Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 56/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6063 Opłaty eksploatacyjne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 62; art. 55; art. 70
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi "A" spółka jawna z siedzibą w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłat eksploatacyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...] Wójt Gminy N. na podstawie art. 62 § 1 i § 4 oraz art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8 poz. 60 z 2005 r. tj. z późn. zm.) w związku z art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1997 r. - Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. Nr 228 poz. 1947 z 2005 r. tekst jednolity) oraz art. 123 § 1 i art. 126 K.p.a. dokonał zaliczenia wpłaty kwoty w wysokości [...] zł z tytułu opłaty eksploatacyjnej na poczet należnej opłaty eksploatacyjnej za II, III kwartał 2002 r. oraz odsetki za zwłokę w następujący sposób:

opłata eksploatacyjna II kwartał 2002 r. [...] zł + [...] zł tytułem odsetek

opłata eksploatacyjna III kwartał 2002 r. [...] zł + [...] zł tytułem odsetek

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji przedstawił następujący stan faktyczny.

Na wezwanie do zapłaty Wójta Gminy N. z dnia [...]r. firma "A" Sp. J. dokonała w dniu [...] r. wpłaty opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002 r. w kwocie [...] zł.

Wójt Gminy postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. w trybie art. 55 Ordynacji podatkowej dokonał zaliczenia tejże wpłaty proporcjonalnie na należność główną i odsetki oraz koszty upomnienia. Postanowienie to zostało zaskarżone w formie zażalenia do organu drugiej instancji, który postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji zauważył, że w przedmiotowej sprawie należy odpowiednio stosować jedynie przepisy działu III Ordynacji podatkowej: "Zobowiązania podatkowe" oraz, że do opłat eksploatacyjnych mają zastosowanie przepisy procedury administracyjnej tj. K.p.a. SKO odniosło się także do kwestii poruszonej przez stronę tzw. "ustnych ustaleń" sugerując, że wskazanie przez podatnika podatku w tym przypadku opłaty eksploatacyjnej, na który dokonuje wpłaty może być dokonane ustnie i odpowiednio udokumentowane.

Organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę zawiadomił w trybie art. 61 i § 1 i § 4 K.p.a. strony o wszczęciu postępowania w sprawie zaliczenia wpłaconej kwoty na opłatę eksploatacyjną za II i III kwartał 2002 r.

Następnie pismem nr [...] z dnia [...] r. organ I instancji zwrócił się do strony o wyjaśnienie treści wyrażenia zawartego w zażaleniu: "ustne ustalenia" i ewentualne udokumentowanie tej okoliczności.

W dniu [...] r. organ I instancji wydał postanowienie w sprawie zarachowania wpłaty opłaty eksploatacyjnej powołując się w podstawie prawnej na przepisy ustawy z dnia 04.02.1997 r. Prawo górnicze i geologiczne, przepisy K.p.a oraz przepisy Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21.06.2006 r. w sprawie zasad rachunkowości i planu kont w zakresie ewidencji podatków, opłat i niepodatkowych należności budżetowych dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego.

Sposób rozliczenia wpłaconych opłat był identyczny ze sposobem zarachowania tych kwot przyjętym w postanowieniu z dnia [...] r. Również i na to postanowienie strona wniosła zażalenie, które zostało w całości uwzględnione , bowiem organ drugiej instancji uchylił postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] r. Nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska SKO stwierdziło, iż organ pierwszej instancji "nie zrozumiał uzasadnienia Kolegium z dnia [...] r. [...] dlatego postępowanie zostało przeprowadzone wadliwie". W dalszym toku postanowienia organ pierwszej instancji został pouczony o uprawnieniu strony do składania żądań, wyjaśnień, odwołań także ustnie do protokołu. Organ pierwszej instancji został też zobowiązany do zapoznania się z brzmieniem przepisów K.p.a., które Kolegium przetoczyło i wyjaśniło w poprzednim postanowieniu.

