Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt SA/Bd 1095/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 marca 2002 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik Asesor WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant Hanna Szpunar-Radkowska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. na rozprawie przy udziale ---- sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę Na oryginale właściwe podpisy


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych odmówił Z. K. przyznania uprawnień kombatanckich, wyjaśniając w uzasadnieniu, iż Z. K. wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie w S. w okresie od [...] do [...], jednakże z przeprowadzonej analizy akt sprawy wynikało, że strona ubiega się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie, który nie został wymieniony w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości ( Dz. U. z 2001 r. Nr 106, poz. 1154 ).

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. K. podniósł, że jako dziecko razem z matką był osadzony - więziony - w hitlerowskim obozie przejściowym w S. koło M. "za udział w walce przeciwko Niemcom". Podkreślił nadto, że powód uwięzienia jego wraz z matką potwierdzali świadkowie w swoich zeznaniach, które zostały dołączone do wniosku o przyznanie uprawnień kombatanckich.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim. Okoliczności powołane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie wnoszą nowych okoliczności, bowiem obóz w S. nie został wymieniony w cytowanym wyżej rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20.09.2001 r. w sprawie miejsc odosobnienia, a nadto obóz ten nie należał do kategorii wychowawczych obozów pracy lub karnych obozów pracy oraz nie stanowił miejsca odosobnienia w których pobyt dzieci do lat 14-tu miał charakter eksterminacyjny.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. K. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz "uznanie obozu w S. koło M., który niczym nie różnił się od obozów wymienionych w rozporządzeniu z dnia 20 września 2001 r." i przyznanie mu z tego tytułu uprawnień kombatanckich. Skarżący podniósł, że w obozie w S. był wraz z matką przetrzymywany w nieludzkich warunkach tj. byli maltretowani, zmuszani do wykonywania najokropniejszych prac, głodzeni, byli świadkami rozstrzeliwań oraz sam skarżący poddany był doświadczeniom medycznym. Zarzucił, iż pomimo udokumentowania tych wszystkich faktów jego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został załatwiony odmownie, a w uzasadnieniu wskazał nadto małe zainteresowanie się sprawą obozu w S., a zwłaszcza braku w tym zakresie konsultacji z Prezesem Instytutu Pamięci Narodowej.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o umorzenie postępowania podnosząc, iż decyzja z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wbrew podnoszonym zarzutom skarżącego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozstrzygnął sprawę dotyczącą przyznania uprawnień kombatanckich zgodnie z prawem, nie naruszając zarówno przepisów prawa materialnego tj. art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) w związku z art. 8 ust. 1pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 371, ze zmianami ), ani też przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przyznanie uprawnień kombatanckich nie zależy od uznania organu, który wydaje decyzję, ale od spełnienia przez osobę, która ubiega się o te uprawnienia ustawowych przesłanek, a przesłanki te w odniesieniu do skarżącego określa przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) cytowanej wyżej ustawy. Przepis ten stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy o kombatantach są m.in. okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

W art. 8 ust. 1 ustawy Prezes Rady Ministrów został upoważniony do określenia, na wniosek Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, w drodze rozporządzenia, po zasięgnięciu opinii Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - miejsc odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzień i obozów NKWD lub będących pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości oraz obozów o których mowa w art. 3 pkt 2 i w art.4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) oraz w pkt. 3.

Prezes Rady Ministrów w wykonaniu tej delegacji ustawowej, w wydanym rozporządzeniu z dnia 20 września 2001 r. ( Dz.U. Nr 106, poz. 1154 ) określił miejsca odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości. Rozporządzenie to określa także miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby w nich osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. W § 2 wymienione są obozy koncentracyjne oraz podobozy obozów koncentracyjnych określone w art. 3 pkt 2 ustawy, natomiast w § 5 inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) tj. przejściowe obozy policji bezpieczeństwa (obozy internowania), wychowawcze obozy pracy (Arbeitserziehungslager): samodzielne oraz utworzone na terenie więzień i obozów przesiedleńczych, karne obozy pracy (Strafarbeitslager): samodzielne oraz utworzone na terenie więzień, obozy typu Polenlager i obozy pracy przymusowej dla Żydów (Zwangsarbeitslager fur Juden).

Poza sporem pozostaje, iż S. koło M. nie znajduje się na liści obozów koncentracyjnych, ani innych miejsc odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b), w tym także przejściowych obozów policji bezpieczeństwa ( obozy internowania ).

W tym stanie rzeczy, przy braku określenia S. jako "innego miejsca odosobnienia" wydanie decyzji w oparciu o dyspozycję przepisu art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy, nie można skutecznie podnosić zarzutu, iż decyzja w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich naruszała prawo.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uchylił własną decyzję z dnia [...] i na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. odmówił zmiany decyzji własnej z dnia [...] a będącej przedmiotem wniesionej skargi utrzymujacej w mocy decyzję z dnia [...] o odmowie przyznania Z. K. uprawnień kombatanckich, a tym samym nie została ona wycofana z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.