Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 39/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2016-08-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Utrzymano w mocy postanowienie-art. 260§1 ustawy p.p.s.a.
Powołane przepisy: article: art. 260
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. S. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 13 maja 2016r. o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 listopada 2015 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub przychodów ze źródeł nieujawnionych postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. S. (dalej jako: skarżący, strona) jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub przychodów ze źródeł nieujawnionych. Wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 569.205 zł. W związku z tym skarżący na etapie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu zobowiązany jest - zgodnie z postanowieniami § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) – do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 5.693 zł. Na dalsze koszty w przedmiotowej sprawie składają się opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku – stosownie do zapisów § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. Nr 221, poz. 2192) - w kwocie 100 zł oraz wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 2.847 zł (§ 3 rozporządzenia w sprawie wysokości oraz szczególnych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

W dniu 23 marca 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy, sporządzony na urzędowym formularzu, o którym mowa w art. 252 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) - zwanej dalej p.p.s.a. Przedmiotowym wnioskiem skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych ze względu na "na obecną sytuację finansową" (dochody roczne na poziomie 180.500 zł (za 2015 r.), nieuwzględniające "tej części kosztów, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów", dodatkowo obciążone spłatą rat leasingowych, których również część "nie stanowi kosztów podatkowych"). Skarżący przy opisie swojej sytuacji finansowej powołał się również na "zapłaconą karną akcyzę" oraz na spłacane przez niego raty kapitałowe kredytów. Jednocześnie oświadczył, że w ramach gospodarstwa domowego, w którym pozostaje wspólnie z dwiema córkami, uzyskiwane są dochody miesięcznie w wysokości 2.500 zł (jako średnia rocznych dochodów uzyskiwanych z prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 30.000 zł), które obciążają koszty bieżącego utrzymania w tej samej kwocie (opłaty eksploatacyjne z tytułu utrzymania domu - 1.000 zł, koszty utrzymania dwójki małoletnich dzieci – 1.000 zł, koszty "żywności i ubrania, lekarstw itp. – 500 zł). Koszty kredytów na zakup środków transportu to ok. 25.000 zł/ miesięcznie, w tym ok. 22.000 zł to raty kapitałowe odzwierciedlone w odpisach amortyzacyjnych. Poza tym skarżący wskazał, że posiada majątek w postaci domu mieszkalnego posadowionego w [...] na działce o powierzchni 5,5 ara (o wartości około 1.000.000 zł), nieruchomości położonej w [...] "o charakterze grunty rolne zabudowane, o wartości 1 mln zł" (obciążonej na rzecz A S.A.), nieruchomości gruntowej zlokalizowanej w [...] o wartości około 200.000 zł, udziałów o wartości 50.000 zł, oszczędności zgromadzonych na rachunku bankowym firmowym w wysokości 1.923,20 zł oraz na rachunku bankowym prywatnym w kwocie 45 zł, oraz środków trwałych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o wartości około 300.000 zł (takich jak samochody służące do transportu osób, przyczepy i "inny sprzęt logistyczno-budowlany").

Uzupełniając wniosek na wezwanie referendarza sądowego dokonane w trybie art. 255 p.p.s.a. skarżący w pisemnych oświadczeniach wyjaśnił, że z gruntów rolnych usytuowanych w [...] i [...] nie uzyskuje jakichkolwiek pożytków, oraz że w okresie od stycznia do marca 2016 r. poniósł stratę w prowadzonej działalności gospodarczej w wysokości 197.500 zł. Do wymienionego pisma skarżący załączył zestawienie miesięcznych kosztów dotyczących: zakupu żywności (stanowiących wielkość rzędu 1.200 zł) oraz ubrań i obuwia (700 zł), utrzymania domu mieszkalnego (opiewających na kwotę 2.183,84 zł, a związanych z opłatą za wywóz śmieci, ubezpieczeniem i podatkiem od nieruchomości oraz zakupem gazu, energii elektrycznej i wody, abonamentem RTV), remontu i modernizacji domu (określonych na kwotę 300 zł, a związanych z pracami ogrodowymi, drobnymi remontami, itp.), zakupu zabawek i książeczek dla dzieci (w kwocie 250 zł), wypoczynku i rekreacji (w kwocie 460 zł), wyposażenia mieszkania (oszacowanych na kwotę 250 zł miesięcznie, a wykazanych jako zakup mebli, sprzętu komputerowego, artykułów AGD i RTV), zapłaconych alimentów i przekazanych darowizn i datków (łącznie w kwocie 2.040 zł).

W załączeniu do wymienionego pisma skarżący przekazał również kserokopie: deklaracji podatkowych VAT-7 za okres od stycznia do marca 2016 r., zeznania o wysokości dochodów (PIT-36L) osiągniętych w 2015 r., potwierdzenia zapłaty alimentów, wezwania do zapłaty składki ubezpieczeniowej, faktur dotyczących zakupu energii elektrycznej i gazu, płatności odsetek od umów pożyczek, decyzje dotyczące zobowiązania w podatku rolnym za 2016 r. oraz w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 r., płatności za zużytą wodę, odprowadzenie ścieków i gospodarowanie odpadami.

Postanowieniem z dnia 13 maja 2016r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wskazano, że dokonując oceny sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej skarżącego w oparciu o oświadczenie zawarte we wniosku o prawo pomocy oraz informacje i dane wynikające z opisanych wyżej pisma i dokumentów, referendarz sadowy uznał, iż w przypadku skarżącego nie zachodzi określona w art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przesłanka uzasadniająca przyznanie wnioskowanego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wyjaśnił, że skarżący nie zastosował się w pełni do wezwania o uzupełnienie wniosku, gdyż nie przedłożył wyciągów z kont i lokat bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy jak też kserokopii deklaracji podatkowych składanych przez niego dla celów opodatkowania działalności gospodarczej podatkiem od towarów i usług (VAT-7) za miesiące listopad i grudzień 2015 r., co wskazuje na brak pełnego współdziałania skarżącego w zakresie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego dotyczącego jego rzeczywistej sytuacji finansowej i majątkowej.

Natomiast z dokumentów źródłowych, które zostały przez stronę przedłożone wynika, że potencjał finansowy skarżącego umożliwia mu realizację obowiązku związanego z opłaceniem wymaganych kosztów sądowych.

Na podstawie przekazanych kopii zeznania podatkowego PIT-36L za 2015 r. oraz deklaracji podatkowych VAT-7 za okres od stycznia do marca 2016 r. ustalono, że skarżący posiada znaczny potencjał do gromadzenia środków finansowych w sposób ciągły, przejawiający się w postaci uzyskiwanych przychodów. W 2015 r. skarżący uzyskał przychody w wysokości 2.947.800,15 zł, zaś w ostatnim okresie, tj. w miesiącach styczeń, luty i marzec 2016 r. z tytułu sprzedanych towarów i usług pozyskał środki finansowe w wysokości 755.105 zł. Przy czym o dostępności środków finansowych pozwalających na pokrycie kosztów sądowych, decydują przede wszystkim uzyskiwane przychody z tytułu świadczonych usług bądź sprzedawanych towarów, a nie dochody (bądź strata) będące wynikiem różnicy pomiędzy przychodami a kosztami działalności, która z kolei jest skutkiem decyzji gospodarczych podejmowanych przez prowadzącego działalność gospodarczą.

Z kolei koszty związane z uregulowaniem zobowiązań prywatnoprawnych (zaciągniętych przez skarżącego kredytów) w żadnym razie nie mają priorytetu przed kosztami sądowymi i niedopuszczalne jest aby skarżący w ramach posiadanych środków finansowych (wielokrotnie przekraczających wielkość kosztów sądowych) preferencyjnie traktował zobowiązania prywatnoprawne uznając, że koszty sądowe powinien kredytować Skarb Państwa. Nadto uzyskanie kredytu bankowego wiąże się z uzyskaniem wysokiej zdolności kredytowej, czyli zdolności do terminowej spłaty zadłużenia, co oznacza, że zapłata kosztów sądowych mieści się również w możliwościach finansowych strony. Powyższe wskazuje, że skarżący pomimo pozyskiwania co miesiąc znacznych zasobów pieniężnych z prowadzonej działalności gospodarczej nie podjął jakiejkolwiek próby uregulowania zobowiązania dotyczącego kosztów sądowych, a poczynił jedynie znaczne starania aby odniesiono wrażenie, że z tego obowiązku winien być zwolniony, oczekując tym samym, że koszty te pokryje Skarb Państwa.

Porównując natomiast wykazane w załączonym przez stronę zestawieniu, dochody i koszty gospodarstwa domowego, referendarz stwierdził, że w 2015 r. dochody skarżącego z prowadzonej działalności, po uwzględnieniu zapłaty zaliczek na podatek dochodowy, składek ZUS i składek zdrowotnych, wyniosły 136.215 zł (co wskazuje na miesięczne dochody w kwocie średnio 11.351,25 zł). Jednocześnie, po analizie wykazanych kosztów, ustalono, że skarżący poniósł wydatki należące do kategorii kosztów utrzymania koniecznego w wysokości 3.363,84 zł (za takie uznano bowiem wydatki dotyczące zakupu żywności w wysokości 1.200 zł oraz wydatki związane z szeroko rozumianym utrzymaniem domu mieszkalnego w kwocie 2.163,84 zł, tj. z opłatą za wywóz śmieci, ubezpieczeniem, podatkiem od nieruchomości, zakupem gazu, energii elektrycznej i wody). Zatem przy ograniczeniu wydatków do kosztów utrzymania koniecznego (3.363,84 zł) i zobowiązań alimentacyjnych (2000 zł miesięcznie) skarżący przy uzyskiwanym dochodzie nadal posiadałby możliwość zapłaty kosztów sądowych wymaganych w przedmiotowej sprawie.

Również posiadany przez skarżącego majątek w postaci domu mieszkalnego, nieruchomości gruntowej i rolnej położonych w [...] i [...], udziałów i zasobów pieniężnych świadczy o znacznym potencjale finansowym skarżącego, dającym możliwości uregulowania wymaganych kosztów sądowych we własnym zakresie. Posiadanie bowiem majątku w zasadzie wyłącza możliwość zwolnienia od kosztów, skoro istnieje możliwość jego obciążenia.

Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w ustawowym terminie sprzeciw, domagając się zmiany zaskarżonego postanowienia i przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości. W uzasadnieniu podniósł szereg argumentów mających przemawiać z wadliwością zaskarżonej w sprawie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Opolu z dnia 10 listopada 2015 r. w przedmiocie ustalenia zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów lub przychodów ze źródeł nieujawnionych (m.in. nieuwzględnienie w postępowaniu podatkowym wyjaśnień skarżącego odnośnie udzielonych mu pożyczek, błędnego wyliczenia podstawy opodatkowania). Zarzucił również, że wysokość wpisu sądowego, która uzależniona jest od wysokości podatku, a nie od stopnia skomplikowania sprawy, "stanowi zaporę kosztową" utrudniającą obronę praw podatnika przed sądem administracyjnym. Strona skarżąca nie jest obciążona obowiązkiem udowodnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, ale jedynie do ich uprawdopodobnienia. W ocenie skarżącego przedłożone w sprawie informacje i dokumenty uprawdopodobniają przesłanki przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Nie zgodził się również ze stanowiskiem wyrażonym w zaskarżonym postanowieniu odnośnie jego możliwości finansowych, bowiem o realnych możliwościach płatniczych świadczy rachunek przepływu środków pieniężnych. Natomiast ocena możliwości finansowych przez pryzmat wartości wykazanych w zeznań i deklaracji podatkowych, bez uwzględnienia, czy zysk wykazany w dokumentach przekłada się na rzeczywiste środki finansowe, nie jest miarodajny. Stwierdzenie referendarza o niedopuszczalności priorytetowego traktowania zobowiązań kredytowych względem kosztów sądowych, nie uwzględnia, że skarżący kredyty zaciągnął na majątek, który będzie generował zyski, mogące stanowić źródło spłaty zobowiązań publicznoprawnych, w tym zobowiązania ustalonego zaskarżoną decyzją. Natomiast odwrócenie priorytetu spłaty będzie prowadziło do wypowiedzenia kredytów, egzekucji komorniczej i utraty posiadanego majątku. Końcowo skarżący wskazał, że obecnie w wyniku zawartego z Urzędem Skarbowym układu ratalnego, spłaca zobowiązanie ustalone zaskarżoną decyzją, co również ma wpływ na jego aktualne możliwości finansowe.

W odpowiedzi na zarządzenie sędziego z dnia 24 czerwca 2016 r. skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty w postaci: kopii układu ratalnego zawartego z urzędem skarbowym w sprawie rozłożenia na raty zryczałtowanego podatku dochodowego za 2007 r. od przychodów nieznajdujących źródła w ujawnionych źródłach przychodów wraz z kopią dowodów potwierdzających uiszczenie zapłaconych już rat, kopie deklaracji VAT – 7 za styczeń, luty, marzec 2016 r., kopię zeznania PIT – 36L za 2015 r., kopię podsumowania z księgi przychodów i rozchodów za miesiące styczeń – marzec 2016 r., historię z rachunków bankowych za miesiące od kwietnia do lipca 2016 r. Jednocześnie poinformował, ze uwidocznione na wyciągu z rachunku bankowego obroty na koncie wynikają z usługi transportu wraz z wpłatą na konto gotówki (utargu) ze stacji benzynowej A zlokalizowanej w [...] (operator B Sp. z o.o.), a obrót ten zawyża wartość środków związanych z jego działalnością gospodarczą, bowiem w tym konkretnym przypadku gotówka pełni rolę "towaru handlowego", którego obrót skarżący świadczy na zlecenie podmiotu trzeciego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 259 § 1 p.p.s.a., od zarządzeń i postanowień referendarza sądowego w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Natomiast w myśl art. 260 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzeń i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Przy tym zgodnie z art. 260 § 2 w sprawach, o których mowa w § 1, sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu, a w myśl § 3 tego artykułu sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym.

Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.) poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, co w myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w przypadku osoby fizycznej następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przepis ten stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania, określonej w art. 199 p.p.s.a. Z ogólnej zasady wyrażonej w powołanym przepisie wynika, że każdy wnoszący sprawę do sądu powinien liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania. Wymóg ten nie stanowi ograniczenia prawa do sądu i jest usprawiedliwiony koniecznością zapewnienia właściwego funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Przyznanie stronie prawa pomocy, jako odstępstwo od powyższej zasady, stanowiące swoistą formę dofinansowania jej z budżetu państwa poprzez zapewnienie bezpłatnego udziału w postępowaniu, powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach wyjątkowych, w których zdobycie środków na pokrycie kosztów tego postępowania jest rzeczywiście niemożliwe. Strona powinna zatem wykazać poprzez złożenie stosownych dokumentów w postaci rachunków, wyciągów bankowych, zaświadczeń itp., że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu.

Z informacji podanych we wniosku wynika, że skarżący sam prowadzi gospodarstwo domowe, na jego utrzymaniu pozostają dwie małoletnie córki (nie zamieszkujące na stałe u skarżącego). Według złożonego oświadczenia skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie transportu osób, miesięcznie uzyskuje dochód w wysokości ok. 7.391,24 zł (zestawienie dochodów i wydatków, k. 103), który w znacznej części pożytkuje na pokrycie bieżących kosztów utrzymania w łącznej kwocie ok. 7.383,85 zł, na które składają się koszty: zakupu żywności (1.200 zł) oraz ubrań i obuwia (700 zł), utrzymania domu mieszkalnego (2.183,84 zł, związane z opłatą za wywóz śmieci, ubezpieczeniem i podatkiem od nieruchomości oraz zakupem gazu, energii elektrycznej i wody, abonamentem RTV), remontu i modernizacji domu (300 zł) zakupu zabawek i książeczek dla dzieci (250 zł), wypoczynku i rekreacji (460 zł), wyposażenia mieszkania (250 zł miesięcznie, a wykazanych jako zakup mebli, sprzętu komputerowego, artykułów AGD i RTV), zapłaconych alimentów i przekazanych darowizn i datków (2.040 zł). Przy czym pierwotnie (formularz PPF z 18.03.2016 r.., k. 89 – 91 akt sądowych) skarżący wskazywał, że z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej osiąga dochód ok. 30.000 zł netto rocznie, czyli miesięcznie 2.500 zł netto, który to dochód w całości pożytkuje na wydatki związane z utrzymaniem (koszt utrzymania domu ok. 1.000 zł, utrzymanie dwóch małoletnich córek ok. 1.000 zł, koszty żywności, ubrania i lekarstwa itp. ok. 500 zł).

Skarżący posiada również majątek w postaci domu mieszkalnego posadowionego w [...] na działce o powierzchni 5,5 ara (o wartości około 1.000.000 zł), nieruchomości położonej w [...] "o charakterze grunty rolne zabudowane, o wartości 1 mln zł" (obciążonej na rzecz A S.A.), nieruchomości gruntowej zlokalizowanej w [...] o wartości około 200.000 zł, udziałów o wartości 50.000 zł, oszczędności zgromadzonych na rachunku bankowym firmowym w wysokości 1.923,20 zł oraz na rachunku bankowym prywatnym w kwocie 45 zł, oraz środków trwałych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą o wartości około 300.000 zł (takich jak samochody służące do transportu osób, przyczepy i "inny sprzęt logistyczno-budowlany").

Z przedłożonego zeznania PIT-36L za 2015 r. wynika natomiast, że skarżący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychód w wysokości 2.947.800,15 zł, koszty uzyskania przychodu wyniosły 2.777.593,59 zł, a dochód 170.206,56 zł. Wskazać należy, że dochód wykazany w zeznaniu podatkowym za 2015r. w wysokości 170.206,56, przy wysokich kosztach jego uzyskania (2.77.593,59 zł) nie przesądza, że strona nie dysponuje środkami pieniężnymi, pozwalającymi również na opłacenie kosztów sądowych w sprawie. Odróżnić bowiem należy dochód podatkowy, od faktycznego dochodu osiąganego z działalności gospodarczej będącego w dyspozycji podatnika. Zatem pomijanie wielkości obrotów/przychodów i dokonywanie oceny sytuacji materialnej skarżącego wyłącznie poprzez pryzmat dochodu ustalonego na użytek podatku dochodowego, jest niezasadne.

Podzielić należy stanowisko referendarza sądowego, że w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą, to przychody obrazują jego zdolność finansową. Jak bowiem zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 24 czerwca 2008 r. (I FZ 260/08 dostępne, podobnie jak i pozostałe przywołane w tym uzasadnieniu orzeczenia, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl) strata jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami i nie oznacza braku środków finansowych (zob. też postanowienie NSA z 1 sierpnia 2013 r., I FZ 327/13). To przede wszystkim przychody (a nie dochód czy strata) obrazują rozmiar prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej i jego zdolność finansową. Potwierdzeniem może być tutaj okoliczność, że strona odnotowując za miesiące od stycznia do marca 2016 r. stratę, jednocześnie nadal ma środki na opłacenie kosztów utrzymania (7383,85 zł) oraz na regularną spłatę kredytów na zakup środków transportu w kwocie 25.000 zł miesięcznie, na co skarżący wskazywał m.in. w formularzu PPF datowanym na 18.03.2016 r. Dlatego też o braku środków finansowych nie może przesądzać strata w wysokości 197.539,71 zł wynikająca z przedłożonego podsumowania księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do marca 2016 r., przy czym równocześnie z podsumowania tego wynika, że skarżący uzyskał w tym czasie przychód w łącznej wysokości 429.978,21 zł, a koszty uzyskania przychodu wyniosły łącznie 627.517,92 zł.

O skali prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej świadczą informacje zawarte w deklaracjach VAT – 7 za okres od stycznia do kwietnia 2016 r., z których wynika, że skarżący dokonał dostawy towarów oraz świadczenia usług na kwoty odpowiednio: w styczniu 2016 r. – 103.471 zł, w lutym 2016 r. – 482.961 zł, w marcu 2016 r. – 168.673 zł, oraz dokonał nabycia towarów i usług odpowiednio: w styczniu 2016 r. na kwotę 72.285 zł netto, w lutym 2016 r. na kwotę 424.238 zł netto, w marcu 2016 r. na kwotę 184.015 zł netto. Powyższe świadczy o tym, że skarżący osiąga stabilne i regularne obroty, obraca środkami pieniężnymi wielokrotnie przekraczającymi wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie (obecnie wymagalny wpis od skargi – 5.693 zł), na co słusznie zwrócił uwagę referendarz w zaskarżonym postanowieniu.

Z analizy przedłożonej historii z rachunków bankowych wynika, że skarżący w ramach prowadzonej działalności reguluje wszystkie wymagalne należności publicznoprawne jak i należności wobec banków, kontrahentów, a także osiąga wysokie wpływy na rachunek bankowy (nr [...]) m.in. w kwocie 147.600 zł (w dniu 6.06.2016 r.), odnotowane są także wpłaty gotówki przez skarżącego w m.in. w kwocie 80.000 zł, w dniu 14.04.2016 r., a więc już po wniesieniu skargi, datowanej na 28.12.2015 r. Mimo, że środki zgromadzone na rachunku bankowym strony są w znacznej mierze przeznaczane na pokrycie zobowiązań w działalności gospodarczej, to trzeba jednak zauważyć, że koszty sądowe są formą daniny publicznej. Te z kolei – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 84 Konstytucji – każdy ma obowiązek ponosić. Dlatego też zobowiązania publicznoprawne muszą być zawsze traktowane priorytetowo wobec zobowiązań o charakterze prywatnym, na co słusznie wskazywał referendarz w zaskarżonym postanowieniu. Tym bardziej, że środki finansowe którymi skarżący operuje znacznie przekraczają wysokość wpisu wymagalnego na obecnym etapie postępowania (5.693 zł) jak i ewentualnych dalszych kosztów sądowych (opłata kancelaryjna – 100 zł, i wpis od skargi kasacyjnej - 2.847 zł).

