Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 162/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 113 , art. 114, art. 115a
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 28 kwietnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2011 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dopuszczalnego poziomu hałasu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., po rozpatrzeniu odwołania "A." S.A. w O. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu dla Zakładu Produkcyjnego "A." S.A. w G., ul. P. 5 - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 września 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 115a ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - utrzymało w całości w mocy zaskarżoną decyzję.

W sprawie ustalono, że pismem z dnia 24 kwietnia 2009 roku skarżąca "A." S.A. w O. wystąpiła do Starosty [...] o zmianę pozwolenia na emitowanie hałasu do środowiska z dnia 31 stycznia 2003 roku zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku z dnia 29 lipca 2004 roku (Dz.U. Nr 178, poz. 1841). Następnie pismem z dnia 3 czerwca 2009 roku strona skarżąca wycofała wniosek o zmianę decyzji, wnosząc jednocześnie o wydanie nowej decyzji o dopuszczalnej emisji hałasu wobec, zmiany sposobu użytkowania terenów sąsiednich, gdzie obecnie występuje przewaga funkcji usługowo-produkcyjnej.

Decyzją z dnia [...][ r. Starosta [...] określił dla skarżącej spółki dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska w następujący sposób: w odniesieniu do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (działki o nr ewid.: 92/2, 92/3, 92/4, 93/3, 93/4, 135, 136, 137, 138, 141/4, 141/7, 141/8, 141/9, 141/10, 141/11, 141/12, 141/13, 141/14, 143/1, 143/2, 144/1,144/2, 144/3, 144/4 i 145), na które oddziałuje zakład; w porze dziennej w godzinach od 6 do 22 - 50dB, w porze nocnej w godzinach od 22 do 6 - 40dB, oraz w odniesieniu do terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej (działka o nr ewid. 141/6) oraz do terenów mieszkaniowo-usługowych (działki o nr ewid.: 93/2, 98/5, 98/6, 98/22, 98/24, 139/1,139/4, 139/5 i 142), na które oddziałuje zakład; w porze dziennej w godzinach od 6 do 22 - 55dB, w porze nocnej w godzinach od 22 do 6 - 45dB. Równocześnie organ zobowiązał A. S.A. w O. do: podjęcia działań mających na celu ograniczenie poziomu hałasu emitowanego do środowiska w taki sposób, aby nie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu określonych w niniejszej decyzji, przeprowadzenia raz w roku pomiarów natężenia hałasu emitowanego do środowiska z terenu Zakładu Produkcyjnego A. S.A. położonego w G. oraz każdorazowo w przypadku zmiany rodzaju bądź liczby urządzeń emitujących hałas, których praca mogłaby doprowadzić do zwiększenia emisji hałasu, wykonania pomiarów wielkości emitowanego hałasu przez laboratorium posiadające odpowiednie certyfikaty, przedkładania w tut. Starostwie i wojewódzkim inspektoracie ochrony środowiska wyników pomiaru natężenia hałasu emitowanego do środowiska, ewidencjonowania wyników przeprowadzonych pomiarów oraz ich przechowywania przez okres 5-ciu lat od zakończenia roku kalendarzowego, którego dotyczą.

Na skutek odwołania wniesionego przez "A." S.A. w O. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] r., znak: [..], uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wskazało, iż organ I instancji naruszył określoną w art. 10 k.p.a. zasadę czynnego udziału stron, a także nie przeprowadził żadnych ustaleń zmierzających do oceny jaki rodzaj terenu, o którym mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 Prawa ochrony środowiska, jest przeważający dla dającego się wyodrębnić zwartego obszaru, którego przeznaczenie jest zróżnicowane.