Organ pierwszej instancji po raz trzeci w przedmiotowej sprawie wystosował do firmy "A" pismo nr [...] z dnia [...] r. wzywając firmę "A" Sp. J. do wyjaśnienia spraw związanych z "ustnymi ustaleniami" oraz przypomniał, iż dwukrotnie zwracał się do niej w tej kwestii. W odpowiedzi na to pismo firma "A" "przypomniała jedynie dla porządku, że "ustne ustalenia" poczynione były z kompetentnymi przedstawicielami Urzędu Gminy N.

W dniu [...] r. zostało wydane kolejne postanowienie Wójta Gminy o nr [...], w którym Wójt Gminy dokonał zaliczenia wpłaconej kwoty [...] zł z tytułu opłat eksploatacyjnych na poczet należnej opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002 r. wraz z odsetkami za zwłokę. W uzasadnieniu swojego stanowiska Wójt Gminy odnosząc się do żądań firmy "A" Sp. J. zwrócił uwagę, iż strona pragnie wymusić aby Wójt Gminy jako organ pierwszej instancji naruszył zasadę przewidzianą w art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej odstępując od naliczenia odsetek za zwłokę. Od decyzji tej firma "A" Sp. J. złożyła zażalenie podnosząc wielokrotnie, że w dalszym ciągu organ pierwszej instancji nie zastosował się do wskazań organu odwoławczego i nie przeprowadził postępowania w sprawie w niezbędnym zakresie.

Również to postanowienie po raz kolejny zostało przez organ drugiej instancji uchylone w całości, a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia - Postanowienie [...] z dnia [...] r.

Również i w tym postanowieniu organ drugiej instancji stanął na stanowisku, iż zaskarżone postanowienie nie może się ostać. Jednak organ drugiej w uzasadnieniu swojego postanowienia wyraźnie stwierdził, iż "zaskarżone postanowienie w zakresie sposobu rozliczenia należności głównej i odsetek wydane zostało prawidłowo, z wymaganym przez art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego uzasadnieniu faktycznym i prawnym. Kolegium zauważyło również, iż strona wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania [cyt:] " stron " (w tym przedstawiciela Urzędu Gminy N.) na okoliczność porozumienia co do sposobu zarachowania wpłat poczynionych przez stronę. Z akt sprawy wynika jednak, iż strona mimo wezwania organu pierwszej instancji nie przedstawiła wykazu osób, o których przesłuchanie wnosi, jej żądanie zatem nie może wywołać skutków prawnych. Jednak organ, jak wyżej wskazano, obowiązany jest z mocy prawa do proporcjonalnego rozliczania wpłaty kwoty na zaległość i odsetki. SKO wskazało przy tym, iż organ pierwszej instancji dokonał nieprawidłowego rozliczenia kosztów upomnienia, które są kosztami egzekucji administracyjnej i nie mogą ulec zarachowaniu.

Rozpoczynając już po raz czwarty rozpatrywanie przedmiotowej sprawy organ pierwszej instancji w piśmie z dnia [...] r. Nr [...] do firmy "A" Sp. J. wyjaśnił, iż weźmie pod uwagę sprawę zaliczenia kosztów upomnienia oraz uznał, iż SKO słusznie zwróciło uwagę, że korespondencja powinna być adresowana nie tylko do spółki jawnej ale i do jej wspólników.

W kolejnym piśmie Nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji poinformował wszystkie strony w trybie art. 10 § 1 k.p.a. o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.

Po upływie już tego terminu w dniu [...] r. wpłynęło do urzędu pismo, w którym jeden ze wspólników – J. S. domagał się "Przeprowadzenia dowodów wnioskowanych we wcześniejszych etapach, zgodnie z wytycznymi Samorządowego Kolegium Odwoławczego ".

Ponieważ w piśmie tym nie przedstawił wykazu osób, o których przesłuchanie wnosił, żądanie to wg organu I instancji nie mogło wywołać skutków prawnych.

