Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 1661/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję organu administracji
Powołane przepisy: article: art. 70c, art. 70 § 6 pkt 1, art. 70 § 1, art. 269 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Sylwester Golec, Sędzia WSA (del.) Dominik Mączyński, po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2018 r. sygn. akt I SA/Kr 26/18 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości, 2) uchyla decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 listopada 2017 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 24 marca 2017 r. nr [...], 3) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz M. P. kwotę 8.217 (słownie: osiem tysięcy dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania za obie instancje.


UZASADNIENIE

1. Wyrok sądu I instancji i przedstawiony przez ten sąd tok postępowania przed organami podatkowymi

1.1. Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Kr 26/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. P. (dalej: podatnik, skarżący, strona) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 listopada 2017 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r.

Rozstrzygniecie zapadło w poniższym stanie faktycznym i prawnym.

1.2. Decyzją z dnia 24 marca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. określił podatnikowi (prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "P." [...], przedmiotem której był krajowy transport drogowy towarów, usługi ogólnobudowlane i budowlano-leśne) zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r. w kwocie 70.363 zł. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, iż dokonane przez stronę rozliczenie podatku VAT za ten kwartał wymagało weryfikacji z uwagi na zawyżenie podatku naliczonego na kwotę 61.776 zł, z tytułu odliczenia podatku naliczonego z 9 faktur, na których jako wystawca figuruje firma W. Z. mających dokumentować zakup przez M. P. paliwa - oleju napędowego, a uznanych przez organ I instancji za nieodzwierciedlające rzeczywistych transakcji - w związku z czym naruszony został art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług.

1.3. Decyzją z dnia 13 listopada 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm., dalej O.p.), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ II instancji w pierwszej kolejności odniósł się do zarzutu, że decyzję w tej sprawie wydano i doręczono pełnomocnikowi odwołującego się po upływie pięcioletniego okresu przedawnienia a w jej podstawie prawnej i treści nie wskazano przesłanek uzasadniających takie rozwiązanie. Organ odwoławczy wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. wszczął dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na podaniu nieprawdy w złożonych przez M. P. do urzędu deklaracjach za IV kwartał 2010 r., I - IV kwartał 2011 r. oraz I kwartał 2012 r. dotyczących podatku od towarów i usług. O tym zawieszeniu odwołujący się został poinformowany zawiadomieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia 30 listopada 2016 r. doręczonym zgodnie z art. 150 O.p. Organ II instancji powołał się przy tym na wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2017 r. sygn. akt I FSK 1017/15, zgodnie z którym skierowanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c O.p. w zw. z art. 70 § 6 pkt 1 tej ustawy bezpośrednio podatnikowi nie narusza prawa, a w konsekwencji jest wystarczające do przyjęcia, że nastąpiło zawieszenie biegu terminu zawieszenia postępowania (vide też orzeczenie NSA z dnia 5 stycznia 2017 r. sygn. akt I FSK 994/15).

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej nie można się zgodzić z przedstawionymi przez odwołującego się zarzutami wskazującymi na naruszenie art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT i art. 84 Konstytucji RP. Wobec bowiem rozstrzygnięcia, iż brak w przedmiotowej sprawie dowodów na potwierdzenie, że firma W. Z. rzeczywiście sprzedała M. P. olej napędowy na podstawie 9 faktur, dysponowanie przez odwołującego fakturami wystawionymi przez ww. kontrahenta stanowi jedynie formalny warunek skorzystania z prawa do odliczenia podatku ujętego w tych fakturach.

Zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z zachowaniem reguł wynikających z art. 187 O.p., a wyprowadzone przez organy podatkowe wnioski w zakresie oceny materiału dowodowego należy uznać za uzasadnione i nieprzekraczające granic swobodnej oceny dowodów w myśl art. 191 tej ustawy. W konsekwencji w niniejszej sprawie zebrano wystarczające dowody i oceniono cały materiał dowodowy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej nie zgodził się również z zawartymi w odwołaniu twierdzeniami dotyczącymi zachowania przez M. P. należytej staranności przy sprawdzaniu firmy W. Z..

2. Skarga do sądu I instancji

2.1. W skierowanej do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie skardze na powyższą decyzję M. P. wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c w związku z art. 145 § 2 oraz art. 120 i art. 121 O.p. polegające na uznaniu przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, że doręczenie zawiadomienia podatnikowi o przerwaniu biegu terminu przedawnienia, wbrew art. 145 § 2 O.p., rodzi skutki prawne określone w art. 70 § 6 pkt 1 w związku z art. 70c O.p.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił również naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p., ponieważ Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji, podczas gdy powinien był wydać decyzję uchylającą w całości decyzję organu I instancji i umorzyć postępowanie w sprawie ze względu na przedawnienie zobowiązania podatkowego.

