Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 128/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 217
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Tomasz Świetlikowski, Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z/s w S. na czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od negatywnego wyniku oceny merytorycznej projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem Dyrektora Instytucji Pośredniczącej Aglomeracji W. (zwanej dalej IPAW) z dnia [...] października 2016 r. poinformowano [...] Sp. z o.o. w S. (zwaną dalej wnioskodawcą, skarżącą, spółką) o negatywnym wyniku oceny merytorycznej wniosku o dofinansowanie projektu nr [...]-[...], pn. "[...]" z powodu niespełnienia następujących kluczowych kryteriów oceny merytorycznej: "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Zachowanie trwałości" i "Prawidłowość zastosowania metodologii", zawartych w zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący RPO WD 2014-2020 "Kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020".

Uzasadniając powyższe wyjaśniono, iż w trakcie oceny merytorycznej projektu w ramach EFRR- ocena finansowo- ekonomiczna projektu, dwóch niezależnych ekspertów oceniło, że niniejszy projekt nie spełnia trzech kluczowych kryteriów oceny merytorycznej.

W aspekcie kryterium 1- "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" stwierdzono, iż niespełnienie tego kryterium Ekspert nr 1 uzasadnił podnosząc, że "W ramach Projektu nie występują partnerzy, którzy ponosiliby koszty inwestycji. Spółka zamierza sfinansować projekt ze środków własnych oraz pożyczki od "A" Bank w kwocie 2.727.475,70 zł. Wartość ogółem projektu to 3.892.950,00 zł, natomiast kwota dofinansowania wynosi 1.108.800,00 zł. Jednak po uwzględnieniu przepływów projektu oraz działalności operacyjnej, występuje ujemne saldo środków pieniężnych w roku n+2.", natomiast Ekspert nr 2 wskazując, że "Wnioskodawca załączył do wniosku promesę na udzielenie pożyczki "A" Bank z dnia [...].10.2015 r. (załącznik 16.3). Po uwzględnieniu przepływów pieniężnych projektu oraz działalności operacyjnej, występuje ujemne saldo środków pieniężnych w roku n+2 w kwocie minus 335,85 tys. zł. Okoliczność ta nie pozwala uznać przedmiotowego kryterium za spełnione."

Odnośnie kryterium 3- "Zachowanie trwałości" wskazano, że Ekspert nr 1 uzasadnił niespełnienie tego kryterium podnosząc, że "Posiadanie przez Wnioskodawcę zasoby finansowe nie zapewniają utrzymania projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym. W ramach projekcji sprawozdań finansowych uwzględniono przepływy pieniężne związane z realizacją przedmiotowego projektu. Skumulowane saldo środków pieniężnych jest ujemne w roku n+2 i wynosi -335,85 tys. zł. Oznacza to iż Wnioskodawca przy założeniu realizacji projektu, nie zagwarantuje, iż posiadane środki pozwolą na utrzymanie trwałości finansowej w każdym roku okresu odniesienia. Dokonano również błędnych obliczeń." Ekspert nr 2 wskazał natomiast, że "Posiadane przez Wnioskodawcę zasoby finansowe nie zapewniają utrzymania projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym. Skumulowane saldo środków pieniężnych w roku n+2 jest ujemne i wynosi -335,85 tys. zł. Wnioskodawca, zatem przy założeniu realizacji projektu, nie gwarantuje, iż posiadane środki pozwolą na utrzymanie trwałości finansowej w każdym roku okresu odniesienia."

Z kolei odnosząc się do kryterium 4- "Prawidłowość zastosowania metodologii" podniesiono, że Ekspert nr 1 uzasadnił niespełnienie tego kryterium podając, że "Okres odniesienia i rok bazowy zostały wskazane prawidłowo. Okres realizacji został wskazany na przestrzeni lat 2016-2017. W ramach przedmiotowego projektu wyliczenie poziomu dofinansowania nastąpiło zgodnie z Wytycznymi. Współfinansowanie projektu wynosi 35,00% kosztów kwalifikowanych. W ramach przedmiotowej aplikacji konkursowej, wyliczenie wskaźników efektywności nie jest obligatoryjne. Wnioskodawca przygotował projekcję sprawozdań finansowych. Uwzględniono w ramach prognoz przepływy związane z realizacją oraz eksploatacją projektu. Dokonano jednak błędnych obliczeń w ramach projekcji finansowej. W szczególności należy wskazać na brak spójności pomiędzy RPP, a Bilansem, w którym zostały wskazane inne salda środków pieniężnych. Ponadto suma bilansowa aktywów i pasywów jest niezgodna w roku n+5, co determinuje błędy rachunkowe." Ekspert nr 2 stwierdził zaś, iż "Okres odniesienia i rok bazowy zostały wskazane prawidłowo. Prognoza założeń do analizy została wykonana poprawnie. W ramach przedmiotowego projektu wyliczenie poziomu dofinansowania nastąpiło zgodnie z Wytycznymi. Wnioskodawca posiada status średniego przedsiębiorcy, co determinuje, że maksymalny poziom dofinansowania wynosi 35%. W ramach przedmiotowej aplikacji konkursowej, wyliczenie wskaźników efektywności nie jest obligatoryjne. Wnioskodawca przygotował projekcję sprawozdań finansowych. Uwzględniono w ramach prognoz przepływy związane z realizacją oraz eksploatację projektu. W ramach przedmiotowej aplikacji konkursowej, wyliczenie wskaźników efektywności finansowej i ekonomicznej nie jest obligatoryjne. Brak przesłanek do wyliczenia luki w finansowaniu. Należy jednak zauważyć na brak spójności RPP, a Bilansem, w którym zostały wskazane inne salda środków pieniężnych. Dodatkowo suma bilansowa aktywów i pasywów jest niezgodna w roku n+5 co determinuje błędy rachunkowe. Mając powyższe na uwadze kryterium należy uznać za niespełnione."

