Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 842/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.9, art. 11, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 95 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: § 1 ust. 2 pkt 2, § 5, § 7pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 100 poz 918
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Asesor WSA Joanna Brzezińska Protokolant specjalista Magdalena Tyniec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2008 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu równoważnika pieniężnego za brak lokalu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Komendant Powiatowy Policji w K., powołując się na art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 92 ust. 2, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2007r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz § 5 i § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. Nr 100, poz. 918 ze zm.), nakazał M.K. zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego w kwocie 3.414 zł brutto za okres od 20 lutego 2004r. do 28 stycznia 2005r. w terminie do dnia 15 grudnia 2007r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż M.K. - funkcjonariusz w służbie stałej w Komisariacie Policji w G., pobierał równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego na mocy decyzji tego organu nr [...] z dnia [...], z uwagi na fakt, że nie posiadał lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby, ani w miejscowości pobliskiej w rozumieniu art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Decyzją z dnia [...] - na wniosek tego funkcjonariusza - organ przyznał mu pomoc finansową w kwocie 7.220 zł brutto na budowę domu jednorodzinnego. Pomoc została wypłacona w dniu 20 lutego 2004r.

Ponieważ otrzymanie pomocy finansowej i równoczesne pobieranie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wzajemnie się wykluczają, Komendant Powiatowy Policji w K. decyzją nr [...] - powołując się na § 6 pkt 1 ww. rozporządzenia - cofnął policjantowi z dniem 20 lutego 2004r. (tj. z chwilą wypłaty pomocy finansowej) uprawnienia do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Organ l instancji wskazał dalej, iż w wyniku odwołania się przez M. K. od decyzji nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w G. decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., rozpoznając złożoną następnie przez funkcjonariusza skargę, wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2007r. (sygn. akt II SA/Go 13/07) skargę tę oddalił.

Uzasadniając decyzję z dnia 11 września 2007r. Komendant Powiatowy Policji w K. podkreślił, iż zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia, policjant jest zobowiązany niezwłocznie zawiadomić - składając nowe oświadczenie mieszkaniowe -o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, albo na jego wysokość. Organ zwrócił uwagę, że M.K. złożył stosowne oświadczenie w dniu 28 stycznia 2005r., a więc prawie rok po otrzymaniu pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu. Tym samym nie wywiązał się niezwłocznie z przewidzianego na gruncie § 5 ww. rozporządzenia obowiązku.

Organ podniósł dalej, iż w myśl § 7 pkt 1 tego rozporządzenia, decyzję o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania, na skutek niepoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawdziwych danych w oświadczeniu (...), mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość.

W konsekwencji organ l instancji uznał, iż pobieranie przez funkcjonariusza równoważnika pieniężnego do dnia 28 stycznia 2005r. (czyli po dacie otrzymania pomocy finansowej na budowę domu) i niepoinformowanie do dnia 28 stycznia 2005r. organu o skorzystaniu z tej pomocy, uzasadnia nakazanie zwrotu tego równoważnika -jako świadczenia nienależnie pobranego.

Pismem z dnia [...] odwołanie od powyższej decyzji do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. wniósł M.K., zarzucając organowi l instancji błędną ocenę stanu faktycznego i bezpodstawne przyjęcie - czego dowodzić ma podstawa prawna decyzji - że odwołujący się nie zgłosił niezwłocznie zmiany mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego. Funkcjonariusz wskazał przy tym na naruszenie art. 8, art. 9 oraz art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego.

M.K. w odwołaniu podniósł m.in., iż organ dysponował jego oświadczeniem mieszkaniowym, złożonym w 2004r., w którym wykazane zostało, że nie posiada on mieszkania i że nie otrzymał innej pomocy finansowej. Wyjaśnił, że wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej, gdyż został poinformowany, iż równoważnik pieniężny będzie mu nadal przysługiwał, z uwagi na fakt, że nie posiada mieszkania. Kolejne oświadczenie mieszkaniowe złożył w ustawowym terminie, w styczniu 2005r. W jego ocenie dziwnym byłoby, gdyby w chwili otrzymania pomocy finansowej miał składać organowi kolejne oświadczenie o udzielonej pomocy, w sytuacji, gdy świadczenia były przyznawane i wypłacane przez ten sam organ, a zatem fakt wypłaty pomocy finansowej był znany organowi z urzędu.

Z uwagi na powyższe M.K. wniósł o uchylenie objętej odwołaniem decyzji.

Decyzją z dnia [...] Komendant Wojewódzki Policji w G., działając na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 92 ust. 2 ustawy o Policji oraz § 5 i § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy w całości zaskarżoną decyzję organu l instancji.

Organ odwoławczy uznał zarzuty odwołania za bezzasadne. W obszernym uzasadnieniu, odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ l instancji przepisu art. 8 kpa, organ II instancji wskazał, że zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa nie może być rozumiana jedynie jako postulat określonego zachowania organów administracji publicznej. Podobnie jak inne zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowi ona bowiem obowiązującą normę prawną, z której wynikają konkretne dyrektywy wiążące organy administracji publicznej w toku podejmowanych przez nie czynności procesowych (wyr. NSA z 8 grudnia 1992r., sygn. akt SA/Lu 694/92, Wspólnota 1993, Nr 44, s. 18). Właściwym sposobem interpretacji oraz realizacji przepisów regulujących postępowanie administracyjne - według organu odwoławczego - jest taki sposób, który umożliwia organowi administracji publicznej osiągnięcie celów wyrażonych przez ustawodawcę w art. 8 kpa. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla zarazem, iż naruszenie zasad zawartych w komentowanym przepisie, mający wpływ na ocenę zgodności z prawem wydanej decyzji, może nastąpić tylko w toku postępowania administracyjnego w sprawie indywidualnej (zob. wyr. NSA z 28 sierpnia 1996r., sygn. akt SA/Ka 1500/95, niepubl.).

Komendant Wojewódzki Policji w G., dokonując analizy akt sprawy uznał, że organ l instancji prowadził niniejsze postępowanie w sposób jawny, zapewniając jednocześnie stronie czynny udział w tym postępowaniu (art. 10 kpa) poprzez możliwość zapoznania się z aktami sprawy (art. 73), wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, oraz zgłoszenia żądań - z czego strona skorzystała.

Za bezsporne w niniejszej sprawie organ odwoławczy uznał, że Pan M.K. w dniu [...] otrzymał pomoc finansową na budowę domu oraz, że § 5 ww. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nakłada na policjantów obowiązek niezwłocznego zawiadomienia, poprzez złożenie nowego oświadczenia, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. Oświadczenie takie skarżący złożył w dniu [...], a więc prawie rok po zajściu negatywnej przesłanki do dalszego pobierania przedmiotowego świadczenia. Skoro ustawodawca zobowiązuje wszystkich policjantów pobierających równoważnik za brak lokalu do niezwłocznego zawiadomienia organu, poprzez złożenie oświadczenia mieszkaniowego, o każdej zmianie mającej wpływ na pobierane świadczenie, to brak było powodów do odstąpienia przez organ l instancji od tego obowiązku, właśnie w stosunku do skarżącego, tym bardziej, że jedna z głównych dyrektyw konkretyzujących zasadę pogłębiania zaufania nakazuje równe traktowanie obywateli.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9 kpa, Komendant Wojewódzki Policji powołał się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 3 grudnia 1999r., sygn. akt l SA/Gd 1627/97, niepubl.), w którym Sąd przyjął, iż organowi administracji publicznej prowadzącemu postępowanie można postawić zarzut naruszenia zasady z art. 9 kpa jedynie wówczas, gdy pracownik właściwy do załatwienia danej sprawy, a nie jakikolwiek pracownik tego organu, odmawia lub też udziela błędnych informacji mających znaczenie dla załatwienia sprawy. Skarżący nie podnosi w swoim odwołaniu, aby pracownik organu właściwy do załatwienia przedmiotowej sprawy odmówił mu udzielenia informacji dot. załatwienia toczącego się postępowania.

Organ odwoławczy nie podzielił także zarzutu M. K. dot. naruszenia art. 11 kpa, uznając, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ l instancji dokładnie wyjaśnia, czym kierował się przy załatwieniu sprawy.

W dalszej kolejności Komendant Wojewódzki Policji wskazał, iż ani ustawa o Policji, ani rozporządzenie nie przewidują ustawowych terminów do składania oświadczeń mieszkaniowych. Jedynie dwa paragrafy cyt. rozporządzenia mówią o konieczności i przypadkach składania oświadczeń mieszkaniowych, l tak: § 3 stanowi, że ustalenia uprawnień policjanta do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości dokonuje się na podstawie oświadczenia mieszkaniowego, którego wzór stanowi załącznik do rozporządzenia, natomiast § 5 wskazuje, że policjant jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić, składając nowe oświadczenie mieszkaniowe, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość. Ponadto nie zgodzono się ze skarżącym, że organ winien wiedzieć o jego sytuacji mieszkaniowej z urzędu. Biorąc pod uwagę, że przedmiotowe świadczenie przyznawane jest przez innych pracowników organu, a przez innych jest wypłacane, a także z uwagi na ilość policjantów pobierających przedmiotowe świadczenie, pracownik organu prowadzący postępowania dot. równoważnika za brak lokalu nie byłby fizycznie w stanie kontrolować każdego z tych policjantów.

Organ II instancji powołał się także na stanowisko tutejszego Sądu wyrażone w wyroku z dnia 4 kwietnia 2007r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 13/07, w którym podniesiono, że "w okresie pobierania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji z dnia 20.11.2003r., który był konsekwencją i formą zastępczą niezrealizowania wobec funkcjonariusza prawa do lokalu mieszkalnego (art. 88 ustawy o Policji) otrzymał on decyzją z dnia [...] pomoc finansową na podstawie art. 94 ustawy o Policji. Przyznanie takiej pomocy jest, zgodnie z przepisem art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji przesłanka negatywną przydzielenia policjantowi lokalu mieszkalnego. Jest też, stosownie do przepisu § 1 ust. 2 pkt 2 omawianego rozporządzenia, przeszkodą do otrzymania formy zastępczej, prawa do równoważnika pieniężnego. Otrzymanie takiej pomocy finansowej rzutuje też negatywnie na wcześniej przyznane i realizowane prawo do równoważnika. Bowiem zgodnie z § 6 pkt 1 cyt. rozporządzenia jest to też podstawa do cofnięcia prawa do wcześniej przyznanego równoważnika. (...) Cofnięcie następuje z momentem, gdy na skutek zmiany okoliczności faktycznych przestanie on spełniać przesłanki do pobierania równoważnika pieniężnego. Taka zmianą okoliczności jest moment uzyskania pomocy finansowej o jakiej mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. W niniejszej sprawie wskazana zmiana okoliczności nastąpiła z dniem 20.02.2004r. tj. z dniem wypłaty pomocy finansowej. Z tym dniem zaistniała przesłanka negatywna dalszego pobierania równoważnika pieniężnego. Wskazać też należy na przepis § 5 rozporządzenia, zgodnie z którym policjant jest niezwłocznie zobowiązany powiadomić o każdej zmianie mającej wpływ na prawo do równoważnika składając nowe oświadczenie mieszkaniowe".

Powyższą decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. pismem z dnia [...] M.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

W uzasadnieniu skargi funkcjonariusz zarzucił decyzji zarówno organu l, jak i II instancji naruszenie m.in. przepisu art. 9 oraz art. 11 kpa. Wskazał w skardze m.in., że przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej uzyskał od pracownika Komendy Powiatowej Policji w K. zapewnienie, że otrzymanie tego rodzaju pomocy nie będzie miało negatywnego wpływu na wypłatę równoważnika pieniężnego. Wyraził dalej wątpliwość, czy powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczenie tutejszego Sądu "jest adekwatne do przedmiotowego stanu faktycznego". Zauważył również, że wstrzymanie wypłaty równoważnika nastąpiło dopiero po upływie 8 miesięcy od złożenia oświadczenia, w którym wykazał, iż otrzymał pomoc finansową na budowę domu.

Z uwagi na zarzucane naruszenia M.K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Odpowiadając na skargę Komendant Wojewódzki Policji w G. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zarzuty i argumenty skargi nie podważająjej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się przede wszystkim do ustalenia, czy organy administracyjne naruszyły naczelną zasadę postępowania administracyjnego określoną w art. 9 k.p.a., z której wynika obowiązek udzielania przez organy administracji publicznej informacji faktycznej i prawnej.

Przepis art. 9 k.p.a. formułuje dwa obowiązki organu administracji publicznej. Pierwszy z obowiązków odnosi się wprost do stron postępowania, a jego treścią jest należyte i wyczerpujące informowanie o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 zdanie pierwsze k.p.a.). Zakres tego obowiązku wyznaczony jest kryterium podmiotowym oraz kryterium przedmiotowym. Podmiotem uprawnionym jest strona, natomiast zakres przedmiotowy obejmuje udzielanie informacji o przepisach prawa materialnego, jak i przepisach prawa procesowego. Obowiązek udzielania informacji stronie obowiązuje przez cały tok postępowania od jego wszczęcia do zakończenia decyzją.

Treścią drugiego z obowiązków informacyjnych organu administracji publicznej jest czuwanie nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielanie im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 zdanie drugie k.p.a.). Ustanowiony w drugiej normie prawnej art. 9 obowiązek jest pod względem podmiotowym szerszy, obejmuje bowiem nie tylko stronę, ale i uczestników postępowania. Natomiast pod względem przedmiotowym jest to zakres węższy, dotyczy bowiem tylko informacji prawnej i to udzielanej tylko dla ochrony przed poniesieniem szkody.

Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracyjne zasady wyrażonej w art. 9 k.p.a.

W przedmiotowej sprawie skarżący dnia 15 stycznia 2004r. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego. Decyzją Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 30 stycznia 2004r. skarżącemu przyznana została pomoc finansowa w wysokości 7.220 zł, która została wypłacona w dniu 20 lutego 2004r. W tym czasie skarżący pobierał na mocy decyzji ww. organu z dnia 20 listopada 2003r. równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.

Przyznanie takiej pomocy jest, zgodnie z przepisem art. 95 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji przesłanką negatywną przydzielenia funkcjonariuszowi lokalu mieszkalnego. Jest też, stosownie do przepisu § 1 ust. 2 pkt 2 obowiązującego na dzień przyznania obu świadczeń rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 roku w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 100, poz. 918), przeszkodą do otrzymania formy zastępczej prawa do lokalu jaką stanowi równoważnik pieniężny. Otrzymanie takiej pomocy finansowej rzutuje też negatywnie na wcześniej przyznane i realizowane prawo do równoważnika. Bowiem zgodnie z cytowanego wcześniej § 6 pkt 1 rozporządzenia jest to też podstawą do cofnięcia prawa do wcześniej przyznanego równoważnika.

Kierując się tymi przepisami ostateczną i prawomocną decyzją Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia 1 września 2007r. cofnięto skarżącemu M.K. z dniem 20 lutego 2002r. uprawnienie do równoważnika pieniężnego z brak lokalu mieszkalnego.

Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy dotyczącej zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego najistotniejsze są trzy okoliczności, które, jak się okazuje, wcale nie są sporne, a mianowicie:

- po pierwsze to, że M.K. w dniu 20 lutego 2004r. otrzymał pomoc finansową na budowę domu,

- po drugie, to że skarżącemu wcześniej na mocy decyzji z dnia 20 listopada 2003r przyznano równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszalnego,

- po trzecie wreszcie, że nowe oświadczenie w sprawie pomocy mieszkaniowej złożył w dniu 28 stycznia 2005r.

W tym miejscu należy wskazać § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28.06.2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. nr 100 poz. 918 z 2002r. z późn. zm. Dz. U. nr 70 poz. 633 z 2005r.), który nakłada na policjantów obowiązek niezwłocznego zawiadomienia, poprzez złożenie nowego oświadczenia, o każdej zmianie mającej wpływ na uprawnienia do otrzymania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego albo na jego wysokość.

Skoro oświadczenie takie skarżący złożył w dniu 28 stycznia 2005r. a więc prawie rok po zajściu negatywnej przesłanki do dalszego pobierania przedmiotowego świadczenia, to konsekwencją tego jest - na mocy § 7 pkt 1 omawianego rozporządzenia - zwrot nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za okres od 20 lutego 2004r. do 28 stycznia 2005r. tj. od dnia wypłacenia pomocy finansowej na budowę domu do dnia złożenia oświadczenia mieszkaniowego.

Zauważyć należy, że ustawodawca zobowiązał policjantów pobierających równoważnik za brak lokalu do niezwłocznego zawiadomienia organu, poprzez złożenie nowego oświadczenia, o każdej zmianie mającej wpływ na pobierane świadczenie.

W takiej sytuacji nie można postawić organowi zarzutu naruszenia art. 9 k.p.a.

Przepis ten nie nakłada na organy administracji obowiązku udzielania porad prawnych, czy też doradztwa. Nie może być również utożsamiany z obowiązkiem zawiadamiania strony o powszechnie obowiązujących, publikowanych aktach prawnych ( por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2006r. l OSK 1148/05 LEX nr 209133).

Jak wynika z akt sprawy skarżący nie występował do organu z prośbą o udzielenie informacji dotyczących przyznania pomocy finansowej na budowę domu. Ponadto ze znajdującego się w aktach sprawy nie wynika, aby skarżący otrzymał wadliwe pouczenie w zakresie przyznanych mu świadczeń. Skarżący sam dokonał wyboru prawa do pomocy finansowej.

Brak jest również przepisu, z którego wynikałby obowiązek informowania policjantów o treści powszechnie obowiązujących publikowanych aktów prawnych, w tym także w omawianym zakresie. Nałożony na organ administracyjny przepisem art. 9 k.p.a. obowiązek należnego wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania nie zwalnia osób, będących policjantami z obowiązku zaznajamiania się z przepisami prawa regulującymi ich uprawnienia i obowiązki, w tym także wynikającymi z przyznania lub cofnięcia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Policjant nie jest tym przepisem zwolniony od dołożenia należytych starań, aby zapoznać się z przepisami regulującymi ich uprawnienia i obowiązki.

Skarżący zarzucał organom, że został wprowadzony w błąd przez pracownika Komendy Powiatowej Policji w K., który udzielił mu informacji, iż otrzymanie pomocy finansowej na budowę domu nie będzie miało negatywnego wpływu na wypłacanie równoważnika pieniężnego. M.K. podniósł, iż składając wniosek o przyznanie pomocy finansowej działał w dobrej wierze, w zaufaniu do organu pierwszej instancji.

Kwestię ważności czynności prawnej dokonanej pod wpływem błędu normuje art. 84 Kodeksu cywilnego. Błąd jest wadą oświadczenia woli powodującą względną nieważność czynności prawnej, czyli jej wzruszalność (wyrok Sądu Najwyższego z 19 listopada 2003 r., V CK 477/02, LEX nr 175975). Czynność prawna zawierająca wadliwe oświadczenie woli jest ważna dopóty, dopóki nie nastąpi uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli. W myśl art. 88 § 1 k.c. uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. Z chwilą zaś skutecznego uchylenia się od takich skutków czynność prawna jest nieważna z mocą wsteczną (ex tunc), tj. od chwili złożenia wadliwego oświadczenia woli, zatem czynność nie może wywrzeć żadnych skutków, a te, które powstały, zostają z mocą wsteczną przekreślone. Uznanie umowy za nieważną pociąga za sobą konsekwencje na gruncie cywilnoprawnym.

