Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3050/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Danuta Kania, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2022 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję PGE Dystrybucja S.A. Oddział W. z siedzibą w W. z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], 2. zasądza od PGE Dystrybucja S.A. Oddział W. z siedzibą w W. na rzecz skarżącego A. Z. kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

[...] S.A. Oddział w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176) zwanej dalej k.p.a. w zw. z art. 17 ust 1 w zw. z art. 16 ust 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) zwanej dalej u.d.i.p., po ponownym rozpoznaniu wniosku A. Z. w przedmiocie udzielenia informacji w zakresie: 1. udostępnienia kserokopii wszelkich posiadanych decyzji, stanowiących podstawę lokalizacji i budowy linii elektroenergetycznej [...] przebiegającej przez takie miejscowości jak: [...], [...], [...], [...], [...] w gminie [...] w powiecie [...]; 2. określenia parametrów instalacji przesyłowej wskazanej powyżej; 3. wskazania kiedy przedmiotowa linia wraz z urządzeniami towarzyszącymi została wpisana do kartoteki środków trwałych [...] S.A.; 4. wskazania kiedy przedmiotowa linia wraz z urządzeniami towarzyszącymi była przyjmowana do eksploatacji i kiedy była modernizowana; 5. udostępnienia kserokopii projektu technicznego budowy linii napowietrznej przebiegającej przez takie miejscowości jak; [...], [...], [...], [...], [...] w gminie [...] w powiecie [...] wraz z załącznikami; 6. udostępnienia kserokopii projektu technicznego przebudowy/modernizacji linii przebiegającej przez takie miejscowości jak: [...], [...], [...], [...], [...] w gminie [...] w powiecie [...] wraz z załącznikami; 7. udostępnienia kserokopii posiadanej dokumentacji technicznej wskazanej we wniosku linii energetycznej, utrzymał w mocy własną decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r., wydaną na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] września 2020 r. do [...] S.A. wpłynął wniosek A. Z. z żądaniem udostępnienia wskazanych wyżej informacji. Organ wskazał, że po ponownej analizie sprawy [...] S.A., odnosząc się do zarzutów sformułowanych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...].03.2021 r. stwierdził, iż brak jest podstaw dla udostępnienia wnioskowanych informacji z uwagi na to, że informacje w tym przedmiocie stanowią informację przetworzoną, która jest z mocy u.d.i.p. wyłączona od obowiązku udostępnienia. Zaznaczył, że celem przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej pozostaje społeczna kontrola władzy publicznej, w związku z czym ustawa ta nie może być nadużywana i wykorzystywana w czysto prywatnych sprawach. Oceny celu, do realizacji którego żądana informacja publiczna ma być wykorzystana, należy dokonywać jednak ad casum, zawsze w świetle ujawnionych okoliczności sprawy (tak: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedziba w Gdańsku z dnia 2 grudnia 2020 r., II SAB/Gd 65/20).

Organ wskazał, że żądana przez wnioskodawcę informacja jest informacją przetworzoną, jako że jej wytworzenie wymaga intelektualnego zaangażowania podmiotu zobowiązanego. Udostępnienie informacji publicznej przetworzonej wymaga wykazania po stronie wnioskodawcy, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (zob. wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13).

Prawo do uzyskania informacji publicznej przetworzonej ma jedynie taki wnioskodawca, który jest w stanie wykazać w chwili składania wniosku swoje indywidualne, realne i konkretne możliwości wykorzystania dla dobra ogółu informacji publicznej, której przygotowania się domaga, tj. uczynienia z niej użytku dla dobra ogółu w taki sposób, który nie jest dostępny dla każdego posiadacza informacji publicznej. Wnioskodawca powinien wykazać przesłanki uzasadniające udostępnienie mu informacji przetworzonej i w jaki sposób udostępnienie mu żądanej informacji miałoby się przełożyć w sposób realny na poprawę funkcjonowania organów państwowych. Obowiązek wykazania tych przesłanek polega na wskazaniu okoliczności, na podstawie których podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji przetworzonej i sąd administracyjny będą mogły dokonać ich oceny, pod kątem spełnienia wymogu z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2020 r., IOSK 954/20),

