Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 679/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 138e, art. 144, art. 169
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi A. S. (dalej: strona, skarżąca) jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, SKO, Kolegium) nr [...] z dnia [...] r., utrzymujące w mocy postanowienie tego organu nr [...] z dnia [...] r. w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania z dnia 1 grudnia 2017 r. od decyzji Prezydenta Miasta G. (dalej: Prezydent Miasta, organ I instancji) nr [...] z dnia [...] r. w sprawie ustalenia stronie wysokości podatku od nieruchomości na rok 2017

2. Dotychczasowy przebieg postępowania podatkowego.

2.1. Prezydent Miasta decyzją nr [...] z dnia [...] r., ustalił stronie, od nieruchomości położonej w Gliwicach przy ul. [...] [...], wysokość podatku od nieruchomości na 2017 rok w kwocie [...] zł. Decyzję doręczono stronie w dniu 17 listopada 2017 r.

Pismem z dnia 1 grudnia 2017 r. radca prawny – J. N. - w imieniu strony złożył odwołanie od powyższej decyzji. Do odwołania załączono pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą adwokatowi W. N. i radcy prawnemu J. N.

Z uwagi na fakt, że złożone pełnomocnictwo nie było zgodne ze wzorem wynikającym z przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 grudnia 2015r. w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzenia tych pełnomocnictw (Dz.U. z 2015 r., poz. 2330 ze zm., dalej: rozporządzenie), pismem nr [...] z dnia 29 stycznia 2018 r., Kolegium wezwało pełnomocników do przedłożenia, w terminie 7 dni liczonych od dnia doręczenia wezwania, pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800, dalej O.p) wraz z dowodem uiszczenia opłat za pełnomocnictwa i wskazaniem adresu elektronicznego (ePUAP - adresu konta użytkownika) umożliwiającego doręczenie pism w trybie art. 152a O.p. Jednocześnie organ pouczył, że nieuzupełnienie odwołania we wskazanym wyżej zakresie i w wyznaczonym terminie spowoduje, stosownie do art. 169 § 1 O.p., pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, radca prawny przy piśmie z 8 lutego 2018 r. (złożonym 12.02.2018 r.) przedłożył pełnomocnictwo szczególne na druku PPS-1 do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu wszczętym odwołaniem z dnia 1 grudnia 2017 r. od decyzji Prezydenta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na rok 2017. Druk pełnomocnictwa szczególnego nie został wypełniony w pozycji 47 w zakresie wskazania adresu elektronicznego. Równocześnie pełnomocnik poinformował, że nie korzysta z ePUAP i wniósł o doręczenie pism w sposób prawem przewidziany.

2.2. SKO postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie skarżącej.

W uzasadnieniu postanowienia organ zauważył, że pomimo wyraźnego wezwania min. do wskazania adresu elektronicznego, radca prawny przedłożył pełnomocnictwo szczególne, według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2 O.p., nie wypełniając pozycji 47 w zakresie adresu elektronicznego. W związku z tym organ stwierdził, że dokument pełnomocnictwa nie spełnia kryteriów ustanowionych w przepisach O.p. i nie wywołuje skutku prawnego, co w konsekwencji spowodowało nieuzupełnienie braku formalnego odwołanie w postaci wymaganego przepisami prawa podatkowego pełnomocnictwa.

2.3. W zażaleniu na powyższe postanowienie, pełnomocnik zarzucił:

1) wydanie postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania, tj.

