Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2608/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22b ust. 1 i 3; art. 22aa ust. 1; art. 133 ust. 1; art. 135 ust. 2; art. 143 ust. 1 pkt 3; art. 145 ust. 1; art. 142 ust. 1 i 2; art. 138 ust. 3; art. 22a ust. 3; art. 20a ust. 1; art. 22-22b; art. 22d
journal: Dz.U. 2015 poz 128
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe - tekst jedn.
article: art. 7; art. 77 par 1; art. 107 par 3;
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Referent Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi R. w T. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na powołanie na stanowisko prezesa zarządu banku spółdzielczego oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2608/16

Uzasadnienie

Komisja Nadzoru Finansowego, dalej także "KNF" decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., "k.p.a.") oraz art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r. poz. 174 ze zm.), w zw. z art. 20a ust. 1 w zw. z art. 22b ust. 1 w zw. z art. 22b ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r. poz. 128 ze zm.) utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2016 r. (znak: [...]) odmawiającą wyrażenia zgody na powołanie I. G. na stanowisko Prezesa Zarządu Banku [...], dalej "B[...]", w T.

Do wydania niniejszych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 23 maja 2014 r. Rada Nadzorcza (dalej RN) B[...] w T. wystąpiła do KNF z wnioskiem o wyrażenie zgody na powołanie Pani I. G. na stanowisko Prezesa Zarządu Banku.

W dniu [...] maja 2016 r. KNF wydała decyzję w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na powołanie Pani I. G. na stanowisko Prezesa Zarządu B[...] w T.

Następnie RN Banku złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej skarżoną decyzją.

KNF decyzją z dnia [...] października 2016 r. utrzymała w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] maja 2016 r. Wskazała, że zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających (tekst jednolity: Dz.U. z 2015 r., poz. 2170 ze zm.), przez bank spółdzielczy należy rozumieć bank będący spółdzielnią. Banki spółdzielcze są szczególnym rodzajem podmiotów działających na rynku bankowym, ze względu na fakt, że prawną formą ich działania jest spółdzielnia. Z tego powodu stosuje się do nich zarówno ustawę - Prawo spółdzielcze (tekst jednolity: Dz.U. z 2016 r., poz. 21), ustawę - o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających oraz ustawę - Prawo bankowe. Takie rozumienie wynika wprost z art. 2 pkt 1 ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających.

Przepis art. 20a ustawy Prawo bankowe stanowi, że do banku spółdzielczego stosuje się odpowiednio przepisy art. 22-22b przedmiotowej ustawy. W wymienionym zbiorze przepisów mieści art. 22b, w którym ustawodawca podkreśla, że powołanie prezesa zarządu banku następuje za zgodą KNF. Z wnioskiem o wyrażenie zgody na powołanie prezesa występuje rada nadzorcza.

W art. 22b ust. 3 ustawy Prawo bankowe ustawodawca enumeratywnie wymienia katalog przesłanek, których spełnienie warunkuje odmowę wyrażenia przez Komisję zgody na powołanie danej osoby na stanowisko prezesa zarządu banku. KNF odmawia wyrażenia zgody, gdy osoba której dotyczy wniosek:

1) nie spełnia wymogów określonych w art. 22aa,

2) była karana za przestępstwo umyślne lub przestępstwo skarbowe, z wyłączeniem przestępstw ściganych z oskarżenia prywatnego,

3) nie spełnia obowiązku, o którym mowa w art. 138 ust. 4a - w przypadku osoby pełniącej funkcję członka zarządu banku,

4) nie posiada udowodnionej znajomości języka polskiego.

W art. 22aa ustawy Prawo bankowe zostały wskazane cechy, którymi powinni charakteryzować się członkowie zarządu i rady nadzorczej, w szczególności powinni mieć wiedzę, umiejętności i doświadczenie, odpowiednie do pełnionych przez nich funkcji i powierzonych im obowiązków, oraz dawać rękojmię należytego wykonywania tych obowiązków.

