd wezwał zgłaszającego do nadesłania uzasadnienia wniosku oraz wykonania wezwania z dnia [...] listopada 2005 roku o niedopuszczalności zmian.

W dniu [...] lipca 2006 roku wpłynęło do Urzędu pismo zgłaszającego wraz ze zmienionym opisem wynalazku oraz zastrzeżeniami patentowymi. W piśmie tym zgłaszający informuje, że zmieniona dokumentacja wynalazku została nadesłana w odpowiedzi na wezwanie Urzędu z maja 2006 roku oraz wezwanie o niedopuszczalności zmian z dnia [...] listopada 2005 roku z uwzględnieniem stanowiska Urzędu.

Rozpoznając ponownie sprawę Urząd Patentowy zauważył, że we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zgłaszający nie podał merytorycznego uzasadnienia; poinformował jedynie, że zostanie ono przysłane w terminie późniejszym. Zdaniem Urzędu, w wezwaniu z dnia [...] maja 2005 roku Urząd prawidłowo wskazał, jakie wymogi wynikające z art. 243 ust. 4 i art. 244 ust. 12 ustawy Prawo własności przemysłowej zgłaszający jest zobowiązany spełnić przy składaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Zgłaszający został także pouczony o skutkach nieuzupełnienia braków w terminie.

Zdaniem Urzędu Patentowego, wprawdzie pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2006 roku nie zawiera merytorycznego uzasadnienia wymaganego przy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, to jako wystarczające uzasadnienie można byłoby uznać załączoną zmienioną dokumentacje zgłoszenia, gdyby wprowadzone zmiany eliminowały wszystkie niedopuszczalne poprawki wskazane przez Urząd w wezwaniu z dnia [...] listopada 2005 roku. Niezależne zastrzeżenie nr 1 z daty zgłoszenia wśród składników żelu wskazuje m. in.: ",[...] do [...] części wagowych mieszaniny aseptyk A i , [...] do [...] części wagowych [...]". Natomiast zmienione zastrzeżenie patentowe nr [...] z dnia [...] lipca 2006 roku zamiast w/w składników żelu wskazuje: "substancje konserwujące w uzupełnieniu do 100 %". Określenie to, zdaniem Urzędu, nie jest odpowiednikiem wskazanego określenia z daty zgłoszenia – jest znacznie szersze. Zmieniona wersja zastrzeżeń patentowych "mieszaninę aseptyn A i P oraz [...]" podaje tylko jako korzystne substancje konserwujące występujące w oparzeniowym żelu (zastrzeżenie zależne nr 3). Poza tym zgłoszeniowa wersja zastrzeżeń nie zawiera informacji, że podane ilości konkretnych substancji konserwujących tj. mieszaniny aseptyk A i P oraz [...] występują "w uzupełnieniu do 100 %".

Uwzględniając powyższe uwagi Urząd Patentowy, ponownie rozpoznając sprawę, uznał, że wprowadzone uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia w wersji nadesłanej do Urzędu w dniu [...] sierpnia 2000 roku stanowią niedopuszczalne zmiany w rozumieniu art. 37 ust. 1 i 2 ustawy prawo własności przemysłowej i nie zostały usunięte w dokumentacji wynalazku z dnia [...] lipca 2006 roku.

Niezależnie od powyższych rozważań Urząd podniósł, iż w pismach zgłaszającego oraz wezwaniach Urzędu znalazły się oczywiste pomyłki, które nie mają jednak wpływu na rozstrzygnięcie co do istoty sprawy.

Skargę na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] sierpnia 2006 roku utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] marca 2006 roku o umorzeniu postępowania w sprawie zgłoszenia wynalazku P–333249 złożyła E. Spółka z o.o. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 37 ust. 1 i 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, przez jego błędne zastosowanie,

2. art. 7, 77 107 kpa przez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niewłaściwą ocenę materiału dowodowego oraz podanie niepełnej podstawy prawnej.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że zgłaszający na wezwanie Urzędu dokonał zmian w zgłoszeniu uwzględniających wezwanie. Swoje twierdzenie, jakoby zgłaszający nie dokonał wymaganych zmian, Urząd w żaden sposób nie uzasadnił, wyrażając jedynie brak wątpliwości w tej dziedzinie. Wskazując na pomyłki Urząd nie odniósł się do nich i nie wyjaśnił ich wpływu na rozpatrzenie sprawy. Ponadto Urząd w podstawie prawnej pominął przepis art. 315 ust. 3 Ustawy Prawo własności przemysłowej.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie.

W ocenie Urzędu przepis art. 315 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej nie został powołany albowiem decyzja nie oceniała ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, a jedynie wymogi formalne. Decyzja zawiera szczegółowe uzasadnienie, na czym polegają niedopuszczalne zmiany. Pomyłki nie miały żadnego wpływu na rozstrzygnięcie spawy, dlatego nie zostały wskazane w decyzji. Urząd zauważył też, że skarżący został wezwany do nadesłania uzasadnienia wniosku o powtórne rozpoznanie sprawy i uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu dokonania czynności, czego nie dokonał.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Analizując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powołanych wyżej kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowe (Dz. U. z 2003r., nr 119, poz. 1117, z 2004r., nr 33, poz. 286 i z 2005r., nr 10 poz. 68) zwanej dalej p.w.p., ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku w Urzędzie Patentowym, a zatem, w sprawie niniejszej, ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości, z wyłączeniem jednak art. 37 p.w.p., który przewiduje i określa zasady zmiany zgłoszeń patentowych, w tym zmiany zastrzeżeń patentowych w sposób rozszerzający pierwotny zakres żądanej ochrony.

Zgodnie z treścią art. 37 p.w.p. :

1. do czasu wydania decyzji w sprawie udzielenia patentu zgłaszający może, z zastrzeżeniem ust. 2, wprowadzać uzupełnienia i poprawki do zgłoszenia, które nie mogą jednakże wykraczać poza to, co zostało ujawnione jako przedmiot rozwiązania w opisie wynalazku w dniu dokonania zgłoszenia.

2. zmiana zastrzeżeń patentowych w sposób rozszerzający pierwotny zakres żądanej ochrony może być dokonana tylko do czasu ogłoszenia o zgłoszeniu i przy zachowaniu ograniczenia określonego w ust. 1.

`Przedmiotowy wynalazek został zgłoszony w dniu [...] maja 1999 roku i zmieniony [...] sierpnia 2000 roku. Zgłaszający przyznał, iż zweryfikowany opis wynalazku oraz zastrzeżenia patentowe z dnia [...] sierpnia 2000 roku wykraczają poza istotę wynalazku ujawnioną w dacie zgłoszenia. Trafnie więc Urząd Patentowy wskazał na niedopuszczalność poprawek, precyzyjnie wskazując na niedopuszczalne zmiany i wezwał do ich usunięcia, a po bezskutecznym upływie terminu postępowanie w sprawie umorzył z mocy art. 46 ust. 2 p.w.p.

Ponownie rozpoznając sprawę Urząd Patentowy miał za zadanie rozstrzygnąć, czy załączona zmieniona dokumentacja zgłoszenia eliminuje niedopuszczalne poprawki wskazane przez Urząd w wezwaniu z dnia [...] listopada 2005 roku.

Zgodnie bowiem z art. 243 ust.4. p.w.p. jeżeli została wydana decyzja o umorzeniu postępowania na skutek uchybienia terminu do dokonania określonej czynności, może ona zostać uchylona, jeżeli strona złoży wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy, i jednocześnie dokona czynności, dla której termin został wyznaczony.

W przedmiotowej sprawie strona wskazała na przyczynę niedołączenia w terminie zmienionej dokumentacji zgłoszenia (choroba twórcy wynalazku) i dołączyła zmienione zgłoszenie.

Urząd Patentowy wprawdzie nie odniósł się do kwestii winy w uchybieniu terminu, ale rozpoznając sprawę przyjął, zdaniem sądu, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Stąd niezrozumiała jest uwaga Urzędu zawarta w odpowiedzi na skargę o nieuprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu terminu dokonania czynności przez zgłaszającego.

Na wezwanie Urzędu z dnia [...] maja 2006 strona dołączyła zmieniona dokumentację zgłoszenia. Zdaniem Urzędu nie eliminowała ona wszystkich niedopuszczalnych poprawek wskazanych przez Urząd. Oceniając zmienioną dokumentację stwierdził, że niedopuszczalne zmiany w rozumieniu przepisu art. 37 ust. 1 i 2 p.w.p. nie zostały usunięte w dokumentacji wynalazku z dnia [...] lipca 2006 roku.

W tym miejscu należy zauważyć, że Urząd Patentowy jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania. W myśl art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117) do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej.

Jako organ administracji publicznej Urząd Patentowy musi m.in. przestrzegać zasady dochodzenia prawdy materialnej, w sposób wyczerpujący rozpatrzyć i ocenić materiał dowodowy, ocenić na podstawie materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Jest zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, powinien także wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwieniu sprawy, ma obowiązek zapewnienia stronie możliwości wzięcia czynnego udziału w postępowaniu (art. 9, art. 11, art. 10 k.p.a.). Wreszcie musi uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

W rozpatrywanej sprawie Urząd Patentowy dopuścił się naruszenia tych reguł procesowych oraz wskazanej w art. 46 ust. 2 ustawy p.w.p., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Postawienie zarzutów mających świadczyć o braku wyeliminowania niedopuszczalnych poprawek bez wezwania zgłaszającego do ich usunięcia i należytego uzasadnienia czyni skargę zasadną. Jak to zostało wyżej podniesione do postępowania przed Urzędem Patentowym, z mocy art. 252 p.w.p. stosuje się zasady ogólne zawarte w Rozdziale 2 k.p.a., w tym zasadę z art. 9 k.p.a. zobowiązującą organ do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków. W ocenie Sądu w świetle tego przepisu w razie częściowego wykonania przez zgłaszającego wezwania z art. 46 ust. 1 p.w.p. i wyjaśnienia przyczyn niewykonania tego wezwania, umorzenie postępowania bez żadnych dalszych czynności organu jest niewłaściwe. W przedmiotowej sprawie owo częściowe wykonanie wezwania to dołączenie dokumentacji zgłoszeniowej bez merytorycznego uzasadnienie. Przewidziany art. 46 ust. 1 p.w.p. rygor umorzenia postępowania ma dyscyplinować zgłaszającego, jednak nie może być interpretowany w taki sposób, że niedopełnienie wezwania w jakiejkolwiek części uprawnia organ do natychmiastowego umorzenia postępowania.

Uzasadniając decyzję Urząd stwierdzał o braku swoich wątpliwości w istocie bez żadnego uzasadnienia. Nie wskazał bowiem dlaczego w zmienionej dokumentacji zgłoszeniowej stwierdzenie "substancje konserwujące w uzupełnieniu do 100 %" nie jest odpowiednikiem określenia z daty zgłoszenia "[...] do [...] części wagowych mieszaniny aseptyk A i P, [...] do [...] części wagowych [...]". Nie wystarczy stwierdzenie, ze pierwsze z nich nie jest odpowiednikiem drugiego, jest znacznie szersze. Należy wykazać dlaczego. Aseptyny A i P są to substancje konserwujące. Wynika to z opisu pierwszego zgłoszenia. Nie stanowi więc niczego nowego w zmienionej dokumentacji zgłoszeniowej. Owa zmieniona dokumentacja w pkt 2 i 3 precyzuje rodzaj substancji oraz ich zawartość. Zarówno rodzaj jak i zawartość jest identyczna z pierwotnym zgłoszeniem. Istotnie wątpliwości budzi stwierdzenie "w uzupełnieniu d 100 %. Skoro Urząd Patentowy uważał, że zmieniona dokumentacja nadal narusza zasady wynikające z art. 36 p.w.p. należało wezwać stronę do usunięcia niedopuszczalnych poprawek wykraczających poza to co zostało ujawnione w opisie zgłoszenia w dniu dokonania wynalazku. Odwołanie przenosi przecież rozpoznanie sprawy do II instancji.

Próbę wyjaśnienia sprawy podjął sąd na rozprawie w dniu [...] lutego 2007 roku.. Jednakże uzyskane wyjaśnienia zmierzały do poczynienia nowych ustaleń faktycznych, czego sąd administracyjny czynić nie może. Kontroluje decyzje pod względem zgodności ze stanem prawnym. Ta zaś z powodów wyżej wskazanych prawo narusza. Urząd nie wyjaśnił należycie sprawy mimo upływu tak długiego okresu czasu od daty zgłoszenia.

Rozpoznając ponownie sprawę Urząd uwzględni powyższe uwagi.

Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w wyroku. O wykonalności zaskarżonej decyzji sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.