Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 783/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1 , art. 107 par. 3, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.), Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant st. asystent sędziego Anna Łuczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w A. z dnia [...], nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącego – M. D. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 - zwanej dalej k.p.a.), art. 10 ust 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j.: Dz. U. z 2019r. poz. 1505), § 2 ust. 1 pkt 3, § 5, § 13v rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.) - po rozpatrzeniu odwołania M.D. w sprawie o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy objętej co najmniej 30% danej uprawy - utrzymał w mocy decyzję nr [...] z [...] r. o przyznaniu M.D. pomocy finansowej o wartości 42 007,50 zł, wydaną przez Kierownika [...] Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w A.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny.

23 października 2019 r. strona złożyła w [...] Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o udzielenie pomocy finansowej z tytułu wystąpienia suszy w 2019 roku. Producent rolny wnioskował o udzielenie pomocy publicznej do powierzchni upraw rolnych, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy. Wnioskodawca załączył do wniosku protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz polisę ubezpieczeniową obejmującą okres od 13 listopada 2018 r. do 12 listopada 2019 r. We wniosku strona zadeklarowała łącznie 165,87 ha powierzchni upraw rolnych, na której wystąpiły szkody spowodowane przez suszę.

9 marca 2020r. stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR wnioskodawca celem złożenia wyjaśnień w sprawie dotyczącej ubezpieczenia powierzchni upraw rolnych. Podtrzymał, że ogólna powierzchnia ubezpieczonych upraw w gospodarstwie przekracza wymagane 50%. Podał, że jego w polisie ubezpieczeniowej zawartej z Concordia powierzchnia upraw ubezpieczonych wynosi 84,5 ha, a część działek została inaczej oznaczona, bez rozszerzeń (np. wpisana został działka nr 129 w miejscowości K., natomiast winna być wpisana działka 129/1). Działki te są w jego posiadaniu, Działki te są w jego polisie, ponieważ nie byłoby możliwości ubezpieczenia działek, które nie istnieją. Nie było jego celem ubezpieczać w tak dużym zakresie rzeczy, które nie istnieją, a wybrany przez niego pakiet praktycznie pokrywał najważniejsze ryzyko dla plantacji.

19 czerwca 2020 r. organ I instancji wydał decyzję o przyznaniu wnioskodawcy pomocy, w której przyznał pomoc finansową o wartości brutto w wysokości 42 007,50 zł. Strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. 10 listopada 2020 r. organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie przedstawienia opinii ze strony firmy ubezpieczeniowej Concordia Polska TUW dotyczącej uznania rozbieżności numeracji działek ewidencyjnych oraz do przedstawienia wypisów z Ewidencji Gruntów i Budynków z rysem historycznym przedstawiających historię podziału wskazanych działek. 9 grudnia 2020 r. wnioskodawca złożył wyjaśnienia, w tym pismo z 2 grudnia 2020 r. z firmy ubezpieczeniowej Concordia wraz z mapami sytuacyjnymi oraz z rejestrami z ewidencji gruntów dla działek ewidencyjnych.

[...] r. organ I instancji wydał decyzję o przyznaniu pomocy, w której przyznał wnioskodawcy pomoc finansową o wartości brutto w wysokości 42 007,50 zł, tj. kwocie pomniejszonej o 50% z uwagi na nieuwzględnienie ubezpieczenia upraw, których powierzchnia ubezpieczenia po weryfikacji organu I instancji wynosiła 76,41 ha, co stanowi 48,98% powierzchni upraw rolnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. przez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego oraz wybiórczej ocenie materiału dowodowego polegającej na pominięciu opinii firm ubezpieczeniowej; 2) art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. przez nieuwzględnienie oświadczeń osoby przygotowującej wniosek o ubezpieczenie – D.G. i H.G. na okoliczność, że powierzchnia ubezpieczonych upraw jest tożsama z powierzchnią wykazaną we wniosku o przyznanie płatności na 2019 r., 3) art. 80 k.p.a. przez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonych dowodów, 4) § 13v ust. 13 rozporządzenia z 27 stycznia 2015 r. przez błędną wykładnię. Wnioskodawca wniósł o uchylenie decyzji.

Strona zarzuciła organowi I instancji nieuwzględnienie ubezpieczenia od jednego z ryzyk, wskazując m.in., że "(...) powierzchnia ubezpieczonych upraw jest tożsama z powierzchnią wykazaną we wniosku o przyznanie płatności na rok 2019. Kierownik Biura Powiatowego w A., podczas weryfikacji polisy ubezpieczeniowej z wnioskiem o przyznanie płatności obszarowych uznał jedynie działkę 142 - 2,35 ha (tj. działkę 142/3, gdyż nie ma jako takiej działki 142), podczas gdy powinien on uznać całą powierzchnię ubezpieczoną, czyli działkę ewidencją 142/3 i 143, gdyż dopiero łączna powierzchnia obu działek stanowi powierzchnię ubezpieczoną. Na potwierdzenie powyższego strona złożyła do Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. kolejne wyjaśnienia dołączając jednocześnie oświadczenie D.G. - osoby przygotowującej wniosek o ubezpieczenie upraw oraz oświadczenie H.G. - osoby wykonującej zabiegi agrotechniczne w gospodarstwie beneficjenta.

