Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1487/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1, art. 2 par. 2, art. 74 par. 3, art. 74f par. 1, art. 74e par. 2, par. 3, par. 4
journal: Dz.U. 2017 poz 2291
law: Ustawa z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie - tekst jedn.
article: art. 7, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15 par.1, art. 220
journal: Dz.U. 2017 poz 1577
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant st. spec. Łukasz Skóra po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi A. L. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego na rzecz A. L. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego (dalej: "Komisja II stopnia", "Komisja") uchwałą z [...] maja 2018 r. nr [...], na podstawie art. 74h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2017 r. poz. 2291, z późn. zm., dalej: "P.n.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm., dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. L.(dalej: "Zdająca", "Skarżąca"), utrzymała w mocy uchwałę nr [...] z [...] października 2017 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w W. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego.

W zaskarżonej uchwale, Komisja wskazała, że ww. uchwałą z [...] października 2017 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej stwierdziła, że Zdająca uzyskała wynik negatywny z egzaminu notarialnego, ponieważ z pierwszego projektu aktu notarialnego otrzymała ocenę niedostateczną. Zdająca z drugiego projektu aktu notarialnego otrzymała ocenę dobrą, natomiast z projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności ocenę dostateczną.

Powyższą uchwałę I instancji Zdająca zaskarżyła odwołaniem, w którym zakwestionowała ocenę z projektu pierwszego aktu notarialnego.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia rozpoznając odwołanie Zdającej wyjaśniła, że z projektu pierwszego aktu notarialnego Zdająca otrzymała od dwóch egzaminatorów ocenę niedostateczną. Komisja opisała przedmiot zadania z pierwszej części egzaminu notarialnego, który polegał na sporządzeniu projektu aktu notarialnego obejmującego umowę zamiany nieruchomości stanowiącej własność spółki "K." Sp. z o. o. oraz użytkowania wieczystego i własności budynku przysługujących T. M..

Komisja stwierdziła następnie, że Zdająca popełniła w pracy egzaminacyjnej błąd polegający na powołaniu decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z [...] sierpnia 2017 r. o wyrażeniu - na podstawie art. 2a ust. 4 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego (dalej: "u.k.u.r.") - zgody na nabycie nieruchomości rolne, przez T. M., podczas, gdy w tej dacie (do 1 września 2017 r.) organem właściwym do wydania takiej decyzji był Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych. Wbrew jednak twierdzeniom egzaminatorów, nie był to błąd, skutkujący nieważnością czynności prawnej bądź taki, który można byłoby zakwalifikować jako powołanie organu niewłaściwego czy też nieistniejącego. Zdaniem Komisji, nie może ujść uwadze, że na skutek zmiany art. 2a ust. 4, wprowadzonej z 1 września 2017 r. przez art. 17 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. (Dz. U. poz. 624), Agencja Nieruchomości Rolnych zastąpiona została przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, zaś Dyrektor Generalny KOWR zastąpił organ w postaci Prezesa ANR i przejął jego kompetencje. Nie zmieniły się natomiast przesłanki nabycia nieruchomości rolnej, określone w art. 2a ust. 4 u.k.u.r. Zdająca prawidłowo zidentyfikowała te przesłanki i przywołała oświadczenie T. M., iż nie spełnia on warunków określonych w art. 5 i art. 6 u.k.u.r., przez co konieczne stało się uzyskanie przez niego zgody organu państwowego na nabycie nieruchomości rolnej. Nie można zatem uznać, jak wskazała Komisja, że Zdająca nie wie, jaki organ (działający na podstawie jakiej ustawy) upoważniony jest do udzielenia takiej zgody. Popełniony zatem przez Zdającą błąd, zdaniem Komisji, należy zaliczyć do błędów istotnych, ale nie eliminujących pracy egzaminacyjnej. Nie może on być porównywany do braku wiedzy, co do tego, kto w danych warunkach legitymowany jest do wydania zgody wymaganej przez ustawę.

