Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 387/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono orzeczenie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 134, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 132 ust. 1 i 3, art. 132a, art. 135g ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi S.W. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przewinienia dyscyplinarnego I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] r., II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenia nie podlegają wykonaniu, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego S.W. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2015 roku ([...]), którym to orzeczeniem na podstawie art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. z 2011r., nr 287, poz. 1687 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania sierż . S.W. od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2015 roku w przedmiocie uznania w/w winnym popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego znamiona art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z art. § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U z 2012r., poz. 488) i odstąpieniu wymierzenia kary, utrzymano zaskarżone orzeczenie w mocy.

Powyższa skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Zgodnie z § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego policjant, który zastosował postępowanie mandatowe lub prowadzi postępowanie w sprawie o naruszenie przepisów ruchu drogowego, niezwłocznie rejestruje mandat lub prowadzenie tych czynności na formularzu, którego wzór został określony w załączniku nr 3 do w/w rozporządzenia tj. karcie rejestracyjnej określanej mianem karty PRD 5/1, występującej również pod nazwą karta rejestracyjna MRD 5/1. Na podstawie tej karty są naliczane m.in. kierowcy punkty karne za popełnione wykroczenie. W Komisariacie Policji, gdzie skarżący pełni służbę, po zdaniu karty informacyjnej PRD 5/1 przez funkcjonariusza były one odnotowywane w prowadzonym w komendzie wykazie, który następnie z tym kartami był przekazywany do Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji. W wydziale tym karta była wprowadzana do systemu zwanego KSIP, naliczającego punkty karne za popełnione przez kierowcę wykroczenie.

W dniu [...] września 2014 r. zakończono prowadzone w trybie art. 134 ust. 4 ustawy o Policji czynności wyjaśniające w wyniku których ustalono, że S.W. mógł nie sporządzić dwóch kart PRD 5/1 do nałożonych mandatów karnych [...].

W dniu [...] października 2014 r. wszczęte postępowanie dyscyplinarne przeciwko funkcjonariuszowi, Komendant Miejski Policji postanowieniem nr [...] zawiesił uznając, że w celu merytorycznego rozstrzygnięcia całości prowadzonego postepowania dyscyplinarnego w sposób obiektywny i nie budzący żadnych wątpliwości zasadnym jest ocena zebranego materiału dowodowego przez Prokuraturę Rejonową.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2014 r. Prokurator Rejonowy ([...]), na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 kpk, odmówił wszczęcia śledztwa przeciwko skarżącemu z art. 231§ 1 kk wobec stwierdzenia w czynie braku znamion czynu zabronionego.

W toku postępowania dyscyplinarnego S.W. nie przyznał się do zarzucanych mu przewinień dyscyplinarnych.

Jak ustalił organ, ze służby w dniu, gdy obwiniony nakładał grzywny w drodze mandatów karnych za wykroczenia podlegające rejestracji, a których zgodnie

z treścią przedstawionych zarzutów miał nie zarejestrować wymaganą kartą, rozliczał go pełniący wówczas obowiązki kierownika Posterunku Policji asp. szt. A.S.. Przesłuchany w charakterze świadka z uprzedzeniem o odpowiedzialności karnej wynikającej z treści art. 233 § 1 kk policjant, nie potwierdził w swoich zeznaniach przyjęcia jakiejkolwiek karty imiennie od sierż. S.W., podobnie jak innych również imiennie wskazanych funkcjonariuszy Komisariatu Policji. Policjant ten nie zaprzeczył, że w okresie objętym zarzutami wobec obwinionego mógł przyjmować karty PRD 5/1, czego jednak nie pamiętał. Nie pamiętał też czy przyjęcie takich kart w jakikolwiek sposób kwitował.

W podobnym tonie wypowiedzieli się w swoich zeznaniach inni funkcjonariusze posiadający uprawnienia do rozliczania ze służby, którzy te rozliczenia realizowali.

W swoich zeznaniach policjanci funkcyjni przyznali, iż zdawanych kart nigdzie

od zdających je policjantów nie kwitowali, jednak nie zaprzeczyli, że zrobiliby

to w każdej sytuacji gdy dany policjant by ich o to poprosił. Możliwość pokwitowania takiej karty była np. w notatniku służbowym policjanta gdzie mógł on wpisać jej sporządzenie na marginesie przy adnotacji dotyczącej nałożonego mandatu karnego (zgodnie z § 1 pkt 3 Wytycznych), bądź też podczas rozliczenia ze służby w rubryce z uzyskanymi w jej trakcie wynikami.

W notatniku służbowym sierż. S.W. brak jest jakichkolwiek zapisów świadczących o sporządzeniu i zdaniu kart PRD 5/1 objętych stawianymi zarzutami, do poszczególnych nałożonych przez niego mandatów karnych. Możliwość takiego pokwitowania była również np. w bloczku formularzy mandatów karnych, na odwrocie odcinka "D" nałożonego mandatu. Tego obwiniony również nie robił.

Kierownik Rewiru Dzielnicowych Komisariatu Policji st. asp. K.F. zeznał, iż to w interesie policjanta, a więc sporządzającego dokument jest to, aby jego zdanie zostało mu pokwitowane jako dowód, iż taki dokument zdany został. Taką właśnie metodę, od kiedy do jej obowiązków należy przyjmowanie od policjantów kart PRD 5/1 stosuje np. I.K., co wynika ze złożonych przez nią w postępowaniu zeznań.

Zdaniem organu obwiniony nie jest w stanie udowodnić, iż dopełnił ciążącego na nim obowiązku sporządzenia i przekazania kart rejestracyjnych PRD 5/1, do czego

w jego ocenie był zobowiązany przepisami prawa.

Analizując sprawę organ zwrócił uwagę na treść uzasadnienia sporządzonego przez prokuratora Ł.N. oceniającego zebrany materiał dowodowy, w wydanym postanowieniu o odmowie wszczęcia śledztwa, który działanie skarżącego określa jako "zaniedbanie".

Możliwość zagubienia, a nawet cyt. "zabrania" przez osobę nieuprawnioną zdanych kart PRD 5/1 sugerował w swoich zeznaniach były kierownik ogniwa patrolowo - interwencyjnego S.T. wskazując, iż pokój, w którym urzędował ze st. asp. K.F. pełnił w komisariacie rolę sali odpraw, każdy z odprawiających miał do niego dostęp, jego drzwi nie były plombowane i mógł do niego wejść każdy kto otrzymał do niego klucze od dyżurnego komisariatu. Organ jednak stwierdził, iż takie zeznania przeczą jednak opisowi obiegu zdanych kart przedstawionemu zarówno przez st. asp. K.F. jak i kom. E.K.. Wymienieni przełożeni zdecydowanie wykluczyli możliwość zagubienia jakichkolwiek kart, które zostały zdane, jasno wskazując, iż jeśli dane karty nie zostały naniesione na wykaz czyli tzw. "płachtę" to nie trafiły one do odpowiedzialnych za nie kierowników. Możliwość zagubienia sporządzonych kart PRD 5/1, w obiegu tej dokumentacji w komisariacie wykluczyli również wszyscy przesłuchani w tej sprawie dyżurni. Komendant podał, iż jak zeznał st. asp. F., mało prawdopodobnym, a wręcz niemożliwym jest, aby w tak krótkim okresie czasu zaginęła tak duża ilość kart PRD 5/1. Brak jest również logicznego wytłumaczenia, a wręcz niedorzeczna zdaje się być sytuacja, w której ktokolwiek miałby celowo zabrać z pokoju kierowników sporządzone karty PRD 5/1. Organ orzekający podzielił pogląd przesłuchanego w sprawie świadka. Tym samym zeznania podkom. S.T., emerytowanego już policjanta uznał w tym zakresie za mało wiarygodne, mające na celu obronę obwinionego, w sytuacji gdy w przypadku stwierdzenia w toczącym się postępowaniu jakichkolwiek nieprawidłowości w działaniu kierownictwa jednostki, nie ma już możliwości pociągnięcia go do ewentualnej odpowiedzialności dyscyplinarnej.

Jednocześnie dołączono sprawozdanie z przeprowadzonych czynności wyjaśniających w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w zakresie sporządzania kart rejestracyjnych PRD 5/1. W sprawozdaniu tym stwierdzono między innymi, że w żadnej z komórek i jednostek organizacyjnych Komendy Miejskiej Policji, w tym przez operatora KSIP nie był przestrzegana procedura przyjmowania, sprawdzania i przekazywania składanych przez funkcjonariuszy kart rejestracyjnych PRD 5/1 w oparciu o § 10 i § 11 instrukcji w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia w Komendzie Wojewódzkiej Policji i podległych jednostkach organizacyjnych ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wprowadzonej do życia w oparciu o decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2013 roku

w sprawie eksploatacji Krajowego Systemu Informacyjnego Policji przez jednostki Policji województwa. Zgodnie z postanowieniami tej instrukcji wypełniona karta rejestracyjna PRD 5/1 przed zarejestrowaniem w systemie KSIP podlegać winna sprawdzeniu oraz akceptacji przez bezpośredniego przełożonego lub osobę przez niego upoważnioną, która potwierdza to na formularzu karty podając swój stopień, imię, nazwisko, pełnioną funkcję oraz składając podpis. Zweryfikowaną

w ten sposób kartę należało wpisać do rejestru i przekazać za pokwitowaniem operatorowi w celu zarejestrowania. Zgodnie natomiast z § 6 tejże instrukcji funkcjonariusz, który ujawnił czyn podlegający rejestracji w trybie art. 130 ust. 1 i 1a ustawy o Policji i nałożył grzywnę w drodze mandatu karnego lub prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie naruszenia, obowiązany był sporządzić kartę rejestracyjną, informującą o nałożeniu mandatu lub prowadzeniu tych czynności bezpośrednio po zakończeniu służby i przekazać ją za pokwitowaniem swojemu przełożonemu, dyżurnemu jednostki organizacyjnej Policji, w której pełni służę

lub innej osobie uprawnionej.

Z akt sprawy wynika, że skarżącego i innych funkcjonariuszy policji

w Komisariacie Policji zapoznano z treścią tej instrukcji w okresie od września do listopada 2014 roku tj. już po ujawnieniu brakujących kart. Fakt zapoznania się z powyższą instrukcją funkcjonariusze potwierdzali na sporządzonym w tym celu wykazie.

Po zapoznaniu się przez skarżącego z aktami postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzeniu sprawozdania z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego przez rzecznika dyscyplinarnego w dniu [...] lutego 2015 roku Komendant Miejski Policji wydał orzeczenie, w którym uznał S.W. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w zw. z art. § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i odstąpił od jego ukarania.

W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji po przedstawieniu przebiegu postępowania dyscyplinarnego, zeznań świadków, obwinionego i dołączonych dokumentów stwierdził, iż S.W. nie złożył niezwłocznie po zakończeniu służby w dniu [...] lutego 2014 roku wypełnionych kart rejestracyjnych PRD 5/1, mimo nałożenia mandatu karnego na kierowców co stanowi naruszenie obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa, a tym samym wyczerpuje znamiona wykroczenia przewinienia dyscyplinarnego określonego w/w wymienionych przepisach. Jednocześnie organ uznał, że zarzucane policjantowi przewinienie dyscyplinarne ma charakter zawiniony, albowiem nie wypełniając karty PRD 5/1 przewidzieć winien, iż nie zostanie ona wprowadzona do systemu KSIP, a tym samym kierowcy winnemu popełnienia wykroczenia nie zostanie naliczona stosowna liczba punktów karnych z tym, że w niniejszym przypadku nie zostanie zarejestrowane wykroczenie. Nie sporządzając wymaganego dokumentu, obwiniony godził się na przestawiony stan rzeczy. Ponieważ miał on świadomość ciążącego na nim w tym zakresie obowiązków brak jest podstaw do przypisania obwinionemu winny nieumyślnej. Uzasadniając orzeczenie w części dotyczącej odstąpienia od ukarania organ podniósł, że obwiniony ma pozytywną opinię służbową, był wielokrotnie nagradzany, osiągał bardzo dobre wyniki w służbie. Nie znaleziono okoliczności mogące mieć wpływ na zaostrzenie kary.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu odwołania podniósł, że organ I instancji oparł się jedynie na przypuszczeniu, że popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na niedopełnieniu obowiązku służbowego poprzez nie wypełnienie kart rejestracyjnych PRD 5/1 i na tej podstawie został uznany winnym jego popełnienia. Stwierdził, że w trakcie całego postępowania dyscyplinarnego podnosił, że zawsze sporządzał karty PRD 5/1 i je przekazywał rozliczającemu służbę przełożonemu. W jednostce gdzie pełnił służbę, przełożeni którym zdawano karty, nigdy nie potwierdzali tej czynności. Jednak nigdy nie przyjmowano mandatu karnego bez sporządzonej karty rejestracyjnej PRD 5/1. Sposób przyjmowania kart rejestracyjnych stwarzał możliwość jej zaginięcia, co potwierdzają między innymi zeznania złożone przez funkcjonariuszy przesłuchanych w charakterze świadków. Nadto świadkowie ci nie byli w stanie stwierdzić,

że obwiniony nie zdał faktycznie wypełnionej karty. Nadto skarżący podniósł w złożonym odwołaniu zarzut naruszenia art. 135g pkt 1 i 2 ustawy o Policji zgodnie z którym przełożony i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i niekorzyść obwinionego. Nadto powołał się na wynikającą z art. 5 § 1 i 2 kodeksu postępowania karnego zasadę domniemania niewinności.

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 roku Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia na wstępie organ przytoczył treść art. 132 ustawy o Policji, określającego podstawowe zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy policji, art. 134g dotyczącego obowiązku badania przez organ okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i niekorzyść obwinionego oraz art. 134h określającego kryteria wymierzania kary. Stwierdził, że orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji odpowiada prawu. Odnosząc się do odwołania podniesiono, że nie zawarto w nim żadnych istotnych faktów skutkujących koniecznością uchylenia orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji.

S.W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji podnosząc zarzut naruszenia:

1. przepisów prawa materialnego tj.;

– art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania

z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie tych przepisów, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że obwiniony dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, opisanego

w zaskarżonym orzeczeniu,

– art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku przez niewłaściwe zastosowanie w/w przepisów przez uwzględnienie w toku postępowania wyłącznie dowodów przemawiających wyłącznie na niekorzyść skarżącego, jak również rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego niedających się usunąć w toku postępowania wątpliwości, a w konsekwencji poprzez uznanie skarżącego winnym tego, że w okresie od [...] lutego 2014 roku do [...] sierpnia 2014 roku dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego B.B., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1, i kierującego M.L. nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego seria [...] na karcie Mrd 5/1

podczas gdy nie dające się usunąć wątpliwości należało rozstrzygnąć na korzyść obwinionego, w szczególności dotyczy to wątpliwości, jakie pojawiły się

w związku z tym, że skarżący nie został zapoznany z przepisami prawa wewnętrznego oraz brakiem procedury obiegu dokumentów PRD 5/1,

2. przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, oraz na dokonaniu jednostronnej

i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a co za tym idzie naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, przez przyjęcie,

iż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż nie ma wątpliwości co do winy skarżącego w zakresie przedstawionych skarżącemu zarzutów.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] marca 2015 roku wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz uchylenie poprzedzającego je orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] lutego 2015 roku Komendanta Miejskiego Policji, stwierdzenie, że ww. orzeczenia nie podlegają wykonaniu oraz o zasadzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności

z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).

Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: "ppsa"). Jednocześnie zgodnie z art. 134 ppsa, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrola sądowoadministracyjna, przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria wykazała, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Miejskiego Policji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarżącemu S.W. w orzeczeniu Komendanta Miejskiego Policji zarzucono przewinienie dyscyplinarne polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec B.B. i M.L. nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego na karcie rejestracyjnej Mrd 5/1, tj. określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U. z 2015r., poz. 355 ze zm.) – dalej jako "ustawa o Policji". Komendant uznał skarżącego winnym, ale z uwagi na nienaganną służbę odstąpił od jego ukarania.

Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy o Policji policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnione przewinienia dyscyplinarnego polegającego

na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej, zaś naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegającym

na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Natomiast w myśl art. 132 a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawinione wtedy gdy policjant :

1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi:

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Zatem przypisanie skarżącemu naruszenia dyscypliny służbowej może mieć charakter umyślny (z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym), albo nieumyślnym, zaś w obu tych przypadkach przełożony dyscyplinarny jest zobowiązany ustalić w sposób bezsporny m. in. popełnienie samego czynu wyczerpującego znamiona przewinienia i rodzaj zawinienia. Wynika to z tego, że postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta rządzi zasada prawdy obiektywnej i oficjalność, które kładą nacisk na aktywną rolę organu dyscyplinarnego (przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego) w postępowaniu, gdyż na organie spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy (art. 135e ust. 1, art. 135a ust. 1, art. 135j ust. 3 ustawy o Policji).

W odniesieniu do oceny zgromadzonego w taki sposób materiału dowodowego należy zwrócić uwagę na unormowanie zawarte w art. 135g ust. 1 i 2 ustawy

o Policji. Zgodnie z tym przepisem przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

Należy się zgodzić ze stwierdzeniami skargi dotyczącymi w szczególności naruszenia art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, dotyczących braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o kryteria zawarte w/w przepisach.

W związku z treścią uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego rozważania należy zdaniem Sądu rozpocząć od kwestii związanych z sporządzaniem przez funkcjonariuszy policji wypełnionej karty rejestracyjnej PRD 5/1, procedury obowiązującej przy jej zdawaniu i obowiązków w tym zakresie funkcjonariusza przy jej zdawaniu. Punktem wyjścia do jakichkolwiek ustaleń istotnych w związku

z postępowaniem dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu powinno być jednoznaczne wskazanie procedur określających organizację i porządek w tej części procesu służby oraz wynikające stąd obowiązki ciążące na jednostce policji oraz funkcjonariuszu. Zakres wymaganych zachowań wskazanych podmiotów w związku z czynnością zdawania dokumentacji rozliczającej służbę, stanowiący integralną część stosunku służby konkretyzuje jeden z elementów przedmiotu świadczenia

i wyznacza granicę powinności stron oraz ich odpowiedzialność z tytułu nienależytego wykonania obowiązków w tym obszarze procesu służby.

Istotne znaczenie interpretacyjne dotyczące określenia zasad postępowania

w rozważanym zakresie należy przypisać postanowieniom zawartym w aktach

o charakterze wewnętrznym obowiązującym w stosunku do jednostek organizacyjnych podległych organowi, który je wydał. Mowa o obowiązkach wynikających dla stron z decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 roku wraz z instrukcją, która stanowi załącznik do tej decyzji w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia w Komendzie Wojewódzkiej Policji i podległych jednostek organizacyjnych ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy uwzględnieniu jednocześnie regulacji zawartych w Zarządzeniu nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 roku w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP. 2007.15.119 ze zm.) i Zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji (tj. Dz.Urz. KGP. 2013.73). W przepisie § 37 ust. 1 pkt 2 pierwszego z powołanych aktów wydanych przez Komendanta Głównego Policji (Zarządzenie nr 768) postanowiono, że policjanci każdorazowo po zakończeniu służby patrolowej przekazują bezpośrednio przełożonemu niezbędne dokumentu z wykonywanych czynności. Zgodnie z § 38 ust. 3 i 4 w zw. z § 37 ust. 1 pkt 2 cytowanego aktu, przyjęcie dokumentacji służbowej kwituje się w notatniku służbowym policjanta, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Jeżeli rozliczenie ze służby nie może być dokonane przez bezpośredniego przełożonego policjanta lub inną osobę wyznaczoną przez kierownika jednostki, dyżurny jednostki za zgodą kierownika jednostki Policji potwierdza w notatniku służbowym fakt zakończenia służby oraz przekazania niezbędnych dokumentów z wykonanych czynności. Drugi z powołanych aktów wydanych przez Komendanta Głównego Policji (Zarządzenie nr 1173) określa m.in. obowiązki dyżurnego w jednostce organizacyjnej Policji obligując służbę dyżurną do bieżącego dokumentowania wykonywania czynności, podjętych decyzji, wydanych i otrzymanych poleceń w książce przebiegu służby i rejestrze interwencji Policji zgodnie z zasadami dokumentowania określonymi w załączniku nr 3 do Zarządzenia nr 1173 (§ 11 ust. 2 i 5). Z przedstawionego zestawienia przepisów zawartych w Zarządzeniu Nr 768 i 1173 Komendanta Głównego Policji wynika, że przepisy wewnętrzne ogólnie określają obowiązki funkcjonariuszy Policji i służby dyżurnej w związku czynnościami zdawania służby. O ile przepisy te nakładają na służbę dyżurną obowiązek kwitowania przez służbę dyżurną w notatniku policjanta przyjęcie służbowej dokumentacji, o tyle nie nakładają one na funkcjonariusza Policji zdającego służbę żądania od służby dyżurnej lub przełożonego pokwitowania za zdawaną kartę rejestracyjną informującą o nałożeniu mandatu lub prowadzeniu tych czynności. Taki obowiązek został nałożony na funkcjonariuszy policji dopiero skutecznie w niniejszej sprawie we wrześniu 2014 roku (a więc parę miesięcy po zajściu stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania) w oparciu o § 6 instrukcji w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia w Komendzie Wojewódzkiej Policji i podległych jednostkach organizacyjnych ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowiącej załącznik do decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2013 roku. Wynika to jednoznacznie z załączonego do akt sprawy tzw. karty zapoznania funkcjonariuszy policji z treścią polecenia Komendanta Komisariatu Policji dotyczącej obiegu kart PRD 5/1 oraz z decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...].

Tym samym bezzasadne jest stwierdzenie organu I jak i II instancji, jako okoliczności wskazującej na nie sporządzenie przez skarżącego kart PRD 5/1, brak pokwitowania odbioru rzekomo wypełnionych przez niego kart PRD 5/1 przez osobę upoważnioną do ich odbioru. Nie może stanowić podstawy egzekwowania od funkcjonariusza Policji obowiązku nałożonego przepisami wewnętrznymi przed uprzednim zapoznaniem go z tymi regulacjami. Z zeznań przesłuchanych świadków wynika, że w okresie, w którym skarżący miał się dopuścić przewinienia dyscyplinarnego, nie obowiązywały w jednostce gdzie skarżący pełnił służbę, żadne szczególne procedury dotyczące sprawdzania i potwierdzania przez służbę dyżurną lub przełożonych zdania przez funkcjonariusza spornej karty PRD 5/1. Przesłuchani świadkowie zeznali, że w tamtym okresie nie potwierdzono policjantom zdania karty rejestracyjnej PRD 5/1 i nie wydawano im pokwitowania. Zdane karty przekazywali oficerowie dyżurni do kierownika Rewiru Dzielnicowych lub OPI gdzie były rejestrowane, a następnie przekazywane do Komendy Miejskiej Policji – Wydział Drogowy. Z zeznań świadków wynika również, że karty rejestracyjne PRD 5/1 w przypadku, gdy funkcjonariusz zdawał je nie bezpośrednio po zakończone służbie, były wkładane do teczki zawierającej pocztę kierowaną do komendanta jednostki, a ten nadawał dalszy bieg poszczególnym dokumentom. O ile świadkowie potwierdzili fakt, że były sytuacje, że sporne kary PRD 5/1 były zdawane w terminie późniejszym, organ nie wyjaśnił w jaki sposób powyższe dokumentowano, czy obowiązywała w jednostce procedura (system ewidencji) umożliwiająca sprawdzenie czy dany funkcjonariusz zdał lub nie zdał wypełnioną kartę.

W toku postępowania skarżący stwierdził, że karty rejestracyjne PRD 5/1 wypełnił i zdał przy rozliczeniu służby. Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na obecnym etapie rozstrzygnąć jednoznacznie czy skarżący wypełnił i zdał karty rejestracyjne PRD 5/1, czy też tak jak twierdzi organ, że nie. Wypada zauważyć, że przełożony dyscyplinarny jak i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględnić okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego, a niedające się usunąć wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obwinionego co wynika z treści art. 135g ust. 2 ustawy o Policji. Powyższa zasada procedury dyscyplinarnej (in dubio pro reo), jest nadzwyczaj ważna z punktu określenia pozycji procesowej obwinionego i odnosi się w praktyce do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi, nie wolno jednak rozumieć jej jako reguły swoistego, uproszczonego traktowania wątpliwości. Wszelka wątpliwość w zakresie ustaleń faktycznych powinna być wyjaśniana i usunięta przez wszechstronną inicjatywę dowodową organu procesowego i gruntowną analizę całego dostępnego materiału dowodowego. Dopiero wtedy, gdy przy wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości wątpliwość nie zostanie usunięta, należy ją wytłumaczyć w sposób korzystny dla obwinionego.

Wobec tego organ dyscyplinarny winien ponownie przeanalizować sprawę pod kątem wypełnienia przez poszczególne podmioty nałożonych na nich obowiązków dotyczących zdania przez skarżącego wymaganej dokumentacji, w tym spornej karty rejestracyjnej PRD 5/1 biorąc pod uwagę wskazane w niniejszym uzasadnieniu przepisy organizacyjne i porządkowe, jak i ewentualnie, ukształtowaną w tym względzie praktykę i zwyczaje.

Twierdzenia organu są oparte na całkowicie dowolnych domniemaniach

i przypuszczeniach, z których nie wynika, dlaczego dał on wiarę zeznaniom tych świadków, z których wynika, że skarżący nie zdał spornej dokumentacji, a odmówił zeznaniom innych świadków których treść pozwala przyjąć przeciwstawne ustalenie. Organ może poszczególnym dowodom odmówić wiarygodności, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny, kierując się przy tym wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia, odnosząc je do realiów danej sprawy. Naruszenie wskazanych powyżej reguł oceny materiału dowodowego stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

W rozpoznawanej sprawie przełożony dyscyplinarny orzekając o popełnieniu przez skarżącego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego nie uczynił zadość powyższym zasadom dotyczącym gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien podjąć czynności mające

w szczególności na celu ustalenie czy i w jaki sposób sprawdzano fakt wypełnienia i zdania przez funkcjonariusza kary rejestracyjnej PRD 5/1, czy odnotowywano fakt nie wywiązania się z tego obowiązku przez funkcjonariusza i w jaki sposób rozliczano funkcjonariusza z wywiązania się z tego obowiązku, jakie znaczenie w przyjętej praktyce miało pokwitowanie w notatniku służbowym policjanta przyjęcie dokumentacji ze służby, czy i w jaki sposób odnotowywano fakt nie przekazania wypełnionego formularza PRD 5/1, czy w ogóle powyższe odnotowywano.

Po dokonaniu powyższy ustaleń organ winien dokonać oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o kryteria wyżej wskazane. Tak zgromadzony materiał dowodowy winien ocenić mając na uwadze między innymi kryteria wynikające z art. 135g ustawy o Policji.

Sąd uznał natomiast za bezzasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7,

art. 77 i art. 80 k.p.a. Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest szczególnego rodzaju postępowaniem. Nie jest to indywidualna sprawa rozpatrywana w formie decyzji. Ustawodawca zdecydował się na kompleksowe uregulowanie kwestii postępowania dyscyplinarnego policjantów w rozdziale 10 ustawy o Policji, w którym to oprócz materialnoprawnych regulacji zawarł także regulacje procesowe, kompleksowo regulujące tok postępowania. W związku z tym do postępowania dyscyplinarnego nie stosuje się przepisów postępowania administracyjnego. Podstawy do stosowania do tego postępowania dyscyplinarnego nie zawiera również kodeks postępowania administracyjnego w przepisie art. 1 pkt 1 i 2 (wyrok NSA

z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1518/06 lex 447371, wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 1155/12, lex 1298297).

Uznając skargę za zasadną w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa Sąd orzekł jak w sentencji pkt 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 ppsa Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego w wysokości 240 zł stanowił przepis art. 200 ppsa Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ustalono na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1c rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 490 ze zm.).