Zaskarżoną decyzją Dyrektor [...]OR ARiMR w Ł. utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że zasady przyznawania pomocy dla producentów rolnych, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Organ II instancji odwołał się do treści § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia i wyjaśnił, że protokół z oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust 5 powyższego rozporządzenia musi zawierać: określenie zakresu i wysokości szkód oszacowanych przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, przy czym w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole. Protokół oszacowania szkód sporządza się na formularzu udostępnionym na stronie internetowej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.(...) Organ odwołał się do treści § 5 ust. 7 rozporządzenia.

Organ wyjaśnił też, że stawka pomocy, o której mowa w § 13v ust. 7 rozporządzenia uzależniona została od procentowej straty plonu w roku wystąpienia szkody i określona została w ogłoszeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 września 2019 r. stawka pomocy wynosi: - 1000 zł na 1 ha powierzchni uprawy - szkody obejmujące co najmniej 70% danej uprawy, w tym wieloletnich użytków zielonych. Stawka ta nie dotyczy wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków; - 500 zł na 1 ha powierzchni uprawy - szkody obejmujące co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy, w tym wieloletnich użytków zielonych. Stawka ta nie dotyczy wieloletnich użytków zielonych, na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków; - 500 zł na 1 ha powierzchni wieloletnich użytków zielonych - szkody obejmujące co najmniej 70% wieloletnich użytków zielonych, i na której obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków; -250 zł na 1 ha powierzchni wieloletnich użytków zielonych - szkody obejmujące co najmniej 30% i mniej niż 70% wieloletnich użytków zielonych, i na których obsada zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie wynosi poniżej 0,3 sztuki dużej jednostki przeliczeniowej na 1 ha tych użytków.

Dyrektor [...]OR ARiMR w Ł. wskazał, że na skutek złożonych wyjaśnień M.D., w tym pisma firmy ubezpieczeniowej Concordia oraz map sytuacyjnych z rejestrami z ewidencji gruntów dla zadeklarowanych działek ewidencyjnych organ I instancji, nie uwzględniając wyjaśnień strony, ponownie wydał decyzję o przyznaniu pomocy w wysokości 42 007,50 zł, tj. w kwocie pomniejszonej o 50% z uwagi na nieuwzględnienie ubezpieczenia upraw, których powierzchnia ubezpieczenia wynosiła 58,71 ha, co stanowi 37,63% powierzchni upraw rolnych.

Na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła odwołanie, w którym podniosła , że łączna powierzchnia ubezpieczonych upraw wynosiła w okresie ubezpieczenia 84,50 ha, jednakże 4,25 ha stanowi dzierżawa gruntów, której wnioskodawca nie zgłaszał we wniosku o przyznanie płatności obszarowych za rok 2019. Zatem łączna ubezpieczona powierzchnia skarżącego, którą powinien brać pod uwagę organ stanowi 80,25 ha. Całkowita powierzchnia upraw rolnych w gospodarstwie rolnym strony, z których przewidziany był zbiór plonu zgodnie z wnioskiem o płatności w ramach wsparcia bezpośredniego (bez uwzględnienia ugorów, odłogów czy nieużytków), w tym okresie wynosiła 166,20 ha.

Organ wyjaśnił, że warunki, które muszą być spełnione w celu uzyskania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych powstały szkody spowodowane przez suszę określa rozporządzenie, organy ARiMR związane są tymi wynikającymi z przepisów prawa warunkami i w związku z tym nie ma swobody decyzyjnej co do rozstrzygania spraw wnioskodawców nie spełniających wszystkich warunków określonych dla uzyskania pomocy. Z treści § 5 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia wynika, że oszacowanie strat jest dokonywane przez komisję, powoływaną przez właściwego miejscowo Wojewodę. Komisje szacujące straty są podmiotami powołanymi specjalnie w tym celu, aby oszacować straty powstałe w gospodarstwach rolnych w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.

Organ odwoławczy wskazał, że w analizowanej sprawie Komisja w czasie właściwym dla jej działania dokonała oszacowania szkód w gospodarstwie strony, a strona dokonane w tym zakresie ustalania Komisji zaakceptowała podpisując sporządzony przez nią protokół. W tych warunkach organ I instancji prawidłowo oparł rozstrzygnięcia w sprawie na złożonym przez wnioskodawcę protokole oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym strony. Załączony do wniosku protokół nr 19 obrazuje wyniki przeprowadzonej przez Komisję, w następstwie zgłoszonej przez stronę szkody, lustracji na miejscu w gospodarstwie rolnym oraz łączną wysokość oszacowanych szkód według kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym skarżącego. W IX sekcji wniosku strona zaznaczyła, że wnioskuje o pomoc publiczną, udzielaną na podstawie rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014, w przypadku, gdy szkody wyniosły powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.

