Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 200/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 81a i 81c
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 3 lipca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2013 roku sprawy ze skargi A. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki komina oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia A.D., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...]., nr [...], znak [...] o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu rozbiórki komina zlokalizowanego w ścianie południowej budynku położonego w Łodzi przy ul. A [...].

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak [...] odmówił A. D. wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu rozbiórki wskazanego wyżej komina.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. D. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], którym uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazując, iż PINB w Ł. winien w sposób nie budzący wątpliwości wyjaśnić jakie prawo do lokalu nr 9 położonego w Ł. przy ul. A [...] posiada A. D.

Rozpatrując sprawę ponownie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. postanowieniem z dnia [...]. nr [...], odmówił wnioskodawczyni wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu rozbiórki komina zlokalizowanego w ścianie południowej budynku położonego w Ł. przy ul. A [...].

W zażaleniu na powyższe postanowienie A. D. wniosła o jego uchylenie i uznanie za stronę niniejszego postępowania, podnosząc zarzuty rażącej obrazy przepisów prawa materialnego i procesowego. Jej zdaniem fakt, że nieruchomość położona przy ul. A [...] w Ł. pozostaje w zarządzie Spółdzielni Mieszkaniowej "B" nie oznacza, że nie może ona samodzielnie występować na zewnątrz i domagać się przeprowadzenia postępowania w przedmiocie prawidłowości wybudowania komina przy ul. A [...] w Ł.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] nr [...] WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 61 a § 1 K.p.a. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ II instancji wyjaśnił, że w dniu 16 listopada 2009 r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. wpłynęła skarga A. D. w sprawie robót budowlanych prowadzonych przez J. W. – A. na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...].

W dniu 3 grudnia 2009 r. przedstawiciel PINB w Ł. przeprowadził oględziny robót budowlanych prowadzonych na w/w nieruchomości, w wyniku których stwierdzono, że na nieruchomości przy ul. A [...] w Ł. prowadzona jest przebudowa istniejącego budynku mieszkalnego w obrębie istniejącej kubatury, przedmiotowe roboty budowlane wykonywane są na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Kierownik budowy prowadzi dziennik budowy zarejestrowany pod nr 226/2009 w dniu 28 lipca 2009 r., roboty budowlane prowadzone są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. O powyższych ustaleniach organ I instancji poinformował A. D. pismem z dnia 22 grudnia 2009 r.

Pismem z dnia 18 lutego 2010 r. skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za pośrednictwem Wojewody [...], A. D. wniosła o wydanie nakazu rozbiórki komina zlokalizowanego w ścianie południowej przedmiotowego budynku.

W dniu 29 marca 2010 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał A.D. do wyjaśnienia, czy pismo z dnia 18 lutego 2010 r. stanowi wyraz niezadowolenia ze sposobu rozstrzygnięcia podjętego przez Wojewodę [...] w postanowieniu z dnia [...], nr [...], czy też jest odrębnym wnioskiem o wydanie nakazu rozbiórki przedmiotowego komina.

W odpowiedzi, pismem z dnia 21 kwietnia 2010 r. A. D. sprecyzowała swój wniosek wskazując, że wnosi o wydanie nakazu rozbiórki komina.

Postanowieniem z dnia [...] znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przekazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Ł., zgodnie z właściwością pismo A. D. z dnia 18 lutego 2010 r., sprecyzowane pismem z dnia 21 kwietnia 2010 r. zawierające żądanie wydania nakazu rozbiórki komina.

Następnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniosku A. D. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej własnym postanowieniem z dnia [...] - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. ponownie rozpoznając sprawę nie znalazł podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie przewodu kominowego -spalinowego w przebudowywanym budynku mieszkalnym w Ł. przy ul. A [...].

Pismami z dnia 18 sierpnia 2010 r. i 2 grudnia 2010 r. A. D. wniosła o usunięcie wybudowanego komina przy ul. A [...] w Ł.

Organ I instancji w dniu 29 grudnia 2010 r. w odpowiedzi na powyższe pisma poinformował A. D., iż podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone we wcześniejszej korespondencji oraz, że nie posiada kompetencji do nakazania zmiany lokalizacji przewodu kominowego odprowadzającego spaliny z pieca gazowego zlokalizowanego w przebudowywanym budynku mieszkalnym na w/w nieruchomości.