Komisja wskazał następnie, że jeden z egzaminatorów zarzucił pracy Zdającej także to, że umowa jest nieważna również z tego powodu, że brak było umocowania dla A. K., który miał występować w imieniu i na rzecz spółki. Zdająca wskazała bowiem, że spółkę "K." sp. z o.o. reprezentuje pełnomocnik, który został powołany uchwałą Zgromadzenia Wspólników, ale nie można uznać prawidłowości umocowania, ponieważ uchwała wspólników powinna być zaprotokołowana notarialnie, zaś w pracy powołano się na uchwałę w formie pisemnej. Komisja dodała, że Zdająca nie kwestionuje tego, że uchwała zgromadzenia wspólników w oparciu o treść art. 210 § 1 K.s.h., została sporządzona w zwykłej formie pisemnej tj. że nie była zaprotokołowana notarialnie. Jednakże wskazała, że nie może zgodzić się z zarzutem braku umocowania A. K. do zawarcia mowy w imieniu i na rzecz spółki, gdyż w jej zdaniem do pełnomocnictwa udzielonego na podstawie art. 210 K.s.h. nie mają zastosowania przepisy K.c. o pełnomocnictwie, co potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 15 czerwca 2012 roku, sygn. II CSK 217/11 (OSNC 2013 nr 2, poz. 27, str. 93).

Komisja stwierdziła, że nie można zgodzić się ze Skarżącą, że kategoryczne stwierdzenie jednego z egzaminatorów co do nieważności umowy z uwagi na nieskuteczne umocowanie A. K. do reprezentowania spółki jest zbyt rygorystyczne w świetle powołanego orzeczenia Sądu Najwyższego, z którego wynika, że w ocenie tego Sądu do pełnomocnictwa udzielonego na podstawie art. 210 § 1 K.s.h. nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego o pełnomocnictwie. Nie można bowiem pominąć tego, że jest to pogląd odosobniony, który nie jest powszechnie aprobowany w doktrynie i w orzecznictwie. Zdaniem Komisji, nawet gdyby przyjąć, że Zdająca na egzaminie kierowała się treścią ww. orzeczenia Sądu Najwyższego, to w związku z istniejącą rozbieżnością poglądów prawnych w powyższym zakresie, w celu należytego zabezpieczenia słusznych interesów stron, aby nie narazić ich na spór sądowy i zarzut, że spółka nie była reprezentowana przez skutecznie umocowanego pełnomocnika, a tym samym, że umowa nie została ważnie zawarta, celowym było zatem wymaganie okazania uchwały z art. 210 § 1 K.s.h. zawartej w protokole notarialnym.

Komisja uznała następnie, że niesłusznie podnosi Skarżąca, że nie sposób zgodzić się z zarzutem egzaminatora, iż powołana uchwała nie wskazuje zakresu umocowania, gdyż opisując jej treść Zdająca wskazała, że A. K. umocowany został do zawarcia umowy zamiany niezabudowanej nieruchomości gruntowej położonej w S., objętej księgą wieczystą nr [...] oraz umowy o ustanowieniu, hipoteki zawartej z członkiem zarządu. Opis ten faktyczne występuje, jednakże jest on, zdaniem Komisji, nieprecyzyjny. Został podany jedynie częściowy zakres umowy, do zawarcia której miał być umocowany pełnomocnik, Zdająca nie wskazała drugiego przedmiotu umowy zamiany oraz wartości zamienianych praw, wysokości dopłaty oraz tego, że dopłata ma nastąpić już po zawarciu umowy, w określonym umową terminie. Powoduje to, że Zdająca nie wypełniła w całości jednego z poleceń zadania egzaminacyjnego. Zgodnie bowiem z treścią zadania Zdająca miała obowiązek wskazania w projekcie aktu dokumentów niezbędnych do dokonania czynności z jednoczesnym ich opisaniem w taki sposób, aby na podstawie samej treści projektu aktu notarialnego można było ustalić nie tylko formę, ale i treść tych dokumentów. Nie wiadomo zatem, czy pełnomocnik był należycie umocowany.

Komisja zgodziła się natomiast ze Zdającą, że zasadnie powołała tekst jednolity umowy spółki "K." Spółka z o.o. oraz wskazała, iż wynika z niego, że poza wskazanymi zgodami, nie są wymagane żadne inne zgody organów spółki, w szczególności, nie zostały rozszerzone uprawnienia rady nadzorczej zgodnie z treścią art. 220 K.s.h.