Organ podał, że pomimo wezwania przez [...] S.A. wnioskodawca nie wykazał, w jaki sposób udzielenie mu wnioskowanej Informacji będzie mogło znaleźć przełożenie na dobro ogółu społeczeństwa. Stąd też, po ponownej analizie sprawy podmiot rozpoznający sprawę po raz drugi doszedł do takich samych wniosków jak rozpoznając sprawę po raz pierwszy a mianowicie, że skarżącemu zależy na uzyskaniu dokumentacji na użytek późniejszego ewentualnego sporu sądowego o usunięcie urządzeń i uzyskanie odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Dodatkowo organ wskazał, że wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, która jest z mocy u.d.i.p. wyłączona od obowiązku udostępnienia, a rozważania w tym przedmiocie zaprezentowane wnioskodawcy w decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2021 r. tutejszy podmiot uznaje za swoje.

Podkreślono, że [...] S.A. podjęła szereg przedsięwzięć organizacyjnych w celu ochrony wnioskowanych informacji przed udostępnianiem osobom trzecim, co zostało zamanifestowane poprzez wydanie wewnętrznych zarządzeń i regulaminów.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że doszedł do takich samych wniosków jak podczas rozpoznawania sprawy po raz pierwszy.

Decyzja [...] S.A. Oddział w [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. stała się przedmiotem skargi A. Z., reprezentowanego przez radcę prawnego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Pełnomocnik wnosząc o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych, zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f, art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a, lit.f, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. f u.d.i.p. poprzez ich niezastosowanie polegające na nieudostępnieniu wnioskowanej informacji publicznej,

- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez błędną wykładnię pojęcia "informacji publicznej przetworzonej" polegające na przyjęciu, iż wnioskowana informacja stanowi informację publiczną przetworzoną, w związku z czym nie podlega udostępnieniu ze względu na brak wykazania przesłanki szczególnej istotności dla interesu społecznego, w sytuacji gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną przetworzoną, a jej udostępnienie nie może podlegać ograniczeniu,

- art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu, iż wnioskowana informacja dotyczy tajemnicy przedsiębiorstwa, w związku z czym nie może być udostępniona oraz poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy zachodzi przesłanka ograniczenia prawa do uzyskania informacji ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, podczas gdy przedmiotowa informacja, nie stanowi tajemnicy przedsiębiorstwa, nie ma charakteru poufnego, nie ma wartości gospodarczej i służy jedynie ustaleniu, na jakiej podstawie prawnej [...] posadowiło słupy energetyczne na wskazanych nieruchomościach,

- art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu przez organ, iż skarżący nie wykazał przesłanki szczególnej istotności interesu społecznego, do czego nie był zobowiązany.

2. naruszenie przepisów postępowania:

- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz 17 ust. 1 u.d.i.p. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na arbitralnym stwierdzeniu, że żądane informacje publiczne stanowią informację, która nie może zostać udostępniona, ponieważ stanowi informację publiczną przetworzoną oraz tajemnicę przedsiębiorstwa, w sytuacji gdy okoliczność ta nie została w sposób dostateczny wyjaśniona, ani należycie umotywowana,

- art. 13 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przez ich niezastosowanie i nieudostępnienie w terminie wnioskowanej przez skarżącego informacji publicznej , której w ocenie skarżącego - nie można zakwalifikować jako podlegającej ograniczeniu wynikającemu z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. oraz art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego rozszerzył argumentację w zakresie postawionych zarzutów. Wskazał m.in., że organ gołosłownie wskazuje na istnienie informacji przetworzonej. Podniósł, że w treści decyzji próżno jednak szukać dlaczego organ zobowiązany tak uznaje. Nie ma wskazania na czym ma polegać przetworzenie, jak również nie znajdujemy tam informacji ile jest dokumentów i dlaczego wymagają one przetwarzania. Wskazał, że organ powołuje się na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy nie wyjaśniając na czym ma to dokładnie polegać. Podał, że organ ograniczył się do generalnego wskazania, iż całość posiadanych przez Spółkę informacji wnioskowanych przez Skarżącego objęta jest tajemnicą przedsiębiorstwa, bez próby wykazania, jakie konkretnie przesłanki przemawiają za uznaniem poszczególnych informacji za objęte taką tajemnicą. Wskazanie konkretnej podstawy i zakresu utajnienia danej informacji jest konieczne ze względu na specyficzny charakter ochrony tajemnicy przedsiębiorcy. Przedsiębiorca musi szczegółowo określić, z czego wywodzi daną przesłankę odmowy i w czym znajduje ona uzasadnienie. Ewentualne przesłanki nieudzielenia informacji publicznej z powyższego powodu muszą być wyjaśnione w sposób wyczerpujący i precyzyjny. Spółka zatem nie wykazała, że żądane informacje mają wartość gospodarczą, oraz że poprzez ich ujawnienie istnieje realna możliwość naruszenia interesów przedsiębiorcy. Takie uzasadnienie decyzji wskazuje na fakt generalnego braku dostępu do informacji znajdujących się w [...].