Od powyższego rozstrzygnięcia spółka złożyła protest wnosząc o ponowną, zgodną z procedurą ocenę projektu w zakresie spełnienia kryteriów wyboru projektu.

W treści tego protestu wnioskodawca odniósł się do argumentów dotyczących niespełnienia kryteriów oceny merytorycznej podnosząc odpowiednio w przypadku:

a) kryterium "Sytuacja finansowa wnioskodawcy", iż kryterium to zostało spełnione z uwagi na posiadaną przez wnioskodawcę promesę kredytową o wartości ponad dwukrotnie wyższej niż wnioskowane dofinansowanie. Zarzucono, że eksperci oceniający wniosek dokonali oceny finansowej wnioskodawcy wbrew założeniom wynikającym wprost z Kryteriów oceny projektu, gdzie wskazano, iż "Posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, oznaczać będzie spełnienie kryterium." Wnioskodawca nie zgadzając się z oceną ekspertów co do jego sytuacji finansowej wskazał, iż skoro Załącznik nr 3 do Regulaminu Konkursu w postaci Kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2014 — 2020 przewiduje spełnienie przedmiotowego kryterium poprzez posiadanie promesy to posiadanie przez wnioskodawcę takiej promesy powinno oznaczać spełnienie tego kryterium wprost - tak jak przewidziano to w regulaminie. W tym kontekście podniesiono, że wnioskodawca na etapie składania wniosku był w posiadaniu promesy kredytowej w kwocie 2.727.475,70 zł a więc znacznie przewyższającej planowaną kwotę dofinansowania tj. 1,108.800 zł. Podkreślono także, iż przyznanie wnioskodawcy promesy przez Bank "A" było poprzedzone szczegółową analizą sytuacji ekonomicznej spółki;

b) kryterium "Zachowanie trwałości", że zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu konkursu w ramach tego kryterium sprawdzane jest czy sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje możliwość realizacji projektu, gdy tymczasem sytuacja finansowa wnioskodawcy, w tym posiadana promesa kredytowa, w pełni gwarantowała możliwość realizacji projektu. Spółka uważała, iż zarzut co do zachowania trwałości nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ posiadane przez wnioskodawcę zasoby w pełni gwarantowałyby utrzymanie projektu w okresie jego trwałości, w tym na rok n+2 tj. 2017. W okresie tym wnioskodawca dysponowałby bowiem środkami z promesy kredytowej oraz środkami własnymi generowanymi przez przedsiębiorstwo. Wskazano jednakże, iż w przedstawionych danych projekcji finansowej, w Rachunku Przepływów Pieniężnych, nie uwzględniono omyłkowo w pozycji A.11.6. kwoty 1.016.430,00 zł co spowodowało ujemną wartość salda środków pieniężnych w danym roku. Zauważono przy tym jednak, że podawane w kolumnie n+2 dane dotyczą prognoz finansowych, które choć oparte o pewne przesłanki wynikające z danych historyczno-księgowych przedsiębiorstwa zawierają także dane o dużej dozie niepewności i braku weryfikowalności na dzień ich składania (dotyczy to choćby prognoz sprzedaży nowych produktów na kolejne lata). Wobec powyższego trudno przyjąć że wnioskodawca celowo podałby ujemną wartość salda środków pieniężnych. Zdaniem spółki należy przyjąć, że zachowanie trwałości projektu winno być raczej rozpatrywane przez pryzmat udzielonej przez bank promesy, która była poparta niezależną oceną sytuacji przedsiębiorstwa przez analityków z banku, niż przez prognozy jakie podaje sam przedsiębiorca. Analizy dokonane przez bank pokazały, że przedsiębiorstwo ma stabilną, ugruntowaną pozycję na rynku i jest w pełni gotowe do poniesienia inwestycji, i zachowania jej trwałości. Dodatkowo podkreślono, że wnioskodawca w planowanym projekcie założył zatrudnienie aż 9 nowych osób na umowy o pracę, co byłoby w rażącej sprzeczności z zakładaniem przez niego niekorzystnych wyników finansowych;

c) kryterium "Prawidłowość zastosowania metodologii", iż eksperci zgodnie przyjęli, że wnioskodawca w ramach tego kryterium spełnił wszystkie trzy niezbędne przesłanki, które podlegały weryfikacji zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu (poprawność założeń do prognoz finansowych, poprawność przyjęcia okresu odniesienia oraz poprawność wyliczenia poziomu dofinansowania), natomiast obliczenie wskaźników efektywności finansowej i ekonomicznej nie było obligatoryjne, a tym samym nie stanowiło przedmiotu oceny w zakresie tego kryterium.