Skarżący operuje znacznymi kwotami – wg historii transakcji na rachunku [...] za okres od 1.04.2016 r. do 7.07.2016 r. suma uznań wyniosła 3.016.228,99 zł, a suma obciążeń 3.016.200,00 zł. Jednakże odnośnie uwidocznionych na wyciągu z rachunku bankowego nr [...] znacznych obrotów (większość transakcji na tym rachunku dotyczy wpłat skarżącego tytułem "utarg B" i wypłat na rzecz B sp z o.o. ul. [...][...][...] (pod tym adresem znajduje się stacja paliw A), na znaczne kwoty, bo sięgające od 12.000 zł aż do 192.000 zł) skarżący poinformował, że obroty na tym koncie wynikają z usługi transportu wraz z wpłatą na konto gotówki (utargu) ze stacji benzynowej A zlokalizowanej w [...] (operator B Sp. z o.o.), a obrót ten zawyża wartość środków związanych z jego działalnością gospodarczą, bowiem w tym konkretnym przypadku gotówka pełni rolę "towaru handlowego", którego obrót skarżący świadczy na zlecenie podmiotu trzeciego. Weryfikując tę okoliczność w trakcie postępowania dokonano dodatkowych ustaleń na podstawie wydruku komputerowego aktualnego na dzień orzekania odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego (dotyczącego B sp. z o.o., nr [...]) pobranego z ogólnodostępnej sieci teleinformatycznej Centralnej Informacji KRS na podstawie art. 4 ust. 4aa ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (t j. Dz. U. z 2007 r. Nr 168, poz. 1186 ze zm.), który ma moc zrównaną z mocą dokumentów urzędowych wydawanych przez Centralną Informację w postaci papierowej lub elektronicznej. Na podstawie ww. wydruku KRS ustalono, że skarżący M. S. (numer PESEL zgodny z numerem PESEL skarżącego wynikającym z zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w opolu z dnia 10.11.2015 r.) pełni funkcję prezesa zarządu B sp. z o.o., gdzie wysokość kapitału zakładowego wynosi 430.000 zł, a skarżący jako wspólnik posiada udziały o łącznej wysokości 417.100 zł. Powyższe oznacza, że dokonywane przez skarżącego znaczne wpłaty na konto tytułem "utarg B" dotyczą spółki, w której strona jest prezesem zarządu i wspólnikiem. Jednakże skarżący, informacji w tym zakresie, bardzo istotnej dla oceny jego zdolności finansowych, nie przedstawił w toku przedmiotowego postępowania, a wskazał tylko, że jego jedynym źródłem utrzymania jest działalność gospodarcza C. Powyższe uzasadnia podejrzenie, że stanowi to rezultat celowego działania, mającego na celu ukazanie sytuacji skarżącego w sposób przemawiający na rzecz przyznania mu prawa pomocy. Przyznanie prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie nie jest jednak możliwe w sytuacji gdy przedstawiona przez stronę sytuacja materialna i finansowa jest niepełna i niewiarygodna.

W historiach transakcji rachunków brak jest również operacji związanych z dokonywaniem bieżących opłat na utrzymanie domu (7383,85 zł). To ustalenie z kolei budzi wątpliwości, czy strona przedłożyła wydruki historii wszystkich posiadanych rachunków bankowych.

Fakt, iż skarżący od 15.06.2016 r. spłaca układ ratalny (co wynika z przedłożonej decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Opolu z dnia 26.04.2016 r. o rozłożeniu na raty zaległości w zryczałtowanym podatkach dochodowym za 2007 r.) w wysokości 10.000 zł miesięcznie, nie świadczy o tym, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych. Uzyskanie bowiem ulgi w spłacie zaległości w postaci rozłożenia jej na raty, jest uzależnione od tego, czy wnioskodawca ma realną możliwość, zdolność finansową w zakresie spłaty rat. Skoro skarżący spłaca ratalnie w wysokości 10 000 zł miesięcznie dotychczasowe zaległości na rzecz Urzędu Skarbowego, oczywistym jest fakt, iż organy skarbowe doszły do wniosku, że wysokość comiesięcznej raty w tak znacznej wysokości nie przekracza możliwości finansowych skarżącego.

Zauważyć przy tym przyjdzie, że wniosek o prawo pomocy skarżący złożył w dniu 27.02.2016 r. i wówczas wskazywał, że z tytułu prowadzonej działalności miesięcznie dysponuje kwotą 2.500 zł netto, którą w całości przeznacza na bieżące utrzymanie i z tego względu nie jest w stanie wygenerować żadnych dodatkowych środków na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jednocześnie jednak skarżący złożył wniosek o rozłożenie na raty zaległości podatkowej, deklarując możliwości finansowe pozwalające na poniesienie dodatkowych obciążeń.

Opisane wyżej rozbieżności budzą wątpliwości czy skarżący rzetelnie wykazał swoją rzeczywistą sytuację majątkową, w tym możliwości zarobkowe. Podzielić zatem należy stanowisko referendarza sądowego, że skarżący opisując swoją sytuację finansową na użytek przedmiotowego postępowania, w istocie poczynił jedynie starania aby odniesiono wrażenie, że powinien zostać zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, podczas gdy dane wynikające z przedłożonych dokumentów źródłowych (związane m.in. z osiąganiem wysokich przychodów, stałych obrotów, znacznych wpływów na rachunek bankowy czy pełnieniem funkcji prezesa zarządu w B sp. z o.o.) przeczą twierdzeniom strony o braku możliwości poniesienia kosztów sądowych, w tym wymagalnego na obecnym etapie postępowania wpisu od skargi w wysokości 5.693 zł. Zdaniem Sądu słusznie uznał referendarz sądowy, że okoliczności wynikające z przedłożonych dokumentów i oświadczeń nie wskazują, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Analiza przedłożonych przez stronę dokumentów prowadzi zatem do wniosku, że skarżący dysponuje środkami znacznie przekraczającymi zadeklarowaną kwotę. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę wielkość osiąganych przez stronę przychodów, oraz ponoszenie - bez utraty płynności finansowej - znacznych wydatków, jak i posiadanie przez stronę majątku o znacznej wartości – nieruchomości o łącznej wartości ponad 2.000.000 zł, jak i okoliczność, że skarżący w swoich oświadczeniach pominął część istotnych dla rozpoznania wniosku informacji, nie sposób uznać, iż skarżący nie jest w stanie wygospodarować kwoty 5.693 zł, jak i środków finansowych na ewentualne przyszłe koszty sądowe (wpis od skargi kasacyjnej – 2.847 zł i opłatę kancelaryjną – 100 zł). Wobec powyższych ustaleń nie sposób także podzielić argumentacji skarżącego, iż zapłata kosztów sądowych w niniejszej sprawie mogłaby skutkować trudnościami finansowymi, wypowiedzeniem umów kredytowych, przymusową egzekucją czy też utratą majątku przedsiębiorstwa.

Podkreślić należy, że prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku oraz pozbawionych obiektywnie możliwości uzyskania środków na ten cel z jakichkolwiek źródeł. Zdaniem Sądu, skarżący będący przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą znacznych rozmiarów nie należy do tego kręgu podmiotów. Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, co oznacza, że w ramach planowania wydatków należy uwzględnić także konieczność zapewnienia środków na prowadzenie tych spraw. Skoro skarżący środków tych nie zabezpieczył i we własnej ocenie ich nie posiada, to okoliczność ta nie może powodować, że należy stronie bezwzględnie przyznać prawo pomocy.

Reasumując, w ocenie Sądu, w niniejszym postępowaniu referendarz sądowy dokonał prawidłowej oceny przedstawionego przez skarżącego stanu faktycznego, po wezwaniu go w trybie art. 255 p.p.s.a. do przedłożenia odpowiednich dokumentów i wyjaśnień. Jak wskazano powyżej, w sprawie istnieją wątpliwości czy skarżący rzetelnie wykazał swoją rzeczywistą sytuację majątkową, w tym możliwości zarobkowe. Te zaś okoliczności, które zostały wyżej przedstawione, nie wskazują, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tego względu należało uznać, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie, w związku z czym zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

Mając zatem na uwadze wyżej przytoczoną argumentację, Sąd nie stwierdził podstaw do zmiany zaskarżonego sprzeciwem postanowienia poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w dochodzonym zakresie i na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.