Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 717/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. art. 42 ust. 1 i 7, 87 ust. 1, 92 ust. 1 i 4,
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: par. 3 ust. 1, ust. 2, ust. 4 pkt 1 i 4
journal: Dz.U. 2006 nr 151 poz 1089
law: Rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych
article: art. art. 6, 7, 77 par. 1, 80, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2010 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm. - dalej także u.t.d.) w zw. z lp. 4.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, a także § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U z 2006 r., Nr 151, poz. 1089 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]

w [...], od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008r., nr [...] nakładającej karę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych, utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] kwietnia 2008 r. na drodze krajowej nr [...] w miejscowości [...] inspektorzy transportu drogowego zatrzymali do kontroli autobus marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Kierujący pojazdem J. W. wykonywał krajowy transport drogowy osób z [...] do [...] w imieniu przedsiębiorcy: J. S.. Kierujący podczas kontroli okazał odcinek kontrolny rocznej opłaty drogowej o serii i numerze [...]. Okazany odcinek kontrolny był zalaminowany w wyniku czego stwierdzono, iż nie stanowi on dowodu uiszczenia opłaty drogowej. Na przedniej szybie ciągnika był naklejony odcinek winiety przeznaczony do naklejania o serii i numerze zgodnym z numerem i serią odcinka kontrolnego okazanego podczas kontroli.

W efekcie przeprowadzonej kontroli, której wyniki zostały umieszczone w protokole kontroli z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] (k. 13 akt administracyjnych), organ I instancji stwierdził, iż odcinek kontrolny jest zafoliowany, a w konsekwencji - wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Ustosunkowując się do zawiadomienia o wszczęciu postępowania skarżący w piśmie z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdził, iż winieta wraz z odcinkiem kontrolnym zostały zakupione przez żonę skarżącego, która w obawie przed zniszczeniem odcinka kontrolnego zalaminowała go. Skarżący poinformował organ, iż w tym czasie był chory, a żona nie wiedziała, że nie można w ten sposób zabezpieczać odcinka kontrolnego. Skarżący stwierdził, iż zdaje sobie sprawę z tego, iż naruszył prawo, jednak ze względu na przedstawione okoliczności wystąpił do organu o przychylne rozpoznanie sprawy i niewymierzanie kary pieniężnej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] nałożył na skarżącą spółkę karę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Pismem z dnia [...] maja 2008 r. skarżący wniósł odwołanie od w/w decyzji organu I instancji.

Wnosząc o uchylenie decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego strona skarżąca zarzuciła, iż decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Nadto, strona zarzuciła naruszenie art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez zastosowanie §3 rozporządzenia Transportu Ministra w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, który nie może stanowić podstawy prawnej do wydania przedmiotowej decyzji. Strona zarzuciła także naruszenie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 4.1 załącznika do ustawy , poprzez wymierzenie kary w sposób niezgodny z wyżej wskazanymi przepisami prawa. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, iż organ I instancji interpretuje przepisy rozszerzająco. Skarżący podkreślił, iż uiścił opłatę za przejazd po drogach krajowych, na dowód czego przedstawił dowód zakupu. Stwierdza, iż przepisy powołanego wyżej rozporządzenia nie są spójne w zakresie opłat za przejazd po drogach krajowych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, powołując się na treść przepisów art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym oraz § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, a także art. 87 ust. 1 u.t.d. w zw. z art. 92 ust. 1 u.t.d. - stwierdził, że bezspornym w przedmiotowej sprawie jest, że w dniu kontroli kierowca okazał do kontroli zafoliowany (zalaminowany) odcinek kontrolny seria i numer [...], a więc w konsekwencji – w świetle § 3 ust. 4 cyt. rozporządzenia Ministra Transportu - nie posiadał dowodu uiszczenia opłaty. Stwierdzono także, iż na szybie autobusu umieszczona była winieta samoprzylepna o serii i numerze zgodnym z okazanym odcinkiem kontrolnym. Organ podkreślił, iż kierowca nie okazał w trakcie kontroli innej ważnej opłaty za przejazd po drogach krajowych. Organ odwoławczy zważył, iż argumenty podniesione w odwołaniu nie stanowią podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponadto, organ II instancji wskazał, iż zgodnie z § 3 ust. 4 pkt 4 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych dowodu uiszczenia opłaty nie stanowi odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń. Główny Inspektor Transportu Drogowego podkreślił, iż strona nie zaprzecza ustaleniom kontroli w zakresie stwierdzonych naruszeń lecz jej zarzuty dotyczą głównie brzmienia przepisów, ich konstrukcji i wzajemnej relacji między poszczególnymi aktami prawnymi. Po przeprowadzeniu analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i właściwie zastosował, powołane w decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. , przepisy. Powyższa decyzja został prawidłowo doręczona stronie.

Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. skarżący, działając za pośrednictwem organu odwoławczego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2008 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie.

Przedmiotowej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnie i niewłaściwe zastosowanie:

- art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez zastosowanie § 3 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, który zdaniem strony wykracza poza zakres ustawowego umocowania;

- art. 92 ust. 1 i ust. 2 ustawy o transporcie drogowym w związku z lp. 4.1 Załącznika do ustawy o transporcie drogowym , poprzez wymierzenie kary za naruszenie wyżej powołanej ustawy sposób i w wysokości, które nie zostały uwzględnione w Załączniku do ustawy. Dokonanie spenalizowania zalaminowania odcinka kontrolnego i przyrównanie takiego faktu do zupełnego braku zakupu karty opłaty. Ponadto, strona zarzuca, iż organ w decyzji błędnie określił podstawę prawną wymierzenia kary pieniężnej, bowiem nie powołał właściwej podstawy prawnej, z której w sposób jasny i nie budzący wątpliwości wynikałoby uprawnienie organu do wymierzenia kary za tego rodzaju stwierdzone okoliczności. Zdaniem skarżącego naruszenie obarczone karą administracyjną wynikającą w niniejszej sprawie z przepisu aktu wykonawczego – rozporządzenia Ministra Transportu, a nie ustawy o transporcie drogowym; a nadto zarzucił:

- naruszenie art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez nałożenie kary, która nie została ustanowiona aktem prawnym w randze ustawy;

- naruszenie art. 32 Konstytucji poprzez dokonanie interpretacji przepisów prawa w sposób, który zrównuje odpowiedzialność podmiotów znajdujących się w odmiennej sytuacji prawnej i jednakowego karania podmiotów niezależnie od stopnia zawinienia.

W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Organ podkreślił, iż według niego, stan faktyczny i prawny nie budzi wątpliwości. Organ stwierdził, iż zarzuty strony w kwestii wzajemnej relacji między ustawą o transporcie drogowym a wydanym na jej podstawie rozporządzeniem Ministra Transportu w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, są bezpodstawne. Powołał brzmienie art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym i wyjaśnił, iż ten przepis zawiera delegację ustawową udzieloną właściwemu ministrowi do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju i stawki opłaty za przejazd po drogach krajowych, zgodnie z zasadami określonymi w ust. 2 art. 42 ustawy, oraz trybu wnoszenia i sposobu rozliczania tej opłaty w przypadku niewykorzystania w całości lub w części dokumentu potwierdzającego jej wniesienie za okres roczny z przyczyn niezależnych od przedsiębiorcy, a także wzory dokumentów potwierdzających wniesienie tej opłaty. Organ stwierdził, iż wobec braku mocy dowodowej karty opłaty drogowej naruszenie stwierdzone podczas kontroli zostało logicznie zakwalifikowane jako wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, a organ I instancji słusznie nałożył karę z l.p. 4.4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Ponadto, organ stwierdził, iż przepisy powołane w decyzji nie dyskryminują przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą.

Sąd postanowieniem z dnia 28 stycznia 2009 r. zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi J. S.. Podstawą zawieszenia było postanowienie składu orzekającego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 7 listopada 2007 r., (sygn. akt III SA/Gd 325/07), którym przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne o treści:

"czy przepisy art. 92 ust. 1 w zw. z pkt. 4.1 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym są zgodne z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP w zakresie, w jakim zrównują odpowiedzialność osób, które uiściły opłatę za przejazd po drogach krajowych, ale nie posiadały karty opłaty drogowej w pojeździe w czasie kontroli, z osobami, które należnej opłaty za przejazd nie uiściły w ogóle."

W związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2010 r. (sygn. akt P 9/08) stwierdzającym zgodność art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym z art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, postanowieniem Sądu z dnia 6 kwietnia 2010 r. postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało z urzędu podjęte (Sygn. akt VI SA/Wa 1826/08).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: także p.p.s.a.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga J. S. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego, jak również utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2008 r. nakładająca na stronę karę pieniężną za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych – naruszają prawo.

Zdaniem Sądu, wydając obie wskazane wyżej decyzje organy obu instancji dopuściły się zarówno naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i procesowego.

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy Inspekcji Transportu Drogowego dopuściły się naruszenia art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i Lp. 4.1 załącznika do cyt. ustawy, a także przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych – poprzez nałożenie na stronę skarżącą kary pieniężnej w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych w oparciu o niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przepis § 3 ust. 4 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r., wydany przez tego Ministra z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym.

Ponadto – zdaniem Sądu – organy dopuściły się naruszenia art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 i 4 ustawy o transporcie drogowym w zw. z Lp. 4.1 załącznika do tej ustawy w zw. z przepisem § 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Transportu z uwagi na nieprawidłowe uznanie, iż strona skarżąca nie uiściła wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych z uwagi na fakt zalaminowania odcinka kontrolnego dokonanej opłaty drogowej za przejazd pojazdu po drogach publicznych.

Tym samym - zdaniem Sądu - organy obu instancji dopuściły się obrazy przepisu art. 6 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady praworządności – poprzez wydanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie niekonstytucyjnej, tj. sprzecznej z delegacją ustawową – normie prawnej zawartej w § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.

Ponadto organy, w ramach swojego postępowania, naruszyły unormowania zawarte w art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a w konsekwencji poprzez dokonanie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów skarżącej.

Zgodnie z przepisem art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów tej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 (pięćdziesiąt) złotych do 15000 (piętnaści tysięcy) złotych.

Według art. 92 ust. 4 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia unormowań prawa materialnego na wstępie należy wskazać przede wszystkim na podstawowe konstytucyjne zasady stanowienia prawa.

Stosownie do art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, rozporządzenia są wydawane przez organy wskazane w konstytucji, na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Upoważnienie powinno określać organ właściwy do wydania rozporządzenia, zakres spraw przekazanych do uregulowania oraz wytyczne dotyczące treści aktu.

Przepis art. 92 ust. 1 Konstytucji RP określa warunki, jakim powinno odpowiadać upoważnienie ustawowe, a jednocześnie pozwala ustalić przesłanki legalności aktu wykonawczego. Rozporządzenie jest legalne, jeśli: zostało wydane przez organ upoważniony, służy realizacji ustawy i mieści się w zakresie spraw przekazanych przez nią do uregulowania, odpowiada "merytorycznej treści dyrektywnej", której wykonaniu przepisy rozporządzenia mają służyć (tak /w:/ wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 listopada 1999 r., U. 6/99, OTK ZU Nr 7/1999, poz. 159, s. 824).

W doktrynie zgodnie przyjmuje się, iż takie upoważnienie do wydania rozporządzenia musi być przy tym bardzo konkretne, w tym musi wskazywać precyzyjnie zakres spraw przekazanych do uregulowania w tym akcie, poza który nie można wykraczać (tak m.in. W. Skrzydło, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej. Komentarz, Zakamycze, 2002, wyd. IV).

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd zauważył, iż zgodnie z przepisem art. 42 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, Minister właściwy do spraw transportu, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia rodzaju i stawek opłaty za przejazd po drogach krajowych - zgodnie z zasadami określonymi w art. 42 ust. 2 tej ustawy, oraz trybu jej wnoszenia i sposobu rozliczania w razie niewykorzystania, a także wzorów dokumentów potwierdzających wniesienie przedmiotowej opłaty.

Korzystając z tego upoważnienia ustawowego Minister Transportu wydał rozporządzenie z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.

W § 3 ust. 1 tego rozporządzenia organ ustalił, iż uiszczenie opłaty następuje poprzez nabycie, przez podmiot wykonujący na terenie Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy, karty opłaty w jednostce upoważnionej do poboru opłat, zwanej dalej "jednostką".

§ 3 ust. 2 stanowi, iż karta opłaty składa się z dwóch części:

1) winiety samoprzylepnej umieszczanej w sposób trwały wewnątrz pojazdu samochodowego, w prawym dolnym rogu przedniej szyby pojazdu;

2) odcinka kontrolnego przechowywanego w pojeździe samochodowym i okazywanego na żądanie osób uprawnionych do kontroli karty opłaty.

W przepisie § 3 ust. 3 rozporządzenia Minister wskazał, iż dowód uiszczenia opłaty stanowią obie części karty opłaty łącznie.

Z kolei w kluczowym – zdaniem Sądu – przepisie § 3 ust. 4 pkt 4 cyt. aktu wykonawczego, Minister Transportu postanowił, iż:

"Nie stanowią dowodu uiszczenia opłaty:

4) odcinek kontrolny zafoliowany (zalaminowany) lub w stanie uniemożliwiającym sprawdzenie umieszczonych na dokumencie zabezpieczeń.

Według Sądu przyjąć należy, iż delegacja ustawowa z art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym upoważniała ministra wyłącznie do określenia "trybu wnoszenia opłat", co też Minister Transportu uczynił - wskazując w przepisie § 3 ust. 1 rozporządzenia z dnia 8 sierpnia 2006 r. sposób (tryb) uiszczenia opłaty poprzez jej nabycie w upoważnionej jednostce.

W ocenie Sądu, wprowadzenie w rozporządzeniu dodatkowej materii zawartej w § 3 ust. 4 – poprzez wskazanie, co nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty - nie znajduje uzasadnienia w zakresie delegacji ustawowej zawartej w art. 42 ust. 7 ustawy o transporcie drogowym, co jest sprzeczne z zasadami obowiązującymi w demokratycznym państwie prawa (vide: art. 2 w zw. z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP).

Według Sądu, wprowadzenie dodatkowych warunków ważności użycia kart opłaty nie służy prawidłowo wykonaniu ustawy o transporcie drogowym, a wobec tego nie mieści się w granicach delegacji z art. 42 ust. 7 tej ustawy, naruszając tym samym normę konstytucyjną wyrażoną w przepisie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Należy podnieść, iż zgodnie z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP sędziowie podlegają tylko Konstytucji i ustawom. Sędzia może odstąpić od stosowania przepisów rozporządzenia, które uznaje za sprzeczne z ustawą lub z Konstytucją, a nawet orzekać wprost na podstawie Konstytucji.

Skoro omówione wyżej uregulowanie nie mieści się w granicach delegacji ustawowej z art. 42 ust. 7 ustawy i narusza w ten sposób art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, to uznać trzeba, iż zachodzi w niniejszej sprawie podstawa dla odmowy stosowania wskazanego przepisu rozporządzenia (taką możliwość przewiduje również Naczelny Sąd Administracyjny – np. wyrok z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 1403, Wokanda 2006, nr 5, 35).

Zdaniem Sądu nie można akceptować praktyki nakładania kar na podstawie rozporządzenia niezgodnego z Konstytucją RP. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że należy odmówić zastosowania § 3 ust. 4 pkt 1 w/w rozporządzenia z dnia 8 sierpnia 2006 r.

Należy zauważyć, iż ustawa o transporcie drogowym przewiduje karę pieniężną tylko i wyłącznie za "nieuiszczenie wymaganej opłaty drogowej".

Wobec powyższego Sąd uznał, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji winny być uchylone, jako wydane w omawianym zakresie z naruszeniem prawa materialnego, bowiem oparte były na rozporządzeniu nie mieszczącym się w granicach ustawowego upoważnienia i sprzecznym z Konstytucją RP.

Należy wskazać, iż powyższy pogląd znajduje również pewne potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie zarówno Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz: m.in. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II GSK 593/08 oraz wyrok NSA dnia 28 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 895/08), jak i orzecznictwie wojewódzkich sądów administracyjnych (tak: np. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 29 października 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 639/08, czy też wyrok WSA w Gliwicach z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 790/08, a także wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1352/09, wyrok WSA w Lublinie z dnia 7 lipca 2009 r., sygn. akt III SA/Lu 183/09, czy też wyroki WSA w Warszawie z dnia 6 listopada 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa 1481/09 oraz z dnia 4 stycznia 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 1900/09).

Niezależnie od powyższych, zasadniczych i mających podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - zastrzeżeń natury konstytucyjnej, zauważyć warto, że powołane przez organy obu instancji przepisy § 3 rozporządzenia w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, wyraźnie stanowią, iż uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty w sposób wskazany w § 3 ust. 1. Skoro kierowca wykonujący przewóz na rzecz skarżącego miał w dniu kontroli odcinek kontrolny (zalaminowany), który był prawidłowo wypełniony, a także winietę, to brak było jakichkolwiek podstaw prawnych, aby uznać, iż mógł mieć zastosowanie w sprawie przepis Lp. 4.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, nakładający karę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych z tytułu wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Należy podkreślić, iż zgodnie z przepisem art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP podstawę materialnoprawną decyzji administracyjnej stanowić może tylko ustawa bądź przepisy wykonawcze wydane na podstawie i w ramach wyraźnego upoważnienia zawartego w ustawie (tak m.in. B. Adamiak /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 55).

Zdaniem Sądu organy obu instancji dopuściły się ewidentnej obrazy przepisu art. 6 k.p.a. i wyrażonej w nim zasady praworządności, albowiem przy wydawaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej oparły się na niekonstytucyjnej, tj. sprzecznej z delegacją ustawową – normie prawnej zawartej w § 3 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych.

Ponadto należy stwierdzić, iż organy Inspekcji Transportu Drogowego – wbrew wyraźnym nakazom płynącym z przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. – nie wyjaśniły w toku postępowania wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, dokonując przy tym całkowicie dowolnej oceny dowodów, bez wyraźnego wskazania przyczyn nieuwzględnienia twierdzeń i zarzutów strony skarżącej.

Organy administracji nie wzięły pod uwagę, iż w stanie faktycznym ustalonym w sprawie, brak było znamion deliktu określonego w lp. 4.1 załącznika do ustaw o transporcie drogowym, zwłaszcza jeśli zważy się, iż skarżąca przedstawiła w toku kontroli również winietę.

Skoro skarżąca uiściła należną kwotę za roczną kartę opłaty w upoważnionej jednostce (§ 3 ust. 1 cyt. rozporządzenia Ministra Transportu), która następnie wypełniona została prawidłowo, w sposób uniemożliwiający jej wykorzystanie na inny pojazd (§ 3 ust. 3, § 4 ust. 2 rozporządzenia), to zaistniała podstawa do przyjęcia, iż opłata została przez stronę uiszczona.

Organy administracji, wbrew ciążącemu na nich obowiązkowi wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, nie podjęły jednak jakichkolwiek dodatkowych czynności w toku postępowania, aby jednoznacznie ustalić fakt uiszczenia przez stronę stosownej opłaty za przejazd pod drogach krajowych.

W konsekwencji - zdaniem Sądu - działanie organów obu instancji naruszyło przepisy prawa w stopniu dającym pełną podstawę do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji z dnia [...] czerwca 2009 r., jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. nakładającej karę pieniężną w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych.

Warto na marginesie wskazać, iż w wydanym w ostatnim czasie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt P 9/08, Trybunał wyraźnie stwierdził, iż uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych jest czynnością sformalizowaną. Zdaniem Trybunału z przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat wynika jednoznacznie, że uiszczenie opłaty następuje przez nabycie karty opłaty oraz jej prawidłowe wypełnienie, czyli wpisanie numeru rejestracyjnego pojazdu na jej odcinku kontrolnym przed rozpoczęciem pierwszego przejazdu (§ 4 rozporządzenia z 2006 r. w sprawie opłat) oraz zaznaczenie czasu przejazdu w sposób przewidziany w punkcie 7 załącznika nr 26 do cyt. rozporządzenia z 2006 r. Przy czym, jak wskazał TK, zgodnie z art. 87 ustawy o transporcie drogowym kierowca jest zobowiązany posiadać kartę opłaty w pojeździe podczas wykonywania przejazdu. Zdaniem Trybunału spełnienie łącznie tych warunków pozwala na stwierdzenie, że transport wykonywany jest właściwym pojazdem, a tym samym wysokość pobranej opłaty jest prawidłowa i odpowiada przesłankom z art. 42 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym.

Należy uznać w konsekwencji, iż wskazane orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dodatkowo potwierdza – zdaniem Sądu – prawidłowość wydanego w niniejszej sprawie wyroku.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzekł, jak w sentencji wyroku.

Jednocześnie Sąd stwierdził, że decyzje organów obu instancji nie podlegają wykonaniu, działając w tym zakresie na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając z kolei o zwrocie kosztów postępowania, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na normie prawnej wyrażonej w przepisie art. 200 p.p.s.a.