Zarząd Województwa D. (zwany dalej także jako Instytucja Zarządzająca lub w skrócie IZ) rozstrzygnięciem z dnia [...] lutego 2017 r. ([...]), działając na podstawie art. 125 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, ze zm.) oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 9 ust. 2 pkt 2 oraz art. 55 i art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2016r., poz. 217, zwanej dalej ustawa wdrożeniową), nie uwzględnił protestu.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w związku z niezakwestionowaniem przez wnioskodawcę w proteście prawidłowości procedury oceny projektu (rozstrzygnięcie protestu nie powinno dotyczyć okoliczności i kwestii nie ujętych w proteście), w przedmiotowym przypadku nie był weryfikowany aspekt proceduralny negatywnej oceny merytorycznej projektu, natomiast z uwagi na nieuwzględnienie protestu w zakresie obligatoryjnych kryteriów oceny merytorycznej: projekt pn. "[...]" nie może zostać przekazany do właściwego (kolejnego) etapu oceny i wyboru, przeprowadzanych w zakresie działania [...].

Odnosząc się do poszczególnych kryteriów oceny merytorycznej stwierdzono, iż w przypadku:

a) "Sytuacji finansowej Wnioskodawcy", zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu Konkursu Kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2014 – 2020 (przypis nr 5), dokumentami potwierdzającymi zewnętrzne finansowanie projektu, a tym samym uprawniającymi do stwierdzenia o spełnieniu przedmiotowego kryterium, są wyłącznie promesa kredytowa, umowa kredytowa, promesa leasingowa na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, w pozostałych natomiast przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej Wnioskodawcy. Tymczasem spółka do złożonego wniosku o dofinansowanie załączyła - wystawioną przez "A" Leasing Polska SA.- "promesę na udzielenie pożyczki wystawioną w dniu [...].10.2015 roku w W.". Podkreślono zatem, że promesa pożyczki nie została wymieniona w przypisie nr 5 do powyższego załącznika nr 3 jako dokument, którego przedłożenie powoduje automatyczne uznanie kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" za spełnione, co prawidłowo uzasadniało działania ekspertów, którzy w związku z powyższym dokonali oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Dalej zauważono, iż z analizy dokumentacji przedstawionej przez spółkę wynika, że w przedstawionym rachunku z przepływów pieniężnych w roku n+2 wystąpiła wartość ujemna na poziomie -335,85 tys. zł, co zgodnie zauważyli obaj Eksperci podczas dokonanej oceny merytorycznej projektu;

b) "Zachowanie trwałości" ogólną konstatacje, że eksperci na etapie oceny merytorycznej dokonują oceny na podstawie przedłożonej przez wnioskodawcę dokumentacji lub na podstawie przedstawionych przez wnioskodawcę danych, co oznacza, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek należytej staranności i rzetelnego przygotowania wniosku o dofinansowanie wraz ze stanowiącymi jego integralną część załącznikami. Zwrócono tymczasem uwagę, że w omawianym przypadku spółka popełniła błąd, co sama przyznała w uzasadnieniu protestu wskazując wprost, iż "W przedstawionych danych projekcji finansowej, w Rachunku Przepływów Pieniężnych, nie uwzględniono omyłkowo w pozycji A.II.6. kwoty 1.016.430,00 zł co spowodowało ujemną wartość salda środków pieniężnych w danym roku." Podkreślono, że powyższe wyjaśnienie wnioskodawcy co do popełnionego przez niego błędu przedstawione w proteście, tj. na etapie procedury odwoławczej, nie mają wpływu na wynik sprawy (nie wnoszą nic do sprawy), bowiem w ramach procedury odwoławczej - na etapie rozpatrywania protestu - badany jest przez IZ stan faktyczny istniejący w momencie dokonywania oceny wniosku o dofinansowanie w oparciu o złożone już przez wnioskodawcę dokumenty. Podkreślono także, iż IZ rozpoznając protest od negatywnej oceny projektu weryfikuje jedynie prawidłowość oceny dokonanej przez IPAW, dlatego też brak jest podstaw prawnych do stwierdzenia, iż na etapie postępowania odwoławczego możliwa jest jakakolwiek korekta, czy uzupełnienie wniosku o nowe/dodatkowe informacje. Uwzględnienie bowiem przez IZ, w ramach środków odwoławczych, owych ewentualnych poprawek (błędów wnioskodawcy) byłoby wyrazem nierównego traktowania innych wnioskodawców i potencjalnych beneficjentów w ramach tego samego naboru i oceny projektów. Wskazano ponownie, że eksperci dokonujący oceny wniosku o dofinansowanie pn. "[...]" zobowiązani byli do przeprowadzenia oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy, w związku z faktem, iż przedstawiona przez spółkę promesa na udzielenie pożyczki nie jest wymieniona w katalogu dokumentów zwalniających wnioskodawcę z przeprowadzenia oceny jego sytuacji finansowej, a tym samym eksperci nie mieli jakichkolwiek podstaw do uwzględnienia wstępnej pozytywnej oceny zdolności kredytowej dokonanej przez podmiot "A" - Leasing Polska S.A., tj. podmiot, który wystawił ww. promesę na udzielenie pożyczki;

