Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 554/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2a i 2b
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
law: Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W związku z kontrolą przeprowadzoną w B. w M. przy ul. [...] przez pracowników Referatu Szczególnego Nadzoru Podatkowego Urzędu Celnego w [...]. oraz funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w [...], w dniu [...] lutego 2007 r. w trybie art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm., dalej: "u.g.iz.w.") do Ministerstwa Finansów wpłynął wniosek Urzędu Celnego w [...]. z dnia [...] września 2007 r., sygn. [...] o rozstrzygnięcie charakteru gier urządzanych na automatach.

Minister Finansów (dalej także: Minister, organ), w dniu [...] września 2007 r. pismem Nr [...] wszczął postępowanie administracyjne.

Minister Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], uznał iż gry prowadzone na automatach znajdujących się w kontrolowanym barze, tj. "Z." Nr [...], "R." Nr [...], "J." Nr [...] i "P." Nr [...], będące własnością firmy R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. przy ul. [...] (dalej także: skarżąca, spółka) są grami na automatach w rozumieniu przepisów u.g.iz.w. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał art. 2 ust. 3 u.g.iz.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1060 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a.").

Organ stwierdził, że gry na przedmiotowych automatach są grami na urządzeniach elektromechanicznych. Wyposażenie ich składa się z zestawów ruchomych (obrotowych) bębnów, na których umieszczone są określone symbole, wyposażone we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 lub 5 zł. Po otrzymaniu kredytu grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł – 4 min., 2 zł – 8 min., 5 zł – 20 min.). Jednak po upływie wykupionego czasu gry automaty wyłączają się bez względu na wynik gry. Po dokonaniu dodatkowej opłaty grę można kontynuować, a kredyty, które nie zostały wykorzystane, zostają przeniesione na poczet kolejnej gry, sumując się z nowymi kredytami.

Organ opierając się na materiale zgromadzonym w postępowaniu, szczególnie na aktach postępowania karnego skarbowego o sygn. [...] doszedł do konkluzji, że celem i wygraną w przedmiotowych automatach jest kontynuowanie (przedłużenie gry), jednakże nie dłużej niż pozwala na to wbudowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. W przypadku niepowodzenia gra jest krótsza, a w wypadku wygranej uzyskuje się możliwość jej kontynuowania.

Minister zaakcentował ponadto, że w przypadku wygranej grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, które są zapisywane na liczniku automatu. Ponowne wrzucenie monety powoduje, że gracz ma do dyspozycji nowe kredyty oraz te niewykorzystane w poprzedniej grze. Tak więc, przeniesione z poprzedniej gry wygrane punkty kredytowe dają szansę pełnego wykorzystania opłaconego czasu następnej gry.

Na powyższą decyzję organu R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. złożyła do Ministra Finansów wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzuciła w nim:

1. rażące naruszenie przepisów art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., mające istotny wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia i prowadzące do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;

2. rażącą obrazę przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. mające oczywisty wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia;

3. rażącą obrazę przepisu art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., mające oczywisty wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia z oczywiście błędnymi ustaleniami faktycznymi przyjętymi za podstawę rozstrzygnięcia, pozostającymi w opozycji do zgromadzonego materiału dowodowego;

4. oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonego materiału dowodowego.

Spółka wskazała na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W związku z tym wniosła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa. Wniosła także alternatywne żądanie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji stwierdzającej, że gry prowadzone na przedmiotowych automatach nie są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżąca wskazała, że nie polega na prawdzie stwierdzenie, że wszystkie przedmiotowe urządzenia stanowią własność spółki R. z siedzibą w G. Oprócz jednego urządzenia ("Z." Nr [...]), automaty są przedmiotem dzierżawy przez spółkę i stanowią własność F., [...], [...], N. Wobec powyższych uwag oba ww. podmioty, a nie tylko skarżąca spółka powinny brać udział w niniejszym postępowaniu. Uznała ponadto, iż został w trakcie prowadzenia niniejszego postępowania popełniony błąd, albowiem organ prowadzący postępowanie błędnie oznaczył urządzenie "S." nr [...].

Spółka zarzuciła, iż organ nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, mimo że oczywistym jest, że przedmiot postępowania wymaga wiedzy specjalnej, ponadto jedynie wybiórczo ocenił opinię [...] Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych nr [...] oraz opinię uzupełniającą, znajdujące się w aktach postępowania. Zwróciła uwagę na błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia, czego konsekwencją jest wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Spółka podkreśliła, że w grze nie ma wygranej, a celem gry jest satysfakcja używania urządzenia do prowadzenia gry zręcznościowej przez wykupiony ściśle określony czas, który zależy wyłącznie od pierwotnie uiszczonej opłaty. Bez jej uiszczenia nie ma możliwości ani rozpoczęcia ani kontynuowania gry.

Minister Finansów decyzją z dnia [...] marca 2008 r., nr [...], po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] listopada 2007 r.

Organ uznał za wadliwą tezę, iż błędnie oznaczył podmiot, który organizował gry na automatach tj. R. Sp. z o.o., a nie właściciela tych urządzeń, czyli firmę F., [...], [...], N.

Minister Finansów nie podzielił stanowiska spółki, iż przy wydawaniu decyzji z dnia [...] listopada 2007 r. dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, w szczególności: art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a. i 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ocenił stan faktyczny sprawy za wyczerpująco wyjaśniony i bezsporny, zaś materiał dowodowy, w oparciu o który zostało podjęte rozstrzygnięcie oceniony w sposób wszechstronny.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W obszernym uzasadnieniu wskazała, m. in. na :

1. brak tożsamości treści pierwotnej decyzji z decyzją, jaka została zaskarżonym rozstrzygnięciem utrzymana w mocy przez Ministra Finansów, na skutek samowolnego przerobienia przez organ administracji publicznej bez zastosowania trybu art. 113 § 1 k.p.a., części treści decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...], w wyniku czego zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy nieistniejącą w dniu rozstrzygania, w zakresie samowolnie przerobionej treści, decyzję z dnia [...] listopada 2007 r., co oczywiście miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. rażącą obrazę przepisów art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez rażąco wadliwe oznaczenie stron postępowania, w wyniku którego w toku postępowania pominięto stronę, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a.;

3. rażącą obrazę przepisów art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4. rażącą obrazę przepisu art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co miało wpływ na wynik sprawy;

5. rażącą obrazę przepisu art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenie faktycznie przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

6. rażącą obrazę przepisu art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niesprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, co miało wpływ na wynik postępowania poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia;

7. błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27 z późn. zm.), mającą oczywiście wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia do gry, umożliwiają prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.

Wskazując na powyższe wady postępowania skarżąca spółka wniosła o:

1. stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r., nr [...] z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w związku z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r. na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;

2. zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego oraz wydatków pełnomocnika.

W uzasadnieniu skargi spółka zarzuciła organowi błędy w trakcie przeprowadzonego postępowania, odnoszące się w szczególności do nieuprzedzenia o zakończeniu postępowania dowodowego, pozbawieniu spółki możliwości złożenia końcowego oświadczenia w sprawie. Podniosła także, iż materiał dowodowy został wadliwie zgromadzony i nie był w pełni kompletny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 23 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 1094/08), rozpoznając skargę R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie i ją oddalił. Sąd Administracyjny podzielił stanowisko organu odnośnie oceny co do charakteru prowadzonej gry. Uznał, iż wygraną w sprawie niniejszej jest możliwość kontynuowania uprzednio rozpoczętej gry przy zwiększonym poziomie trudności, wymagającym większych umiejętności bez konieczności dokonywania nowej opłaty. Sąd stwierdził, że organ właściwie zinterpretował art. 2 ust. 2a u. o.g.iz. w., w związku z powyższym nie naruszył on prawa materialnego w sprawie. Odnośnie naruszenia pozostałych przepisów postępowania, Sąd przychylił się w tej materii do punktu widzenia Ministra.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie Sądu I instancji złożyła skarżąca, zaskarżając je w całości. Podniosła zarzuty:

1. naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa, dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek innego podmiotu aniżeli strony - na wniosek Urzędu Celnego w [...], co stanowi rażące naruszenie prawa,

2. naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności:

• art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez wadliwe oznaczenie stron postępowania, w wyniku którego pominięto w toku postępowania stronę, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

• art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. (w tym zakresie uchybienie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.), poprzez całkowite pozbawienie strony ustawowego prawa udziału w przeprowadzaniu dowodów, co miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego oraz stanowi wadę kwalifikowaną, polegającą na uniemożliwieniu stronie wzięcia udziału w postępowaniu, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

• art. 10 k.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co dowodzi oczywiście, iż strona skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, które to uchybienie stanowi podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, oraz przedstawienie stanu sprawy niezgodnie z rzeczywistym, w szczególności:

• art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

• art. 80 k.p.a., poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

• art. 85 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin objętych przedmiotem postępowania urządzeń do gier, mimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziła taka potrzeba, co oczywiście miało wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

• art. 107 § 3 k.p.a., poprzez uchybienie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, co oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz pozbawienie strony informacji o przesłankach rozstrzygnięcia,

4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi,

5. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie na skutek wadliwej wykładni przepisu art. 2 ust. 2a u.g.iz.w. oraz nieuwzględnienie przy dokonywaniu wykładni dyspozycji przepisu art. 42 pkt 6 wskazanej ustawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia do gry umożliwiają prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.

Wskazując na powyższe rażące uchybienia, skarżąca wniosła o:

1. uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie,

2. przyznanie skarżącej należnych kosztów według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości, uzasadniając swoje poglądy argumentami zbieżnymi z zawartymi w dotychczasowym stanowisku.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniósł m. in., iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie zastosował nieprawidłowo wykładany art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych do wadliwie ustalonego stanu faktycznego, przyjmując, że gra na automatach opisana w zaskarżonej decyzji, jest grą, o jakiej mowa w wymienionym przepisie. Stwierdził, iż nie jest kwestionowane, że oceniana gra nie jest ani grą losową, ani zakładem wzajemnym, ani grą na automatach o wygrane pieniężne. Rozważenia jedynie wymaga czy w grze występują wygrane rzeczowe. NSA podniósł, iż w orzecznictwie i doktrynie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym "wygraną rzeczową" w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych jest nie tylko uzyskanie własności rzeczy, lecz również nabycie uprawnienia do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu prawnego. Sąd uznał, iż WSA nie wskazał przekonywująco, jaką konkretnie korzyść materialną uzyskuje gracz, poprzestając na stwierdzeniach dotyczących przedłużenia czasu gry po wniesieniu stawki. Wobec powyższego nie jest jasne, dlaczego uznał, iż gra jest grą na automatach, o której mowa w art. 2 ust. 2a u.g.iz.w. Stwierdził, że odtworzenie, na czym polega wygrana rzeczowa wymaga szczegółowych ustaleń, gdyż dotychczasowe ustalenia nie pozwalają na usunięcie wątpliwości wynikających z przedstawionego rozumienia przepisów prawa materialnego. Zatem za słuszne uznał zarzuty podnoszące błędne dokonanie ustaleń faktycznych przez organ wskutek niedostatecznego jego wyjaśnienia i następnie zaakceptowane przez Sąd I instancji.

Sąd kasacyjny uznał, iż nie jest wadą postępowania w niniejszej sprawie wykorzystanie środków dowodowych zgromadzonych w aktach innych postępowań, w tym w postępowaniu karno-skarbowym. NSA zarzucił niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w sposób pozwalający na zastosowanie prawa materialnego.

W dniu [...] kwietnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach wyrokiem, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...].