W dniu 27 listopada 2009 r. Starosta [...] wydał decyzję określającą dla "A." S.A. z siedzibą w O. dopuszczalne poziomy hałasu wyrażone równoważnym poziomem dźwięku A: dla pory dnia (L-Aeq D) i dla pory nocy (LAeq N) w decybelach (dB) przenikające do środowiska z terenu Zakładu Produkcyjnego "A." S.A. w G. w odniesieniu do przeważających terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, stanowiących obszar 1, położony od północno - zachodniej strony Zakładu, w skład którego wchodzą działki oznaczone numerami ewidencyjnymi: 92/2, 92/3,92/4, 93/2, 93/3, 93/4, 135, 136, 137, 138, 139/1, 139/3, 139/4, 139/5, 141/4, 141/6, 141/7, 141/8, 141/9, 141/10, 141/11, 141/12, 141/13, 141/14, 142, 143/1, 143/2, 144/1, 144/2, 144/3, 144/4 i 145, na które oddziałuje wymieniony powyżej Zakład w G.: w porze dziennej w godzinach od 6 do 22 - 50 dB, a w porze nocnej w godzinach od 22 do 6 - 40 dB; zaś w odniesieniu do przeważających terenów mieszkaniowo - usługowych, stanowiących obszar 2, położony od południowej i wschodniej strony Zakładu, w skład którego wchodzą działki oznaczone numerami ewidencyjnymi: 98/5, 98/6, 98/22 i 98/24, na które oddziałuje wymieniony powyżej Zakład w G.: w porze dziennej w godzinach od 6 do 22 - 55 dB, zaś w porze nocnej w godzinach od 22 do 6 - 45 dB. Jednocześnie organ zobowiązał spółkę do: podejmowania działań mających na celu ograniczenie poziomu hałasu emitowanego do środowiska w taki sposób, aby nie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu określonych w niniejszej decyzji, przeprowadzenia raz w roku - w porze dziennej i w porze nocnej pomiarów natężenia hałasu emitowanego do środowiska z terenu Zakładu Produkcyjnego "A." S.A. w G. oraz każdorazowo w przypadku zmiany rodzaju bądź liczby urządzeń emitujących hałas, których praca mogłaby doprowadzić do zwiększenia emisji hałasu. Pomiary należy wykonać w jednym punkcie pomiarowym, zlokalizowanym od zachodniej strony Zakładu, przy wschodniej granicy posesji ul. T. 1A – działka 93/3. Ponadto do przeprowadzenia jednorazowego w 2010 roku w porze dziennej i w porze nocnej pomiaru hałasu emitowanego do środowiska z terenu Zakładu Produkcyjnego "A." S.A. w G. - na granicy południowej działki nr 141/4. W przypadku nieprzekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu, odstąpić do wykonywania pomiarów w latach następnych. W przeciwnym wypadku, pomiary należy wykonywać co roku. Pomiary winny być wykonywane przez akredytowane laboratorium, wyniki pomiarów natężenia hałasu emitowanego do środowiska przedkładane w starostwie oraz w wojewódzkim inspektoracie ochrony środowiska, ewidencjonowanie wyników przeprowadzonych pomiarów oraz ich dokonywania przez okres 5-ciu lat od zakończenia roku kalendarzowego, którego dotyczą.

Również od tej decyzji "A." S.A. wniosła odwołanie, w wyniku którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., decyzją z dnia [..] r., znak: SKO[...] uchyliło zaskarżoną decyzję Starosty [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji z uwagi na wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego (przeprowadzenie wizji lokalnej z naruszeniem art. 79 § 1 i § 2 Kpa oraz art. 68 § 1 Kpa) oraz niezrealizowanie wskazań Kolegium zawartych w decyzji dnia [..] r., znak: [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji wydał w dniu [..] r. decyzję znak: [..], w której:

I. wyznaczył cztery zwarte obszary oddziaływania hałasu z Zakładu Produkcyjnego "A." S.A. :

1. Obszar l położony od zachodniej strony zakładu, w skład którego wchodzą

działki oznaczone numerami ewidencyjnymi: 92/2, 92/3, 93/2, 93/3 i 93/4;

2. Obszar II położony od strony północno-zachodniej zakładu, składający się

z działek o numerach: 135, 136, 137, 138, 139/1, 139/3, 139/4 i 139/5;

3. Obszar III położony od strony północnej zakładu, w skład którego wchodzą

działki oznaczone numerami ewidencyjnymi: 141/4, 141/6, 141/9, 141/10, 141/11, 141/12, 141/13 i 141/14;

4. Obszar IV położony od strony północno-wschodniej Zakładu, w skład którego wchodzą działki o numerach: 142, 143/1, 143/2, 144/3, 144/4 i 145.

II. określił dla spółki "A." S.A. z siedzibą w O. dopuszczalne poziomy hałasu wyrażone równoważnym poziomem dźwięku A: dla pory dnia (LAeq D) i dla pory nocy (LAeq N) w decybelach (dB) przenikające do środowiska z terenu Zakładu Produkcyjnego "A." S.A. w G. przy ul. P. 5, w odniesieniu do zwartych obszarów, na które oddziałuje wymieniony Zakład w G.:

1. w odniesieniu do przeważających terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, stanowiących obszar l, II i IV, na które oddziałuje wymieniony Zakład w G.:

- w porze dziennej w godzinach od 6°° do 22°° - 50dB,

- w porze nocnej w godzinach od 22°° do 6°° - 40dB.

