Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1056/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6159 Inne o symbolu podstawowym 615
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania terenu uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] grudnia 2014 r. o nr [...]


UZASADNIENIE

I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej "SKO"), po rozpatrzeniu odwołania J. G. (dalej "skarżącego") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej "Wójta") z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], nakazującej przywrócenie poprzedniego stanu zagospodarowania terenu działki nr ewid. [...] w związku z samowolną zmianą sposobu jej użytkowania, dokonaną w sposób niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji w I instancji, orzekło w następujący sposób:

- na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło decyzję Wójta w zakresie, w jakim decyzja ta wskazuje termin jej wykonania decyzji i orzekło w tym zakresie o ustaleniu nowego terminu, tj. 15 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna na przywrócenie poprzedniego stanu zagospodarowania terenu działki nr ewid. [...] w związku z samowolną zmianą sposobu jej użytkowania dokonaną w sposób niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...],

- w pozostałym zakresie utrzymało decyzję Wójta w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez SKO zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] stycznia 2015 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r., wydaną na podstawie art.59 ust.3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz.647 z późn. zm.), dalej także "ustawy planistycznej", Wójt nakazał przywrócenie poprzedniego stanu zagospodarowania terenu dziatki nr ewid. [...] w związku z samowolną zmianą sposobu jej użytkowania dokonaną w sposób niezgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, Wójt wskazał w szczególności, co następuje:

1.1. W związku z interwencją Pana Z. L. dotyczącą działalności gospodarczej prowadzonej przez Pana J. G. w zakresie produkcji drewna kominkowego na działce Nr ewid. [...], położonej we wsi [...] oraz w oparciu o akta będące w posiadaniu dnia od 2 października 2014 roku, tutejszy organ wszczął postępowanie administracyjne w celu ustalenia zaistniałych okoliczności.

1.2. Podczas wizji z udziałem stron postępowania w dniu 16 października 2014 roku, stwierdzono składowanie na wymienionej działce dużej ilości drzewa oraz drewna kominowego (składowanego min. wzdłuż granicy z działką sąsiednią należącą do małż. E. i Z. L. (zamieszkujących na tej działce). Na działce nie zastano urządzenia do wytwarzania drewna, które jako urządzenie mobilne z możliwością przemieszczania się, wg Pana J. G. pracuje poza terenem. Nie zastano też samochodów przeznaczonych do transportu drzewa.

1.3. Analizując zgromadzone akta, zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy oraz oględziny w terenie na działce nr [...] w [...] tutejszy organ uznał, że prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza jest działalnością produkcyjną polegającą na wytwarzaniu dóbr materialnych w tym przypadku drewna kominkowego oraz transporcie drzewa jako surowca dla jego wytworzenia.

1.4. Działka na której skupiona jest działalność gospodarcza zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy jest przeznaczona w części na cele zabudowy letniskowej, w niewielkiej części pod zabudowę mieszkaniową oraz w części figuruje jako teren rolny z możliwością zabudowy zagrodowej. Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów letniskowych dopuszczają możliwość lokalizacji obiektów handlowo - gastronomiczno - usługowych o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki. Podobnie tereny zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej dopuszczają możliwość lokalizacji obiektów handlowych i usługowych oraz obiektów gospodarczych związanych z obsługą rolniczą o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki.

1.5. Pismem z dnia 12 maja 2014 roku [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska Delegatura w M. poinformował tutejszy organ o dokonanych czynnościach kontrolnych na posesji [...] podczas których ujawniono prowadzenie przez Pana J. G. działalności produkcyjnej, mogącej wychodzić poza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

1.6. Po przeprowadzonej wizji ze szczególnym uwzględnieniem stanu działki oraz charakterem prowadzonej działalności związanej z produkcją drewna kominkowego ( kod PKD 1629Z ), zwiększonym ruchem pojazdów, w tym ciężkich na skutek transportu i rozładunku drzewa uznano za potwierdzony fakt samowolnej zmiany sposobu użytkowania działki i nadużycia sposobu korzystania z niej w zakresie usług, które zgodnie z ustaleniami planu są niedopuszczalne dla tego terenu. Dołączone do akt sprawy dowody w postaci fotografii z dnia wizji (16.10.2014 rok) i z dnia dokonanych czynności sprawdzających (20 listopada 2014 rok) nie budzą wątpliwości, że przychylność strony skarżącej dla polubownego załatwienia sprawy poprzez przesunięcie składowanego wzdłuż granicy z działką należącą do małż. E. i Z. L. drewna oraz przetransportowanie maszyny do jego wytwarzania we wskazane przez stronę miejsce na działce nie przyniosła oczekiwanego efektu. Pomimo wykazania chęci i dobrej woli ze strony małż. L., Pan J. G. nie wywiązał się ze zobowiązania, które zadeklarował w dniu wizji.

1.7. Biorąc pod uwagę obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego gminy oraz fotografie odzwierciedlające stan zagospodarowania działki ( w sąsiedztwie zwarta zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zagrodowa ) tutejszy organ stoi na stanowisku, że działalność w zakresie produkcji drewna kominkowego prowadzona na działce [...] nie mieści się w usługach przewidzianych dla tego terenu, które zostały wskazane w zapisach planu. Usługi to działania podejmowane dla zaspokojenia określonych potrzeb klienta i wykonywane z jego udziałem, często w celach komercyjnych, to czynności związane z pracą nieprodukcyjną różniącą je od czynności prowadzących do produkcji dóbr materialnych. Produkcja (wytwarzanie) to działalność ludzka, której cel prowadzi do wytwarzania określonych dóbr materialnych w celu przynoszenia zysków producentowi oraz ku zaspokojeniu potrzeb społecznych. Produkcja odnosi się także do przetwarzania surowców na wyroby gotowe ( drzewo po odpowiedniej obróbce staje się pożądanym materiałem kominkowym). Ten rodzaj działalności w ocenie tutejszego organu jest jak najbardziej celowy i zasadny lecz z lokalizacją na terenach przewidzianych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego gminy w tzw. w strefie produkcyjnej oznaczonej symbolem PG, które to zapisy umożliwiają prowadzenie działalności gospodarczej i usług produkcyjnych. Zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] jako podstawowego narzędzia prawnego w kształtowaniu polityki przestrzennej są podstawą tworzenia ładu przestrzennego, a ich przestrzeganie i egzekwowanie należy do organu stanowiącego prawo miejscowe na obszarze swojego działania. W związku z powyższym w ocenie tutejszego organu zmiana sposobu korzystania z działki powinna skutkować przywróceniem jej do stanu pierwotnego.

2. Pismem z dnia 5 stycznia 2015 r. skarżący wniósł do SKO odwołanie od decyzji Wójta z dnia [...] grudnia 2014 r. (za pośrednictwem tego organu), zarzucając orzeczeniu Wójta: (-) nieprawidłowe określenie terminu wykonania decyzji, (-) nieskonkretyzowanie nałożonego na skarżącego obowiązku, (-) nieuwzględnienie faktu, że protokół z przeprowadzonej wizji nie został przez jej uczestników podpisany a uchybienie to ma wpływ na treść wydanej decyzji.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. SKO rozpatrzyło odwołanie skarżącego od decyzji Wójta z dnia [...] grudnia 2014 r., orzekając jak wskazano na wstępie.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, SKO wskazało w szczególności, co następuje:

1. Przewidziana w art. 59 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowania przestrzennym odnosi się do przypadków naruszenia art. 59 ust. 2 powołanej powyżej ustawy. Oznacza to, że w przypadku samowolnej zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, właściwy organ administracji dysponuje instrumentem prawnym umożliwiającym doprowadzenie terenu do stanu zgodnego z prawem. Równocześnie stosując omawiane przepisy należy pamiętać, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych celem uprawnienia przyznanego organom administracji publicznej w art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zastosowanie środków prawnych likwidujących samowolną zmianę zagospodarowania terenu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 6/08, LEX 537786).

2. Zasadnie uznał organ I instancji, iż w przedmiotowej sprawie faktycznie doszło do zmiany sposobu zagospodarowania terenu działki nr ewid. [...], położonej we wsi [...], a w konsekwencji niezbędne stało się wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. Stanowisko powyższe uznać należy za prawidłowe. Na terenie spornej posesji w różnym natężeniu gromadzone są duże ilości drzew i drewna kominkowego, składowanego wzdłuż dranicy z działką sąsiednią należącą do małż. L. Na powyższe wskazują zgromadzone w sprawie dowody, w szczególności protokoły oględzin, materiał zdjęciowy, oświadczenia uczestników. Pismem z dnia 12 maja 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska poinformowała organ I Instancji o dokonanych czynnościach kontrolnych na posesji [...], podczas których ujawniono prowadzenie przez Pana J. G. działalności produkcyjnej, mogącej wychodzić poza ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego.

Słusznie orzekł organ I instancji, że charakter prowadzonej działalności związanej z produkcją drewna kominkowego (kod PKD 1629Z), zwiększony ruch pojazdów, w tym ciężkich na skutek transportu i rozładunku drewna świadczą o samowolnej zmianie użytkowania działki i nadużyciu sposobu korzystania z niej w zakresie usług, które zgodnie z ustaleniami planu są niedopuszczalne dla tego terenu. Działka na której skupiona jest działalność gospodarcza, zgodnie z ustaleniami planu miejscowego jest przeznaczona w części na cele zabudowy letniskowej, w niewielkiej części pod zabudowę mieszkaniową oraz w części figuruje jako teren rolny z możliwością zabudowy zagrodowej. Ustalenia planu miejscowego dla terenów letniskowych dopuszczają możliwość obiektów handlowo-gastronomiczno-usługowych o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki, podobnie jak tereny zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej dopuszczają możliwość lokalizacji obiektów gospodarczych związanych z obsługa rolniczą o uciążliwości nie wykraczającej poza granice działki.

Podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie było wynikiem ustaleń poczynionych w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie należało przyjąć za organem I instancji, iż uciążliwość związana z działalnością prowadzoną na działce wykracza poza jej granice. Z natury swej bowiem wykorzystywanie terenu jako bazy składowania drewna i produkowania drewna kominkowego generuje uciążliwości nie dające się pogodzić z dominującą w bezpośrednim sąsiedztwie funkcją wskazaną w planie miejscowym. W okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy na argumenty podnoszone przez uczestników - sąsiadów spornej posesji. Kolegium nie znalazło podstaw, by zakwestionować wiarygodność oświadczeń sąsiadów skarżących w zakresie rzeczywistej intensywności wykorzystania spornego terenu, oświadczenia te, będąc spójne nawzajem korelują także z materiałem zdjęciowym, zgromadzonym w aktach , z wynikami oględzin.

Podkreślenia wymaga, że postępowanie w trybie art. 59 ust.3 prowadzi ten sam organ, który byłby właściwy do wydania decyzji i prowadzenia postępowania w trybie art. 60, 61 ust.1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

W tym stanie rzeczy wobec stwierdzonej niedopuszczalności dokonanej zmiany sposobu użytkowania działki nr [...] w miejscowości [...], organ I instancji prawidłowo orzekł o nałożeniu obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania przedmiotowej działki. Mając powyższe na względzie, Kolegium orzekło jak w sentencji.

IV. Pismem z dnia 5 marca 2015 r. skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję SKO z dnia [...] stycznia 2015 r., zarzucając orzeczeniu odwoławczemu niezgodność z prawem, polegającą na naruszeniu prawa materialnego poprzez brak określenia w decyzji konkretnych działań mających doprowadzić działkę do poprzedniego stanu oraz naruszeniu przepisów postępowania polegającego na uniemożliwieniu mi pełnego udziału w postępowaniu.

Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje:

1. Organ odwoławczy nie odniósł się do następujących zarzutów odwołania wniesionego od decyzji organu I instancji: 1) zarzutu nieskonkretyzowania nałożonego na skarżącego obowiązku, 2) zarzutu nieuwzględnienia przez Wójta faktu nie podpisania przez skarżącego protokołu z wizji lokalnej z dnia 16 października 2014 r., 3) zarzutu nieuwzględnienia przez Wójta faktu niesporządzenia protokołu z czynności dokonanych w dniu 20 listopada 2014 r.

2. Decyzja nakładająca obowiązek przywrócenia działki do stanu poprzedniego powinna szczegółowo określać sposób wykonania tego obowiązku.

3. Organ odwoławczy nie powinien był opierać się na ustaleniach faktycznych dokonanych przez organ I instancji. Skarżący nie podpisał protokołu z wizji lokalnej z dnia 16 października 2014 r., albowiem miał uwagi do ustaleń dokonanych w czasie tej wizji, niemniej nie miał możliwości ich zgłoszenia ("Miałem uwagi do ustaleń dokonanych w czasie tej wizji, ale nie miałem jak ich zgłosić, bo nie pojechałem do Urzędu Gminy i nie podpisałem protokołu."). Wydanie decyzji przez Wójta było dla skarżącego zaskoczeniem, albowiem nie wiedział on, że postępowanie zostało zakończone. Z tej przyczyny skarżący nie mógł ustosunkować do ustaleń dokonanych przez urzędników w dniu 20 listopada 2014 r., jak też w ogóle do materiałów zebranych przez pracowników Urzędu Gminy w [...].

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia 1 kwietnia 2015 r., SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. W dniach 16 kwietnia 2015 r. i 22 stycznia 2016 r. uczestniczka T. L. złożyła do akt sprawy odpowiednio 9 i 12 sztuk zdjęć, przedstawiających kwestionowany przez uczestniczkę stan zagospodarowania działki skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz.U. Nr 270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Zgodnie z przepisem art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Wniesioną skargę należało uwzględnić, albowiem zarówno zaskarżona do Sądu decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2015 r., jak i utrzymana nią w mocy decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tej racji obie wskazane wyżej decyzje należało wyeliminować z obrotu prawnego.

VIII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji SKO prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w postępowaniu odwoławczym orzekło SKO, było nałożenie na skarżącego obowiązków, o których mowa w art.59 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w związku z wywodzonym przez organy dopuszczeniem się przez skarżącego zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa art.59 ust. 2 ustawy, bez uzyskania wymaganej decyzji o warunkach zabudowy. Organy obu orzekających w sprawie instancji stwierdziły zasadność nałożenia na skarżącego nakazu, o którym mowa w art.59 ust.3 pkt 3 ustawy (nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania), w konsekwencji czego organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nakładającą taki nakaz, reformując tę decyzję jedynie w zakresie wadliwie ustalonego terminu jej wykonania. Orzekające w sprawie organy dopuściły się jednakże istotnych uchybień, które musiały doprowadzić do uchylenia obu decyzji.

2. W pierwszej kolejności oceny wymaga dopuszczalność zastosowania przez Wójta i SKO w niniejszej sprawie trybu uregulowanego w art.59 ust.3 ustawy planistycznej. W tym celu należy wskazać, co następuje:

(-) zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy w przypadku braku planu miejscowego zmiana zagospodarowania polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy;

(-) w myśl 59 ust.2 ustawy na terenie, na którym brak planu miejscowego, ustalenia warunków zabudowy terenu wymaga również zmiana zagospodarowania terenu niewymagająca pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany trwającej do roku;

(-) zgodnie natomiast z art. 59 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, o której mowa w ust. 2, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania.

Oparcie się na czysto literalnej wykładni przytoczonych przepisów prowadziłoby do następujących wniosków: 1) instrumenty nadzorcze, o których mowa w art.59 ust.3, można zastosować tylko w odniesieniu do takiej zmiany zagospodarowania terenu, której dokonano bez uzyskania obligatoryjnej dla tej zmiany decyzji, ustalającej warunki zabudowy, 2) zmianą zagospodarowania terenu, wymagającą ustalenia w drodze decyzji administracyjnej warunków zabudowy, jest w myśl art.59 ust.1 ustawy wyłącznie zmiana dokonywana na terenie nie objętym planem miejscowym, 3) instrumentów z art.59 ust.3 nie można zatem stosować do zmian zagospodarowania terenu, objętego takim planem. Na gruncie powyższej sprawy taka wykładnia art.59 ust.3 ustawy musiałyby obligatoryjnie skutkować stwierdzeniem bezprzedmiotowości postępowania i w konsekwencji jego umorzeniem, albowiem grunt, którego sprawa dotyczy, jest objęty planem miejscowym (uchwała Rady Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. oraz uchwała Rady Gminy w [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.)

Jednakże w orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że przepis art. 59 ust. 3 ustawy planistycznej może mieć zastosowanie również do zmiany zagospodarowania terenu, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (tak m.in. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2009 r., II OSK 6/08 , wyroki WSA w Poznaniu z dnia 6 października 2010 r., IV SA/Po 493/10 oraz WSA w Gdańsku z dni a 21 listopada 2012 r., II SA/Gd 440/12 – opublikowane www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzić bowiem trzeba, że bez względu na to, czy niezgodna z przepisami zmiana sposobu zagospodarowania terenu następuje na terenie nieobjętym planem, czy też na terenie dla którego uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to takie zdarzenie prawne należy ocenić jako bezprawne, zatem wymagające w państwie prawa, jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 2 Konstytucji RP), odpowiedniego przeciwdziałania ze strony powołanych do tego organów państwa.

W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że prawna dopuszczalność zastosowania w rozpatrywanej sprawie art.59 ust.3 ustawy planistycznej, nie budzi zastrzeżeń.

3. Przystępując do merytorycznej oceny prawidłowości wydanych w sprawie decyzji stwierdzić należy, że pomimo uchybień, które zostaną w dalszej części uzasadnienia wskazane, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym w szczególności dowód z dwukrotnych, udokumentowanych stosownymi protokołami i materiałem zdjęciowym, oględzin należącej do skarżącego działki nr [...], przeprowadzonych przez organ I instancji w dniach 16 października i 20 listopada 2014 r. (k.22-19 i k.31 – 29 akt Wójta), stanowił wiarygodną podstawę do uznania, że skarżący dopuścił się zmiany zagospodarowania terenu, niezgodnej z ustaleniami planu. Wiąże się to z faktem, że podczas gdy zgodnie z tym ustaleniami należąca do skarżącego działka jest przeznaczona w części na cele zabudowy letniskowej, w niewielkiej części pod zabudowę mieszkaniową oraz w części figuruje jako teren rolny z możliwością zabudowy zagrodowej, skarżący prowadził na niej (wg stanu na dzień dokonywania oględzin) działalność gospodarczą, tj. działalność produkcyjną, polegającą na wytwarzaniu dóbr materialnych w tym przypadku drewna kominkowego oraz działalność polegającą na transporcie drzewa jako surowca dla jego wytworzenia. Ustalenia poczynione w trakcie oględzin, w których uczestniczył skarżący, są w tym zakresie spójne, rzeczowe i przekonujące, a fakt odmowy podpisania przez skarżącego stosowanych protokołów, nie ma z punktu widzenia wiarygodności tych dokumentów żadnego znaczenia.

4. Rację jednakże należy przyznać skarżącemu, że żadna z wydanych w sprawie decyzji nie wskazuje w jednoznaczny, precyzyjny sposób, w jakim zakresie skarżący miałby wykonać nałożony na niego obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego. Trafnie zatem zarzucił skarżący, że nałożony na niego obowiązek nie został skonkretyzowany. Niewyjaśnienie przez organy obu instancji, na czym miałoby polegać wykonanie przywołanego obowiązku, stanowi istotne naruszenie art.7 i 77 § 1 k.p.a., tj. przepisów regulujących zasady ustalania stanu faktycznego w postępowaniu administracyjnym.

5. Za istotne naruszenie przepisów postępowania na etapie postępowania przed organem I instancji, uznać należy zaniechanie przez Wójta poinformowania skarżącego przed wydaniem decyzji, w trybie wskazanym w art.10 § 1 k.p.a., o prawie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Podkreślić należy, że wprawdzie rozstrzygnięcie Wójta wydane zostało w oparciu o materiał dowodowy, sporządzony przy udziale skarżącego, niemniej nie może ulegać wątpliwości, że obowiązkiem organu było formalne pouczenie skarżącego o prawie zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i umożliwienie mu zajęcia w sprawie merytorycznego stanowiska.

6. Wytknąć organowi I instancji należy również brak prawidłowego zawiadomienia stron w trybie wskazanym w art.61 § 4 k.p.a. o wszczęciu z urzędu postępowania w przedmiocie nałożenia na właściciela nieruchomości nakazów, o których mowa w art.59 ust.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wprawdzie z akt postępowania pierwszoinstancyjnego wynika, że pismem z dnia 2 października 2014 r. organ dokonał zawiadomienia stron o wszczęciu postępowania administracyjnego, niemniej wskazany tam przedmiot wszczętego postępowania nie pokrywa się z przedmiotem sprawy. Podkreślić należy, że prawidłowe powiadomienie strony o przedmiocie wszczętego z jej udziałem postępowania administracyjnego stanowi gwarancję poszanowania przysługującej tej stronie uprawnień procesowych.

7. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia przez organy szeregu szczegółowo wskazanych powyżej przepisów postępowania administracyjnego, co z uwagi istotność tych uchybień obligowało Sąd do wyeliminowania obu orzeczeń z obrotu prawnego.

8. W razie uprawomocnienia się niniejszego wyroku Wójt Gminy [...] przeprowadzi ponownie postępowanie w sprawie nałożenia na skarżącego obowiązków z art.59 ust.3 ustawy planistycznej. Z uwagi na fakt, że postępowanie administracyjne w tym przedmiocie ma na celu zdyscyplinowanie strony do usunięcia takiego stanu niezgodnego z prawem, który istnieje w dacie orzekania przez organ (nie służy zatem do oceny stanów historycznych), bezwzględnie istotnym jest zapewnienie w nim aktualności ustaleń faktycznych, niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy (w sytuacji, w której w dacie orzekania na podstawie art.59 ust.3 ustawy, naruszenie nie występuje, wszczęte postępowanie staje się bowiem bezprzedmiotowe). Na gruncie niniejszej sprawy oznacza to konieczność ponownego przeprowadzenia przez Wójta oględzin nieruchomości skarżącego w celu ustalenia, czy uchybienia stwierdzone oględzinami z dnia 16 października i 20 listopada 2014 r., dalej tam występują. Jednocześnie, ponownie procedując i orzekając w sprawie Wójt uwzględni wskazane wyżej wytyczne co do: 1) prawidłowego wykonania obowiązków, wynikających w szczególności z art.10 i 61 § 4 k.p.a. o k.p.a., 2) skonkretyzowania nałożonych na skarżącego obowiązków (o ile do ich ponownego nałożenia w sprawie dojdzie).

Z powyższych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.145 § 1 lit.c p.p.s.a.