Wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 72/98
Sąd Najwyższy
Data orzeczenia: 1999-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Jeżeli podatnik nie wykonał w całości lub w części zobowiązania podatkowego w trybie tzw. samoobliczenia podatku, to organ skarbowy decyzją określa wysokość tego zobowiązania.

2. Wyłącznie językowa niepoprawność nie może być kwalifikowana jako podstawa do stwierdzenia niezasadności decyzji tak jakoby wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

TEZY

1. Jeżeli podatnik nie wykonał w całości lub w części zobowiązania podatkowego w trybie tzw. samoobliczenia podatku, to organ skarbowy decyzją określa wysokość tego zobowiązania.

2. Wyłącznie językowa niepoprawność nie może być kwalifikowana jako podstawa do stwierdzenia niezasadności decyzji tak jakoby wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.


SENTENCJA

Sąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy ze skargi "A." Spółki z o.o. w K. z dnia 26 lutego 1996 r. (...) w przedmiocie określenia dodatkowego przypisu podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r. na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości (...) od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi z dnia 16 września 1997 r. I SA/Łd 583/96

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę NSA OZ w Łodzi do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Łodzi wyrokiem z dnia 16 września 1997 r. stwierdził nieważność zaskarżonej przez "A." Spółkę z o.o. w K. decyzji Izby Skarbowej w K. z dnia 26 lutego 1996 r. i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego w K. z dnia 30 listopada 1995 r.

Z uzasadnienia tego wyroku wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał zarzutów skargi lecz z urzędu wziął pod uwagę nieważność zaskarżonej decyzji polegającą na wydaniu jej bez podstawy prawnej /art. 156 par. 1 ust. 2 Kpa/.

Mianowicie organy skarbowe obu instancji bezpodstawnie - zdaniem Sądu - ograniczyły przedmiot swych decyzji do określenia dodatkowego przypisu podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r., chociaż w sytuacji niewykonania przez podatnika zobowiązania podatkowego przedmiotem decyzji powinno być całe zobowiązanie podatkowe za 1994 r.

W rewizji nadzwyczajnej od powyższego wyroku Minister Sprawiedliwości zarzucił rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ oraz art. 51 tej ustawy w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa i z tego powodu wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - Ośrodkowi Zamiejscowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.

Wnoszący rewizję nadzwyczajną zarzucił, że błędne jest przyjęte przez NSA założenie jakoby zaskarżona decyzja nie obejmowała całego zobowiązania podatkowego należnego od "A." za 1994 r. Tymczasem organ podatkowy pierwszej instancji na podstawie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ wydał decyzję - zgodnie z tytułem tej decyzji - "w sprawie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 1994 r.". W żadnym razie ta decyzja nie ogranicza się do części zobowiązania podatkowego, gdyż uwzględniono całość przychodów Spółki za 1994 r., koszty uzyskania przychodów za ten rok, cały dochód za 1994 r. i wreszcie całość podatku należnego. Jeżeli zaś w decyzji zawarte zostało określenie "dodatkowego przepisu dochodowego od osób prawnych za 1994 r." to stanowiło konsekwencję ustalenia, że podatnik bezpodstawnie uznał że nie jest zobowiązany z tytułu podatku od osób prawnych za 1994 r. Nie można zatem uważać, jak ustalił to Sąd orzekający, że postępowanie podatkowe zostało ograniczone tylko do części podatku oraz, że wydane decyzje nie mają podstawy prawnej. Wychodząc poza granice skargi Naczelny Sąd Administracyjny sam rażąco naruszył zarówno art. 51 ustawy o NSA w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa jak i powołane przepisy podatkowe.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty rewizji nadzwyczajnej są usprawiedliwione. Wykazano bowiem, że Naczelny Sąd Administracyjny w ogóle nie rozpoznał zarzutów skargi bezpodstawnie przyjmując, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu skarbowego pierwszej instancji wydane zostały bez podstawy prawnej. Tym czasem w decyzjach tych - stosownie do art. 5 ust. 3 powołanej wyżej ustawy za 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych - określono wysokość zobowiązania podatkowego w zakresie przedmiotowego podatku dochodowego od osób prawnych za 1994 r.

Określone zostały wszystkie elementy tego zobowiązania ze wskazaniem kwot przychodu, kosztów uzyskania przychodu, dochodu, straty, darowizny i wreszcie należnego podatku. Określona w decyzji zaskarżonej jak i w decyzji organu skarbowego pierwszej instancji wysokość zobowiązania podatkowego dotyczy z pewnością zobowiązania za 1994 r. W decyzjach tych określono kwoty podatku dochodowego od osób prawnych należne od Spółki "A." za 1994 r., która w procedurze samoobliczenia podatku bezzasadnie - zdaniem organów skarbowych uznała, że nie jest zobowiązana z tytułu przedmiotowego podatku na skutek zawyżenia kosztów uzyskania przychodu. W tym kontekście zakwestionowane w zaskarżonym wyroku sformułowanie decyzji organu pierwszej instancji o dodatkowym przypisie podatku dochodowego od osób prawnych za rok 1994 r., wyraża w kontrowersyjny sposób zasadę rozpoznania sprawy w trybie art. 5 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Słusznie zwrócił uwagę Minister Sprawiedliwości, że kwestionowane sformułowanie jest być może niewłaściwe bo określając wysokość zobowiązania podatkowego organ podatkowy użył mylącego dla NSA zwrotu o dodatkowym przypisie. Tego rodzaju wyłącznie językowa niepoprawność nie może być jednakże kwalifikowana jako podstawa do stwierdzenia niezasadności decyzji tak jakoby wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy (...) uwzględnił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości.