Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1809/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.10 § 1, art.28, art.145 § 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant: st. asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2418/13 w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia podziału nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2418/13 oddalił skargę M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] lipca 1995 r. nr 116/95 Burmistrz Gminy Warszawa [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w KW nr [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ew. nr 31 z obrębu [...]. Decyzja ta została wydana w trakcie prowadzonego postępowania rozgraniczającego nieruchomość stanowiącą działkę 31 (będącą własnością W. G.) z nieruchomością uregulowaną w KW [...] i stanowiącą działkę nr 32 (będąca własnością S. K., M. K., K. M., W. K. i Z. K.). Decyzją Burmistrza Gminy Warszawa [...] nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. umorzono postępowanie w sprawie rozgraniczenia tych nieruchomości i przekazano sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu, celem rozpoznania w trybie postępowania nieprocesowego, ponieważ postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do zawarcia ugody, ani też do ustalenia granic w sposób pozwalający na zatwierdzenie ich przebiegu.

Na wniosek S. K., współwłaścicielki działki nr 32 postanowieniem z dnia [...] maja 1996 r. wznowione zostało postępowanie o podział nieruchomości nr 31 ze względu na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r. Prezydent m.st. Warszawy zawiesił wznowione postępowanie do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi II Wydział Cywilny zagadnienia wstępnego, tj. sprawy o rozgraniczenie nieruchomości uregulowanej w KW nr [...] stanowiącej działkę nr ew. 31 z obrębu [...] z nieruchomością uregulowaną w KW nr [...] stanowiąca działkę nr ew. 32 z obrębu [...]. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła K. M. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2006 r. uchyliło postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 2005 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji wskazując, że należy ustalić, czy postępowanie sądowe w sprawie o rozgraniczenie się toczy i na jakim jest etapie.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Prezydent m. st. Warszawy odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r. zatwierdzającej podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr 31. W uzasadnieniu podał, że w dniu 14 września 2010 r. uzyskał postanowienie z dnia 10 stycznia 2006 r. (sygn. akt II Ns 1749/02) Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie Wydział II Cywilny. Zgodnie z tym orzeczeniem, po rozpoznaniu sprawy o rozgraniczenie Sąd Rejonowy postanowił umorzyć postępowanie. W tych okolicznościach zaistniała sytuacja umożliwiająca ocenę prawidłowości decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r. Wskazano, że ponieważ w toku postępowania strony wielokrotnie podnosiły, iż decyzja nr [...] została podjęta przy nieustalonych granicach zewnętrznych przedmiotowej nieruchomości, dlatego też stanowisko organu I instancji zależne było od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim było ustalenie granic zewnętrznych nieruchomości podlegającej podziałowi.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosły K. E. M. i M. K. K. M. podniosła, że w sprawie o rozgraniczenie niedopuszczalne jest badanie powierzchni działek i przebiegu granic. Jej zdaniem akty własności ziemi są niepodważalne. Stwierdziła, że w związku z niezgodnościami w aktach urodzenia, aktach małżeństwa, aktach zgonu powiadomiła Delegaturę Biura Geodezji i Katastru m. st. Warszawy w Dzielnicy [...], której przekazała kopię pisma z Urzędu Stanu Cywilnego w celu wyjaśnienia wprowadzonych zmian międzypokoleniowych w danych osobowych, identyfikacyjnych. Stwierdziła, że w obrocie funkcjonują podwójne akty własności ziemi na tę samą nieruchomość.

