Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 910/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 112 ust. 3, art. 124 ust. 1 i ust. 3, art. 128 ust. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
article: art. 119 pkt 2, art. 120, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 10 sierpnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 sierpnia 2021 roku sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. B.A.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r., nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) - dalej: "k.p.a." - po rozpatrzeniu odwołania Ł.K. oraz M. S. od decyzji Starosty [...], wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z [...] r., nr [...], orzekającej o:

1. ograniczeniu w drodze decyzji sposób korzystania z części nieruchomości położonej w gminie A., w obrębie R., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer [...] o pow. 0,2147 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Z., [...] Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr [...], w celu wykonania prac polegających na budowie jednotorowej podziemnej linii elektroenergetycznej WN 110 kV - zgodnie ze szkicem, który jako załącznik l stanowi integralną część niniejszej decyzji;

2. udostępnieniu przedmiotowej nieruchomość, w zakresie wskazanym w punkcie 1 decyzji, na rzecz A S.A.;

3. zobowiązaniu A S.A. do:

– dokonania inwentaryzacji naniesień znajdujących się na zajmowanej części nieruchomości przed przystąpieniem do robót;

– zapewnienia właścicielowi dojścia do pozostałej części nieruchomości nieobjętej zezwoleniem;

– zabezpieczenia pozostałej części nieruchomości przed jej zniszczeniem w trakcie trwania robót;

– sporządzania protokołu zniszczeń i wynikłych strat po zakończeniu prac w tym dokumentacji fotograficznej, celem ustalenia i wypłacenia odszkodowania za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe w wyniku zajęcia nieruchomości;

– zabezpieczenia sąsiednich nieruchomości przed ich zniszczeniem w trakcie trwania robót;

– przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego niezwłocznie po przeprowadzeniu prac;

– poinformowania Starosty [...] wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej o zakończeniu prac na przedmiotowych nieruchomościach.

4. zgodnie z art. 124 ust. 6 u.g.n. o zobowiązaniu właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości do udostępnienia nieruchomość w celu wykonania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w niniejszym zezwoleniu; obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej;

5. zgodnie z art. 124 ust. 7 u.g.n. o tym, że po uzyskaniu klauzuli ostateczności, decyzja stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej.

- uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 1 i orzekł o:

1. ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w gminie A., w obrębie R., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer [...] o pow. 0,2147 ha, dla której w Sądzie Rejonowym w Z., [...] Wydziale Ksiąg wieczystych prowadzona jest księga wieczysta nr [...], poprzez udzielenie A S.A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na ww. działce jednotorowej podziemnej linii elektroenergetycznej WN 110 kV, realizowanej w ramach przedsięwzięcia pn. "Domknięcie [...] Ringu Elektroenergetycznego. Budowa kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV" w granicach określonych na załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji. Obszar niezbędny do zajęcia na stałe na działce [...] wynosi 1276 m2, w pasie gruntu o szerokości 3 metry, po 1,5 metra na każdą stronę od osi jednotorowej podziemnej linii elektroenergetycznej WN 110 kV;

- w pozostałym zakresie utrzymał decyzję w mocy.

Wojewoda wyjaśnił, że w odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji Ł.K. oraz M. S. zarzucili naruszenie przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 11 w zw. z 107 § 3 oraz 80 k.p.a. poprzez uchylanie się przez organ od obowiązku zebrania i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób pozwalający na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w zakresie ustalenia sposobu uciążliwości planowanej inwestycji dla właścicieli nieruchomości, a uznanie, że planowana inwestycja jest bezpieczna dla właściciela nieruchomości oraz niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu niniejszej sprawy. Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj. art. 124 ust. 1 u.g.n.

Strony odwołujące wskazały również, że przez przedmiotową nieruchomość przebiega część sieci gazowej, która w żaden sposób nie stała zaznaczona na mapie. Podnosząc tym samym, zagrożenie kolizji sieci - linii elektroenergetycznej z siecią gazową.

Od przedmiotowej decyzji odwołanie złożyli również J.W. i P. W.. Odwołanie to złożone zostało po ustawowym terminie, dlatego też Wojewoda [...] stosownym postanowieniem, wydanym na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania przez ww. osoby.

Po rozpatrzeniu wniesionych odwołań i zbadaniu całości akt sprawy, organ II instancji wskazał, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. wprowadza dwie przesłanki, których spełnienie umożliwia ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości. Po pierwsze, ograniczenie właściciela lub użytkownika wieczystego w korzystaniu z jego nieruchomości musi nastąpić, aby zrealizowany został cel publiczny, który będzie zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Po drugie, wystąpienie z wnioskiem o wydanie decyzji w przewidzianym trybie powinno być poprzedzone przeprowadzeniem z właścicielem nieruchomości rokowań, mających na celu udostępnienie przez tę osobę nieruchomości w sposób dobrowolny.

W ocenie organu odwoławczego opisana we wniosku inwestycja, polegająca na założeniu i przeprowadzeniu jednotorowej podziemnej linii elektroenergetycznej WN 110 kV, na nieruchomości położonej w obrębie R. gminy A., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,2147 ha, stanowi cel publiczny w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Celem publicznym w świetle powołanego przepisu jest bowiem budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Obszar, na którym planowana jest budowa linii elektroenergetycznej 110 kV objęty jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy A., zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w A. z 27 września 2018 r., ogłoszoną w Dz. Urz. Woj. [...] z 19 października 2018 r., poz. [...].

Zgodnie z ustaleniami ww. planu miejscowego dla terenów objętych niniejszą decyzją, ustalono przebieg kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV wraz z pasem technologicznym o szerokości 3,0 m, zgodnie z rysunkiem planu. Przebieg linii elektroenergetycznej 110 kV jest zgodny z ustaleniami planu. Planowana inwestycja jest zatem zgodna z obowiązującym na tym terenie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.

Dalej Wojewoda zaznaczył, że we wniosku wszczynającym postępowanie zostało wskazane, że w trakcie prowadzenia robót budowlanych właściciel działki będzie zobowiązany powstrzymać się od jakichkolwiek działań na nieruchomości w granicach pasa technologicznego uniemożliwiających lub utrudniających założenie i przeprowadzenie wnioskowanej linii. Zabronione jest także sadzenie w pasie technologicznym linii drzew i krzewów o głębokim systemie korzennym. Wnioskodawca wyjaśnił również, że inwestycja zostanie zrealizowana w pasie technologicznym o szerokości 3 m (po 1,5 m od osi linii w każdą stronę), wykonana zgodnie z uzgodnieniami właścicieli nieruchomości, metodą przewiertu sterowanego na głębokości 3,5 m.