W odpowiedzi na powyższe A. D. pismem z dnia 12 stycznia 2011 r. zwróciła się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Ł. o niezwłoczne wskazanie organu właściwego lub przekazanie sprawy właściwemu organowi.

Organ I instancji po ponownym rozpoznaniu sprawy ustalił, iż budynek mieszkalny wielorodzinny przy ul. A [...] w Ł., pomimo wyodrębnienia w nim własności lokali, pozostaje w zasobach zarządzanych przez Spółdzielnię na zasadach określonych w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych i wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], znak [...], którym odmówił wszczęcia postępowania z wniosku A. D. w sprawie wydania nakazu rozbiórki komina, argumentując iż to Spółdzielni Mieszkaniowej B w Ł. przysługuje uprawnienie do reprezentowania na zewnątrz właścicieli poszczególnych odrębnych lokali w sprawach dotyczących nieruchomości.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez A. D. uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., ponownie rozpatrując sprawę, mając na względzie poczynione przez organ wyższego stopnia uwagi uzupełnił zebrany w sprawie materiał dowodowy o uwierzytelnioną kopią aktu notarialnego z dnia 18 września 2009 r. [...], stanowiącego umowę ustanowienia odrębnej własności lokalu i przeniesienia własności na członka spółdzielni, z którego wynika, iż ustanowiono odrębną własność lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w Ł. przy ul. A [...] na rzecz A. D. oraz o uwierzytelnioną kopię odpisu zawiadomienia o wyodrębnieniu lokalu położonego w Ł. przy ul. A [...] m [...] i założeniu dla niego nowej księgi wieczystej [...], stanowiącego własność członka spółdzielni A.D.

Zdaniem WINB z powyższego wynika, że A. D. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do rzeczonego lokalu, niemniej jednak według § 5 aktu notarialnego zarząd nieruchomością wspólną sprawowany jest przez Spółdzielnię Mieszkaniową zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm.). Swoboda przyznana właścicielom lokali w powołanym przepisie sięga – w ocenie organu II instancji - jedynie materii unormowanej w Rozdziale IV ustawy o własności lokali, a więc ukształtowania zarządzania nieruchomością wspólną. Właściciele lokali nie mają mocy ,,wyboru" przepisów materialnoprawnych bezwzględnie obowiązujących, określających ich prawa i obowiązki, skoro ustawodawca tego nie przewidział. Reżim zarządzania z ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych został stworzony po to, aby umożliwić członkom spółdzielni - właścicielom lokali pozostanie po przewłaszczeniu w korporacji spółdzielczej, z wykorzystaniem materialnoprawnych i statutowych regulacji właściwych dla spółdzielczości mieszkaniowej, dla ich funkcjonowania po przewłaszczeniu. Ponadto przewłaszczenie spółdzielczych własnościowych praw do lokali (mieszkalnych, użytkowych i garaży) oraz spółdzielczych lokatorskich praw do lokali mieszkalnych, a także każde inne ustanowienie odrębnej własności lokali w myśl przepisów komentowanej ustawy z reguły będzie skutkować przejściem do reżimu zarządzania wynikającego z tej ustawy. Oznacza to, że uprawnienia właściciela lokalu są ograniczone do spółdzielczej formuły uczestnictwa w organach spółdzielni. Dalej WINB wskazał, że podstawę prawną badanego postanowienia organu I instancji stanowi przepis art. 61a § 1 K.p.a. W przekonaniu WINB postanowienie organu I instancji jest zgodne z prawem. A. D. nie przysługiwałby przymiot strony w ewentualnie prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego postępowaniu dotyczącym robót budowlanych wykonywanych na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...] pomimo, iż A. D. posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, ponieważ nie jest ona uprawniona do sprawowania zarządu wobec tego lokalu. Przywołując następnie orzecznictwo sądów administracyjnych [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że z zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego wynika, że organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego dotyczącego prowadzonych robót budowlanych na nieruchomości położonej w Ł. przy ul. A [...]. Co do zasady postępowania z zakresu nadzoru budowlanego wszczynane są z urzędu. Inicjatywa wykazana przez osobę zainteresowaną, zmierzająca do uzyskania rozstrzygnięcia organu w sprawie objętej jego nadzorczymi kompetencjami, nie musi być wnioskiem wszczynającym postępowanie w określonej sprawie. Reasumując organ II instancji uznał, że PINB prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu rozbiórki komina zlokalizowanego w ścianie południowej budynku położonego w Ł. przy ul. A [...], ponieważ na gruncie przedmiotowej sprawy występuje zarówno przesłanka dotycząca wniesienia żądania przez osobę nie będącą stroną jak i przesłanka wskazująca, że postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. W tej sytuacji zasadne było utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. D. wniosła o uchylenie postanowienia WINB i zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, art. 140, art. 209 K.c., art. 64 Konstytucji RP, art. 3 ust. 1, 2, 6, 7a, art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego oraz przepisów postępowania administracyjnego – art. 28, 35, 36, 61, 65, § 1, art. 7, art. 9 i art. 12 K.p.a.