c) "Prawidłowość zastosowania metodologii" podkreślenia wymaga, iż dokonując oceny merytorycznej eksperci bazują/opierają się na złożonej przez wnioskodawcę dokumentacji, gdyż to wnioskodawcy ciąży obowiązek rzetelnego przygotowania - z zachowaniem należytej staranności – wniosku o dofinansowanie wraz z załącznikami i przedstawienia danych w sposób nie budzący wątpliwości. Odnosząc się z kolei do zawartego w proteście zarzutu wskazującego, że popełniony przez wnioskodawcę "błąd rachunkowy w obliczeniach winien być raczej powodem wezwania do poprawek i wyjaśnień rachunkowych", zauważono, że w omawianym przypadku wezwanie o poprawy/wyjaśnień na etapie oceny merytorycznej tak zasadniczych i jednocześnie nieoczywistych błędów rachunkowych (Rachunek Przepływów Pieniężnych, Bilans) prowadziłoby do nierównego traktowania wnioskodawców w konkursie, gdzie o środki publiczne rywalizuje między sobą wiele podmiotów. Fundamentalne błędy rachunkowe wskazane przez ekspertów powodują w tym przypadku brak możliwości pozytywnej oceny poprawności założeń do prognoz finansowych przedstawionych przez wnioskodawcę. Ponadto zauważono, iż nie ma możliwości wezwania wnioskodawcy przez IPAW do poprawy przedmiotowego kryterium obligatoryjnego na etapie oceny merytorycznej, bowiem zgodnie z zapisami Regulaminu konkursu wnioskodawca może przedstawić wyjaśnienia do istniejących zapisów we wniosku, ale nie ma możliwości dokonywania poprawy popełnionych w zapisach wniosku błędów.

Nie godząc się z podjętym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła spółka zarzucając naruszenie przepisów prawa poprzez naruszenie ustawy wdrożeniowej w związku z naruszeniem:

a) Regulaminu Konkursu Nr [...] w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014 - 2020 Oś priorytetowa 1 "Przedsiębiorstwa i innowacje" Działanie 1.5 "Rozwój produktów i usług w MŚP" Poddziałanie 1.5.2 "Rozwój produktów i usług w MŚP - ZIT AW" Schemat 1.5.A "Wsparcie innowacyjności produktowej i procesowej MŚP" (dalej jako regulamin konkursu),

b) Kryteriów wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2014 - 2020 Oś priorytetowa 1 Przedsiębiorstwa i innowacje Działanie 1.5 "Rozwój produktów i usług w MŚP" Poddziałanie 1.5.2 "Rozwój produktów i usług w MŚP - ZIT AW" Schemat 1.5 A Wsparcie innowacyjności produktowej i procesowej MŚP (grudzień 2015 r.) (dalej jako kryteria wyboru projektów),

c) Instrukcji wypełnienia Wniosku o dofinansowanie realizacji projektu wraz z elementami biznesplanu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa D. na lata 2014-2020 Oś priorytetowa 1 Przedsiębiorstwa i innowacje Działanie 1.5 "Rozwój produktów i usług w MŚP" Poddziałanie 1.5.2 "Rozwój produktów i usług w MŚP - ZIT AW" Schemat 1.5 A Wsparcie innowacyjności produktowej i procesowej MŚP (dalej jako instrukcja) poprzez naruszenie:

1) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, tj. naruszenie zasady równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów oraz zapewniania przejrzystości i rzetelności reguł stosowanych przy ocenie projektów, poprzez niewypełnienie obowiązku dokonania oceny protestu skarżącej w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny;

2) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez dokonanie oceny wniosku skarżącej w sposób dowolny, bez uwzględnienia konieczności zapewnienia równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów;

3) regulaminu konkursu polegające na braku wystąpieniu do skarżącej o złożenie wyjaśnień lub dokumentów w sprawie projektu, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny kryteriów merytorycznych wyboru projektu;

4) regulaminu konkursu polegających na braku wystąpieniu do skarżącej o złożenie wyjaśnień lub dokumentów w sprawie projektu, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny kryteriów formalnych wyboru projektu;

5) kryteriów wyboru projektów poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

6) instrukcji poprzez jej błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie,

7) art. 56 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez brak odniesienia się do każdego z zarzutów podnoszonych przez skarżącą w proteście, a jedynie cytowanie zdania ekspertów,

8) art. 56 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez odniesienie się do zarzutów podnoszonych przez skarżącą w proteście w sposób lakoniczny, dowolny, niezgodny z powszechną wiedzą oraz w sposób niespójny, wewnętrznie sprzeczny oraz nielogiczny.