- art. 169 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że brak wypełnienia rubryki pełnomocnictwa dotyczącej adresu elektronicznego pełnomocnika stanowi wadę złożonego pisma, podczas gdy kwestia ta ma znaczenie wyłącznie dla sposobu doręczania pism w postępowaniu, a nie dla samego bytu postępowania,

- art. 144 § 5 O.p. poprzez bezzasadne przyjęcie, że w postępowaniu podatkowym pełnomocnik będący radcą prawnym zobowiązany jest do posiadania i wskazania adresu elektronicznego celem doręczania mu pism w postępowaniu, podczas gdy doręczenia mogą mieć miejsce również w inny sposób,

- art. 144 § 3 O.p. poprzez jego niezastosowanie przewidzianej w nim sytuacji, gdy nie ma możliwości doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej,

- art. 169 § 1 O.p. względnie art. 155 § 1 O.p. poprzez zaniechanie uprzedniego wezwania pełnomocnika do uzupełnienia pozycji 47 pełnomocnictwa szczególnego, skoro brak jej wypełnienia organ uznał za brak dotyczący odwołania mający wpływy na nadanie mu biegu.

2) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że brak wypełnienia rubryki dotyczącej adresu elektronicznego pełnomocnika stanowi uchybienie odwołania, podczas gdy nie ma wpływu na skuteczność umocowania oraz treść odwołania,

3) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na przyjęciu, że złożone przez pełnomocnika skarżącej pełnomocnictwo nie było zgodne ze wzorem wynikającym z przepisów rozporządzenia, podczas gdy brak wypełnienia jednej rubryki dotyczącej adresu elektronicznego pełnomocnika nie może stanowić o niezgodności ze wzorem, a informacja ta nie wpływa na skuteczność i zakres udzielonego pełnomocnictwa oraz nie umożliwia rozpoznania odwołania.

Podnosząc powyższe zarzuty, radca prawny wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie złożonego odwołania do ponownego rozpatrzenia.

2.4. Zaskarżonym postanowieniem SKO utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż w myśl art. 138a § 1 O.p., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Stosownie do art. 138c § 1 O.p., pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny.

Natomiast zgodnie z art. 138e O.p., pełnomocnictwo szczególne upoważnia do działania we wskazanej sprawie podatkowej lub innej wskazanej sprawie należącej do właściwości organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej (§ 1). Pełnomocnictwo szczególne może być udzielone na piśmie, w formie dokumentu elektronicznego lub zgłoszone ustnie do protokołu (§ 2). Pełnomocnictwo szczególne udzielone na piśmie oraz zawiadomienie o jego zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu składa się do akt sprawy według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2, w oryginale lub jego notarialnie poświadczony odpis (§ 3). Wzór pełnomocnictwa szczególnego PPS-1 określony rozporządzeniem z dnia 28 grudnia 2015 r. Ministra Finansów w sprawie wzorów pełnomocnictwa szczególnego i pełnomocnictwa do doręczeń oraz wzorów zawiadomienia o zmianie, odwołaniu lub wypowiedzeniu tych pełnomocnictw, w części D. l rubryce 47 przewiduje podanie właściwego adresu elektronicznego. Adresem tym powinien być adres umożliwiający doręczenie pism w trybie art. 152a O.p., co wyartykułowano w objaśnieniach do formularza.

Jednocześnie zgodnie z art. 144 § 2 O.p., jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikających z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą. Ponadto w myśl art. 144 § 5 O.p., doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że przepisy Ordynacji podatkowej wyraźnie wskazują na obowiązek pełnomocnika profesjonalnego do podania w postępowaniu podatkowym adresu elektronicznego, umożliwiającego doręczenie pism w trybie art. 152a O.p.

Zdaniem SKO sytuacja, w której do odwołania wniesionego przez pełnomocnika nie załączono dokumentu, z którego wynika umocowanie wnoszącego do działania w imieniu strony traktowane jest jako brak formalny podania (odwołania, zażalenia), o którym mowa w art. 169 § 1 O.p. Zatem jeżeli dokument pełnomocnictwa składany w toku postępowania podatkowego nie spełnia kryteriów ustanowionych w przepisach ustawy podatkowej (art. 138c § 1 O.p.), to organ podatkowy nie może takiego dokumentu traktować jako skutecznie złożonego. Skoro natomiast dokument pełnomocnictwa jest wadliwy (bezskuteczny), to odwołanie jest dotknięte brakiem formalnym sprowadzającym się do braku pełnomocnictwa. Nieusunięcie braku formalnego podania, w wyznaczonym do tego terminie, jest okolicznością dającą podstawę do pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia. Kolegium podkreśliło, że przy wezwaniu wyraźnie akcentowany był obowiązek podania adresu elektronicznego umożliwiającego doręczenie zgodnie z wymogami ustawy (ePUAP). Z uwagi na nieuzupełnienie braku formalnego odwołania w postaci wymaganego przepisami prawa podatkowego pełnomocnictwa, pomimo wezwania w tym zakresie, SKO, stosownie do art. 169 § 1 O.p., wydało postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia, które zostało utrzymane w mocy zaskarżonym postanowieniem.