W dalszej części wniosku strona wskazała, że wnioskuje o udzielenie pomocy finansowej do 2,16 ha powierzchni wieloletnich użytków zielonych, na której wystąpiły szkody w wysokości, co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy spowodowane wystąpieniem w 2019 r., suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, a także 156 ha powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości, co najmniej 30% danej uprawy i mniej 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi oraz o udzielenie pomocy finansowej do 7,71 ha powierzchni wieloletnich użytków zielonych, na której wystąpiły szkody w wysokości, co najmniej 30% danej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi. Ponadto wnioskodawca oświadczył, że w dniu wystąpienia szkód posiadał ubezpieczenie co najmniej 50 % powierzchni upraw rolnych.

Do wniosku beneficjent dołączył protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego oraz polisę ubezpieczeniową upraw rolnych nr 25020852 zawartą od dnia 13 listopada 2018 r. do 12 listopada 2019 r., która w swoim zakresem obejmowała wskazane szczegółowo w decyzji uprawy. Na skutek weryfikacji polisy ubezpieczeniowej z wnioskiem o płatności obszarowe na 2019 r., w którym rolnik zadeklarował powierzchnię upraw równą 166,21 ha, organ stwierdził rozbieżność dotyczącą powierzchni upraw na szczegółowo wskazanych w decyzji działkach ewidencyjnych.

Po weryfikacji polisy ubezpieczeniowej z wnioskiem o płatności obszarowe organ stwierdził brak działek ewidencyjnych nr 86, 89, (P.), 6, 12, 120, 129, 20 (K.), 277, 285 (R.), 14, 17, 18, 124, 125 (K.), 26 (P.), 184, 142 (K.), w złożonym wniosku obszarowym za pośrednictwem aplikacji e-wniosek Plus. Organ podkreślił, że błędy pisarskie w numeracji działek nr 89 (P.), 20, 129 (K.), 26 (P.), 184 (K.) i 142 ( K.) nie są podstawą do uznania ich powierzchni upraw za ubezpieczone. Z uwagi na powyższe łączna powierzchnia upraw zgodna z wnioskiem obszarowym uznana za ubezpieczoną wyniosła 58,71 ha, co stanowi 37,63% upraw rolnych z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych.

Organ zwrócił uwagę na złożone przez stronę w toku postępowania dokumenty w postaci: polisy ubezpieczeniowej zawartej na okres od dnia 13 listopada 2018 r. do 12 listopada 2019 r., pisma firmy Concordia z dnia 13 lutego 2020 r., w którym ubezpieczyciel wskazuje, że widnieje możliwość dokonania zmian w zakresie przedmiotu ubezpieczenia, ale tylko w trakcie jego trwania oraz oświadczenia beneficjenta z dnia 9 marca 2020r., w którym twierdzi, że powodem powstania rozbieżności między polisą a wnioskiem obszarowym z 2019 r. były błędy pisarskie oraz zwyczajowo przyjęte nazewnictwo działek ewidencyjnych i wskazał, że moc dowodową mającą istotne znaczenie dla sprawy należy przyznać dokumentom wydanym przez firmę Concordia, tj. polisie ubezpieczeniowej obejmującej okres 13 listopada 2018 r. do 12 listopada 2019 r. oraz pismu z dnia 13 lutego 2020 r. Oświadczenie strony z dnia 9 marca 2020 r. nie może służyć ustaleniu okoliczności odmiennych niż te, które wynikają z treści dokumentów. Zgodnie z art. 252 Kodeksu postępowania cywilnego strona, która zaprzecza prawdziwości dokumentu urzędowego albo twierdzi, że zawarte w nim oświadczenia organu, od którego dokument ten pochodzi, są niezgodne z prawdą, powinna okoliczności te udowodnić. Wprawdzie przepis ten odnosi się do postępowania cywilnego, niemniej jednak z uwagi na fakt, iż przepisy procedury administracyjnej nie zawierają szczegółowej regulacji w tym przedmiocie brak jest przeciwskazań do posiłkowania powyższym zapisem w tej właśnie procedurze.

Organ wskazał, że kluczowe znaczenie w sprawie ma fakt, iż beneficjent nie objął ubezpieczeniem wszystkich gruntów. Nie można uznać powyższego za błąd pisarski, ponieważ producent rolny winien mieć świadomość, jakie grunty posiada, w konsekwencji które z nich chce ubezpieczyć. Z powyższych względów zdaniem organu w analizowanej sprawie brak jest podstaw do przyznania producentowi rolnemu wnioskowanej pomocy w pełnej wysokości. Nie można bowiem uznać, że oświadczenie beneficjenta jest dowodem bardziej wiarygodnym, niż dokumenty które sam przedłożył, a których autentyczność na obecnym etapie nie została w żaden sposób podważona. A tylko w ten sposób można by wykazać brak mocy dowodowej tychże dokumentów.

Organ wyjaśnił, że weryfikacja spełnienia kryterium ubezpieczenia upraw w gospodarstwie jest dokonywana na podstawie wszystkich upraw występujących w gospodarstwie na dzień wystąpienia szkody. Określając powierzchnię upraw pod kątem kryterium ubezpieczenia, organ opiera się na wszelkich dostępnych dowodach - w tym w szczególności na danych zadeklarowanych przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności na dany rok, w tym przypadku na rok 2019 - i w pierwszej kolejności ustala powierzchnię wszystkich upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem powierzchni zajętej przez łąki i pastwiska.

Odnosząc się natomiast do całokształtu zarzutów stawianych przez wnioskodawcę, organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję opierał się na zebranym materiale dowodowym w sprawie. Zdaniem organu to rolnik powinien dopilnować poprawności sporządzenia składanych dokumentów, które muszą odzwierciedlać stan faktyczny posiadanych działek. Również powoływanie się na pismo firmy Concordia z 2 grudnia 2020r. i twierdzenie, że firma ubezpieczeniowa uznała uprawy na spornych działkach referencyjnych za ubezpieczone jest błędne. Ubezpieczyciel ograniczył się jedynie do lakonicznego stwierdzenia, że uprawy, które były w polisie, były objęte ochroną w okresie jej obowiązywania, stwierdzając jedynie fakt, że umowa ubezpieczeniowa została zawarta i przedmiot ubezpieczenia objęty był ochroną w określonym czasie. Zdaniem organu odwoławczego argumenty strony podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie.

Organ zaznaczył, że warunkiem uzyskania pomocy jest posiadanie ubezpieczonej powierzchni upraw w dniu wystąpienia szkody. Wnioskodawca takiego ubezpieczenia nie posiadał, wobec czego organ I instancji zasadnie obniżył kwotę przyznanej pomocy o 50% z uwagi na brak posiadania ubezpieczenia upraw.

W zakresie udzielonej pomocy finansowej organ wskazał, że powierzchnia wieloletnich użytków zielonych, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi do której strona wnioskowała o przyznanie pomocy wynosiła 2,16 ha. Powierzchnia zatwierdzona do przyznania pomocy wynosiła 2,16 ha. Stawka pomocy wynosi 1000 zł na 1 ha powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, obejmujące co najmniej 70% danej uprawy. Początkowa kwota przyznanej pomocy finansowej do powierzchni upraw rolnych wynosi 2 160 zł. Kwota ta została pomniejszona o 50 % ze względu na zastosowanie § 13v ust. 13 rozporządzenia. Organ uznał zatem, że kwota przyznanej pomocy finansowej do powierzchni wieloletnich użytków zielonych, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% po uwzględnieniu pomniejszeń wynosi 1 080 zł.

Dalej organ wskazał, że powierzchnia upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych), na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy spowodowane wystąpieniem w 2019 r. szusy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, do której strona wnioskowała o przyznanie pomocy wynosiła 156,00 ha. Powierzchnia zatwierdzona do przyznania pomocy wynosiła 156,00 ha. Stawka pomocy wynosi 500 zł na 1 ha powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, obejmujące co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy. Początkowa kwota przyznanej pomocy finansowej do powierzchni upraw rolnych wynosi 78 000 zł. Kwota ta została pomniejszona o 50% ze względu na zastosowanie § 13v ust. 13 rozporządzenia. Kwota przyznanej pomocy finansowej do powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych) po uwzględnieniu pomniejszeń wynosi 39 000 zł.

Powierzchnia wieloletnich użytków zielonych, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, do której strona wnioskowała o przyznanie pomocy wynosiła 7,71 ha. Powierzchnia zatwierdzona do przyznania pomocy wynosiła 7,71 ha. Stawka pomocy wynosi 500 zł na 1 ha powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, obejmujące co najmniej 30% i mniej niż 70% danej uprawy. Początkowa kwota przyznanej pomocy finansowej do powierzchni upraw rolnych wynosi 3 855 zł. Kwota ta została pomniejszona o 50% ze względu na zastosowanie § 13v ust. 13 rozporządzenia. Kwota przyznanej pomocy finansowej do powierzchni wieloletnich użytków zielonych, na których wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy po uwzględnieniu pomniejszeń wynosi 1 927, 50 zł.

Łączna kwota przyznanej pomocy finansowej producentowi rolnemu z tytułu wystąpienia suszy w roku 2019 wyniosła 42 007,50 zł.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.D. powyższej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7, art. 75 § 1, art. 80 k.p.a. przez:

- zaniechanie przez organ podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, czego konsekwencją było błędne ustalenie stanu faktycznego, niezgodnego z rzeczywistym stanem rzeczy, w szczególności poprzez przyjęcie, że skarżący w dniu wystąpienia szkody nie posiadał ubezpieczonych przynajmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, podczas gdy w dniu wystąpienia szkody skarżący posiadał ubezpieczenie obejmujące swym zakresem więcej niż 50% powierzchni upraw, co znajduje pełne odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym,

- brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego, polegającej na pominięciu faktów mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. wydanie decyzji z pominięciem podczas prowadzenia postępowania dowodowego istotnego dokumentu w postaci opinii wyrażonej na piśmie przez firmę ubezpieczeniową Concordia Polska Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych z 2 grudnia 2020 r.,

- poprzez zaniechanie w toku postępowania wykonania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego np. przesłuchania pracownika ubezpieczyciela lub agenta ubezpieczeniowego, na okoliczności związane z zawarciem umowy ubezpieczenia, co skutkowało całkowitym brakiem poszanowania przez organ administracji interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, w tym samego skarżącego,

b) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie przez organ II instancji postępowania w sposób podważający zaufanie skarżącego do władzy publicznej;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, tj.: § 13v ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że z powołanej normy prawnej wynika obowiązek wykazania przez skarżącego poprawności w numeracji działek podlegających ubezpieczeniu, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje przyjąć, że warunkiem do uzyskania pomocy w pełnej wysokości jest spełnienie wymogu ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, wymóg ten został przez skarżącego spełniony.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania. Wskazał, że skoro zatem ogólna powierzchnia upraw rolnych 156 ha (166,20 ha - 10,20 ha stanowiących wieloletnie użytki zielone) stanowi 100%, to 50% stanowi powierzchnia 78 ha. Zgodnie z ww. polisą ubezpieczeniową, powierzchnia ubezpieczonych upraw zgłoszonych przez skarżącego do ubezpieczenia wynosi 80,25 ha. Skarżący spełnił warunek do przyznania pomocy finansowej w pełnej wysokości, ponieważ ponad 50% powierzchni upraw w jego gospodarstwie zostało ubezpieczonych.

Ponadto skarżący wskazał, że w opinii organu I instancji błędy pisarskie w numeracji zdeklarowanych działek powinny być na bieżąco korygowane podczas trwania polisy ubezpieczonej. Skarżący zgadza się z tym stanowiskiem, pod warunkiem, że ma świadomość popełnionych błędów. Na gruncie niniejszej sprawy mamy do czynienia z oczywistymi omyłkami w numeracji działek ewidencyjnych. Skarżący wskazał, że organ II instancji zatem nieprawidłowo ustalił faktyczną powierzchnię ubezpieczonych upraw rolnych w gospodarstwie strony i uznał, że nie został spełniony warunek ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw występujących w gospodarstwie rolnym. Powyższe stanowi, że organ II instancji dopuścił się szeregu naruszeń, a tym samym zaniechał podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Zaskarżona decyzja skupia się głównie na polisie ubezpieczeniowej nr 25020852, do której skarżący nie mógł już wprowadzić zmian na etapie postępowania (a które zostałyby uwzględnione, gdyby polisa była aktywna, pod warunkiem, że organ I instancji zainicjowałby w odpowiednim terminie postępowanie wyjaśniające) i neguje wyjaśnienia dotyczące ubezpieczonej powierzchni - wg polisy jest to powierzchnia 84,5 ha, na którą składają się 25 ha rzepaku i 59,5ha pszenicy. Skarżący zapłacił składkę ubezpieczeniową od powierzchni 84,5 ha, ubezpieczając rzepak, jak i pszenicę.

Zgodnie z zasadą obowiązującą w firmie ubezpieczeniowej Concordia Polska, ubezpieczenie jest dokonywane działkami rolnymi, w skład których wchodzą działki ewidencyjne. Skarżący skupił się na ubezpieczeniu powierzchni upraw - działek rolnych - tak wynika z polisy. Na polisie ubezpieczeniowej nie ma powierzchni działek ewidencyjnych, które ustala ARIMR. Jest tylko powierzchnia działek rolnych z zapisanymi działkami ewidencyjnymi. Firma ubezpieczeniowa Concordia ubezpieczyła powierzchnię 84,5 ha użytków rolnych. Poszczególne działki rolne są ponumerowane, które nie miały nadanych cyfr, jakie są w dopłatach bezpośrednich, bo dopłaty składa się w maju przyszłego roku, a ubezpieczenie robi się tuż po wschodach upraw, a nawet w trakcie zasiewów, dlatego często są drobne rozbieżności w powierzchni ubezpieczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. dalej: "p.p.s.a."), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest wysokość przyznanej skarżącemu pomocy finansowej w związku z powstaniem szkód w gospodarstwie rolnym w 2019 roku, w tym odmienna ocena istnienia możliwości zmniejszenia tej pomocy. W ocenie organów z uwagi na to, że w dniu wystąpienia szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego 50% powierzchni upraw nie było ubezpieczonych, to zaistniała podstawa do zmniejszenia należnej mu pomocy finansowej. Natomiast zdaniem skarżącego nie było podstaw do zastosowania zmniejszenia, gdyż 50% powierzchni upraw w jego gospodarstwie było ubezpieczonych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zasady przyznawania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach powstały szkody spowodowane przez suszę w 2019 r. zostały określone w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r. poz. 187 ze zm.), wydanego na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438).

W myśl § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Zgodnie z § 13v ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

- któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

- w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy;

- będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem w rozumieniu załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r.