W uzasadnieniu skargi spółka swoja argumentację podała w czterech grupach. W pierwszej z nich odnoszącej się do nieprawidłowego przeprowadzenia oceny formalnej wskazała, że skoro organ uznał, że załączona promesa leasingowa, która stanowiła załącznik obligatoryjny, nie odpowiada warunkom formalnym, to winien był, zgodnie kryterium formalnym nr 3 "Poprawność wypełnienia złożonego wniosku" na etapie kontroli formalnej wezwać wnioskodawcę o uzupełnienie obligatoryjnego załącznika spełniającego kryterium promesy leasingowej. Skarżąca zarzuciła, że w wyniku naruszenia regulaminu nastąpiła błędna ocena formalna wniosku o dofinansowanie i nieprawidłowe przekazanie wniosku do oceny merytorycznej. W przypadku gdyby organ wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie prawidłowej promesy leasingowej, która spełnia kryterium promesy leasingowej, skarżąca miałaby zgodnie z regulaminem możliwość "jednorazowej korekty". W dalszej części skargi skarżąca zarzuciła jednakże, iż przedłożona promesa leasingowa winna być zakwalifikowana przez organ jako promesa spełniająca kryterium promesy leasingowej.

W drugiej grupie odnoszącej się do kwestii nieprawidłowego przeprowadzenia oceny merytorycznej wskazano, że skarżąca załączyła promesą na kwotę 2.727,47 tyś. PLN, prezentując w rachunku przepływów pieniężnych dodatnie saldo z prowadzonej działalności operacyjnej. Wartość finansowania otrzymanego z instytucji leasingowej powiększona o otrzymaną dotację przy dodatnim saldzie z prowadzonej działalności operacyjnej i uwzględnieniem pozostałych pozycji w rachunku przepływów pieniężnych, skutkuje automatycznie, że sytuacja finansowa wnioskodawcy gwarantuje możliwość realizacji projektu oraz przedstawiony plan finansowy, w tym montaż finansowy projektu (źródła finansowania projektu) dają gwarancje realizacji inwestycji, a posiadane przez wnioskodawcę zasoby finansowe zapewniają utrzymanie projektu w okresie trwałości i przyjętym horyzoncie czasowym.

Spółka zarzuciła tutaj, iż skoro organ uznał, że załączona promesa leasingowa nie spełnia kryterium umożliwiającego uznanie kryterium za spełnione i organ zobowiązany był do oceny sytuacji finansowej, to winien był w razie wątpliwości wystąpić do skarżącej o złożenie wyjaśnień lub dokumentów w sprawie projektu, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny kryteriów merytorycznych wyboru projektu, jeżeli z przedłożonych przez skarżącą dokumentów pojawia się wewnętrzna sprzeczność.

W trzeciej grupie zarzutów dotyczących problematyki promesy leasingowej podniesiono, że zajęte przez organ stanowisko z punktu widzenia różnicowania zasad akceptacji promes kredytowych oraz promes pożyczkowych uznać należy za wyraz nierównego traktowania wnioskodawców. Ocena zdolności kredytowej dokonywana w ramach procedury przyznania promesy kredytowej oraz w ramach procedury przyznania promesy pożyczkowej nie różnią się od siebie, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wstępnej oceny zdolności kredytowej jedynie na podstawie promesy kredytowej, pomijając przy tym ocenę finansową wnioskodawcy dokonywaną w ramach wystawienia promesy na udzielenie pożyczki. Zarówno promesa na udzielenie pożyczki, jak również promesa kredytowa stanowią potwierdzenie posiadania zdolności kredytowej i przyrzeczenia przez bank lub inną instytucję finansową, że po spełnieniu określonych w promesie warunków klientowi zostanie udzielony kredyt lub pożyczka lub leasing. Zdaniem spółki podejście organu byłoby w tym zakresie sprzeczne z celem, jaki ma spełniać przedstawienie tego typu promesy dla warunków uzyskania dofinansowania. Wskazano ponadto, że udzielenie pożyczki leasingowej tj. promesy udzielonej przez instytucję leasingową, której przedmiotem jest zobowiązanie do udzielenia pożyczki, nie pogarsza w jakikolwiek sposób sytuacji finansowej wnioskodawcy, dlatego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że "Eksperci zobowiązani byli zatem do przeprowadzenia oceny sytuacji finansowej Wnioskodawcy i nie mogli rozpatrywać przedłożonej do IPAW promesy umowy pożyczki, jako promesy kredytowej, umowy kredytowej, czy promesy leasingowej." Zaznaczono także, iż promesa pożyczki została udzielona przez jedną z największych instytucji leasingowych w Polsce należących do europejskiej instytucji finansowej tj. grupy "A".