3. Postępowanie przed Sądem I instancji.

3.1. W skardze zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik strony zarzucił naruszenie przepisów prawa poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 144 i art. 169 O.p. które miały wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że: 1) profesjonalny pełnomocnik w sprawie odwoławczej zobowiązany jest do posiadania i podania adresu elektronicznego w systemie elektronicznym wykorzystywanym przez organ podatkowy (ePUAP), 2) brak podania w/w adresu może stanowić przyczynę pozostawienia odwołania bez rozpoznania.

Pełnomocnik strony wystąpił o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Kolegium z dnia [...] r. nr [...] i przekazanie złożonego odwołania do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniosło o jej oddalenie.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się zasadna.

4.2. Na wstępie należy podkreślić, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

4.3. Istota sporu pomiędzy skarżącą a organem sprowadza się do kwestii zasadności wezwania pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia odwołania poprzez złożenie pełnomocnictwa według wzoru określonego w przepisach wydanych na podstawie art. 138j § 1 pkt 2 O.p., a w konsekwencji prawidłowości wydania postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania z uwagi na niepodanie prawidłowego adresu elektronicznego do doręczeń pełnomocnika.

4.4. Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia wskazać w pierwszej kolejności należy, że zgodnie z art. 169 § 1 O.p., jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Organ podatkowy wydaje postanowienie o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia, na które przysługuje zażalenie (art. 169 § 4 O.p.).

Jednocześnie zauważyć trzeba, że ustawą z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 1649, dalej: "ustawa zmieniająca") wprowadzono z dniem 1 stycznia 2016 r. zmiany w O.p. m.in. w zakresie pełnomocnictw oraz doręczeń, mające na celu usprawnienie postępowań podatkowych, w których strona reprezentowana jest przez zawodowego pełnomocnika. Na mocy art. 1 pkt 98 ustawy zmieniającej, dodany został art. 138c O.p. Zgodnie z § 1 tego przepisu pełnomocnictwo wskazuje dane identyfikujące mocodawcę, w tym jego identyfikator podatkowy, dane identyfikujące pełnomocnika, w tym jego identyfikator podatkowy, a w przypadku nierezydenta - numer i serię paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, lub inny numer identyfikacyjny, o ile nie posiada identyfikatora podatkowego, adres tego pełnomocnika do doręczeń w kraju, a w przypadku adwokata, radcy prawnego lub doradcy podatkowego - także jego adres elektroniczny.

Z kolei, na mocy art. 1 pkt 100 ustawy zmieniającej art. 144 O.p. otrzymał brzmienie:

" § 1. Organ podatkowy doręcza pisma:

1) za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy celnych lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, lub

2) za urzędowym poświadczeniem odbioru, za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej.

§ 2. Jeżeli przepisy ustawy przewidują doręczanie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, doręczenie następuje przez portal podatkowy w zakresie wynikającym z odrębnych przepisów lub przez elektroniczną skrzynkę podawczą.

§ 3. W przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, pisma doręcza się w sposób określony w § 1 pkt 1.

§ 4. W przypadku gdy organem podatkowym jest wójt, burmistrz (prezydent miasta), pisma może doręczać sołtys, za pokwitowaniem.

§ 5. Doręczanie pism pełnomocnikowi będącemu adwokatem, radcą prawnym lub doradcą podatkowym oraz organom administracji publicznej następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego".

