Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 221/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia NSA Bogumiła Skrzypczak, Asesor WSA Lidia Serwiniowska /sprawozdawca/, Protokolant Jolanta Pociejowska, po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz S. S. kwotę 10 /słownie: dziesięć/ złotych - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Urzędu ds Kombatantów i Osób Represjonowanych w W.; zwany dalej Kierownik Urzędu, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. z 1997 Nr 142, poz. 950 z późn. zmianami/; zwanej dalej ustawą odmówił S. S. przyznania uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu orzeczenia Kierownik Urzędu wskazał, iż wniosek został rozpatrzony zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy, który stanowi że represją w rozumieniu ustawy są okresy przybywania w innych niż hitlerowskie więzienia, obozy koncentracyjne i ośrodki zagłady, miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.

Po wnikliwej analizie zebranego w sprawie materiału dowodowego, na podstawie art. 80 kpa, przyznającego organowi administracji państwowej prawo swobodnej oceny dowodów, Kierownik Urzędu stwierdził, iż strona nie przedstawiła dokumentów, które potwierdzałyby doznane przez nią represje wojenne, w rozumieniu przepisów ustawy. Wniosek nie spełnia więc warunków przewidzianych w art. 22 ust. 1 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. S. podał, iż przebywał w obozie P.-G. i Ł. w B. Jego pobyt w tych obozach poświadczyły osoby, które także w nich przebywały. Ponadto opisał stosunek ludności i władz niemieckich do osób narodowości polskiej. Skarżący uważa wydaną decyzję za krzywdzącą i poniżającą jego godność.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] - wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy - Kierownik Urzędu, powołując się na art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r. [...] odmawiającą przyznanie S. S. uprawnień kombatanckich.

Uzasadniając swoje stanowisko Kierownik Urzędu podał, iż S. S. wystąpił do Urzędu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozach hitlerowskich. Postępowanie w niniejszej sprawie zakończone zostało decyzją z dnia [...] o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich. Natomiast postanowieniem z dnia [...] r. postępowanie zawieszono do czasu ukazania się rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie miejsc odosobnienia, o jakich mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy.

Obecnie - wobec ukazania się w dniu 20 września 2001r. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości /Dz.U. nr 106 poz. 1153/ - należało uznać, iż wniosek nie zasługuje na pozytywne rozpatrzenie, gdyż obozy w których przebywał zainteresowany, jako obozy przejściowe nie spełniają warunków ustawy kombatanckiej.

W skardze na powyższą decyzję S. S. przedstawił własne stanowisko odnośnie przyznawania innym osobom uprawnień kombatanckich. Opisał swoje przeżycia z okresu pobytu na terenie Niemiec. Podniósł, iż otrzymywane pisma z Urzędu do Spraw Kombatantów poniżają jego godność, ośmieszając w brutalny sposób.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu wniósł o jej oddalenie dowodząc, iż S. S. zwracał się o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w bliżej nieokreślonym obozie w P. w [...] r. i w obozie w B. w [...] r. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący sprecyzował, że przybywał w obozie P.-G. Z dostępnego Urzędowi wydawnictwa "Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945". Warszawa 1979 wynika, że obóz P.-G. istniał do [...] r. Strona nie mogła więc być w nim osadzona w [...] r. Obóz w P., w którym przebywała strona, nie spełnia wymogów art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b i c ustawy, gdyż brak wiarygodnych informacji wskazujących, że było to miejsce odosobnienia, w którym warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Przepisy ustawy nie przewidują także przyznania uprawnień za pobyt w obozach na terenie Niemiec po maju 1945r. W związku z powyższym Kierownik Urzędu nie przyznał uprawnień za pobyt strony w obozie B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona pod rządami ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm./.

Ustawa ta jednakże utraciła moc z chwilą wejścia w życie, z dniem 1 stycznia 2004r. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153 poz. 1271 /art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. Nr 153 poz. 1271/.

Art. 97 § 1 tych Przepisów wprowadzających /.../ stanowi, że "Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".

W świetle przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153 poz. 1269/ sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności decyzji z prawem materialnym oraz przepisami postępowania administracyjnego. Sąd nie może oprzeć kontroli o kryterium słuszności czy sprawiedliwości społecznej, chyba że wynika to z przepisu prawa.

Skarga jest zasadna.

Decyzja administracyjna powinna być podjęta po wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy.

Obowiązek ten wynika z zasad wyrażonych w art. 7 i art. 77 kpa.

Zasady te zostały naruszone w niniejszej sprawie. Niezależnie od tego przepis art. 107 § 3 kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ, załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji gdy znane są przesłanki powziętej decyzji. Zatem uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu. W szczególności powinno zawierać ocenę zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa.

Również i ta norma została naruszona przez Kierownika Urzędu.

W uzasadnieniu bowiem zaskarżonej decyzji stwierdzono, iż wniosek nie zasługuje na pozytywne rozpatrzenie.

Jednakże w motywach decyzji Kierownik Urzędu nie wskazał jakich warunków ustawy kombatanckiej nie spełniają obozy, w których przebywał skarżący i dlaczego nie zostały one zachowane.

Tym samym Kierownik Urzędu uchybił zasadzie przekonywania określonej w art. 11 kpa.

Z przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 2001r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w którym były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości /Dz.U. Nr 106 poz. 1154/ wynika, że obóz "P.-G." został wymieniony jako inne miejsca odosobnienia określone w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy kombatanckiej.

Z wyjaśnień skarżącego wynika, że w [...] roku przebywał w obozie "P.-G.".

W aktach sprawy znajduje się fragment - jedna strona nr 402 - bliżej nieokreślonego opracowania.

Z treści tego urywku wynika, że obóz "P.-G." "Istniał od 5 XI 1939 do 22 V 1940".

Kierownik Urzędu powinien był w toku prowadzonego postępowania wyjaśnić zaistniałe w tej kwestii rozbieżności.

Zasadnym było w szczególności dokładne przesłuchanie skarżącego na okoliczność jego pobytu w obozie /art. 86 kpa/.

Nie można było pominąć złożonych w sprawie zeznań świadków: J. K., K. B.

Świadkowie ci bowiem oświadczyli, że w podobnym okresie przybywali ze skarżącym w tym samym obozie w P.

Wskazanym byłoby przeprowadzenie uzupełniającego przesłuchania tychże świadków przede wszystkich na okoliczność pobytu w obozie, w którym mieli zostać osadzeni.

Kierownik Urzędu powinien był sprawdzić, czy osobom tym zostały przyznane uprawnienia kombatanckie i z jakiego tytułu.

Akta kombatanckie tych osób mogą przy tym zawierać materiał dowodowy istotny z punktu widzenia twierdzeń skarżącego.

Rozpatrując więc ponownie sprawę Kierownik Urzędu powinien uzupełnić postępowanie wyjaśniające w kierunku wskazanym przez Sąd, dokonać ewentualnie innych ustaleń jakich potrzeba wyłoni się w trakcie postępowania i swoje ustalenia faktyczne ocenić uwzględniając powyższe uwagi sądu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c w związku z art. 135 - ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach zostało oparte na podstawie art. 55 ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. Nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających /.../.

Sąd nie orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji gdyż jako orzeczenie negatywne, nie ma ona przymiotu wykonalności /art. 152 - Prawo o postępowaniu /.../.