Organ II instancji wyjaśnił, że postępowanie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości inicjuje inwestor, który wskazuje obszar pasa ograniczenia. Inwestor, jako wykonawca robót budowlanych, najlepiej jest zorientowany, jakiej szerokości teren będzie niezbędny do ich wykonania. W omawianej sprawie wnioskodawca złożył podanie o zezwolenie na zajęcie części nieruchomości o pow. 1276 m2, na działce nr [...], w obrębie R. gmina A.. W niniejszej sprawie, że obszar stałego ograniczenia na działce [...] obejmuje 1276 m2 powierzchni i zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Jednakże szczegółowy zakres ingerencji w prawo własności nieruchomości nie został określony w decyzji organu I instancji, a jedynie na stanowiącej integralną cześć decyzji mapie.

Pismem z 22 maja 2020 r., organ odwoławczy, celem wyjaśniania wątpliwości w zakresie przebiegu gazociągu względem projektowanej linii elektroenergetycznej wystąpił z zapytaniem do A SA. czy projekt linii elektroenergetycznej WN 110 kV uwzględnia przebieg sieci gazowej w ulicy B oraz czy jest możliwe posadowienie linii elektroenergetycznej w pasie drogowym w sposób nie kolidujący z obecną oraz przyszłą infrastrukturą techniczną.

W odpowiedzi A S.A., pismem z 9 czerwca 2020 r. poinformowało, że projekt linii elektroenergetycznej 110 kV uwzględnia przebieg sieci gazowej w ulicy B. Obowiązujące normy techniczne (m.in. norma SEP-E-004 Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe. Projektowanie i budowa) dopuszczają możliwość krzyżowania kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV z rurociągami wodociągowymi, ściekowymi, cieplnymi gazowymi z gazami niepalnymi oraz gazami i cieczami palnymi, a także z innymi podziemnymi liniami elektroenergetycznymi. Odległości pionowe na skrzyżowaniach ustalone są odrębnie dla każdej sieci, w przypadku gdy odległości te nie mogą zostać zachowane dopuszcza się zastosowanie osłon otaczających kabel. Brak jest więc przeszkód technicznych realizacji również przyłączy indywidualnych z sieci do poszczególnych posesji.

Inwestor zaznaczył również, że na wniosek współwłaścicieli nieruchomości poprowadzenie linii na odcinku przedmiotowej działki zostanie wykonane na niestandardowej głębokości - 3,5 m w technologii przewiertu sterowanego bez ingerencji w nawierzchnię drogi, co powoduje brak jakiejkolwiek potencjalnej kolizji z infrastrukturą techniczną. Infrastruktura techniczna, zgodnie z przepisami prawa i obwiązującymi normami układana jest zwykle na głębokości 0,5 - 2 m w zależności od rodzaju i przekroju. Do ww. pisma załączono graficzny układ sieci w drodze o szerokości 10 m z uwzględnieniem projektowanego kabla.

Organ odwoławczy uznał wyjaśnienia inwestora za wyczerpujące.

Zdaniem Wojewody [...] w niniejszej sprawie został spełniony warunek poprzedzenia wydania decyzji rokowaniami. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] w obrębie R., gmina A. uregulowana jest w księdze wieczystej Nr [...], w której jako właściciele ujawnieni są Ł.R.K., P.D.W., J.W., K.E.J., U. W., M.B. S.. Z przedstawionej przez inwestora dokumentacji wynika, iż założenie i przeprowadzenie jednotorowej podziemnej linii elektroenergetycznej WN 110 kV na przedmiotowej nieruchomości było przedmiotem rozmów z ww. osobami. W aktach sprawy znajduje się szereg korespondencji pomiędzy współwłaścicielami działki nr [...] położonej w obrębie R., gmina A., a A S.A.

Organ odwoławczy wskazał, że pismem z 12 marca 2018 r., odpowiadając na zaproszenie na konsultacje dotyczące planowanej budowy linii energetycznej 110 kV przez Inwestora A S.A., w ramach inwestycji zwanej "Domknięcie [...] Ringu Elektroenergetycznego. Budowa kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV", współwłaściciele działki wyrazili wolę spotkania. Następnie pismem z 30 marca 2018 r. skierowanym do A S.A. przedstawili swoje stanowisko co do przedmiotowej inwestycji, jak również zaznaczyli, że istnieje możliwość zgody na jej realizację pod warunkiem spełnienia wybranych oczekiwań, tj. m.in.:

1. Zapewnienia na piśmie w umowie, iż nigdy w przyszłości nie zostanie zwiększona moc przesyłu energii elektrycznej na większą niż 110 kV. (...).

2. Wypłacenia odszkodowania w wysokości 56 tyś. zł netto, w równym podziale na 7 części, tj. po 8 tyś. zł dla właściciela/współwłaściciela działek (...).

3. Po realizacji inwestycji na odcinku drogi [...] w okresie nie dłuższym niż 7 dni kalendarzowych wykonają Państwo utwardzenie nawierzchni gruntowej kamieniem/tłuczniem drogowym na głębokości 30 cm na całej jej długości oraz szerokości 3,5 m. (...).

Pismem z 30 marca 2018 r. współwłaściciele działki określili kolejny swój postulat, tj. zaprojektowanie linii wysokiego napięcia na głębokości 3,5 m oraz odsunięcie jej od granicy działki 2,5 m. Wnioski te zostały przekazane A S.A. na spotkaniu 11 kwietnia 2018 r.

W odpowiedzi na powyższe A S.A. pismem z 23 kwietnia 2018 r. poinformowała:

1. Projektowana linia kablowa 110 kV przewidziana jest do przesyłu energii wyłącznie na napięciu 110 kV i nie będzie nigdy w przyszłości wykorzystana do przesyłu na napięciu wyższym niż 110 kV.

2. Akceptuje warunek wypłaty odszkodowań/rekompensaty za wyrażenie zgody na lokalizację linii, a po jej wybudowaniu za ustanowienie służebności przesyłu w formie aktu notarialnego. Wypłata ustalonej w ramach indywidualnych negocjacji kwoty zostanie dokonana w dwóch ratach (...).

3. Zgodnie z ustaleniami poczynionymi w trakcie spotkania w dniu 11 kwietnia 2018 r. jest zgoda na umieszczenie linii kablowej na głębokości 3,5 m. Przy zastosowaniu takiego rozwiązania technicznego, linia budowana będzie w technologii przewiertu sterowanego, bez ingerencji w nawierzchnię drogi, tym samym [...] uznała za bezprzedmiotowe odtwarzanie czy wręcz budowę nowej drogi w technologii zaproponowanej w piśmie współwłaścicieli działki nr [...]. Jednocześnie [...] zapewniła, że ewentualne uszkodzenia nawierzchni zostaną naprawione przez wykonawcę robót.

[...] potwierdziła również ustalenia poczynione podczas spotkania z 11 kwietnia 2018 r., tj.:

1. Projektowana linia nie będzie kolidowała z obecną, jak również z przyszłą infrastrukturą techniczną umieszczoną w przedmiotowej działce, a mającą na celu przyłączenie do poszczególnych posesji różnych mediów.