Począwszy zatem od dnia 1 stycznia 2016 r. z art. 144 § 5 O.p. wynika, że pełnomocnikom profesjonalnym (doradcom podatkowym, radcom prawnym, adwokatom) oraz organom administracji publicznej pisma są doręczane za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo w siedzibie organu podatkowego, czyli odmiennie niż pozostałym osobom fizycznym, osobom prawym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej. Przepis ten wprowadza wyjątek od zasady przewidzianej w art. 144 § 1 oraz w art. 144a O.p. Doręczanie pism w postaci tradycyjnej - papierowej, podmiotom wymienionym w art. 144 § 5 O.p., co do zasady, jest możliwe tylko w jednym przypadku, a mianowicie gdy pełnomocnik lub organ administracji publicznej (osoba reprezentująca taki podmiot) znajdują się w siedzibie organu podatkowego. Ponadto doręczenie pełnomocnikowi profesjonalnemu może również nastąpić w sposób tradycyjny, czyli na zasadach określonych w art. 144 § 1 pkt 1 O.p. w przypadku wystąpienia problemów technicznych uniemożliwiających organowi podatkowemu doręczenie pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej (art. 144 § 3 O.p.). Z powyższego wynika zatem, iż doręczenie profesjonalnemu pełnomocnikowi pism w postępowaniu podatkowym co do zasady następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, zaś doręczenie drogą tradycyjną – dopiero w przypadku wystąpienia problemów technicznych, uniemożliwiających organowi doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Sąd podziela pogląd, że organ podatkowy nie ma możliwości zobowiązania adresata do utworzenia takiego konta, ani też nie ma możliwości do uzależnienia doręczenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej od posiadania takiego konta (P. Pietrasz, Ciąg dalszy informatyzacji postępowania podatkowego – doręczanie pism przez organ podatkowy za pomocą środków komunikacji elektronicznej, PPLiFS 2014, nr 12, s. 25). Z uwagi na powyższe uznać należy, że podanie w pełnomocnictwie adresu e-mail umożliwia skuteczne doręczenie pisma w formie dokumentu elektronicznego w oparciu o dyspozycję art. 152a § 1 O.p."

Zwrócić należy nadto uwagę, że jak wskazano w wyroku NSA z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt I GSK 166/17, "brak wskazania w pełnomocnictwie szczególnym adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie sposób zaliczyć do braków, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu" (teza 3 do ww. wyroku). Ponadto, "nieposiadanie adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie stanowi naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Dlatego jeżeli pełnomocnik profesjonalny nie posiada takiego adresu, mamy do czynienia wyłącznie z sytuacją problemu technicznego w rozumieniu art. 144 § 3 O.p." (teza 4 do ww. wyroku). Co więcej, NSA w ww. wyroku wskazywał, że pełnomocnictwo nie jest podaniem w rozumieniu art. 168 § 1 O.p., i w konsekwencji "brak formalny w pełnomocnictwie w postaci niepodania przez profesjonalnego pełnomocnika adresu elektronicznego, co stanowi naruszenie art. 138c § 1 O.p., nie podlega usunięciu na zasadach określonych w art. 169 § 1 O.p. i to niezależnie od tego, czy pełnomocnictwo złożono razem, czy też odrębnie z podaniem" (por. teza 1 do ww. wyroku).

4.5. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy wskazać przyjdzie, co jest bezsporne, że w odpowiedzi na wezwanie SKO, radca prawny przy piśmie z 8 lutego 2018 r. (złożonym 12.02.2018 r.) przedłożył pełnomocnictwo szczególne na druku PPS-1 do działania w imieniu skarżącej w postępowaniu wszczętym odwołaniem z dnia 1 grudnia 2017 r. od decyzji Prezydenta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości na rok 2017. Druk pełnomocnictwa szczególnego nie został wypełniony w pozycji 47 w zakresie wskazania adresu elektronicznego. Pełnomocnik poinformował nadto, że nie korzysta z ePUAP i wniósł o doręczenie pism w sposób prawem przewidziany.