Komisja zgodziła się również ze Zdającą, że powołanie uchwały z art. 15 § 1 K.s.h., nie było błędem, skoro zgodnie z kazusem członek zarządu ma aż rok na zapłatę bardzo małej dopłaty, a zatem jest to zastanawiające i można przyjąć, że stawia go przy tej czynności w pozycji uprzywilejowanej w sposób nieuzasadniony.

Niezależnie od powyższego, Komisja dokonując w postępowaniu odwoławczym ostatecznej oceny projektu, wskazała także inne uchybienia.

Podkreśliła, że z kazusu wynikało, że wniosek o zmianę składu zarządu spółki już został złożony do sądu rejestrowego, a zatem prawidłowym zabezpieczeniem interesów stron byłoby okazanie i przywołanie w akcie kopii wniosku o wpis do KRS uchwały o odwołaniu członka zarządu i powołaniu T. M. na członka zarządu z prezentatą wpływu do sądu rejestrowego oraz oświadczenia o braku uchylenia bądź zmiany uchwały w tym zakresie, co dowodziłoby dołożenia należytej staranności przez notariusza, czego w pracy Zdającej zabrakło. Jednakże Zdająca przedłożyła do aktu ww. uchwałę oraz zawarła oświadczenie pełnomocnika spółki, że uchwała ta została zgłoszona do rejestru przedsiębiorców, ale jeszcze nie dokonano stosownych wpisów w rejestrze z zaznaczeniem, że wpis ten ma charakter deklaratywny, więc wykazała się, zdaniem Komisji, zrozumieniem istoty problemu.

Komisja dodała, że Zdająca zawarła oświadczenie pełnomocnika spółki w zakresie podatku od towarów i usług tj. wskazała, że "z tytułu dokonania niniejszej czynności reprezentowana przez niego spółka nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług (VAT)", jednakże, z pracy nie wynika, że Zdająca w czasie egzaminu wiedziała, iż spółka będzie zwolniona od tego podatku z tytułu dokonania objętej aktem dostawy z uwagi na treść art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i w związku z tym nie będzie zobowiązana do naliczenia podatku VAT. Ponadto z uwagi na obowiązki notariusza jako płatnika podatku od czynności cywilnoprawnych, który występuje w przypadku zaistnienia przesłanki do zwolnienia czynności dostawy od opodatkowania podatkiem VAT, podstawa prawna tego ostatniego zwolnienia powinna wyraźnie wynikać z treści aktu, czego zdaniem Komisji, w pracy Skarżącej zabrakło.

Komisja dodał, że zbędnie została pobrana taksa notarialna od umowy hipoteki i w konsekwencji niepotrzebnie został pobrany podatek VAT od tego wynagrodzenia notariusza.

Komisja wskazała także, że prawidłowe było zawarcie w akcie oświadczenia T. M., że jest on wdowcem, ale zabrakło dodatkowo oświadczenia, że stanu cywilnego nie zmieniał od śmierci żony K. M.. Brak odniesienia się do powyższego jest, zdaniem Komisji, istotnym błędem. Nie jest bowiem wykluczone, że zawarł on ponownie związek małżeński oraz umowę o rozszerzeniu wspólności ustawowej na przedmioty nabyte przed zawarciem lego związku małżeńskiego, a następnie ponownie owdowiał, co ma tym większe znaczenie wobec braku ujawnienia go w księdze wieczystej jako "wyłącznego" właściciela.

Komisja dodał, że Zdająca nie zawarła nazwy, daty i miejsca publikacji przepisu, na podstawie którego pobrała opłaty sądowe (powołane są poprawnie artykuły tej ustawy), nie wskazała daty i miejsca publikacji ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz brak jest miejsca publikacji rozporządzenia, na podstawie którego pobrana została taksa notarialna. Zabrakło też pouczenia o treści art. 17 ustawy o KRS (brak domniemania prawdziwości wpisów w KRS wobec nieujawnienia T. M. w KRS) i art. 5 u.k.w.h. (ujawniony w księdze stan prawny jest inny niż rzeczywisty - dot. T. M.).

