Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2053/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 24 ust 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej również jako "organ") decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej jako "kpa"), po rozpatrzeniu odwołania spółki H. "[...]" Sp. z o.o. od decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] orzekającej o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie spółki H. "[...]" jako użytkownika wieczystego gruntu stanowiącego nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości.

Z akt administracyjnych wynika, że wnioskiem z dnia [...] grudnia 2011 r. spółka H. "[...]" Sp. z o.o. wystąpiła do organu ewidencyjnego o przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie dokonanej zmiany w operacie ewidencyjnym dotyczącej działki nr [...] z obrębu [...], którą to zmianą Spółka została wykreślona jako użytkownik wieczysty.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta W. odmówił aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu [...] poprzez przywrócenie spółki H. "[...]" jako użytkownika wieczystego gruntu stanowiącego nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że kwestionowana zmiana dokonana została na wniosek J. L., na podstawie załączonej ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...], która spełnia cechy dokumentu wymienionego w § 12 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W niniejszej sprawie nie było konieczne przeprowadzenie postępowania administracyjnego w trybie § 47 ust. 3 rozporządzenia, ponieważ sprawa nie wymagała wyjaśnień lub uzyskania dodatkowych dowodów. Z tego względu organ uznał, że wprowadzenie zmiany polegającej na wykreśleniu użytkownika wieczystego działki czynnością materialno-techniczną było uzasadnione.

Po rozpatrzeniu złożonego przez Spółkę odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i o przywróceniu w rejestrze ewidencji gruntów danych podmiotowych dotyczących wpisu użytkownika wieczystego w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] figurujących przed zmianą nr [...] wprowadzoną w dniu [...] marca 2011 r.

Pismem z dnia [...] października 2012 r. organ ewidencyjny zawiadomił podmioty uznane za strony o wszczęciu z urzędu postępowania wyjaśniającego w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie wykreślenia spółki H. "[...]" jako użytkownika wieczystego gruntu stanowiącego nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] na podstawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. [...]. Decyzją tą bowiem stwierdzono nieważność decyzji Z. z dnia [...] czerwca 1993 r. nr [...] o nabyciu prawa użytkowania wieczystego przez W. "[...]", poprzednika prawnego spółki H. "[...]".

Decyzją z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] organ ewidencyjny orzekł o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie spółki H. "[...]" jako użytkownika wieczystego gruntu stanowiącego nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że decyzja Z. z dnia [...] czerwca 1993 r. nr [...] o nabyciu prawa użytkowania wieczystego ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że powstanie prawa użytkowania wieczystego na rzecz W. "[...]", poprzednika prawnego spółki H. "[...]", następuje w dniu [...] grudnia 1990 r. z mocy prawa i nie zależy od istnienia wpisu w księdze wieczystej. W związku z powyższym wpis w księdze wieczystej prawa użytkowania wieczystego nabytego na mocy przepisów tej ustawy ma również charakter deklaratoryjny. Wykreślenie zatem z operatu ewidencyjnego z urzędu prawa użytkowania wieczystego Spółki H. "[...]" na podstawie dostarczonej decyzji SKO z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. [...] jest w pełni uzasadnione w świetle § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

Od decyzji tej spółka H. "[...]" Sp. z o.o. reprezentowana przez radcę prawnego A. M. złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez wyjście poza zakres kompetencji organu administracji publicznej i rozstrzyganie w przedmiocie istnienia prawa użytkowania wieczystego wpisanego do księgi wieczystej, a także poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, mimo, iż ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynikało, aby wykreślenie Spółki miało charakter bezsporny

Po rozpatrzeniu ww. odwołania organ wydał powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na zasady aktualizacji ewidencji gruntów i budynków oraz treść § 45 ust. 1 i § 46 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Organ podkreślił, że w ewidencji gruntów i budynków można dokonywać zmian w zakresie praw do nieruchomości na podstawie dokumentów, które obrazują aktualny stan prawny danej nieruchomości i tylko w sytuacjach bezspornych, jednakże tego rodzaju sytuacja nie występuje w przedmiotowej sprawie. Organ zauważył, że Miasto W. - właściciel nieruchomości oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] uregulowanej w księdze wieczystej [...] od 2003 r. posiada ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. sygn. [...], uznaną obecnie przez Prezydenta W. za stanowiącą podstawę do wykreślenia z ewidencji spółki H. "[...]" Sp. z o.o. jako użytkownika wieczystego. Jednak Spółka ta nadal figuruje w księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty gruntu i Prezydent W. z niewiadomych powodów nie podjął skutecznych działań w sprawie jej wykreślenia. W ocenie organu niezrozumiałe jest stanowisko Prezydent W., który najpierw występuje do Sądu o udzielenie informacji czy toczy się postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej, argumentując, że informacja ta jest niezbędna do prowadzonego postępowania w przedmiocie wpisu osób posiadających prawo do nieruchomości ujawnionej w ww. księdze wieczystej, a po potwierdzeniu przez Sąd o toczącym się postępowaniu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnosi, że wykreślenie H. "[...]" Spółka z o.o. na podstawie ostatecznej decyzji S.K.O. Nr [...] nie zależy od istnienia wpisu w księdze wieczystej.