Zdaniem Sądu, odnosząc się do powyższej kwestii stwierdzić należy, iż wbrew stanowisku organu, że niewskazanie adresu elektronicznego na złożonym przez pełnomocnika strony druku pełnomocnictwa szczególnego nie oznacza braku spełnienia wymogu określonego przepisami prawa skutkującego zastosowaniem art. 169 § 1 i 4 O.p. Brak formalny w pełnomocnictwie w postaci niepodania przez profesjonalnego pełnomocnika adresu elektronicznego istotnie stanowi naruszenie art. 138c § 1 O.p., nie podlega jednak usunięciu na zasadach określonych w art. 169 § 1 tej ustawy i to niezależnie od tego, czy pełnomocnictwo złożono razem, czy też odrębnie z podaniem (por. wyroki NSA z dnia 13 września 2017 r., sygn. I GSK 552/17 i z dnia 22 marca 2017 r., sygn. I GSK 166/17 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w wyrokach z dnia 1 czerwca 2017r., sygn. II SA/Ke 151/17oraz z dnia 25 kwietnia 2018r., II SA/Ke 218/18 (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu niewskazanie adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie stanowi przeszkody w doręczaniu takiej osobie pism przez organ podatkowy. Zastosowanie winien znaleźć w takiej sytuacji przepis art. 144 § 3 w zw. z § 1 pkt 1 O.p., a zatem organ powinien doręczyć pisma za pokwitowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012r. - Prawo pocztowe, pracowników urzędu obsługującego ten organ, funkcjonariuszy lub upoważnionych pracowników innego organu podatkowego, lub przez organy lub osoby uprawnione na podstawie odrębnych przepisów. Problemy techniczne, o których mowa w art. 144 § 3 O.p, wobec braku wyraźnego zastrzeżenia w ustawie, mogą bowiem dotyczyć zarówno organu podatkowego, jak i adresata. W zakresie pojęcia problemów technicznych mieści się również nieprzystosowanie techniczne organu podatkowego lub adresata do doręczania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej, w tym także nieposiadanie adresu elektronicznego.

Wobec powyższego, brak wskazania w pełnomocnictwie szczególnym adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie może być, w świetle art. 138c § 1 i art. 144 § 3 i 5 Op, zaliczony do braków, które uniemożliwiają nadanie podaniu właściwego biegu. W konsekwencji zgodzić należy się ze skarżącą, że nieposiadanie adresu elektronicznego przez pełnomocnika profesjonalnego nie stanowi naruszenia przepisu prawa powszechnie obowiązującego. Nieposiadanie takowego adresu przez pełnomocnika profesjonalnego stanowi problem techniczny, o jakim mowa w art. 144 § 3 Op. Błędne jest więc stanowisko organu, że brak adresu elektronicznego jest brakiem formalnym, którego usunięcie następuje na zasadach określonych w art. 169 § 1 Op, a niewskazanie adresu elektronicznego po uprzednim wezwaniu pełnomocnika do jego wskazania, obliguje organ do pozostawienia podania bez rozpatrzenia (art. 169 § 4).

W związku z powyższym zasadny jest zawarty w skardze zarzut naruszenia art. 169 § 1 O.p., dotyczącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych podania, gdyż nieposiadanie (niepodanie) przez pełnomocnika profesjonalnego adresu elektronicznego, o którym mowa w art. 138c § 1 O.p. nie stanowi braku, uniemożliwiającego nadanie podaniu (odwołaniu) dalszego biegu.

4.6. Rozpoznając ponownie sprawę, organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną, przedstawioną w niniejszych rozważaniach.

4.7. Reasumując, naruszenie przez organ przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 169 § 1 O.p. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jego wynik (gdyby organ nie naruszył prawa doszłoby do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy), uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania (pkt 2) sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 597 zł obejmującą uiszczony wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).