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie celowości czy słuszności.

Ponadto w świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Równocześnie stosownie do art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Oznacza to, iż nie może się on kierować dowolnymi wnioskami wywiedzionymi z akt sprawy, musi zatem postępować zgodnie ze wskazaniami dokonanymi przez Sąd II instancji.

W świetle ww. przepisów, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarga R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na powołaną decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 2 ust. 2a u.g.iz.w. grami na automatach są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. Natomiast w myśl art. 2 ust. 2b u.g.iz.w. grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych w wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro.

Nie budzi wątpliwości w niniejszej sprawie, iż podlegająca ocenie gra nie jest grą na automatach o wygrane pieniężne. Stosownie do poczynionych ustaleń nie budzi wątpliwości, iż automaty wyposażone są we wrzutniki monet o nominałach: 1, 2 lub 5 złotych, po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach osoba z nich korzystająca otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę – odpowiednio (za 1 zł. – 4 minuty, za 2 zł. – 8 min., za 5 zł. – 20 minut). W przypadku powodzenia - uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe. Jednakże automaty wyłączają się najpóźniej po upływie wykupionego czasu gry, bez względu na wynik sprawy. Mogą bowiem wyłączyć się wcześniej, gdy gra toczy się bez powodzenia. Gra może być ponownie prowadzona, w przypadku dokonania dodatkowej opłaty, a niewykorzystane w poprzedniej grze kredyty zostają przeniesione na poczet kolejnej gry, sumując się z nowymi kredytami. Jednakże niezależnie od tego, czy gra za której prowadzenie uiszczono opłatę toczy się z powodzeniem, czy bez niego, kończy się ona najdalej z upływem czasu określonego nominałem wrzuconej monety. Ewentualność wykorzystania zdobytych punktów kredytowych w następnym okresie korzystania z automatu zależna jest od uiszczenia następnej stawki.

W tej sytuacji rozważenia wymaga czy w grze występują wygrane rzeczowe.

Sąd orzekający, akceptując stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego uznaje, że przyjęcie innych założeń, to jest oderwanie pojęcia "wygrana rzeczowa" od wymiernej wartości, wyłączałoby możliwość rozróżnienia, czy konkretna gra jest grą na automatach czy też traktowaną przez ustawodawcę odrębnie grą na automatach o niskich wygranych, definiowaną przy użyciu przesłanki górnej granicy wartości wygranych. W niniejszej sprawie Minister Finansów zakwalifikował grę jako grę na automatach (art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych), a nie jako grę na automatach o niskich wygranych (art. 2 ust. 2b ustawy).

Nie zostało przez Ministra przekonywująco wykazane, jaką konkretnie korzyść materialną uzyskuje gracz. Niewystarczające jest jedynie stwierdzenie, iż czas gry ulega przedłużeniu po wniesieniu stawki. Wobec tego nie jest jasne, dlaczego uznano, że gra jest tą, o której mowa w art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Minister Finansów powołał się na opinię Nr [...] wykonaną przez [...] Zespół Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w [...]. oraz na sprawozdania z badań sporządzone przez Urząd Dozoru Technicznego [...] w [...]. Organ dokonał na podstawie tych dowodów ustaleń w zakresie sprowadzającym się do stwierdzenia, że celem i wygraną jest możliwość kontynuowania gry w przedziale czasowym rozpoczętym wrzuceniem monety o określonym nominale, a przegraną jest krótsza gra, przy czym wprowadzenie stymulatora czasowego (ograniczenie maksymalnego czasu gry) nie powoduje, iż taka wygrana traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zatem wystarczające dla zastosowania art. 2 ust. 2a u. g.iz.w. było ustalenie, że występuje korzyść polegająca na przedłużeniu czasu gry.