Organ pierwszej instancji wydając ponownie postanowienie w sprawie zarachowania wpłaty uwzględnił wszystkie zalecenia organu drugiej instancji, tym samym zarachowując wpłatę bez kosztów upomnienia.

W dniu [...] r. zostało doręczone stronom postanowienie w sprawie zarachowania Nr [...] z dnia [...] r.

Również i na to postanowienie zostało wniesione zażalenie przez "A" Sp. J. podpisane tylko przez wspólnika K. S.

Kolejnym postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. organ odwoławczy uchylił w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] r. zauważył, iż przeprowadzając ponowne postępowanie należy zwrócić uwagę na okoliczność, czy zaliczenie wpłaty powinno "odbyć się w oparciu o ujawnioną wolę strony, czy też o zasadę wyrażoną w przepisach prawnych Ordynacji, zgodnie z którą wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwlokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę ".

Organ wskazał, iż jak wynika z wyciągu rachunku bankowego "B" oddział w K. na rachunek Urzędu Gminy N. pod datą wyciągu [...] wpłynęła kwota [...] zł przekazana przez "A" Sp. J., pod tytułem płatności "Opłata eksploatacyjna II KW. 2002, III KW. 2002".

Oznacza to zdaniem organu, iż opłata eksploatacyjna za II i III kw. 2002 r. została wniesiona z niespełna pięcioletnim opóźnieniem. Strona dokonując wpłaty zaległości podatkowej ujawniła w ten sposób wolę wypełnienia swojego zobowiązania i nie ujawniła innej woli zaliczenia wpłaty od tej, która jest zawarta w Ordynacji podatkowej.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż jak wynika z przepisów Ordynacji podatkowej nie pozwalają one na dowolność ustaleń w zakresie sposobu zarachowania uiszczonej opłaty podczas, gdy Strona w zażaleniu stwierdziła, powołując się na ustne ustalenia z organem, iż wpłacając kwotę [...] zł, spodziewała się zupełnie odmiennego zarachowania wpłaty", przy czym w późniejszych pismach nie przedstawiła jednoznacznej interpretacji co miało oznaczać wyrażenie: "spodziewała się zupełnie innego zarachowania wpłaty".

Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, iż nie dokonywał nigdy żadnych ustnych ustaleń czy też zapewnień o odmiennym sposobie dokonania zarachowania. Nie mógł bowiem naruszyć zasady wyrażonej w art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, a więc zaliczenie dokonanej wpłaty mogło tylko zostać oparte na zasadzie wyrażonej w przepisach Ordynacji podatkowej. Wskazano, iż już w piśmie nr [...] z dnia [...] r. zwrócono się z prośbą do "A" o udokumentowanie "ustnych ustaleń" w zakresie wskazania na co ma być przeznaczona dokonana wpłata. Z podobna prośbą tenże organ zwrócił się w piśmie nr [...] z dnia [...] r. Z kolei w piśmie nr [...] z dnia [...] r. organ pierwszej instancji wezwał stronę do wyjaśnienia następujących kwestii: z kim strona dokonywała "ustnych ustaleń, jaka była treść tych "ustnych ustaleń", jakiego zarachowania dokonanej wpłaty spodziewała się strona. W odpowiedzi na to pismo "A" Sp. J. w piśmie z dnia [...] r przypomniała jedynie, że "ustne ustalenia" poczynione były z kompetentnymi przedstawicielami Urzędu Gminy N.

Wskazano, iż "A" w zażaleniu na postanowienie Wójta Gminy N. z dnia [...] r. zażądał wyjaśnienia co do wątpliwości w zakresie "ustnych ustaleń" co do wpłaty opłaty eksploatacyjnej. Mimo wielokrotnych wezwań ze strony organu pierwszej instancji firma "A" nie wskazała na jaką okoliczność miałaby złożyć zeznania A. K. w charakterze świadka.

