Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 717/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 i 137
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 2 , art. 136,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędzia WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody z dnia 10 marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z 13 października 2010 r., a podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., w granicach przejętych na rzecz Skarbu Państwa parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...]b. gm. kat. D., na rzecz: F. T., J. T., M. K., P. K., M. K., R. K., W. K., D. D., Z. K., B. P., T. O. oraz E. O..

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że Wojewoda [...] postanowieniem nr [...] z 22.08.2007 r. wyznaczył Starostę [...] do załatwienia przedmiotowej sprawy. Do wniosku F. T. z [...]. 06. 2007 r. o zwrot parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...]b. gm. kat. D., w dniu 14. 02. 2008 r. przyłączyli się: J. T., M. K., P. K., M. K., R. K., W. K., D. D., Z. K., B. P., T. O. oraz E. O..

Z aktu notarialnego z [...] kwietnia 1970 r. nr Rep. [...] - zawartego w trybie art. 6 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. nr 10 poz. 64), stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. [...] z 23. 12. 1965 r. nr [...] - wynika, że parcele: l. kat. [...], l. kat. [...] i l. kat. [...] b. gm. kat. D., stanowiące współwłasność: B. z K., W. K., F. K., S. K., E. K. oraz F. T., nabyte zostały na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę szkoły nr [...] na osiedlu D.

Na podstawie prawomocnych postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku organ ustalił, że wnioskodawcy są następcami prawnymi wywłaszczonych właścicieli działek.

Z porównania mapy katastralnej z aktualną mapą ewidencyjną oraz opierając się na dokumentacji geodezyjnej ustalił również, iż wniosek dotyczy zwrotu części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., w skład których weszły objęte wnioskiem o zwrot parcele: 1. kat. [...]. kat. [...] kat. [...] gm. kat. D.. Właścicielem ww. działek jest Gmina [...]. Działki nr [...] i nr [...] pozostają w trwałym zarządzie na czas nieoznaczony Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...], natomiast jako zarządca działki nr [...] w księdze wieczystej wpisany jest Zarząd Gospodarki Komunalnej. W ocenie organu I instancji wniosek pochodzi od wszystkich spadkobierców, wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa prawa własności tej nieruchomości nastąpiło w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, wymienionego w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ustalając czy zachodzi przesłanka zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu organ wskazał, że z aktu notarialnego z [...]. 04. 1970 r. wynika, iż parcele: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] b. gm. kat. D., nabyte zostały na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem pod budowę szkoły nr [...] na osiedlu D., stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej wydanej przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Rady Narodowej m. [...] z 23. 12. 1965 r. nr [...]. Do akt sprawy pozyskano decyzję o lokalizacji szczegółowej wydaną przez Prezydium Rady Narodowej M. [...] nr [...] z 23. 12. 1965 r. nr [...], którą ustalono lokalizację szczegółową osiedla mieszkaniowego "D." zgodnie z planem szczegółowym, na terenie położonym w K. w dzielnicy "[...]" oznaczonym na załączonej mapie - w skali 1:1000 linią koloru zielonego z wyłączeniem terenu we wschodniej części zakreskowanego kolorem zielonym. Z treści w/w mapy wynika, że w obszarze zaznaczonym linią koloru zielonego znajduje się zawnioskowana do zwrotu nieruchomość.

Z dokumentacji projektowo - kosztorysowej obejmującej projekt wstępny ze szczegółowym planem zagospodarowania terenu oraz projekt techniczny boisk sportowych, opracowany na podstawie ww. decyzji o lokalizacji szczegółowej wynika, że budynek szkoły oraz boiska sportowe wybudowano zgodnie z przewidywanym ich usytuowaniem. I tak budynek szkoły znajduje się na obecnej działce ewidencyjnej nr [...], boiska sportowe na działce nr [...], natomiast na działce nr [...], w granicach parceli l. kat. [...], zgodnie z treścią szczegółowego planu zagospodarowania terenu, znajduje się pomnik historyczny. Jak wynika z treści protokołu z oględzin przedmiotowej nieruchomości jest to pomnik ku czci osób pomordowanych w czasie II wojny światowej. Natomiast działki: nr [...] oraz nr [...] stanowią część pasa drogowego ul. P. W piśmie z 31. 12. 2008 r. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. poinformował, iż działka nr [...], jak również działka nr [...] oznaczone na mapie ewidencyjnej "dr - użytek droga", stanowią część pasa drogowego ul. P.

Nadto ustalono, że przez działki: nr [...], nr [...] i nr [...] przebiegają dwa kable energetyczne niskiego napięcia: kabel dla zasilania budynku szkoły wybudowany w 1971 r., drugi dla zasilania budynków w rejonie ul. W. wybudowany w 1981 r. Na częściach działek: nr [...] i nr [...] znajduje się przyłącze kanalizacyjne, na częściach działek: nr [...] oraz [...] zlokalizowana jest instalacja wodociągowa i kanalizacyjna, na działkach: nr [...] i nr [...] znajduje się sieć gazowa niskoprężna, a na działce nr [...] sieć gazowa średnioprężna oraz gazociąg stalowy.

Organ konkludował, że zgromadzone w postępowaniu materiały i dowody wskazują, iż na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek: nr [...], nr [...] i nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], w granicach wywłaszczonych parcel: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] b. gm. kat. D., został zrealizowany cel wywłaszczenia, zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania terenu. Natomiast pozostała część nieruchomości oznaczona jako części działek: nr [...] i [...], obr. [...], jedn. ewid. [...], w granicach parcel: 1. kat. [...] i 1. kat. [...] gm. kat. D. stanowi część pasa drogowego i w związku z tym niedopuszczalne jest orzeczenie o ich zwrocie.

Odwołanie od decyzji wniósł J. T. zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art 77, art. 107, art. 10 kpa oraz art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Odwołujący się podniósł, że organ I instancji nie wykazał, że działki nr [...] oraz [...] stanowią drogi publiczne i w związku z tym nie mogły zostać zwrócone. Nadto, w ocenie odwołującego się, budowa infrastruktury technicznej nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli. Wreszcie, organ w żaden sposób nie odniósł się do przeznaczenia działki nr [...] pozostając jedynie przy lakonicznym stwierdzeniu, iż: "jest ona poza terenem szkoły i znajduje się na niej pomnik ku czci osób pomordowanych w czasie II wojny światowej", co nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia. Niezasadnie przyjęto w decyzji I instancji, że boiska sportowe znajdujące się na działce [...] stanowią część Szkoły Podstawowej nr [...]. Umowa pomiędzy właścicielami parcel l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] a Skarbem Państwa dotyczyła budowy szkoły nr [...]. W związku z tym, nie można prowadzić wykładni rozszerzającej i powoływać się, że boisko sportowe (będące w zasadzie wyłącznie fragmentem zabetonowanej części działki) jest szkołą zwłaszcza biorąc pod uwagę fakt, że teren ten jest całkowicie niezależny od terenu szkoły, wyodrębniony i ogrodzony.

Wojewoda [...] decyzją z 10 marca 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności nakazał zweryfikowanie kręgu wnioskodawców, wskazując na nieścisłości odnośnie udziału w postępowaniu W. K..

Nadto wskazał, że podstawową kwestią w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jaką winien ustalić organ administracyjny, jest zbadanie jaki był cel wywłaszczenia wynikający z decyzji wywłaszczeniowej, lub umowy sprzedaży (aktu notarialnego), a następnie ocena czy w rozumieniu art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stała się ona zbędna dla realizacji tego celu. Podstawowym źródłem określenia celu wywłaszczenia w konkretnej sprawie jest więc decyzja wywłaszczeniowa. Cel wymieniony w decyzji administracyjnej orzekającej o wywłaszczeniu ma szczególnie istotne znaczenie wiążące dla oceny przesłanek zbędności. Ze względu na fakt, iż cel wywłaszczenia w decyzji lub akcie notarialnym często jest określony w sposób ogólnikowy bądź też brakuje nawet określenia przeznaczenia nieruchomości, niezbędna jest w takich przypadkach prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowym. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączanej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Z takiego ujęcia definicji zbędności wywieść należy wniosek, że dla postępowania o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie ma znaczenia obecne wykorzystanie nieruchomości, jeżeli cel po dacie wywłaszczenia został zrealizowany. Jeśli zatem nieruchomość została wywłaszczona na jakikolwiek cel publiczny i inwestycja ta w określonym czasie została zrealizowana, a później ta nieruchomość została zaadaptowana na inne cele, to mimo że nieruchomość nie jest już wykorzystywana na cel wywłaszczenia, to jednak należy uznać, iż sam cel wywłaszczenia został zrealizowany.