Organ podniósł, że wniosek J. L. o wykreślenie z księgi wieczystej [...] prawa użytkowania wieczystego wpisanego na rzecz "[...]" oraz hipotek został przez Sąd Rejonowy dla W. - [...] Wydział [...] oddalony postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., a apelacja od tego postanowienia oddalona została postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2013 r. oddalona została skarga kasacyjna J. L. od ww. postanowienia. Z uzasadnienia tych postanowień wynika, że zdaniem Sądu występuje tu sytuacja sporna i że zgodnie ze stanowiskiem Sądu Najwyższego wyrażonym w uchwale z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. III CZP 123/10 domniemanie zgodności prawa użytkowania wieczystego z rzeczywistym stanem prawnym może być obalone wyłącznie w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Sąd Okręgowy podniósł, a Sąd Najwyższy potwierdził, że decyzja SKO z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] nie przesądza o tym, czy W. "[...]" (poprzednik prawny H. [...] Sp. z o.o.) nabyło prawo użytkowania wieczystego gruntu, dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], z mocy prawa na podstawie art. 2a ustawy z dnia 29 września 1990 r. (Dz. U. Nr 79 poz. 464 ze zm.) i że decyzja ta nie może stanowić podstawy do dokonania wpisów zgodnie z żądaniem J. L..

Organ zwrócił także uwagę na wyrok Sądu Rejonowego dla W. z dnia [...] czerwca 2013 r. oddalający powództwo J. L. o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym oraz wstrzymanie orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2013 r. wykonania decyzji Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2012 r. o ustaleniu prawa użytkowania wieczystego na rzecz J. L.. W dniu [...] kwietnia 2014 r. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na ww. postanowienie.

Zdaniem organu powyższe okoliczności oraz aktualny stan prawny nieruchomości dają podstawę aby uznać, że wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie wykreślenia spółki H. "[...]" jako użytkownika wieczystego gruntu stanowiącego nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] na podstawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2013 r. sygn. [...] było przedwczesne, w związku z czym należało je uznać za bezprzedmiotowe i jako takie umorzyć.

Powyższa decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. L., która zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu § 46 ust. 1 w zw. z § 46 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne przyjęcie, że z uwagi na toczące się postępowanie o uzgodnienie stanu prawnego treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym, przedwczesna jest aktualizacja z urzędu danych zawartych w ewidencji gruntów na podstawie ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r., sygn. [...] w przedmiocie nieważności decyzji o nabyciu z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego przez W. "[...]". Zdaniem skarżącej wadliwe było w konsekwencji umorzenie postępowania aktualizacyjnego prowadzonego w pierwszej instancji, podczas gdy postępowanie o uzgodnienie stanu prawnego treści księgi wieczystej [...] z rzeczywistym stanem prawnym w żaden sposób nie wpływa na zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. [...], na podstawie której wyeliminowana została z obrotu prawnego ze skutek wstecznym ex tunc ostateczna decyzja Z. z dnia [...] czerwca 1993 r. Nr [...] dotycząca deklaratoryjnego stwierdzenia nabycia z dniem [...] grudnia 1990 r. z mocy ustawy prawa wieczystego użytkowania gruntu, będąca podstawą ujawnienia prawa wieczystego użytkowania w ewidencji gruntów. Dlatego w ocenie skarżącej postępowanie o uzgodnienie stanu prawnego treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie jest postępowaniem spornym w stosunku do postępowania aktualizacyjnego, które czyniłoby przedwczesnym prowadzenie z urzędu postępowania o aktualizacje operatu ewidencyjnego, co powoduje zaskarżona decyzja powinna zostać utrzymana w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, iż Prezydent W. rozpoznając sprawę w pierwszej instancji, trafnie stwierdził, iż wpis prawa użytkowania wieczystego na rzecz H. [...] sp. z o.o. w ewidencji gruntów, został dokonany na podstawie decyzji Z. z dnia [...] czerwca 1993 r. Nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r., użytkowania wieczystego na podstawie przepisów ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U z 1992 r., Nr 91 poz. 455). Wskazała, że powstanie prawa wieczystego użytkowania wieczystego na podstawie art. 2 ust. 1 oraz art. 2 a) ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz. U z 1992 r., Nr 91 poz. 455) nie zależy od wpisu w księdze wieczystej, zaś sama decyzja stwierdzająca powstanie z dniem [...] grudnia 1990 r., prawa wieczystego użytkowania jest deklaratoryjna. Skarżąca powołała w tym zakresie orzecznictwo sądowoadministracyjne.

W ocenie skarżącej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc decyzji Z. z dnia [...] czerwca 1993 r. Nr [...] o nabyciu przez W. "[...]" prawa wieczystego użytkowania wydanej na podstawie art: 2 ust. 1 oraz 2a) ustawy uwłaszczeniowej powoduje, iż ustają skutki prawne możliwości powoływania się przez H. [...] sp. z o.o., iż przysługuje im prawo wieczystego użytkowania, a zatem powstaje okoliczność konieczności aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca wskazała jednocześnie na konstytutywny element decyzji uwłaszczeniowej umożliwiający powoływanie się przez komunalną osobę prawną w obrocie na powstanie prawa wieczystego użytkowania gruntu z dniem [...] grudnia 1990 r. oraz dokonania wpisu. Zawarła obszerne wywody dotyczące charakteru zbliżonej – w jej ocenie –decyzji "komunalizacyjnej" i skutków wydania takiej decyzji podnosząc brak możliwości legitymowania się powstałym z mocy prawa uprawnieniem do gruntu w sytuacji, gdy wyeliminowana została z obrotu prawnego decyzja "komunalizacyjna".

Skarżąca podniosła, że prowadzenie na podstawie art. 10 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r., o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124 poz. 1361) postępowania sądowego o uzgodnienie stanu prawnego treści księgi wieczystej KW Nr [...] polega na badaniu czy H. [...] mogły nabyć prawo wieczystego użytkowania na innej podstawie prawnej i nie dotyczy decyzji Z. z dnia [...] czerwca 1993 r., Nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r.

W konsekwencji nie ma jakiegokolwiek wpływu na pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r., sygn.. akt [...]), jak również braku pozostawania w obrocie prawnym decyzji Z. z dnia [...] czerwca 1993 r. Nr [...] dotyczącej deklaratoryjnego sierdzenia nabycia z dniem [...] grudnia 1990 r. prawa wieczystego użytkowania nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...] z obrębu [...], która stała się podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków. Zdaniem skarżącej nie jest zatem uzasadnione stwierdzenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, iż toczy się jakikolwiek spór dotyczący podstawy dokonanego wpisu w ewidencji gruntów i budynków i jakakolwiek przedwczesność w aktualizacji z urzędu operatu geodezyjnego z uwagi na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji uwłaszczeniowej stanowiącej podstawę ujawnienia prawa wieczystego użytkowania grunt nieruchomości stanowiącej działkę Nr [...] z obrębu [...].

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania H. "[...]" Sp. z o.o. w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu tego pisma uczestnik - powołując się obszernie na orzecznictwo sądowoadministracyjne - wskazał, że zgodnie z interpretacją przepisu art. 2 pkt 8 ustawy o ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 36 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a ewidencja gruntów nie służy wyjaśnianiu stanu prawnego nieruchomości. Dlatego organ słusznie ustalił, że Prezydent W. dokonał wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym przekraczając zakres kompetencji organu administracji publicznej i rozstrzygnął w przedmiocie istnienia prawa użytkowania wieczystego wpisanego do księgi wieczystej, podczas gdy ustalenia takie mogą być czynione jedynie przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów w sposób oczywisty wynika, że pomiędzy skarżącą i uczestnikiem toczy się spór cywilnoprawny dotyczący prawa do działki i w zaskarżonej decyzji organ prawidłowo ustalił, że obalenie prawdziwości wpisu w księdze wieczystej może nastąpić jedynie w postępowaniu cywilnym. Tymczasem postępowanie ewidencyjne nie może prowadzić do rozstrzygania sporów o prawo, gdyż postępowanie to ma wyłącznie techniczny charakter i służy jedynie rejestrowaniu faktów bezspornych. Właściwym postępowaniem jest postępowanie cywilnoprawne. Wobec powyższego decyzja SKO w żadnym przypadku nie może być podstawą do zmiany wpisu Spółki jako użytkownika wieczystego działki w Księdze Wieczystej, ani tym bardziej nie może stanowić podstawy do wprowadzenia jakiejkolwiek zmiany w tym zakresie w ewidencji gruntów.

W ocenie uczestnika postępowania zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów polskich ewentualne rozbieżności pomiędzy stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym mogą być usunięte wyłącznie na podstawie prawomocnego wyroku sądu wydanego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd dokonuje kontroli rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] orzekającą o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie spółki H. "[...]" jako użytkownika wieczystego gruntu stanowiącego nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości. Stwierdził bowiem, że istnieje spór co do stanu prawnego działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] uregulowanej w księdze wieczystej [...], który wyraża się m. in. w toczącym się postępowaniu przed sądem powszechnym. Z tego powodu organ uznał, że wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiocie aktualizacji operatu ewidencyjnego w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] jest przedwczesne i jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu. Sąd rozpoznający niniejszą skargę całkowicie podzielił to stanowisko.

Zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1) ustawy-Prawo geodezyjne i kartograficzne informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z przepisów prawa, dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, materiałów zasobu oraz wykrycia błędnych informacji oraz na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Stosownie zaś do treści art. 24 ust. 2b ww. ustawy aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej m. in. na podstawie: przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych oraz aktów notarialnych. Sposób zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, szczegółowy zakres informacji objętych tą ewidencją, a także szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Zgodnie z § 45 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi. Stosownie do §46 ust. 2 pkt 1) rozporządzenia z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych.

Z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że ewidencja gruntów, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać jedynie w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2011 r., sygn.. akt I OSK 1596/10, Lex nr 1068442). Nie ulega przy tym najmniejszej wątpliwości, że organy administracji publicznej dokonując aktualizacji zapisów ewidencyjnych nie posiadają kompetencji do rozstrzygania sporów prawnych. W konsekwencji nie można poprzez zmiany w ewidencji modyfikować lub ustalać sporny stan prawny nieruchomości. Dopiero zmiana lub ustalenie tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie np. w postępowaniu cywilnym przed sądem powszechnym powinna zostać uwzględniona w ewidencji gruntów i budynków. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 14 maja 2013 r. sygn.. akt III SA/Gd 732/12, Lex nr 1368931). Dlatego przyjmuje się, że wszelkie zmiany danych ewidencyjnych powinny mieć charakter bezsporny, gdyż rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest rozstrzyganie sporów własnościowych, a ewidencja gruntów nie służy wyjaśnianiu stanu prawnego nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że prawo użytkowania wieczystego działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] Spółki H. "[...]" Sp. z o.o. jest kwestionowane przez J. L. i pozostaje przedmiotem sporu sądowego, który wynika zarówno ze stanowisk stron, jak również, a właściwe przede wszystkim sprzeczności wynikających z dokumentów, które stanowią podstawę do ujawniania zmian w operacie ewidencyjnym zgodnie z § 12 ust. 1 ww. rozporządzenia. W ocenie skarżącej wystarczającą podstawą do aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów jest ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. [...] stwierdzająca nieważność decyzji Z. z dnia [...] czerwca 1993 r. Nr [...] stwierdzającej nabycie z dniem [...] grudnia 1990 r. z mocy ustawy prawa wieczystego użytkowania gruntu, będąca podstawą ujawnienia prawa wieczystego użytkowania w ewidencji gruntów. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że ww. Spółka nadal figuruje w księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty gruntu. W tej sytuacji J. L. wystąpiła o wykreślenie z księgi wieczystej [...] prawa użytkowania wieczystego wpisanego na rzecz ww. Spółki, który jednak został postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. Sądu Rejonowego dla W. - [...] Wydział [...] oddalony a apelacja od tego postanowienia oddalona została postanowieniem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] czerwca 2012 r. Skarga kasacyjna J. L. od ww. postanowienia została z kolei oddalona postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2013 r. W orzeczeniach tych sądy jednoznacznie przyjęły, iż brak jest możliwości wykreślenia z księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego skoro występuje tu sytuacja sporna. W takim przypadku, stosownie do uchwały Sądu Najwyższego z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. III CZP 123/10 domniemanie zgodności prawa użytkowania wieczystego z rzeczywistym stanem prawnym może być obalone wyłącznie w procesie o uzgodnienie treści księgi wieczystej. Co istotne, zarówno Sąd Okręgowy w postanowieniu z dnia [...] czerwca 2012 r., jak i Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 17 maja 2013 r. jednoznacznie stwierdziły, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] nie przesądza o tym, czy W. "[...]", które było poprzednikiem prawnym H. [...] Sp. z o.o. nabyło prawo użytkowania wieczystego gruntu, dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], Jak wskazał bowiem Sąd Najwyższy "nawet przy założeniu wystąpienia skutków prawnych ex tunc nadzorczej decyzji administracyjnej nie można przekonywająco twierdzić, że decyzja nadzorcza z dnia [...] grudnia 2003 r. spowodowała taki stan rzeczy, że H. "[...]" Sp. z o.o. nigdy nie przysługiwało prawo użytkowania wieczystego nieruchomości ze wszystkimi wynikającymi stąd konsekwencjami. Decyzja ta bowiem stwierdzała jedynie nabycie prawa użytkowania wieczystego na podstawie innego źródła tj. na podstawie przepisów art. 2a ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.)."

W rezultacie powyższego J. L. wszczęła postępowanie w trybie art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.) żądając wykreślenia z księgi wieczystej nr [...] Spółka H. "[...]" Sp. z o.o. jako użytkownika wieczystego działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2013 r., sygn. [...] Sąd Rejonowy oddalił powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Obecnie zaś, po wniesieniu przez J. L. apelacji od ww. wyroku postępowanie toczy się przed Sądem Okręgowym w W. w sprawie o sygn. [...].

W świetle powyższego należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że Prezydent W dokonał wprowadzenia zmian w operacie ewidencyjnym co najmniej przedwcześnie, bez ostatecznego rozstrzygnięcia sporu przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym. Jednocześnie nie można podzielić stanowiska skarżącej, w ocenie której dostateczną podstawą do dokonania aktualizacji w ewidencji gruntów jest sam fakt pozostawania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...]. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Dopóki zatem w księdze wieczystej nr [...] jako użytkownik wieczysty działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] wpisana jest Spółka H. "[...]" Sp. z o.o. należy domniemywać, że jest ona użytkownikiem wieczystym tej działki, natomiast brak jest jakichkolwiek podstaw aby uznać, że domniemanie to można obalić w postępowaniu administracyjnym dotyczącym aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów. Nie ulega natomiast wątpliwości, że ewentualna niezgodność, istniejąca między stanem prawnym nieruchomości, a jej rzeczywistym stanem prawnym, może być usunięta tylko w drodze orzeczenia sądu powszechnego zgodnie z dyspozycją art. 10 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Dopiero, po ostatecznym rozstrzygnięciu spornej kwestii prawa użytkowania wieczystego i zgodności stanu ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym możliwe będzie przeprowadzenie postępowania w sprawie ewentualnej aktualizacji operatu ewidencyjnego gruntów.

W świetle powyższego jako właściwe należało uznać działanie organu, który uchylił decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] orzekającej o aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków poprzez wykreślenie spółki H. "[...]" jako użytkownika wieczystego gruntu stanowiącego nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji w całości, w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Tym samym Sąd nie podzielił zarzutów skarżącej naruszenia przepisu § 46 ust. 1 w zw. z § 46 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454) w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w skardze, a dotyczącej w szczególności skutków jakie wywołała decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. [...], na podstawie której wyeliminowana została z obrotu prawnego ze skutkiem wstecznym ex tunc ostateczna decyzja Z. z dnia [...] czerwca 1993 r. Nr [...] należy wskazać, że pozostaje ona bez wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie – wbrew twierdzeniom skarżącej – nie jest bowiem istotny charakter ww. decyzji Z. z dnia [...] czerwca 1993 r. Nr [...] stwierdzającej nabycie prawa użytkowania wieczystego i jej ewentualnych elementów konstytutywnych. Nie ma również znaczenia argumentacja dotycząca braku wpływu postępowania o uzgodnienie stanu prawnego treści księgi wieczystej KW [...] z rzeczywistym stanem prawnym na zmianę decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2003 r. [...]. Istotne bowiem w niniejszej sprawie jest jednoznaczne ustalenie, że obecnie Spółka H. "[...]" Sp. z o.o. figuruje w księdze wieczystej jako użytkownik wieczysty działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], a prawo to, jako kwestionowane przez J. L., pozostaje przedmiotem sporu sądowego, który obecnie trwa. Powoduje to brak możliwości dokonania na obecnym etapie aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów, gdyż działanie takie byłoby przedwczesne.

Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.