W ocenie organu I instancji na obszarze l przeważają zarówno pod względem powierzchni (94%), jak i ilości budynków mieszkalnych (4:1) tereny o zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej. Na obszarze II przeważają pod względem powierzchni (72%), jak i ilości budynków (3:2) tereny o zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej. Na obszarze IV przeważają, zarówno pod względem powierzchni (87%), jak i ilości budynków mieszkalnych (5:1), tereny o zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej.

2. W odniesieniu do przeważających terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i terenów mieszkaniowo - usługowych, stanowiących obszar III, na które oddziałuje wymieniony Zakład w G.:

- w porze dziennej w godzinach od 6°°do 22°° - 55dB,

- w porze nocnej w godzinach od 22°° do 6°° - 45dB.

Starosta wskazał iż, na obszarze tym przeważają zarówno pod względem powierzchni (56%), jak i ilości budynków (3:1), tereny o zabudowie mieszkaniowej wielorodzinnej i tereny mieszkaniowo - usługowe.

III. Nadto organ zobowiązał Spółkę "A." SA do:

1. podejmowania działań mających na celu ograniczenie poziomu hałasu emitowanego do środowiska w taki sposób, aby nie powodować przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu określonych w niniejszej decyzji,

2. przeprowadzenia raz w roku - w porze dziennej i nocnej pomiarów natężenia hałasu emitowanego do środowiska z terenu Zakładu Produkcyjnego A. S.A., położonego w G. oraz każdorazowo w przypadku zmiany rodzaju bądź liczby urządzeń emitujących hałas, których praca mogłaby doprowadzić do zwiększenia emisji hałasu. Pomiary należy wykonać w jednym punkcie pomiarowym zlokalizowanym przy wschodniej granicy posesji przy ul. T. 1A - działka nr 93/3,

3. wykonywania pomiarów wielkości emitowanego hałasu przez akredytowane laboratorium, przedkładania w tut. starostwie i wojewódzkim inspektoracie ochrony środowiska wyników pomiaru natężenia hałasu emitowanego do środowiska, ewidencjonowania wyników przeprowadzonych pomiarów oraz ich przechowywania przez okres 5-ciu lat od zakończenia roku kalendarzowego, którego dotyczą.

IV. Następnie Starosta zastrzegł, że decyzja może ulec zmianie w przypadku:

1. uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego terenów objętych oddziaływaniem hałasu z Zakładu Produkcyjnego "A." S.A. w G.,

2. zmiany faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości, na które oddziałuje hałas z terenu Zakładu, nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,

3. zmiany obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu.

Od tej decyzji odwołanie wniosła spółka "A." S.A. zarzucając błędy w rozstrzygnięciu i nieuwzględnienie w toku postępowania administracyjnego wniosków i zastrzeżeń zawartych w piśmie strony z dnia 1 października 2010 r. W odwołaniu skarżąca wniosła o wyznaczenie dwóch, zamiast czterech, obszarów oddziaływania hałasu przenikającego z terenu Zakładu Produkcyjnego "A." S.A. w G., w sposób następujący:

1. obszar l położony od strony północno-zachodniej Zakładu, w skład którego wchodzą działki oznaczone numerami ewidencyjnymi: 92/2, 92/3, 93/3, 93/4 i 93/2, 133/7, 133/8, 133/16, 133/20, 135, 136, 137, 138, 139/1, 139/3, 139/4, 139/5, 141/4, 141/6, 141/9, 141/10, 141/11, 141/12, 141/131 141/14 (w decyzji są to obszary nr l, II i III);

2. obszar II położony od strony północno-wschodniej Zakładu, w skład którego wchodzą działki o numerach 142, 143/1, 143/2, 144/3, 144/4 i 145 (w tym zakresie strona wnosiła zgodnie z zaskarżoną decyzją).

Dla obszaru l skarżąca zaproponowała dopuszczalne poziomy hałasu odpowiednio:- w porze dziennej - 55 dB,- w porze nocnej - 45 dB, a dla obszaru II odpowiednio: w porze dziennej - 50 dB,- w porze nocnej - 40 dB.

Równocześnie skarżąca zgodziła się z ustaleniami zawartymi w pkt III i IV zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca Spółka wywodziła, że nie znajduje żadnego uzasadnienia stanowisko organu I instancji, iż przebiegające przez zwarty teren ulice o szerokości kilku metrów, o znikomym natężeniu ruchu, stanowić winny o podziale jednego zwartego terenu na trzy mikroobszary. Drogi nie podlegają ochronie akustycznej, mimo, że znalazłyby się na obszarze zabudowy wielorodzinnej, jednorodzinnej lub o funkcji mieszkaniowo - usługowej. Skarżąca zakwestionowała przyjęte w decyzji ustalenia dotyczące ilości budynków o określonej funkcji znajdujących się na trzech obszarach i stwierdziła, iż na tych obszarach znajduje się 12