Organ podniósł również iż strona "wniosła o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania "stron" (w tym przedstawiciela Urzędu Gminy N.) na okoliczność porozumienia co do sposobu zarachowania wpłat poczynionych przez stroną. Z akt sprawy nie wynika jednak by strona mimo wezwania organu pierwszej instancji przedstawiła wykaz osób, o których przesłuchanie wnosiła w konsekwencji jej żądanie nie mogło wywołać skutków prawnych, a organ z mocy prawa był zobowiązany do proporcjonalnego rozliczania wpłaconej kwoty na zaległość i odsetki".

Podniesiono, iż brak wskazania z nazwiska i imienia tych osób czyni zdaniem organu I instancji wniosek o przeprowadzenie rozprawy w celu przesłuchania stron i świadka bezprzedmiotowym. Organowi pierwszej instancji znane jest stanowisko stron to jest: "A" Sp. J. oraz dwóch wspólników J. S. i K. S, które to stanowisko sprowadza się do żądania nienaliczania odsetek od wniesionych, prawie z pięcioletnim opóźnieniem, opłat eksploatacyjnych za II i III kw. 2002 r.

W tej sytuacji dowód z zeznań świadka A. K. , będącej pracownikiem "A" Sp. J. jest zdaniem organu I instancji zbędny, nie wnoszący nic nowego do toczącego się postępowania.

Również organ pierwszej instancji w pismach nr [...] z dnia [...] r. oraz [...] z dnia [...] r. wezwał wspólnika spółki jawnej "A" K. S. do złożenia wyjaśnień na okoliczność "ustnych ustaleń" w sprawie zarachowania opłaty eksploatacyjnej.

W piśmie, które wpłynęło do urzędu w dniu [...] r. wspólnik – K. S. przyznał, że "A" przekazała z własnego rachunku bankowego organowi pierwszej instancji kwotę [...] zł na poczet opłat eksploatacyjnych. Ale jego zdaniem " Gmina bezpodstawnie i wbrew obowiązującym ustaleniom zarachowała w/w kwotę opłat eksploatacyjnych za II i III kw. 2002 r. oraz należne według organu odsetki od tychże opłat. W rzeczywistości odsetki były nienależne".

To samo stanowisko powtórzył K. S. w piśmie, które wpłynęło do urzędu gminy w dniu [...] r. W piśmie tym podniósł, iż uzyskał informację o spotkaniu Wójta Gminy z J.S. i A. K. w czasie, którego miało dojść do ustalenia nienaliczania odsetek za zwłokę.

Organ pierwszej instancji oświadczył, iż nigdy nie dokonywał w ramach "ustnych ustaleń" żadnych sugestii co do nienaliczania odsetek od kwot opłat eksploatacyjnych wpłaconych po terminie.

Gdyby takie ustalenia były dokonane, to powinny zdaniem organu być one niezwłocznie udokumentowane w formie pisemnej. Takiego udokumentowania ani Spółka "A" ani wspólnicy J. S. i K. S. nie dokonali nie składając stosownego wniosku w formie pisemnej.

To stanowisko co do formy udokumentowania tzw. "ustnych ustaleń" zostało wyraźnie wyartykułowane w uzasadnieniu Postanowienia [...] z dnia [...] r. W tej sytuacji wniosek o przesłuchanie świadka A. K. jest zdaniem organu całkowicie nieuzasadniony. Organ podkreślił, iż SKO w K. w uzasadnieniu orzeczenia nr [...] z [...] r. stwierdziło, iż organ pierwszej instancji naruszył przepis art. 40 § 2 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli strona ustaliła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W odniesieniu do twierdzeń, iż skarżone postanowienie nie zostało doręczone ani adwokatowi H. W. ani pełnomocnikowi substytucyjnemu J. J. stwierdzono, iż do akt sprawy toczącego się postępowania, wszczętego z urzędu nie zostały doręczone pełnomocnictwa ani adwokata H. W. ani pełnomocnika substytucyjnego J. J. .Zdaniem organu I instancji w sytuacji, gdy w postępowaniu nie został prawidłowo ustanowiony pełnomocnik, to żądanie wyartykułowane w piśmie "A" Sp.J. doręczonym do Urzędu Gminy w dniu [...] r., jest oczywiście nieuzasadnione.

