Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1431/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par 57 , par 60
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art 34 , art 35
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 145 par 1 pkt 1 lit c , art 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędziowie: WSA Agnieszka Nawara-Dubiel WSA Beata Łomnicka Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 21 sierpnia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w K. kwotę 997,00 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta K. decyzją nr [...].[...] z 30 maja 2017 r., znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku z 17 listopada 2015r., zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] w W. pozwolenia na budowę dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: Rozbudowa i przebudowa poziomu P4 oraz nadbudowa poziomu P5 wraz z rozbudową instalacji wewnętrznych: elektrycznych, słaboprądowych, wod.-kan., c.o., wentylacji mechanicznej oraz gazów medycznych budynku [...] w K. w oparciu o istniejące przyłącza i zagospodarowanie terenu przy ul. [...] w K. - na dz. nr [...] obr. [...].

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 28, art. 3 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1332), dalej "P.b.", oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23; obecnie Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), dalej "K.p.a.".

Decyzja został wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z 30 grudnia 2015 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla [...] w W. na ww. zamierzenie inwestycyjne. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że wniosek o wydanie pozwolenia na budowę został złożony w terminie ważności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z dnia 22 lipca 2015 r. Inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie objętym niniejszą decyzją. Projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a także wymaganiami ochrony środowiska.

Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] wniosła od ww. decyzji odwołanie podnosząc, że projekt budowlany nie uwzględnia zasady ogólnej wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., a zarzuty strony zostały pominięte w trakcie postępowania (pismo z dnia 28 grudnia 2015 r.). Ponadto wniesiono o przeprowadzenie nowej analizy zacieniania i przesłaniania uwzględniającej istniejące balkony nad oknami mieszkań pierwszej kondygnacji w budynku przy ul. [...] oraz zaprojektowania rozwiązań w zakresie wyciszenia (na zewnątrz) ciągłej pracy projektowanych urządzeń wentylacyjnych planowanych na ostatniej kondygnacji celem nieprzekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w budynku przy ul. [...].

Wojewoda decyzją z 18 kwietnia 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z 30 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał m.in., że do projektu budowlanego załączone zostało opracowanie pn.: "Naturalne oświetlenie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, czas nasłonecznienia w budynku usługowo-mieszkalnym [...]" - wykonane przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, z którego wynika, że wymagania określone w przepisach § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), dalej "rozporządzenie", zostały spełnione.

Wysokość przesłaniania wynosi 14,50 m, zatem jest mniejsza od odległości między budynkami wynoszącej 16,70 m (karta [...] projektu budowlanego). Organ nie stwierdził również naruszenia wymagań § 60 ust. 1 rozporządzenia, ponieważ projektowana nadbudowa budynku (podniesienie poziomu gzymsu do 22 m) nie powoduje naruszenia wymagań dotyczących czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych budynku sąsiedniego - czas nasłonecznienia wynosi 4 godziny (karta [...] projektu budowlanego). Brak jest zdaniem organu dowodu, że balkony budynku skarżącej powodują ograniczenia czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych. Organ dodał, że z uwagi na niezbyt wielki wysięg płyty balkonowej, światło słoneczne dociera do pokoi mieszkalnych.

Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów związanych z hałasem i wentylacją projektowanego budynku.

Wspólnota Mieszkaniowa [...] K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., § 147, § 324 i § 60 rozporządzenia oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 i pkt 9, art. 35 ust. 1 i art. 81 ust. 1 pkt 1 P.b., zwłaszcza tym, że organ nie odniósł się do stanowiska skarżącego, a w szczególności, iż planowana rozbudowa szpitala spowoduje, że lokale nr [...] mieszczące się w budynku przy ul. [...] nr [...] w K. będą zacienione w okresie dłuższym niż 3 godziny, a zatem nie będzie spełniony warunek minimalnego czasu nasłonecznienia wynoszący 3 godziny w okresie równonocy i nie dokonał oceny przedłożonej analizy zacienienia i przesłaniania oraz nie wyjaśnił przyczyn, dla których przedłożona do akt analiza zacienienia i przesłaniania prowadzi do odmiennych wniosków, aniżeli załącznik do projektu, a także przez błędne przyjęcie, że przestrzeganie norm dotyczących dopuszczalnego hałasu nie mieści się w zakresie przedmiotowym wymogów ochrony środowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie prawomocnym wyrokiem z 6 października 2016 r. sygn. II SA/Kr 776/16 uchylił decyzję Wojewody z 18 kwietnia 2016 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z 30 maja 2017 r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził m.in., że organ odwoławczy nie odniósł się w wystarczający sposób do zarzutu, który pojawił się na etapie postępowania odwoławczego, iż wbrew stanowisku inwestora i przedstawionego przez niego opracowania - analizy przesłaniania, w wyniku zrealizowania inwestycji dojdzie do przesłaniania, o którym mowa w rozporządzeniu. Stanowisko to poparte zostało przedłożeniem analizy sporządzonej przez osobę z uprawnieniami w tym zakresie, a z której to analizy wynikało by, że na skutek realizacji przedmiotowej inwestycji lokale nr [...] i [...] zostaną zacienione w okresie dłuższym niż 3 godziny, a zatem nie zostanie spełniony warunek minimalnego czasu nasłonecznienia wynoszący 3 godziny w okresie równonocy. Pismo w tej sprawie należało traktować jako uzupełnienie odwołania.

Sąd podkreślił, że podlega badaniu przez organy architektoniczno–budowlane w związku z tym, że wysokość budynku projektowanego w aspekcie przesłaniania budynków już istniejących wchodzi w zakres projektu zagospodarowania działki lub terenu, który to aspekt jest badany przez organ pod względem zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi.

