Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 293/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit.a;
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 17 ust.1b, ust. 5 pkt 2 lit.b; art. 27 ust.5 pkt 5; art. 24 ust.2
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy WSA Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przyznania A. P. świadczenia pielęgnacyjnego na okres od [...] września 2020 r. do [...] stycznia 2021 r.; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz A. P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz L. K. decyzją z [...] września 2020 r., wydaną na postawie przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm. dalej: u.ś.r.), odmówił A. P. (dalej również jako: strona, skarżący) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego w związku ze sprawowaniem opieki nad matką S. P..

W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że strona opiekuje się niepełnosprawną matką, która legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, która to niepełnosprawność istnieje od [...] marca 2010 r., tj. powstała po ukończeniu 25 roku życia. Zatem w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Jednocześnie organ dodał, że nie można było przyznać wnioskowanego świadczenia gdyż skarżący ma ustalone prawo do zasiłku dla opiekuna, co - w ocenie organu - wyczerpuje przesłankę negatywną do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego, zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b u.ś.r.

Z decyzją tą nie zgodził się skarżący, który wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W jego treści zarzucił organowi naruszenie art. 17 ust. 1b u.ś.r. poprzez pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, który orzeczeniem tym uznał ww. przepis za niekonstytucyjny w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b u.ś.r. poprzez błędne uznanie, że okoliczność pobierania zasiłku dla opiekuna stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji gdy wnioskodawca dokonał w oparciu o art. 27 ust. 5 u.ś.r. wyboru świadczenia pielęgnacyjnego z jednoczesnym zrzeczeniem się prawa do zasiłku dla opiekuna.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: Kolegium) decyzją z [...] lutego 2020 r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przyznało stronie świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką na okres od

[...] lutego 2021 r. do bezterminowo w wysokości [...] zł miesięcznie.

Organ odwoławczy przychylił się do stanowiska odwołującej, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest wadliwe w zakresie, w jakim wskazuje na czas postania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Podniósł bowiem, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 października 2014 r., w sprawie K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443) orzekł, iż art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Kolegium na dzień wydawania decyzji nie stwierdziło istnienia przesłanek uzasadniających odmowę przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego. Osoba wymagająca opieki – matka strony, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Okoliczność sprawowania opieki i jej zakres wynika z ustaleń zawartych w kwestionariuszu wywiadu środowiskowego. Skarżący w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, nie podejmuje zatrudnienia.

W dalszej kolejności Kolegium wskazało, że decyzją z [...] czerwca 2014 r. Wójt Gminy L. K. przyznał skarżącemu zasiłek dla opiekuna w związku z opieka nad matką na okres od [...] czerwca 2014 r. do bezterminowo. W dniu [...] stycznia 2021 r. skarżący złożył oświadczenie o rezygnacji z przyznanego mu zasiłku dla opiekuna. W konsekwencji decyzją z [...] stycznia 2021 r. Burmistrz L. K. uchylił decyzję w sprawie przyznania tego zasiłku, którego ostatnia wypłata nastąpiła [...] stycznia 2021 r.

W tej sytuacji Kolegium przyznało świadczenie pielęgnacyjne począwszy od dnia [...] lutego 2021 r., tj. od miesiąca zaprzestania pobierania przez stronę zasiłku dla opiekuna. W związku z tym, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane zostało na stałe, Kolegium uwzględniając brzmienie art. 24 ust. ust. 4 u.ś.r., orzekło o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego bezterminowo.

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący, który w ustawowym terminie wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Pełnomocnik skarżącego zaskarżył decyzję Kolegium w części, w jakiej organ nie przyznał wnioskowanego świadczenia za okres od [...] września 2020 r. do [...] stycznia 2021 r.

Jego zdaniem działanie organu narusza art. 24 ust. 2 u.ś.r. poprzez niezastosowanie dyspozycji tego przepisu, zgodnie z którą prawo do świadczeń rodzinnych (w tym świadczenia pielęgnacyjnego) ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek o przyznanie świadczenia z prawidłowo wypełnionymi dokumentami oraz art. 27 ust. 5 u.ś.r., poprzez nieuwzględnienie zawartej tam normy prawnej, co w konsekwencji skutkowało nieprzyjęciem, że w sytuacji skarżącego nastąpił zbieg prawa do świadczenie pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna implikujący prawo do dokonania wyboru jednego ze świadczeń

i przesądziło o braku prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pobieranie zasiłku dla opiekuna. W tym zakresie podkreślił, że skarżący już we wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wniósł o uchylenie decyzji przyznającej prawo do zasiłku dla opiekuna w sytuacji przyznania wnioskowanego świadczenia, czym dokonał wyboru świadczenia, o którym mowa w art. 27 ust. 5 pkt 5 u.ś.r. Zatem zgodnie z dyspozycja art. 24 ust. 2 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne powinno mu zostać przyznane od miesiąca w którym złożył wniosek, tj. od [...] września 2020 r.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu przedmiotowego świadczenia za okres od [...] września 2020 r. ewentualnie przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wskazać, że w związku z wnioskiem pełnomocnika strony skarżącej i wobec braku sprzeciwu organu, sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.".

Poza brakiem udziału stron w tym trybie, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych aktów lub czynności (art. 135 p.p.s.a.).

W przypadku kontroli decyzji administracyjnych to sąd na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., zobligowany jest do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że Kolegium w pełni zasadnie uchyliło decyzję Burmistrza L. K. z [...] września 2020 r. Całkowicie błędna jest argumentacja tego organu, co do tego, że negatywną przesłanką przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest okoliczność, że zgodnie z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnoprawności, niepełnosprawność matki skarżącego powstała po ukończeniu przez nią 25 roku życia. Z uwagi na wspomniany wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niekonstytucyjność art. 17 ust. 1b u.ś.r. w tym zakresie, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje niezależnie od momentu kiedy powstała niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Nie ma przy tym znaczenia, czy opieka jest sprawowana nad małżonkiem, dzieckiem, czy rodzicem (por. przykładowo wyroki WSA w Lublinie z 7 marca 2019 r., II SA/Lu 55/19 i z 28 marca 2019 r., II SA/Lu 87/19 oraz powoływane tam orzecznictwo).

Jednocześnie prawidłowo Kolegium uznało, że w rozpoznawanej sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji reformatoryjnej, tj. do uchylenia wadliwej decyzji organu pierwszej instancji i rozstrzygnięcia sprawy co do istoty, poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. O ile data końcowa, do której przyznano świadczenie, jest bezsporna, wynika bowiem z okresu, na jaki ustalono stopień niepełnosprawności matki skarżącego (art. 24 ust. 4 u.ś.r.), o tyle kluczowym elementem sporu jest data początkowa okresu, od którego Kolegium przyznało skarżącemu przedmiotowe świadczenie.

W rozpoznawanej sprawie bezspornie pojawił się problem zbiegu świadczeń, wynikający z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. W świetle tego przepisu, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu

i wypłacie zasiłków dla opiekunów. Dopełnieniem tej regulacji jest art. 27 ust. 5 pkt 2 i 5 u.ś.r., zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego oraz zasiłku dla opiekuna, przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami.

Problem zbiegu świadczeń w rozpoznawanej sprawie, wynikający z faktu, że w dacie złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne ([...] września 2020 r.) skarżący miała przyznane prawo do zasiłku dla opiekuna w związku z opieką nad niepełnosprawną matką (decyzja z [...] czerwca 2014 r.), Kolegium rozwiązało w ten sposób, że pismem z [...] stycznia 2021 r. (k. 52 akt admin.) wezwało skarżącego do złożenia oświadczenia, które z tych świadczeń wybiera. W odpowiedzi skarżący złożył pismo zawierające oświadczenie o rezygnacji z przyznanego mu prawa do zasiłku dla opiekuna, od dnia złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (pismo k. 55 i 56 akt admin.). Jednocześnie (tego samego dnia) skarżący złożył decyzję Burmistrza L. K. z [...] stycznia 2021 r. o uchyleniu decyzji z [...] czerwca 2014 r. przyznającej zasiłek dla opiekuna, którego ostatnia wypłata nastąpiła [...] stycznia 2021 r. W tej sytuacji Kolegium przyznało świadczenie pielęgnacyjne dopiero od dnia [...] lutego 2021 r., tj. od miesiąca zaprzestania pobierania przez skarżącego zasiłku dla opiekuna.

W ocenie sądu w tym zakresie rozstrzygnięcie Kolegium jest całkowicie błędne, pozostaje bowiem w sprzeczności z treścią art. 24 ust. 2 u.ś.r., zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego.

Podkreślenia bowiem wymaga, że skarżący złożył prawidłowo wypełniony wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w dniu [...] września 2020 r., zatem ma prawo do świadczenia (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek) od dnia [...] września 2020 r., a nie – jak przyjęło Kolegium – od dnia [...] lutego 2021 r.

Kolegium słusznie zwróciło uwagę na problem zbiegu świadczeń w rozpoznawanej sprawie, ale błędnie rozwiązało ten problem. Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje, że Kolegium zmierzało do uniknięcia sytuacji, w której okresy obydwu świadczeń "nachodziłyby" na siebie, stąd dokonało swoistego przesunięcia daty początkowej przyznania świadczenia, poza okres, na który skarżący miała przyznane prawo do zasiłku dla opiekuna. Kolegium nie dostrzegło jednak, że skarżący już we wniosku o przyznanie przedmiotowego świadczenia wniósł o uchylenie decyzji przyznającej mu prawo do zasiłku dla opiekuna (k. 34 akt admin.). Do wniosku tego dołączył również pismo z [...] września 2020 r., w którym powołując się na art. 27 ust. 5 u.ś.r. oświadczył, iż z dniem przyznania mu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuje z prawa do zasiłku dla opiekuna (k. 32 akt admin.).

Dlatego też w tym kontekście należy przypomnieć wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie, w tym tutejszego sądu, pogląd wskazujący, że wykładnia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. prowadząca do bezwzględnego pozbawienia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na przyznane prawo do zasiłku dla opiekuna, jest niezgodna z aksjologią konstytucyjną, w szczególności z fundamentalną zasadą demokratycznego państwa prawnego. Ratio legis regulacji zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) u.ś.r. wyraża się w tym, aby uniemożliwić osobom uprawnionym równoczesne pobieranie świadczeń, które pełnią tą samą funkcję, co dotyczy m.in. zasiłku dla opiekuna oraz świadczenia pielęgnacyjnego, o którym mowa w art. 17 u.ś.r. Istotą i funkcją obydwu tych świadczeń jest zrekompensowanie opiekunowi utraty dochodów, w związku z rezygnacją z zatrudnienia na rzecz sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W związku z tym, nie jest dopuszczalne jednoczesne przyznanie i wypłata dwóch lub więcej wymienionych w art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczeń, jednakże stronie przysługuje prawo wyboru z którego z nich chce skorzystać.

Kolegium natomiast zupełnie nie odnotowało faktu, że we wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżący zawarł w sposób bardzo wyraźny oświadczenie o rezygnacji z prawa do zasiłku dla opiekuna i nie wyciągnęło z tego faktu właściwych konsekwencji.

Mianowicie pkt 2 wniosku brzmi następująco: "w przypadku wydania decyzji przyznającej w/w świadczenie pielęgnacyjne z dniem jej wydania wnoszę o uchylenie decyzji dotyczącej przyznania zasiłku dla opiekuna". Stanowisko to uzupełnił dołączonym do wniosku oświadczeniem o treści "oświadczam, iż na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dniem przyznania mi prawa do świadczenia pielęgnacyjnego rezygnuję z prawa do zasiłku dla opiekuna".

W ocenie sądu powyższe oświadczenia, interpretowane w okolicznościach sprawy, nie pozostawiają jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że skarżący dokonał wyboru świadczenia pielęgnacyjnego oraz wyraził wolę rezygnacji z otrzymywanego dotychczas zasiłku dla opiekuna. Nie ma przy tym znaczenia, że jedno z tych oświadczeń zawarte jest we wniosku podpisanym przez pełnomocnika. Jest oczywiste, że oświadczenia pełnomocnika wywołują w tym zakresie pełne skutki prawne dla jego mocodawcy. Ponadto nie jest żadną przeszkodą we właściwej interpretacji woli skarżącego warunkowy charakter tych oświadczeń. Wypada przypomnieć okoliczność wielokrotnie wskazywaną w analogicznych sprawach, że sądy administracyjne krytycznie oceniają wymagania organów, aby beneficjenci najpierw wnosili o uchylenie decyzji o przyznaniu np. zasiłku dla opiekuna, a dopiero po wydaniu decyzji w tym przedmiocie wnosili o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, nie mając przecież pewności czy zostanie ono przyznane. Organy nie mogą wymagać od opiekunów osób niepełnosprawnych, aby w niepewnej sytuacji co do prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (wobec braku decyzji w tym przedmiocie), rezygnowali z pobierania przyznanego zasiłku opiekuńczego, stanowiącego jedyne źródło dochodu (por. przykładowo wyrok WSA w Łodzi z 17 stycznia 2019 r., II SA/Łd 974/18; wyrok WSA w Krakowie z 27 czerwca 2019 r., III SA/Kr 403/19 oraz powoływane tam orzecznictwo). W orzecznictwie wskazuje się przy tym, że zawarte w podobnych oświadczeniach sformułowania iż skarżąca (skarżący) "zrezygnuje" z zasiłku nie oznacza, że nie dokonała jeszcze wyboru, które spośród przysługujących jej świadczeń woli.

Tym samym, zdaniem sądu, sposób sformułowania przez skarżącego oświadczenia o rezygnacji z zasiłku dla opiekuna oraz wyborze w to miejsce świadczenia pielęgnacyjnego był jak najbardziej prawidłowy. Skarżący wyraził wystarczająco jednoznaczne oświadczenie dające organom możliwość rozwiązania problemu zbiegu świadczeń dużo wcześniej, a nie dopiero na etapie postępowania przed organem odwoławczym. Problem ten należało rozwiązać doprowadzając do uchylenia decyzji w przedmiocie zasiłku dla opiekuna, już w miesiącu złożenia wniosku. W konsekwencji wadliwe jest stanowisko Kolegium, że przedmiotowe świadczenie mogło zostać przyznane dopiero od chwili wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji uchylającej decyzję o przyznaniu skarżącemu zasiłku dla opiekuna, tj. [...] lutego 2021 r. Tym samym - zdaniem Sądu - zgodzić należy się ze skarżącym, że wnioskowane świadczenie powinno zostać przyznane począwszy od miesiąca, w którym złożył on wniosek inicjujący postępowanie w sprawie. Skoro bowiem skarżący dokonał już w dniu złożenia wniosku (9 września 2020 r.) wyboru świadczenia, to z uwagi na treść art. 24 ust. 2 u.ś.r. nie mógł zostać pozbawiony prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął kompletny wniosek. W świetle dokonanego przez stronę wyboru świadczenia - wbrew stanowisku Kolegium - pobieranie zasiłku dla opiekuna nie powinno stanowić przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od tego terminu. Jak trafnie argumentował NSA w wyroku o sygn. akt I OSK 2508/20, w przypadku złożenia wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i rezygnacji z prawa do kolidującego świadczenia wykluczającego możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie uprawnionej, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Brak jest bowiem przepisów umożliwiających zmodyfikowanie art. 24 ust. 2 u.ś.r., w tym w szczególności zmianę terminu początkowego ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Bez wpływu na przytoczoną wykładnię przepisów pozostaje fakt, że decyzje z zakresu świadczeń rodzinnych mają charakter decyzji konstytutywnych, tj. kreujących określone uprawnienie, a nie tylko je potwierdzających. Zauważyć bowiem należy, że decyzje konstytutywne mają co do zasady moc na przyszłość, co nie wyklucza, że mogą one również mieć moc wsteczną. Każdy akt stosowania prawa odnosi się bowiem do określonego stanu faktycznego i w związku z tym jego skutki prawne mogą być powiązane w czasie z zaistnieniem tego stanu faktycznego. Można więc uznać, że akt konstytutywny, kreujący określone prawa i obowiązki pozostaje w związku z zaistnieniem przesłanek faktycznych stanowiących podstawę powstania określonych skutków prawnych. W takiej sytuacji konstytutywna decyzja (akt) może działać zarówno z mocą na przyszłość, jak i z mocą wsteczną. Oznacza to, że decyzja, mocą której skrócono okres, na który przyznano świadczenie uniemożliwiające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, wydana na skutek dokonania wyboru, o którym mowa w art. 27 ust. 5 u.ś.r, może również zostać wydana z mocą wsteczną, co umożliwia przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego - zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 2 u.ś.r. - od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami.

Jak natomiast wskazano, w kontrolowanej sprawie Kolegium nie uwzględniło oświadczenia skarżącego o wyborze świadczenia pielęgnacyjnego, biorąc pod uwagę wyłącznie fakt zaprzestania pobierania zasiłku dla opiekuna od [...] lutego 2021 r. Takie działanie organu spowodowało, że naruszone zostało prawo skarżącego do przyznania korzystniejszego świadczenia, począwszy od miesiąca złożenia wniosku o to świadczenie. Podkreślić trzeba, że w państwie prawa nie do przyjęcia jest sytuacja, w której osoba spełniająca warunki do uzyskania jednocześnie kilku różnych świadczeń z pomocy społecznej, otrzymuje świadczenie mniej korzystne, zwłaszcza gdy tak jak w niniejszej sprawie strona mogła dokonać wyboru i wyraźnie oświadczyła, że wybiera świadczenie bardziej korzystne.

W konsekwencji powyższego uznać należy, że organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r., z pominięciem treści przepisu art. 27 ust. 5 ustawy, przyjmując, że zbieg prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna uzasadnia przyznanie skarżącemu wnioskowanego świadczenia dopiero od momentu, kiedy zaprzestał pobierać zasiłek dla opiekuna, a więc w rozważanym przypadku od [...] lutego 2021 r. Sąd uznał również, że organ naruszył art. 24 ust. 2 u.ś.r., z którego jednoznacznie wynika, iż decydujące znaczenie dla ustalenia terminu, od którego zostaje ustalone prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ma data złożenia kompletnego wniosku. Natomiast - jak już wcześniej powiedziano - żaden z przepisów ustawy nie przewiduje wyjątków od zasady wynikającej z tego przepisu. Skoro kompletny wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego został w przedmiotowej sprawie złożony przez skarżącego w dniu [...] września 2020 r., to organ winien - mając na uwadze treść przepisu art. 24 ust. 2 i art. 27 ust. 5 u.ś.r. - rozważyć przyznanie wnioskowanego świadczenia od września 2020 r.

Z tych wszystkich przyczyn, wobec stwierdzonego naruszenia przez Kolegium przepisów prawa materialnego, sąd - na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matka ma okres od [...] września 2020 r. do [...] stycznia 2021 r., o czym rzeczono w pkt I sentencji. Natomiast orzeczenie o kosztach, zawarte w pkt II, uzasadnia art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na wysokość tych kosztów składa się wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w kwocie 480 zł, wynikające z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Rozstrzygnięcie Sądu skutkuje koniecznością ponownego rozpatrzenia sprawy przez Kolegium w uchylonej części zgodnie z oceną prawną przedstawioną w powyższych wywodach.

W szczególności Kolegium weźmie pod uwagę fakt uchylenia decyzji przyznającej skarżącemu prawo do zasiłku dla opiekuna, uznając, iż nastąpiło to z końcem miesiąca poprzedzającego miesiąc złożenie oświadczenia o rezygnacji z tego świadczenia, a następnie rozstrzygnie sprawę w zakresie spornego okresu. Ponadto organ wystąpi do organu pierwszej instancji o dokonanie stosownych rozliczeń, uwzględniających fakt, że skarżący pobrał już zasiłek dla opiekuna za okres obejmujący okres czasu, na który ma być przyznane świadczenie pielęgnacyjne (od [...] września 2020 r. do [...] stycznia 2021 r.).

Mając powyższe na uwadze, sąd orzekł jak w sentencji wyroku.