2.2. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wniósł o jej oddalenie.

3. Wyrok sądu I instancji

3.1. Sąd skargę oddalił.

3.2. W ocenie sądu, prawidłowa wykładnia przepisu art. 70c O.p. winna prowadzić do wniosku, że zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie jest czynnością wykonywaną poza postępowaniem. Pismo zawierające takie zawiadomienie nie jest zaś pismem procesowym doręczanym w toku i ramach toczącego się postępowania.

Zdaniem WSA, wykładnia językowa, systemowa wewnętrzna, funkcjonalna oraz konstytucyjna zawarta w wyroku TK w sprawie P 30/11 pozwalają na przyjęcie, że zawiadomienie podatnika w miejsce ustanowionego pełnomocnika nie stanowi naruszenia art. 70c O.p. Jakkolwiek przepis art. 145 § 2 O.p. ustanawia zasadę doręczania pism pełnomocnikowi strony, to trzeba mieć na uwadze, że przepis ten ma zastosowanie do postępowania podatkowego. Natomiast zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest pismem procesowym doręczanym w toku i w ramach toczącego się postępowania. Reasumując, przepis art. 70c O.p. będzie miał zastosowanie w każdym postępowaniu (podatkowym, kontroli podatkowej, postępowaniu kontrolnym, czynnościach sprawdzających), a nawet wówczas, gdy żadne postępowanie nie będzie się toczyło.

Zakładając nawet czysto hipotetycznie, że doręczenie zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c O.p., w miejsce prawidłowo ustanowionego pełnomocnika jest naruszeniem przepisów postępowania podatkowego, a w szczególności art. 145 § 1 O.p., to warunkiem wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego jest stwierdzenie przez sąd administracyjny, że owa wada mogła mieć istotny wpływ na wynik postępowania. Jak wyżej wskazano, w przywołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego zwrócono szczególną uwagę na stan wiedzy (świadomość) podatnika, w sytuacji więc, gdy podatnik (strona) ową wiedzę posiadł nawet w inny sposób niż wskazany w art. 145 § 1 O.p. przed upływem terminu przedawnienia i okoliczność ta, w świetle zebranego materiału dowodowego w sprawie, nie budzi wątpliwości, to z dniem wszczęcia postępowania karnego (karno-skarbowego) nastąpi skutek, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1 O.p. Najważniejsze jest bowiem to, aby podatnik przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego miał wiedzę, a co za tym idzie świadomość, że bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu, a w konsekwencji zobowiązanie podatkowe nie wygaśnie na skutek przedawnienia. Cel ten jest osiągnięty zarówno wtedy, gdy zawiadomienie jest doręczone bezpośrednio podatnikowi, jak i wtedy, gdy w trakcie toczącego się postępowania zawiadomienie doręczono do rąk pełnomocnika. Jakkolwiek przepis art. 145 § 2 O.p. ustanawia zasadę doręczania pism pełnomocnikowi strony, to trzeba mieć na uwadze, że przepis ten ma zastosowanie do postępowania podatkowego. Natomiast zawiadomienie o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia nie jest pismem procesowym doręczanym w toku i w ramach toczącego się postępowania.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. wszczęto dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na podaniu nieprawdy w złożonych do Urzędu Skarbowego w N. deklaracjach podatkowych dla podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r., I-IV kwartał 2011 r. i I kwartał 2012 r. określone w art. 56 § 2 w związku z art. 56 § 1 kks, art. 61 § 1 kks i art. 62 § 2 kks oraz w związku z art. 6 § 2 kks i art. 7 § 1 kks. Pismem z dnia 30 listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. zawiadomił skarżącego, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług m.in. za IV kwartał 2010 r. uległ zawieszeniu w dniu 18 listopada 2016 r. Pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 grudnia 2016 r., a więc przed upływem ustawowego 5-letniego terminu przedawnienia podatnik został poinformowany o prowadzonym postępowaniu karnym skarbowym. Nie doszło zatem do naruszenia art. 70 § 6 pkt 1 i art. 70c w związku z art. 145 § 2 oraz art. 120 i art. 121 O.p. ani art. 233 § 1 pkt 2 lit. a O.p.

3.3. W ocenie sądu, w rozpoznanej sprawie organy podatkowe wyczerpująco zebrały materiał dowodowy przydatny do wydania ostatecznej decyzji oraz dokonały wszechstronnej i trafnej jego oceny, a przy tym właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego.

Sąd podkreślił, że nie można odliczyć podatku, który nie powstał w ogóle na wcześniejszym etapie obrotu. W takiej sytuacji umożliwienie podatnikowi skorzystania z prawa do odliczenia podatku z faktury dokumentującej czynność, która faktycznie nie została dokonana i nie zrodziła obowiązku podatkowego u jej wystawcy, byłoby sprzeczne z konstrukcją podatku od towarów i usług, umożliwiającej odliczenie zawartych w cenach towarów podatków faktycznie należnych z tytułu czynności ich nabycia.

4. Skarga kasacyjna

4.1. W skardze kasacyjnej, którą zaskarżono wyrok WSA w całości, podatnik zarzucił:

1. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez nieuwzględnienie skargi, pomimo że zaskarżone decyzje zostały wydane przez organy podatkowe z naruszeniem przepisów prawa materialnego szczegółowo wskazanych w pkt II skargi kasacyjnej;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nieuchylenie skarżonej decyzji pomimo naruszenia przez organy przepisów:

a) art. 138a § 1 i art. 145 § 2 O.p. przez przyjęcie, że przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w N. jako organem podatkowym właściwym w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego w sprawie zawiadomienia podatnika w trybie art. 70c O.p. skarżący nie był reprezentowany przez pełnomocnika. Przyjęcie przez WSA w Krakowie, że art. 70 § 6 pkt 1 O.p. jak i art. 70c wyłączają stosowanie art. 145 § 2 O.p.;

b) art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) w zw. z art. 208 § 1 O.p. polegające na wydaniu przez organ decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, pomimo że decyzja ta powinna zostać uchylona, a postępowanie w sprawie umorzone wobec jego bezprzedmiotowości, wskutek przedawnienia zobowiązania;

c) art. 70c O.p. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu poprzez uznanie, że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z zawiadomieniem podatnika o prowadzonym przeciwko niemu postępowaniu karnym skarbowym, pomimo pominięcia pełnomocnika podatnika.

2. Na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit, a P.p.s.a. w związku z art. 138a i art. 145 § 2 O.p. przez przyjęcie, że Dyrektor Izby administracji Skarbowej w Krakowie dokonał prawidłowej wykładni wskazanych przepisów;

2) niewłaściwe zastosowanie art. 59 § 1 pkt 9 w zw. z art. 70 § 1 i art. 70 § 6 pkt 1 O.p. polegające na nieprzyjęciu wygaśnięcia zobowiązania na skutek przedawnienia;

3) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 70 § 6 pkt 1 O.p. poprzez błędne ustalenie, że w sprawie nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącego w podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r., w sytuacji braku przesłanek do takich ustaleń;

4) błędną wykładnię przepisu art. 70 § 6 pkt 1 O.p. polegającą na przyjęciu, że dla skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego istotne jest jedynie powzięcie przez podatnika wiedzy o tym fakcie, bez konieczności formalnego poinformowania go przed upływem terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 O.p. o tym zdarzeniu, jak i jego następstwach, a więc o tym, że jego zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu.

4.2. Kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

4.3. W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.

4.3. Sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzenie niejawne w trybie art. 15zzs⁴ ust. 3 w związku z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).

5. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

5.1. Skarga kasacyjna jest zasadna, albowiem trafne są zarzuty dotyczące przedawnienia zobowiązania podatkowego.

5.2. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bowiem nie można uznać za prawidłowe stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym wyroku, że w sprawie doszło do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego, o którym podatnik został zawiadomiony.

5.3. W zaskarżonym orzeczeniu sąd I instancji ocenił, że w sprawie przed upływem terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, gdyż organy podjęły przed tą datą stosowne działania w celu poinformowania podatnika o fakcie wszczęcia postępowania karnoskarbowego wobec niego. W tym zakresie wskazano, że postanowieniem z dnia 18 listopada 2016 r. wszczęto dochodzenie w sprawie o przestępstwo skarbowe polegające na podaniu nieprawdy w złożonych do Urzędu Skarbowego w N. deklaracjach podatkowych dla podatku od towarów i usług za IV kwartał 2010 r., I-IV kwartał 2011 r. i I kwartał 2012 r. określone w art. 56 § 2 w związku z art. 56 § 1 kks, art. 61 § 1 kks i art. 62 § 2 kks oraz w związku z art. 6 § 2 kks i art. 7 § 1 kks. Pismem z dnia 30 listopada 2016 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiadomił skarżącego, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług m.in. za IV kwartał 2010 r. uległ zawieszeniu w dniu 18 listopada 2016 r. Pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 grudnia 2016 r., a więc przed upływem ustawowego 5-letniego terminu przedawnienia podatnik został poinformowany o prowadzonym postępowaniu karnym skarbowym.