Dalej organ wskazał, co należy rozumieć pod pojęciem "rękojmia". Stanowi ona nieostrą przesłankę odmowy wyrażenia przez Komisję zgqdy na powołanie prezesa zarządu banku, mającą charakter klauzuli generalnej, której wykładnia (konkretyzacja) należy do kompetencji KNF. Wykładni tej Komisja dokonuje samodzielnie w każdej indywidualnej sprawie, w drodze decyzji administracyjnej, w ramach swobody decyzyjnej, mając w szczególności na względzie ustanowione przez art. 133 ust. 1 ustawy Prawo bankowe cele nadzoru bankowego, to jest zapewnienie bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych oraz zgodności działalności banków z przepisami ustawy Prawo bankowe, Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim, ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi oraz statutem banku.

Rekonstruując znaczenie pojęcia "rękojmia" w pierwszej kolejności zdaniem organu należy odnieść się do wykładni gramatycznej. W języku polskim słowo "rękojmia" oznacza "poręczenie", "zagwarantowanie czegoś", "gwarancję", "zabezpieczenie i pewność", "zapewnienie o czymś" oraz "przyrzeczenie czegoś" (M. Szymczak (red.) Słownik języka polskiego, Warszawa 1999, s. 56, t. III). Rękojmia oznacza gwarancję, a więc obiektywny brak niedających się usunąć wątpliwości co do zaistnienia w przyszłości określonego stanu. W świetle przepisu art. 22b ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo bankowe odnośnie kandydata na prezesa zarządu, podlegającego ocenie KNF nie powinny zachodzić wątpliwości, iż będzie on wykonywał obowiązki prezesa zarządu banku w sposób należyty, a więc właściwy, prawidłowy, stosowny, odpowiedni, a przede wszystkim uczciwy i praworządny, osiągając zamierzone cele bez uszczerbku dla prawidłowego - zgodnego z przepisami prawa, ostrożnego i stabilnego oraz bezpiecznego dla gromadzonych środków - zarządzania bankiem. Jeżeli takie wątpliwości pojawią się i nie dają się usunąć w toku postępowania w danej sprawie, należy uznać, iż dana osoba rękojmi nie daje. Prawidłowe, ostrożne i stabilne zarządzanie bankiem oznacza, że działania podejmowane w ramach zarządzania bankiem są nie tylko zgodne z obowiązującymi przepisami, ale też rozsądne, podejmowane z należytą rozwagą i bez nadmiernego ryzyka (ostrożność), zaś efekty tych działań są proporcjonalne do ich skali, nie powodują gwałtownych, nagłych zmian w sytuacji ekonomiczno-finansowej banku oraz nie wpływają negatywnie na postrzeganie banku jako instytucji godnej zaufania, należycie dbającej o bezpieczeństwo gromadzonych środków (stabilność).

Zdaniem organu odnosząc się do przesłanki rękojmi nie sposób pominąć roli prezesa zarządu w kierowaniu bankiem. Wskazane w art. 22aa ust. 1 wykonywanie obowiązków prezesa zarządu banku należy odnosić nie tylko do zadań powierzonych prezesowi w ramach podziału kompetencji w zarządzie banku, lecz także do zadań realizowanych przez zarząd kolegialnie w ramach zarzadzania bankiem. Zgodnie z art. 48 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze to zarząd spółdzielni kieruje działalnością spółdzielni i reprezentuje ją na zewnątrz, z czego domniemywać należy, że zarząd kolegialnie ponosi odpowiedzialność za skutki kierowania działalnością spółdzielni i reprezentowania jej na zewnątrz. Błędnym byłoby przyjęcie rozumowania, w którym wyłączymy indywidualną odpowiedzialność członków zarządu. W kolektywnym zakresie działania zarządu, podejmuje on bowiem uchwały, które są wspólną świadomą decyzja poszczególnych członków zarządu, wyrażającą się w akcie głosowania nad dana uchwałą. Taka indywidualna odpowiedzialność poszczególnych członków zarządu za działania związane z kierowaniem działalnością spółdzielni i reprezentowania jej na zewnątrz wynika wprost z art. 58 ustawy Prawo spółdzielcze, zgodnie z którym członek zarządu odpowiada wobec spółdzielni za szkodę wyrządzoną działaniem lub zaniechaniem sprzecznym z prawem lub postanowieniem statutu spółdzielni, chyba że nie ponosi winy. Szczególną odpowiedzialność indywidualną za skutki kierowania działalnością spółdzielni i reprezentowania jej na zewnątrz przypisać należy prezesowi spółdzielni, który kieruje pracami zarządu i dla którego, przepisy ustawy Prawo bankowe przewidują w związku z tym szczególną rolę. Zgodnie z art. 20a ust. 1, w związku z art. 22a ust. 3 i 4 ustawy Prawo bankowe, prezes zarządu banku kieruje pracami zarządu.

Zadania prezesa zarządu są związane nie tylko z kierowaniem bieżącą działalnością banku tj. nadzorowaniem, kontrolowaniem przebiegu działalności oraz rozstrzyganiem wyłaniających się problemów, lecz powinny być utożsamiane z zarządzaniem w szerokim tego słowa znaczeniu, to jest świadomym podejmowaniu decyzji mających za przedmiot rozstrzyganie spraw istotnych dla funkcjonowania banku i dokonywania wyboru celów, sposobów i środków działania, przejawiających się w szczególności w:

- organizowaniu działalności - ustalaniu struktury organizacyjnej i sposobu, w jaki mają być wykonywane poszczególne operacje i inne czynności (procedury),

- wytyczaniu polityki, w tym globalnej strategii - ogólnych kierunków działania w średnim, kilkuletnim okresie, jak również polityki szczegółowej, obejmującej konkretne zadania mające prowadzić do głównego celu,

- analizowaniu uzyskiwanych wyników i wyciąganiu wniosków praktycznych dla dalszej działalności.

Bank będąc podmiotem zaufania publicznego powinien zapewnić bezpieczeństwo gromadzonych środków pieniężnych swoich klientów. Odpowiednie działania banku mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie i stabilność całej gospodarki, z tego względu członkom zarządu i radzie nadzorczej banku są stawiane szczególne wymagania przewidziane w art. 22b ust. 3 ustawy Prawo bankowe. Organ zwrócił uwagę na art. 22a ust. 7 przytoczonej ustawy, zgodnie z którym członkowie zarządu i rady nadzorczej banku są obowiązani pełnić swoje funkcje w sposób uczciwy i rzetelny oraz kierować się niezależnością osądu, aby zapewnić skuteczną ocenę i weryfikację podejmowania i wykonania decyzji związanych z bieżącym zarządzaniem bankiem.

Dokonując oceny spełniania przez Panią I. G. przesłanek na stanowisko Prezesa Zarządu, organ wskazał na dotychczasowy przebieg kariery zawodowej oraz w sposób szczegółowy przeanalizował sytuację ekonomiczno-finansową B[...] w T. Organ wskazał na kilkukrotnie przeprowadzanie przez biegłych rewidentów badania sprawozdań finansowych za lata 2013 i 2014, które wykazały, że sytuacja ekonomiczno-finansowa wymagała pilnych działań naprawczych w większości obszarów działalności Banku, wysoki bądź podwyższony poziom ryzyka bankowego we wszystkich jego obszarach wskazywał z jednej strony, że dotychczasowa działalność Zarządu Banku i jego poszczególnych członków jest nieskuteczna, zaś z drugiej, na potrzebę zapewnienia odpowiednio wykwalifikowanej i doświadczonej kadry zarządzającej dającej rękojmię ostrożnego i stabilnego zarządzania B[...] w T. celem zapewnienia bezpieczeństwa środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Organ podkreślił, że również w ponownym badaniu sprawozdania finansowego za 2014 r. biegły rewident uznał w całości jako zasadne zastrzeżenia wyrażone w opiniach biegłych rewidentów do sprawozdań za lata 2013 i 2014, dokonując przy tym oszacowania skutków zaliczenia przez Bank w 2013 r. - pomimo braku stosownej decyzji organów podatkowych - kosztów rezerw utworzonych na należności faktoringowe do kosztów uzyskania przychodów.

