Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 924/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy objęcia programem wychodzenia z bezdomności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. K., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] odmawiającą objęcia wnioskodawczyni indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że P. K. zwróciła się do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy [...] o objęcie jej indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił P. K. objęcia jej indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że we wniosku wnioskodawczyni wskazała, że obecnie przebywa w W. przy ul. [...], natomiast jako adres do korespondencji wskazała [...]. W dniu [...] grudnia 2011 r. podczas wizyty pracownik socjalny zastał w lokalu przy ul. [...] A. K., byłego konkubenta zmarłej matki P. K., który złożył pisemne oświadczenie, że P. K. nie mieszka pod tym adresem. Pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. organ poinformował P. K., że do podjęcia decyzji w sprawie objęcia jej pomocą niezbędne jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu jej pobytu. Wnioskodawczyni telefonicznie poinformowała pracownika socjalnego Ośrodka Pomocy Społecznej, że pomieszkuje przy ul. [...]. W tej sytuacji w dniu [...] grudnia 2011 r. pracownik socjalny ponownie udał się pod wskazany adres, pod którym nikogo jednak nie zastał. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osoba bezdomna może zostać objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, polegającym na wspieraniu osoby bezdomnej w rozwiązywaniu jej problemów życiowych, w szczególności rodzinnych i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia. Uczestnikiem tego programu może być osoba bezdomna w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej. W ocenie organu I instancji P.K. nie spełnia warunków uzasadniających uznanie jej za osobę bezdomną. Fakt, że wnioskodawczyni nie przebywa w żadnej noclegowni na terenie W. lecz często zmienia adresy pobytu, nie jest wystarczający do uznania jej za osobę bezdomną. Ponadto brak wskazania przez wnioskodawczynię miejsca pobytu w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego należy uznać za brak współdziałania z pracownikiem socjalnym, który uzasadnia odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem P. K. złożyła odwołanie, wskazując, że decyzja o odmowie udzielenia jej pomocy jest krzywdząca i głęboko niesłuszna. Podniosła, że zwróciła się o pomoc, ponieważ jest osobą [...], przez które nie radzi sobie w życiu i wymaga pomocy. Wywiad środowiskowy, o którym wspomina organ I instancji, sprowadzał się do jednej wizyty w lokalu nr [...] przy ul. [...] i rozmowie z [...] byłym konkubentem jej nieżyjącej matki A. K. O wizycie pracownika socjalnego w tym dniu dowiedziała się wieczorem, kiedy przyszła przenocować w przedmiotowym lokalu. Na jej prośbę A. K. napisał oświadczenie, że zamieszkuje ona w tym lokalu, które wnioskodawczyni załączyła do odwołania.

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło, że nie może ono zostać uwzględnione. Organ odwoławczy wyjaśnił, że rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania reguluje ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, ze zm.). Jednocześnie organ przytoczył treść art. 2 ust. 1, art. 3, art. 4 i art. 49 powołanej ustawy, z których wynika, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Kolegium wskazało, że stosownie do art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej za osobę bezdomną uznaje się osobę niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym (w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminnym) i niezameldowaną na pobyt stały, jak również osobę niezamieszkujacą w takim lokalu, ale zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Przy czym według postanowień art. 106 ust. 4 powołanej ustawy decyzję administracyjną o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, z wyjątkiem decyzji o odmowie przyznania biletu kredytowanego oraz decyzji w sprawach cudzoziemców, o których mowa w art. 5a, wydaje się po przeprowadzeniu rodzinnego wywiadu środowiskowego. Wynika stąd, w ocenie organu II instancji, że przeprowadzenie wywiadu środowiskowego (aktualizacji tego wywiadu), jest niezbędnym elementem postępowania dowodowego w sprawach o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Zasady przeprowadzania rodzinnego wywiadu środowiskowego określa rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 25 stycznia 2011 r. w sprawie rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 27, poz. 138). W § 2 ust. 3 tego rozporządzenia przewidziano, że wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny i formułuje wnioski z niej wynikające stanowiące podstawę planowania pomocy (ust. 5). Jednocześnie obowiązek współdziałania osoby wnioskującej o udzielenie jej pomocy z organem pomocowym dotyczy również sporządzenia wywiadu środowiskowego lub jego aktualizacji i powinien on polegać na udzieleniu organowi niezbędnych informacji, wskazywaniu i precyzowaniu zgłaszanych potrzeb. Zgodnie bowiem z przepisem art. 11 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy społecznej m.in. brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Jedną z postaci odmowy współdziałania z pracownikiem socjalnym, o której mowa w art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, jest odmowa lub uniemożliwianie pracownikom socjalnym przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Na poparcie tego stanowiska organ II instancji powołał odpowiednie orzecznictwo sądów administracyjnych. Organ podkreślił, że wywiad środowiskowy jako obligatoryjna forma postępowania wyjaśniającego wymaga od strony szczególnej aktywności, gdyż z uwagi na charakter ustaleń odnoszących się do sfery ściśle osobistej, nie można jej zastąpić innymi środkami dowodowymi.

Mając powyższe na uwadze Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym P. K. nie współpracuje z organem pomocy społecznej w celu ustalenia jej rzeczywistej sytuacji życiowej przez uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. We wniosku z dnia [...] grudnia 2011 r. o objęcie jej indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności wnioskodawczyni podała, że obecnie przebywa na [...], ale nie wie, gdzie będzie przebywała za dzień lub kilka, z powodu [...]. A. K. złożył oświadczenie, w którym wskazał, że pod tym adresem zamieszkuje sam od czasu zgonu konkubiny B. K. W związku z powyższym, pismem z dnia 16 grudnia 2011 r. organ I instancji zwrócił się do P. K. z prośbą o zgłoszenie się do Ośrodka do dnia 21 grudnia 2011 r. celem poinformowania o aktualnym miejscu zamieszkania. W piśmie tym organ wyjaśnił również, że do podjęcia decyzji w sprawie wnioskowanej pomocy finansowej konieczne jest przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu pobytu. Pismo zostało wysłane na adres korespondencyjny wskazany przez P. K., tj. na [...], a odebrał je B. M. (domownik). Ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej z [...] grudnia 2011 r. wynika, że P. K. skontaktowała się telefonicznie z Ośrodkiem w dniu 21 grudnia 2011 r. i wskazała, że pomieszkuje przy ul. [...], ale od stycznia 2012 r. będzie starała się o przyjęcie do Ośrodka dla Bezdomnych przy ul. [...] w W. Po uzyskaniu tej informacji, w dniu [...] grudnia 2011 r. pracownik socjalny ponownie udał się do mieszkania przy ul. [...], jednak w mieszkaniu nikogo nie zastano. Przy czym kwestionowana przez wnioskodawczynię decyzja organu I instancji została wysłana na wskazany przez nią adres korespondencyjny, tj. [...] w W. i została odebrana przez B. M., podpisanego jako konkubent. Wobec czego, jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy notatki służbowej, w dniu [...] lutego 2012 r. pracownicy socjalni ponownie udali się do mieszkania przy ul. [...] w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego z P. K., jednak w mieszkaniu nikogo nie zastali. Gospodarz domu poinformował pracowników socjalnych, że w lokalu nr [...] zamieszkuje tylko A. K., a P. K. odwiedza go 1-2 razy w miesiącu. Pracownicy socjalni ponownie udali się do mieszkania przy ul. [...] w dniu [...] lutego 2012 r. W mieszkaniu zastali jedynie A. K., a z notatki służbowej z tego dnia wynika, że A. K. nie wskazał przedmiotów, które byłyby własnością P. K. Natomiast w znajdującym się w aktach sprawy oświadczeniu z dnia [...] lutego 2012 r. A. K. podał, że P. K. w lokalu codziennie nie zamieszkuje, chociaż nieraz przenocuje przez dwa, trzy dni. Obecnie nie zna adresu pobytu byłej pasierbicy.

Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu, zgodnie z którymi zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], na potwierdzenie czego przedłożyła oświadczenie A. K. zawarte w piśmie z dnia 23 grudnia 2011 r. nie mogą być uznane za wiarygodne i zgodne ze stanem faktycznym. Brak wskazania przez wnioskodawczynię ubiegającą się o pomoc społeczną rzeczywistego miejsca jej pobytu uniemożliwiło organowi pomocy społecznej przeprowadzenie wywiadu środowiskowego celem dokonania oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej wnioskodawczyni przed podjęciem decyzji rozstrzygającej o jej żądaniu. P. K., w ocenie organu II instancji, nie wykazuje aktywności w celu poprawy swojej sytuacji życiowej, co w świetle art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy udzielenia jej wnioskowanego świadczenia. Sprawa objęcia P. K. indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności będzie mogła być rozpatrzona na jej wniosek w razie podjęcia przez nią współpracy z organem pomocy społecznej w celu umożliwienia ustalenia jej aktualnej sytuacji mieszkaniowej, rodzinnej, majątkowej i dochodowej.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2012 r.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła P. K., kwestionując prawidłowość tej decyzji. W uzasadnieniu skarżąca opisała swoją trudną sytuacje materialna i życiową oraz problemy w kontaktach z pracownikami opieki społecznej. Podkreśliła, że [...], przez które była zmuszona do opuszczenia ośrodka dla bezdomnych i "pomieszkiwania" w lokalu przy ulicy [...] zajmowanym przez konkubenta jej zmarłej matki, który jest [...]. Często tuła się po dalszej rodzinie i znajomych. W ocenie skarżącej oznacza to, że jest osobą bezdomną. Skarżąca podkreśliła, że pracuje ale często zmienia pracę, nie posiada żadnego meldunku oraz żadnych praw do żadnego lokalu. Zdaniem skarżącej jej nieobecność w lokalu w czasie bytności tam pracowników socjalnych, ze względu na sytuację skarżącej oraz fakt, że pracuje, nie może być uznana za brak współpracy i fakt niezamieszkiwania w lokalu, w którym stara się z podanych powodów jedynie nocować. Skarżąca powołała się również na treść oświadczenia złożonego przez byłego konkubenta jej matki, z którego wynika, że zamieszkuje w lokalu przy ulicy [...].

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o jej skierowanie do rozpoznania w tym trybie, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na niezasadność skargi.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728, ze zm.). Stosownie do art. 2 ust. 1 i art. 3 tej ustawy pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1 powołanej ustawy, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielniania osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Potrzeby zaś osób i rodzin korzystających z pomocy winny zostać uwzględnione, o ile odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Zgodnie z art. 107 ust. 1 powołanej ustawy rodzinny wywiad środowiskowy przeprowadza się w celu ustalenia sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej osób i rodzin. Sposób przeprowadzenia tego wywiadu regulują przepisy rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. w sprawie przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego (Dz. U. Nr 77, poz. 672, ze zm.). W myśl przepisu § 2 ust. 3 rozporządzenia wywiad przeprowadza się w miejscu zamieszkania osoby lub rodziny albo w miejscu ich pobytu. Przeprowadzając wywiad pracownik socjalny bierze pod uwagę indywidualne cechy, sytuację osobistą, rodzinną, dochodową i majątkową, mogące mieć wpływ na rodzaj i zakres przyznawanej pomocy. Ustalenia wywiadu stanowią następnie dla pracownika socjalnego podstawę do analizy i oceny sytuacji danej osoby lub rodziny.

Zgodnie z art. 49 ustawy o pomocy społecznej osoba bezdomna może zostać objęta indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, polegającym na wspieraniu osoby bezdomnej w rozwiązywaniu jej problemów życiowych, w szczególności rodzinnych i mieszkaniowych, oraz pomocy w uzyskaniu zatrudnienia. Indywidualny program wychodzenia z bezdomności jest opracowywany przez pracownika socjalnego ośrodka pomocy społecznej wraz z osobą bezdomną i podlega zatwierdzeniu przez kierownika ośrodka. Jeżeli osoba bezdomna przebywa w schronisku lub domu dla bezdomnych, indywidualny program wychodzenia z bezdomności może być opracowany przez pracownika socjalnego zatrudnionego w tej placówce, z zastrzeżeniem ust. 5 tego przepisu. Indywidualny program wychodzenia z bezdomności powinien uwzględniać sytuację osoby bezdomnej oraz zapewniać szczególne wspieranie osobie aktywnie uczestniczącej w wychodzeniu z bezdomności. Indywidualny program wychodzenia z bezdomności, stosownie do potrzeb osoby bezdomnej, może uwzględniać wszelkie środki pomocy, jakimi dysponuje ośrodek pomocy społecznej realizujący program. Zgodnie z art. 6 pkt 8 powołanej ustawy za osobę bezdomną uznaje osobę niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym (w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminnym) i niezameldowaną na pobyt stały, jak również osobę niezamieszkującą w takim lokalu, ale zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Jednocześnie z art. 4 tej ustawy wynika, że osoby korzystające ze świadczeń są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Brak m.in. współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (art. 11 ust. 2). Obowiązek współdziałania został w ustawie o pomocy społecznej określony ogólnie, wywiązanie się z niego podlega ocenie organu, od wyniku której zależy udzielenie bądź nieudzielanie wnioskowanej pomocy. Oznacza to, że decyzja o przyznaniu wnioskowanego przez skarżącą świadczenia ma charakter decyzji uznaniowej. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez Sąd ogranicza się natomiast do zbadania zgodności z prawem takiej decyzji. Sąd nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola Sądu ma zatem jedynie ustalić, czy dopuszczalne było wydanie przedmiotowej decyzji, czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy właściwie uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

W rozpatrywanej sprawie organy administracji publicznej we właściwie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym prawidłowo ustaliły jej stan faktyczny, który znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Prawidłowo także zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego i dokonały oceny całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zasadnie również wskazały, że koniecznym warunkiem do otrzymania wnioskowanej pomocy objęcia indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności jest spełnienie przesłanek wymienionych w ustawie o pomocy społecznej, w tym podjęcie współpracy i współdziałania z Ośrodkiem Pomocy Społecznej, w celu poprawy trudnej sytuacji życiowej i finansowej. W niniejszej sprawie nie sposób stwierdzić, aby działania takie były przez skarżącą P. K. podejmowane. Przejawiło się to m.in. w niemożliwości przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w miejscu pobytu wnioskodawczyni. Takie działanie skarżącej jest wystarczającą przesłanką do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy na podstawie art. 11 ustawy o pomocy społecznej. Rodzinny wywiad środowiskowy służy bowiem dokonaniu ustaleń faktycznych, które mają pomóc w określeniu potrzeb osoby lub rodziny ubiegającej się o świadczenia z pomocy społecznej. W związku z powyższym organ orzekający nie był w stanie ocenić rzeczywistej sytuacji życiowej skarżącej. Trzeba mieć na względzie, że osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej powinny przezwyciężać trudne sytuacje życiowe wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Dopiero niemożność pokonania w ten sposób trudnych sytuacji życiowych stanowi przesłankę włączania się instytucji państwa. Pomoc społeczna ma bowiem charakter uzupełniający i pomocniczy. Egzekwowanie od świadczeniobiorcy obowiązku współdziałania jest niezwykle ważne. W przeciwnym bowiem przypadku pomoc społeczna ograniczałaby się prostego rozdawnictwa świadczeń i braku eliminacji źródeł problemów społecznych. Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej negatywna ocena postawy wnioskodawczyni, wyrażająca się brakiem osobistej aktywności we współdziałaniu z organami pomocy społecznej stanowi samodzielną i wystarczającą podstawę do odmowy objęcia jej indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności. Przepis ten nie formułuje żadnych dodatkowych warunków odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Brak współdziałania z organem poprzez uniemożliwienie mu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego zobowiązuje organ do negatywnego załatwienia sprawy. Niemożność przeprowadzenia wywiadu środowiskowego uniemożliwia organowi dokonania oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej, rodzinnej i bytowej wnioskodawczyni ubiegającej się o pomoc społeczną. Z materiału dowodowego wynika, że organ I instancji wielokrotnie próbował skontaktować się ze skarżącą w celu ustalenia aktualnego miejsca jej pobytu i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Podanie przez skarżącą, że zamieszkuje w lokalu przy ul. [...], pozostaje zaś w sprzeczności z wyjaśnieniami udzielonymi przez gospodarza domu oraz faktem, że pracownik socjalny podczas wizyt pod wskazanym adresem w dniach [...] grudnia 2011 r. oraz [...] lutego 2012 r. nie zastał skarżącej pod tym adresem. A. K., były konkubent zmarłej matki skarżącej, nie potrafił natomiast wskazać żadnych przedmiotów, które byłyby własnością skarżącej lub służyły do jej osobistego użytku. Brak wskazania przez wnioskodawczynię rzeczywistego miejsca jej pobytu uniemożliwiło organowi pomocy społecznej przeprowadzenie wywiadu środowiskowego. Ewentualne objęcie skarżącej indywidualnym programem wychodzenia z bezdomności, którego realizacja opiera się przecież na współpracy skarżącej z Ośrodkiem Pomocy Społecznej, nie było zatem możliwe ze względu na brak możliwości zapoznania się przez pracownika pomocy społecznej z sytuacją materialno-bytową w miejscu faktycznego przebywania skarżącej, jak również brak w tym zakresie współpracy skarżącej z pracownikiem socjalnym. W związku z tym organ orzekający nie był w stanie ocenić sytuacji majątkowej, osobistej itd. skarżącej. Tym samym nie miał możliwości zebrania materiału dowodowego, w oparciu o który mógłby ustalić, czy skarżąca spełnia ustawowe warunki do przyznania jej wnioskowanego świadczenia z pomocy społecznej.

Nadto wyjaśnić należy, że uczestnikiem indywidualnego programu wychodzenia z bezdomności może być osoba bezdomna w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, czyli osoba niezamieszkującą w lokalu mieszkalnym (w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminnym) i niezameldowana na pobyt stały, jak również osoba niezamieszkująca w takim lokalu, ale zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania. Sam brak zameldowania nie jest zatem wystarczający do uznania danej osoby za bezdomną. W takim przypadku zgodnie z art. 6 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej muszą jeszcze zaistnieć dodatkowe przesłanki, tj. zamieszkiwanie w lokalu niemieszkalnym np. schronisko, noclegownia. Skarżąca nie przebywa w żadnej noclegowni na terenie W., co prawda zgodnie z jej wyjaśnieniami często zmienia adresy pobytu, fakt ten, wobec brzmienia powołanego przepisu, nie jest jednak wystarczający do uznania jej za osobę bezdomną. Faktycznego miejsca pobytu skarżącej nie udało się do tej pory ustalić. Ponieważ skarżąca nie posiada stałego zameldowania, w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi również druga sytuacja określona przepisami art. 6 ust. 8 ustawy o pomocy społecznej.

Podsumowując Sąd orzekający stanął na stanowisku, że organy orzekające podjęły wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności ustalenia faktycznego miejsca pobytu skarżącej. Organy dokonały również właściwej oceny postawy skarżącej. Jednym z przejawów braku współdziałania skarżącej było podanie przez nią informacji co do miejsca przebywania, której organy, wobec sprzecznych oświadczeń A. K. i wyjaśnień gospodarza domu, nie zdołały potwierdzić, mimo podejmowanych działań w tym zakresie. W ocenie Sądu decyzji wydanej w rozpatrywanej sprawie nie można określić jako dowolnej. Organy nie przekroczyły również granic uznania administracyjnego, gdyż podjęto wszelkie niezbędne kroki do wyjaśnienia stanu faktycznego, zaś zarzuty sformułowane w skardze pozbawione są uzasadnionych podstaw. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie jest ona osobą bezdomną, a jej zachowanie świadczy o utrudnianiu organowi administracyjnemu prowadzenie postępowania w sprawie.

Sąd wziął również pod uwagę, że jak wynika z akt analizowanej sprawy (świadczą o tym adnotacje urzędowe sporządzane przez pracowników organu pomocowego) wielokrotnie podejmowane były próby ustalenia miejsca pobytu skarżącej mające na celu umożliwienie ustalenia terminu i miejsca przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Brak w rozpatrywanej sprawie niezbędnego wywiadu środowiskowego nie jest zatem wynikiem zaniechania przez organ administracji wykonania nałożonego na niego obowiązku, lecz następstwem tylko i wyłącznie braku współdziałania skarżącej z organem pomocowym w tej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że uznanie przez organ faktów lub stanu prawnego za udowodnione tylko na podstawie oświadczenia wnioskodawczyni może budzić wątpliwości (w szczególności wobec sprzecznych ze sobą oświadczeń A. K.), gdy organ administracji nie ma możliwości ich weryfikacji w środowisku, w którym przebywa osoba wnioskująca o pomoc społeczną. A z taką sytuacją mamy do czynienia w analizowanej sprawie. Za prawidłowe uznać należy również wyjaśnienie udzielone skarżącej przez organ, że sprawa ewentualnego udzielenia jej świadczeń z pomocy społecznej będzie mogła być ponownie rozpatrzona na jej wniosek w razie podjęcia przez nią aktywnej współpracy z organem pomocy społecznej w celu umożliwienia ustalenia jej aktualnej sytuacji mieszkaniowej, rodzinnej, majątkowej i dochodowej.

Dodatkowo jedynie wyjaśnić należy, mając na uwadze zarzuty postawione w skardze, że na znajdującym się w aktach sprawy zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji organu I instancji z dnia [...] stycznia 2012 r. znajduje się: data ([...].01.2012 r.), nieczytelny podpis oraz adnotacja - (B. M.) konkubent. Fakt ten nie podlega kontroli Sądu orzekającego, ponieważ prawdziwość tej adnotacji (lub nie) nie ma żadnego wpływu na ocenę prawidłowości zapadłej w sprawie decyzji administracyjnej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. z 2012 r. Dz. U. poz. 270) orzekł jak w sentencji.