5.4. Niewątpliwie w aktach administracyjnych sprawy (k. 12, tom II) znajduje się pełnomocnictwo z dnia 2 września 2016 r. udzielone przez M. P. doradcy podatkowemu A. B. w zakresie postępowania podatkowego w podatku VAT za IV kwartał 2010 r. Pełnomocnik ten występował w imieniu podatnika przez całe postępowanie przed organem I i II instancji (a obecnie przed sądami), a organy na jego adres dokonywały wszelkich doręczeń w sprawie.

Ponadto z akt wynika, że pismem z dnia 30 listopada 2016 r. (k. 280, tom II) Naczelnik Urzędu Skarbowego w N. zawiadomił skarżącego M. P., że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług m.in. za IV kwartał 2010 r. uległ zawieszeniu w dniu 18 listopada 2016 r. Pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 grudnia 2016 r.

5.5. Powyższego zagadnienia dotyczy uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18, w której stwierdzono, iż: "1.Dla skuteczności zrealizowania obowiązku wynikającego z art. 70c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) zawiadomienie, o którym mowa w tym przepisie należy doręczyć pełnomocnikowi, który został ustanowiony w postępowaniu kontrolnym lub podatkowym, nawet jeżeli zawiadomienia tego dokonuje organ podatkowy, przed którym nie toczy się żadne postępowanie z udziałem pełnomocnika strony. 2. Uchybienie w realizacji powyższego obowiązku winno być traktowane jako brak ziszczenia się materialnoprawnego skutku przewidzianego w art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej".

W uzasadnieniu uchwały podkreślono, że zawiadomienie dokonane na podstawie art. 70c O.p. informujące, że z określonym co do daty dniem "na skutek przesłanki z art. 70 § 6 pkt 1 O.p." nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego podatnika za wskazany okres rozliczeniowy, może być postrzegane jako minimum czyniące zadość przywołanemu wyżej standardowi konstytucyjnemu. W ten sposób podatnik uzyskuje bowiem wiedzę, że według organu podatkowego, jego zobowiązanie podatkowe nie ulegnie przedawnieniu z powodu przyczyny tkwiącej w art. 70 § 6 pkt 1 O.p., czyli właśnie ze względu na wszczęcie postępowania dotyczącego podejrzenia popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego związanego z niewykonaniem tego zobowiązania. Od momentu zatem powiadomienia podatnika o fakcie zawieszenia biegu terminu przedawnienia na skutek wystąpienia przyczyny opisanej w art. 70 § 6 pkt 1 O. p., przestaje po stronie podatnika istnieć stan niepewności, co do tego, czy jego zobowiązanie podatkowe się przedawniło, czy nie.

5.6. Wskazać dalej trzeba, że mocą art. 269 § 1 P.p.s.a. stanowisko zajęte w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Owa ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, iż wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których zastosowanie ma przepis interpretowany w uchwale (por. przykładowo wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt I FSK 994/09, a także z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 1285/15). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale z dnia 19 marca 2019 r., sygn. akt I FPS 3/18.

W świetle powyższej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można zaaprobować twierdzenia sądu I instancji, że zawiadomienie wystosowane do podatnika, z pominięciem pełnomocnika, spełniało ustawowe warunki, a przeto doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia, co miało otwierać drogę do wydania decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za przedmiotowy okres rozliczeniowy pomimo upływu pięcioletniego okresu, o jakim mowa w art. 70 § 1 O.p. Uznać bowiem należy, że w efekcie niedoręczenia zawiadomienia, o którym mowa w art. 70c O.p. pełnomocnikowi skarżącej, nie został zrealizowany warunek o charakterze materialnoprawnym zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych w związku z wszczęciem postępowania karnego skarbowego.

W rezultacie zarówno organ odwoławczy, jak i sąd I instancji, z naruszeniem powołanych wyżej przepisów przyjęli, że zaskarżona decyzja oraz decyzja poprzedzająca zostały podjęte przed upływem terminu przedawnienia. Bieg przedawnienia przedmiotowych zobowiązań nie został skutecznie zawieszony z dniem doręczenia skarżącemu (a nie ustanowionemu przez niego w toku postępowania pełnomocnikowi) zawiadomienia o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania z uwagi na wszczęcie postępowania karnego skarbowego.

5.7. Uznając, że w rozumieniu art. 188 P.p.s.a istota sprawy została dostatecznie wyjaśniona, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie tego przepisu - uchylił zaskarżony wyrok w całości i uwzględnił skargę. O zwrocie kosztów postępowania sądowego za obie instancje orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a.

Dominik Mączyński Bartosz Wojciechowski (spr.) Sylwester Golec

sędzia WSA (del.) sędzia NSA sędzia NSA