Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 261/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Insfrastruktury i Budownictwa
Treść wyniku: Zobowiązano ...i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 149
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran, Sędzia WSA Grzegorz Rząsa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skarg: M. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania, J. K. na bezczynność Ministra Infrastruktury i Budownictwa w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji 1. zobowiązuje Ministra Infrastruktury i Budownictwa do rozpoznania wniosku M. P., J.K. o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu do Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1970 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w części w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1971 r., nr [...] a także wniosku J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1971 r. nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem, 2. stwierdza, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w zakresie rozpatrzenia wniosku wskazanego w pkt 1 sentencji wyroku dopuścił się bezczynności oraz przewlekłości, 3. stwierdza, że bezczynność oraz przewlekłość miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 4. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącej M. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 5. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżącego J. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 7 czerwca 2016 r. M. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa postępowania polegającego na nierozpatrzeniu, w ustawowym terminie, wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] lutego 1970 r. orzekającej o wywłaszczeniu za odszkodowaniem części nieruchomości położonej w [...] wykaz [...], oznaczonej katastralnie jako parcele nr [...] o pow. 1819m2 i nr [...] o pow. 47m2 z całej nieruchomości o pow. 21239 ha, stanowiącej własność wpisanej w księdze wieczystej E. S. oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1971 r. nr [...] utrzymującej w mocy ww. decyzję z dnia [...] lutego 1970 r. w części dotyczącej wywłaszczenia i uchylającej zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznanego odszkodowania oraz przekazującej sprawę w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skargi M. P. podała, że na podstawie wniosku z dnia [...] lutego 2009 r. organ wszczął postępowanie stwierdzenia nieważności decyzji PWRN w [...] z dnia [...] lutego 1970 r. nr [...]. Minister wydał w dniu [...] października 2011 r. decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z [...] marca 1971 r. Nr [...] (utrzymującej w części w mocy decyzję z [...] lutego 1970 roku nr [...]). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. Następnie sprawa trafiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w dniu 24 stycznia 2013 roku wydał wyrok o sygnaturze I SA/Wa 1795/12, uchylający obie decyzje Ministra. We wskazanym wyroku Sąd wskazał, że postępowaniem nieważnościowym powinna zostać objęta decyzja z dnia [...] lutego 1970 r. oraz utrzymująca ją w mocy decyzja z [...] marca 1971 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 roku sygn. akt I OSK 1090/13 oddalił skargę Prezydenta Miasta [...] wniesioną na powyższy wyrok Sądu.

Skarżąca podała, że ma poważne wątpliwości, czy organ wydając decyzję z dnia [...] października 2011 r. rzeczywiście był przekonany o tym, iż nie jest właściwym do uchylenia decyzji wydanej przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...], i zdaniem skarżącej uznanie się za organ niewłaściwy miało na celu wyłącznie przewlekanie postępowania.

Z uwagi na powyższe wniosła o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Budownictwa do zaprzestania przewlekłości i wydania decyzji w postępowaniu wszczętym wnioskiem z dnia 4 lutego 2009 r. w ustawowym terminie, oraz zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W piśmie z dnia 12 maja 2016 r. skargę na bezczynność Ministra Infrastruktury i Rozwoju w przedmiocie nierozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych nr [...] z dnia [...] lutego 1970r. oraz decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1971 r. nr [...] utrzymującej w mocy ww. decyzję z dnia [...] lutego 1970r. w części dotyczącej wywłaszczenia i uchylającej zaskarżoną decyzję w części dotyczącej przyznanego odszkodowania oraz przekazującej sprawę w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia wniósł J. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podnosząc zarzut naruszenia art. 35 § 1,2,3 oraz art. 36 Kodeksu Postępowania Administracyjnego poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy. Wniósł o zobowiązanie Ministra Infrastruktury i Rozwoju do wydania decyzji w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego radcy prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podano, że Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone z wniosku m.in. J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...].10.1971r. nr [...]. Zawieszenie postępowania miało miejsce w związku z zagadnieniem wstępnym, którego rozstrzygnięcie było konieczne celem rozpatrzenia wniosku skarżącego toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym ze skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013r. sygn. akt I SA/Wa 1795/12.

Wyrok NSA w przedmiotowej sprawie zapadł w dniu 11 lutego 2015r. pod sygn. akt I OSK 1090/13. Z uwagi na ustanie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania skarżący wniósł w dniu 31 marca 2016r. o podjęcie postępowania przed Ministrem Infrastruktury i Budownictwa jako organem będącym następcą Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Postępowanie nie zostało podjęte mimo upływu terminów wskazanych w art. 35 KPA, nie znajduje również uzasadnienia jakiekolwiek przedłużanie terminów kodeksowych, zatem podjęcie postępowania winno nastąpić bez zbędnej zwłoki.

Wobec zaistnienia stanu bezczynności, pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 15 kwietnia 2016r., wezwał organ do usunięcia stanu naruszenia prawa.

W ocenie skarżącego zaistniały stan bezczynności w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa stoi w rażącej sprzeczności z zasadami postępowania administracyjnego oraz terminami przewidzianymi do rozpatrzenia sprawy administracyjnej przewidzianymi w k.p.a.

W odpowiedzi na powyższe skargi Minister Infrastruktury i Budownictwa wniósł o ich oddalenie. Podkreślił, że pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. poinformował strony o prowadzonym postępowaniu nadzorczym. Zaznaczył, że w niniejszej sprawie zaistniała konieczność aktualizacji stanu prawnego wywłaszczonej nieruchomości, o co wystąpiono pismem z dnia 6 czerwca 2016 r.

Archiwalne akta wywłaszczeniowe nadesłane przez Wojewodę [...] w związku z umorzeniem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].02.1970 r. nr Nr [...], zawierają dokumenty, których brak było w aktach pozyskanych z Archiwum Państwowego, w szczególności dokumentów związanych z udziałem spadkobierców E. S. w postępowaniu wywłaszczeniowo-odszkodowawczym oraz pism związanych z ustalaniem stron postępowania.

Tym samym w niniejszej sprawie wystąpiła konieczność pogłębionej analizy materiału archiwalnego, mając także na uwadze zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego co do odniesienia merytorycznego do zarzutów skarżących.

Minister podał, że zasada szybkości postępowania określona w art. 12 K.p.a. jest współzależna z zasadą prawdy obiektywnej. W niniejszej sprawie ocena legalności wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości wymaga pozyskania materiału dowodowego i jego analizy. W ocenie Ministra należy dokonać merytorycznej oceny postępowania wywłaszczeniowego zgodnie z zaleceniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1795/12.

Dodatkowo wskazano, że poszczególne sprawy rozstrzygane są zaś (co do zasady) zgodnie z kolejnością wpływu. Przy ograniczonych zasobach kadrowych przyspieszenie w sposób radykalny rozpatrzenia jednej ze spraw nieuchronnie prowadzi do opóźnienia pozostałych. W tej sytuacji organ zmuszony jest kierować procesem rozpatrywania spraw w ten sposób, aby strony poszczególnych spraw były traktowane (w miarę możliwości) jednakowo. Wskazano, że Minister Infrastruktury i Budownictwa w Departamencie Orzecznictwa prowadzi ponad 5000 spraw, przy czym w Wydziale Oceny Legalności Wywłaszczeń spraw jest ponad 500, a referentów prowadzących sprawy czterech.

Minister podał również, że skuteczne doręczenie Informacji o prowadzonym postępowaniu wymaga podejmowania wielu czynności materialno-technicznych, a to wpływa również na okres podejmowania czynności w innych sprawach, nie wymagających gromadzenia obszernego materiału dowodowego. Niemniej duża ilość spraw wymagających zgromadzenia pełnego materiału dowodowego oraz ustalenia stron, w sytuacji gdy dostępne rejestry są nieaktualne (dane z ewidencji gruntów, ksiąg wieczystych) uniemożliwia, przy ograniczonych zasobach, dochowanie terminów wynikających z kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo podkreślono, że procedowanie w przedmiotowej sprawie uległo przedłużeniu z uwagi na zmiany organizacyjne w urzędzie, tj. wydzielenie Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa ze struktury organizacyjnej Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju oraz Ministerstwa Administracji i Cyfryzacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważy, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że sprawy ze skargi M. P. i J. K. pozostawały ze sobą w związku i mogły być objęte jedną skargą. Dlatego Sąd zarządził ich połączenie do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, ponieważ stosownie do art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – zwaną dalej Ppsa) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Przedmiot skargi mieścił się w dyspozycji tego przepisu, dlatego ten tryb mógł mieć zastosowanie w niniejszej sprawie.

Przechodząc do oceny wniesionych skarg należy wskazać, że zgodnie z art. 3 § 1 pkt 8 Ppsa kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Podany przepis przewiduje alternatywną możliwość złożenia skargi na bezczynność lub na przewlekłe prowadzenie postępowania. Natomiast w jednym postępowaniu administracyjnym możliwe jest wystąpienie zarówno bezczynności, jak i przewlekłości postępowania. Ponadto z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, w takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu administracji inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 1 kwietnia 2015. r. sygn. akt I OSK 2567/14, z 7 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2510/13). Dlatego też w niniejszym postępowaniu Sąd uprawniony był do badania zarówno bezczynności, jak i przewlekłości postępowania.

