Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1006/01
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 2003-02-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, art. 187
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 5 par. 1-2
journal: Dz.U. 1934 nr 57 poz. 502
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy.
Teza: Z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 116 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, ciężar udowodnienia terminu zgłoszenia wniosku, o którym mowa w tym przepisie, obciąża stronę, która z faktu tego wywodzi określone okoliczności. Oznacza to, że skarżąca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za płatnika /spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością/ jako osoba trzecia powinna wykazać, że stosowny wniosek o upadłość spółki został złożony w terminie. Jest to przepis szczególny, w odniesieniu do którego zasada wyrażona w art. 187 Ordynacji podatkowej /na którą powoływano się w skardze/ nie obowiązuje. To nie organ podatkowy, lecz członek zarządu powinien udowodnić iż wniosek o upadłość złożył we właściwym czasie.

TEZY

Z woli ustawodawcy, wyrażonej w art. 116 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./, ciężar udowodnienia terminu zgłoszenia wniosku, o którym mowa w tym przepisie, obciąża stronę, która z faktu tego wywodzi określone okoliczności. Oznacza to, że skarżąca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za płatnika /spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością/ jako osoba trzecia powinna wykazać, że stosowny wniosek o upadłość spółki został złożony w terminie. Jest to przepis szczególny, w odniesieniu do którego zasada wyrażona w art. 187 Ordynacji podatkowej /na którą powoływano się w skardze/ nie obowiązuje. To nie organ podatkowy, lecz członek zarządu powinien udowodnić iż wniosek o upadłość złożył we właściwym czasie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2003 r. sprawy ze skargi Marii K. na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia 18 maja 2001 r. w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności członka Zarządu za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - oddalił skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 20.12.2000 r. Urząd Skarbowy Ł.-G. orzekł o odpowiedzialności Marii K. za zaległości podatkowe "I.-C." spółki z o.o. jako płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za kwiecień 1999 r. W uzasadnieniu podniesiono, że wysokość pobranych i nie wpłaconych przez przedmiotową spółkę jako płatnika zaliczek na podatek dochodowy została określona w ostatecznych decyzjach organu I instancji z 9.12.1999 r., których nie można kwestionować w postępowaniu o przeniesieniu odpowiedzialności. Jednocześnie stwierdzono, że Maria K. jako członek zarządu i dyrektor spółki nie zgłosiła wniosku o upadłość tejże spółki we właściwym czasie, tj. zgodnie z art. 5 prawa upadłościowego. Wskazano, że egzekucja przeciwko spółce jest bezskuteczna z uwagi na jej likwidację oraz na to, że zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w Ł. z 26.04.1999 r. majątek spółki nie wystarczał na zaspokojenie długów już w marcu 1998 r., podczas gdy wniosek o upadłość złożono dopiero w marcu 1999 r. Na podstawie powyższych okoliczności organ I instancji wywiódł, że Maria K. nie wykazała, iż wniosek o zgłoszenie upadłości został złożony we właściwym czasie, wobec czego zasadnym było przeniesienie odpowiedzialności podatkowej ze spółki na członka zarządu.

W odwołaniu Maria K. zarzuciła nieprawidłowe obliczenie wysokości podatku za kwiecień 1999 r. oraz bezpodstawność orzeczenia o jej odpowiedzialności wobec uwolnienia się przez nią od niego poprzez spełnienie przesłanek z art. 116 Ordynacji podatkowej.

Decyzją z 18.05.2001 r. Izba Skarbowa w Ł. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że wysokość podatku określonego ostatecznymi decyzjami organu I instancji nie może być podważana w przedmiotowym postępowaniu. Podniesiono również, że ciężar udowodnienia zaistnienia okoliczności uwalniającej członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki spoczywa na tymże członku zarządu, skarżąca zaś nie udowodniła zaistnienia którejkolwiek z tych przesłanek wymienionych w art. 116 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy powołał się także na cytowane postanowienie sądu powszechnego wywodząc, że z jego uzasadnienia wynika, że spóźnienie wniosku o ogłoszenie upadłości wynosi 1 rok, gdyż spółka zaprzestała regulowania swych należności już w marcu 1998 r., podczas gdy wniosek złożyła w marcu 1999 r. a więc rok po utracie płynności finansowej.

W skardze do sądu administracyjnego skarżąca zarzuciła decyzji organu n instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 180, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie art. 116 par. 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 5 par. 2 prawa upadłościowego.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Ł. wnosząc o jej oddalenie podtrzymała argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W przedstawionym wyżej i niekwestionowanym stanie faktycznym oraz przy braku innych przesłanek z art. 116 Ordynacji podatkowej uzasadniona jest teza, że od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością członek zarządu tej spółki może się uwolnić jedynie wówczas, gdy wykaże, że wniosek o upadłość zgłosił we właściwym czasie. Wypada też podkreślić, że z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 116 par. 1 ordynacji ciężar udowodnienia tej okoliczności obciąża tę stronę, która wywodzi z niej określone okoliczności. Oznacza to, że skarżąca, chcąc uwolnić się od odpowiedzialności za płatnika /spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością/ jako osoba trzecia powinna wykazać, że stosowny wniosek o upadłość spółki został złożony w terminie. Jest to przepis szczególny, w odniesieniu do którego zasada wyrażona w art. 187 Ordynacji podatkowej /na którą powoływano się w skardze/ nie obowiązuje. To nie organ podatkowy, lecz członek zarządu powinien udowodnić, iż wniosek o upadłość złożył we właściwym czasie.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca powołała się w tej mierze na postanowienie Sądu Rejonowego w Ł. z 26.04.1999 r. w przedmiocie oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości "I.-C." spółki z o.o.

W ocenie sądu trafne jest stanowisko organów podatkowych co do tego, że skarżąca nie udowodniła złożona stosownego wniosku o upadłość we właściwym czasie. Przedstawiony dowód w postaci orzeczenia sądu powszechnego świadczy jedynie o tym, że majątek spółki w chwili składania wniosku o upadłość nie wystarcza nawet na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego oraz że zaprzestała ona regulować swe zobowiązania od marca 1998 r., co sąd uznał za stan trwały, zważywszy że wniosek złożono 2.03.1999 r.

Uwzględniając zatem treść art. 5 par. 1 i 2 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo upadłościowe /t.j. Dz.U. 1991 nr 118 poz. 512 ze zm./ organy podatkowe miały prawo uznać, iż skarżąca nie udowodniła w trybie przewidzianym w art. 116 par. 1 Ordynacji podatkowej istnienia przesłanki uwalniającej ją od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w postaci złożenia wniosku o upadłość we właściwym czasie.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 27 ust 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ należało orzec jak w sentencji.