Odpowiadając na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie w dniu 3 lipca 2013 r. A. D. poparła skargę i oświadczyła, że źródłem jej interesu prawnego są przepisy o ochronie życia i zdrowia. Opary wydobywające się z komina, powstające w wyniku działania pieca gazowego stanowią zagrożenie dla jej życia i zdrowia. Skarżąca wskazała nadto, że budowa na sąsiedniej nieruchomości została już zakończona. Oświadczyła także, że nie może otwierać okna od strony północnej mieszkania, posiada jednak okna również od strony południowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd badając w tak zakreślonych granicach legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. utrzymującego w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu rozbiórki komina zlokalizowanego w ścianie południowej budynku położonego w Ł. przy ul. A [...] stwierdził, iż odpowiada ono przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do usunięcia go z obrotu prawnego.

Istotą sporu pomiędzy stronami postępowania jest odpowiedź na pytanie, czy organy obu instancji zasadnie odmówiły skarżącej wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie wydania nakazu rozbiórki spornego komina.

Okolicznością niesporną w sprawie jest fakt, że A. D. pismem z dnia 12 listopada 2009 r. (wniesionym do organu w dniu 16 listopada 2009 r) zwróciła się do organu nadzoru budowlanego I instancji o zmianę lokalizacji otworu kominowego w ścianie południowej obiektu budowalnego na działce nr 204/5 w Ł. przy ul. A [...] oraz zakaz podwyższania ściany południowej od strony bloku nr [...] położonego w Ł. przy ul. A [...].

W rezultacie PINB w dniu 3 grudnia 2009 r. w trybie art. 81a i 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) przeprowadził oględziny robót budowlanych prowadzonych na nieruchomości przy ul. A [...] w Ł. (zawiadamiając o tym fakcie także stronę skarżącą), które co istotne, potwierdziły prowadzenie robót budowlanych przy przebudowie istniejącego budynku mieszkalnego na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] nr [...]. Według ustaleń organu I instancji roboty budowlane realizowane są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, inwestor w dniu 29 lipca 2009 r. zawiadomił organ o rozpoczęciu robót budowlanych, nadto kierownik budowy prowadzi dziennik budowy zarejestrowany w dniu 28 lipca 2009 r.

Pismem z dnia 22 grudnia 2009 r. PINB poinformował skarżącą o wynikach kontroli, wskazując iż w tym stanie rzeczy nie posiada podstaw prawnych do wstrzymania realizowanej budowy, ani tym bardziej do interwencji w sprawie lokalizacji przewodów kominowych.

Ostatecznie strona sprecyzowała swoje żądanie w pismach z dnia 18 lutego 2010 r. i 21 kwietnia 2010 r. i ponowiła w kolejnych pismach z dnia 18 sierpnia 2010 r., 2 grudnia 2010 r., 12 stycznia 2011 r. wskazując, iż domaga się wydania nakazu rozbiórki komina zlokalizowanego w ścianie południowej budynku położonego w Ł. przy ul. A [...].

Udzielenie odpowiedzi na sformułowane na wstępie rozważań pytanie wymaga w pierwszej kolejności przeanalizowania charakteru pism A. D. skierowanych do organu nadzoru budowlanego oraz charakteru działań podejmowanych przez te organy w kontekście regulacji art. 81a i 81c Prawa budowlanego, które to przepisy precyzują obowiązki organów nadzoru budowlanego wskazując w pierwszej kolejności na konieczność sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego oraz normują uprawniania tychże organów w ramach podejmowanych czynności kontrolnych.