Sąd stwierdził również, że zarzut skargi, jakoby organ architektoniczno-budowlany miał umocowanie, a zarazem obowiązek, badania projektu budowlanego w zakresie szerszym, niż to wynika z brzmienia art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., tj. w zakresie wykraczającym poza badanie zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami techniczno-budowlanymi, a więc badanie projektu budowlanego w aspekcie zgody tego projektu z wszystkimi (w tym dotyczącymi hałasu) przepisami techniczno-budowlanymi, jest chybiony.

Sąd podkreślił, że za prawidłowość projektu pod względem jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi w zakresie szerszym, niż to wynika z brzmienia art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b., odpowiada projektant, a ostatecznie inwestor, nie tylko w aspekcie cywilnoprawnym (np. odpowiedzialność za szkody wywołane nieodpowiednim stanem technicznym obiektów budowlanych czy za immisje), ale też w aspekcie administracyjnym tj. przed organami nadzoru budowlanego, które mają kompetencje do badania odpowiedniego stanu technicznego obiektów budowlanych.

Podsumowując Sąd stwierdził, że brak odniesienia się przez organ II instancji do zarzutu nieprawidłowości projektu budowlanego w kwestii niedozwolonego przesłaniania budynków sąsiednich przesądza, iż uchybieniem tym organ naruszył przepisy art. 15, art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. w stopniu uzasadniającym eliminację decyzji z obrotu prawnego.

Z kolei decyzja organu I instancji zdaniem Sądu była wadliwa z uwagi na jej uzasadnienie (a w zasadzie jego brak), co uniemożliwiło sądowi kontrolę tego aktu (naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.).

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji postanowieniem z 8 marca 2017 r. nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia dokumentacji sprawy m. in. przez wykazanie spełnienia § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia i ustosunkowanie się do złożonych przez odwołującą się dokumentów. W odpowiedzi inwestor za pismem z 20 kwietnia 2017 r. przedłożył analizę wraz z dokumentami. Treść tej odpowiedzi organ I instancji obszernie przytoczył w uzasadnieniu decyzji z 30 maja 2017 r., akceptując ją w pełni i zgadzając się z przyjętymi rozwiązaniami projektowymi, wskazując że powyższe stanowi wyjaśnienie wszystkich kwestii zawartych w wyroku Sądu.

W szczególności w ww. odpowiedzi inwestora podniesiono, że wyniki analizy wskazujące na spełnienie wymogów dotyczących czasu nasłonecznienia (§ 60 rozporządzenia) znajdują się w aktach sprawy - projekcie budowlanym (str. [...]).

Stwierdzono natomiast, że skarżąca nie wskazała żadnego konkretnego przepisu, który planowana inwestycja mogłaby naruszać. Zakwestionowano "analizę zacieniania" przedstawioną przez skarżącą jako symulację komputerową niespełniającą podstawowych wymagań. Zarzucono, że sformułowany w tej analizie wniosek, że "planowana nadbudowa będzie zacieniała mieszkanie w okresie dłuższym niż 3 godziny" nie wskazuje na niespełnienie wymagań określonych rozporządzeniem. Podniesiono, że program Sketchup jako program 3D wymaga zbudowania modelu przestrzennego ustalającego wzajemne relacje obiektów objętych analizą nasłonecznienia, w tym usytuowanie z podaniem odległości oraz gabaryty wysokościowe odniesione do poziomu porównawczego, a program ten nawet wzbogacony o nakładkę cienia jest programem uproszczonym, wykorzystywanym przede wszystkim do przybliżonych wizualizacji.

Podniesiono, że wpływ balkonów i loggii na zacienianie elewacji budynku [...] winien być badany w trakcie projektowanej przebudowy i nadbudowy tegoż budynku, a kwestia ta pozostaje poza zakresem badania prawidłowości niniejszej inwestycji ([...]).

Wskazano, że w elewacji południowo-wschodniej budynku [...] od poziomu 0,0 (odpowiadającemu + 6,6 szpitala) "doklejono" balkony i zaprojektowano od poziomu +3,3 (9,9) loggie pomiędzy osiami 7 i 8 oraz 13 i 14. Wymienione elementy powodują zacienienie własne bez jakiegokolwiek wpływu budynku szpitala.

Podniesiono, że dla przeprowadzenia prawidłowej analizy wpływu projektowanej nadbudowy szpitala na budynek mieszkalny zastosowano najstarszą, najpewniejszą i dotychczas niekwestionowaną metodę, tzw. "linijkę słońca" profesora M. T., według której określić można skutki zacienienia z dokładnością do 1 minuty.

Przy użyciu diagramu opracowanego dla szer. geograficznej północnej 50°, w której położony jest K., wykreślono układ cienia w płaszczyźnie poziomej rzucanego przez budynek szpitala w dniach równonocy w kierunku budynku [...]. Z powyższego otrzymano, że obniżenie cienia o godz. 1110 oznacza poziom parapetów najniżej położonych lokali mieszkalnych w budynku [...] Oznacza to, że cała elewacja od godz. 1110 do zachodu słońca jest nasłoneczniona.

Dalej wskazano, że od godz. 1110 do godz. 1510 wszystkie lokale mieszkalne są nasłonecznione, a od godz. 1510 do zachodu słońca pozostają poza wpływem projektowanej nadbudowy, co spełnia warunki narzucone § 60 rozporządzenia.

Skarżąca złożyła do organu pismo z 24 maja 2017 r. zawierając obszerną polemikę ze stanowiskiem inwestora, która została następnie powielona w skardze i będzie omówiona poniżej.