budynków o funkcji mieszkalno-usługowej, a nie 6 jak przyjął organ I instancji. Powierzchnia terenów, na których zlokalizowane jest tych 12 budynków również przewyższa powierzchnię przypisaną do funkcji jednorodzinnej. W ocenie skarżącej, z uwagi na to, że powierzchnia działki o nr 93/4, na której znajduje się jeden budynek mieszkalny, jest większa niż powierzchnia wszystkich pozostałych 6 działek, nie można całej powierzchni działki 93/4 zaliczać do obszarów chronionych. Skarżąca podniosła również, że budynki mieszkalne po zachodniej stronie Zakładu powstały w okresie, kiedy zakład "A." (wcześniej B.) już funkcjonował, ponieważ pozwolenie na użytkowanie uzyskał w sierpniu 2000 r. Wcześniej Zakład B. prowadził działalność w istniejących od lat siedemdziesiątych ubiegłego wieku obiektach produkcyjnych po byłym Państwowym Ośrodku Maszynowym i Spółdzielni Usług Rolniczych. W budynkach tych prowadzona była produkcja wyrobów z betonu, produkcja metalowa i cegielnia, zaś tereny te przeznaczone były w ówczesnym planie zagospodarowania przestrzennego na działalność produkcyjno-usługową.

Wspomnianą na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji.

Kolegium stanęło na stanowisku, iż wyznaczony przez organ I instancji teren określony w decyzji jako "obszar III" (działki o nr ewid.: 141/9, 141/10, 141/11, 141/12, 141/13 i 141/14) stanowi zwarty obszar z przeważającą zabudową wielorodzinną (za jaką, zarówno organ jak i strona, zgodnie uznały istniejącą na tych działkach zabudowę mieszkaniową szeregową), dla którego - zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. (Dz. U. Nr 120, poz. 826), tabela 1, Ip 3 przewidziany jest dopuszczalny poziom hałasu w porze dziennej - 55 dB, w porze nocnej - 45 dB. Na terenie wyznaczonym przez organ I instancji jako "obszar l" i "obszar II" przeważa zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (działki o nr: 92/2, 93/3, 93/4,137, 135, 138). Jedynie na działach o nr ewid.: 93/2, 139/3 i 139/5 znajdują się budynki o przeznaczeniu mieszkaniowo-usługowym i usługowym. W ocenie organu odwoławczego połączenie opisanych wyżej trzech obszarów oddziaływania hałasu emitowanego przez Zakład Produkcyjny w G. w jeden obszar, jak tego domaga się skarżąca, jest pozbawione racjonalnych podstaw, bowiem doprowadziłoby to do sytuacji, gdzie bardziej rygorystyczne dopuszczalne poziomy hałasu dla pory dnia i nocy (50 dB i 40 dB) odnosiłyby się do obszaru zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej ("obszar IV") znacznie oddalonej od źródła hałasu, jakim jest głównie hala produkcyjna Zakładu Produkcyjnego w G., usytuowana przy zachodniej granicy terenu Zakładu, a mniej rygorystyczne poziomy hałasu dla pory dnia i nocy (55 dB i 45 dB) odnosiłyby się również do obszaru, na którym przeważa zabudowa jednorodzinna ("obszar l", i "obszar II"), położona znacznie bliżej źródła hałasu i w większym stopniu na ten hałas narażona. Kolegium wyraziło pogląd, iż takie rozwiązanie jest nie do pogodzenia z zasadą ochrony przed hałasem polegającą na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego poprzez utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego poziomu lub co najmniej na tym poziomie oraz zmniejszenia poziomu hałasu, co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Organ stwierdził, że rozwiązanie zaproponowane przez skarżącą tylko pozornie chroni środowisko akustyczne w zasięgu oddziaływania Zakładu Produkcyjnego "A." S.A. w G..

Kolegium nie dało wiary twierdzeniom skarżącej dotyczącym ilości budynków o funkcji mieszkaniowo-usługowej (12 a nie 6), ponieważ nie zostały one poparte żadnymi dowodami, zaś twierdzenia organu I instancji znajdują oparcie w aktach sprawy. Organ nie uznał argumentu skarżącej dotyczącego nieprawidłowego przyjęcia przez organ I instancji obszaru działki nr 93/4, której powierzchnia jest dużo większa, niż pozostałych działek znajdujących się w "obszarze l", ponieważ prowadziłoby to do niczym nieuzasadnionego wyłomu w przyjętej przez organ zasadzie wyznaczenia obszaru oddziaływania Zakładu według granic geodezyjnych działek znajdujących się na danym obszarze.