Pełnomocnik wskazał, że Spółka jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej a wnioskowana informacja jest informacja publiczna prostą. Żadnego znaczenia w kontekście odmowy nie może mieć także gołosłownie wskazywany fakt iż Skarżący takie informacje mógłby wykorzystać w późniejszym ewentualnym sporze sądowym o usunięcie urządzeń i uzyskanie odszkodowania za bezumowne korzystanie z nieruchomości.

Za wadliwe pełnomocnik uznał wskazanie podstaw faktycznych i prawnych mające wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Pełnomocnik zaznaczył, że w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji nie można odnaleźć motywów jakimi kierował się organ przy odmowie udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych, poza gołosłownym wskazywaniem na treść przepisów. Niewątpliwie wnioskowane informacje odnoszą się do publicznej sfery działalności organu zobowiązanego. Informacja ta ma duże znaczenie dla społeczeństwa, ponieważ Spółka wykonuje zadania operatora systemu dystrybucyjnego. Obywatele mają prawo znać ogólne informacje o wybudowanych sieciach i parametrach ich użytkowania. Przy czym wiadomości te nie zawierają żadnej informacji o działalności samej spółki. Organ w żaden sposób nie wykazał i nie uzasadnił podnoszonych podstaw odmowy udostępnienia informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę [...] S.A. Oddział w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ dodał, że w niniejszej sprawie informacja oraz dokumenty, których domaga się Skarżący, nie istnieją w Spółce w żądanej treści i postaci. Spółka posiada dokumenty, które stanowią jej źródło, jednak przygotowanie żądanej informacji wymagałoby podjęcia dodatkowych czynności - przede wszystkim przeprowadzenia selekcji właściwych dokumentów z określonego obszaru oraz ich zestawienia. Spółka wyjaśniła też m.in., że dokumenty, które znajdują się w jej posiadaniu, objęte są szczególną procedurą mającą ograniczyć dostęp osób do informacji tam zawartych. Jest to stwierdzenie odnoszące się do wewnętrznych regulaminów i zarządzeń wydanych przez władze Spółki, które nie sposób wyartykułować w inny sposób zachowując jednocześnie standardy poufności danych. Zarzuty podnoszone przez skarżącego organ uznał za bezzasadne. Na marginesie wskazano, że Skarżący domagając się od Spółki informacji działa we własnym interesie. Podniesiono, że we wcześniejszej korespondencji, wprost jest wskazane, że pomiędzy Skarżącym a Spółką zawisł spór o zmianę przebiegi linii energetycznej wraz z przeniesieniem słupów energetycznych. Wskazano, iż gdyby Sąd nie podzielił argumentacji Spółki w przedmiocie odmowy udzielenia informacji z uwagi na niewykazanie interesu publicznego w kontekście informacji przetworzonej oraz tajemnicę przedsiębiorcy, [...] S.A. wnosi o rozważenie kwestii braku przymiotu "informacji publicznej" w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała uwzględnieniu.

Ustawa o dostępie do informacji publicznej służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat działalności organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa (art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Używając w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy.

W sprawie niniejszej spełniony jest, zdaniem Sądu, zarówno zakres podmiotowy, jak i przedmiotowy u.d.i.p.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Natomiast informacja publiczna, w myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p. to każda informacja o sprawach publicznych. Ustawa nie zawiera definicji tego pojęcia, jednak określenie sprawy jako "publicznej" oznacza, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie ww. pojęcia, związane z władzą publiczną i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem, trafnie akcentuje się w piśmiennictwie (v. H. Izdebski, "Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju i działalności", Warszawa 2004, s. 209, K. Tracka, "Prawo do informacji w polskim prawie konstytucyjnym", Warszawa 2009, s. 138).