Organ wskazał również na podjęte wobec Banku działania naprawcze w oparciu o przepisy:

1) art 143 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo bankowe (wystąpienie do zarządu banku z żądaniem zwołania nadzwyczajnego walnego zgromadzenia w celu rozpatrzenia sytuacji banku oraz podjęcia uchwały w sprawie zwiększenia funduszy własnych),

2) art 145 ust 1 w zw. z art 142 ust 1 i 2 ustawy Prawo bankowe (ustanowieniu zarządu komisarycznego na czas realizacji Programu Postępowania Naprawczego w związku z nieprzekazaniem PPN w sytuacji wymagającej jego przedstawienia),

3) art 138 ust 3 ustawy Prawo bankowe (udzielenie bankowi upomnienia w związku z brakiem realizacji zaleceń nadzorczych).

Dokonując oceny Pani I. G. organ doszedł do przekonania, że nie daje ona rękojmi ostrożnego i stabilnego zarządzania B[...] w T. O negatywnej ocenie kandydatki przesądziły m.in. następujące okoliczności:

a) Kandydatka jako członek Zarządu ds. finansowo-księgowych B[...] w T. ponosiła odpowiedzialność za politykę finansowa i sprawozdania finansowe Banku, w tym prezentowany biegłemu rewidentowi do weryfikacji roczny bilans wraz z załącznikami;

b) Akceptowanie przez kandydatkę opisanego stanu rzeczy przekładało się bezpośrednio na problemy Zarządu Banku przy opracowywaniu PPN, którego kolejne wersie od 2013 r. nie mogły zostać uznane przez KNF za PPN w rozumieniu art. 142 ustawy Prawo bankowe;

c) Zaniechanie ze strony Zarządu Banku, w tym kandydatki pełniącej funkcję członka Zarządu ds. finansowo-księgowych doprowadziły w rezultacie do zastosowania w 2014 r. przez organ nadzoru szczegółowych środków nadzorczych

Wspomniane środki nadzorcze dotyczyły:

- wystąpienia na podstawie art. 143 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo bankowe - do Zarządu Banku z żądaniem zwołania NWZ,

- wszczęcia na podstawie art. 145 ust. 1 w zw. z art. 142 ust. 1 i 2 ustawy Prawo bankowe - postępowania administracyjnego w przedmiocie ustanowienia zarządu komisarycznego.

d) Pomimo zastosowania przez KNF wspomnianych środków nadzorczych, kandydatka nie podjęła skutecznych działań doprowadzających do usunięcia nieprawidłowości lezących u podstaw zastosowanych środków nadzorczych

Organ podkreślił, że ww. okoliczności rzutowały negatywnie na ocenę wywiązywania się z obowiązków przypisanych kandydatce jako członkowi Zarządu ds. finansowo-księgowych. Usprawiedliwione jest zatem, zdaniem KNF twierdzenie, że kandydatka pełniąc tę funkcję miała bezpośredni wpływ na obecną sytuację Banku, w tym zwłaszcza w zakresie sprawozdań finansowych za rok 2013 i 2014, do treści których zostały wniesione zastrzeżenia przez biegłych rewidentów oraz w zakresie PPN, który do tej pory nie uzyskał akceptacji KNF i ponosi odpowiedzialność za obecny stan rzeczy.

Organ odnosząc się do zarzutu podniesionego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zgodnie z którym KNF rzekomo w niewystarczający sposób uzasadniła, że kandydatka nie daje rękojmi bezpiecznego zarządzania B[...] w T., podczas gdy za przyjęciem stanowiska przeciwnego miały przemawiać wskazane okoliczności, organ stwierdził, że w postępowaniu zakończonym wydaniem skarżonej decyzji KNF nie dopuściła się wspomnianego uchybienia. Organ wyjaśnił, że prezesi zarządów banków spółdzielczych mają dawać rękojmię "należytego" wykonywania powierzonych obowiązków. Organ podkreślił, że kandydatka od ponad 12 lat pełni funkcję Wiceprezesa Zarządu ds. Finansowo – Księgowych Banku. Jak wynikało ze sprawozdań finansowych, sytuacja ekonomiczno-finansowa Banku wymaga pilnych działań naprawczych. Bank nie realizował zaleceń KNF, skierowanych do niego po analizie BION (w wyniku czego Zarząd Banku otrzymał upomnienie zaprowadzenie działalności w sposób stwarzający zagrożenie dla interesów posiadaczy rachunków bankowych).

KNF biorąc pod uwagę, że wskazane przez RN Banku okoliczności, odnoszące się m.in. do pozytywnej opinii o kandydatce w jej lokalnym środowisku, cech charakteru kandydatki mających predestynować ją do pełnienia funkcji Prezesa Zarządu Banku, ocen wystawianych B[...] w T. przez Bank BPS jako bank zrzeszający oraz częściowej poprawy sytuacji ekonomiczno-finansowej Banku (w sytuacji, w której Bank nie był jednak w stanie przedłożyć PPN akceptowalnego dla KNF, w związku z czym organ nadzoru zmuszony był do zastosowania środków nadzorczych przewidzianych w takiej sytuacji), stwierdziła, że wszystkie razem lub każda z osobna - nie dotyczą kwestii istotnych dla sprawy i nieodniesienie się do nich w stopniu, w którym chciałaby tego RN B[...] w T., nie może zostać uznane za uchybienie organu nadzoru, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ stwierdził, że w czasie kiedy kandydatka pełniła funkcję członka Zarządu B[...] w T., Bank angażował się w cały szereg aktywności związanych z wysokim ryzykiem. Bank wycofywał się z podejmowanych działań generujących ryzyko nie wtedy kiedy uznał, że ryzyko z nimi związane jest nieakceptowalne, a dopiero wtedy kiedy ich kontynuowanie byłoby mocno utrudnione i wiązałoby się z jednoznacznie negatywnymi konsekwencjami. Organ podkreślił, że kandydatka znajdowała się w składzie Zarządu Banku w czasie, w którym Bank podejmował nacechowane licznymi nieprawidłowościami działania w zakresie finansowania działalności faktorigowej skutkujące powstaniem straty bilansowej i zaistnieniem w Banku sytuacji kryzysowej. Z materiałów i informacji uzyskanych z Banku nie wynikało przy tym, by kandydatka sygnalizowała wówczas występowanie nieprawidłowości i zagrożeń oraz by proponowała lub inicjowała działania mające na celu ograniczanie wysokiego ryzyka związanego z działalnością Banku.

Ponadto, chociaż ze sprawozdawczości sporządzonej na dzień 31 marca 2016 r. wynikało, że sytuacja ekonomiczno-finansowa Banku uległa poprawie, to zdaniem KNF nie ma pewności, czy Bank prezentował w niej swoją rzeczywistą sytuację ekonomiczno-finansową oraz czy poprawa ta ma charakter trwały. Stanowisko swoje oparła na zaprezentowanym przez Bank informacjach i danych mających wskazywać na poprawę jakości portfela kredytowego Banku w pozycji wg stanu na dzień 31 grudnia 2015 r. Organ wyjaśnił, że dane w nim zawarte nie uwzględniały kredytów straconych przeniesionych do ewidencji pozabilansowej i tym samym nie prezentowały rzeczywistego obrazu jakości portfela.

Odnosząc się do zarzutu, zgodnie z którym RN rzekomo nie miała możliwości odniesienia się do ewentualnych uwag na temat oceny kandydatki dokonanej przez organ nadzoru, KNF stwierdziła, że w postępowaniu zakończonym wydaniem skarżonej decyzji organ nie dopuścił się wspomnianego uchybienia. Zdaniem KNF, zarzut został oparty na nieprawidłowym założeniu, iż KNF najwyraźniej nienależycie i niewyczerpująco informowała RN Banku o przebiegu postępowania. Świadczy o tym zdaniem organu, w szczególności korespondencja KNF z RN B[...] w T. prowadzona w toku postępowania, jak również fakt przeglądania akt postępowania przez członków RN Banku w dniu [...] kwietnia 2016 r.

Odnosząc się do zarzutu, zgodnie z którym rzekomo niezasadny jest postawiony przez KNF zarzut dotyczący utworzenia w 2013 r. aktywa podatkowego, tj. uznania rezerw utworzonych na należności faktoringowe jako koszty uzyskania przychodów, organ stwierdził, że w postępowaniu zakończonym wydaniem skarżonej decyzji KNF nie dopuściła się wspomnianego uchybienia. KNF wyjaśnił, że nie jest władzą podatkową i nie jest uprawniona do oceny działań Banku w tym zakresie, gdyż jest to zastrzeżone dla właściwych organów. Sprawowany przez KNF nadzór nad bankami (w tym B[...] w T.) ma na celu m.in. zapewnienie bezpieczeństwa środków pieniężnych gromadzonych na rachunkach bankowych oraz tego, że działalność bankowa będzie prowadzona w sposób ostrożny i stabilny - w związku z czym, uzasadnionym przedmiotem zainteresowania KNF jest to, jak zarządzane są poszczególne banki. Dla KNF istotne będą kwestie pośrednio związane z rozliczeniami podatkowymi Banku, jak np.: wielokrotne ignorowanie zastrzeżeń biegłych rewidentów do kolejnych sprawozdań finansowych czy długotrwałe zwlekanie z wystąpieniem o interpretację do organów podatkowych w sytuacji, która uzasadniałaby takie działanie - co, w przypadku zakwestionowania przez organy skarbowe sposobu działania przyjętego przez Bank, mogłyby mieć dla Banku negatywne skutki finansowe, prowadzące w konsekwencji do obniżenia kapitału założycielskiego Banku poniżej ustawowego minimum. Zatem w ocenie organu zachodzi bezpośredni związek pomiędzy zastrzeżeniami do sposobu zarządzania Bankiem, który w takiej sytuacji organ jest zobowiązany kwestionować, a spełnieniem przez kandydatkę wchodzącej w skład Zarządu Banku, rękojmi należytego wykonywania obowiązków Prezesa Zarządu.

Na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego Rada Nadzorcza Banku [...] w T. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej:

1. dopuszczenie się błędnej wykładni i nieuprawnionej nadinterpretacji przepisów ustawy Prawo Bankowe oraz wytycznych Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego (EBA) oraz poczynienie błędnych ustaleń co do zastosowanych przepisów prawa a ponadto naruszenie art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, tj. naruszenie poza procesowego aspektu zasady in dubio pro reo, adresowanego do całego społeczeństwa, w tym także do organów administracji nakazującego rozstrzygnięcie nie dających się usunąć wątpliwości na korzyść strony,

2. ocenę wniosku o wyrażenie zgody na sprawowanie funkcji Prezesa Zarządu Banku [...] dokonaną bez wszechstronnej i całościowej analizy jego treści z uwzględnieniem przepisów ustawy Prawo Spółdzielcze zwłaszcza w kontekście woli właścicieli i obligatoryjnemu działaniu organów Spółdzielni w interesie jej członków a w konsekwencji poczynienie błędnych ustaleń.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji jej poprzedzającej oraz nie zasądzanie kosztów postępowania na zasadach wzajemności.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) Sądy Administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, z tym, że w myśl § 2 tegoż artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada zaskarżoną decyzję, postanowienie, akt bądź czynność z zakresu administracji publicznej pod kątem legalności, natomiast przy orzekaniu nie kieruje się zasadami słusznościowymi, czy też tzw. zasadami współżycia społecznego. Podkreślenia wymaga, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy co do istoty, albowiem należy to do kompetencji organów administracyjnych.

Poza tym, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej "ppsa", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57 a.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] maja 2016 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich ucylenie.

Przedmiotem rozstrzygnięć organu była odmowa wyrażenia zgody na powołanie Pani I. G. na stanowisko Prezesa Zarządu Banku [...] w T. – o co wnosiła RN Banku pismem z dnia [...] maja 2014 r. KNF po myśli art. 22 b ust 1 Prawa Bankowego jest organem właściwym do rozpoznania takiego wniosku. Organ nadzoru odmawia wyrażenia zgody na powołanie wnioskowanej przez Radę Nadzorczą osoby na stanowisko Prezesa Zarządu Banku w przypadkach, w których mowa jest w art. 22 b ust. 3 Prawa Bankowego. Jednym z nich jest niespełnianie przez kandydata przesłanki z art. 22 aa ust. 1 Prawa Bankowego. przepis ten stanowi, że członkowie zarządu i rady nadzorczej banku powinni mieć wiedzę, umiejętności i doświadczenie odpowiednie do pełnionych przez nich funkcji i powierzonych im obowiązków oraz dawać rękojmię należytego wykonywania tych obowiązków. KNF po przeprowadzeniu wnikliwego postępowania dowodowego i wszechstronnej ocenie zgromadzonych w sprawie materiałów uznała, że Pani I. G. nie spełnia wymogu z art. 22 aa ust. 1 Prawa Bankowego. Należy zgodzić się z organem, że rękojmia należytego wykonywania obowiązków Prezesa Zarządu jest przesłanką niedookreśloną przez ustawodawcę, ma charakter klauzuli generalnej, a jej konkretyzacja należy do kompetencji KNF, która orzekając w tym przedmiocie bierze pod uwagę ustanowione w art. 133 ust. 1 Prawa bankowego cele nadzoru bankowego, tj. zapewnienie bezpieczeństwa środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych oraz zgodność działalności banku z przepisami ustaw: Prawo bankowe, o Narodowym Banku Polskim, o obrocie instrumentami finansowymi, statutem banku, przepisami prawa wspólnotowego.

Stanowisko organu, że Pani I. G. nie daje rękojmi należytego wykonania obowiązków Prezesa Zarządu znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym, zebranym i ocenionym przez KNF. Ustalając stan faktyczny w sprawie organ nie naruszył art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Organ skupił się przede wszystkim na ocenie dotychczasowej działalności kandydatki, która od ponad 12 lat była zatrudniona w przedmiotowym banku zaś od stycznia 2008 r. pełniła funkcję Wiceprezesa Zarządu ds. Finansowo-Księgowych.

W tym okresie kandydatka zgodnie z powierzonymi jej obowiązkami:

- nadzorowała opracowywanie i wdrażanie regulacji w zakresie zarządzania ryzykiem płynności, stopy procentowej, walutowym i operacyjnym,

- nadzorowała zarządzanie aktywami i pasywami,

- zarządzała ryzykiem płynności, stopy procentowej i walutowym,

- monitorowała adekwatność kapitałową,

- nadzorowała realizację zasad wyliczania wymogów kapitałowych,

- posiadała umocowanie do samodzielnego podejmowania decyzji kredytowych do kwoty 20 000 zł.

Oceniając jak Pani G. wywiązywała się z ww. zadań organ miał na uwadze sytuację finansową banku. O tym, ze w tym czasie bank borykał się z szeregiem problemów świadczą następujące dowody i okoliczności, które zostały wykazane przez KNF:

1. Opinia biegłego rewidenta wraz z zastrzeżeniami do sprawozdania finansowego za 2013 r.

2. Opinia biegłego rewidenta wraz z zastrzeżeniami do sprawozdania finansowego za 2014 r.

3. Zlecenie przez KNF, na podstawie art. 135 ust. 2 pb ponownego badania sprawozdania finansowego Banku za 2014 r.

4. Zobowiązanie przez KNF w lipcu 2013 r. B[...] w T. do opracowania planu postępowania naprawczego.

5. Zastosowanie w dniu 22 lipca 2014 r. środka nadzorczego przewidzianego przepisem art. 143 ust. 1 pkt 3 Prawa bankowego, polegającym na wystąpieniu z żądaniem do Zarządu B[...] w T. o zwołanie nadzwyczajnego walnego zgromadzenia w celu:

a) rozpatrzenia sytuacji banki

b) podjęcia uchwały w sprawie zwiększenia funduszy własnych do wysokości zapewniającej spełnienie minimum kapitałowego określonego w art. 32 ust 2 Prawa bankowego.

6. W dniu [...] września 2014 r. KNF zawiadomiła Bank [...] o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie zastosowania środka przewidzianego w art. 145 ust. 1 w związku z art. 142 ust. 1 i ust. 2 Prawa bankowego – ustanowieniu zarządu komisarycznego na czas realizacji planu postępowania naprawczego w związku z brakiem jego przekazania w sytuacji wymagającej jego przedstawienia.

7. W dniu [...] marca 2016 r. KNF na podstawie wyników badania i oceny nadzorczej (BION) według stanu na 31 grudnia 2014 r. udzieliła na podstawie art. 138 ust. 3 Prawa bankowego Zarządowi B[...] w T. upomnienia za prowadzenie działalności w sposób stwarzający zagrożenie dla interesantów posiadaczy rachunków bankowych z uwagi na brak skutecznych działań w celu pełnej i terminowej realizacji zaleceń KNF skierowanych do Banku w grudniu 2014 r. po poprzedniej analizie BION.

8. Według stanu na grudzień 2015 r., ocena sytuacji ekonomiczno-finansowej B[...] w T. wskazywała, że wymaga on podjęcia pilnych działań naprawczych w większości obszarów działalności Banku. Wysoki bądź podwyższony poziom ryzyka bankowego we wszystkich jego obszarach wskazywał, że dotychczasowa działalność zarządu Banku i jej poszczególnych członków była nieskuteczna oraz z drugiej strony potrzebę zapewnienia odpowiednio wykwalifikowanej kadry zarządzającej dającej rękojmię ostrożnego i stabilnego zarządzania Bankiem, celem zapewnienia bezpieczeństwa środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych.

Zdaniem Sądu, w oparciu o ww. dane organ prawidłowo uznał, że Pani I. G. nie jest odpowiednim kandydatem na stanowisko Prezesa Zarządu Banku. Będąc członkiem Zarządu d/s Finansowo – Księgowych B[...] ponosiła odpowiedzialność za politykę finansową i sprawozdanie finansowe Banku. Negatywne zdarzenia, które miały miejsce w Banku w tym czasie nie pozwalają na przyjęcie pozytywnej prognozy a przyszłość, ze Pani I. G. jako Prezes Zarządu Banku będzie należycie wywiązywała się z powierzonych jej obowiązków. Z art. 22 a ust. 3 Prawa Bankowego wynika, że Prezes Zarządu kieruje pracami zarządu. Podlega mu także komórka audytu zewnętrznego. Zadania te nie ograniczają się tylko do kierowania działalnością bieżącą Banku, ale również polegają na podejmowaniu decyzji dotyczących jego funkcjonowania w przyszłości. Skoro wykazane zostało, że kandydatka będąc Wiceprezesem Banku odpowiedzialnym za finanse nie potrafiła zapobiec powstaniu a następnie rozwiązać szereg problemów związanych z kondycją finansową Banku odmowa powołania jej na stanowisko Prezesa Zarządu jest zasadna. Należy podkreślić, że literalna wykładnia art. 22 aa ust. 1 Prawa bankowego wskazuje na to, ze ustawodawca przy ocenie spełnienia rękojmi przez kandydata na Prezesa Zarządu Banku położył nacisk na wiedzę, umiejętności i doświadczenie odpowiednie do pełnionej funkcji i powierzonych obowiązków. Stąd też nie można zarzucić organowi, że przede wszystkim dokonał analizy przebiegu drogi zawodowej kandydatki, najmniejszą uwagę przywiązując do jej cech osobistych.

Orzekając w sprawie wyrażenia zgody na powołanie wskazanej przez RN Banku osoby na stanowisko Prezesa Zarządu Banku KNF nie jest związana uchwałami, opiniami czy też decyzjami podjętymi przez władze spółdzielni bądź też ich organy zwierzchnie. Do spółdzielni bowiem, która jest bankiem zgodnie z przepisem art. 20 a ust. 1 Prawa bankowego stosuje się odpowiednio przepisy art. 22 – 22 b i art. 22 d z pewnymi wyjątkami. Organ nadzorczy, jakim jest KNF, zgodnie z art. 22 b ust. 1 Prawa bankowego uprawniony jest do własnej oceny wniosku RN Banku i przedstawionego w nim kandydata.

Sąd nie stwierdził dowolności w działaniu organu, który należycie i wyczerpująco przedstawił motywy jakimi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga, że Sąd dokonując kontroli rozstrzygnięcia organu obowiązany był uwzględnić stan faktyczny i prawny obowiązującej na datę jego wydania. Stąd też wnioski dowodowe skarżącej zmierzające do wykazania pozytywnych wyników, jakie osiąga bank po dacie decyzji nie mogły być uwzględnione.

Z tych wszystkich wywodów Sąd nie stwierdzając naruszenia w sprawie przepisów prawa materialnego, jaki i przepisów postępowania na mocy art. 151 ppsa orzekł o oddaleniu skargi.