Zdaniem Sądu o podjęcie czynności kontrolnych przez organ nadzoru budowlanego może wystąpić każdy, kto dostrzega potrzebę zbadania stanu faktycznego pod kątem obowiązujących norm budowlanych. W zakresie działań kontrolnych organu nadzoru budowlanego leży co do zasady ocena legalności wykonywanych robót budowlanych, czy też użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Jednak z faktu tego, że organ nadzoru budowlanego podejmuje czynności kontrolne, nie można wywodzić, że ich podjęcie winno być oceniane jako prowadzenie jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego, które każdorazowo zmierza do wydania kwalifikowanego aktu administracyjnego. Gdyby tak miało być, to w istocie jakakolwiek interwencja osoby, bądź osób upatrujących niezgodności z prawem prowadzonych lub wykonanych już robót budowlanych, po podjęciu przez organ nadzoru budowlanego odpowiednich czynności kontrolnych, musiałaby się kończyć podjęciem stosownej decyzji administracyjnej. Natomiast decyzja administracyjna wydawana jest w przypadku, gdy przepis prawa materialnego przewiduje taką formę rozstrzygnięcia, a więc dla wywołania skutku w sferze praw i obowiązków adresata decyzji musi istnieć norma prawna, która pozwala uczynić tegoż adresata podmiotem tychże praw i obowiązków.

Jak wynika z poglądów doktryny i orzecznictwa, postępowanie kontrolne, prowadzone przez organ nadzoru budowlanego, nie jest równoznaczne z wszczęciem postępowania administracyjnego (Komentarz do ustawy - Prawo budowlane, pod redakcją prof. Z. Niewiadomskiego, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2006 r., str. 701; por. także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2009 r. o sygn. akt II OSK 1108/09, publ. https://cbois.nsa.gov.pl).

Oznacza to, że jedynie w przypadku stwierdzenia naruszeń prawa, organ nadzoru budowlanego, który prowadził czynności kontrolne, zobowiązany jest wszcząć postępowanie administracyjne, prowadzące do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego. Dopiero wówczas dokumentacja z postępowania kontrolnego winna współtworzyć materiał dowodowy w postępowaniu administracyjnym i być podstawą rozstrzygnięcia (art. 81 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane). Nie można natomiast z przepisów normujących problematykę działań kontrolnych organu nadzoru budowlanego wyprowadzać wniosku o istnieniu podstawy prawnej do podjęcia decyzji tylko dlatego, że do organu zwrócono się z pismem interwencyjnym (skargą), po wpłynięciu którego organ podjął czynności kontrolne. Nabiera to jeszcze większego znaczenia w sytuacji, gdy podjęte przez organ nadzoru budowlanego czynności sprawdzające nie wykazują nieprawidłowości i naruszeń prawa budowlanego, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

W judykaturze jednolicie przyjmie się, że czynności organów nadzoru budowlanego mają charakter policyjny, podejmowane są zatem dla ochrony interesu publicznego, co oznacza, że postępowanie tych organów co do zasady wszczynane jest z urzędu (por: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II SA/OP 64/12 – Lex nr 1163187, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1500/09 – Lex nr 743275).

Odpowiadając zatem na pytanie postawione na wstępie, pisma A.D., w których zawarto żądanie wydania decyzji o nakazie rozbiórki komina, w rzeczy samej mają charakter interwencyjny (skargowy). Dla organu nadzoru budowlanego stanowiły bowiem z jednej strony skargę obywatela na niezgodny z prawem - jej zdaniem – sposób wzniesienia tegoż komina i jego szkodliwe oddziaływanie na życie i zdrowie skarżącej, z drugiej zaś - informację o konieczności podjęcia czynności kontrolnych (sprawdzających), zmierzających do zbadania zasadności skargi, które to czynności nie świadczą jeszcze o prowadzeniu jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Zatem rzeczone pisma - wbrew przekonaniu skarżącej - nie wszczynały automatycznie postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki komina.

W myśl art. 61 § 1 K.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania (art. 61a § 1 K.p.a.).

W orzecznictwie Sądów administracyjnych, które skład orzekający w tej sprawie w pełni aprobuje przyjmuje się, że przepis art. 61 § 1 K.p.a. musi być interpretowany w związku z przepisami prawa materialnego, które nie tylko wyznaczają rodzaj spraw załatwianych w formie decyzji administracyjnej, ale i normują inicjatywę co do powstania danej treści stosunku materialnoprawnego. W przypadku, gdy przepis prawa materialnego nie normuje expressis verbis inicjatywy wszczęcia postępowania w danej kategorii spraw administracyjnych, należy przyjąć, że jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest określenie ciążących na jednostce obowiązków, ograniczenia lub cofnięcia uprawnień - wszczęcie postępowania następuje z urzędu (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2012 r. sygn. akt II OSK 2232/10 Lex nr 1138117 oraz z dnia 25 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1257/05 – Lex nr 289253).

Reasumując w sytuacji, gdy czynności kontrolne przeprowadzone przez organ nadzoru budowlanego nie potwierdziły żadnych nieprawidłowości przy przebudowie budynku mieszkalnego, a tym samym przy wzniesieniu komina, organy obu instancji prawidłowo odmówiły A. D. wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie nakazu rozbiórki komina.

W rozpoznawanej sprawie ziściły się w istocie dwie przesłanki, które uzasadniały zastosowanie art. 61a § 1 K.p.a. Mianowicie, brak było podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji administracyjnej o nakazie rozbiórki komina, a nadto jak trafnie wywodził PINB oraz WINB żądanie wszczęcia tegoż postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną.

W ocenie Sądu skarżąca błędnie wywodzi przysługujący jej interes prawny w wydaniu decyzji o nakazie rozbiórki komina wyłącznie z faktu bycia właścicielką lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności, czy też jak wskazała na rozprawie w dniu 3 lipca 2013 r. z przepisów o ochronie życia i zdrowia.

A. D. jak prawidłowo ustaliły organy obu instancji posiada spółdzielcze własnościowe prawo do rzeczonego lokalu, niemniej jednak według § 5 aktu notarialnego z dnia 18 września 2009 r. zarząd nieruchomością wspólną sprawowany jest przez Spółdzielnię Mieszkaniową zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003 r. nr 119, poz. 1116 ze zm.). W orzecznictwie sądowym ukształtowanym na tle brzmienia art. 27 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych ugruntowało się stanowisko, które tutejszy Sąd w pełni podziela, że zasada, iż właściciela lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności reprezentuje zarządca nieruchomości (którym w tym przypadku jest Spółdzielnia Mieszkaniowej B w Ł.), nie wyklucza możliwości, iż właściciel takiego lokalu może być stroną postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Może to mieć miejsce jednak tylko wówczas, gdy wykaże on własny indywidualny interes prawny (por. wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 694/10 – Lex nr 1081850, z dnia 23 lipca 2010 r. sygn. akt II OSK 1255/09).

Źródłem interesu prawnego może być wyłącznie konkretny przepis prawa materialnego. Innymi słowy musi istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeśli dana norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę prawną danego podmiotu, to nie można mówić o tym, że ma ona interes prawny.

W realiach rozpoznawanej sprawy A. D. bezspornie nie wykazała przysługującego jej interesu prawnego, natomiast powoływanie się na przepisy o ochronie życia i zdrowia świadczy niewątpliwie o służącym skarżącej interesie faktycznym, nie zaś o interesie prawnym.

Podsumowując, zaskarżone postanowienie [...]WINB z dnia [...] odpowiada prawu. Wbrew zarzutom skargi nie jest ono dotknięte kwalifikowaną wadą rażącego naruszenia prawa materialnego - przepisów dotyczących ochrony życia i zdrowia, art. 140 i 209 K.c., art. 64 Konstytucji RP, art. 3 ust. 1, 2, 6, 7a, art. 50 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. W toku postępowania poprzedzającego podjęcie zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd nie dopatrzył się również rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, na które wskazywała skarżąca, to jest art. 28, 35, 36, 61, 65 § 1, art. 7, art. 9 i 12 K.p.a.

Z tych wszystkich powodów skarga A. D. podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

B.A.