Podnoszony przez skarżącą argument, że wyznaczając obszary oddziaływania hałasu emitowanego przez Zakład, organ I instancji winien był wziąć pod uwagę okoliczność, że Zakład prowadził działalność produkcyjną już od lat siedemdziesiątych ubiegłego stulecia (w innej formie organizacyjnej), a domy mieszkalne powstały później, - zdaniem Kolegium - nie może stanowić podstawy do uznania, że dla tego terenu zasadne jest ustalenie mniej rygorystycznych poziomów hałasu, ponieważ sam fakt, że obiekt emitujący hałas do środowiska powstał wcześniej, niż budynki mieszkalne nie może uzasadniać mniejszej ochrony przed hałasem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. skarżąca "A." S.A. z siedzibą w O. nie zgodziła się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S..

W ocenie skarżącej w sprawie bezspornym jest, że dla terenu, na którym znajduje się Zakład skarżącej w G. nie został uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wiec w tej sytuacji - na podstawie art. 115a ust. 3 w związku z art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska - dla określenia dopuszczalnego poziomu hałasu należało ustalić faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie tego terenu, czyli terenu Zakładu, i sąsiednich terenów. W ocenie skarżącej, wydzielenie odrębnych terenów winno również uwzględniać fakt, iż przewidziany przez ustawodawcę, w art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska, sposób ochrony przed hałasem, nie jest jedynym, służącym temu celowi (vide: art. 114 ust. 3 ustawy). W kontekście powyższego skarżąca podtrzymała prezentowane w toku postępowania administracyjnego, a zakwestionowane przez organ II instancji w zaskarżanej decyzji, stanowisko w przedmiocie zasadności dokonania w przedmiotowej sprawie podziału obszaru terenu wokół Zakładu Produkcyjnego A. S.A. w G. na 2 obszary, z których jeden stanowiłby połączenie obszarów: l, II i III, określonych w decyzji Starosty [...] oraz działek o numerach 133/7, 133/8, 133/16, 133/20 w jeden obszar o charakterze zabudowy mieszkaniowo-usługowej i wielorodzinnej. Zdaniem skarżącej, fakt iż wyżej sugerowany obszar, podzielony jest obszarami niechronionymi akustycznie (drogami) o szerokości zaledwie kilku metrów, o znikomym natężeniu ruchu, nie może stanowić o podziale tego jednego zwartego obszaru na 3 mikroobszary.

W opinii strony trudno jest zaakceptować pogląd, iż wnioskowany przez skarżącą teren oddziaływania Zakładu w G. obejmujący działki o numerach 142, 143/1, 143/2, 144/3, 144/4 i 145, jest znacznie bardziej oddalony od źródła hałasu niż pozostałe obszary oddziaływania zakładu, bez względu na zastosowany w stosunku do tych obszarów podział. W konsekwencji strona zarzuciła organowi bezzasadność stanowiska organu II instancji, iż pozostające w zasięgu oddziaływania hałasu emitowanego przez Zakład budynki mieszkalne jednorodzinne, zwłaszcza położone na zachód i północny zachód od granic terenu Zakładu, narażone zostałyby na hałas o dopuszczalnym większym poziomie, niż budynki położone na północny wschód od granic terenu zakładu.

Nie bez znaczenia dla oceny wydanego przez organ lI instancji rozstrzygnięcia pozostaje - zdaniem skarżącej - również pominięty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarzut, zawarty w odwołaniu od decyzji Starosty [...], iż potwierdzając zasadność zgłoszonego w toku postępowania administracyjnego wniosku skarżącej o rozszerzenie obszaru oddziaływania Zakładu, znajdującego się od strony północno-zachodniej, o działki o numerach ewidencyjnych 133/7, 133/8, 133/16 i 133/20 o charakterze produkcyjno-usługowym, organ l instancji nie uwzględnił ich w ocenie, który to rodzaj terenu ze względu na jego przeznaczenie jest na tym obszarze przeważający. W ocenie skarżącej z całą pewnością nie jest to teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, jak wskazał organ l instancji, na potwierdzenie czego skarżąca również przywołuje treść mapy stanowiącej załącznik do decyzji Starosty określającej granice oddziaływania Zakładu w G..

Skarżąca spółka zakwestionowała ustalenia organów odnośnie sposobu zagospodarowania obszaru od strony zachodniej i północno-zachodniej Zakładu, bowiem – według strony - w tym zakresie organ pominął budynki znajdujące się na działkach o funkcji przemysłowo-usługowej, znajdujących się w obszarze oddziaływania Zakładu. Wobec powyższego, skarżąca ponownie podniosła, iż w jej ocenie na wnioskowanym obszarze więcej jest budynków o funkcji mieszkalno-usługowej, wielorodzinnej oraz produkcyjno-usługowej niż budynków mieszkalnych jednorodzinnych, co potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie.