Na podstawie akt sprawy należy przyjąć, że skarżący nie uchylił się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli, a jedynie sformułował dotąd niczym nie poparty zarzut wprowadzenia go przez pracownika organu l instancji w błąd. Okoliczność ta nie ma jednak zasadniczego znaczenia dla sprawy, gdyż nawet skuteczne na gruncie prawa cywilnego uchylenie się od skutków prawnych złożonego oświadczenia woli przez skarżącego, nie może wyłączyć zastosowania normy wynikającej z przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28.06.2002r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, jeżeli zaistniał stan faktyczny opisany w hipotezie normy prawnej. Innymi słowy, fakt błędnej informacji udzielonej przez pracownika organu l instancji, oczywiście jeżeli zostanie wykazany, może ewentualnie rodzić skutki cywilnoprawne (odszkodowawcze), nie może wpływać jednak na byt prawny zobowiązania ciążącego na skarżącym, a powstałego z mocy samego prawa.

Zobowiązanie skarżącego wynika wprost z § 7 pkt. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, zgodnie z którym decyzje o zwrocie wypłaconego równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego wydaje się w przypadku nienależnego pobrania na skutek niedoinformowania o wystąpieniu zmian lub podania nieprawidłowych danych w oświadczeniu, o którym mowa w §3, mających wpływ na istnienie uprawnienia do tego równoważnika lub na jego wysokość. Skoro skarżący nie złożył oświadczenia mieszkaniowego o którym mówi § 3 rozporządzenia po dniu otrzymania pomocy finansowej tzn. nie poinformował niezwłocznie organu o wystąpieniu zmian mających wpływ na pobierane świadczenie (§ 5 cyt. rozporządzenia) to ciąży na nim obowiązek zwrotu nienależnie pobranego równoważnika pieniężnego za okres od 20 lutego 2004r. do 28 stycznia 2005r.

Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 11 k.p.a.

Podstawowym celem zasady wyrażonej w art. 11 k.p.a., zwanej zasadą przekonywania, jest wyjaśnienie stronom przesłanek, jakimi organ kierował się przy załatwieniu sprawy. Obowiązki organu wynikające z tej zasady nie ograniczają się do przekonującego uzasadnienia treści decyzji pod względem prawnym i faktycznym. Omawianą zasadę narusza organ w szczególności wówczas, gdy w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń, które strona uważa za istotne dla sposobu załatwienia sprawy.

W ujęciu węższym, zasada przekonywania nakłada na organy administracji publicznej obowiązek dołożenie szczególnej staranności w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć, zwłaszcza tych, które nakładają na strony określone obowiązki (nakazy, zakazy). Chodzi tu o to, by adresaci tych decyzji wykonali nałożone na nich obowiązki bez zbędnej zwłoki nie w obliczu groźby użycia środków przymusu, ale w przekonaniu, że nałożony na nich obowiązek jest zgodny z prawem. Świadomość tego, że obowiązek zawarty w decyzji nie jest wynikiem złej woli organu administracyjnego, wyrazem jego negatywnego stosunku do strony itp., ale świadomym, konstytutywnym działaniem opartym na normie prawnej.

Uzasadnienie przedmiotowej decyzji spełnia nie tylko wymogi art. 11 k.p.a. ale również art. 107 § 3 k.p.a. w szczególności organ II instancji nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez skarżącego, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych. Poza tym organ ten wyjaśnił skarżącemu w sposób wyczerpujący i jasny zasadności przesłanek, którymi kierował przy załatwieniu sprawy, umożliwiając mu skontrolowanie toku rozumowania organu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny jako, że nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi oddalił ją jako bezzasadną (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).