Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 114/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par 1 pkt 1 lit. a, c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 86 poz 732
law: Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej.
article: art. 41
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107  par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 maja 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Rymaszewska (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska, Protokolant pomocnik sekretarza sądowego Magdalena Rząsa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 roku sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] w części, w której rozstrzyga o odmowie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz M. M. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm., w skrócie K.p.a.) oraz art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U z 2012r., poz. 1228, powoływana także jako ustawa), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...], odmawiającą B. M. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci M. i K. M. od dnia 1 września 2006r.

W toku postępowania ustalono, iż wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2006r. B. M. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córki M. i K. M. Po rozpatrzeniu ww. wniosku organ I instancji, decyzją z dnia [...], nr [...], przyznał wnioskodawczyni żądane świadczenie z funduszu alimentacyjnego w wysokości po 170 zł miesięcznie na każde dziecko, na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r.

Następnie decyzją z dnia [...], o numerze [...] organ I instancji, po wznowieniu postępowania, odmówił B. M. przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dzieci M. i K. M. od dnia 1 września 2007r.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło w całości powyższą decyzję organu I instancji z dnia [...] i umorzyło postępowanie.

Następnie decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. stwierdziło nieważność decyzji organu I instancji z dnia [...], nr [...], przyznającej B. M. świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dzieci M. i K. M., na okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r.

W związku z powyższym Prezydent Miasta Ł., decyzją z dnia [...], nr [...], na podstawie art. 104 K.p.a. oraz art. 2 pkt 1 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej i art. 41 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia 1 sierpnia 2006r., odmówił B. M. prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci M. i K. M. od dnia 1 września 2006r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że na dzień 31 stycznia 2006r. powstała nadpłata na rzecz skarżącej w kwocie 237,86 zł, a od miesiąca lutego 2006r. egzekucja alimentów stała się w pełni skuteczna, natomiast wyliczenia skarżącej dotyczące zaległości alimentacyjnych były dokonywane w sposób niewłaściwy.

Od ww. decyzji B. M. złożyła odwołanie zarzucając jej obrazę prawa materialnego tj. art. 2 pkt 7d ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, iż skarżąca jako osoba uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie ich pobierania otrzymała alimenty, a tym samym uznanie, iż świadczenie jest nienależne bowiem egzekucja jest skuteczna, podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje na fakt, iż wpłaty dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego bez określenia okresu za jaki są dokonywane, zostały zaliczone przez wierzycielkę na poczet zaległych alimentów, co pozostaje w zgodzie z prawem, a tym samym podstawowa przesłanka stanowiąca o prawie do świadczenia alimentacyjnego tj. bezskuteczności egzekucji w mniejszej sprawie jest nadal aktualna, bowiem w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych. W związku z tym strona wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci M. i K. M. za okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznało je za niezasadne i wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu Kolegium powołało się na treść art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a następnie podkreśliło, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest ponowne rozpoznanie wniosku skarżącej z dnia 1 sierpnia 2006r., a co za tym idzie ocena, czy stronie winno zostać przyznane świadczenie z funduszu alimentacyjnego od dnia 1 września 2006r. Niniejsze postępowanie nie dotyczy natomiast zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Następnie organ odwoławczy wskazał, iż w wyniku rozliczenia dokonanego w decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] ustalono, iż na dzień 31 stycznia 2006r. w sprawie powstała nadpłata w wysokości 237,86 zł, a od miesiąca lutego 2006 r. egzekucja alimentów na rzecz M. M. i K. M. pozostawała w pełni skuteczna, bowiem dłużnik alimentacyjny regularnie dokonywał wpłat alimentów bieżących w pełnej zasądzonej wysokości, zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 5 kwietnia 2005r., sygn. akt XII C 29/04. Na dzień złożenia wniosku o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej na rzecz M. M. i K. M. tj. na dzień 1 sierpnia 2006r. na okres zasiłkowy 2006/2007 egzekucja w sprawie pozostawała zatem w pełni skuteczna.