2. Projektowana linia zostanie umieszona na głębokości 3,5 m od powierzchni.

3. Po zakończeniu budowy i załączeniu linii 110 kV, na koszt i staraniem A S.A. zostaną przeprowadzone pomiary oddziaływania linii 110 kV w zakresie emisji pola elektroenergetycznego. W przypadku przekroczenia dopuszczalnych wartości, linia zostanie przebudowana.

4. Trasa linii kablowej 110 kV zostanie odsunięta w miarę możliwości od granicy działki o min. 2,5 m.

Następnie, 5 lipca 2018 r., doszło do spotkania pomiędzy współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, a inwestorem. Podczas spotkania ustalono, że współwłaściciele nieruchomości wyrażą zgodę na lokalizację linii elektroenergetycznej 110 kV na działce [...] w obr. R. pod warunkiem wypłaty wynagrodzenia z tytułu udostępnienia nieruchomości pod budowę linii elektroenergetycznej 110 kV oraz ustanowienia służebności przesyłu w wysokości 210 000 zł. Kwota ta stanowić będzie rekompensatę kosztów wybudowania linii w pasie drogowym ulicy B oraz koszty budowy sieci i przyłączy wodociągowego i kanalizacyjnego, oświetlenia ulicznego i utwardzenia drogi, na które Urząd Gminy nie wyraził zgody, a które ponieść muszą współwłaściciele działki [...]. Ponadto właściciele nieruchomości zawnioskowali o pilne zrealizowanie przez A S.A. inwestycji związanej ze skablowaniem linii SN w pasie drogowym ulicy C w R. Właściciele nieruchomości podtrzymali również pozostałe warunki udostępniania uzgodnione podczas spotkania z 11 kwietnia 2018 r.

W odpowiedzi na stanowisko współwłaścicieli działki [...] w obrębie R. gm. A., inwestor A S.A., pismem z 24 stycznia 2019 r., zwrócił się ponownie z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie części przedmiotowej nieruchomości oraz docelowo zawarcie umowy w sprawie ustanowienia służebności przesyłu na przedmiotowej nieruchomości. Inwestor, poinformował, że trasa planowanej inwestycji przebiegać będzie wzdłuż działki drogowej nr [...] w R., zajmując pas technologiczny o pow. 1276 m2. Inwestycja zostanie zrealizowana w technologii podziemnej, w pasie technologicznym o szerokości 3 m, po 1,5 metra od osi linii (linia jednotorowa), zostanie ona umieszona na głębokości do 3,5 m i zrealizowana w technologii przewiertu sterowanego, bez ingerencji w nawierzchnię drogi. Jednocześnie zaproponowana przez inwestora kwota z tytułu udostępnienia nieruchomości i ustanowienia służebności przesyłu dla pasa technologicznego o szerokości 3 m o łącznej powierzchni 1276 m2 wyniosła 44800,00 zł, płatna stosownie do wielkości udziałów we współwłasności. Inwestor podkreślił, że kwota ta stanowi wartość rynkową prawa służebności przesyłu. Wyjaśnił też, że kwota 210000 zł, przedstawiona na spotkaniu 5 lipca 2018 r., w ocenie inwestora znacznie przekracza wartość rynkową nieruchomości dla potrzeb ustalenia wynagrodzenia z tytułu udostępnienia nieruchomości.

Pismem z 21 marca 2019 r., Ł.K., M. S. oraz J. i P.W. uwarunkowali wyrażenie zgody na realizację inwestycji budowy linii energetycznej 110 kV od wypłaty odszkodowania w wysokości 90000,00 zł, w równym podziale na 3 części, tj. po 30 tyś. zł dla Ł. K., M.S. oraz J. i P. W. Powtórzono również postulat w zakresie lokalizacja kabla na głębokości 3,5 m, odsunięcia kabla 2,5 metra od granicy działek oraz zapewnienia o niezwiększeniu przesyłu energii eklektycznej. Podniesiono również, że w przypadku uszkodzenia jezdni podczas realizacji inwestycji po jej zakończeniu na uszkodzonym odcinku drogi [...] wykonane zostanie utwardzenie nawierzchni gruntowej kamieniem/tłuczniem drogowym na głębokości 30 cm.

W odpowiedzi na ww. propozycje współwłaścicieli przedmiotowej działki A S.A., pismem z 31 maja 2019 r., poinformowała, że akceptuje wnioski strony w zakresie umiejscowienia kabla, niezwiększania przesyłu oraz naprawy uszkodzonej nawierzchni, jednocześnie podtrzymała swoją propozycję wypłaty kwoty 44800,00 zł i ustanowienia służebności przesyłu dla pasa technologicznego o szerokości 3 m, o łącznej powierzchni 1276 m2, płatnej stosownie do wielkości udziałów we współwłasności z tytułu udostępniania nieruchomości.

Na podstawie powyższych okoliczności Wojewoda stwierdził, że w wyniku prowadzonych rozmów doszło do przedstawienia sobie przez strony warunków, które były dla nich wzajemnie nie do przyjęcia. Uznano zatem, że złożenie wniosku o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zostało poprzedzone etapem nieskutecznych negocjacji.

Biorąc powyższe pod uwagę, organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki umożliwiające ograniczenie sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w Ł., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie R. gm. A..

Niemniej jednak, zdaniem organu II instancji, decyzja organu I instancji w zakresie określenia obszaru ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości była nieprecyzyjna. Zakres ograniczenia w decyzji administracyjnej prawa własności musi być ściśle określony. Decyzja powinna wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu miejscowego. Organ I instancji w rozstrzygnięciu swojej decyzji nie wskazał obszaru pasa technologicznego. Integralną częścią tej decyzji jest załącznik graficzny, na którym wskazano przebieg inwestycji przez przedmiotową nieruchomość oraz powierzchnię pasa technologicznego. Zdaniem organu odwoławczego, wielkość ta winna znaleźć się w rozstrzygnięciu decyzji organu I instancji. Wydanie decyzji o ograniczeniu prawa, na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., wiąże się z odpowiednim wpisem do księgi wieczystej. Zgodnie bowiem z art. 124 ust. 7 u.g.n. decyzja ostateczna, o której mowa w ust. 1, stanowi podstawę do dokonania wpisu w księdze wieczystej. Dlatego też rozstrzygnięcie decyzji powinno, w sposób nie budzący wątpliwości, wskazywać obszary trwałego zajęcia nieruchomości.