Natomiast odtworzenie na czym polega wygrana rzeczowa, wobec przedstawionego ogólnie przebiegu gry, wymaga szczegółowych ustaleń. Dokonane dotąd ustalenia nie pozwalają na usunięcie wątpliwości wynikających z przedstawionego rozumienia wymienionych przepisów prawa materialnego. Organ dostrzegł korzyści występujące w wyniku pomyślnego przebiegu w przedłużeniu czasu jej trwania w pierwszym opłaconym okresie korzystania z automatu. Nie odniósł się natomiast jednoznacznie do sytuacji dotyczącej przypadku uzyskania "nieprzepadających" punktów kredytowych, których wykorzystanie jest możliwe w odrębnie opłaconym okresie korzystania z automatu. Nie ustalono wielkości korzyści, jaką uzyskuje gracz w sytuacji powodzenia. Nie jest też jasne czy kolejne opłacane okresy są jedną grą, czy też przedmiotem kolejno zawieranych umów o korzystanie z automatów. W tym też kontekście zabrakło odniesień do konieczności uiszczenia opłaty za następny okres korzystania z automatów. Poza niewystarczającym wyjaśnieniem, w pierwszym rzędzie, czy występuje wygrana rzeczowa, pozostaje wątpliwość, dlaczego wyłączono możliwość uznania, że gra jest grą na automatach o niskich wygranych. Z tych też powodów zasadne są zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 i 80 i 107 § 3 k.p.a., zmierzające do wykazania, że nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy w sposób pozwalający na zastosowanie prawa materialnego.

Normy określone w art. 7, 77 § 1 k.p.a. nakładają na organ obowiązek do podejmowania wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy, a co za tym idzie do wydania decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Stosownie do ww. zasad organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w taki sposób, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45).

Nie przesądzając o mocy dowodów zawartych w aktach administracyjnych, należy zwrócić uwagę, że według dostępnych opisów przebieg gry jest bardziej złożony, niż to wynika z ustaleń faktycznych dokonanych przez organ. Dotyczy to w szczególności sposobu pozyskiwania punktów kredytowych, przenoszenia ich pomiędzy bębnami, elementów losowych i zręcznościowych. Pełniejszy opis gry powinien być pomocny dla oceny, czy i jakie korzyści oraz w jakich momentach uzyskuje gracz po wrzuceniu pierwszej i kolejnych monet.

Nie podziela Sąd argumentów skarżącej, że w postępowaniu administracyjnym, nie można wykorzystywać środków dowodowych zgromadzonych w innych postępowaniach. Nie wyklucza jednakże, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy wystąpi konieczności przeprowadzenia postępowania dowodowego opartego na wiadomościach specjalnych w postaci opinii biegłego, bądź przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Powyższe stanowisko zaprezentował NSA.

Organ powinien się skoncentrować na wyjaśnieniu kwestii na czym polega "wygrana rzeczowa", co się dzieje w przypadku uzyskania "nieprzepadających" punktów kredytowych, możliwych do wykorzystania w odrębnie opłaconym okresie korzystania z automatu, ponadto co nie zostało dostatecznie ustalone - jaką konkretną korzyść materialną uzyskuje gracz, wobec stwierdzenia, iż w tym zakresie czas gry zostaje przedłużony po wniesieniu stawki.

Te wszystkie, ww. wątpliwości wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, a zaistniałe przy wydawaniu decyzji przez Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] oraz utrzymanej przez nią w mocy decyzji tego samego organu z dnia [...] listopada 2007 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach w sprawie ze skargi R. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na ww. decyzję powodują, iż nie mogą ostać się w obrocie prawnym oba rozstrzygnięcia.

W konsekwencji wydanego przez Sąd wyroku organ ponownie dokona analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyda decyzję, która będzie odpowiadała przepisom prawa. Ustali w szczególności te wszystkie fakty i okoliczności, które nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczas prowadzonym postępowaniu, i właściwie je uzasadni.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygając o niewykonywaniu obu decyzji, Sąd oparł się na art. 152 p.p.s.a., a orzekając o zwrocie kosztów postępowania posiłkował się art. 200 p.p.s.a.