W ocenie skarżącej określając tereny oddziaływania hałasu organ l instancji oraz weryfikujący jego decyzję organ II instancji powinien mieć na uwadze fakt, że powierzchnia działki nr 93/4, na której jest jeden budynek mieszkalny, jest większa niż powierzchnia wszystkich pozostałych 6 działek o funkcji jednorodzinnej, Dodatkowo działka ta jest tylko w części wykorzystywana na cele mieszkalne, w pozostałej przeważającej części użytkowana jest rolniczo, a tereny rolne nie podlegają przecież ochronie akustycznej. Zdaniem skarżącej, zaliczenie ww. działki w całości do terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej stanowi naruszenie zasad wyznaczania rodzajów terenów oddziaływania Zakładu określonych w ustawie prawo ochrony środowiska, żaden bowiem przepis tej ustawy nie nakazuje ustalania tych terenów według granic działek geodezyjnych znajdujących się na danym obszarze, na co powoływał się w zaskarżanej decyzji organ II instancji.

Ponadto strona ponowiła argument zasadzający się na wcześniejszym powstaniu zakładu względem wzniesienia budynków mieszkalnych, co – w ocenie skarżącej – winno wpływać na zakres ochrony akustycznej.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powoływanej w dalszej części rozważań jako p.p.s.a.).

W następstwie rozpoznania skargi wniesionej w niniejszej sprawie, nie będąc ograniczonym jej zarzutami i wnioskami oraz przywołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny skontrolował zaskarżoną decyzję w jej całokształcie i nie stwierdził uchybień, które powodowałyby konieczność jej eliminacji z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowisku z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U. z 2007 roku, Nr 120, poz. 826). Stosownie do treści art. 112 tejże ustawy, ochrona przed hałasem polega na zapewnieniu jak najlepszego stanu akustycznego środowiska, w szczególności poprzez utrzymanie poziomu hałasu poniżej dopuszczalnego lub co najmniej na tym poziomie oraz zmniejszanie poziomu hałasu, co najmniej do dopuszczalnego, gdy nie jest on dotrzymany. Ponadto w myśl z art. 115a ust. 1 ustawy w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych, pomiarów dokonanych przez wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Zgodnie z ust. 3 tego przepisu w decyzji tej określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu w odniesieniu do rodzajów terenów, na które oddziałuje zakład. Poza tym wskazać należy, iż stosownie do art. 112a pkt 2 ustawy, przez wskaźniki hałasu rozumie się parametry hałasu określone poziomem dźwięku wyrażonym w decybelach (dB). Minister Środowiska, w przywołanym rozporządzeniu, ustalił dopuszczalne poziomy hałasu, zróżnicowane dla rodzajów terenów przeznaczonych w szczególności pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zamieszkania zbiorowego, tereny mieszkaniowo-usługowe. Reasumując, decyzją wydaną w oparciu o art. 115a w/w ustawy organ określa normy dopuszczalnego poziomu hałasu na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 roku w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Tego rodzaju decyzja nie nakłada na podmiot nowych obowiązków, organ stwierdza bowiem jedynie, iż dany podmiot w związku ze swoją działalnością emituje hałas, który poza terenem działalności tego podmiotu przekracza dopuszczalny poziom dla danego terenu, objęty ochroną prawną, a określony w w/w rozporządzeniu.

Podkreślić należy, iż w myśl art. 113 ust. 1 i ust. 2 ustawy, tylko określone tereny zostały objęte szczególną ochroną ustawodawcy i tylko dla tych terenów dopuszczalne poziomy hałasu określają przepisy w/w rozporządzenia Ministra Środowiska. Tereny wyszczególnione w art. 113 ust. 2 pkt 1 posiadają różny dopuszczalny poziom hałasu, dlatego też wymagane jest dokonanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego rozróżnienia terenów, aby móc je skutecznie chronić. Natomiast, gdy dla danego obszaru nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla oceny, czy teren należy do tego rodzaju terenu, o którym mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, właściwy organ dokonuje kwalifikacji tegoż terenu z uwzględnieniem faktycznego jego zagospodarowania i wykorzystywania oraz wykorzystania terenów sąsiednich. Nadto, jak stanowi art. 114 ust. 2 w/w ustawy, jeżeli teren może być zaliczony do kilku rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, uznaje się, że dopuszczalne poziomy hałasu powinny być ustalone dla przeważającego rodzaju terenu.