W orzecznictwie sądów administracyjnych, na gruncie powołanych regulacji, przyjmuje się szerokie rozumienie pojęcia informacji publicznej. Definiuje się ją jako każdą wiadomość wytworzoną przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które realizują zadania publiczne bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie swoich kompetencji. Podkreśla się, że taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów, o ile dotyczy faktów i danych (por. wyroki NSA: z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt I OSK 123/06, publ. LEX nr 291357: z dnia 30 września 2015 r., sygn. akt I OSK 2093/14; orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie zakres podmiotowy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie był kwestionowany. [...] S.A. Oddział [...] jest podmiotem obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.)

Zdaniem Sądu, także żądanie wnioskodawcy, o którym [...] S.A. Oddział w [...] rozstrzygnął w decyzji, dotyczy sfery faktów i danych publicznych.

Wbrew jednemu ze stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu decyzji organu, żądana informacja nie może być traktowana jak informacja we własnej sprawie skarżącego.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela zasadniczo pogląd prezentowany

w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym wnioski

o udostępnienie informacji publicznej składane przez podmioty, których interesów dotyczą nie są wnioskami o udzielenie informacji publicznej, nie odnoszą się bowiem do "sprawy publicznej" (v. wyrok NSA z dnia 11 maja 2017 r. sygn.. akt I OSK 2777/16, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe stanowisko, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, jest ugruntowane w orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 11 marca 2015 r., I OSK 918/14; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2015 r., I OSK 430/14; wyrok NSA z dnia 30 października 2012 r., I OSK 1696/12; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2015 r., I OSK 617/14; wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2014 r., I OSK 2496/14; wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 769/12) i literaturze (por. P. Szustakiewicz, Glosa do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1638/14, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2016, nr 4, s. 171 i nast.;

I. K., M. R., Ustawa o dostępie do informacji

publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, s. 25, 68; M. J., Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151).

Jednakże w sprawie niniejszej, biorąc pod uwagę treść wniosku, nie można przyjąć, że żądanie dotyczy wyłącznie prywatnego interesu wnioskującego.

Także odwołanie się w odpowiedzi na skargę do sporu zawisłego między skarżącym a Spółką o zmianę przebiegu linii energetycznej na konkretnej działce ewidencyjnej w miejscowości [...] nie daje podstaw do potraktowania wniosku z dnia [...] września 2020 r. jak wniosku we własnej sprawie. Zakres tego wniosku i treść pytań nie pozwala przyjąć, że wystosowane w siedmiu punktach żądania nie stanowią informacji o sprawie publicznej.

Niezależnie od wskazania przez organ w decyzji, że skarżący żąda informacji we własnej sprawie, którego to poglądu Sąd w związku z treścią wniosku, nie podzielił, organ przyjął w kwestionowanych decyzjach, że żądane informacje mają, co do zasady, charakter informacji publicznej, ale przetworzonej.

Wskazania wymaga, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że informacja publiczna przetworzona jest informacją jakościowo nową, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej. Wytworzenie takiej informacji wymaga podjęcia przez podmiot zobowiązany określonego działania intelektualnego w odniesieniu do odpowiedniego zbioru znajdujących się w jego posiadaniu informacji i nadania skutkom tego działania cech informacji publicznej. Przetworzeniem informacji jest zebranie lub zsumowanie, często na podstawie różnych kryteriów, pojedynczych wiadomości znajdujących się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego. Te pojedyncze wiadomości mogą być ze sobą w różny sposób powiązane i mogą występować w różnej formie. Przetworzenie jest równoznaczne z koniecznością odpowiedniego zestawienia informacji, samodzielnego ich zredagowania związanego z koniecznością przeprowadzenia przez zobowiązany podmiot czynności analitycznych, których końcowym efektem jest dokument pozwalający na dokonanie przez jednostkę samodzielnej interpretacji i oceny (v. wyroki NSA: z dnia 7 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1737/11, publ.: LEX nr 1149235, z dnia 8 czerwca 2011 r. sygn. akt I OSK 426/11, publ.: LEX nr 1135982).