M. K. podniosła w odwołaniu, że decyzja podziałowa nie tylko naruszyła prawa osób trzecich i ingerowała w stan posiadania właścicieli sąsiedniej nieruchomości, zmieniła przebieg granicy działki nr 32, co jest karygodne, lecz również została wydana bez zapewnienia dojazdu. Wydana przez właścicieli działki nr 32 zgoda na przejście i przejazd do planowanych działek została cofnięta. Uregulowanie dojazdu do nowopowstałych działek to jej zdaniem kluczowa sprawa na etapie podejmowania decyzji podziałowej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. w Warszawie uchyliło w całości rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzyło postępowanie przed tym organem. Wskazano, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją o podziale z dnia [...] lipca 1995 r. zostało wznowione z uwagi na pominięcie w tym postępowaniu właścicieli działki sąsiedniej nr ew. 32 z obrębu [...]. Podano, że co do zasady stronami postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości są wyłącznie właściciele nieruchomości podlegającej podziałowi. Jednak w niniejszej sprawie z uwagi na toczące się w dacie wydania kwestionowanej decyzji postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działkami nr ew. 31 i 32 z obrębu [...] zasadnym – w ocenie organu – było uznanie właścicieli działki nr ew. 32 za strony postępowania dotyczącego wydania decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r., z uwagi na to, iż decyzja ta mogła dotyczyć interesu prawnego właścicieli działki nr ew. 32. Organ zauważył, że decyzją Burmistrza Gminy Warszawa-[...] nr [...] z dnia [...] listopada 1995 r. umorzono postępowanie w sprawie rozgraniczenia ww. nieruchomości i przekazano sprawę do rozpatrzenia sądowi powszechnemu w trybie postępowania nieprocesowego, ponieważ postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do zawarcia ugody, ani też do ustalenia granic w sposób pozwalający na zatwierdzenie ich przebiegu. Postępowanie przed sądem powszechnym o rozgraniczenie zostało umorzone postanowieniem z dnia 10 stycznia 2006r., sygn. akt II Ns 1749/02 z uwagi na nie zgłoszenie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania w ciągu trzech lat od daty postanowienia o zawieszeniu (w niniejszej sprawie od dnia 13 listopada 2002 r.). Prawnym skutkiem umorzenia postępowania przed Sądem Rejonowym jest domniemanie, iż granice zewnętrzne działek nr 31 i 32 były zgodne ze stanem faktycznym i prawnym. Zatem odpadła przyczyna (istnienie interesu prawnego), dla której istniała przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z uwagi na pominięcie stron w tym postępowaniu. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2012r., sygn. akt II OSK 2060/10 wskazano, że na przesłankę wznowieniową pozbawienia udziału w postępowaniu może powoływać się wyłącznie strona, która bez swojej winy nie brała udziału w tym postępowaniu, nie zaś inne podmioty. Organ podał, że w wyroku z dnia 20 marca 1998 r., sygn. akt I SA 1815/97, wydanym w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że właściciele działki nr ew. 32 z obrębu [...] są stronami w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu podziału działki nr ew. 31. Wyrok ten został wydany w odmiennym stanie faktycznym od stanu faktycznego zaistniałego po dacie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego przed sądem powszechnym, co oznacza, że wyrok NSA z dnia 20 marca 1998 r., I SA 1815/97 nie wiąże w sprawie. Umorzenie postępowania o rozgraniczenie przed sądem powszechnym wywołało skutek domniemania, że granice zewnętrzne działek nr 31 i 32 były prawidłowe, zatem brak jest podstaw do uznania właścicieli działki nr 32 za stronę postępowania o zatwierdzenie podziału działki nr 31. Organ podzielił pogląd wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 142/11, zgodnie z którym, jeśli dojdzie do niezasadnego wznowienia postępowania, podlega ono umorzeniu.

Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] lipca 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie założyła M. K. zarzucając naruszenie przepisu art. 28 i 10 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do niewłaściwego wniosku, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu o zatwierdzenie podziału działki nr 31 oraz błędne przyjęcie, że odpadła przyczyna (istnienie interesu prawnego) dla której istniała przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z uwagi na pominięcie stron w tym postępowaniu. Zdaniem skarżącej organ zignorował treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 1998r., sygn. I SA 1815/97, którym przyznano skarżącej status strony. Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem organu, że nie jest on związany wykładnią zawartą w tym wyroku z tego powodu, że obecnie zmienił się stan faktyczny. Zdaniem skarżącej okoliczność, że nastąpiło umorzenie w postępowaniu przed sądem powszechnym sprawy o rozgraniczenie w żadnej mierze nie zmieniło statusu skarżącej, nadal bowiem jest ona nie tylko zainteresowana wynikiem sprawy, ale ma interes prawny we wszelkich kwestiach dotyczących działek nr 31 i 32. Samo orzeczenie sądu powszechnego nie może dezawuować przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, które wyraźnie opisują, jaki podmiot za stronę może być uznany. Nie istnieje żaden przepis prawa, który uzależnia status strony od orzeczenia sądu powszechnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Powołanym na wstępie wyrokiem dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2418/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że sprawa była już przedmiotem oceny sądowej, a NSA wyrokiem z dnia 20 marca 1998 r., sygn. akt I SA 1815/97 uznał, że właściciele działki nr 32 z obrębu 3-12-21 są stronami postępowania o zatwierdzenie projektu podziału działki nr 31. Wyrok ten zapadł jednak w odmiennym stanie faktycznym. Ocena prawna i wskazania, o których mowa w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. , dalej p.p.s.a.) wiążą w sprawie, o ile odnoszą się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych. Tracą więc moc wiążącą w razie zmiany stanu sprawy, zmiany istotnych okoliczności faktycznych, wzruszenia orzeczenia w przewidzianym do tego trybie oraz z uwagi na późniejsze podjęcie przez skład poszerzony NSA uchwały zawierającej ocenę prawną odmienną od wyrażonej we wcześniejszym wyroku sądu administracyjnego (uchwała NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., I FPS 1/08 – ONSAiWSA 2008, nr 5, poz. 75). W ocenie Sądu I instancji taka sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. W dacie wydania przez NSA wyroku istniał spór co do przebiegu granic działek nr 31 i nr 32 i zdaniem ówczesnej skarżącej S. K., podział działki nr 31 zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy Warszawa [...] z dnia [...] lipca 1995 r. nr 116/95 naruszał granice działki nr 32. Dlatego też Sąd przyznał przymiot strony tego postępowania również współwłaścicielom działki nr 32. Jednak w dniu 10 stycznia 2006 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie Wydział II Cywilny (sygn. akt II Ns 1749/02), po rozpoznaniu sprawy o rozgraniczenie powyższych działek umorzył postępowanie. Orzeczenie to w sposób istotny zmieniło stan faktyczny sprawy poprzez usunięcie sporu o przebieg granic między działkami, w konsekwencji istniejące w dacie wydania decyzji ostatecznej o podziale granice działek nr 31 i nr 32 były zgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Wobec tego współwłaściciele działki nr 32 utracili przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją podziałową z dnia [...] lipca 1995 r. w rozumieniu art. 28 k.p.a. Organ nie jest związany wyrokiem sądu zapadłym w zupełnie innym stanie faktycznym.

Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca nie jest ani właścicielem, ani wieczystym użytkownikiem działki nr 31 objętej podziałem, wobec czego nie przysługuje jej przymiot strony w postępowaniu o jej podział. Skarżąca ma niewątpliwie interes dotyczący podziału działki nr 31, ale zdaniem Sądu jest to wyłącznie interes faktyczny, a nie prawny. Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że w sprawie organ nie powinien wznawiać postępowania z powodu pozbawienia współwłaścicieli działki nr 32 udziału w postępowaniu o podział działki 31, a jeśli to uczynił, to powinien je na podstawie art. 105 K.p.a. umorzyć.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2418/13 skargę kasacyjną wniosła M. K., reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

a) art. 28 i 10 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie prowadzące do niewłaściwego wniosku, że skarżącej nie przysługuje status strony w postępowaniu o zatwierdzenie podziału działki nr 31 oraz błędne przyjęcie, że odpadła przyczyna (istnienie interesu prawnego) dla której istniała przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z uwagi na pominięcie stron w tym postępowaniu,

b) art. 7 K.p.a., poprzez tolerowanie sytuacji, w której skarżącej odmawia się statusu strony w postępowaniu, a także poprzez ignorowanie treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 1998 r. w sprawie I SA 1815/97, który ten status niewątpliwie przyznał,

c) art. 8 K.p.a. – zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa – gdyż istniejące i niewzruszone orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 marca 1998r. w sprawie I SA 1815/97 nie jest dla organu administracji wystarczające do uznania skarżącej za stronę w postępowaniu administracyjnym. Naruszenie tego przepisu polega również na tym, że w obowiązującym porządku prawnym istnieją sprzeczne orzeczenia organów administracji i sądów administracyjnych dotyczące tej samej kwestii (statusu strony w postępowaniu dotyczącym działki nr 31), co z pewnością narusza zasadę zaufania wyrażoną w ustawie. Ponadto w ocenie skarżącej naruszenie tego przepisu, jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyraża się w tym, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poprzez dokonywanie własnej, subiektywnej interpretacji, pozbawia skarżącą pozycji strony mimo, że została ona potwierdzona przez Naczelny Sąd Administracyjny,

d) art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na tym, że WSA w Warszawie podał, iż nie dopatrzył się naruszenia przez organ art. 28, art. 7, 8 i 10 § 1 K.p.a., lecz nie uzasadnił, nawet lakonicznie, swojego stanowiska w tym zakresie, co w ocenie skarżącej stanowi nie wypełnienie normy prawnej wyrażonej w art. 141 § 4 p.p.s.a.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego wyroku w całości, poprzez uwzględnienie skargi skarżącej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2013r. i jej uchylenie, jak również uchylenie decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 1995r. Burmistrza Gminy Warszawa [...] oraz o zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie zgodzono się ze stanowiskiem Sądu, który zakwalifikował interes skarżącej jako faktyczny, a nie prawny. Skarżąca bowiem jako właścicielka działki nr 32 ma interes prawny, gdyż sąsiaduje z działką nr 31 i wszelkie sprawy tej działki dotyczące leżą w jej interesie nie tylko faktycznym, ale przede wszystkim prawnym. Wskazano, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 1998r. w sprawie I SA 1815/97, właściciele działki nr 32 są stronami w postępowaniu dotyczącym zatwierdzenia projektu działki nr 31, co jedynie potwierdzało interes prawny skarżącej, zaś WSA w Warszawie w zaskarżonym wyroku kładzie błędny nacisk na wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy – Pragi Południe. Okoliczność, że nastąpiło umorzenie w postępowaniu przed sądem powszechnym w żadnej mierze nie zmieniła jej statusu, nadal bowiem jest ona nie tylko zainteresowana wynikiem sprawy, ale niewątpliwie ma interes prawny we wszelkich kwestiach dotyczących działek nr 31 i 32.

Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art.176 p.p.s.a skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej.

W skardze kasacyjnej powołano obie podstawy określone w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a, zarzucając zarówno naruszenie prawa procesowego, jak i prawa materialnego. Zarzut naruszenia prawa procesowego może odnieść skutek w przypadku wykazania, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zarzutu błędnej wykładni związane jest z wykazaniem, że przyjęte przez Sąd I instancji rozumienie określonego przepisu narusza uznane dyrektywy interpretacyjne. Wymaga zatem z jednej strony wskazania, na czym polega błąd Sądu w interpretacji przepisu, jakie dyrektywy zostały naruszone, zaś z drugiej strony wykazania, jakie winno być prawidłowe rozumienie przepisu. Zarzut niewłaściwego zastosowania natomiast wymaga wykazania, że w ustalonych okolicznościach faktycznych doszło do wadliwej kwalifikacji prawnej i stan faktyczny nie odpowiada hipotezie zastosowanej normy prawnej. Jak się wobec tego wskazuje, zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego może odnieść skutek w sytuacji, gdy nie jest kwestionowany stan faktyczny sprawy (por. wyrok NSA z 13 lutego 2009 r., sygn. I OSK 414/08, wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., sygn. II OSK 270/08).