Kolegium wyjaśniło również, iż dokonywane przez wnioskodawczynię wyliczenia dokonywane były w sposób nieprawidłowy, bowiem odwołująca nie uwzględniała w nich kwot wypłacanych zaliczek alimentacyjnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zarówno wypłacane zaliczki alimentacyjne jak i świadczenia z funduszu alimentacyjnego są świadczeniami zwrotnymi do których zwrotu zobowiązany jest dłużnik alimentacyjny (art. 27 ust 1 i 1a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, art. 12 ust. 1 ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej). Nie są to zatem świadczenia dodatkowe wypłacane przez państwo przy spełnieniu przez wnioskodawcę niektórych warunków ustawowych, w tym m.in. spełnieniu kryterium dochodowego, lecz są ściśle sprzężone ze stanem zobowiązań osoby zobowiązanej do alimentacji. W intencji ustawodawcy świadczenia owe zabezpieczać mają przede wszystkim realizację bieżących zobowiązań alimentacyjnych niejako w zastępstwie osoby zobowiązanej do alimentacji, która z różnych powodów nie może ich regulować. Wobec czego przy ustalaniu zaległości alimentacyjnych skarżąca winna zobowiązania alimentacyjne pomniejszać nie tylko o dokonywane przez dłużnika wpłaty, ale również o kwoty wypłacane Pani przez organ właściwy wierzyciela.

Organ II instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych dodał również, iż z istoty świadczenia alimentacyjnego wynika, że jest to świadczenie wypłacane zamiast alimentów, ale tylko w przypadku gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, nie wywiązuje się z tego obowiązku. Natomiast gdy osoba uprawniona otrzymuje alimenty od osoby zobowiązanej, bez względu na to. czy są to bieżące alimenty, czy zaległe zobowiązania, wówczas wykluczona jest możliwość przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] skargę do sądu administracyjnego wniosła B. M., która, jak w odwołaniu, zarzuciła zaskarżonej decyzji obrazę prawa materialnego tj. art.2 pkt 7d o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez błędną wykładnię prowadzoną do uznania, iż skarżąca jako osoba uprawniona do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie ich pobierania otrzymała alimenty, a tym samym uznanie, iż świadczenie jest nienależne bowiem egzekucja jest skuteczna, podczas gdy zebrany materiał dowodowy wskazuje na fakt, iż wpłaty dokonywane przez dłużnika alimentacyjnego bez określenia okresu za jaki są dokonywane, zostały zaliczone przez wierzycielkę na poczet zaległych alimentów, co pozostaje w zgodzie z prawem, a tym samym podstawowa przesłanka stanowiąca o prawie do świadczenia alimentacyjnego tj. bezskuteczności egzekucji w mniejszej sprawie jest nadal aktualna, bowiem w okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła sposób w jaki zaliczała wpłaty od dłużnika alimentacyjnego na poczet zaległych alimentów i dodała, że wyliczenia organów są nieprawidłowe, gdyż w żadnym okresie pobierania zaliczek alimentacyjnych nie pokrywały się one z wpłatami od dłużnika alimentacyjnego.

Na tej podstawie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci M. i K. M. za okres od 1 września 2006r. do 31 sierpnia 2007r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola postępowania administracyjnego sprawowana przez sąd administracyjny ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, stosownie do unormowań art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej p.p.s.a.). Kontrola ta polega na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli sądu podlega nie tylko decyzja zaskarżona, ale i inne decyzje wydane w tym postępowaniu. Na podstawie art. 135 p.p.s.a. bowiem sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Przy tym z mocy art. 134 powyższej ustawy sąd nie jest związany zarzutami ani granicami skargi.

Skarga jest uzasadniona. W obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja stwierdzająca nieważność decyzji z 2006 roku, przyznającej zaliczkę alimentacyjną w okresie świadczeniowym 2006-2007. Wierzycielka nie podjęła próby jej zaskarżenia, wiąże ona zatem zarówno organ, jak i sąd w tym postępowaniu.

Skuteczne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej świadczenie dało organowi podstawę do ponownego rozpoznania wniosku o świadczenia na rzecz M. i K. M. w tym samym okresie, na podstawie obowiązujących w dacie z złożenia wniosku przepisów.

Materialnoprawną podstawę orzekania w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. z dnia 17 maja 2005 r.). Wprawdzie nie obowiązuje ona w dacie obecnego orzekania przez organy, niemniej z mocy art. 41 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (j.t. Dz. U. z 2009 r. Nr 1, poz. 7, ze zm., dalej jako u.p.o.u.a.) sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, po stwierdzeniu nieważności decyzji merytorycznej organ prowadził bowiem postępowanie rozpoznawcze. Oznacza to, że wszystkie przesłanki zasadności wniosku o zaliczkę alimentacyjną w 2006 roku winny zostać ocenione z uwzględnieniem jedynie regulacji ustawy z 2005 roku o zaliczce alimentacyjnej, jak i wówczas obowiązującej wykładni. Nie ulega wątpliwości, że użycie w przepisie art. 41 u.p.o.u.a. sformułowanie "podlegają rozpatrzeniu" oznacza, iż chodzi tu o postępowanie rozpoznawcze prowadzone w sprawach o przyznanie tego rodzaju świadczenia. Takim postępowaniem rozpoznawczym bez wątpienia jest postępowanie w niniejszej sprawie.

