Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 958/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 183, art. 141, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 5 ust. 2, art. 17 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 2, art. 32, art. 1, art. 69, art. 71, art. 87 ust. 1, art. 91 ust. 3, art. 193
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 26
journal: Dz.U. 1977 nr 38 poz 167
law: Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
article: art. 9, art. 11
journal: Dz.U. 1977 nr 38 poz 169
law: MIĘDZYNARODOWY PAKT PRAW GOSPODARCZYCH, SPOŁECZNYCH I KULTURALNYCH otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19  grudnia 1966 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig Maciszewska Sędziowie NSA Jolanta Rajewska (spr.) Ewa Dzbeńska Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. A. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 823/07 w sprawie ze skargi B. A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Bk 823/07 oddalił skargę B. A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania B. A. W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łomży decyzją z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] odmówił przyznania B. A. W. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad córką M. W., uznając, iż dochód rodziny wnioskodawczyni w przeliczeniu na osobę przekracza kwotę przewidzianą w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej: ustawa).

Od decyzji tej B. A. W. wniosła odwołanie, kwestionując prawidłowość wyliczonego dochodu rodziny. Wyraziła ponadto pogląd, że z uwagi na posiadanie dwójki niepełnosprawnych dzieci nie powinien mieć do niej zastosowania próg dochodowy w wysokości 583 zł, odnoszący się do rodzin z jednym dzieckiem niepełnosprawnym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łomży decyzją z dnia [...] września 2007r. utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Opierając się na znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeniach Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łomży Kolegium wywodziło, że rodzina skarżącej osiągnęła w 2006 r. dochód w wysokości 30.052,05 Zł, co daje miesięczny dochód na członka rodziny w wysokości 626,08 zł, a więc przekraczający kryterium ustawowe o 43,08 zł. Kwota przekroczenia dochodu jest niższa od najniższego zasiłku rodzinnego, który wynosi 48 zł, niemniej w poprzednim okresie zasiłkowym przyznano skarżącej zasiłek rodzinny z przekroczeniem dochodu, dlatego obecnie zasiłek ten nie przysługuje zgodnie z przepisem art. 5 ust. 3 ustawy. Organ stwierdził ponadto, że błędne jest stanowisko skarżącej, iż jednorazowe umowy o pracę jej męża nie powinny być wliczone do dochodu za 2006 r. Stosownie bowiem do art. 3 pkt 1 lit. a ustawy, o zaliczeniu przychodu do dochodu rodzinny decyduje fakt podlegania opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych, a nie częstotliwość uzyskiwania przychodu, zaś z informacji o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowy wynika, że w tym przypadku pobrana została zaliczka na podatek. Zrezygnowanie przez skarżącą z pracy w związku z ustaleniem od dnia 1 września 2005 r. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego wyczerpywało przesłankę opisaną w art. 3 pkt 23 ppkt 3, tj. utratę zatrudnienia i skutkowało odjęciem od dochodu rodziny przeciętnej miesięcznej kwoty utraconego dochodu od dochodu za 2005 r. Kwota 547 zł stanowiąca "trzynastkę" za 2005 r. nie podlega odliczeniu od dochodu rodziny jako dochód utracony, ponieważ z akt sprawy nie wynika, aby w roku 2006 w rodzinie skarżącej miała miejsce jedna z sytuacji opisanych w art. 3 pkt 23 Ustawy. Nie ma też znaczenia, że prawo do tego dochodu powstało w związku z zatrudnieniem w 2005 r. Jednocześnie organ stwierdził, że nie może podwyższyć progu dochodowego do kwoty 662 zł na jednego członka rodziny, ani kwestionować informacji zawartych w zaświadczeniach Naczelnika Urzędu Skarbowego. Jeżeli skarżąca uważa, że są one nieprawidłowe powinna w odrębnym postępowaniu wystąpić o sprostowanie powyższego dokumentu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku B. A. W., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży, stwierdziła, iż organ odwoławczy błędnie ustalił wysokość dochodu przypadającego na członka jej rodziny. W szczególności błędnie przyjęto, że "trzynastka" za przepracowane 8 miesięcy 2005 r. jest stałym dochodem z roku 2006. Skarżąca wskazywała ponadto na różnicę kosztów utrzymania rodziny z jednym i dwojgiem dzieci niepełnosprawnych, przedstawiając na tą okoliczność szczegółowe zestawienie kosztów utrzymania rodziny i wywodziła, że skoro Konstytucja RP zapewnia równe traktowanie obywateli, to dochód rodziny powinien rosnąć wraz z ilością dzieci niepełnosprawnych w rodzinie co najmniej o taka samą kwotę, o jaką wzrósł przy posiadaniu pierwszego niepełnosprawnego dziecka. W dodatkowym piśmie uzupełniającym powyższą skargę, pełnomocnik strony podniósł zarzuty naruszenia przez organy przepisów art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 69, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP; art. 26 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r, ratyfikowanego w dniu 3 marca 1977 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz.167) w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP; art. 9 i art. 11 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych Społecznych i Kulturalnych otwartego do podpisania w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169) w związku z art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP; wywodząc, że stosowanie do skarżącej progu dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi przejaw dyskryminacji, albowiem przepis ten zrównuje sytuacje rodzin posiadających jedno dziecko niepełnosprawne z rodzinami, które posiadają większą liczbę takich dzieci. Pełnomocnik skarżącej wniósł ponadto o przestawienie - w trybie art. 193 Konstytucji RP - Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w przedmiocie, czy przepis art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 69, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bk 823/07 oddalił skargę, uznając ją za nieuzasadnioną.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.). świadczeniem rodzinnym jest m.in. świadczenie pielęgnacyjne. W myśl art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub z innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje przy tym matce lub ojcu dziecka albo opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Omawiane świadczenie przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł. (art. 17 ust. 2 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy). Stosownie do przepisu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych dochodem rodziny jest przeciętny miesięczny dochód członków rodziny uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, zaś zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a dochodem są m.in. przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zdaniem WSA w Białymstoku organy obu instancji w sposób właściwy ustaliły, że dochód rodziny skarżącej przekracza próg dochodowy warunkujący uzyskanie prawa do wnioskowanego świadczenia, określony w art. 17 ust.2 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy. Dochód ten został bowiem ustalony w oparciu o dane zawarte w zaświadczeniach wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Łomży, które spełniają warunki określone w art. 23 ust. 4 pkt 1 ustawy. Natomiast art. 3 pkt 1 lit. a tej ustawy, zdaniem Sądu, nie pozwala na odliczenie od dochodu poniesionych przez skarżącą w 2006 r. wydatków rehabilitacyjnych, stąd podniesiony w tym zakresie zarzut skargi dotyczący nieprawidłowego uwzględnienia tych wydatków w dochodzie rodziny w wystawionym zaświadczeniu jest niezasadny.

Trafne jest również stanowisko organu, iż do dochodu rodziny należało doliczyć dochody z jednorazowych umów męża skarżącej. W ocenie Sądu nie można bowiem uznać za dochód utracony "trzynastki" wypłaconej skarżącej w 2006 r. za 8 miesięcy przepracowanych w 2005 r., gdyż w tym zakresie w 2006 r. nie wystąpiła żadna z okoliczności wskazanych w art. 3 pkt 23 powołanej ustawy. Mając jednak na uwadze przedstawione wraz ze skargą korzystne dla skarżącej stanowisko Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej zawarte w piśmie z dnia 26 września 2007 r., że "trzynastka" ta stanowi dochód utracony oraz zasadę wyrażoną w art. 8 K.p.a., Sąd powołując się na wykonane przez organ w odpowiedzi na skargę wyliczenia wywodził, iż nawet w przypadku obliczenia dochodu rodziny bez wliczenia "trzynastki" i trzech jednorazowych umów o dzieło jej męża, dochód na jedną osobę w rodzinie wynosiłby 604,01 zł i nie pozwalałby na przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Odnosząc się do zarzutu niekonstytucyjności art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niezgodności tego przepisu z przepisami art. 26 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz art. 9 i art. 11 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych Społecznych i Kulturalnych w związku z art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, Sąd uznał go za nieuzasadniony. Przepis art. 5 ust. 2 powołanej ustawy poprzez podwyższenie kryterium dochodowego, przy spełnieniu którego może być przyznane określone świadczenie, realizuje nałożony na władze publiczne w art. 69 Konstytucji RP obowiązek pomocy osobom niepełnosprawnym. Wskazana regulacja odnosi się do rodziny, której członkiem jest dziecko niepełnosprawne, jak również rodzin, w których jest więcej dzieci niepełnosprawnych. Inne jej odczytywanie nie znajduje logicznego uzasadnienia. Nie jest, zdaniem Sądu, zasadny zarzut naruszenia zasady równości i sprawiedliwości poprzez zrównanie limitu dochodu rodziny, której członkiem jest jedno dziecko niepełnosprawne z rodziną, która posiada dwoje lub więcej dzieci niepełnosprawnych. Podwyższony w art. 5 ust. 2 ustawy limit dochodu odnosi się do każdego członka rodziny, a nie tylko do dziecka niepełnosprawnego. Zatem dla kategorii podmiotów określonych w tym przepisie - czyli rodzin, których członkiem jest jedno lub więcej dzieci niepełnosprawnych - ustalono podwyższone kryterium dochodowe na każdego członka rodziny. Regulacja ta nie zawiera zatem nieuzasadnionego zróżnicowania podmiotów charakteryzujących się wskazaną cechą, a w konsekwencji nie można jej zarzucać naruszenia przedstawionych zasad. W ocenie Sądu Konstytucja RP, gwarantując w art. 71 ust. 1 szczególną pomoc materialną dla rodzin, pozostawia ustawodawcy pewien margines swobody w ustalaniu progu egzystencjonalnego, odpowiadającego minimalnemu poziomowi konsumpcji w danych warunkach społeczno-ekonomicznych. Na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych w art. 18 ust. 1 przewidziano, że kwoty, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2, oraz wysokości świadczeń rodzinnych podlegają weryfikacji co 3 lata, z uwzględnieniem wyników badań progu wsparcia dochodowego rodzin. Próg wsparcia dochodowego rodzin, jest kategorią pozwalającą ocenić, na jakim poziomie kształtują się aktualne wymagania dochodowe i wydatkowe rodziny, podmiotem zobowiązanym do badania i przedstawienia wskazanego progu jest Instytut Pracy i Spraw Socjalnych. Minister Polityki Społecznej w rozporządzeniu z dnia 25 kwietnia 2005 r. w sprawie sposobu ustalania progu wsparcia dochodowego rodzin (Dz. U. Nr 80, poz. 700), stosownie do delegacji ustawowej z art. 18 ust. 3 ustawy, określił sposób ustalania progu wsparcia dochodowego rodzin, w tym grupy wydatków i ich zakres, źródła danych, okres, z jakiego przyjmuje się wysokość cen towarów i usług, uwzględniając poziom wydatków gospodarstw domowych. Przepisy te zapewniają odpowiednią realizację obowiązków nałożonych na władze publiczne w zakresie pomocy rodzinie. Nie ulega też wątpliwości, iż Konstytucja nie zwalnia rodziny z odpowiedzialności za swoje utrzymanie. Z zasady subsydiarności, której wyraz daje np. art. 72 ust. 2 i preambuła Konstytucji RP, wynika, że Państwo udziela pomocy dopiero wówczas, gdy rodzina sama nie jest w stanie zapewnić sobie środków na utrzymanie. W konsekwencji, jeżeli rodzina uzyskuje określone dochody przekraczające limit ustawowy nie może otrzymać oczekiwanej od Państwa pomocy.

B. A. W., reprezentowana przez radcę prawnego T. B., wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 2 w związku z art.17 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z:

a) art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 69, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP;

b) art. 26 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP;

c) art. 9 i art. 11 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych Społecznych i Kulturalnych otwartego do podpisania w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. w związku z art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP

poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tych norm polegające na przyjęciu, że przepis art. 5 ust. 2 w zw. z art.17 ust.2 ustawy w zakresie, w jakim zrównuje on przewidziany jako warunek nabycia świadczenia pielęgnacyjnego limit dochodu rodziny, której członkiem jest jedno dziecko legitymujące się orzeczeniem niepełnosprawności, z dochodem rodziny posiadającej dwoje (lub więcej) niepełnosprawnych dzieci jest zgodny z powołanymi wyżej zasadami konstytucyjnymi i może stanowić podstawę odmowy przyznania prawa do świadczenia opiekuńczego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką M. W.

Strona skarżąca zarzuciła ponadto naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie przez Sąd, iż w postępowaniu prowadzonym przez organy administracji doszło do rażącego naruszenia zasady prawdy obiektywnej wskutek braku pogłębionej analizy stanu faktycznego sprawy oraz pominięcie w uzasadnieniu wyroku wyjaśnienia co do rozstrzygnięcia w zakresie zarzutu dyskryminacji. Brak powyższego wyjaśnienia należy uznać za naruszenie art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z uwagi na powyższe pełnomocnik strony domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oraz zasądzenia kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych w przepisach prawa powszechnie wiążącego.

Ponadto wniósł o przedstawienie - w trybie art. 193 Konstytucji RP - Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego w przedmiocie, czy przepis art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w zakresie w jakim zrównuje on przewidziany jako warunek nabycia świadczenia pielęgnacyjnego limit dochodu rodziny, której członkiem jest jedno dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, z dochodem rodziny posiadającej dwoje (lub więcej) niepełnosprawnych dzieci jest zgodny z art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 69, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie( pkt.1),

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt.2).

Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej wytyka Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku naruszenie zarówno prawa materialnego jak i procesowego, choć w odniesieniu do tego ostatniego zarzutu, ponownie kwestionuje naruszenie prawa materialnego, wskazując na brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stanowiska Sądu I instancji w kwestii, zdaniem skarżącego, dyskryminującego charakteru przepisu art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej: ustawą). Jako podstawę formalnoprawną tego zarzutu wskazano art.141 §4 P.p.s.a., jednakże nie wykazano, że uchybienie temu konkretnemu przepisowi procedury mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Oznacza to, że przyjęty przez Sąd I instancji stan faktyczny sprawy nie został skutecznie zakwestionowany i wiąże Naczelny Sad Administracyjny. Bez skutecznego podważenia stanu faktycznego przyjętego przez Sad I instancji nie jest możliwe postawienie zarzutu niewłaściwego zastosowania określonego przepisu prawa materialnego. Niewłaściwe zastosowanie prawa materialnego polega na błędnej subsumcji, co oznacza, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający hipotezie normy prawnej. Poza sporem w rozpoznawanej sprawie pozostaje fakt, że skarżąca kasacyjnie ma dwoje niepełnosprawnych dzieci, zatem kwestie związane z przyznaniem lub odmową przyznania świadczenia pielęgnacyjnego reguluje art.17 ust.2 w zw. z art. 5 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W tej sytuacji zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego uznać należy za nieuzasadniony.

Odnosząc się do wytyku związanego z nieprawidłową wykładnią przepisu art.17 ust.2 w zw. z art. 5 ust.2 ustawy, stwierdzić należy, że zarzut ten jest także nieusprawiedliwiony. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku prawidłowo zinterpretował powołane normy, w tym art. 5 ust. 2 ustawy. Ten ostatni przepis jest sformułowany w sposób precyzyjny i nie nastręcza żadnych trudności interpretacyjnych zarówno z punktu widzenia wykładni gramatycznej, językowej jak i celowościowej. Wyjaśniając znaczenie przepisu stanowiącego materialnoprawną podstawę kontrolowanej decyzji, Sąd I instancji wskazał, że organy obu instancji w sposób właściwy ustaliły, że dochód rodziny skarżącej przekracza próg dochodowy, warunkujący uzyskanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, określony w art. 5 ust. 2 ustawy. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji wyczerpująco ustosunkował się do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących naruszenia przez organy przepisów art. 2, art. 32 ust. 1 i 2, art. 69, art. 71 ust. 1 Konstytucji RP; a także art. 26 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwartego do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. ratyfikowanego w dniu 3 marca 1977 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz.167) w związku z art. 87 ust. 1 Konstytucji RP; i art. 9 i art. 11 Międzynarodowego Paktu Praw Gospodarczych Społecznych i Kulturalnych otwartego do podpisania w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 169) w związku z art. 87 ust. 1 oraz art. 91 ust. 3 Konstytucji RP; -- wywodząc, że zastosowanie do skarżącej progu dochodowego określonego w art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie stanowi przejawu dyskryminacji.

Zauważyć należy, że Państwo Polskie, ratyfikując w dniu 19 grudnia 1966 r Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych Społecznych i Kulturalnych, zaś w dniu 3 marca 1977 Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych, przyjęło na siebie zobowiązanie odpowiednio do przeciwdziałania wszelkiej dyskryminacji i do przestrzegania zasady równości obywateli wobec prawa. Wyrazem przyjętych zobowiązań jest wyrażona w art. 32 Konstytucji zasada równości obywateli wobec prawa. Zasada ta wymaga, by przepisy prawne ujmowały prawa i obowiązki jednostki w sposób wolny od dyskryminacji oraz bez nieuzasadnionych przywilejów. Obowiązki tak rozumianej zasady równości ciążą na ustawodawcy, który- przyznając jednostkom określone uprawnienia- nie może określić kręgu osób uprawnionych w sposób dowolny. Musi on przyznać dane uprawnienie wszystkim podmiotom znajdującym się w takiej samej lub podobnej sytuacji ( B. Banaszak, w "Prawo konstytucyjne", s. 456-457; podobnie L. Garlicki (w:) "Polskie prawo konstytucyjne. Zarys wykładu.", wydanie 2, LIBER, Warszawa 1998, s. 94 i nast.). Szczególnego podkreślenia wymaga tu określenie kategorii podmiotów "o sytuacji podobnej", gdyż w procesie legislacyjnym ustawodawca nie jest w stanie przewidzieć wszystkich sytuacji, w jakiej mogą znaleźć się osoby uprawnione, w tej sprawie, do uzyskania pomocy na podstawie przepisu art.17 ust.2 w zw. art.5 ust. ustawy o świadczeniach rodzinnych. Norma art. 5 ust. 2 ustawy nie uchybia tak zdefiniowanym wymogom konstytucyjnym. Ustalone w tym przepisie kryterium dochodowe stanowi urzeczywistnienie zasad wyrażonych w art. 32, 69 i 71 ust.1 Konstytucji RP. Wolą ustawodawcy kreującego przepis art. 5 ust.2 ustawy była chęć wzmożonej pomocy rodzinom, których członkiem jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności. Pomoc ta wyraża się podniesionym kryterium dochodowym, który różnicuje beneficjentów przepisu art.5 ust.2 ustawy od uprawnionych wymienionych w ust.1 tego przepisu.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie miał wątpliwości, że tak rozumiany, przepis art. 5 ust.2 omawianej ustawy, koresponduje z normami; art. 69, art.71 ustawy zasadniczej. Po pierwsze, przepis ten nie stoi w opozycji do sformułowanej w art. 69 Konstytucji RP normy gwarantującej osobą niepełnosprawnym pomoc w zabezpieczeniu egzystencji, przysposobienia do pracy oraz komunikacji społecznej. Po drugie, przepis ten nie niweczy sformułowanego w art. 71 ust.1 Konstytucji RP prawa rodzin znajdujących się trudnej sytuacji materialnej i społecznej do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sad I instancji nie naruszył, stosując art. 5 ust. 2 ustawy, przepisu art. 32 ustawy zasadniczej, co czyni niezasadnym zarzut naruszenia art. 69 Konstytucji RP stanowiącego generalną klauzulę przepisów normujących pomoc dla osób niepełnosprawnych .

Zarzut naruszenia zasady sprawiedliwości społecznej, wynikającej z art. 2 Konstytucji RP, powiązano w skardze kasacyjnej z naruszeniem zasady równości. Niestwierdzenie naruszenia przepisem art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych konstytucyjnej zasady równości wobec prawa dowodzi, iż nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia art. 2 ustawy zasadniczej.

W świetle przedstawionych wyżej rozważań nie było podstaw do przedstawienia przez Naczelny Sąd Administracyjny pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu, czy art. 5 ust.2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest zgodny z wymienionymi w skardze kasacyjnej przepisami Konstytucji RP., gdyż o potrzebie skorzystania z możliwości wynikającej z art. 193 Konstytucji decydują wątpliwości Sądu co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją czy też praktyczna doniosłość rozważanego problemu, a nie wątpliwości podnoszone przez strony.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał wniosku dotyczącego przyznania wynagrodzenia ustanowionemu z urzędu pełnomocnikowi skarżącego. Przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a., po złożeniu przez tego pełnomocnika stosownego oświadczenia.