Z kolei polemikę z twierdzeniami skarżącej wniósł inwestor w piśmie z 30 maja 2017 r.

Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w K. wniosła od opisanej na wstępie decyzji z 30 maja 2017 r. odwołanie, zarzucając naruszenie art. 10 § 1, art. 7 i art. 77 § 1, art. 107 § 3 i art. 80 K.p.a. oraz § 147, § 324 i § 60 rozporządzenia. W uzasadnieniu zarzutów podniesiono m.in., że strony nie miały możliwości zapoznania się z dowodami w sprawie przed zakończeniem postępowania, a organ nie wyjaśnił wszystkich wątpliwości w sprawie, w związku z czym nieprawidłowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Wojewoda decyzją z 21 sierpnia 2017 r. znak [...], na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 P.b. oraz art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 K.p.a., ze zmianami w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw - Dz.U. z 2017 r., poz. 935) utrzymał decyzję I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał m.in., że wniosek inwestora o pozwolenie na budowę przedmiotowej inwestycji został złożony w okresie ważności decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. z 22 lipca 2015 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy. Obszar oddziaływania obiektu określony został przez projektanta projektu budowlanego jako teren obejmujący działki nr: [...], [...], [...], [...], [...] obręb [...].

Organ stwierdził, że WSA w Krakowie uchylając decyzje I i II instancji, jako przyczynę uchylenia obu decyzji administracyjnych wskazał brak dostatecznego wyjaśnienia zagadnień związanych z zapewnieniem naświetlenia i nasłonecznienia zabudowy sąsiedniej oraz zachowania parametrów dopuszczalnego poziomu hałasu.

Organ odwoławczy przywołał art. 6 K.p.a. i art. 35 ust. 1 P.b. Stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami decyzji o ustaleniu warunków zabudowy z 22 lipca 2015 r., która poprzez określenie inwestycji jako nadbudowę, rozbudowę i przebudowę istniejącego budynku szpitala, ustalała wysokość nadbudowy - do poziomu gzymsu/attyki - w przedziale od 21 m - 22 m oraz maksymalną wysokość górnej krawędzi elewacji szpitala na poziomie 272,50 m n.p.m.). W decyzji tej określono rodzaj dachu jako płaski. Warunki te zostały spełnione. Gzyms dachu płaskiego zaprojektowano 22 m nad poziomem terenu tj. na wysokości 270,50 m n.p.m. Zatem przedmiotowa inwestycja nie narusza w wyżej opisanym zakresie wymogów decyzji o ustaleniu warunków zabudowy.

Projekt budowlany zawiera wymagane opinie w tym rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych (projekt zagospodarowania terenu - karta 87, rzut poziomu PO - karta 88), zawiera także opinię o możliwości nadbudowy, rozbudowy i przebudowy budynku, wraz z orzeczeniem dotyczącym stanu technicznego konstrukcji i elementów budynku (karta 129-136 projektu budowlanego). W projekcie określona została druga kategoria geotechniczna obiektu, przy prostych warunkach gruntowych. Załączono informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (karta 68-76 projektu budowlanego). Przedmiotowa inwestycja nie należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dlatego też nie wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

Organ przywołał art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 P.b. wskazując, że inwestor spełnił warunki wskazane w przywołanym przepisie. Dalej organ wskazał na art. 35 ust. 4 P.b.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że nie zapewniono odwołującej możliwości czynnego udziału w postępowaniu co spowodowało, że nie zajęła stanowiska wobec wyjaśnień pełnomocnika inwestora, organ wyjaśnił, że organ I instancji pismem z 12 maja 2017 r. (k. [...] akt organu I instancji) zgodnie z art. 10 K.p.a. administracyjnego, zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Z załączonych do akt sprawy zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika, że pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] odebrał powyższe zawiadomienie 17 maja 2017 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca skorzystała z powyższego przepisu wnosząc pismo z 24 maja 2017 r. Pismo pełnomocnika inwestora z 30 maja 2017 r. (z którego treści wynika, że jest odpowiedzią na zarzuty strony postępowania) nie stanowi nowych dowodów lub materiałów, nie wniesiono nim również nowych żądań, zatem nie można stwierdzić naruszenia art. 10 K.p.a.

Odnosząc się do zarzutu niepodjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w odniesieniu do dwóch sprzecznych analiz zacieniania znajdujących się w aktach sprawy, organ przywołał § 60 rozporządzenia.

Dalej stwierdził, że obie analizy znajdujące się w aktach sprawy zostały sporządzone przez uprawnionych projektantów. Pierwsza została załączona do projektu budowlanego (k[...] a jej autorem jest T. M.. Analiza ta została sporządzona na kopii mapy zasadniczej oraz zobrazowana na schematycznych rysunkach, w technice geometrycznego rzutowania wędrówki cienia planowanej nadbudowy co godzinę. Jest to czytelna technika prezentacji tego zagadnienia, bardzo często stosowana przez projektantów w analizach, załączanych do wniosku o pozwolenie na budowę. Analiza zawiera jednoznaczny opis usytuowania obiektów względem siebie, różnicę wysokości ich usytuowania, zmiany kształtu zacienianych powierzchni. Z analizy wynika, że cień planowanej nadbudowy przestaje zasłaniać okna lokali mieszkalnych znajdujących w parterze o godzinie 1100. Oznacza to, że z omawianej analizy wynika, iż planowana nadbudowa zapewnia czas nasłonecznienia okien pokoi mieszkalnych w parterze budynku przy ul. [...] w dniach równonocy od godziny 1100 do 1700 - 6 godzin, zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia.

Druga analiza zapewnienia nasłonecznienia została załączona do akt sprawy pismem pełnomocnika Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] z 18 marca 2016 r. Jej autorem jest M. T.. Została sporządzona w programie [...] oraz zilustrowana schematycznymi makietami 3D wraz z symulacją układu cieni w granicznych godzinach. We wnioskach projektant napisał, cyt.: Wykonana analiza zacieniania wskazuje że, planowana nadbudowa będzie zacieniała mieszkania w okresie dłuższym niż 3 godziny. Z pisma z 18 marca 2016 r. wynika, że pełnomocnik wspólnoty omawianą analizę traktuje jako dowód, iż lokale nr [...] [...] w budynku przy ul. [...] w K. nie będą miały zapewnionego co najmniej trzygodzinnego nasłonecznienia w dniach równonocy.

Wskazane we wnioskach omawianej analizy zacienianie okien mieszkań dłuższe niż 3 godziny nie jest zdaniem organu dowodem naruszenia wskazanego przepisu, ponieważ w przepisie tym jasno jest określone, że w godzinach 700-1700 (10 godzin) pokoje mieszkalne mają mieć zapewnione 3 godziny nasłonecznienia, zatem zacieniane mogą być w tym przedziale do 7 godzin. Ponadto w załączonej analizie nie podano numerów zacienianych mieszkań i zostały one wskazane tylko w piśmie pełnomocnika wspólnoty. Wynika z tego, że w ocenie pełnomocnika wspólnoty załączana analiza była niekompletna i wymagała uzupełnienia przez osobę nie posiadającą uprawnień projektowych. Również wysoki poziom schematyczności ilustracji oraz fragmentaryczne potraktowanie elewacji zacienianego budynku, jak również brak uwzględnienia na ilustracjach lokalizacji i wymiarów planowanej nadbudowy z podaniem rzędnych terenu i zarysu mapy zasadniczej, przywołanej tylko w treści opisu, powoduje, że załączone ilustracje pozbawione są jakichkolwiek znamion pozwalających na identyfikację obiektu, zatem nie mogą stanowić dowodu uwiarygodniającego zarzut naruszenia § 60 ust. 1 rozporządzenia w projekcie budowlanym. Ten stwierdzony stan rzeczy jest przyczyną, z powodu której analizie załączonej do akt sprawy 18 marca 2016 r. organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Skarżąca, pomimo powyżej stwierdzonych braków analizy z 18 marca 2016 r., zarzuciła organowi I instancji, iż ten nie ocenił na podstawie całokształtu materiału dowodowego, zgodności planowanej inwestycji z § 60 ust. 1 rozporządzenia, co jest przyczyną również braków uzasadnienia skarżonej decyzji z 30 maja 2017 r. W świetle powyżej opisanych badań organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty skarżącej nie potwierdziły się.

Organ odniósł się również do zarzutów dotyczących wyciszenia urządzeń wentylacyjnych.

Podsumowując organ wskazał, że przedmiotowa inwestycja nie narusza występujących w obszarze oddziaływania uzasadnionych interesów osób trzecich, przywołując art. 4 P.b.

Wspólnota Mieszkaniowa ul. [...] w K. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zaskarżonej decyzji zarzucając:

1. naruszenie prawa procesowego, a to:

- art. 138 § 2 K.p.a. polegające na jego niezastosowaniu i wydaniu decyzji utrzymującej w mocy decyzję I instancji obarczoną wadami, którą to decyzję z uwagi na wymienione w treści uzasadnienia skargi okoliczności organ II instancji obowiązany był w całości uchylić i przekazać do ponownego rozpoznania z uwagi na kwestie sporne związane z przedłożeniem do akt sprawy dwóch skrajnie sprzecznych ze sobą opinii w zakresie zaciemniania budynków należących do skarżącej - wykonanych przy pomocy odmiennych metod, które to sprzeczności nie zostały należycie wyjaśnione w toku postępowania odwoławczego, zaś sam organ odwoławczy ani też organ I instancji nie mają kompetencji niezbędnych do merytorycznej oceny treści tych opinii - co powoduje, że w sprawie pojawiła się konieczność skorzystania z pomocy niezależnego biegłego specjalisty w oparciu o art. 84 K.p.a., czego organ II instancji nawet nie rozważał;

- art. 15 w zw. z art. 80 K.p.a. - przez naruszenie zasady dwuinstancyjności i nierozpoznanie sprawy przez organ II instancji w sposób merytoryczny, o czym świadczy brak dokonania oceny zgromadzonych w sprawie dowodów zgodnie z regułami wskazanymi w art 80 K.p.a. oraz uznanie opinii przedłożonej przez inwestora za jedyne słuszne stanowisko w sprawie, bez odniesienia się do zarzutów stawianych tej opinii przez skarżącą wspieraną merytorycznie przez osobą posiadającą wiedzę specjalistyczną w tym zakresie. Organ II instancji ograniczył się bowiem do odpowiedzi na zarzuty zgłaszane przez skarżącą nie podejmując się rozpoznania sprawy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania lustracyjnego;

- art. 80 K.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę, wyrażającą się zwłaszcza tym, że organ w sposób ogólnikowy stwierdza, że stanowisko skarżącej w zakresie argumentów podważających ustalenia inwestora w zakresie oceny zaciemniania budynku przy ul. [...] jest błędne, zaś opinia przedłożona przez skarżącą została uzupełniona przez pełnomocnika Wspólnoty - zaś okoliczność ta sama w sobie przesądza o jej nierzetelnym wykonaniu;

- art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w niej zbyt ogólnikowych stwierdzeń, co uniemożliwiło realizacje zasady pogłębionego zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności brak odniesienia się przez organ do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu, a które dotyczą okoliczności mających wpływ na ocenę, czy planowana inwestycja nie narusza interesów właścicieli położonych w budynku przy ul. [...] w K.;

- art. 77 § 1 w związku z art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegające na przyjęciu stanu faktycznego z przekroczeniem swobodnej oceny dowodów, w zakresie w jakim organ administracji nie rozpatrzył dowodów z opinii wykonanej przez osobę uprawnioną a wniesionej przez skarżącą, co w konsekwencji spowodowało, że w zaskarżonej decyzji organ nie przedstawił w sposób należyty stanu sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 107 § 3 K.p.a.,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w zw. z § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia poprzez:

- nieprawidłowe określenie nasłonecznienia w budynku przy ul. [...] w K.,

- brak symulacji nasłonecznienia w dniach równonocy - symulacja została dokona jedynie w odniesieniu do jednego z tych dni nie zaś oddzielnie dla dnia 21 września i 21 marca – jak to wynika bezpośrednio z przepisów prawa;

- zastosowanie wyłącznie jednej, przestarzałej metody tzw. linijki słońca - bez skonfrontowania z metodami, które są obecnie stosowane w tego rodzaju opracowaniach, mimo wykazania znaczących rozbieżności w zależności od zastosowanej metody oraz braku wskazanej w przepisach prawa metodyki stosowania poszczególnych metod;

- z przedłożonych przez skarżącego analiz wynika, że mieszkania z wgłębionymi loggiami tj. nr [...], nie będą miały zapewnionego światła zgodnie z przepisami prawa;

- brak uwzględnienia elementów architektonicznych w budynku przy ul. [...] w K. – loggii, balkonów, które mają wpływ na dostęp światła do mieszkań położonych w tym budynku, podczas gdy przepisy rozporządzenia mówią o zapewnieniu dostępu światła w sposób faktyczny, realny - nie zaś tylko hipoteczny. Elementy architektoniczne budynku skarżącej powinny zostać uwzględnione przy ocenie nasłonecznienia budynków - a zostały pominięte przez inwestora celowo;

- przedstawione przez inwestora wykresy linijki słońca zostały sporządzone bez określenia wysokości zacieniania, które powinno być ujęte na wykresie dołączonym do projektu.

Z uwagi na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie przedmiotowej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów podniesiono m.in., że stosowane narzędzia do wyznaczania analizy czasu nasłonecznienia można podzielić na trzy grupy:

- klasyczną linijkę słońca wg M. T.,

- programy 3D i nakładki na programy, jak [...]

- kalkulatory wyznaczania pozycji słońca.

Skarżąca podniosła, że linijka słońca M. T. jest de facto rodzajem poziomego zegara słonecznego, wyznaczonego dla momentu równonocy, ilustrującego długości i kąty cienia rzucanego o pełnych godzinach czasu słonecznego miejscowego przez pręt o nominalnej wysokości i jego wielokrotności. Narzędzie, wydrukowane na kalce jako wkładka do książki "Słońce w Architekturze", stosuje się przez nałożenie na analizowany rzut z naniesionymi budynkami w odpowiedniej skali. Złe nałożenie powoduje, że otrzymane wyniki mogą się różnić w zależności od woli projektanta.

Dalej skarżąca wskazała, że ze względu na zastosowane uproszczenia: wykresy sporządzone tylko dla W. bez pełnych wartości stopni szerokości geograficznych i pełnych godzin, brak korekty czasu ze względu na odległość miejsca analizy od południka strefowego oraz brak uwzględnienia równania czasu, narzędzie to jest niewystarczające do kompetentnej analizy. Konieczne jest każdorazowo uwzględnienie poprawek - co czyni narzędzie czasochłonnym lub wymaga przyjęcia znacznych marginesów bezpieczeństwa, wymagających odrębnej analizy w każdym obliczeniowym przypadku.

Znany program służący do modelowania i dynamicznej prezentacji 3D [...] oraz opracowana przez polski zespół nakładka [...] uwzględniają równanie czasu. Programy oparte są na precyzyjnych algorytmach astronomicznych. Porównanie pozycji Słońca z wynikami uzyskanymi w precyzyjnym kalkulatorze słonecznym NOAA, po wprowadzeniu tych samych momentów czasowych, daje bardzo zbliżone i wiarygodne wyniki w zakresie azymutu i wysokości Słońca. Ze względu na specyfikę programu służącego głównie do uproszczonych prezentacji 3D, mankamentem jest brak możliwości ścisłego wyznaczenia momentów brzegowych nasłonecznienia.

Zaawansowane kalkulatory pozycji Słońca uwzględniają w zastosowanych algorytmach szereg zjawisk astronomicznych oraz atmosferycznych, zapewniając najbardziej precyzyjne z powszechnie dostępnych źródeł danych do wykonywania analiz nasłonecznienia i zacieniania mieszkań. Po wprowadzeniu współrzędnych geograficznych miejsca oraz daty i godziny otrzymujemy szereg danych, w tym kąt poziomy (azymut) i kąt wysokości Słońca, w oparciu o które można wykonać wysoce wiarygodną rysunkową analizę. Analiza w swej istocie przypomina linijkę Słońca, z tym że uwzględnia szereg kluczowych parametrów pominiętych w pierwotnej metodzie. Metoda jest znacznie bardzie czasochłonna niż wyżej opisane dedykowane programy analizy nasłonecznienia, niemniej gwarantuje wysoką poprawność analizy.

Tego rodzaju opracowania, zdaniem skarżącej, powinien zażądać organ I i II instancji w przedmiotowej sprawie. W przypadkach wymagających szczególnej precyzji (a taki zachodzi w przedmiotowej sprawie) należało wykorzystywać inne metody przynajmniej do kontrolnej weryfikacji poprawności analizy wykonanej przez projektanta Inwestora - zwłaszcza, gdy została przedstawiona opinia osoby uprawnionej i posiadającej wiedze fachową, która ujawnia nierzetelność tej analizy na poziomie projektu budowlanego.

Zdaniem skarżącej przedłożona przez nią analiza ma kluczowe znaczenie, ponieważ ujawnia, że inwestor stosując linijkę Słońca dokonuje błędnych ustaleń z uwagi na jej wadliwe przyłożenie. Opinia ta przedstawia analizę nasłonecznienia z perspektywy zarówno symulacji 3D jak również opartej na danych projektowych zastosowaniu linijki słońca. Rozbieżności w tym zakresie pomiędzy opiniami są wyraźnie widoczne.

Dalej skarżąca zarzuciła, że ocenie jako dowód w sprawie zostało poddane nie opracowanie osoby uprawnionej (M. T.), ale pismo procesowe pełnomocnika Wspólnoty nie stanowiące dowodu w sprawie.

Organ II instancji nie odnosi się do meritum sprawy, bazując na piśmie inwestora, które podważa wiedzę M. T., bez wskazania na jakiekolwiek merytoryczne aspekty tej opinii.

Sporządzenie analizy nasłonecznienia przez osobę mającą odpowiednie przygotowanie zawodowe w tym zakresie nie zwalnia ani organów administracji, ani sądu administracyjnego, od wszechstronnej i obiektywnej oceny takiego dowodu zwłaszcza pod kątem merytorycznej zawartości tych opinii.

W sytuacji zatem, gdy dwie osoby posiadające równoważne uprawnienia sporządzają wzajemnie sprzeczne ze sobą analizy, firmując je własnym nazwiskiem, ocena tych dowodów powinna powodować podjęcie właściwych działań przez organ administracji publicznej, zwłaszcza w zakresie tak istotnej kwestii.

Przywołując wyrok NSA z 29 czerwca 2011 r. skarżąca podniosła, że projektowana zabudowa winna spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Obowiązkiem właściwego organu, a następnie organu odwoławczego, jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków.

Następnie skarżąca zarzuciła, że opinia inwestora w tym zakresie opiera się na danych projektowych, a nie pobranych z natury. Powoduje to rozbieżności, ponieważ wymiary rzeczywiste budynku przy ul. [...] w K. oraz jego elementy architektoniczne (balkony, loggie) różnią się od przedłożonego szkicu, który elementy te pomija.

Dalej skarżąca motywowała konieczne jej zdaniem zastosowanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., z uwagi na art. 15 oraz art. 7 K.p.a.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że skoro z analizy załączonej do projektu sporządzonej przez uprawnionego projektanta wynika, że okna pomieszczeń mieszkalnych budynku skarżącej mają zapewniony czas nasłonecznienia w godzinach 1230-1530, to kwestia ta nie może podlegać ocenie organu z uwagi na art. 35 ust. 1 P.b..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369), dalej "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Regułą jest, że w ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd jest uprawniony do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Z istoty kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, a przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w obecnie rozpoznawanej sprawie jest decyzja Wojewody z 21 sierpnia 2017 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia [...] w W. pozwolenia na budowę.

Trzeba zarazem zauważyć, że uprzednio zapadł w sprawie prawomocny wyrok WSA w Krakowie z 6 października 2016 r. sygn. II SA/Kr 776/16 uchylający poprzednio wydane w sprawie decyzje Wojewody i Prezydenta Miasta K..

Zgodnie z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r., sygn. I SA/Ka 2408/98, wyrok WSA w Olsztynie z 16 czerwca 2009 r., sygn. II SA/Ol 443/09, powołane orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Zarówno organ administracji jak i sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji lub postanowienia ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Od tej oceny zarówno organ administracji, jak i sąd może odstąpić jedynie w przypadku zmiany stanu faktycznego sprawy. W toku bowiem ponownego rozpoznania sprawy organ administracji może uwzględnić nowe fakty i dowody, których strona nie mogła powołać w toku poprzedniego postępowania lub jeśli potrzeba ich powołania wynikła później (por. wyrok NSA z 8 lutego 2007 r., sygn. II GSK 240/06).

Sąd orzekający w niniejszej sprawie dokonując kontroli legalności skarżonej decyzji miał na względzie wyżej przytoczone przepisy prawa oraz poglądy judykatury stanowiące wyjaśnienie podstaw prawnych orzeczenia i zakresu kontroli skarżonego aktu. Sąd stwierdził, że w sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające związanie oceną prawną i wskazaniami zawartymi w zapadłym w sprawie wyrokiem WSA w Krakowie, ponieważ nie doszło do wzruszenia tego wyroku w trybie przewidzianym prawem, nie doszło również do istotnej zmiany stanu prawnego ani faktycznego.

Mając powyższe na względzie trzeba wskazać, że zgodnie z wytycznymi WSA organy winne były podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności dotyczące kwestii przesłaniania zabudowy istniejącej przez zabudowę planowaną i odnieść się w wyczerpujący sposób do zarzutu, popartego przedłożeniem analizy sporządzonej przez osobę z uprawnieniami w tym zakresie, że wbrew stanowisku inwestora i przedstawionego przez niego opracowania - analizy przesłaniania, w wyniku zrealizowania inwestycji nie zostanie spełniony warunek minimalnego czasu nasłonecznienia konkretnie wskazanych lokali w istniejącej zabudowie.

Sąd stwierdza, że z tak nakreślonych obowiązków organy nie wywiązały się należycie, uchybiając art. 153 P.p.s.a.

Mimo zawarcia w skardze zarzutu naruszenia § 13 rozporządzenia dotyczącego przesłaniania, uzasadnienie i argumentacja skargi jest nakierowana wyłącznie na naruszenie § 57 i § 60 rozporządzenia, związanych z zacienianiem. Sąd stwierdza, że w kontekście spełnienia wymogów dotyczących wysokości przesłaniania (§ 13 rozporządzenia) analiza zawarta w projekcie budowlanym nie budzi zastrzeżeń.

Również spełnienie pozostałych przesłanek wymaganych przepisami do wydania pozwolenia na budowę nie były na etapie skargi kwestionowane.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy P.b. Zgodnie z art. 35 ust. 1 i ust. 4 P.b.:

1. przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust.7;

(...)

4. W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Z kolei stosownie do art. 34 ust. 3 P.b. projekt budowlany powinien zawierać:

1) projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;

2) projekt architektoniczno-budowlany, określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia, a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również opis dostępności dla osób niepełnosprawnych;

3) stosownie do potrzeb - w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach publicznych;

4) w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne warunki posadowienia obiektów budowlanych;

5) informację o obszarze oddziaływania obiektu.

Odnosząc ww. przepisy do niniejszej sprawy należy wskazać, że słusznie stwierdził organ odwoławczy, iż co do zasady organy w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę nie kontrolują rozwiązań projektowych zawartych w projekcie budowlanym, a jedynie kontrolują projekt zagospodarowania terenu, co wyraźnie wynika z treści art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. Kontrola projektu budowlanego może dotyczyć tylko obszaru wyznaczonego treścią art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. tj. zgodności z ustaleniami miejscowego planu albo z decyzji o warunkach zabudowy.

Zarzuty w sprawie skarżąca ograniczyła do zacieniania jej budynku, nie artykułując żadnych innych zastrzeżeń do projektowanej inwestycji.

Trzeba mieć przy tym na uwadze, że czymś innym jest kontrola rozwiązań projektowych, a czymś innym wyprowadzenie z konkretnie przyjętych rozwiązań wniosków m.in. w zakresie zacieniania (§ 60 rozporządzenia). Takie działanie jest nie tylko uprawnione, ale jest obowiązkiem organu.

Stosownie do § 60 rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji:

1. Pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 800-1600, natomiast pokoje mieszkalne - w godzinach 700-1700.

2. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia.

Najbardziej istotną kwestią w niniejszej sprawie jest, że do akt administracyjnych złożono dwa opracowania dotyczące nasłonecznienia lokali mieszkalnych w budynku skarżącej, obie sporządzone przez uprawnionych projektantów, przy wykorzystaniu odmiennych metod, których konkluzje różnią się diametralnie. Trzeba podkreślić, że w stanie sprawy kwestia nasłonecznienia, o której mowa w § 60 rozporządzenia, jest rozstrzygająca i determinuje treść decyzji administracyjnej.

Organy nie sprostały rzetelnej ocenie obu tych analiz. Należy uwypuklić, że zgodnie z art. 80 K.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Ocenie takiej podlega również okoliczność wykazania spełnienia wymogów nasłonecznienia przez stosowną analizę.

Trzeba wskazać, że wbrew stanowiskom obu uprawnionych projektantów, przyjętym w okolicznościach sprzecznych interesów inwestora i skarżącej, nie można jednoznacznie i kategorycznie wskazać, że któraś z przyjętych metod wyznaczania cienia jest przestarzała, czy nieadekwatna. Każda z opisanych wyżej metod, a to klasyczna linijka słońca wg M. T., programy 3D i nakładki na programy, czy też kalkulatory wyznaczania pozycji słońca, może być zastosowana prawidłowo albo nieprawidłowo. Kluczowe mogą również przy tym okazać się okoliczności występujące w danej konkretnej sprawie. Możliwe jest również stosowanie metod mieszanych, jak choćby nakładka linijki słońca na program typu [...]

Mając powyższe na uwadze trzeba stwierdzić, że część zarzutów obu stron kwestionujących poprawność przeciwnych analiz okazała się trafna.

I tak, odnośnie analizy załączonej do projektu budowlanego, należy przede wszystkim wskazać, że autor analizy - uprawniony projektant, całkowicie błędnie wyłożył treść § 60 rozporządzenia.

Nie można się bowiem zgodzić ze stanowiskiem, że cień rzucany przez rozbudowane zgodnie z prawem balkony, czy też będący konsekwencją zastosowania loggii, jest cieniem własnym budynku i nie powinien być uwzględniony w analizie dotyczącej wymaganego czasu nasłonecznienia pomieszczeń w tym budynku. Z przepisu § 60 ust. 1 rozporządzenia wynika jednoznacznie, że celem prawodawcy było zachowanie minimalnego rzeczywistego nasłonecznienia w pomieszczeniach mieszkalnych, a brak jest regulacji, z której wynikałoby uzasadnienie rozróżnienia na zacienienie własne i obce. Za takim poglądem przemawia także treść przepisu § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z którego wynika, że przy ustalaniu tzw. linijki słońca między ramionami kąta 60ş nie może znajdować się przesłaniająca część tego samego budynku (por. wyrok NSA z 28 maja 2014 r., sygn. II OSK 3051/12).

W związku z powyższym projektant inwestycji nie może ograniczyć się jedynie do cienia rzucanego przez projektowany budynek, a badaniu winien poddać nasłonecznienie w konkretnie wskazanych pomieszczeniach mieszkalnych budynku zacienianego. Jak słusznie podniosła skarżąca, przepisy rozporządzenia mówią o zapewnieniu dostępu światła w sposób faktyczny, realny - nie zaś tylko hipoteczny.

Organ winien był również zwrócić uwagę na rozbieżności w opisie nasłonecznienia. Projektant bowiem w jednym miejscu wskazuje, że cała elewacja budynku skarżącej od godz. 1110 do zachodu słońca jest nasłoneczniona, by w innym stwierdzić, że wszystkie lokale mieszkalne są nasłonecznione od godz. 1110 do godz. 1510. Nie można tej sprzeczności tłumaczyć stwierdzeniem, że od godz. 1510 do zachodu słońca lokale pozostają poza wpływem projektowanej nadbudowy. Z kolei organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazuje, że z analizy wynika, iż cień planowanej nadbudowy przestaje zasłaniać okna lokali mieszkalnych znajdujących w parterze o godzinie 1100, a nasłonecznienie zapewnione jest w godzinach 1100-1700. Co więcej w odpowiedzi na skargę Wojewoda stwierdza, że okna pomieszczeń mieszkalnych budynku skarżącej mają zapewniony czas nasłonecznienia w godzinach 1230-1530.

Z kolei w analizie przedstawionej przez skarżącą uprawniony projektant nie zawarł jednoznacznego opisu usytuowania obiektów względem siebie, różnicy wysokości ich usytuowania, kształtu zacienianych powierzchni, uwzględnienia na ilustracjach lokalizacji i wymiarów planowanej nadbudowy z podaniem rzędnych terenu i zarysu mapy zasadniczej, co słusznie wytknął inwestor jako braki formalne. Co prawda powyższe nie przesądza o wadliwości analizy i o nietrafności jej wniosków, ale z uwagi na to, że zarówno organy administracji, jak i Sąd, nie dysponują wiedzą i uprawnieniami takimi, jak uprawnieni projektanci, braki te uniemożliwiają prawidłowe zastosowanie wniosków analizy do rozstrzygnięcia sprawy i rzetelną kontrolę zaskarżonej decyzji.

Co więcej zarówno autor analizy, jak i skarżąca, również nie wskazują precyzyjnie zacienionych lokali mieszkalnych, podając w pierwszej skardze lokale nr [...], w piśmie przy którym załączono analizę lokale nr [...], natomiast w niniejszej skardze lokale nr [...]

Do powyższych błędów i nieścisłości organy administracji nie odniosły się.

Należy podkreślić raz jeszcze, że analiza zacieniania / nasłonecznienia, winna cechować się czytelną techniką prezentacji zagadnienia, a załączone ilustracje winny pozwalać na identyfikację badanych obiektów.

W związku z zaleganiem w aktach dwóch sprzecznych opinii uprawnionych projektantów, organ winien był do opinii zawartej w projekcie budowlanym podchodzić wyjątkowo ostrożnie, a opierając się na niej, powinien był szczegółowo uzasadnić, dlaczego uznał ją za prawidłową i wiarygodną, bądź zażądać jej uzupełnienia lub dopuścić i przeprowadzić dowód z opinii biegłego. Dopiero wówczas byłyby spełnione warunki do prawidłowej subsumcji przepisów § 57 i 60 rozporządzenia.

Należy tu wskazać, że zgodnie z art. 84 § 1 K.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii.

Jak słusznie podnosiła skarżąca w sytuacji, gdy dwie osoby posiadające równoważne uprawnienia sporządzają wzajemnie sprzeczne ze sobą analizy, ocena tych dowodów powinna powodować podjęcie właściwych działań przez organ administracji publicznej, zwłaszcza w zakresie kwestii determinującej rozstrzygniecie sprawy. Obowiązkiem właściwego organu jest bowiem nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków.

Wszystkie powyżej nakreślone uchybienia organu naruszają art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., a także art. 153 P.p.s.a. w stopniu uzasadniającym eliminację z obrotu prawnego decyzji organu odwoławczego. Sprzeczności nie zostały należycie wyjaśnione w toku postępowania odwoławczego. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w sprawie należy do organu prowadzącego postępowanie i to do niego należy dobór środków dowodowych, w tym również ocena, czy jest potrzebna i w jakim zakresie opinia biegłego (por. wyroku NSA z 14 października 2016 r. sygn. II OSK 3358/14 (LEX nr 2169149).

Ponownie prowadząc postępowanie organ uwzględni powyższe wytyczne Sądu, a także rozważy, czy posiadane dotychczas w sprawie opinie, po ich uzupełnieniu, wystarczą do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i rozstrzygnięcia, czy też konieczne będzie sięgnięcie przez organ po opinię biegłego. Organ też odniesie się do zarzucanych ww. opiniom nieścisłości i błędów, w tym do uwzględnienia obu równonocy i prawidłowości przyłożenia linijki słońca.

Końcowo należy wskazać, że nie były zasadne zarzuty naruszenia art. 138 § 2, jak i art. 15 K.p.a.. Jak bowiem wynika z treści art. 136 w zw. z art. 138 § 2 K.p.a. rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 138 § 2 K.p.a., może zapaść jedynie, jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 K.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2323/12 (LEX nr 1495262).

W niniejszej sprawie zdecydowana większość materiału dowodowego jest prawidłowo zgromadzona i oceniona, a wszystkie okoliczności, oprócz spełnienia wymogu z § 60 rozporządzenia, nie są sporne między stronami i nie budzą wątpliwości Sądu.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że niniejszy wyrok nie rozstrzyga, jaka będzie decyzja organu odwoławczego po prawidłowej, rzetelnej analizie sprawy.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, uchylając zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w wysokości [...] zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł - wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata - określone w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł.