Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1559/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-10-30 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w części
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 2; art 258 § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Konrad Łukaszewicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. Sp. z o.o. w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2009 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu należności celnych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

D. z siedzibą w P. (dalej: Spółka) wystąpiła z wnioskiem (sporządzonym na urzędowym formularzu PPPr z 10 września 2009 r.) o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe zwolnienie od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż kapitał podstawowy Spółki wynosi 247.446.000,00 złotych, natomiast wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok 79.327.347,68 złotych. Skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, jednakże na koniec 2008 r. przyniosła ona skumulowaną stratę w wysokości – 61.161.309,96 złotych. Skarżąca wskazała, iż wpływ kryzysu na globalnym rynku finansowym i na produkcję przemysłową w Unii Europejskiej spowodował w Spółce spadek produkcji, zmniejszenie zatrudnienia i ostatecznie zakończenie działalności produkcyjnej. Strategia gospodarcza Spółki, zależy od polityki prowadzonej na szczeblu centralnym w K. gdzie została podjęta decyzja, w ramach restrukturyzacji koncernu, o likwidacji deficytowej działalności polegającej na produkcji telewizorów, w tym u Wnioskodawcy. Zainteresowana stwierdziła, iż jej sytuacja finansowa jest trudna, według stanu na dzień 31 grudnia 2008r. skumulowane straty przewyższały połowę kapitałów. Walne Zgromadzenie podjęło uchwałę o kontynuowaniu działalności, obecnie tylko handlowej i tylko w kraju. Aktualnie Spółka zagospodarowuje aktywa pozostałe po działalności produkcyjnej (podana w oświadczeniu o majątku wartość środków trwałych może być niższa z powodu cen rynkowych). Ponadto wyjaśniła, iż zatrudnienie w firmie spadło z 1153 osób w grudniu 2007 roku, poprzez 678 osób w grudniu 2008 roku do 98 osób w sierpniu 2009 roku (z tej wartości 30 osób przebywa na urlopie macierzyńskim). Na koniec 2009 roku Spółka planuje zysk w kwocie 100.000,00 złotych. Wnioskodawca posiada następujące rachunki bankowe w: 1. [...] Banku Śląskim [...] : a) złotówkowy minus 1.512.607,32 złote (kredyt), b) w EUR ze stanem 6.897,42, c) w USD ze stanem 84.578,95, d) w GBP ze stanem 0,18; 2. [...] Bank [...] a) złotówkowy ze stanem 5.724,29, b) w EUR ze stanem 56.012,00.

Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:

Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym – wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a. – strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Prawo pomocy stanowi wyjątek od tej zasady i może zostać przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie przez Wnioskującą udowodnione, bowiem użyte w przepisie określenie "gdy wykaże" oznacza, że to na wnoszącej o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa w określonym w ustawie zakresie.

Podnieść należy, iż zasadność wniosku skarżącej Spółki rozpatrzono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. W odniesieniu do drugiego z przedstawionych aspektów rozpatrywania wniosku, istotnym jest nie tylko to, jakie w danym momencie są realne możliwości finansowe skarżącego, ale również przyczyny takiego stanu rzeczy.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż w Wydziale V WSA w Warszawie ze skarg D. Sp. z o.o. obecnie toczy się 22 postępowań, zaś łączna wysokość wpisów we wszystkich sprawach wynosi 6.366 złotych. Zwrócić uwagę należy również i na to, że przy wnoszeniu skarg w sześciu sprawach pełnomocnik Spółki uiścił 3000 złotych tytułem wpisów sądowych. W związku z powyższym do opłacenia pozostała kwota 3.366 złotych.