Tymczasem wbrew tej regulacji organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie wierzycielki prowadzi rozważania na gruncie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, odwołując się przede wszystkim do regulacji art. 2 ust.2 i art. 12 u.p.o.a. Organ II instancji całkowicie pominął regulację art. 41 u.p.o.u.a., rozważał zatem zasadność odmowy przyznania świadczenia, o które skarżąca nie wznosiła, bowiem w dacie składania wniosku ono nie istniało. Przy wielu podobieństwach zaliczki alimentacyjnej i świadczenia z funduszu alimentacyjnego są to jednak odrębne świadczenia, odrębnie uregulowane i podlegające swoistemu reżimowi prawnemu. Tym samym pominięcie przez organ odwoławczy właściwej regulacji skutkuje koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

Niezależnie od powyższego uchybienia postępowanie w obydwu instancjach dotknięte jest wadami powodującymi konieczność wyeliminowania rozstrzygnięć z obrotu. Organ I instancji wprawdzie oceniał żądanie B. M. na gruncie ustawy o zaliczce alimentacyjnej, a więc zastosował właściwe prawo materialne, jednak i on i organ odwoławczy nie wyjaśniły w sposób wyczerpujący i przekonujący okoliczności niezbędnych dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku skarżącej. Stanowi to naruszenie zasad postępowania określonych w art. 7, 8 i i 80 k.p.a..

Elementarną kwestią wymagająca wyjaśnienia jest ustalenie, czy wierzycielka uprawniona była do zaliczki alimentacyjnej w 2006 roku. Podstawową przesłanką determinującą prawo do świadczenia jest bezskuteczność egzekucji wobec dłużnika alimentacyjnego.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej bezskuteczna egzekucja oznacza egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczenie. Organ orzeka nie tylko na podstawie wniosku i oświadczenia wierzyciela, ale też zaświadczeń komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji i wysokości wyegzekwowanych świadczeń, informacji sądu o stanie egzekucji ( art. 10 ust.5 ustawy o zaliczce alimentacyjnej). Wniosek stąd, że przesłanka bezskuteczności winna zostać należycie udokumentowana.

Organ I instancji tymczasem nie dokonał samodzielnych ustaleń ani zaległości alimentacyjnych, ani bezskuteczności egzekucji. Odwołał się jedynie do faktu, że w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] ustalono nadpłatę alimentów na dzień 31 stycznia 2006 roku, zaś od lutego 2006 roku egzekucja była skuteczna. Takie uzasadnienie najistotniejszej w sprawie okoliczności nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Po pierwsze w aktach administracyjnych taka decyzja takiej daty i o wskazanym numerze nie istnieje, co uniemożliwia weryfikację tego lakonicznego wniosku. Po drugie wniosek skarżącej dotyczył okresu od września 2006 roku, zatem istotny jest stan zadłużenia i skuteczności egzekucji w ciągu trzech miesięcy bezpośrednio ten okres poprzedzających (art. 2 pkt. 1 ustawy o zaliczce alimentacyjnej). Organ nie ustalił również, czy jeżeli istniały zaległości alimentacyjne i egzekucja była bezskuteczna, to zarzut ten dotyka alimentów na rzecz każdej z córek skarżącej, czy też jednej z nich. Nie wiadomo, czy dłużnik wskazywał, na poczet których okresów dokonuje świadczeń. Wyliczenia skarżącej są mało czytelne.

Ponadto w sytuacji, gdy – jak w niniejszej sprawie – organ wcześniej przyznał świadczenie, ponowne rozpoznawanie wniosku i odmowa przyznania zaliczki winny zostać poprzedzone wyczerpującym, szczegółowym wyjaśnieniem stanu faktycznego, aby uzasadnienie odmiennego niż pierwotne stanowiska organu było przekonujące. Jak wynika z powołanego wcześniej art. 10 ust.5 ustawy o zaliczce alimentacyjnej, przesłanki przyznania świadczenia bada się nie tylko na podstawie oświadczeń wierzyciela, ale również na podstawie dokumentów urzędowych. Należało zatem wyjaśnić, jakie dokumenty legły u podstaw odmiennych niż 4 lata wcześniej wniosków co do spełnienia przez skarżąca prawa do zaliczki alimentacyjnej. Zwłaszcza, że skarżąca nie ukrywała faktu, że otrzymuje również świadczenia od dłużnika.