Organ pierwszej instancji zwrócił również uwagę na to, iż w dniu [...] r. wpłynęło do Urzędu Gminy pismo adwokata H. W. nazwane: "Ostateczne przedsądowe wezwanie do zapłaty". W piśmie tym znajduje się następujące stwierdzenie "Na mocy udzielonego pełnomocnictwa, które zostało zdeponowane w Kancelarii w imieniu "A" Spółka Jawna wzywam do bezzwłocznej zapłaty kwoty [...] zł wraz z ustawowymi odsetkami od daty [...] r. w nieprzekraczalnym terminie 3 dni od daty otrzymania niniejszego pisma".

Organ pierwszej instancji odpowiadając na to pismo, poinformował Kancelarię Adwokacką adwokata H. W. pismem nr [...] z dnia [...] r., iż odpowie na wezwanie po doręczeniu pełnomocnictwa udzielonego Panu adwokatowi H. W. przez "A" Sp.J., ul. [...],[...] K. . Na to pismo, ani Kancelaria Adwokacka ani "A" i wspólnicy nie udzielili odpowiedzi, ani nie doręczyli pełnomocnictwa zdeponowanego w Kancelarii Adwokackiej.

Organ zaznaczył przy tym, że zgodnie z art. 33 § 3 K.p.a. do akt sprawy musi być dołączony oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Zgodnie z tym samym przepisem adwokat lub radca prawny może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.

W zażaleniu na postanowienie z [...] r. strona zarzuciła organowi pierwszej instancji naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 ust. 1 K.p.a. polegające na nie podjęciu przez organ I instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, a także nie wyjaśnieniu w sposób wyczerpujący istoty sprawy, a to poprzez nie wyznaczenie wnioskowanej rozprawy i nie przeprowadzenie wnioskowanych dowodów z przesłuchania stron i zeznań świadka A. K. mimo zaleceń w tym zakresie organu II instancji.

Postawiła także zarzut naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 62 § 1 poprzez przyjęcie, iż skarżący nie ma możliwości wyboru zobowiązania, na poczet którego winna być zaliczona wpłata w związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

W uzasadnieniu zażalenia wskazała, że organ I instancji w dalszym ciągu nie podjął żadnych czynności zmierzających do wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy. Bezspornym jest, że wpłata [...] PLN została dokonana na rzecz Gminy N. jednak z ustnych ustaleń z przedstawicielami Gminy N. wynikało, iż wpłata ta ma być zaliczona jedynie na poczet opłat eksploatacyjnych za II i III kwartał 2002 roku. Takie prawo zdaniem strony, wynika z art. 62 Ordynacji podatkowej, a oświadczenie woli nie wymaga żadnej szczególnej formy. Tym samym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy według strony konieczne jest wyjaśnienie przez organ I instancji, iż takie ustalenia zostały poczynione. Z tego względu strona wnosiła o przeprowadzenie rozprawy i przesłuchanie stron oraz świadka A. K. na okoliczność dokonania ustaleń skarżącego z Gminą N. w kwestii zarachowania wpłaconej kwoty. Przeprowadzenie rozprawy i przesłuchanie świadka A. K. organ I instancji zdaniem strony bezpodstawnie uznał za zbyteczne.

Strona podniosła także, że brak udokumentowania ustnych ustaleń w formie pisemnej nie musi oznaczać, że ustalenia te nie miały miejsca, a może być dowodem na niedopełnienie obowiązków przez pracowników Gminy N.

Ponadto strona podniosła zarzut przedawnienia zarówno odsetek jak i należności głównej.

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. na podstawie art. 1 i 2 ustawy, dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zmianami.) i art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami.) utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu swojego postanowienia SKO w K. zaznaczyło, iż stosownie do art. 84 ust. 1 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze przedsiębiorca wydobywający kopalinę ze złoża uiszcza opłatę eksploatacyjną za wydobytą kopalinę. W myśl ust. 8 powołanego przepisu opłatę eksploatacyjną przedsiębiorca ustala we własnym zakresie i wnosi ją bez wezwania na rachunki bankowe właściwych podmiotów. Opłatę eksploatacyjną wnosi się w terminie jednego miesiąca po upływie każdego kwartału (ust. 9), natomiast w razie niedopełnienia przez przedsiębiorcę obowiązku, o którym mowa w ust. 9, albo w razie złożenia informacji nasuwającej zastrzeżenia, organ koncesyjny na podstawie własnych ustaleń wydaje decyzję, w której określa wysokość należnej opłaty, stosując stawkę obowiązującą w okresie rozliczeniowym, którego dotyczy ustalona opłata (ust, 10).

Zgodnie z art. 87 ust. 1 cytowanej ustawy do opłat, o których mowa stosuje się odpowiednio przepisy - Ordynacja podatkowa o zobowiązaniach podatkowych z tym, że określone w nich uprawnienia organów podatkowych przysługują wierzycielom. Wierzycielem jest odpowiednio gmina lub Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (ust. 2).

Na mocy art. 51 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa zaległością podatkową jest podatek niezapłacony w terminie płatności. Od zaległości podatkowych naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1). Do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowych stosuje się art. 55 § 2 Ordynacji, a w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie (art. 62 § 4). Art. 55 § 2 stanowi, że jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty (art. 62 § 1).

SKO w K. stwierdziło, że zaskarżone postanowienie w zakresie sposobu rozliczenia należności głównej i odsetek wydane zostało prawidłowo, zgodnie z powołanymi powyżej przepisami prawa, a także zawiera wymagane przez art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne i prawne. Ponadto zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji zastosował się do wskazań organu odwoławczego zawartych w orzeczeniu z [...] r. nr [...], zwłaszcza w zakresie pominięcia rozliczenia kosztów egzekucji administracyjnej w postaci kosztów upomnienia, a także ustosunkował się do kwestii złożonego wniosku o przesłuchanie pani A. K. w charakterze świadka i wyjaśnień na okoliczność tzw. "ustnych ustaleń w zakresie sposobu rozliczenia wpłaconej kwoty.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Skarżący zarzucił SKO naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 62 § 1, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez przyjęcie, iż skarżący nie ma możliwości wyboru zobowiązania, na poczet którego winna być zaliczona wpłata; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 124 k.p.a., co miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia poprzez nie odniesienie się przez SKO w uzasadnieniu do zarzutów zażalenia na postanowienie wójta Gminy N., w szczególności nieprzeprowadzenia zawnioskowanych przez skarżącego dowodów oraz zarzutu przedawnienia; naruszenie art. 7 k.p.a., co miało istotny wpływ na treść wydanego orzeczenia polegające na nie podjęciu przez organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. nie znalazło podstaw do uwzględnienia skargi gdyż postanowienie zostało wydane zgodnie z regułami przewidzianymi w k.p.a. i wniosło o jej oddalenie. Ponadto ustosunkowując się do zarzutów skargi powtórzył swoje stanowisko z postanowienia II instancji.

Na rozprawie pełnomocnik strony podtrzymał skargę.

Podczas rozprawy Sąd zobowiązał organ odwoławczy do wypowiedzenia się w kwestii przedawnienia opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r oraz nadesłania dowodu wpłaty kwoty [...] zł .

SKO w piśmie z [...] r. stwierdziło, iż zobowiązanie podatkowe z tytułu opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r. wygasło z chwilą zapłaty stosownie do art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, stąd zobowiązanie to nie uległo przedawnieniu i nadesłało dowód wpłaty kwoty [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 200 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone orzeczenie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego orzeczenia i (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wydane postanowienie odpowiada prawu.

Zagadnieniem spornym w sprawie jest zaliczenie wpłaty kwoty [...] zł z dnia [...] r. na poczet zaległości w opłacie eksploatacyjnej za II i III kwartał 200 r., gdzie strona kwestionuje to zaliczenie z uwagi na jej rozrachowanie w części dotyczącej odsetek za zwłokę, podnosząc przy tym, iż sporne zaległości uległy przedawnieniu. W konsekwencji, zdaniem strony wydane postanowienie z [...] r. przez organ I instancji następnie utrzymane w mocy przez SKO jest nieprawidłowe. Powołuje się także na mające mieć miejsce w sprawie ustalenia z przedstawicielami organu gminy na podstawie, których Wójt Gminy N. miał odstąpić od żądania dochodzenia od strony odsetek za zwłokę należnych od opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r.

Na wstępie zauważyć należy, iż jak wynika z akt sprawy pismem z [...] r. Wójt Gminy N. poinformował stronę, iż posiada zaległości z tytułu opłaty eksploatacyjnej za II kwartał w wysokości [...] zł; a odsetki za zwłokę od tych zaległości to kwota [...] zł. Posiada także zaległości z tytułu opłaty eksploatacyjnej za III kwartał 2002r w wysokości [...] zł i odsetki za zwłokę naliczone od tejże wartości w kwocie [...]zł. Wysokość odsetek za zwłokę naliczono na dzień [...] r.

Postanowieniem z [...] r. organ pierwszej instancji wpłatę z [...] r. w kwocie [...] zł; co do której strona jednoznacznie wskazała swą wolę co do uregulowania nią zaległości z tytułu opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r., zaliczył w ten sposób, iż pokrył nią opłatę eksploatacyjną za II kwartał 2002r. kwota [...] wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł i za III kwartał 2002r. kwota [...] wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie [...] zł.

Stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy z 4 lutego 1994 Prawo geologiczne i górnicze do opłat, o których mowa w przepisach niniejszego rozdziału, stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej o zobowiązaniach podatkowych, z tym że określone w nich uprawnienia organów podatkowych służą wierzycielom.

W konsekwencji powyższej regulacji rozpoznając niniejszą sprawę trzeba mieć na względzie regulacje dotyczące zarówno sposobów wygaśnięcia zobowiązań podatkowych jak i terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych uregulowanych przepisami Ordynacji podatkowej.

Stosownie zatem do treści art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, zaś art. 59 § 1 tej ustawy stanowi, iż zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek:

1) zapłaty;

2) pobrania podatku przez płatnika lub inkasenta;

3) potrącenia;

4) zaliczenia nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku;

5) zaniechania poboru;

6) przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych;

7) przejęcia własności nieruchomości lub prawa majątkowego w postępowaniu egzekucyjnym;

8) umorzenia zaległości;

9) przedawnienia;

Przenosząc zatem treść powołanych regulacji prawnych na stan faktyczny sprawy stwierdzić trzeba, iż termin przedawnienia opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r. upływał z dniem 31 grudnia 2007r., zatem wpłata kwoty [...] zł w dniu [...] r. spowodowała, iż opłata eksploatacyjna za II kwartał wygasła w całości zaś opłata eksploatacyjna za III kwartał 2003r. wygasła w części.

W tym miejscu Sąd pragnie podkreślić, iż wydane postanowienie w przedmiocie zaliczenia jest jedynie formalnym potwierdzeniem działań księgowych organu. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 16.03.2010r. sygn. akt II SA/Wa 1753/09 (publ. LEX nr 576324) jeżeli wpłata nastąpiła przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, postanowienie o zaliczeniu wpłaty może być wydane już po upływie terminu przedawnienia tego zobowiązania, a to ze względu na jego jedynie techniczno-informacyjne znaczenie. Dla ewentualnego przedawnienia istotna jest natomiast data, w której nastąpiła zapłata. Podobnie NSA w wyroku z dnia 13.03.2009 r. sygn. akt III FSK 1823/07 NSA w Warszawie ( publ. LEX nr 575404) stwierdził iż " W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, które to postanowienie jest aktem formalnym, informującym o sposobie zaliczenia wpłaty. Nie ma znaczenia materialnego, gdyż zaliczenie następuje z mocy prawa.

W tej sytuacji, gdy zaliczenie wpłaty kwoty [...] zł na istniejące zaległości z tytułu opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r. nastąpiło z mocy prawa, gdyż strona w sposób jednoznaczny wyraziła swą wolę na poczet jakich należności wpłaty dokonała, a były to należności z tytułu w/w opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r., organ pierwszej instancji był uprawniony do wydania postanowienia w dacie [...] r. kiedy to upłynął już termin przedawnienia opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r.

Nie zasługuje na uwzględnienie argument ustalenia ustnych uzgodnień z przedstawicielami Gminy N. co do umorzenia stronie odsetek za zwłokę od zaległości z tytułu opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r. Obowiązujące przepisy nie przewidują w tym zakresie możliwości "ustnego umarzania odsetek za zwłokę". Takowa ulga, o ile by została przez organ przyznana sporządzona by była w formie pisemnej. Tymczasem z akt sprawy nie wynika by strona ubiegała się o taką ulgę poprzez złożenie stosownego wniosku w formie pisemnej. Dodać należy, iż w takiej sytuacji organ jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie zakończone wydaniem stosownego aktu administracyjnego. W przedstawionej sytuacji podnoszone kwestie związane z dokonaniem "ustnego przyrzeczenia umorzenia odsetek za zwłokę" przez przedstawicieli organu gminy na okoliczność, których strona żądała przeprowadzenia dowodów w trakcie postępowania administracyjnego w postaci przesłuchania w charakterze świadków nie mogły wywrzeć zamierzonego skutku .

Dodać trzeba, iż w myśl art. 62 § 1 Ordynacji podatkowej jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty (ust.1).

Do wpłat zaliczanych na poczet zaległości podatkowej stosuje się art. 55 § 2. W sprawie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie ( § 4). Zgodnie natomiast z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.

W kontekście przywołanych regulacji organ I instancji prawidłowo postąpił zaliczając wpłatę z [...] r. proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej – opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r. oraz kwoty odsetek za zwłokę.

Nieuzasadnionym jest zarzut naruszenia art.124 K.p.a. albowiem składniki postanowienia wynikające z powołanej regulacji zawiera w sobie zarówno postanowienie wydane przez organ I jak i II instancji , a Wójt Gminy N. odniósł się do wnioskowanych przez stronę wniosków dowodowych – przesłuchania A. K. wydając sporny akt.

Także chybionym jest zarzut naruszenia przez organy zasad praworządności, prawdy obiektywnej i zasadę uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Podejmując postanowienia organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i wbrew twierdzeniom skargi Wójt Gminy N. odniósł się wprost w wydanym postanowieniu do wniosku dowodowego strony o przesłuchanie A. K.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia opłaty eksploatacyjnej za II i III kwartał 2002r. to SKO wprawdzie nie odniosło się w treści wydanego orzeczenia do tegoż zarzutu, tym nie mniej pomimo, iż stanowi to uchybienie procesowe, jednak w świetle rozważań tutejszego Sądu przywołanych na wstępie orzeczenia pozostaje ono bez wpływu na legalność spornego aktu. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - p.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na akt administracyjny uchyla go w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchybienie wyżej wskazane takiego charakteru nie ma stąd pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalono.