Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 420/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Szaniecka /spr./ Sędzia NSA Stanisław Małek Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant Sekr.sąd. Joanna Wieczorkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. i J.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego z dnia [...] grudnia 2002r. nr [...]; II. określa, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących kwotę 285 zł (dwieście osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ St.Małek /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska


UZASADNIENIE

Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego w P., na podstawie art. 2 ust. 2, art. 4, art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (t.jedn. Dz.U. Nr 120 z 2001 r. poz. 1299 ze zm.) przekształcił odpłatnie prawo użytkowania wieczystego ustanowione na nieruchomości stanowiącej własność Miasta P. oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, zapisanej w Księdze Wieczystej KW nr [...] , położonej w P. przy ul. [...] , będącej w użytkowaniu wieczystym J. i J. małż. B. w prawo własności i określił wysokość opłaty z tytułu przekształcenia na kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu powołanej decyzji przedstawiono następujące ustalenia i wnioski. W dniu [...] lipca 1999 r. małż. J. i J. B. złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego opisanej wyżej nieruchomości w prawo własności. Prawo użytkowania wieczystego omawianej nieruchomości zostało ustanowione [...] lutego 1991 r. na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "A" (odpis księgi wieczystej Kw nr [...]). Wnioskodawcy nabyli uprawienia do nieruchomości na podstawie umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego z dnia [...] czerwca 1999 r. (nr rep. [...]). Wobec tego przysługuje im odpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Zgodnie z art. 4 cyt. wyżej ustawy z 4 września 1997 r. wnioskodawcy zobowiązani są do uiszczenia Miastu P. opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Opłata ta obliczona jest na podstawie art. 67 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2 - 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543 ze zm.).

Wartość przedmiotowej nieruchomości wg wyceny dokonanej przez rzeczoznawcę majątkowego z dnia [...].X.2002 r. wyniosła kwotę [...] zł.

Po zastosowaniu bonifikaty w wysokości 85% zgodnie z uchwała Nr XCIII/1149/III/2002 Rady Miasta z dnia 9.X.2002 r. opłata za przekształcenie wynosi [...] zł i płatna jest w terminie do dnia, w którym decyzja o przekształceniu stanie się ostateczna.

Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez J. i J. małż. B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podzielając stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że podstawą ustalenia wysokości opłaty jest wycena wartości nieruchomości dokonana przez rzeczoznawcę. Wobec tego bezzasadne jest żądanie wnoszących odwołanie, aby ich wniosek został rozpoznany w oparciu o przepisy obowiązujące w dniu jego złożenia.

J. i J. małż. B. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji skarżący wywiedli, że narusza ona art. 7 kpa. W wyniku opieszałego działania organ pierwszej instancji ich wniosek nie został bowiem w terminie rozpoznany, co stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6.III.2002 r. sygn. akt II SAB/Po 81/01. Skarżący ponieśli realną szkodę wyrażającą się kwotą [...] zł. Na rozprawie sądowej uzupełnili zarzuty skargi podnosząc, że wycena gruntu winna nastąpić według jego stanu z 1991 r. (przed uzbrojeniem terenu przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A") względnie według jego wartości z daty złożenia wniosku o przekształcenie (1999 r.).

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji podniosło, że w wyniku uchylenia przepisów ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności przez Trybunał Konstytucyjny niemożliwym było rozpoznanie wniosku skarżących według reguł obowiązujących w dacie jego złożenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze.) Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając powyższą zasadę w pierwszym rzędzie należało wskazać, że nieuprawnione są oczekiwania skarżących, by ich wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności został rozpoznany na podstawie przepisów obowiązujących w dniu jego złożenia skoro przepisy te, w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12.IV.2000 r. opublikowanego w Dz.U. z 14.IV.2000 r. Nr 28 poz. 352 utraciły swoją moc przed rozstrzygnięciem niniejszej sprawy.

Powinnością organów orzekających było zatem rozpoznanie wniosku skarżących według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonych decyzji. Odrębnym zagadnieniem, nie mającym wpływu na treść zaskarżonej decyzji jest natomiast kwestia ewentualnej szkody poniesionej przez skarżących w wyniku zwłoki w wydaniu decyzji.

Ustawa z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (t.jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 120 poz. 1299 ze zm.) przyjęła jako zasadę odpłatność za przekształcenie (art. 4 cyt. ustawy) za wyjątkiem przypadków wymienionych w jej art. 6, które nie dotyczą skarżących.

Zgodnie z art. 4a ust. 1 cyt. ustawy do ustalenia opłaty stosuje się odpowiednio przepisy art. 67 ust. 1, art. 69 oraz art. 70 ust. 2 - 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46 poz. 543).

Jeżeli jednak, nie wcześniej niż w okresie ostatnich dwóch lat przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie była dokonana aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, to stosownie do art. 4a ust. 2 ustawy, dla ustalenia opłaty za przekształcenie przyjmuje się wartość nieruchomości określoną dla celów tej aktualizacji.

Organy orzekające obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do regulacji zawartej w ostatnio cytowanym przepisie, a także nie dokonały ustaleń faktycznych, które dawałyby podstawę do wyłączenia stosowania zasad ustalania opłaty za przekształcenia wynikających z art. 4a ust. 2 cyt. ustawy.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że wniosek o przekształcenie skarżący złożyli [...] lipca 1999 r., a operat szacunkowy, który stanowił podstawę dla ustalenia omawianej opłaty określa wartość przedmiotowej nieruchomości na dzień [...] października 2002 r.

Niezależnie od wskazanych wyżej uchybień, należy zauważyć, że w istocie organy administracji nie poczyniły w sprawie ustaleń faktycznych koniecznych dla oceny zaistnienia przesłanek przewidzianych w art. 1 ust. 2 cyt. wyżej ustawy, który stanowi, że przepisy ustawy stosuje się do osób fizycznych, które nabyły prawo użytkowania wieczystego przed dniem 31 października 1998 r., a także osób fizycznych będących ich następcami prawnymi i złożą wniosek, o którym mowa w art. 2 do dnia 31.XII.2002 r.

Ponieważ skarżący nabyli prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości od osób fizycznych aktem notarialnym z [...] czerwca 1999 r. wymagało wyjaśnienia, czy ich poprzednicy prawni spełnili warunki przewidziane w cytowanym wyżej przepisie, przy uwzględnieniu treści art. 27 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.

W świetle powołanych wyżej okoliczności zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji podlegają uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Orzeczenie w pkt. II i III sentencji oparte zostało o art. 152 i 200 cytowanej wyżej ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinnością organu orzekającego będzie uzupełnienie materiału dowodowego i dokonanie ustaleń faktycznych niezbędnych do wyjaśnienia zagadnień wskazanych w motywach wyroku Sądu.

/-/ St.Małek /-/ J.Szaniecka /-/ A.Łaskarzewska

MK