Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1000/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Marek Stojanowski (spr.) Jan Paweł Tarno Protokolant Justyna Nawrocka po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2197/05 w sprawie ze skargi H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. przyznaje r.pr. P. D. od Skarbu Państwa kwotę 180 zł (sto osiemdziesiąt złotych) plus należny podatek od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 2197/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Pomocy Społecznej [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania H. L. zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania córki K. L.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w uzasadnieniu decyzji

z dnia [...] wskazało, że decyzja organu I instancji zgodna jest

z przepisami ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), w szczególności z art. 5 ust. 1, art. 3 pkt 1, 2, 16 cytowanej ustawy.

Uznano, że łączny dochód dwuosobowej rodziny (H. L.

i K. L., z wyłączeniem A. L., która w niniejszym postępowaniu nie została uznana za członka rodziny w myśl art. 3 pkt 16) w 2002 r. wyniósł 16.269,97 zł, co daje 677,91 zł miesięcznie na osobę. Kwota ta okazała się wyższa od kryterium dochodowego ustalonego na podstawie art. 5 ust. 1 wspomnianej ustawy (504 zł), powiększonej o kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony (43 zł) tj. 547 zł. Z tych też względów brak było podstaw do przyznania zasiłku rodzinnego na rzecz K. L.

Oddalając skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...], wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 23 lutego 2006 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W ocenie sądu bezspornym jest, że przy ustalaniu prawa do zasiłku rodzinnego należy kierować się definicją rodziny w brzemieniu ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) obowiązującym na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie więc z art. 3 pkt 16 tej ustawy jeżeli w ustawie mowa o "rodzinie – oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niesprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne". Sąd I instancji dokonał wykładni art. 3 pkt 16 ustawy i stwierdził, że A. L. mogłaby zostać uznana za członka rodziny dla potrzeb ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego, gdyby rodzinie przysługiwało w związku z jej niepełnosprawnością – świadczenie pielęgnacyjne o jakim mowa w art. 17 ustawy. Z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia 14 października 2006 r. wynika, że na córkę Al. L. wypłacany był zasiłek pielęgnacyjny.

Sąd I instancji uznając za prawidłowe decyzję I i II instancji zwrócił uwagę, że uzasadnione było uznanie za członków rodziny dla potrzeb ustalenia zasiłku rodzinnego tylko dwóch osób tj. H. L. i K. L., bowiem skarżący nie udokumentował, że jest uprawnionym do otrzymywania świadczenia pielęgnacyjnego uregulowanego szczegółowo w art. 17 cytowanej ustawy.

Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2006 r. wniósł H. L., domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 3 ust. 1, 2 oraz art. 5 ust. 1 i 3 ustawy

o świadczeniach rodzinnych, poprzez uznanie że rodzina H. i K. L. nie spełnia warunków dla otrzymania zasiłku rodzinnego, ponieważ dochód tej rodziny przekracza ustawowy próg czyli 547 zł w przeliczeniu na osobę miesięcznie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podniósł, że kwota dochodu rocznego na podstawie której odmówiono jego rodzinie zasiłku rodzinnego powinna zostać podzielona na trzy, a nie na dwie osoby, ponieważ na jego wyłącznym utrzymaniu pozostaje także niepełnosprawna, niesamodzielna życiowo córka A. L. - pobierająca jedynie bardzo niski zasiłek pielęgnacyjny.

Ponadto skarżący wskazał, że zaskarżony wyrok obarczony jest błędem

w ustaleniach faktycznych. Dochód na podstawie którego SKO jak i WSA obliczyły przeciętny dochód na członka rodziny stanowił w roku 2002 faktycznie dochód trzech a nie dwóch osób tzn. dochód rodziny obliczony na kwotę 16.269,97 zł uwzględniał również dochód otrzymany przez córkę A. Zatem, aby obliczyć przeciętny dochód w dwuosobowej rodzinie skarżącego, należało ustalić przeciętny dochód miesięczny jego oraz jego córki K. z pominięciem dochodu córki A.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez H. L. skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lutego 2006 r., o którym wyżej mowa Naczelny Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

W szczególności należy podkreślić, że zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej jako p.p.s.a.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpoznawanej sprawie w skardze kasacyjnej wskazano na naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 5 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) nie powołując jednak wyjściowej regulacji, a mianowicie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.

Jednakże oczywiste uchybienia formalne skargi kasacyjnej w ocenie sądu nie stanowiły przeszkody do jej rozpoznania.

Skarżący zarzucił, iż niewłaściwe zastosowanie wyżej powołanych przepisów

o świadczeniach rodzinnych było konsekwencją niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy. Twierdził, że dochód rodziny obliczony na kwotę 16.269,97 zł uwzględniał dochód trzech osób: H. L., K. L. i A. L. zamiast dwóch osób (tzn. z pominięciem A. L.).

Zarzut ten jest całkowicie niezasadny. Jednym z podstawowych dokumentów

w niniejszej sprawie jest zaświadczenie wystawione przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia 4 maja 2004 r. nr [...]

o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych w 2002 r. - podatnika H. L.. Niniejszy dokument jednoznacznie wskazuje, że dochód podatnika wyniósł 18.340,50 zł, podatek należny wyniósł 1.178,50 zł oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne odliczone od podatku wyniosły 892,03 zł.

Całkowicie bezpodstawne jest więc twierdzenie stawiane przez skarżącego, że dochód będący podstawą do wydania decyzji odmawiającej przyznania zasiłku rodzinnego i dodatku do zasiłku rodzinnego stanowił sumę dochodów H., K. i A. L. Przedstawiona teza nie może się ostać, bowiem stoi w oczywistej sprzeczności z dokumentami zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie z których wynika, że H. i K. L. rozliczali się z Urzędem Skarbowym oddzielnie (PIT 40a) od A. L. Wyżej opisane zaświadczenie z Urzędu Skarbowego jest dowodem podstawowym wskazującym na wysokość dochodu uzyskanego w 2002 r. przez H. L., a który nie został przez skarżącego podważony ani zakwestionowany.

Punktem wyjścia w niniejszej sprawie jest zbadanie czy sąd I instancji prawidłowo ustalił zgodnie z definicją określoną w art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych - kto – w przypadku rodziny L. – może zostać uznany za członka rodziny i w konsekwencji czy właściwie obliczony został dochód na jedną osobę.

Bez wątpliwości sąd I instancji opierając się na materiale zgromadzonym

w niniejszej sprawie poprawnie wskazał, za organami I i II instancji, wysokość dochodu dwuosobowej rodziny H. L. na sumę 16.269,97 zł i ustalił kwotę dochodu na jedną osobę w wysokości 677,91 zł. miesięcznie. Równocześnie podkreślił, iż jest to kwota wyższa od kryterium dochodowego ustalonego na podstawie art. 5 ust. 1 cytowanej ustawy (504 zł), powiększonego o kwotę odpowiadającą najniższemu zasiłkowi rodzinnemu przysługującemu w okresie, na który jest ustalony (43 zł) – tj. 547 zł.

Przy czym do członków rodziny zaliczony został H. L. i K. L., natomiast wyłączono z tego kręgu 37- letnią A. L. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcie rodziny oznacza następujących członków rodziny: małżonków, rodziców, opiekuna prawnego dziecka, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25 roku życia, a także dziecko które ukończyło 25 rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością rodzinie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Dokonując wykładni wyżej cytowanego przepisu należy wskazać za sądem I instancji, że A. L. (dla potrzeb postępowania o przyznanie zasiłku rodzinnego) nie może zostać uznana za członka rodziny, gdyż rodzinie w związku z jej niepełnosprawnością nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Z zaświadczenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia 14 października 2004 r. znajdującego się w aktach sprawy wynika, że na A. L. wypłacany był zasiłek pielęgnacyjny uregulowany w art. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zasiłek pielęgnacyjny i świadczenie pielęgnacyjne, mimo iż należą do kategorii świadczeń opiekuńczych to są od siebie niezależne i odrębnie uregulowane.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem wbrew stanowisku skarżącego, sąd I instancji, przy rozpoznawaniu sprawy, nie naruszył przepisów prawa materialnego.

Mając na uwadze, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.