W czwartej grupie zarzutów wskazujących na nieprawidłowe przeprowadzenie weryfikacji technicznej wniosku o dofinansowanie podniesiono, że zgodnie z regulaminem w ramach weryfikacji technicznej wniosków o dofinansowanie weryfikowane jest czy wniosek o dofinansowanie projektu wraz z załącznikami nie zawiera braków formalnych lub oczywistych omyłek, zawartych w katalogu możliwych do uzupełnienia braków formalnych oraz oczywistych omyłek wyszczególnionych w pkt 9 Regulaminu konkursu. W przypadku ich stwierdzenia wnioskodawca wzywany jest do jednokrotnego uzupełnienia wniosku o dofinansowanie projektu lub poprawienia w nim oczywistych omyłek. Przykładowy katalog możliwych do uzupełnienia braków formalnych oraz oczywistych omyłek to m.in. błędy pisarskie. Tymczasem w proteście spółka wskazała, że "W okresie tym wnioskodawca dysponowałby bowiem środkami z promesy kredytowej oraz środkami własnymi generowanymi przez przedsiębiorstwo. W przedstawionych danych projekcji finansowej, w Rachunku Przepływów Pieniężnych, nie uwzględniono omyłkowo w pozycji A. II. 6. kwoty 1.016.430,00 zł co spowodowało ujemną wartość salda środków pieniężnych w danym roku." W przekonaniu skarżącej tym samym pojawiła się omyłka, tj. błąd polegający na nieuwzględnieniu pozycji A.II.6. kwoty 1.016.430,00 zł, który spowodował ujemną wartość salda środków pieniężnych w danym roku, którego skarżąca nie mogła usunąć w wyniku nieprawidłowego przeprowadzenia weryfikacji technicznej wniosku o dofinansowanie. Dodano także, iż wnioskodawca wskazał błędnie w Rachunku Przepływów Pieniężnych wpływ z tytułu kredytów, pożyczek i innych zobowiązań finansowych w wysokości 1.908 tys. PLN, co było sprzeczne z przedstawioną promesą na kwotę 2.727,47 tyś. PLN. Zdaniem spółki powyższe również skutkowało ujemną wartością salda środków pieniężnych w danym roku, którego skarżąca nie mogła usunąć w wyniku nieprawidłowego przeprowadzenia weryfikacji technicznej wniosku o dofinansowanie, z uwagi na fakt, że organ nie wezwał do usunięcia oczywistej omyłki.

W odpowiedzi na skargę Instytucja Zarządzająca wniosła o jej oddalenie podtrzymując i powtarzając dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie oraz podnosząc, że skarżąca jedynie w sposób ogólny zarzuca organowi naruszenie przepisów ustawy wdrożeniowej oraz procedur określonych w dokumentach programowych, przy dokonywaniu oceny jej projektu, nie wskazując jednocześnie na czym konkretnie naruszenia te miałyby polegać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej u.p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Akty poddane kontroli sądów administracyjnych zostały wymienione w art. 3 § 2 u.p.p.s.a., natomiast po myśli § 3 tegoż artykułu sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa wdrożeniowa, której art. 61 ust. 1 stanowi, że w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może:

1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1;

2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia;

3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Mając na względzie powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, w stopniu uzasadniającym wydanie rozstrzygnięcia o treści odmiennej niż oddalenie skargi.

Kontroli tut. Sądu podlegała czynność Zarządu Województwa D. z dnia [...] lutego 2017 r. ([...]) nie uwzględnienia protestu od negatywnej oceny merytorycznej projektu skarżącej pn. "[...]".

W realiach badanej sprawy Sąd uznał za prawidłowe twierdzenia organu co do braku spełnienia przez skarżącą obligatoryjnych kryteriów oceny merytorycznej: "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy", "Zachowanie trwałości" i "Prawidłowość zastosowania metodologii", zawartych w zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący [...] "Kryteriach wyboru projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020".

Nie ulega wątpliwości, iż podstawową kwestią sporną, rzutującą na rozstrzygnięcie jest ocena kryterium nr 1 "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy". Co równie istotne z regulaminu konkursu oraz kryteriów wyboru projektu wynika, iż w przypadku niespełnienia któregokolwiek z kryteriów merytorycznych obligatoryjnych projekt jest negatywnie oceniany.

Zgodnie z mającymi zastosowanie w sprawie "Kryteriami wyboru projektów" stanowiącymi załącznik do uchwały nr [...] Komitetu Monitorującego RPO WD 2014 - 2020 z dnia [...] sierpnia 2015 r., kryterium merytorycznym obligatoryjne jest "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy": "w ramach kryterium będzie sprawdzane czy sytuacja finansowa wnioskodawcy/podmiotu wdrażającego/partnera (jeśli dotyczy) gwarantuje możliwość realizacji projektu (z uwzględnieniem innych zadań inwestycyjnych) - w zależności od typu wnioskodawcy i z uwzględnieniem odpowiednich zapisów ustawowych, np. ustawy o finansach publicznych". Zapisano w tym dokumencie, że: Posiadanie promesy kredytowej, umowy kredytowej, promesy leasingowej na minimalną kwotę równą wartości dofinansowania, oznaczać będzie spełnienie kryterium. W pozostałych przypadkach dokonana zostanie ocena sytuacji finansowej." (przypis nr 5)

Z powyższego wynika, że badanie sytuacji finansowej wnioskodawcy jest dwuetapowe. W pierwszym etapie bada się czy jest promesa kredytowa, umowa kredytowa lub promesa leasingowa udzielona na odpowiednią kwotę, przy czym w przypadku pozytywnego wyniku uznaje się kryterium za spełnione, natomiast w przypadku negatywnego wyniku tego badania otwiera się etap następny. W drugim etapie wskazani eksperci dokonują własnej oceny finansowej wnioskodawcy, posługując się dokumentami i danymi złożonymi przez wnioskodawcę. Inicjujący postępowanie konkursowe wnioskodawca wyłącznie sam decyduje, jakie informacje poda we wniosku o dofinansowanie, aby wykazać, że jego sytuacja finansowa gwarantuje prawidłową realizację projektu. Późniejsze, tj. na etapie rozstrzygnięcia protestu, czy też skargi do sądu administracyjnego, uzupełnianie tych informacji oraz dokumentów nie może mieć wpływu na tę ocenę, gdyż naruszałoby to zasadę przejrzystości procedury wyboru projektów.

W rozpatrywanej sprawie spółka nie przedłożył umowy kredytowej ani też promesy kredytowej banku lub promesy leasingowej instytucji leasingowej, lecz wyłącznie promesę pożyczki "A" Leasing S.A. wystawioną w dniu [...] października 2015 r. w W.. Przedłożona promesa pożyczki nie spełnia warunku wymienionego w przypisie nr 5 regulaminu konkursu jako dokument, którego przedłożenie powoduje automatyczne uznanie kryterium "Sytuacja finansowa Wnioskodawcy" za spełnione. W tym stanie faktycznym zasadnie dokonano oceny spełnienia kryterium nr 1 w oparciu o analizę sytuacji finansowej wnioskodawcy, na podstawie przedłożonego przez niego dokumentów. Z analizy tej dokumentacji przedstawionej przez spółkę wynika, co w istocie nie zostało zakwestionowane przez skarżącą, iż w przedstawionym rachunku z przepływów pieniężnych w roku n+2 wystąpiła wartość ujemna na poziomie -335,85 tys. zł, co zgodnie zauważyli obaj eksperci podczas dokonanej oceny merytorycznej projektu i co było podstawą negatywnej oceny.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu nieprawidłowego przeprowadzenia oceny formalnej wniosku wskazać trzeba, że regulamin konkursu, obowiązujący w przedmiotowej sprawie, w części 7: "Tryb wyboru projektu", przewiduje następujące etapy oceny projektu: weryfikację techniczna wniosków o dofinansowanie, ocenę zgodności ze strategią ZIT AW, ocenę formalną projektu; ocenę merytoryczną projektu (ocena spełnienia kryteriów merytorycznych).

W ramach formalnej oceny wniosku – odnośnie spełnienia poszczególnych kryteriów merytorycznych - jest on weryfikowane pod kątem sprawdzenia kompletności przekazanych przez wnioskodawcę dokumentów, wiarygodności złożonych podpisów, błędów w wypełnionych wnioskach, bez analizy ich zawartości merytorycznej.

Uznanie zatem przez IPAW prawidłowości dowodowej promesy pożyczki przedstawionej przez wnioskodawcę na etapie oceny formalnej wniosku wskazuje, że dokument ten spełnił wymogi formalne, co nie oznacza, że potwierdza wiarygodność finansową wnioskodawcy. Dopiero w trakcie analizy zawartości merytorycznej dokumentu, właściwej dla etapu oceny merytorycznej, dokonywana jest ocena tej wiarygodności. Tym samym, wbrew zarzutom skarżącej, nie doszło do naruszenia zasad oceny wniosku spółki, w sytuacji odrzucenia wniosku o dofinansowanie realizacji przedmiotowego projektu na etapie oceny merytorycznej, w związku z zakwestionowaniem przez oceniających sytuacji finansowej wnioskodawcy, pomimo, iż dokument, który wnioskodawca w tym celu przedstawił, został uznany za wiarygodny na etapie oceny formalnej wniosku.