Spór miedzy wierzycielką a organem sprowadza się wszak właśnie do sposobu wyliczenia i zaliczania wpłat dokonywanych przez dłużnika. Skarżąca nie ukrywała, że otrzymuje alimenty również od niego. Ustalenie wysokości tego zadłużenia, wyjaśnienie, czy dłużnik dokonywał samodzielnie zaliczania kolejnych rat na poczet konkretnego okresu, czy też nie, zasadność sumowania wpłat przez skarżącą winny zostać wyjaśnione w tym postępowaniu administracyjnym.

Sąd podziela tę linię orzecznictwa, która dokonując wykładni definicji bezskutecznej egzekucji (art. 2 ustawy o zaliczce alimentacyjnej) przyjmuje, że o bezskuteczności egzekucji można mówić także wówczas, gdy dłużnik wpłaca jedynie część należności, która nie pozwala wierzycielowi na zaspokojenie roszczeń. Należy bowiem mieć na uwadze, że bezwzględna teza, że Państwo wkracza ze wsparciem w postaci zaliczki alimentacyjnej jedynie przy braku jakichkolwiek wpłat ze strony dłużnika pozbawiałoby prawa do korzystania z regulacji wiele osób, premiując nierzetelnego dłużnika, który wpłaci w krótkim okresie poprzedzającym złożenie wniosku część należności i wskaże, że należy je zarachować na rzecz alimentów bieżących. Takie zachowania mogłyby niweczyć cel ustawy, jakim było zapewnienie niezbędnych środków na bieżące utrzymanie osobom uprawnionym do alimentów, gdyż nawet jednorazowe dobrowolne wypłacenie przez dłużnika alimentacyjnego uprawnionemu niewielkiej części zaległych alimentów musiałby skutkować wnioskiem o skuteczności egzekucji. Nie zawsze zatem okoliczność, że wierzyciel w okresie poprzedzającym złożenie wniosku otrzymuje i alimenty i zaliczkę alimentacyjną spowoduje bezpodstawność wniosku o przyznanie tego świadczenia w kolejnym okresie.

Tymczasem organ prowadząc ponowne postępowanie wyjaśniające. nie dokonał żadnej samodzielnej oceny i weryfikacji wyliczeń własnych, wyliczeń skarżącej czy dokumentów, które obrazować miały stan egzekucji. Jeżeli ten sam organ wydaje w różnym czasie zaświadczenia o stanie egzekucji odmiennej treści, okoliczność ta wymaga szczególnie ostrożnej oceny. Poprzestanie na odwołaniu się do wniosków zawartych w uzasadnieniu innej decyzji, której w dodatku nie ma w aktach, wskazanie na okres dość odległy od daty złożenia wniosku (skuteczność egzekucji na dzień 1.01.2006 a nie 31.08.2006), brak wyżej wskazanych wyjaśnień stanowi naruszenie wymogu nie tylko art. 7, 77 § 1 k.p.a.. ale i art. 107 § 3 k.p.a., który wprost wskazuje na konieczność wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, ocenę zebranego materiału dowodowego.

Podkreślić wypada, że organ oceniając obecnie ponownie zasadność wniosku skarżącej z 2006 roku winien stosować wówczas obowiązująca wykładnię uregulowań ustawy o zaliczce alimentacyjnej. Nieuprawnione jest odwoływanie się do orzeczeń wydanych w 2012 roku, zwłaszcza, ze dotyczą innego stanu prawnego Skarżąca bowiem spożytkowała przyznane jej wówczas zaliczki alimentacyjne na podstawie ostatecznej decyzji.

Nie zwalnia organu od ponownego wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku i okres przyznanych świadczeń również stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej uprzednio świadczenie. Stwierdzenie nieważności nie odnosi się żadną miarą do poprzedzającego ją postępowania rozpoznawczego. W postępowaniu nieważnościowym organ nie był bowiem kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, lecz zobowiązany było do rozpatrzenia jej wyłącznie w granicach określonych w art. 156 k.p.a.

Reasumując, uwagi dotyczące uchybień postępowania wyjaśniającego i dowodowego dotyczą zarówno postępowania na etapie I jak i II instancji, z tym zastrzeżeniem, że organ odwoławczy dodatkowo nie odniósł się do regulacji ustawy o zaliczce alimentacyjnej.

Jak wynika z wcześniejszych rozważań omówione wady postępowania rozciągają się na sytuację faktyczną i prawną obydwu beneficjentek – nie tylko M., ale również K., która w wyniku błędu w wyroku została pominięta. Błąd ten może zostać jednak naprawiony przez sąd wyższej instancji po wniesieniu skargi kasacyjnej.

Z uwagi na powyższe sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w związku z art. 135 p.p.s.a.

LS