Tym samym Wojewoda uznał, że należało uchylić decyzję organu I instancji w zakresie pkt 1 i na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w związku z art. 124 ust. 1-7 u.g.n., orzec o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości położonej w gminie A., w obrębie R., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] uregulowanej w KW Nr [...] poprzez udzielenie A S.A. zezwolenia na założenie i przeprowadzenie na ww. działce jednotorowej podziemnej linii elektroenergetycznej WN 110 kV, realizowanej w ramach przedsięwzięcia pn. "Domknięcie [...] Ringu Elektroenergetycznego. Budowa Kablowej linii elektroenergetycznej 110 KV" w graniach określonych w załączniku graficznym, stanowiącym integralną część decyzji. Obszar niezbędny do zajęcia na stałe na działce [...] wynosi 1276 m2, w pasie gruntu o szerokości 3 metry, po 1,5 metra na każdą stronę od osi jednotorowej podziemnej linii elektroenergetycznej WN 110 kV.

Organ II instancji podkreślił, że zakres ograniczenia ustanowionego niniejszą decyzją pokrywa się z powierzchnią wskazaną w załączniku graficznym decyzji organu I instancji. Nie został zatem naruszony przez organ odwoławczy zakaz orzekania na niekorzyść strony odwołującej się. Ponadto zaznaczono, że analiza akt sprawy oraz zaskarżonej decyzji nie wykazała, by zarzut naruszenia przez Starostę [...] art. 7, art. 11 oraz 80 Kodeksu postępowania administracyjnego był zasadny.

Na koniec Wojewoda wskazał, że zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n. na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po przeprowadzeniu linii elektroenergetycznej. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Z regulacji tej wynika zatem jednoznacznie, że odszkodowanie w tym zakresie może być przyznane dopiero po zakończeniu na nieruchomości prac, związanych z realizacją inwestycji. Zgodnie z art. 128 ust. 4 odszkodowanie przysługuje za powstałe szkody, powinno ono odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Na ostateczną decyzję Wojewody [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła M. S., zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

– art. 124 ust. 1 w zw. z art. 112 ust. 3 u.g.n., polegające na wydaniu decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości w sytuacji, w której ograniczenie korzystania z nieruchomości będzie dla odwołującej zbyt uciążliwe, a cel publiczny może zostać zrealizowany w inny sposób niż w sposób opisany w decyzji;

2. naruszenie przepisów postępowania, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. polegające na uchylaniu się przez organ od obowiązku zebrania i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego w sposób pozwalający na wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w zakresie:

– ustalenia sposobu zakresu uciążliwości planowanej inwestycji dla właścicielki nieruchomości, w tym bezpieczeństwa osób zamieszkujących nieruchomość, a to w związku z brakiem zweryfikowania prawdziwości twierdzeń o rzekomym braku kolizji współwystępowania sieci gazowej oraz podziemnej linii elektroenergetycznej, pominięciem faktu, że przez nieruchomość, będącą przedmiotem decyzji, biegną rury, będące elementem sieci gazowej, co ma kolosalne znaczenie dla mieszkańców rzeczonej nieruchomości;

– braku dokonania analizy możliwości realizacji celu publicznego w inny sposób niż poprzez ograniczenie praw do nieruchomości;

a) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie przez organ granic swobodnej oceny dowodów, która w niniejszej sprawie przybrała cechy oceny dowolnej w szczególności poprzez uznanie, że planowana inwestycja jest bezpieczna dla właściciela nieruchomości, nie można jej wykonać w sposób mniej uciążliwy dla właściciela;

b) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwianiu niniejszej sprawy, co znajduje swe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zwłaszcza w zakresie powierzchownej analizy uciążliwości planowanej inwestycji dla właścicieli nieruchomości oraz nieuwzględnienia możliwości realizacji celu publicznego w inny sposób, który byłby mniej uciążliwy.

Mając na uwadze powyższe pełnomocnik skarżącej wniosła o uwzględnienie wniesionej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że jak wynika ze skarżonej decyzji właściciel nieruchomości, w trakcie prowadzenia robót budowlanych obowiązany będzie powstrzymać się od jakichkolwiek działań na nieruchomości, które mogłyby wpływać na podejmowane prace inwestora. Co więcej, musi się również powstrzymać od sadzenia w wyznaczonym obszarze określonego rodzaju drzew i krzewów. Powyższe ograniczenia należy ocenić jako daleko idące i w znacznym stopniu ograniczające swobodę realizowania przysługującego skarżącej prawa własności.

Następnie pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że ograniczenie praw do nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n. następuje w drodze decyzji administracyjnej, w której zakres ograniczenia prawa własności musi być ściśle określony. Decyzja musi więc wskazywać jednoznacznie przebieg inwestycji przez nieruchomość oraz zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które z kolei nastąpić może tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji. Dokonana przez organ odwoławczy zmiana skarżonej decyzji, która wskazuje jedynie szerokość pasa objętego ograniczeniem nie jest wystarczająca ani precyzyjna. Skarżąca bowiem nadal nie wie, w którym miejscu będzie przebiegał wspomniany obszar, ani też kiedy i jak długo będą przeprowadzane prace budowlane, co w najistotniejszy sposób wpłynie na możliwość korzystania z nieruchomości w niezakłócony sposób. Wobec tak istotnych niedomówień nie sposób zgodzić się ze skarżoną decyzją. Z samej treści zaskarżonej decyzji nie wynika precyzyjnie, jakiej części dokładnie dotyczy inwestycja.

M. S. powinna również dokładnie wiedzieć, w jaki sposób organ zamierza ograniczyć jej prawo, jak będzie przebiegać ewentualna inwestycja, na czym będzie polegać. Zaskarżona decyzja przede wszystkim odwołuje się do dokumentów, które nawet nie zostały do niej załączone. Również i w tym zakresie zaskarżona decyzja jest rażąco nieprecyzyjna.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej kluczowy w tej sprawie pozostaje jednak, z punktu widzenia uzasadnionego interesu właściciela nieruchomości, wymóg aby przebieg planowanej inwestycji był dla jego nieruchomości jak najmniej uciążliwy, a zakres ingerencji inwestora w prawa właściciela nieruchomości sprowadzony do niezbędnego minimum. Z tego względu decyzja musi wskazywać jednoznacznie zarówno przebieg inwestycji przez nieruchomość, jak i zakres uszczuplenia władztwa właściciela (użytkownika wieczystego), i to tylko w zakresie niezbędnym do wykonania danej inwestycji oraz zgodnie z warunkami wynikającymi z planu zagospodarowania przestrzennego. Samo zaś odwołanie się w decyzji do planu miejscowego jest niewystarczające.

Pełnomocnik skarżącej zarzucił, że organ w żadnym zakresie nie przeprowadził postępowania, które weryfikowałoby uciążliwość obciążenia nieruchomości dla skarżącej, ani proporcjonalności tego ograniczenia względem potencjalnych korzyści dla interesu publicznego. Organ od razu, przekraczając swobodną ocenę, przyjął, że planowana inwestycja jest zgodna z interesem publicznym (czego strona skarżąca de facto nie neguje) - jednocześnie jednak nie dokonał żadnej analizy w zakresie uciążliwości dla obciążonych nieruchomości. Organ nie podjął również żadnych kroków (choć strona proponowała inne rozwiązania), by znaleźć sposób zapewniający jednocześnie zaspokojenie interesu publicznego, które jednakże nie wiązałoby się z ingerencją we własność prywatną.

Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że organ przed wydaniem decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości obowiązany jest dokonać analizy jak najmniejszej uciążliwości dla właściciela nieruchomości. Musi to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, a brak pełnego wyjaśnienia tej kwestii w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. Analiza tej uciążliwości dokonywana w postępowaniu o wydanie zezwolenia określonego w art. 124 ust. 1 u.g.n. nie może wykraczać poza uregulowania art. 112 ust. 3 oraz art. 124 u.g.n.

Jednakże organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie zawsze może się ograniczyć do badania jedynie tego, czy zakładanie i prawidłowe przeprowadzenie na nieruchomości określonych ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń jest inwestycją spełniającą przesłanki inwestycji celu publicznego oraz czy planowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości następuje zgodnie z planem miejscowym (decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego). Obowiązany jest bowiem dokonać na podstawie art. 7 k.p.a. wyważenia interesu indywidualnego i interesu społecznego w odniesieniu do wnioskowanego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości związanego z inwestycją.

Według pełnomocnika skarżącej spełnienie takich przesłanek jak: istnienie celu publicznego i brak zgody właściciela nieruchomości na wykorzystanie nieruchomości w celu jej realizacji, nie jest wystarczające dla wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z części nieruchomości. Skarżąca zamieszkuje nieruchomość objętą decyzją. Nie sposób sobie wyobrazić faktyczne ograniczenie jej władztwa nad nieruchomością. Jednak co istotne, a co konsekwentnie pomijają organy administracji, przez nieruchomość objętą decyzją, przebiega część sieci gazowej, która nie została w żaden sposób zaznaczona na mapie, którą posługuje się inwestor oraz organ, a która jest oznaczona na mapie do celów lokalizacyjnych.

W ocenie pełnomocnika skarżącej nie sposób również zgodzić się z argumentacją podniesioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji, jakoby odszkodowanie przysługujące stronie za powstałe w związku z prowadzonymi pracami budowlanymi szkody można było ustalić dopiero po ich powstaniu. W rzeczywistości przecież samo obciążenie nieruchomości i wpisanie tego obciążenia do księgi wieczystej znacząco obniża wartość rynkową nieruchomości, a także zmniejsza atrakcyjność dla potencjalnych nabywców. Kwestii tej organ w ogóle nie wziął pod uwagę, chociaż ma ona bezpośredni wpływ na sytuację skarżącej, a szkoda już powstała.

Pełnomocnik skarżącej wyraził swoje obawy co do zachowania bezpieczeństwa przy wykonywaniu robót budowlanych w ramach zaskarżonej decyzji oraz podniósł, że organ nie wyjaśnił, dlaczego inwestycja nie może być zrealizowana w innym miejscu, np. przy ul. [...], co nie będzie wymagało ingerencji w prawo własności i utrudnień w codziennym życiu odwołującej.

W kwestii przeprowadzonych rokowań pełnomocnik skarżącej wyjaśnił, że w niniejszej sprawie co prawda skarżąca podjęła próby negocjacji, wskazując swoje warunki, próbując pójść na kompromis, m.in. znacząco zmniejszając kwotę oczekiwanego odszkodowania, to inwestor jednak nie był otwarty na jakiekolwiek negocjacje i próby porozumienia się z właścicielami nieruchomości, zgadzając się jedynie na takie ustępstwa, które nie były dla niego uciążliwe. Trudno więc mówić tu o prawdziwych rokowaniach.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z 1 marca 2021 r. pełnomocnik uczestniczki postępowania A S.A. w L. Oddział w Ł. wniósł o oddalenie skargi podnosząc, że

przebieg spornej kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV był wynikiem wieloletnich uzgodnień instytucjonalnych, a także z właścicielami prywatnych nieruchomości położonych wzdłuż trasy linii elektroenergetycznej. Aby minimalizować uciążliwość inwestycji na działkach o przeznaczeniu budowlanym, wykorzystując układ sieci drogowej w miejscowości R., inwestor postanowił o zlokalizowaniu linii w pasach dróg dojazdowych wewnętrznych. Przebieg taki uzyskał przychylność władz gminy i został usankcjonowany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Procedura uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na przedmiotowym odcinku trwała ponad 5 lat i zakończyła się przyjęciem przez Radę Miejską w A. uchwały nr [...] z 27 września 2018 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy A.. Realizacja kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV na działce [...] w obrębie R. gm. A. stanowi część ustaleń planu. Zmiana przebiegu linii elektroenergetycznej wymagałaby wszczęcia procedury zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy A. przyjętego uchwałą nr [...] z 28 listopada 2013 r., gdzie trasa linii elektroenergetycznej 110 kV stanowi ustalenia w zakresie kierunków zmian w zagospodarowaniu przestrzennym obszaru gminy. W związku z obowiązującymi uwarunkowaniami planistycznymi zarówno na terenie Gminy A., jak i miasta Ł. nie można dowolnie lokalizować linii energetycznej w przestrzeni publicznej np. w pasie drogowym ulicy [...], jak zaproponowała strona skarżąca.

Dalej pełnomocnik uczestniczki postępowania wskazał, że inwestor prowadził uzgodnienia ze współwłaścicielami nieruchomości - ul. B w R. już na etapie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Inwestor spełnił większość oczekiwań właścicieli działki [...], które mieściły się w gestii A S.A. - dotyczące m.in. zapewnienia uzbrojenia działek ew. 269/7 i 269/6 w skrzynki przyłączeniowe energii elektrycznej, głębokości posadowienia kabla oraz pomiarów oddziaływania kablowej linii 110 kV w zakresie emisji pola elektromagnetycznego po jej wybudowaniu. Projekt kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV uwzględniał również istniejącą oraz projektowaną infrastrukturę techniczną w pasie drogowym ulicy B w R. W szczególności projekt linii elektroenergetycznej 110 kV uwzględniał przebieg sieci gazowej w ulicy B, który naniesiony został na mapę (zarówno istniejący jak i projektowany uzgodniony przez Starostę [...]), zgodnie z normą SEP-E-004 Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe). Po analizie dokumentacji geodezyjnej udostępnionej przez PODGiK stwierdzono, że możliwe jest posadowienie linii elektroenergetycznej w pasie drogowym ul. B w sposób niekolidujący z obecną oraz przyszłą infrastrukturą techniczną.