Powtórzyć należy, iż dopiero na etapie oceny merytorycznej, wniosek badany jest w oparciu o obligatoryjne kryteria merytoryczne, przez ekspertów zewnętrznych a także pracowników IPAW. Stosownie do zapisu regulaminu konkursu, w trakcie oceny merytorycznej IPAW może wystąpić do wnioskodawcy o złożenie wyjaśnień lub dokumentów w sprawie projektu, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny kryteriów merytorycznych wyboru projektu. Wnioskodawca nie może uzupełniać wniosku o dodatkowe informacje/dane, a jedynie wyjaśniać zapisy zamieszczone we wniosku o dofinansowanie." Wskazuje to, że wnioskodawca nie może uzupełniać wniosku o dodatkowe dokumenty, a jedynie wyjaśniać zapisy zamieszczone we wniosku o dofinansowanie.

Podkreślić należy, że uzupełnianie wniosku o dofinansowanie na etapie merytorycznej oceny wniosku byłoby sprzeczne z zasadami oceny zdefiniowanymi w art. 37 ustawy wdrożeniowej, a konkretnie z zasadą przejrzystości wyboru projektów.

Zdaniem Sądu w tej sytuacji brak było jakiegokolwiek uzasadnienia do aby traktować promesę pożyczki udzieloną przez "A" Leasing S.A. za równoznaczną z promesą kredytu udzieloną przez bank, czy też promesą leasingową gwarantowaną przez instytucję leasingową, która prowadzi profesjonalną działalność leasingową. Wskazać należy również, że w instrukcji wprost zostało wskazane, że w przypadku gdy wnioskodawca zapewnia finansowanie z pożyczki, ma obowiązek złożyć dokumenty potwierdzające fakt posiadania środków finansowych przez pożyczkodawcę. W przekonaniu Sądu taki wymóg tym bardziej dotyczy sytuacji wystawienia promesy pożyczkowej przez innego przedsiębiorcę, w tym także przez firmę znaną na rynku usług leasingowych.

Kontynuując wątek dotyczący braku wcześniejszej reakcji IPAW na wady i błędy przedłożonej przez spółkę dokumentacji finansowej to powtórzyć raz jeszcze trzeba, iż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek należytej staranności i rzetelnego przygotowania wniosku o dofinansowanie wraz ze stanowiącymi jego integralną część załącznikami. Obowiązku tego w żadnej mierze nie można przerzucać na instytucję zarządzającą bądź instytucję pośredniczącą, gdyż ich rola w procedurze konkursowej została odmiennie konfigurowana.

Nie ulega wątpliwości, iż w badanej sprawie to spółka popełniła błąd, do czego się zresztą sama przyznała w uzasadnieniu protestu z dnia [...] października 2016 r. podając, że "W przedstawionych danych projekcji finansowej, w Rachunku Przepływów Pieniężnych, nie uwzględniono omyłkowo w pozycji A.II.6. kwoty 1.016.430,00 zł co spowodowało ujemną wartość salda środków pieniężnych w danym roku."

Odnosząc się do zarzutu braku wezwania wnioskodawcy przez IPAW do złożenia wyjaśnień na etapie oceny merytorycznej wskazać trzeba, iż co prawda w regulaminie konkursu zawarte są zapisy pozwalające na takie wezwanie, ale po pierwsze dotyczy to tylko wyjaśnień lub dokumentów, które są niezbędne do przeprowadzenia oceny kryteriów merytorycznych wyboru projektu, a po drugie wnioskodawca nie może uzupełniać wniosku o dodatkowe informacje/dane, a jedynie wyjaśniać zapisy zamieszczone we wniosku o dofinansowanie. Podzielić w tym mierze należy stanowisko IZ, że i tak takie wezwanie na etapie oceny merytorycznej jest to tylko możliwość, a nie obowiązek oceniających, którzy sami określają czy stan faktyczny sprawy jest dla nich jasny i wystarczający do przeprowadzenia oceny merytorycznej.

Podnoszone powyżej okoliczności przesądzają zdaniem Sadu również o trafności negatywnych ocen do pozostałych zakwestionowanych kryteriów, tj. "Zachowania trwałości" i "Prawidłowości zastosowania metodologii", gdyż eksperci oparli się przy formułowaniu swoich ocen merytorycznych na złożonej przez wnioskodawcę dokumentacji, co do której domniemywać należało, że została przygotowana przez spółkę z zachowaniem należytej staranności i przedstawia dane w sposób nie budzący wątpliwości.

Reasumując rozważania wskazać trzeba, iż ocena zarówno formalna, jak i merytoryczna wniosku o dofinansowanie projektu pn. "[...]", została przeprowadzona prawidłowo zgodnie z przepisami ustawy wdrożeniowej, a także z zasadami określonymi w regulaminie i instrukcji konkursu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa D. 2014-2020.

Z wyżej omówionych względów, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, orzeczono jak w sentencji wyroku.