W myśl § 13v ust. 2 pkt 1 rozporządzenia pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w rozporządzeniu nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.

Stosownie do treści § 13v ust. 4 rozporządzenia, pomoc finansowa jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

Zgodnie z § 13v ust. 6 rozporządzenia, do wniosku, o którym mowa w ust. 4, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8 rozporządzenia, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;

2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014.

3) oświadczenie albo zaświadczenia dotyczące pomocy de minimis oraz informacje niezbędne do udzielenia tej pomocy, o których mowa w art. 37 ust. 2 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z rozporządzeniem nr 1408/2013;

4) oświadczenie producenta rolnego o liczbie posiadanych w dniu szacowania szkód przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie.

Z przepisów rozporządzenia wynika, że protokół oszacowania szkód jest obligatoryjnym załącznikiem wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu (§ 13v ust. 6 pkt 1), a obowiązkiem komisji szacującej szkody jest określenie zakresu i wysokości szkód w uprawach (§ 5 ust. 8 pkt 4). Protokół oszacowana szkód zawiera informację o powierzchni upraw rolnych w danym sezonie wegetacyjnym, w tym powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód (§ 5 ust. 8 pkt 4).

W tym miejscu należy podkreślić, że protokół komisji z oszacowania zakresu i wysokości szkód, jako dokument urzędowy sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Zasadą jest więc domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało stwierdzone w dokumencie urzędowym. W § 5 ust. 7 rozporządzenia, wskazano wymogi dotyczące członków komisji, zgodnie z nimi komisja składa się co najmniej z 3 osób, w tym 1 przedstawiciela ośrodka doradztwa rolniczego oraz 1 przedstawiciela izby rolniczej, mających wykształcenie wyższe albo średnie w zakresie rolnictwa, ekonomiki rolnictwa lub rybactwa albo co najmniej pięcioletni staż w prowadzeniu gospodarstwa rolnego potwierdzony przez sołtysa, z tym że w przypadku szacowania szkód w budynkach lub budowlach służących do prowadzenia działalności rolniczej co najmniej 1 osoba wchodząca w skład komisji powinna mieć wykształcenie lub doświadczenie zawodowe w zakresie budownictwa.

Wskazać także należy, że rozporządzenie ani ustawa o ARiMR nie zawierają też przepisów regulujących tryb zmiany bądź jakąkolwiek procedurę służącą zwalczeniu ustaleń komisji. Protokół dokumentujący ustalenia komisji stanowi zatem wyłącznie sformalizowany dowód, służący dokonywaniu ustaleń w postępowaniu organów ARiMR rozpoznających wniosek o udzielenie pomocy. Jest sporządzany przez uprawniony organ w zakresie swego działania, stąd jest dokumentem urzędowym, co powoduje, że wiąże go domniemanie zgodności z prawdą potwierdzanych w nim informacji (art. 76 § 1 k.p.a.). Domniemanie to jest jednak wzruszalne, ponieważ ustawa dopuszcza przeprowadzenia dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego (art. 76 § 3 k.p.a.). Zasady te mają zastosowanie w postępowaniu organów Agencji (art. 10a ust. 1 ustawy o ARiMR) - wyrok NSA z 15 października 2021 r. sygn. akt I GSK 490/21).

W tym miejscu należy jednak podkreślić, że organ nie jest władny dokonywać kontroli ani podważać prawdziwości i słuszności danych zawartych w ww. protokole. Jak zresztą wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 sierpnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1244/18 organy administracji publicznej weryfikują protokoły jedynie pod kątem poprawności formalnej.

W niniejszej sprawie z Protokołu nr 19 z dnia 8 sierpnia 2019 r. z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, tj. suszy wynika, iż szkoda wystąpiła w dniu 30 czerwca 2019 r. Ponadto w protokole stwierdzono, że całkowita powierzchnia upraw rolnych w danym sezonie wegetacyjnym, z których w danym roku przewidziany jest zbiór plonu w gospodarstwie rolnym skarżącego wynosi 166,21 ha, powierzchnia upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (UZ) wynosi 156 ha, powierzchnia upraw rolnych dotknięta zjawiskiem wynosi 165,87 ha, powierzchnia upraw, w których wystąpiły szkody co najmniej co najmniej 70% wynosi 2,16 ha, powierzchnia gospodarstwa rolnego skarżącego wynosi 173,66 ha.

Jednocześnie w powyższym protokole wskazano, że producent rolny zawarł umowę ubezpieczenia w zakresie uprawy rzepaku ozimego o powierzchni upraw ubezpieczonych 25,00 ha oraz pszenicy ozimej 59,50 ha (łącznie 84,50 ha). Protokół został podpisany przez członków komisji powołanej przez Wojewodę oraz zatwierdzony przez Wojewodę.

Na podstawie wskazanych danych komisja obliczyła wysokość świadczenia stosując reguły zawarte w § 13v ust. 7 rozporządzenia, który stanowi, że wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się jako iloczyn deklarowanej przez producenta rolnego we wniosku, o którym mowa w ust. 4, powierzchni uprawy, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, oraz stawki pomocy.

Zgodnie z § 13v ust. 13 rozporządzenia, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych, co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Powyższy przepis wprost uzależnia wysokość ostatecznie przyznawanej pomocy od posiadania ubezpieczenia do co najmniej 50% powierzchni upraw, od jednego z ryzyk wymienionych w rozporządzeniu. Zatem z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że pomniejszenie pomocy odnosi się do sytuacji braku umowy ubezpieczenia w dniu wystąpienia szkody.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nieprawidłowo dokonały wyjaśnień w zakresie przyjętej przez nich powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym skarżącego, na których powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy. W konsekwencji nieprawidłowo wyjaśniły podstawy zastosowania § 13v ust. 13 rozporządzenia z dnia 27 stycznia 2015 r. nakazującego pomniejszenie wyliczonej na podstawie § 13v ust. 7 rozporządzenia pomocy o 50%, z uwagi na to, iż producent rolny w dniu wystąpienia szkody (w 2019 r.) w uprawach rolnych co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie miał ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, co uprawniałoby go do 100 % wypłaty pomocy w 2019 r..

I tak wskazać należy, że organy stwierdziły, iż skarżący w roku 2019 zgłosił do płatności obszarowych łącznie 166,21 ha powierzchni upraw. Powierzchnia wszystkich upraw w gospodarstwie skarżącego, które mogły podlegać ubezpieczeniu wyniosła zatem 166,21 ha. Podkreślenia wymaga przy tym, że weryfikacja spełnienia kryterium ubezpieczenia upraw w gospodarstwie jest dokonywana na podstawie wszystkich upraw występujących w gospodarstwie na dzień wystąpienia szkody.

Organ wskazał też, że skarżący złożył wraz z wnioskiem o udzielenie pomocy finansowej kopię polisy ubezpieczenia nr [...] z dnia 30 października 2018 r. obejmującą okres od 13 listopada 2018 r. do 12 listopada 2019 r. Powyższa umowa ubezpieczenia zawarta została z Concordia Polska Towarzystwem Ubezpieczeń Wzajemnych w P. Organ stwierdził, że beneficjent nie objął ubezpieczeniem wszystkich gruntów, oraz że nie można uznać powyższego za błąd pisarski, ponieważ producent rolny winien mieć świadomość, jakie grunty posiada, w konsekwencji które z nich chce ubezpieczyć.

Zdaniem Sądu, powyższe stanowisko organu jest lakoniczne, nie wskazuje, jakich gruntów producent rolny nie objął ubezpieczeniem, co powoduje, że w uzasadnieniu decyzji zabrakło wnikliwej analizy wniosku o przyznanie płatności na rok 2019 w odniesieniu do powierzchni praw objętych polisą ubezpieczenia oraz protokołem oszacowania szkód.

Organy ARiMR nie oceniły wynikającej z akt postępowania okoliczności, że protokół podpisany przez wojewodę obejmował dane wynikające z ustaleń komisji w terenie, a powierzchnia upraw ubezpieczonych wskazana w protokole wynosi łącznie 84,50 ha.

Ponadto z polisy ubezpieczeniowej wynika, że przedmiotem ubezpieczenia objęte były uprawy - rośliny oleiste w powiecie [...] (Gmina Ł.) o powierzchni 15,17 ha, uprawy - rośliny oleiste w powiecie łęczyckim (Gmina W.) o powierzchni 9,83 ha, zboża ozime w powiecie łęczyckim (Gmina Ł.) o powierzchni 22,91 ha, zboża ozime w powiecie łęczyckim (Gmina W.) o powierzchni 11,79 ha oraz zboża ozime w powiecie łęczyckim (Gmina O.) o powierzchni 24,80 ha. Łączna powierzchnia ubezpieczonych upraw wyniosła zatem 84,50 ha.

Powyższa łączna powierzchnia ubezpieczonych upraw odpowiada zatem łącznej powierzchni ubezpieczonych upraw stwierdzonych przez komisję w Protokole nr 19 z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym skarżącego spowodowanych suszą, który to protokół, o czym była już mowa powyżej, jest dokumentem urzędowym. Załączony do wniosku Protokół nr 19 obrazuje wyniki przeprowadzonej przez komisję, w następstwie zgłoszonej przez stronę szkody, lustracji na miejscu w gospodarstwie rolnym oraz łączną wysokość oszacowanych szkód według kwoty obniżenia dochodu w gospodarstwie rolnym skarżącego.

W tym miejscu zauważyć należy, że rozporządzenie z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w § 13v ust. 13 odwołuje się do powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym. Oznacza to, że istotne znaczenie ma powierzchnia upraw w gospodarstwie skarżącego, a nie numeracja działek wynikająca z ewidencji gruntów, jak przyjmują organy.

W ocenie Sądu, mając na względzie ustalenie zawarte w protokole z oszacowania szkód oraz powierzchnię upraw w gospodarstwie skarżącego wynikającą z polisy ubezpieczenia, organy nie wyjaśniły, dlaczego przyjmują, że ubezpieczona powierzchnia upraw w gospodarstwie skarżącego wnosi 58,71 ha, skoro w polisie ubezpieczona powierzchnia upraw to 84,50 ha. Stwierdzenie braku działek o określonych numerach ewidencyjnych we wniosku o przyznanie płatności na 2019 r. nie oznacza, że wniosek nie obejmuje powierzchni upraw wskazanych w polisie ubezpieczeniowej oraz w protokole z oszacowanie szkód. Zdaniem Sądu, brak jest uzasadnienia organów, w jaki sposób uznały, że należy wykluczyć działkę np. o numerze 86. Organy nie wyjaśniły, czy skarżący pomimo ubezpieczenia tej działki nie posiadał uprawy na jej powierzchni i dlatego nie wskazał jej we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na 2019 rok, czy też producent rolny wskazał we wniosku powierzchnię uprawy, ale powierzchnia ta dotyczy działki oznaczonej innym numerem ewidencyjnym i miało to wpływ na powierzchnię upraw w jego gospodarstwie, czy też skarżący nie jest właścicielem tej działki, dlatego nie wskazał na niej uprawy. W końcu istotne jest to, czy agent ubezpieczeniowy wprowadził do polisy inne numery działek ewidencyjnych, ale nie ma to wpływu na powierzchnię ubezpieczonych upraw w gospodarstwie skarżącego, czy też miało to wpływ.

Powyższe wątpliwości dotyczą wszystkich działek uznanych przez organ za nieuwzględnione przez skarżącego we wniosku o przyznanie płatności obszarowych na 2019 rok, a wskazane w uzasadnieniach decyzji obu instancji.

Zdaniem Sądu, wszystkie rozbieżności w ocenie materiału dowodowego powinny być przez organ wyjaśnione w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. Organy winny w sposób przejrzysty wyjaśnić na czym polega w ich ocenie rozbieżność pomiędzy wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2019 a polisą ubezpieczenia. Tymczasem z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy powierzchnia upraw faktycznie posiadanych przez producenta w roku 2019 odbiega od powierzchni upraw ubezpieczonych. Określając powierzchnię upraw pod kątem kryterium ubezpieczenia, organ winien oprzeć się zatem na wszelkich dostępnych dowodach - i w pierwszej kolejności ustalić powierzchnię wszystkich upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem powierzchni zajętej przez łąki i pastwiska.

Nie można też nie zauważyć, że wniosek o przyznanie pomocy finansowej w związku z wystąpieniem suszy w 2019 r. został złożony przez skarżącego 23 października 2019 r., a pierwsza decyzja organu I instancji wydana została dopiero w dniu 19 czerwca 2020 r.

Podkreślić jeszcze raz należy, że przepis § 13v ust. 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. odnosi się w swojej treści wprost do powierzchni ubezpieczonych upraw występujących w gospodarstwie rolnym (z wyłączeniem łąk i pastwisk). Niewątpliwie prawodawca nie uzależnia wypełnienia, wynikającego z § 13v ust. 13 rozporządzenia z dnia 27 styczna 2015 r. obowiązku ubezpieczenia odpowiedniej powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym od konkretnego rodzaju ubezpieczonych upraw ani numeracji ewidencyjnej działek - poza zastrzeżeniem o wyłączeniu łąk i pastwisk, niemniej jednak wyraźnie wymaga, aby rolnik miał objętą ubezpieczeniem określoną powierzchnię upraw w gospodarstwie rolnym, a więc powierzchnię upraw występujących w gospodarstwie rolnym.

Weryfikując spełnienie warunku ubezpieczenia upraw rolnych na powierzchni co najmniej 50%, organ był zatem zobowiązany do tego, aby wziąć pod uwagę powierzchnie wszystkich upraw, jakie beneficjent posiadał w swoim gospodarstwie rolnym w roku 2019.

W świetle poczynionych w sprawie ww. ustaleń nie można stwierdzić, że nie został spełniony warunek ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw występujących w gospodarstwie rolnym (z wyłączeniem łąk i pastwisk). Stąd brak jest podstaw do uznania, że kwota pomocy finansowej prawidłowo została pomniejszona stosownie do przepisu § 13v ust. 13 rozporządzenia.

Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., zobowiązywało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego skontrolowanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skoro podjęte rozstrzygnięcia przyjęły za podstawę niewyjaśniony w istocie stan faktyczny.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien uwzględnić rozważania zawarte w niniejszym uzasadnieniu. W szczególności poprzez wyczerpującą ocenę twierdzeń skarżącego oraz wszystkich dowodów znajdujących się w aktach sprawy, zweryfikować okoliczności wynikające z protokołu oszacowania szkód oraz z polisy ubezpieczeniowej, a także z wniosku o przyznanie płatności obszarowych na 2019 rok, ustalając rzeczywistą powierzchnię ubezpieczonych upraw w gospodarstwie skarżącego.

bg