Podkreślenia wymaga, że o informacji przetworzonej można mówić również wtedy, gdy wniosek o udostępnienie informacji obejmuje wprawdzie informacje proste będące w posiadaniu podmiotu zobowiązanego, ale rozmiar i zakres żądanej informacji przesądza o tym, że w istocie mamy do czynienia z żądaniem informacji przetworzonej. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy utworzenie zbioru informacji prostych wymaga takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań nałożonych na podmiot zobowiązany, a w szczególności wymaga analizowania całego zbioru posiadanych dokumentów w celu wybrania tylko tych, których oczekuje wnioskodawca. Zbiór takich informacji nie stanowi informacji przetworzonej tylko wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów (v. wyroki NSA: z dnia 9 sierpnia 2011 r. sygn. akt I OSK 977/11, publ.: LEX nr 1068557 z dnia 6 października 2011 r. sygn. akt I OSK 1199/11, publ.: LEX nr 1149133). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający sprawę, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych jest znaczna i angażuje po stronie organu znaczne środki i zasoby. Przetworzenie informacji nie zawsze należy utożsamiać zatem z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji (v. wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2015 r. sygn. akt I OSK 1398/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W sprawie niniejszej organ nie wykazał w żadnej z wydanych decyzji, że żądana we wniosku informacja publiczna stanowi informację przetworzoną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, który podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, zgodnie z którym, jeżeli udzielenie informacji prostej wymaga w istocie takiego nakładu środków i zaangażowania pracowników, które negatywnie wpływa na tok realizacji ustawowych zadań podmiotu zobowiązanego, a w szczególności, gdy wymaga analizowania całego zasobu posiadanych dokumentów, w celu udzielenia żądanej informacji, której oczekuje wnioskodawca, to wówczas można taką informację uznać za przetworzoną (v. wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 202/12, orzeczenia.nsa.gov.pl).

W tej sprawie jednakże Spółka powyższego nie wykazała. W decyzji z dnia [...] lutego 2021 r. organ wskazał jedynie jak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozumie się pojęcie informacji publicznej przetworzonej i stwierdził, że informacje objęte wnioskiem mają charakter informacji przetworzonej, a wnioskodawca nie wykazał na żądanie spełnienia przesłanki szczególnej istotności tej informacji dla interesu publicznego. W zaskarżonej decyzji też nie ma żadnej argumentacji uzasadniającej zakwalifikowanie żądanej informacji publicznej jako przetworzonej.

Ocenę organu we wskazanym zakresie uznać należało tym samym za dowolną, a zatem naruszającą art. 80 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przepis ten znajduje zastosowanie w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej.

Sąd zauważa, że w odpowiedzi na skargę organ zaznaczył, że Spółka posiada dokumenty, które stanowią jej źródło, jednak przygotowanie żądanej informacji wymagałoby podjęcia dodatkowych czynności - przede wszystkim przeprowadzenia selekcji właściwych dokumentów z określonego obszaru oraz ich zestawienia. Powyższe twierdzenie nie zmienia stanowiska Sądu, albowiem odpowiedź na skargę stanowi pismo procesowe organu w postępowaniu sądowym i nie sanuje braków decyzji administracyjnej, nadto argumentacja ta – w świetle poglądów prezentowanych w orzecznictwie NSA – jest niewystarczająca dla uzasadnienia kwalifikowania informacji publicznej jako przetworzonej.

W decyzji nie wskazano jakie dokładnie czynności musiałyby być podjęte (na czym polegałoby wyszukiwanie, czy selekcja dokumentów) przez pracowników organu w celu udzielenia odpowiedzi na każde z pytań, nie wskazano też choćby w przybliżeniu liczby, czy objętości dokumentów. Nie wiadomo też, czy byłyby to czynności czasochłonne, ilu pracowników musiałoby zająć się realizacją wniosku. Z decyzji nie wynika też, czy wpłynęłoby to na funkcjonowanie Spółki, tzn. utrudniło lub uniemożliwiło jej funkcjonowanie.

Z uwagi na to, że naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, konieczne stało się wyeliminowanie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji z obrotu prawnego.

