Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 888/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skarg E. K., A. K., Spółki [...] A. K., K. K., M. P. i Wspólnicy sp. J. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na rzecz skarżących E. K. i A. K. kwotę 200 zł (dwieście złotych i na rzecz Spółki E. K., A. K., Spółki [...] A. K., K. K., M. P. i Wspólnicy sp. J. z siedzibą w [...] A. K., K. K., M. P. i Wspólnicy sp. J. z siedzibą w E. K., A. K., Spółki [...] A. K., K. K., M. P. i Wspólnicy sp. J. z siedzibą w [...] kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 888/14

UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] wpłynął wniosek [...] spółki jawnej w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. o wydanie pozwolenia na umieszczenie na zabytku wpisanym do rejestru zabytków reklam - banneru reklamowego wydrukowanego na materiale o wymiarach 14 x 7 m na północnej, ślepej ścianie szczytowej budynku przy Al. [...] w [...] od strony ul. [...], nr działki [...], nr rejestru zabytków [...].

Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia konserwatorskiego na umieszczenie ww. reklamy.

Od ww. decyzji odwołanie, złożyli E. i A. K. podnosząc, iż w związku z pismami [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2012 r. i [...] lipca 2012 r., wzywającymi do usunięcia reklamy, przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie pozwolenia na umieszczenie reklamy jest jak najbardziej przedmiotowe.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., znak: [...], umorzył postępowanie odwoławcze od ww. decyzji Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. uznając, iż odwołujący się nie mają przymiotu strony.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję z dnia [...] listopada 2012 r. wnieśli E. i A. K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 36/13, uchylił ww. decyzję Miniasta Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2013 r., znak [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w odniesieniu do odwołania E. i A. K., organ nie dokonał istotnych ustaleń, nie uzasadnił w zindywidualizowany sposób podjętego rozstrzygnięcia. Ograniczył się tylko do stwierdzenia, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony. Nie wskazał okoliczności uzasadniających tę tezę w niniejszej sprawie.

Sąd jednocześnie wskazał, że rozpoznając sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze powyższą argumentację ale i to, że objęta odwołaniem skarżących decyzja organu pierwszej instancji była przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym w wyniku rozpoznania odwołania innego podmiotu, gdyż decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] po rozpoznaniu odwołania spółki [...] spółka jawna w [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162 z 2003 r. poz. 1568, ze zm.) oraz art. 17 § 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W związku z powyższym po ponownym rozpatrzeniu odwołania E. i A. K. od decyzji Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] nr [...], z dnia [...] lipca 2012 r., Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 17 § 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ wskazał, że konsekwencją wpisania zabytku do rejestru jest m.in. konieczność uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na podejmowanie działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku, o czym stanowi art. 36 ust. 1 pkt 11 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Działaniami takimi będzie niewątpliwie umieszczenie na elewacji budynku wielkopowierzchniowej reklamy. Ustęp 5 cyt. artykułu stanowi, iż pozwolenia te wydaje się na wniosek osoby fizycznej lub jednostki organizacyjnej posiadającej tytuł prawny do korzystania z zabytku wpisanego do rejestru, wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, trwałego zarządu albo ograniczonego prawa rzeczowego lub stosunku zobowiązaniowego.

Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, opieka nad zabytkiem sprawowana przez jego właściciela lub posiadacza polega, w szczególności na zapewnieniu warunków naukowego badania i dokumentowania zabytku, prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych przy zabytku, zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości oraz popularyzowania i upowszechniania wiedzy o zabytku oraz jego znaczeniu dla historii i kultury.

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalił, iż E. i A. K. są współwłaścicielami budynku znajdującego się przy al. [...] w [...]. Wskazując art. 28 K.p.a. organ stwierdził, iż E. i A. K. są stronami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] decyzji nr [...], z dnia [...] lipca 2012 r. Ciążą na nich bowiem obowiązki określone w art. 5 ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Jednocześnie organ wskazał, że należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania, w sytuacji, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się ono bezprzedmiotowe. W przypadku postępowania dotyczącego wydania pozwolenia konserwatorskiego sytuacja taka będzie miała miejsce, jeżeli postępowanie organu dotyczyć będzie wydania pozwolenia na przeprowadzenie prac, które zostały już wykonane.

Skoro prace polegające na umieszczeniu reklamy na ścianie szczytowej kamienicy przy Al. [...] w [...], zostały już zrealizowane, to wystąpił brak przedmiotu postępowaniu, co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania. W tym stanie sprawy organ odwoławczy, nie stwierdzając wadliwości zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...], uznał za konieczne utrzymanie jej w mocy.

Skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję wnieśli E. K. i A. K. oraz Spółka [...] A. K., K. K., M. P. i Wspólnicy sp. j. w [...].

W obu skargach wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a.

W uzasadnieniach skarg wskazano, że decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] marca 2014 r. odpowiada treści decyzji Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2012 r. [...], która to decyzja mocą wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013 r. została uchylona. W przedmiotowej sprawie kwestia posiadania przez E. K. i A. K. statusu strony postępowania nie budziła nigdy wątpliwości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Skargi należało uwzględnić jednak z innych przyczyn niż w nich wskazano.

Faktem jest, że organ dokonując ponownej oceny odwołania wniesionego przez E. K. i A. K. związany był wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 36/13, uchylającym wcześniejszą decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] listopada 2013 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że organ nie wykazał w zindywidualizowany sposób podjętego rozstrzygnięcia. Ograniczył się tylko do stwierdzenia, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony. Nie wskazał okoliczności uzasadniających te tezę w niniejszej sprawie.

Sąd zobligował organ do tego aby rozpoznając sprawę ponownie, miał na uwadze, że objęta odwołaniem skarżących decyzja organu pierwszej instancji była przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym w wyniku rozpoznania odwołania innego podmiotu, gdyż decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] po rozpoznaniu odwołania spółki [...] spółka jawna w [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

Po ww. wyroku Sądu, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jako organ II instancji, w wyniku ponownym rozpatrzeniu odwołania E. i A. K. od decyzji Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] z dnia [...] lipca 2012 r., decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że E. i A. K. są współwłaścicielami budynku znajdującego się przy al. [...] w [...]. Organ stwierdził tym razem, że E. i A. K. są stronami postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem przez Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w [...] decyzji nr [...], z dnia [...] lipca 2012 r. Ciążą bowiem na nich bowiem obowiązki określone w art. 5 ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Uznając jednak za prawidłową merytorycznie, decyzję wydaną w pierwszej instancji orzekł o utrzymaniu jej w mocy.

Tym samym powstała niedopuszczalna prawnie sytuacja, że decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy dwoma decyzjami Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako organu II instancji, to jest decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...] po rozpoznaniu odwołania spółki [...] spółka jawna w [...] oraz decyzją z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania E. i A. K.

Zdaniem Sądu, organ II instancji wykonując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SA/Wa 36/13, po ustaleniu, iż odwołujący się E. i A. K. mają przymiot strony, mógł jedynie umorzyć postępowanie odwoławcze, wobec stwierdzenia iż doszło do zakończenia sprawy w sposób ostateczny, decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia z dnia [...] listopada 2012 r. znak: [...].

W tych okolicznościach Sąd musiał decyzję wydaną w dniu [...] marca 2014 r. uchylić, jako naruszającą zasadę wynikającą z art. 15 k.p.a., a organ zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenia odwołania i umorzenia postępowania odwoławczego. Natomiast stronie, która bez własnej winy została pominięta w postępowaniu odwoławczym przysługują odpowiednie środki prawne przewidziane w k.p.a.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270.), orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.