Obowiązujące normy techniczne (m.in. norma SEP-E-004 Elektroenergetyczne i sygnalizacyjne linie kablowe. Projektowanie i budowa) dopuszczają możliwość krzyżowania kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV z rurociągami wodociągowymi, ściekowymi, cieplnymi gazowymi z gazami niepalnymi oraz z gazami i cieczami palnymi, a także z innymi podziemnymi liniami elektroenergetycznymi. Odległości pionowe na skrzyżowaniach ustalane są odrębnie dla każdej sieci, w przypadku gdy odległości te nie mogą zostać zachowane dopuszcza się zastosowanie osłon otaczających kabel. W niniejszym projekcie linia elektroenergetyczna zostanie zrealizowana w rurze osłonowej, co zapewni bezpieczeństwo w przypadku potencjalnych kolizji. Brak jest więc przeszkód technicznych realizacji również przyłączy indywidualnych z sieci do poszczególnych posesji.

Pełnomocnik uczestniczki podkreślił, że powyższe informacje były wielokrotnie przekazywane współwłaścicielom nieruchomości na etapie rokowań. Na ich prośbę została sporządzona przez projektanta symulacja przebiegu linii elektroenergetycznej 110 kV oraz istniejących i przyszłych sieci i urządzeń infrastruktury technicznej w pasie ul. B, z których wynika, że jest możliwe bezkolizyjne posadowienie wszystkich sieci i przyłączy, nawet przy standardowych założeniach projektowych. Projekt ten znajduje się w aktach sprawy, jako załącznik do wniosku. Na wniosek współwłaścicieli nieruchomości Inwestor wyraził również zgodę na poprowadzenie linii na powyższym odcinku na niestandardowej głębokości - 3,5 m w technologii przewiertu sterowanego bez ingerencji w nawierzchnię drogi, co powoduje brak jakiejkolwiek potencjalnej kolizji z infrastrukturą. Infrastruktura techniczna, zgodnie z przepisami prawa i obowiązującymi normami układana jest zwykle na głębokości 0,5 -2 m w zależności od rodzaju i przekroju.

Pełnomocnik uczestniczki postępowania dodał, że w ocenie uczestniczki postępowania lokalizacja linii elektroenergetycznej w pasie drogowym jest rozwiązaniem optymalnym umożliwiającym poprowadzenie linii w pasach dróg publicznych dojazdowych o paramentach wystarczających na poprowadzenie dodatkowo niezbędnej infrastruktury technicznej obsługującej działki. Rozwiązanie to jest ekonomiczne z punktu widzenia zmniejszenia wartości nieruchomości na których posadowiona zostanie linia 110 kV, które stanowiły i stanowić będą lokalne powiązania komunikacyjne. Lokalizacja inwestycji w pasie drogowym jest zasadna również z powodu zminimalizowania uciążliwości inwestycji na etapie budowy, jak i eksploatacji linii 110 kV. Z uwagi na liczne odstępstwa zaproponowane właścicielom nieruchomości dotyczące zarówno kosztowniejszej dla inwestora technologii realizacji inwestycji, jak i wysokości wynagrodzenia proponowanego na poziomie cen rynkowych, nie można mówić o pozorności prowadzonych rokowań.

Z kolei w piśmie z 11 marca 2021 r. uczestniczka postępowania J.W. przyłączyła się do strony skarżącej, zgadzając się z argumentacją podnoszoną przez skarżącą M.S. w skardze i w związku z tym wniosła o uwzględnienie wniesionej przez M.S. skargi i uchylenie wyżej wymienionej decyzji w całości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) - dalej przywoływanej jako: "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz analizując dokumenty zawarte w aktach administracyjnych, Sąd nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień, które musiałyby skutkować wyeliminowaniem z obrotu prawnego kwestionowanych rozstrzygnięć.

W ocenie Sądu, organy prowadzące kontrolowane postępowanie wypełniły zawarty w art. 7 k.p.a. nakaz dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz określony w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ponadto organy obu instancji wypełniły obowiązki wynikające z art. 80 k.p.a. Stwierdzić także należy, że uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Organy w sposób wystarczający wskazały fakty, które uznały za udowodnione, dowody na których się oparły oraz przyczyny, z powodu których nie uwzględniły stanowiska strony skarżącej. Jednocześnie w sposób wystarczający wyjaśniły podstawę prawną decyzji oraz przytoczyły przepisy prawa, mające zastosowanie w okolicznościach sprawy. Fakt, że strona skarżąca odmienne ocenia dowody zgromadzone w sprawie i w konsekwencji wyciąga z nich odmienne wnioski nie oznacza, że wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest wadliwe. Wręcz przeciwnie organy podjęły niezbędne czynności do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wydały trafne rozstrzygnięcie, prawidłowo dokonując subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie, przy czym błędy organu I instancji w tym zakresie zostały skorygowane przez organ odwoławczy.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 124 ust. 1 z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 65 ze zm.) – powoływanej także jako: "u.g.n.". Zgodnie z tym przepisem, starosta wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej może w drodze decyzji ograniczyć sposób korzystania z nieruchomości poprzez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje – jak stanowi cytowany przepis – zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Z powyższego przepisu wynikają następujące przesłanki uzasadniające decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości:

– uzasadniona miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego potrzeba przeprowadzenia przez daną nieruchomość inwestycji liniowej celu publicznego, służącej przesyłaniu lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, łączności publicznej i sygnalizacji wraz z niezbędnymi do korzystania z tych przewodów i urządzeń obiektów;

– brak zgody właściciela nieruchomości na przeprowadzenie przez jego nieruchomość opisanej inwestycji.

Stosownie zaś do treści art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przeprowadzenia inwestycji celu publicznego opisanej w ust. 1 powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie, która zobowiązana jest dołączyć do wniosku dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości uregulowana w art. 124 ust. 1 u.g.n. ma wyjątkowy charakter z uwagi na to, że dotyczy ograniczenia uprawnień właścicielskich, przeznaczenia prywatnej własności dla realizacji celu publicznego, którego konieczność realizacji i konkretny sposób tej realizacji wynika z określonych przepisów (miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego) lub decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz którego osiągnięcie stało się niemożliwe w drodze ugody z właścicielem nieruchomości (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 10 lutego 2015 roku, sygn. II SA/Bk 1098/14; wszystkie powołane orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl oraz E. Bończak – Kucharczyk, Komentarz do art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Lex).

Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, materiał dowodowy zawarty w aktach administracyjnych uprawniał do twierdzenia, że spełnione zostały wszystkie wymienione wyżej ustawowe przesłanki pozwalające na decyzyjne ograniczenie sposobu korzystania z działki skarżącej.

Przede wszystkim podkreślenia wymaga to, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości dla przedmiotowej spornej inwestycji zostało przewidziane w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Planowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – uchwała nr [...] Rady Miejskiej w A. z 27 września 2018 r., ogłoszona w Dz. Urz. Woj. [...] z 19 października 2018 r., poz. [...].

Z dołączonego wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że oznaczona graficznie na rysunku planu lokalizacja kablowej sieci elektroenergetycznej 110 kV wraz z pasem technologicznym, z zastrzeżeniem określonym w § 8 pkt 1, jest oznaczeniem obowiązującym (§ 6 ust. 1 pkt 4 planu). Natomiast z ww. § 8 pkt 1 planu wynika, że dla całego obszaru objętego planem ustala się przebieg linii elektroenergetycznej 110 kV wraz z pasem technologicznym o szerokości 3,0 m, powiększony na terenach oznaczonych na rysunku planu A symbolami 1.ZL i 2.ZL oraz na rysunku planu B symbolami 1.ZL, 2.ZL, 3.ZL – do 8,0 m na okres realizacji inwestycji. Dopuszcza się odcinkową zmianę przebiegu ww. linii kablowej wynikającą z uwarunkowań technicznych bądź prawnych, pod warunkiem lokalizacji całości linii w granicach objętych ustaleniami planu. Z kolei, jak wynika z § 12 planu na terenach dróg wymienionych w § 11 (w tym 1.KDD, KDW i KDL) za zgodną z planem uznaje się lokalizację urządzeń sieciowych infrastruktury technicznej.

Z wyrysu planu wynika, że działka o nr ewid. [...], obręb R., położona jest w jednostkach: 1.KDD o przeznaczeniu: tereny dróg publicznych klasy dojazdowej; KDW o przeznaczeniu: teren drogi wewnętrznej; KDL o przeznaczeniu: teren drogi publicznej klasy lokalnej. Przez tą działkę przebiega oś kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV wraz z pasem technologicznym o szerokości 3,0 m.

Po analizie wypisu oraz wyrysu omawianego planu miejscowego stwierdzić jednoznacznie należy, że przebieg spornej kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV jest zgodny z ustaleniami planu. Nie ulega również wątpliwości, że cel, dla którego inwestor wystąpił z wnioskiem o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej jest celem publicznym. Jak wynika ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów, w tym z mapy stanowiącej załącznik do decyzji organu I instancji, obrazującej przebieg linii przez działkę skrzącej) usytuowanie kwestionowanego odcinka sieci elektroenergetycznej nie odbiega od usytuowania tej linii w planie miejscowym – na każdym odcinku jest to pas technologiczny o szerokości 3,0 m, a przebieg przez działkę skarżącej stanowi integralną część linii elektroenergetycznej. Nadto pas technologiczny, o którym wyżej mowa w całości mieści się w granicach działki nr [...].

Spełniony został również warunek poprzedzenia wydania decyzji rokowaniami ze skarżącą, zmierzającymi do uzyskania jej zgody na poprowadzenie linii elektroenergetycznej. Celem ustanowionego w art. 124 ust. 3 u.g.n. obowiązku przeprowadzenia rokowań jest umożliwienie konsensualnego załatwienia sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażone zostało stanowisko, że w sytuacji, gdy właściciel nie odpowiedział na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażeniu zgody albo strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia, rokowania należy uznać za bezskuteczne (por. wyrok WSA w Białymstoku z 12 lutego 2013 roku, sygn. II SA/Bk 692/12; wyrok WSA w Lublinie z 30 czerwca 2011 roku, sygn. II SA/Lu 301/11 – orzeczenie dostępne w CBOSA). Podzielając w całości powyższe stanowisko Sąd pragnie dodać, że przepis art. 124 u.g.n. nie określa ani formy rokowań, ani sposobu ich dokumentowania, jak też nie określa wiążąco momentu, w którym przesądzone zostaje, iż rokowania należy uznać za nieprzynoszące skutku w postaci porozumienia stron. Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że inwestor prowadził ze współwłaścicielami działki nr [...] rokowania w zakresie dobrowolnego udostępnienia nieruchomości, w celu wykonania zadania polegającego na budowie spornej linii energetycznej. Wielokrotnie współwłaściciele działki nr [...] przedstawiali inwestorowi swoje warunki, a inwestor był skłonny uwzględnić większość z nich. Zasadniczym powodem przerwania rokowań był brak osiągnięcia konsensusu w zakresie ustalenia kwoty odszkodowania, co potwierdza załączona do akt dokumentacja.

W świetle zebranego materiału dowodowego niewątpliwie wynika, że podejmowane były przez inwestora próby polubownego określenia warunków ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącej w celu wybudowania linii energetycznej. Zakończyły się one jednakże niepowodzeniem. Nie dostrzegając szans na zawarcie porozumienia ze skarżącą i pozostałymi współwłaścicielami działki nr [...] inwestor prawidłowo zdecydował się złożyć wniosek o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości.

Odnosząc się natomiast do podniesionych w skardze zarzutów, a koncentrujących się wokół nadmiernej uciążliwości orzeczonego ograniczenia prawa własności nieruchomości względem jej właścicieli podkreślić należy, że w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że organ wydający decyzję na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. obowiązany jest również dokonać na podstawie art. 7 k.p.a. wyważenia interesu indywidualnego i interesu społecznego w odniesieniu do wnioskowanego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości związanego z inwestycją. W postępowaniu o wydanie zezwolenia określonego w art. 124 ust. 1 u.g.n. należy zatem badać uciążliwości orzekanego ograniczenia dla właściciela nieruchomości. Jednak analiza tej uciążliwości nie może wykraczać poza uregulowania art. 112 ust. 3 oraz art. 124 u.g.n.

W ocenie Sądu organy w wystarczającym stopniu dokonały wyważenia indywidualnego interesu współwłaścicieli działki nr [...] i interesu społecznego w odniesieniu do planowanej budowy spornej kablowej linii energetycznej. Trzeba bowiem mieć na uwadze to, że realizacja spornej inwestycji ma co prawda mieć miejsce na gruntach prywatnych, ale nie można tracić z pola widzenia faktu, że ww. działka stanowi wewnętrzną drogę dojazdową. Powszechnym jest natomiast umieszczanie tego typu inwestycji w pasach drogowych, aby z jednej strony zminimalizować wiążące się z tym uciążliwości (gdyby takowe miały powstać na działkach o przeznaczeniu budowlanym), z drugiej strony ułatwia to potencjalnym użytkownikom (mieszkańcom danej ulicy) przyłączenie się do takiej sieci. Tym samym zgodzić się należy z twierdzeniem, że wskazany we wniosku sposób przeprowadzenia inwestycji (skablowanie linii w gruncie) jawi się jako najmniej uciążliwy dla właścicieli tych gruntów, zarówno na etapie budowy jak i eksploatacji linii 110 kV. Nadto realizacja spornej inwestycji nie uniemożliwi zagospodarowania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem – działka nr [...] nadal pozostanie działką drogową.

Niezrozumiałe są natomiast w tej sytuacji argumenty skarżącej, że planowana inwestycja ogranicza w znacznym stopniu przysługującej jej prawo własności nieruchomości polegające m.in. na powstrzymaniu się od sadzenia w wyznaczonym obszarze określonego rodzaju drzew i krzewów skoro działka, o której mowa jest działką drogową i w ten sposób jest użytkowana. Trudno jest bowiem wyobrazić sobie, że skarżąca na lokalnej ulicy będzie sadziła drzewa lub krzewy.

Nie można przy tym pominąć również okoliczności, że o wykorzystaniu układu sieci drogowej pod lokalizację linii energetycznej przesądził plan miejscowy, którego procedura uchwalenia (zmiany dotychczasowego planu) na przedmiotowym odcinku trwała kilka lat. Realizacja kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV na działce [...] w obrębie R. gm. A. stanowi zatem element ustaleń planu. Zmiana przebiegu linii elektroenergetycznej wymagałaby wszczęcia procedury ponownej zmiany obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy A., gdzie trasa linii elektroenergetycznej 110 kV stanowi ustalenia w zakresie kierunków zmian w zagospodarowaniu przestrzennym obszaru gminy. Jak wynika również z wyjaśnień inwestora w związku z obowiązującymi uwarunkowaniami planistycznymi zarówno na terenie Gminy A., jak i miasta Ł. nie można dowolnie lokalizować linii energetycznej w przestrzeni publicznej np. w pasie drogowym ulicy [...], jak wskazuje na to strona skarżąca.

Tym samym stwierdzić należy, że sporna inwestycja nie może być zrealizowana w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, w tym nieruchomości należącej do skarżącej. Z kolei brak wyrażenia zgody na realizację kablowej linii energetycznej 110 kV uniemożliwi realizację celu publicznego o zasięgu ponadlokalnym - "Domknięcie [...] Ringu Elektroenergetycznego. Budowa kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV." - i będzie zagrażać bezpieczeństwu energetycznemu regionu, a więc interes społeczny będzie zagrożony.

W tym miejscu warto również podkreślić, że przy wydawaniu zezwolenia w trybie art. 124 u.g.n. organ nie bada celowości samej inwestycji, jak również nie może odmiennie określić jego przebiegu, ten bowiem element wynika z planu miejscowego lub decyzji o lokalizacji celu publicznego, których postanowienia są wiążące tak dla inwestora, jak i rozpoznających wniosek organów, wobec czego w trybie art. 124 u.g.n. starosta nie ma prawa do ingerencji w tym zakresie (por. wyrok WSA w Gdańsku z 5 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 721/20 – dostępny w CBOSA).

Wreszcie wskazać należy, że z ustaleń organu jednoznacznie wynika, że realizacja kablowej linii energetycznej nie spowoduje kolizji z już istniejącą infrastrukturą techniczną – siecią gazową – zlokalizowaną w pasie drogowym ulicy B. Nadto jak wyjaśnił pełnomocnik inwestora obowiązujące normy techniczne dopuszczają możliwość krzyżowania kablowej linii elektroenergetycznej 110 kV z rurociągami wodociągowymi, ściekowymi, cieplnymi gazowymi z gazami niepalnymi oraz z gazami i cieczami palnymi, a także z innymi podziemnymi liniami elektroenergetycznymi. Odległości pionowe na skrzyżowaniach ustalane są odrębnie dla każdej sieci, w przypadku gdy odległości te nie mogą zostać zachowane dopuszcza się zastosowanie osłon otaczających kabel. W niniejszym projekcie linia elektroenergetyczna zostanie zrealizowana w rurze osłonowej, co zapewni bezpieczeństwo w przypadku potencjalnych kolizji. Brak jest więc przeszkód technicznych realizacji również przyłączy indywidualnych z sieci do poszczególnych posesji. Nadto na wniosek współwłaścicieli działki nr ewid. [...] inwestor wyraził również zgodę na poprowadzenie linii na powyższym odcinku na niestandardowej głębokości - 3,5 m w technologii przewiertu sterowanego bez ingerencji w nawierzchnię drogi, co powoduje brak jakiejkolwiek potencjalnej kolizji z infrastrukturą.

Za bezzasadny uznać należy zarzut nieprecyzyjności zaskarżonej decyzji w zakresie określania pasa objętego ograniczaniem, albowiem decyzja Wojewody [...]ego w precyzyjny sposób wskazuje, że obszar niezbędny do zajęcia na stałe na działce [...] wynosi 1276 mkw, w pasie gruntu o szerokości 3 metry, po 1,5 metra na każdą stronę od osi jednotorowej podziemnej linii elektroenergetycznej WN 110 kV.

Na koniec wskazać, że przedmiotem postępowania administracyjnego w niniejszej było wyłącznie udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie przez działkę nr [...] inwestycji elektroenergetycznej, a nie ustalenie odszkodowania za szkody wyrządzone podczas realizacji inwestycji. Starosta wydający decyzję w sprawie o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. nie ustala od razu odszkodowania, gdyż na jednostce organizacyjnej, która otrzymała zezwolenie na dokonanie określonych czynności ciąży, stosownie do ust. 4 powołanego artykułu, obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności, czy znaczne koszty, to wtedy służy odszkodowanie z art. 128 ust. 4 u.g.n. (por. wyrok NSA z 5 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1389/06 – dostępny w CBOSA).

Innymi słowy, zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n. to na inwestorze ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po przeprowadzeniu linii elektroenergetycznej. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 u.g.n. Z regulacji tej wynika zatem jednoznacznie, że odszkodowanie w tym zakresie może być przyznane dopiero po zakończeniu na nieruchomości prac, związanych z realizacją inwestycji.

Stosownie natomiast do art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje za powstałe szkody, powinno ono odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Odszkodowanie przyznawane na podstawie art. 128 ust. 4 u.g.n. obejmuje zatem: wartość rzeczywistych szkód powstałych na nieruchomości objętej ograniczeniem w korzystaniu z niej - w rozumieniu art. 124 u.g.n. oraz zmniejszenie się wartości takiej nieruchomości spowodowane trwałym ograniczeniem w sposobie korzystania z niej i zmiany jej dotychczasowej przydatności użytkowej (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 616/19 – orzeczenie dostępne w CBOSA).

Pamiętać jednak trzeba, że uszczerbek majątkowy (szkoda), jakiego doznaje właściciel na skutek ograniczenia jego prawa własności w trybie art. 124 u.g.n., jest wynikiem legalnego działania administracji, co w sposób oczywisty różni omawiane odszkodowanie od odszkodowania funkcjonującego w prawie cywilnym (por. wyrok NSA z 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2614/19 – dostępny w CBOSA).

Sprawa została rozpoznana na w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, stosownie do art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

dc