Sąd wskazuje przy tym jednocześnie, że w sytuacji, gdy zdaniem organu żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy bądź przedsiębiorstwa, na co także organ powołał się w obu decyzjach, to właśnie ta kwestia, a nie kwalifikacja informacji jako prostej bądź przetworzonej, powinna być przedmiotem szerokiej analizy i argumentacji organu w decyzji.

Podkreślenia wymaga bowiem, że ustanowione w przepisie art. 5 ust. 2 zdanie pierwsze u.d.i.p. ograniczenie dostępu do informacji publicznej ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy dotyczy nie tylko informacji prostej, lecz także informacji przetworzonej. Innymi słowy, jeżeli dana informacja publiczna stanowi tajemnicę przedsiębiorcy, to ograniczanie dostępu do tej informacji dotyczy zarówno informacji prostej, jak i informacji przetworzonej.

Z tego względu, w przypadku objęcia żądanej informacji tajemnicą przedsiębiorcy, podobnie jak w przypadku innych tajemnic ustawowo chronionych, uzasadnienie rozstrzygnięcia odmawiającego dostępu do informacji publicznej powinno przede wszystkim odnosić się do kwestii tajemnicy przedsiębiorcy, a nie do kwestii tego, czy żądana informacja ma charakter prosty czy przetworzony. Nawet bowiem przyjęcie,

że żądana informacja ma charakter prosty, a nie przetworzony, nie umożliwia udostępnienia informacji objętej tajemnicą przedsiębiorcy.

Wskazania wymaga, że w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Spółka, odwołując się przy tym do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, nie wykazała, że w sprawie w istocie mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorcy. Organ stwierdził jedynie m.in., że na podstawie zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu [...] S.A. z dnia [...] października 2015 r. ws. wprowadzenia do stosowania Procedury ochrony tajemnicy przedsiębiorcy [...] S.A. w stosunku do żądanych dokumentów i informacji Spółka uznaje je za tajemnicę przedsiębiorcy i podejmuje określone czynności wewnętrzne oraz organizacyjne w celu ich ochrony przed udostępnianiem osobom trzecim. Nie jest wystarczające także samo stwierdzenie, że informacje mają "wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji". Organ, który rozpatruje sprawę na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie obowiązany jest nie tylko ponownie rozstrzygnąć sprawę, ale w rzeczywistości ponownie ją rozpatrzyć, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji.

W sprawie niniejszej tego zabrakło. Na tym etapie postępowania organ nie wykazał, aby informacje żądane we wniosku objęte były tajemnicą przedsiębiorcy.

Decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7 (obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy), art. 77 § 1 (obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego), art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do ostatniego z powołanych przepisów, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając wniosek o udostępnienie informacji publicznej Spółka uwzględni przedstawione wyżej rozważania, w tym obowiązana będzie dokonać wyczerpujących ustaleń w zakresie stanu faktycznego co do rzeczywistych możliwości udostępnienia informacji publicznej w zakresie każdego z żądań zawartych we wniosku. W przypadku podtrzymania stwierdzenia, że żądane informacje (w odniesieniu do każdego, bądź ewentualnie niektórych tylko punktów wniosku) stanowią tajemnicę przedsiębiorcy organ obowiązany będzie wykazać powyższe. Organ winien ocenić, czy istnieją przesłanki formalne i materialne do uznania, że żądana informacja stanowi w pełnym, bądź częściowym tylko zakresie (w odniesieniu do niektórych punktów wniosku) tajemnicę przedsiębiorcy i czy możliwe jest zastosowanie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji dla odmowy jej udostępnienia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny oraz formalny (v. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2013 r. sygn. akt I OSK 195/13; wyrok NSA z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 759/14, orzeczenia.nsa.gov.pl). W przypadku przyjęcia zaś, że żądane informacje (bądź niektóre z nich) nie stanowią tajemnicy przedsiębiorstwa i podtrzymania twierdzenia, że stanowią informację przetworzoną, organ obowiązany będzie wezwać wnioskodawcę do wykazania szczególnej istotności informacji dla interesu publicznego. Zależnie od poczynionych ustaleń organ podejmie stosowną decyzję uzasadniając ją zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz.329 ze zm.), orzekł jak w punkcie 1 wyroku. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie 2 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł) oraz wynagrodzenie radcy prawnego reprezentującego skarżącego (480 zł).