Następnie zaznaczenia wymaga, iż stosownie do art. 115a ust. 7 decyzja określająca dopuszczalny poziom hałasu może ulec zmianie jedynie w przypadku: uchwalenia albo utraty mocy obowiązującej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego terenów objętych oddziaływaniem hałasu z zakładu; zmiany faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości, na które oddziałuje hałas z zakładu, nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego bądź zmiany obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu.

Analizując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie sposób nie zgodzić się ze stanowiskiem organów administracji, znajdującym oparcie w ustalonym stanie faktycznym oraz w obowiązujących przepisach prawa. Jak wynika z akt sprawy głównym źródłem emisji hałasu jest Zakład Produkcyjny "A." S.A. zlokalizowany w G. przy ul. P. 5. Z ustaleń faktycznych organu wynika, że teren poddany oddziaływaniu tegoż zakładu, a zarazem wymagający ochrony akustycznej, to teren o zróżnicowanym faktycznym sposobie zagospodarowania. Organ podzielił teren wokół zakładu na mniejsze obszary, w celu precyzyjnego określenia sposobu wykorzystania nieruchomości, a w konsekwencji ustalenia dopuszczalnych norm emisji hałasu na danym terenie. W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniem strony skarżącej – przeprowadzony przez organ podział terenu wokół zakładu na mikroobszary zasługuje na aprobatę, bowiem takie podejście prowadzi do możliwie najbardziej rzetelnego określenia faktycznego sposobu użytkowania nieruchomości, a w następstwie: oceny przeważającego rodzaju terenu wymagającego ochrony przed hałasem – tak jak wymaga tego ustawodawca w art. 114 ust. 2 Prawa ochrony środowiska. Nie budzi wątpliwości Sądu, iż organ nie był uprawniony do objęcia zakresem przedmiotowym skarżonej decyzji nieruchomości zajętych pod drogi, bowiem takiej ochrony akustycznej ustawodawca nie przewidział. Gdyby więc organ określił dopuszczalne normy hałasu dla dróg, czy innych terenów niewskazanych w art. 113 ust. 2 Prawa ochrony środowiska (a takie wszak – jak wynika z ustaleń organu - występują wokół spornego zakładu), naraziłby się na zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej, która musiałaby skutkować wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego. Z tych właśnie powodów organ nie był uprawniony do wydania decyzji w oparciu o art. 115a Prawa ochrony środowiska, z uwzględnieniem wniosku strony skarżącej o objęcie ochroną akustyczną działek o nr: 133/7, 133/8, 133/16, 133/20, gdyż – jak sama strona wskazywała – owe działki mają przeznaczenie produkcyjno-usługowe, a więc nie przewidziane w art. 113 ust. 2 Prawa ochrony. Przedstawiony do kontroli Sądu materiał zebrany w sprawie nie potwierdza argumentów strony odnoszących się do ilości i charakteru obiektów znajdujących się w badanym obszarze. Tym samym, przyjąć należy, iż organy dokonały - w oparciu o ustalony stan zagospodarowania terenu i regulacje prawne dotyczące rodzajów terenów chronionych - prawidłowego podziału obszaru wokół Zakładu, tworząc zwarte mikroobszary, ze względu na przeważającą funkcję danego terenu. Nadto, prawidłowo uzasadniły, czemu pominięto niektóre działki, jako niepodlegające ochronie na podstawie art. 113 Prawa ochrony środowiska.

Odnosząc się zaś do argumentacji skarżącej, podważającej metodologię organu w określeniu przeważającego sposobu wykorzystania terenu wokół zakładu, warto wyjaśnić, iż ustawodawca nie sprecyzował jakich jednostek miary należy użyć do wykazania analizowanej przewagi sposobu zagospodarowania: czy winna to być powierzchnia, czy ilość obiektów, czy też może metoda mieszana. W ocenie Sądu na akceptację zasługuje metoda organu oparta na jednoczesnych wyliczeniach powierzchni gruntu z uwzględnieniem ilości budynków o danym charakterze. Zastosowane podejście – zdaniem Sądu – umożliwia najbardziej dokładne określenie faktycznego sposobu wykorzystania nieruchomości, w zgodzie z cytowanymi przepisami. Bowiem ustawa mówi o badaniu rodzaju "terenu" (który wszak mierzy się wedle powierzchni) i najczęściej uzależnia ochronę przed hałasem od istnienia zabudowy (w tym przypadku mieszkaniowej bądź mieszkaniowo-usługowej). Przedstawiona metodologia nie miałaby racji bytu przy określaniu dopuszczalnego poziomu hałasu np. dla terenów rekreacyjno-wypoczynkowych, które mogą być niezabudowane. Jednak w stanie zaistniałym w niniejszej sprawie znajduje pełne uzasadnienie.

Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, iż na treść rozstrzygnięcia winien mieć wpływ fakt, iż Zakład powstał przed wzniesieniem części zabudowy mieszkalnej, bowiem ta argumentacja nie znajduje oparcia w przepisach. Gdyby bowiem było tak, jak postuluje skarżąca, to nie miałaby racji bytu regulacja przepisu art. 115a ust. 7 pkt 2 Prawa ochrony środowiska, wskazująca że zmiana decyzji o dopuszczalnych normach hałasu może nastąpić z powodu zmiany faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości, na które oddziałuje hałas z zakładu, nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Ów przepis funkcjonuje od początku obowiązywania powołanej ustawy, a z jego treści wprost wynika, że ustawodawca uzależnia potrzebę ochrony przed hałasem od aktualnego faktycznego zagospodarowania nieruchomości i dlatego umożliwia zmianę decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu w razie zmiany sposobu korzystania z terenu, na które oddziałuje hałas z zakładu. Innymi słowy, argument strony skarżącej sprzeciwia się zasadzie interpretacyjnej per non est i nie zasługuje na uwzględnienie. Na marginesie wypada tylko zaznaczyć, iż sama strona skarżąca właśnie w zmianie sposobu użytkowania terenów wokół zakładu (która nastąpiła po powstaniu zakładu skarżącej) upatrywała podstawy do zmiany decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu (pismo skarżącej z dnia 3 czerwca 2009 roku, karta 5 akt administracyjnych organu I instancji).

Podkreślić też należy, iż z zasady ogólnej prawa ochrony środowiska wynika, że ten kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu, a w przypadku, gdy negatywne oddziaływanie na środowisko takiej działalności nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (art. 6). W kontekście cytowanego przepisu nie można przyjąć, iż po stronie skarżącej zaistniała podstawa prawna do ochrony praw nabytych, bowiem z istoty analizowanej regulacji wynika konieczność aktualizowania dopuszczalnych poziomów hałasu wraz ze zmianą, a więc zjawiskiem następczym, wykorzystania obszaru poddanego oddziaływaniu zakładu.

Również argument strony dotyczący niezastosowania środków ochrony przed hałasem przewidzianych w art. 114 ust. 3 Prawa ochrony środowiska nie jest zasadny. Powołany przepis stanowi, że jeżeli na terenach przeznaczonych do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania znajduje się zabudowa mieszkaniowa, szpitale, domy opieki społecznej lub budynki związane ze stałym albo czasowym pobytem dzieci i młodzieży, ochrona przed hałasem polega na stosowaniu rozwiązań technicznych zapewniających właściwe warunki akustyczne w budynkach. Zdaniem Sądu wskazana norma w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie mogła znaleźć zastosowania, gdyż – jak wcześniej wykazano – organ w sposób prawidłowy ustalił faktyczne wykorzystanie terenu, na który oddziałuje hałas emitowany przez Zakład i w zasięgu tego oddziaływania nie znalazł się żaden budynek mieszkalny (czy jemu podobny przeznaczony na pobyt ludzi, wskazany w cytowanym przepisie) położony na terenie przeznaczonym do działalności produkcyjnej, składowania i magazynowania. Z akt sprawy wynika, iż hałas oddziałuje także na obszary o charakterze produkcyjno-usługowym (w szczególności: dz. 133/16 – magazyn, dz. 133/20 – zakład produkcyjny, dz. 98/22 – tartak, dz. 98/6 i 98/5 – teren byłych kurników, dz. 141/2 – uprawy rolne, dz. 141/7 - garaże), jednak na tego typu działkach nie znajduje się zabudowa mieszkaniowa, czy podobna, która uzasadniałaby zastosowanie w niniejszej sprawie art. 114 ust. 3 Prawa ochrony środowiska.

Nadto, w ocenie Sądu organ I instancji prawidłowo ustalił, iż w wyniku prowadzonej działalności, poza zakładem skarżącej, przekroczone zostały – czego zresztą skarżąca nie kwestionowała - dopuszczalne poziomy hałasu dla terenów o charakterze mieszkaniowym oraz mieszkaniowo-usługowym i na tej podstawie zasadnie określił dopuszczalny poziom emisji hałasu do środowiska odpowiednio do charakteru obszaru: dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej w porze dziennej na poziomie 50 LAeqD, zaś w porze nocnej na poziomie 40 LAeqN oraz dla terenów zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i terenów mieszkaniowo - usługowych w porze dziennej na poziomie 55 LAeqD, zaś w porze nocnej na poziomie 45 LAeqN.

Reasumując, należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a więc brak było podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego, dlatego Sąd, w oparciu o przepis art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.

m.ch.