Mając na uwadze powyższe, rozpoznawany wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem wnioskująca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

Odmawiając przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie kierowano się przede wszystkim tym, iż Spółka jest przedsiębiorcą mającym status osoby prawnej, prowadzącym nadal działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i posiadającym zarówno majątek znacznej wartości, jak i środki finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych i to zarówno w walucie krajowej (6.897,42 złote), jak i w walutach obcych w EUR w łącznej wysokości 62909,42 EUR (tj. przy kursie 4,15 PLN/EUR – 261.074,09 zł) oraz USD w wysokości 84.578,95 USD (tj. przy kursie 2,80 PLN/USD – 236.821,06 zł). Mając powyższe na uwadze, z samego faktu zgromadzenia na rachunkach bankowych znacznych środków finansowych w wysokości ponad 500.000 złotych, uiszczenie brakującej kwoty wpisu w wysokości 3.366 złotych w żaden sposób nie może doprowadzić do wniosku, że Spółka nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wniosku tego w żaden sposób nie może zmienić fakt zaciągnięcia kredytu w wysokości 1.512.607,32 złotych oraz wykazana skumulowana strata w wysokości 68.161.309,96 złotych, gdyż zgodnie z oświadczeniami samej wnioskującej Spółka przechodzi obecnie restrukturyzację i planowany zysk za rok 2009 ma wynieść 100.000 złotych. Ponadto konieczność spłacania kredytu bankowego nie może być traktowana priorytetowo w stosunku do obowiązku ponoszenia kosztów sądowych, gdyż zobowiązania związane z obrotem handlowym nie korzystają z takich preferencji w stosunku do wpisu sądowego. Zwolnienie od kosztów sądowych stanowi w istocie również formę kredytu udzielonego ze Skarbu Państwa, poprzez rezygnację z należnych opłat sądowych w chwili złożenia skargi i wykładanie ze środków budżetowych wydatków w toku postępowania. Jest to przy tym kredyt udzielany na całkowicie odmiennych zasadach.

Ponadto należy zauważyć, iż Spółka jako podmiot tego rodzaju, powinna zatem w procedurze planowania wydatków, uwzględnić również potrzebę gromadzenia środków na prowadzenie ewentualnych postępowań sądowych i liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów na ten cel. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, skoro dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych, posiadanie tych środków staje się istotnym składnikiem działalności gospodarczej, zaś podmiot prowadzący działalność gospodarczą, przewidując realizację swoich praw przed sądem, powinien uwzględnić także konieczność posiadania środków na prowadzenie procesu sądowego. Planowanie wydatków bez uwzględnienia zasady, o której wspomniano wyżej, jest naruszeniem równoważności w traktowaniu swoich powinności finansowych, zaś strona, która realizuje swoje zobowiązania w taki sposób, że wyzbywa się zdolności do zapłaty kosztów sądowych – preferencyjnie traktując inne zobowiązania – nie może prawnie skutecznie podnieść ewentualnego zarzutu, iż odmowa zwolnienia jej od kosztów sądowych jest ograniczeniem dostępności do realizacji jej praw przed sądami. (v. postanowienie s. apel. z 9 lipca 1992 r., sygn. I ACz 393/92 publ. Wokanda 93 2/32).

Z dokumentów znajdujących się w aktach sądowych (m.in. odpis pełny z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 23 września 2009 r. – dane z akt sądowych o sygn. V SA/Wa 1380/09) wynika, iż Spółka nie znajduje się w stanie upadłości, ani nie jest prowadzone wobec niej postępowanie układowe, zatrudnia obecnie 98 pracowników, posiada środki trwałe o łącznej wartości 79.327.347,68 zł, nie utraciła płynności finansowej oraz uzyskuje dochody z bieżącej działalności. Należy podkreślić, iż wpis sądowy jest wydatkiem, który wiąże się z bieżącą działalnością strony i jako taki wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać pokryte z bieżących dochodów.

Na marginesie już tylko można dodać, iż Spółka korzystała z usług profesjonalnego pełnomocnika z wyboru już na etapie postępowania administracyjnego, wobec czego, licząc się z ewentualnością dochodzenia swoich praw na drodze postępowania sądowego, które co do zasady związane jest z obowiązkiem ponoszenia kosztów sądowych, winna zabezpieczyć stosowne środki na ten cel.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, należało orzec jak w sentencji postanowienia.