Komisja uznała, że praca jak na warunki egzaminacyjne jest staranna. Styl pracy jest poprawny od strony technicznej, umowa zawiera ustawowe elementy istotne dotyczące czynności, ponadto projekt jest przejrzysty – zostały zastosowane paragrafy, podział na ustępy, punkty, podpunkty, akapity i wykreślenia.

Komisja stwierdziła jednak, że praca egzaminacyjna musi spełniać jednocześnie wszystkie kryteria wymienione w art. 74e § 2 ustawy prawo o notariacie, natomiast w zależności od tego, w jakim stopniu są one spełnione, egzaminatorzy, specjaliści z danej dziedziny, wystawiają stosowane oceny. Zatem oceniana praca musi spełniać podstawowe wymogi formalne, zdający musi zastosować zasadniczo właściwe przepisy prawa i poprawnie je zinterpretować, a problem co do istoty musi być trafnie rozstrzygnięty. Tylko praca spełniająca powyższe kryteria może uzyskać pozytywną ocenę. Zdaniem Komisji, w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie wystąpiła – praca Zdającej spełnia wszystkie wymogi formalne, jednak nie świadczy o dostatecznej znajomości i umiejętności interpretacji przepisów prawa wymaganych w czasie egzaminu oraz na poziomie dostatecznym nie zabezpiecza słusznego interesu stron czynności.

Pismem z [...] czerwca 2018 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją uchwałę I instancji oraz o zasądzenie od Komisji na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej uchwale Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. i art. 74e § 2 ustawy Prawo o notariacie oraz § 5 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie komisji egzaminacyjnej lI stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, poprzez dokonanie oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów, przekroczeniem kryteriów oceny pracy oraz zakresu odwołania i podniesionych w nim zarzutów.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia podzielając znaczną część zarzutów podniesionych przez Skarżącą w odwołaniu zdyskwalifikowała w tym zakresie poglądy prawne egzaminatorów. W tym stanie rzeczy Komisja powinna wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny dlaczego mimo to przyjęła, że Skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu notarialnego. Zdaniem Skarżącej, sam fakt dostrzeżenia dodatkowych uchybień w pracy nie dyskwalifikuje działania Komisji pod warunkiem, że nie oprze ona swego rozstrzygnięcia na tych właśnie dodatkowo zauważonych błędach. Nie jest natomiast dopuszczalna sytuacja, w której Komisja II stopnia uzna za trafne zarzuty zdającego, co do niewłaściwej negatywnej oceny jego pracy, ale jednocześnie wskaże nowe jej wady i na tej podstawie utrzyma w mocy uchwałę o negatywnym wyniku egzaminu. Zdaniem Skarżącej, uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie przynosi odpowiedzi na pytanie, dlaczego elementy negatywne pracy Skarżącej zdominowały elementy pozytywne, świadczące na rzecz jej przygotowania do zawodu notariusza. W ocenie Skarżącej nie przeprowadzono pełnego wyjaśnienia przyjętej przez ten organ oceny egzaminu notarialnego, a więc nie wyjaśniono, dlaczego akt notarialny, którego ocenę zakwestionowano, nie zasługiwał na podwyższaną ocenę. Nie oceniono także znaczenia poszczególnych dostrzeżonych przez Komisję błędów w kontekście całej pracy. Nie wskazano, czy mają one charakter kardynalny, czy są to tylko uchybienia mniejszej wagi pozostające bez wpływu na ocenę pracy egzaminacyjnej. Uznanie większości zarzutów Skarżącej za trafne winno skutkować stosowną gradacją ocen przez Komisję, odpowiednio w oparciu o czterostopniową skalę ocen pozytywnych przewidzianą art. 74d § 6 ustawy Prawo o notariacie.

W odpowiedzi na skargę Komisja Egzaminacyjna II stopnia wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona uchwała narusza przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 74 f § 1 P.n., pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego uzyskał ocenę pozytywną. W niniejszej sprawie Skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu notarialnego, ponieważ z pierwszego projektu aktu notarialnego otrzymała ocenę niedostateczną. W tym też zakresie Skarżąca wniosła odwołanie od uchwały I instancji, którą Komisja II stopnia utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałą.

Komisja II stopnia dokładnie opisała w zaskarżonej uchwale mankamenty pracy egzaminacyjnej Skarżącej, jak również pozytywne elementy tej pracy, jednak nie wyjaśniła w sposób precyzyjny wpływu poszczególnych elementów (negatywnych i pozytywnych) na ostateczną ocenę zaskarżonej części egzamin, przy uwzględnieniu, że ustawodawca unormował w art. 74e § 4 P.n., pięciostopniową skalę ocen w tym cztery oceny pozytywne (celującą, bardzo dobrą, dobrą i dostateczną). Komisja nie wyjaśniła również w żaden sposób, dlaczego pomimo nie zgodzenia się z egzaminatorami oceniającymi pracę Skarżącej na etapie Komisji I stopnia, co do wagi niektórych błędów, jak również co do popełnienia przez Skarżącą niektórych błędów, nie miało to wpływu na ostateczną ocenę pracy Skarżącej. Ponadto wątpliwości Sądu budzi uznanie przez Komisję II stopnia, za błąd istotny, brak oświadczenia T. M., że nie zmieniał stanu cywilnego od śmierci żony, skoro Komisja w części uznała ten element pracy za prawidłowy wskazując, że prawidłowo zawarto w akcie oświadczenie T. M., że jest wdowcem.

Z tych względów Sąd uznał, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały nie odpowiada wymogom art. 107 § 3 K.p.a., ponieważ nie wyjaśnia powyżej wymienionych kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to również, że Komisja nie wyjaśniła dokładnie stanu faktycznego sprawy, co stanowi naruszenie art. 7 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji prowadzi do wniosku, że ocena pracy Skarżącej z pierwszego projektu aktu notarialnego, dokonana przez Komisję II stopnia, miała charakter dowolny, uchybiający w istotny sposób zasadzie swobodnej oceny dowodów wynikającej z art. 80 K.p.a.

Przechodząc do szczegółowej analizy zaskarżonej uchwały, Sąd podkreśla, że nie kwestionuje wymienionych przez Komisję błędów zawartych w pracy Skarżącej, podobnie jak i pozytywnych elementów wskazanych przez Komisję. Nie ulega zatem wątpliwości, że Skarżąca popełniła w pracy egzaminacyjnej błąd polegający na powołaniu decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z 1 sierpnia 2017 r. o wyrażeniu - na podstawie art. 2a ust. 4 u.k.u.r. - zgody na nabycie nieruchomości rolne, przez T. M., podczas, gdy w tej dacie organem właściwym do wydania takiej decyzji był Prezes Agencji Nieruchomości Rolnych. Sąd zgadza się również z oceną Komisji, że nie był to jednak błąd skutkujący nieważnością czynności prawnej, w czym Komisja nie zgodziła się z egzaminatorami oceniającymi pracę Skarżącej. Komisja uznała ten błąd za istotny, jednak nie wyjaśniła w jaki sposób błąd ten wpływa na ostateczną ocenę projektu aktu notarialnego sporządzonego przez Skarżącą, w kontekście pięciostopniowej skali ocen, jak również przesłanek, według których oceniana jest każda praca egzaminacyjna, wymienionych w art. 74e § 2 P.n., tj. w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu.

Sąd zgadza się również z uznaniem przez Komisję za błędne, sporządzenie uchwały zgromadzenia wspólników dotyczącej umocowania A. K. do zawarcia umowy w imieniu i na rzecz spółki "K.", w zwykłej formie pisemnej, a nie zaprotokołowanej notarialnie. Niejasna jest jednak ocena tego błędu dokonana przez Komisję. Komisja stwierdziła bowiem, że nie można zgodzić się ze Skarżącą, że kategoryczne stwierdzenie jednego z egzaminatorów co do nieważności umowy z uwagi na nieskuteczne umocowanie A. K. do reprezentowania spółki jest zbyt rygorystyczne, ostatecznie jednak nie rozstrzygnęła, czy uznaje ten błąd za skutkujący nieważnością umowy i dyskwalifikujący pracę Skarżącej, czy też za błąd istotny ale nie dyskwalifikujący pracy Skarżącej. Analiza treści zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że Komisja raczej nie uznała tego błędu za dyskwalifikujący, z czym Sąd się zgadza biorąc pod uwagę powołany przez Skarżącą w odwołaniu od uchwały I instancji, wyrok Sądu Najwyższego z 15 czerwca 2012 r. sygn. II CSK 217/11. Sąd jednak zgadza się z Komisją, że w przypadku rozbieżności poglądów prawnych, Skarżąca powinna zaproponować rozwiązanie, które w sposób należyty zabezpieczy słuszny interes stron, co w tym przypadku oznacza umocowanie pełnomocnika do reprezentowania spółki poprzez zaprotokołowanie notarialne uchwały zgromadzenia wspólników powołującej pełnomocnika.

Również w kwestii tego błędu brak jest dokonania przez Komisję analizy wpływu tego błędu na ostateczną ocenę projektu aktu notarialnego sporządzonego przez Skarżącą, w kontekście pięciostopniowej skali ocen, jak również wymienionych w art. 74e § 2 P.n., przesłanek według których oceniana jest praca egzaminacyjna.

Komisja zgodziła się ze Skarżącą, że zasadnie powołała tekst jednolity umowy spółki "K." Spółka z o.o. oraz wskazała, iż wynika z niego, że poza wskazanymi zgodami, nie są wymagane żadne inne zgody organów spółki, w szczególności, nie zostały rozszerzone uprawnienia rady nadzorczej zgodnie z treścią art. 220 K.s.h. Komisja zgodziła się również ze Skarżącą, że powołanie uchwały z art. 15 § 1 K.s.h., nie było błędem, skoro zgodnie z kazusem członek zarządu ma aż rok na zapłatę bardzo małej dopłaty, a zatem jest to zastanawiające i można przyjąć, że stawia go przy tej czynności w pozycji uprzywilejowanej w sposób nieuzasadniony. Komisja nie wyjaśniła jednak w żaden sposób, dlaczego uznanie przez Komisję argumentacji Skarżącej, wbrew opinii egzaminatorów, nie miało wpływu na ostateczną ocenę pracy Skarżącej.

Komisja II stopnia wskazała również w zaskarżonej uchwale mankamenty pracy Skarżącej, których nie wymienili egzaminatorzy oceniający projekt aktu notarialnego Skarżącej, a które niewątpliwie wpłynęły na utrzymanie przez Komisję II stopnia oceny niedostatecznej z projektu pierwszego aktu notarialnego sporządzonego przez Skarżącą w ramach egzaminu notarialnego.

W ocenie Sądu, takie działanie Komisji II stopnia jest, co do zasady, dopuszczalne, wbrew stanowisku Skarżącej. Należy mieć bowiem na względzie, że zgodnie z art. 74 § 3 P.n., egzamin notarialny polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu notarialnego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza. Wymogi natomiast stawiane kandydatom na notariusza powinny być wysokie, skoro z istoty zawodu wynika, że notariusz jest powołany do dokonywania czynności, którym strony są obowiązane lub pragną nadać formę notarialną (czynności notarialnych), w zakresie swoich uprawnień działa jako osoba zaufania publicznego, zaś czynności notarialne, dokonane przez niego zgodnie z prawem, mają charakter dokumentu urzędowego (art. 1 § 1, art. 2 § 2 P.n.). Niewątpliwie więc interes publiczny doznałby istotnego uszczerbku w sytuacji, gdyby Komisja II stopnia, stwierdzając wprawdzie zasadność zarzutów odwołania dopuściłaby jednocześnie do wykonywania zawodu notariusza osobę, która popełniła inne - tj. niestwierdzone w postępowaniu przed Komisją Egzaminacyjną I stopnia - rażące uchybienia, co stałoby w oczywistej sprzeczności z art. 74 § 3 i art. 74e § 2 P.n.

W niniejszej sprawie jednak, Komisja wymieniła szereg drobnych błędów, oraz błąd oceniony jako istotny, co jednak, jak to zostało wskazane powyżej, budzi wątpliwości Sądu. Komisja wskazała bowiem, że: "Prawidłowe było zawarcie w akcie oświadczenia T. M., że jest on wdowcem, ale zabrakło dodatkowo oświadczenia, że stanu cywilnego nie zmieniał od śmierci żony K. M.. Brak odniesienia się do powyższego jest istotnym błędem." Komisja wskazała zatem na element pracy Skarżącej, który w części uznała za prawidłowy, ale ze względu na brak dodatkowego oświadczenia, dotyczącego zupełnie hipotetycznej sytuacji nie wynikającej z treści zadania egzaminacyjnego, uznała ten element za wadliwy i to w stopniu istotnym. Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do takiej oceny omawianej kwestii, skoro z zadania egzaminacyjnego wynika, że żona T. M., K. M. zmarła 12 marca 2015 r. i w projekcie aktu notarialnego Skarżąca zawarła oświadczenia T. M., że jest on wdowcem. Założenie, które przyjęła Komisja jest czysto hipotetyczne, a z treści zadania wynika, że to Skarżąca miała uzupełnić brakujące elementy stanu faktycznego według swojego uznania. Dlatego, zdanie Sądu, dodatkowe oświadczenie T. M. o tym że stanu cywilnego nie zmieniał od śmierci żony K. M. podniosłoby poziom projektu aktu notarialnego, nie można jednak uznać jego braku za błąd istotny.

Komisja podsumowała, że praca egzaminacyjna musi spełniać jednocześnie wszystkie kryteria wymienione w art. 74e § 2 P.n., z czym Sąd, co do zasady, się zgadza. Sąd zgadza się zatem ze stanowiskiem Komisji, odzwierciedlającym pogląd wyrażony w orzecznictwie, że praca musi spełniać podstawowe wymogi formalne, zdający musi zastosować zasadniczo właściwe przepisy prawa i poprawnie je zinterpretować, a problem, co do istoty musi być trafnie rozstrzygnięty. Tylko praca spełniająca zasadniczo powyższe kryteria może uzyskać pozytywną ocenę.

Komisja dodała, że w zależności od tego, w jakim stopniu elementy te są spełnione, egzaminatorzy, specjaliści z danej dziedziny, wystawiają stosowane oceny i stwierdziła ogólnie, że praca Skarżącej nie świadczy o dostatecznej znajomości i umiejętności interpretacji przepisów prawa wymaganych w czasie egzaminu oraz na poziomie dostatecznym nie zabezpiecza słusznego interesu stron czynności. Nie dokonała jednak analizy w jakim stopniu elementy te w pracy egzaminacyjnej Skarżącej są spełnione, czyli które ze wskazanych błędów, na który wpływają element i w jakim stopniu. Analizy takiej wymagają zwłaszcza błędy uznane przez Komisję za istotne, gdyż one w głównej mierze decydują o ostatecznej ocenie kontrolowanej pracy Skarżącej. Sąd zgadza się z Komisją, że w pracy Skarżącej występują dwa tej rangi błędy.

Z tych względów Sąd uznał, że zaskarżona uchwała narusza przepisy postępowania tj. art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co zostało wyjaśnione powyżej.

W świetle powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2018 r., poz. 1302), Sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200, w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 tej ustawy.

Rozpoznając sprawę ponownie, Komisja uwzględni wskazane powyżej stanowisko Sądu i dokona szczegółowej analizy wpływu poszczególnych wymienionych wad pracy Skarżącej, w szczególności dwóch istotnych, na ostateczną ocenę projektu aktu notarialnego sporządzonego przez Skarżącą, w kontekście pięciostopniowej skali ocen, jak również przesłanek, według których oceniana jest praca egzaminacyjna, wymienionych w art. 74e § 2 P.n., jak również wpływu na tę ocenę pozytywnych stron pracy Skarżącej, w tym uznanych przez Komisję II stopnia za pozytywne wbrew stanowisku egzaminatorów oceniających pracę Skarżącej w ramach Komisji I stopnia.