Zdaniem organu odwoławczego, dokumentacja projektowo-kosztorysowa, w oparciu o którą Starosta [...] uznał, iż budynek szkoły znajduje się na zawnioskowanej do zwrotu działce nr [...], a boiska sportowe - na działce nr [...], zgodnie z przewidywanym ich usytuowaniem, nie wskazuje położenia nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot na szczegółowym planie zagospodarowania terenu. Nie wiadomo zatem na jakiej podstawie organ I instancji dokonał identyfikacji przedmiotu postępowania na tych opracowaniach, a co za tym idzie, jak ustalił zbędność tej nieruchomości na cel jej wywłaszczenia. W treści umowy sprzedaży wskazano, że stosownie do decyzji o lokalizacji szczegółowej z 23. 12. 1965 r. przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie przeznaczonym pod budowę szkoły nr [...] na osiedlu [...]. Zgodnie z klauzulą nr [...] z 29. 05. 1971 r., znajdującą się na planie szczegółowym zagospodarowania terenu z 1971 r. projekt budowlany Szkoły i Podstawowej Nr [...] składał się z następujących części: planu szczegółowego zagospodarowania terenu, projektu, dróg i chodników, kosztorysu dróg i chodników , projektu i kosztorysu ukształtowania terenu, projektu i kosztorysu zieleni, projektu i kosztorysu boisk sportowych, projektu i kosztu małej architektury z elementów powtarzalnych raz projektu i kosztorysu ogrodzenia.

Z kolei w dokumencie [...] z maja 1971 r. symbol: [...] "[...], Szkoła Podstawowa nr [...], ul. P., Plan Szczegółowy zagospodarowania terenu /1:500/, /Projekt zamienny/" znajduje się zapis, iż: "Po dokonanej zmianie terenu szkoły, budynek szkolny znajduje się w środku działki szkolnej. Po stronie południowej projektuje się tereny urządzeń sportowych. W skład urządzeń sportowych wchodzą obiekty: boiska do piłki ręcznej, koszykówki, siatkówki i boisko gimnastyczne, bieżnia oraz skocznia. Z dołączonych do powyższego dokumentu załączników graficznych wynika, iż prawdopodobnie na części przedmiotowej nieruchomości miał powstać budynek szkoły natomiast, na pozostałej części wywłaszczonych parcel katastralnych miały się znaleźć boiska do koszykówki i siatkówki, które jak wynika z przedstawionych powyżej rozważań, stanowiły integralną część projektowanego obiektu Szkoły Podstawowej nr [...].

Zdaniem Wojewody [...] Starosta [...] nie zgromadził materiału dowodowego, który pozwalałby stwierdzić że na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia, zgodnie ze szczegółowym planem zagospodarowania terenu. Brak jest także dowodów, które pozwalałyby na ustalenie tego celu w sposób wyczerpujący. Wskazał, że w ponownym rozpoznaniu sprawy konieczna będzie prawidłowa identyfikacja przedmiotu postępowania, a w konsekwencji doprecyzowanie celu wywłaszczenia.

Starosta [...] nie wyjaśnił także, czy i jakie działania na przedmiotowej nieruchomości były podejmowane w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, natomiast oparł się jedynie na podjętych w wyniku oględzin nieruchomości ustaleniach poczynionych w zakresie aktualnego w 2008 r. stanu nieruchomości. Wojewoda [...] podkreślił, że jeśli nieruchomość została wywłaszczona na jakikolwiek cel publiczny i inwestycja ta w określonym czasie została zrealizowana, a później ta nieruchomość została zaadaptowana na inne cele, to mimo że nieruchomość nie jest już wykorzystywana na cel wywłaszczenia, to jednak należy uznać, iż sam cel wywłaszczenia został zrealizowany. Natomiast zrealizowanie przedmiotowego celu już po upływie 10 lat od dnia kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna stanowi podstawę zwrotu nieruchomości .

Nadto organ podzielił zarzut odwołania w zakresie nie wykazania, że działki nr [...] oraz [...] stanowią drogi publiczne. Nakazał w związku z tym pozyskanie do akt sprawy dowodu potwierdzającego, iż ul. P. stanowi drogę publiczną w rozumieniu art. 2a ustawy z 21. 03. 1985 r. o drogach publicznych, a więc np. stosowną uchwałę o zaliczeniu jej do tej kategorii dróg jak również pozyskanie autoryzowanego dowodu, pozwalający na jednoznaczne określenie przebiegu pasa drogowego omawianej ulicy. Ustalenia wymaga również kwestia, czy fakt, iż na nieruchomości wnioskowanej do zwrotu znajduje się pomnik "ku czci osób pomordowanych w czasie II wojny światowej" stanowi ewentualną przeszkodę zwrotu w przypadku uznania nieruchomości za zbędną na cel jej wywłaszczenia. Organ odwoławczy wytknął także, że zgromadzony materiał dowodowy nie zawierał oryginałów, bądź potwierdzonych za zgodność wszystkich istotnych w sprawie dokumentów, zwłaszcza waloru dokumentu nie posiada kserokopia postanowienia Sądu Powiatowego dla m. K. w K. z 25. 04. 1957 r. sygn. akt [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Wojewody [...] wniosła Gmina Miejska, zarzucając naruszenie art. 138 § 2 kpa polegające na jego błędnym zastosowaniu, poprzez wskazanie, ze braki w uzasadnieniu decyzji skutkują koniecznością uchylenia decyzji I instancji oraz naruszenie art. 136 kpa poprzez jego niezastosowanie i nieprzeprowadzenie przez organ II instancji postępowania dowodowego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.

W ocenie strony skarżącej uchybienia stwierdzone przez organ II instancji mogły zostać naprawione przez ten organ w trybie art. 136 kpa, poprzez uzupełnienie materiału dowodowego oraz naniesienie obecnych granic działki ogólnym planie zagospodarowania terenu i zlecenie oględzin z udziałem biegłego. Wskazała również na błędna interpretację organu pojęcia zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podała, że ocena zbędności winna zostać dokonana na dzień wydania decyzji w przedmiocie zwrotu, bowiem terminu 7 i 10 lat określone w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami odnoszą się tylko do sytuacji , gdy pomimo upływu czasu cel nie został zainteresowany. Nie nastręczało również żadnych trudności ustalenie z Zarządzie Infrastruktury komunalnej i Transportu w K. czy działka nr [...] znajduje się w pasie drogowym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:

Stosownie do przepisu art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne są powołane do kontroli administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 ustawy p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu aktu administracyjnego nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a.

W wyniku dokonanej kontroli należy stwierdzić, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż kasacyjna decyzja organu odwoławczego odpowiada prawu.

Już na wstępie należy wskazać, że kwestią podstawową w niniejszej sprawie jest prawidłowość rozstrzygnięcia kasacyjnego zaskarżonego przez Gminę [...]. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 kpa w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Ten typ decyzji organu odwoławczego nie może być podjęty w innej sytuacji niż wskazana w cyt. przepisie tj. gdy organ miał możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów w sprawie albo zlecenia takiego postępowania organowi I instancji ( art. 136 kpa).

W związku z powyższym należy wskazać, że w ocenie Sądu decyzja organu I instancji odmawiająca zwrotu części działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., w granicach przejętych na rzecz Skarbu Państwa parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...]. gm. kat. D., na rzecz: F. T., J. T., M. K., P. K. M. K., R. K., W. K., D. D., Z. K., B. P., T. O. oraz E. O. wydana została bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności ważnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia w tym zakresie i możliwych do uzupełnienia w trybie art. 136 kpa. Należy podkreślić, że jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy prawidłowo wskazał, iż w postępowaniu przed organem I instancji nie zostały ustalone tak istotne okoliczności jak:

1. wyczerpujące, nie budzącego wątpliwości ustalenie jaka część nieruchomości określonej obecnie jako działki nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K., znajduje się w granicach - przejętych w drodze umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego z [...]. 04. 1970 r., Rep. [...]. na rzecz Skarbu Państwa - parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...] b. gm. kat. D.

2. dokładne i jednoznaczne określenie zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia (art. 137 ust. 1 w zw. z art. 136 ust. 3 ustawy z 21. 08. 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 nr 102, poz. 651 ze zm.)

Odnosząc się do pierwszej kwestii należy wskazać, że organ I instancji nie wykazał jaki teren odpowiada - z uwzględnieniem jego obszaru i położenia - wywłaszczonej nieruchomości. Nie można bowiem uznać za wystarczające powołanie się w tym zakresie na załączoną do akt administracyjnych mapę granic przedmiotowego obszaru sporządzoną przez uprawionego geodetę A. P. na kompilacji mapy ewidencji gruntów i mapy katastralnej. Dane zawarte w tym dokumencie powinny zostać naniesione przez uprawnionego geodetę na szczegółowy plan zagospodarowania terenu i porównany z terenem wywłaszczonej nieruchomości.

Odnosząc się do drugiej kwestii należy wskazać na treść z art. 136 ust. 3, zgodnie z którym poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 , stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zgodnie z art. 137 ust. 1 cyt. ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli:

1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo

2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W ocenie Sądu organ I instancji nie uczynił zadość ww. przepisom. W sprawie nie został ustalony w sposób precyzyjny cel wywłaszczenia wnioskowanych do zwrotu nieruchomości. Dla ustalenia powyższego organ I instancji oparł się na decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z 23.12. 1965 r. wydanej przez Prezydium RN M., w której ustalono lokalizację szczegółową osiedla mieszkaniowego [...], obejmującą również obszar wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako parcele katastralne l. kat. [...], l. kat [...], l. kat [...] gm. kat. D.. Uszczegóławiając cel wywłaszczenia przedmiotowych działek, określony w umowie notarialnej [...].04. 1970 r. jako realizacja szkoły nr [...] na Osiedlu [...] przyjął, w oparciu o dokumentacje projektowo-kosztorysową obejmującą projekt wstępny, ze szczególnym planem zagospodarowania terenu, że znajdujące się obecnie na tym terenie budynek szkoły i boiska zostały wybudowane zgodnie z przewidywanym usytuowaniem tj. budynek szkoły nr [...] znajduje się na dz. oznaczonej obecnie nr [...], boska sportowe ma dz. nr [...], a na dz. nr [...] – w granicach parceli kat. L. kat. [...] –pomnik historyczny. W ocenie Sądu powyższe ustalenia budzą wątpliwości w szczególności do co ustalenia, że cel wywłaszczenia obejmował realizację pomnika historycznego (dz. nr [...]), tym bardziej, że teren tej działki jest oddalony od wbudowanej na działce nr [...] szkoły. A zatem, w ocenie Sądu zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający dla ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości i powinien w tym zakresie zostać uzupełniony przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Niezależnie od nieścisłości w zakresie dokładnego ustalenia celu wywłaszczenia organ I instancji nie poczynił prawidłowych ustaleń odnoszących się do przesłanki zwrotu określonej w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którą znaczenie dla zwrotu nieruchomości ma nie tylko ustalenie co zrealizowano na wywłaszczonym terenie, ale także ustalenie kiedy nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia. Organ I instancji ograniczył się natomiast do wskazania, że z oględzin przeprowadzonych wraz z rozprawą administracyjną wynika, że działki wnioskowane do zwrotu są zagospodarowane jak ww. wskazano, bez wskazania w jakim terminie to nastąpiło.

Należy podkreślić, że w do akt administracyjnych sprawy przedłożono kopię projektu realizacyjnego zagospodarowania terenu - boiska sportowe przy szkole nr [...] ul. P., w obrębie własności i ogrodzenia szkoły nr [...], obejmujący boisko do koszykówki i boisko do gry w piłkę, który został sporządzony w sierpniu 1985. Z powyższego wynika zatem, że realizacja boisk sportowych na części terenu wywłaszczenia mogła mieć miejsce po terminach pozwalających na uznanie, że cel inwestycji został zrealizowany. Należy w całości podzielić pogląd organu odwoławczego, że obecne zagospodarowanie terenu działek nr [...], nr [...], nr [...], obr. [...], jedn. ewid. [...] m. K. nie jest wystarczające dla ustalenia zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia. Istotne jest – zgodnie z brzmieniem art. 137 ust. 1 u.g.n. - ustalenie w jakich terminach nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia.

Mając na względzie brak dokładnych ustaleń w zakresie identyfikacji obszaru wnioskowanego Sąd podziela wątpliwości organu odwoławczego co do przyjęcia przez organ I instancji, że część tego obszaru znajduje się w pasie drogowym dróg publicznych.

Uwzględniając, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego tj. zasada prawdy obiektywnej, wyrażona w art. 7 kpa, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny dążyć do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, sprecyzowaną w art. 77 §1 i art. 107 § 3 kpa kpa oraz zasadę dwuinstancyjności z art. 15 kpa należy uznać za prawidłowe zastosowanie przez organ odwoławczy przepisu art. 138 §2 kpa.

Wobec wskazanych okoliczności orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z 30. 08. 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)