Jedna z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażona w art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazuje organom administracji publicznej działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Ogólny obowiązek szybkiego działania został skonkretyzowany w art. 35 kpa. Stosownie do tego przepisu organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, zgodnie zaś z art. 35 § 2 kpa niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 K.p.a).

O każdym zaś przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (art. 36 § 1 K.p.a.).

Za kryterium odróżniające bezczynność organu od przewlekłego prowadzenia postępowania uznaje się upływ terminu do załatwienia sprawy. Przewlekłe prowadzenie postępowania może mieć miejsce, jeżeli organ administracji w bezzasadny sposób przedłuża termin załatwienia sprawy w trybie art. 36 § 2 kpa, bądź gdy bieg terminu jest zatrzymany (art. 103 kpa). Formalnie rzecz biorąc, organ administracji nie pozostaje wtedy w bezczynności. Jeżeli jednak - na skutek przekroczenia terminu załatwienia sprawy - organ "popadnie" w zaskarżalną bezczynność, przewlekłość postępowania nie zostaje wyłączona, a obie formy opieszałości mogą się na siebie nakładać (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 maja 2014 r. sygn. akt I OSK 2508/13, z 10 stycznia 2014 r. sygn. akt I OSK 2068/13, z 25 listopada 2013 r.).

Do takiej sytuacji doszło w rozpoznawanej sprawie. Dlatego skarga J. K. na bezczynność i skarga M. P. na przewlekłość postępowania prowadzonego przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa została uwzględniona.

Z ustalonego stanu sprawy wynika, że pismem z dnia 4 lutego 2009r. M. P. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważność decyzji Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 1970 r. Pismem z dnia 14 kwietnia 2011 r. pełnomocnik reprezentujący M. P., A. S., J. K. (występującego w imieniu własnym oraz w imieniu J. J., T. S., S. S., S. S., K. S. i E. P.) wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 1970r., decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1971 r. nr [...] oraz Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].10.1971 r. nr [...].

Decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1971 r. nr [...], a decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy tę decyzję.

Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 1795/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. Wyrokiem z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1090/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2013 r.

Przy piśmie z dnia 21 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny nadesłał odpis wyroku wraz z aktami sprawy.

Minister Infrastruktury i Budownictwa pismem z dnia 6 czerwca 2016 r. poinformował strony o prowadzonym postępowaniu nadzorczym w stosunku do decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...].02.1970 r. nr [...] utrzymanej w mocy decyzją Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...].03.1971 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia.

Z powyższego wynika, że postępowanie w niniejszej sprawie trwa od lutego 2009 r. – z wniosku M. P. oraz od kwietnia 2011 r. z wniosku m.in. J. K.. W tym czasie Minister wydał decyzję w dniu [...] października 2011 r. nr [...], która częściowo uwzględniała wniosek stron i stwierdził nieważność decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1971 r., zaś decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy tę decyzję. Obie te decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem Sądu. Akta sprawy wraz prawomocnym wyrokiem zwrócono do organu w dniu 27 maja 2015 r. (data wpływu). Od tego momentu należy zatem liczyć termin na załatwienie sprawy przez Ministra Infrastruktury i Budownictwa.

Podkreślić należy, że w chwili zwrotu akt do organu postępowanie z wniosku m.in. J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] października 1971 r. było zawieszone na skutek postanowienia Ministra z dnia 9 sierpnia 2013 r. – do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 stycznia 2013 r.

Podstawa zawieszenia upadła zatem w dniu 11 lutego 2015 r. kiedy to Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wskazanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2013 r.

Mimo, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem wpłynęły do organu w dniu 21 maja 2015 r., ponadto w piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 4 kwietnia 2016 r. pełnomocnik m.in. J. K. przesłał organowi wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1090/13 i wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania, Minister Infrastruktury i Budownictwa podjął zawieszone postępowanie dopiero postanowieniem z dnia [...] czerwca 2016 r. Wobec tego Minister pozostawał w bezczynności również w kwestii rozpoznania wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania, skoro potrzebował na to ponad 2 miesięcy. Przede wszystkim w dacie doręczenia organowi przez WSA w Warszawie prawomocnego wyroku tegoż Sądu z dnia 24 stycznia 2013 r., co miało miejsce 27 maja 2015r. organ miał obowiązek podjęcia zawieszonego postępowania i podejmowania czynności procesowych. Ustała bowiem przyczyna zawieszenia tego postępowania. Tymczasem organ nie podjął zawieszonego postępowania i czekał z wydaniem tej czynności procesowej aż do 14 czerwca 2016r., co należy uznać za bezczynność.

Postępowanie z wniosku m.in. J. K. o stwierdzenie nieważności pozostawało do dnia 14 czerwca 2016 r. zawieszone, jednak należy zauważyć, że w sprawie nie wydano żadnego postanowienia tamującego możliwość rozpoznania sprawy z wniosku M. P. Po zwrocie przez Sąd akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem organ orzekający w sprawie nie podjął żadnych czynności zmierzających do jej załatwienia w ustawowym terminie. Po wezwaniu M. P. w dniu 7 kwietnia 2016 r. do usunięcia naruszenia prawa Minister dopiero w piśmie z dnia 6 czerwca 2016 r. zawiadomił strony o prowadzeniu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności. Wobec tego bezsprzecznie postępowanie z wniosku M. P. w niniejszej sprawie było prowadzone przewlekle.

Zauważyć również należy, że w niniejszym postępowaniu Minister w dniu [...] lipca 2012 r. wydał decyzję utrzymaną później w mocy decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. o umorzeniu postępowania z wniosku M. P., A. S., J. K. (występującego w imieniu własnym oraz w imieniu J. J., T. S., S. S., S. S., K. S. i E. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1970 r., nr [...]. Decyzje te zostały następnie uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2013 r., sygn. I SA/Wa 32/13. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że właściwym do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1970 r., jest również Minister właściwy do spraw Transportu i Budownictwa. Sądowi z urzędu wiadomo, że akta tej sprawy zwrócono organowi przy piśmie z dnia 9 września 2013 r.

Skoro w niniejszym postępowaniu zawieszono – co wynika wprost z postanowienia z dnia [...] sierpnia 2013 r. - postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] października 1971 r., to stwierdzić należy, że organ nie poczynił żadnych czynności mających na celu rozpoznania wniosku stwierdzenie nieważności Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1970 r.

Mimo decyzji Wojewody [...] w dniu [...] września 2012 r. umarzającej postępowanie administracyjne z powodu niewłaściwości organu w zakresie rozpatrzenia wniosku Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1971 r. nr [...], Minister pomimo wniosku skarżących z dnia 29 maja 2013 r. (wpływ do organu w dniu 31 maja 2013 r.) nie załatwił również tej sprawy.

W niniejszej sprawie w dacie wyrokowania przez Sąd organ nie załatwił sprawy administracyjnej wszczętej wnioskami M. P. i m.in. J. K. Podejmował czynności procesowe zmierzające do zakończenia sprawy jednak czynił to przewlekle oraz pozostawał w bezczynności. Wystąpienie przewlekłości i bezczynności w konsekwencji stwierdził Sąd w wydanym wyroku. Skoro w dacie wyrokowania sprawa nie została załatwiona to koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego do załatwienia sprawy w terminie 1 miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych organowi wraz z prawomocnym wyrokiem, jak orzeczono pkt 1. wyroku.

Nadmienić przy tym należy że Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku M. P., J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu do Spraw Wewnętrznych Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1970 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w części w mocy decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] marca 1971 r., nr [...], mimo, że wniosek M. P. obejmował jedynie decyzję z [...] lutego 1970 r., ponieważ z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1090/13, który zapadł w niniejszej sprawie wskazano, że "nieprawidłowo organ ograniczył się do kontroli legalności decyzji organu odwoławczego, tym bardziej, że jest on organem właściwym do orzekania w przedmiocie nieważności tak decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] lutego 1970 r., jak też decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia z [...] marca 1971 r.".

Ponadto Sąd zobowiązał Ministra do rozpatrzenia również wniosku m.in. J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] października 1971 r. nr [...], bowiem po wydaniu przez Wojewodę [...] w dniu [...] września 2012 r. decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w tym zakresie z powodu niewłaściwości organu, Minister pomimo wniosku skarżących z dnia 29 maja 2013 r wzywającego do podjęcia czynności i załatwienia sprawy nie załatwił jej.

Z uwagi na znaczne i kilkukrotne przekroczenie terminów określonych w art. 35 i 36 Kpa Sąd uznał, że przewlekłość i bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawa nie reguluje przesłanek rażącego naruszenia prawa. Stwierdzenie, czy przewlekłość postępowania miała charakter rażący, stanowić musi stanowić zatem wynik oceny sądowej, nawiązującej do okoliczności sprawy. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny" (por. wyrok NSA z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13). Organ w niniejszej sprawie nie reagował na żadne pisma uczestników wzywające do załatwienia sprawy. Ze znacznym opóźnieniem, nie mającym żadnego usprawiedliwienia podjął zawieszone postępowanie dopiero po upływie ponad roku od podjęcia informacji, że ustała przyczyna tego zawieszenia. Stąd taka ocena zwłoki organu.

O kosztach, w pkt 4 wyroku orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 Ppsa, zaś w pkt 5 wyroku na podstawie art. 200 i 205 § 2 Ppsa.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak sentencji wyroku.