W pierwszej kolejności rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny podlegały zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Nie jest zasadny zarzut odnoszący się do naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i pozbawione pełnych motywów uzasadnienie wyroku Sądu I instancji. Wbrew twierdzeniom zawartym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, Sąd I instancji w wystarczający sposób wyjaśnił jakie jest jego stanowisko i na jakich okolicznościach faktycznych i przepisach prawnych opiera swoje rozstrzygnięcie. Zasadnie Sąd I instancji zwrócił uwagę, że w dacie wydania przez NSA wyroku w sprawie I SA 1815/97 z dnia 20 marca 1998 r. w toku był spór między właścicielami działek nr 31 i 32, dotyczący przebiegu granicy. Dowodzi tego materiał sprawy, jak również opis stanu faktycznego zawarty w wyroku NSA sygn. I SA 1815/97, potwierdzający, że decyzja o podziale została wydana w trakcie trwającego postępowania rozgraniczającego. W konsekwencji NSA w wyroku z 20 marca 1998 r. stwierdził, że na ówczesnym etapie postępowania organ administracji winien był ustalić, czy decyzja o podziale naruszała granice działek, a interes prawny w postępowaniu o podział Sąd wywiódł właśnie z prawa własności skarżącej do działki nr 32, którego to prawa decyzja o podziale naruszać nie mogła. Tego stanowiska NSA Sąd I instancji bynajmniej nie zakwestionował, nie jest jednak prawdą, że zaskarżony wyrok skutkuje zaistnieniem w obrocie prawnym dwóch rozstrzygnięć wzajemnie sprzecznych i odmiennie rozwiązujących tę samą kwestię interesu prawnego skarżącej kasacyjnie w postępowaniu wznowieniowym odnoszącym się do podziału działki nr 31. Skoro w dacie dokonywania podziału istniał spór co do granic zewnętrznych działki dzielonej, a to ze względu na trwające postępowanie o jej rozgraniczenie z działką nr 32, to właścicielom działki nr 32 przysługiwał interes prawny w postępowaniu o wznowienie sprawy zakończonej decyzją o podziale działki nr 31, w którym to postępowaniu nie brali udziału jako strona. Nie jest w sprawie kwestionowany stan faktyczny, który legł u podstaw stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego w wyroku z 20 marca 1998 r. Nie jest jednak również kwestionowane, że ten stan faktyczny uległ zmianie, albowiem postępowanie o rozgraniczenie zostało zakończone, ale nie poprzez ustalenie przebiegu granic między działkami, odmiennego od przyjmowanego w dacie podziału, lecz poprzez umorzenie postępowania rozgraniczeniowego. Właściciele działek 31 i 32, jakkolwiek byli w sporze co do przebiegu granic, to spór ten pod względem prawnym należy uznać za zakończony. Jego strony miały możliwość doprowadzenia do merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz z niej zrezygnowały, a sąd powszechny postępowanie umorzył ze względu na upływ okresu zawieszenia. Prawidłowe jest wobec tego stanowisko Sądu I instancji, że nie zostało w sprawie potwierdzone, aby podział działki nr 31 został dokonany w sytuacji wątpliwości co do ingerencji w prawo własności właścicieli działki sąsiedniej. Istniejący prawnie przebieg granic zewnętrznych działki nr 31 nie uległ żadnym zmianom i nie został skutecznie zakwestionowany. Nie jest to zatem stan faktyczny identyczny z tym, jaki miał miejsce w czasie orzekania przez NSA w sprawie o sygn. I SA 1815/97, dlatego nie można twierdzić, że wyrok Sądu I instancji jest sprzeczny z wyrokiem NSA z 20 marca 1998 r. w kwestii interesu prawnego właścicieli działki nr 32 w weryfikacji decyzji ostatecznej o podziale działki nr 31. W postępowaniu nadzwyczajnym krąg stron postępowania nie stanowi powielenia stron uczestniczących w postępowaniu podlegającym weryfikacji, lecz jest ustalany samodzielnie w oparciu o kryterium interesu prawnego. Interes prawny wymaga potwierdzenia w przepisach prawa i oznacza sytuację, w której rozstrzygnięcie organu ingeruje w prawa i obowiązki określonych podmiotów, np. w prawa związane z własnością. Skoro zostało potwierdzone, że skarżąca nie legitymuje się prawem własności do terenu objętego decyzją o podziale działki 31, to zasadnie odmówiono jej interesu prawnego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją. Nie jest w orzecznictwie kwestionowane, że w sprawach o podział nieruchomości stroną jest wyłącznie właściciel dzielonej nieruchomości. Podział nie ingeruje bowiem w przebieg granic zewnętrznych. Jedynie wyjątkowo, jak to miało miejsce w sprawie zakończonej wyrokiem NSA w sprawie o sygn. I SA 1815/97, legitymacja procesowa w postępowaniu nadzwyczajnym może zostać przyznana osobom trzecim, również została jednak oparta na zgłaszanym tytule do gruntu podlegającego podziałowi. Sąd I instancji adekwatnie do stanu rzeczywistego przedstawił zatem stan faktyczny sprawy, podał także podstawy prawne rozstrzygnięcia. W szczególności wyjaśnił powody zwolnienia ze związania oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA z 20 marca 1997 r. Prawidłowości stanowiska Sądu I instancji w tym zakresie nie można skutecznie zakwestionować zarzutami naruszenia art. 7 i 8 K.p.a. Jak powyżej wskazano, w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych, nie określono jakie okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały pominięte. Natomiast powoływanie się wyłącznie na związanie prawomocnym wyrokiem z 20 marca 1997 r. nie stanowi dostatecznego argumentu dla uzasadnienia zarzutu naruszenia zasad z art. 7 i 8 K.p.a., ze względu na omówioną wyżej kwestię zaistnienia przesłanek zwalniających z takiego związania, będących skutkiem zmiany stanu faktycznego i prawnego, w jakich zapadł poprzedni wyrok wydany w sprawie wznowienia postępowania o podział nieruchomości. Nie jest też uprawniony zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a., nie został on w żaden sposób uzasadniony i nie wynika z materiału sprawy, aby w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją kontrolowaną przez Sąd I instancji skarżąca nie brała udziału. Przepis art. 10 § 1 K.p.a. nie może stanowić podstawy do uzasadniania interesu prawnego w sprawie, albowiem odnosi się do uprawnień procesowych strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym.

W konsekwencji nie doszło w sprawie także do naruszenia prawa materialnego poprzez naruszenie art. 28 K.p.a. Nie został w skardze kasacyjnej uzasadniony zarzut jego błędnej wykładni poprzez wskazanie naruszonych dyrektyw interpretacyjnych. Nie określono też z jakiego przepisu prawa w aktualnym stanie faktycznym wynika dla skarżącej tytuł prawny do kwestionowania podziału działki 31, względem której nie przysługują jej żadne prawa rzeczowe. Wyrok NSA z 20 marca 1997 r. nie może być takim tytułem materialnoprawnym, rozstrzygał on bowiem o legitymacji ze względu na zgłaszane roszczenia własnościowe do terenu działki, natomiast uprawnień tych bynajmniej nie tworzył i nie można przyjmować, że wobec wyrażonego w tym wyroku stanowiska, skarżącej przysługuje uprawnienie do brania udziału w każdym postępowaniu dotyczącym działki nr 31. Fakt sąsiedztwa w sprawie dotyczącej postępowania o podział, a także wznowienia takiego postępowania, nie jest wystarczający, albowiem żaden przepis prawa właścicielom działek sąsiednich takiego interesu nie przyznaje, a sam podział w ich prawa nie ingeruje. Nie można zatem przyjąć, że w postępowaniu o podział jako właściciel działki sąsiedniej skarżąca została wadliwie pominięta, a w konsekwencji zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. Stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie wskazanych przepisów nie narusza.

Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej.