Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 741/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 5 pkt 1b
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.
article: art. 162,  art. 155
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Wroczyński (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędzia WSA Justyna Mazur, Protokolant Referent stażysta Aleksandra Żurek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2020 r. w Radomiu sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy J. z [...] lipca 2019 nr. [...]


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r. poz. 2096, ze zm. dalej K.p.a.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym odwołania E. M. od decyzji z dnia [...].07.2019r. Nr [...] wydanej przez Wójta Gminy [...], odmawiającej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad J. M. ur. [...].02.1938r. - orzekło – utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

Podstawą wydania decyzji były następujące ustalenia faktyczne i ocena prawna.

Decyzją z dnia [...] lipca 2019r. Nr [...] wydaną przez Wójta Gminy [...], odmówiono E. M. przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad J. M. ur. [...].02.1938r.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że powodem odmowy było niespełnienie przesłanki z art.17 ust.1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, a nadto E.M. na podstawie decyzji [...] ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Organ nadmienił jednocześnie, że nie mógł uchylić tej decyzji, ponieważ oświadczenie złożone w dniu [...].07.2019r. dotyczące wyrażenia zgody na uchylenie decyzji ustalającej prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, zgodnie z art.155 K.p.a., jest oświadczeniem zawierającym warunek, a przepis ten nie przewiduje zawarcia warunku.

Od decyzji powyższej E.M.(dalej: "skarżąca") w ustawowym terminie złożyła odwołanie, nie zgadzając się z rozstrzygnięciem.

Uzasadnienie odwołania skarżąca oparła na wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt K 38/13. Nadto podała, że fakt uzyskiwania przez nią zasiłku specjalnego nie może być przeszkodą do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a ona wyraziła zgodę na zamianę zasiłków. Wniosła więc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z wnioskiem.

Na wstępie Kolegium wskazało, że przedmiotowa sprawa była już przedmiotem postępowania odwoławczego, w wyniku którego Kolegium decyzją z dnia [...].05.2019r. znak: [...] uchyliło pierwotną decyzję organu I instancji z dnia [...].04.2019r. znak: [...] i sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia. Kolegium zajęło jednocześnie stanowisko, że w niniejszej sprawie powodem odmowy nie może być przesłanka wskazana w art.17 ust.1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, co w sposób obszerny zostało przez organ odwoławczy uzasadnione. Kolegium nie mogło jednak przyznać skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na fakt, iż w trakcie realizacji pozostawała decyzja organu I instancji z dnia [...].12.2018r. znak: [...] przyznająca skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad matką, na okres od [...].11.2018r. do [...].10.2019r.

Kolegium wskazało zatem, aby organ I instancji ustalił czy żąda ona uchylenia decyzji przyznającej specjalny zasiłek opiekuńczy, a jeśli tak - to organ winien wydać stosowną decyzję, a następnie mając na uwadze wykładnię art.17 ust.1b powołanej ustawy dokonaną przez Kolegium rozpoznać wniosek o świadczenie pielęgnacyjne.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej: "Kolegium") ustaliło i zważyło, co następuje:

Świadczenie pielęgnacyjne zostało uregulowane w art.17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. 2018r poz.2220, ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Zgodnie z art. 17 ust.1 pkt 4 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje min. Innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz koniecznością stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W art.17 ust. 1b ustawy zawarty jest zapis, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1/ nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2/ w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do

ukończenia 25. roku życia.

W art.17 ust.5 ustawy zostały natomiast zawarte przesłanki wykluczające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego i jedną z nich jest fakt prawa osoby sprawującej opiekę do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 21.10.2014r. sygn. akt K 38/13 orzekł,

że art.17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych

w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art.32 ust.1 Konstytucji RP.

Kolegium wskazywało, że w orzecznictwie sądów administracyjnych dominujący jest pogląd, że w związku z w/w wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art.17 ust.1b ustawy o świadczeniach rodzinnych, która została uznana za niezgodną z art.32 ust.1 Konstytucji RP. Oznacza to, że w odniesieniu do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała po ukończeniu 18. roku życia lub po ukończeniu 25. roku życia (w przypadku nauki), nie jest możliwe stosowanie at.17 ust. 1b z uwagi na jego niekonstytucyjność (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2.03.2017r. sygn. akt OSK 2407/16; z dnia 26.05.2017r. sygn. akt I OSK 479/16, z dnia 21.10.2016r. sygn. akt I OSK 1853/16; z dnia 4.11.2016 sygn. akt I OSK 1578/16; z dnia 7.09.2016r. sygn. .akt I OSK 755/16; z dnia 2.08.2016r. sygn. akt I OSK 923/16; z dnia 14.12.2016r. sygn. akt I OSK 1614/16; z dnia 6.07.2016r. sygn. akt I OSK 223/16; z dnia 18.11.2015r. sygn. akt I OSK 1668/14; z dnia 14.12.2016r. sygn. akt I OSK 1614/16; z dnia 10.11.2016r. sygn. akt I OSK 1512/16).

Kolegium, tak jak w poprzedniej decyzji własnej z dnia [...].05.2019r., podzieliło stanowisko w/w sądów w odniesieniu do przywołanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego i wykładni art.17 ust.1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Oznacza to, że osoby sprawujące opiekę na osobami niepełnosprawnymi, których niepełnosprawność powstała później niż w okresie wskazanym w cytowanym wyżej art.17 ust.1b ustawy, pozbawione tego świadczenia i pobierające w zamian specjalny zasiłek opiekuńczy, stały się uprawnione do ubiegania się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Skarżąca w dniu [...] marca 2019r. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką – J. M. (wdową) od dnia [...].10.2015r.

Z akt sprawy wynika, że skarżąca na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...].12.2018r. znak: [...] jest uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad matką .J. M. i zasiłek ten przyznany został na okres od [...].11.2018r. do [...].10.2019r.

Skarżąca w oświadczeniu z dnia [...].03.2019r. (złożonym wnioskiem o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego) podała, że z chwilą otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego zrezygnuje z dotychczas pobieranego specjalnego zasiłku opiekuńczego, który pobiera do dziś, zaś w kolejnym oświadczeniu z dnia [...].07.2019r. podała, że zrzeka się specjalnego zasiłku opiekuńczego na rzecz świadczenia pielęgnacyjnego od dnia [...].10.2015r. w związku z koniecznością sprawowania osobistej opieki nad J. M. (matką).

Należy jednak zauważyć, że decyzja organu I instancji z dnia [...].12.2018r. nr [...] przyznająca skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy obejmuje okres od [...].11.2018r. do [...].10.2019r. pozostaje nadal w realizacji. Organ I instancji nie uchylił bowiem tej decyzji ze względu na fakt, iż skarżąca co prawda zrzekła się specjalnego zasiłku opiekuńczego, ale wskazała jednocześnie, iż ma to nastąpić od [...].10.2015r. Należy w tym miejscu wyjaśnić, iż tylko w sytuacji zrzeczenia się skarżącej ze specjalnego zasiłku opiekuńczego przyznanego decyzją organu I instancji z dnia [...].12.2018r., mogłoby nastąpić przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

W świetle bowiem art.17 ust.5 pkt 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Niemniej jednak przepis ten nie może być interpretowany w oderwaniu od treści art.27 ust.5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku zbiegu uprawnień miedzy innymi do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługuje jedno z tych świadczeń, wybrane przez osobę uprawnioną. Celem tych regulacji jest uniemożliwienie osobom uprawnionym równoczesnego pobierania tych świadczeń,

co nie wyklucza jednak możliwości przyznania innego świadczenia (zmiany)

w przypadku spełnienia warunkujących go przesłanek. Oznacza to prawo wyboru przez osobę wnioskującą świadczenia korzystniejszego.

Jednak przepis art.17 ust.5 pkt 1b ustawy nie pozostawia żadnych wątpliwości,

że w czasie (okresie), gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, wyklucza to możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem dopóki w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja organu I instancji

z dnia [...].12.2018r. o przyznaniu prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego, dopóty organ administracji nie ma możliwości przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium na podstawie art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Skargę na decyzję organu odwoławczego wniosła E. M., gdzie wnosiła

o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Zdaniem skarżącej na podstawie przepisu art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych ma prawo dokonania wyboru między świadczeniem pielęgnacyjnym a zasiłkiem specjalnym dla opiekuna. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej odmówił przyznania świadczenie pomimo iż był do tego zobowiązany.

W jej ocenie spełnia wszelkie warunki otrzymania przedmiotowego świadczenia.

Potwierdzają to orzeczenia Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w sprawach

(w Gdańsku III SA /Gd 801/18, w Kielcach II SA/Ke 718/18, w Szczecinie II SA/Sz 975/18 jak również Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 1676/18.

Nadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącej która wyraża zgodę na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek specjalny dla opiekuna zaś poprzednia decyzja Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej przyznająca zasiłek dla opiekuna została wyeliminowana z obrotu prawnego z uwagi na wydanie jej

z rażącym naruszeniem prawa. Wobec powyższego fakt uzyskiwania przez odwołująca zasiłku specjalnego dla opiekuna, (wcześniej zasiłku dla opiekuna - która to decyzja

z uwagi na niekompetencję pracowników organu została wyeliminowana z obrotu prawnego) w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie może być przeszkodą do przyznania odwołującej świadczenia pielęgnacyjnego. Powyższe wymaga jednak uprzedniego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej zasiłek specjalny dla opiekuna a, jak podkreśliła to skarżąca wyraża zgodę na zamianę zasiłków.

Z całą stanowczością należało stwierdzić iż skarżąca wyraziła i nadal wyraża zgodę na wyeliminowanie z obrotu prawnego zasiłku specjalnego dla opiekuna, bo wie iż jest to niezbędna przesłanka otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

W sytuacji kiedy organ ustali wszelkie przesłanki do przyznania świadczenia. W tej sytuacji wyraża zgodę na wyeliminowanie decyzji o przyznaniu zasiłku dla opiekuna celem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego.

Należy pamiętać iż skarżąca ponosi już negatywne konsekwencje błędów pracowników organu. Nie może pozwolić sobie na rezygnacje z zasiłku specjalnego dla opiekuna

w sytuacji gdy nie zostanie uwiarygodnione przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego.

Jej zdaniem wniosek, winien być rozpatrywany z uwzględnieniem treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz.U.

z 2014 r., poz. 1443), w którym orzeczono, że art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Zatem zarówno przed zmianą stanu prawnego wprowadzoną wymienioną ustawa z 7 grudnia 2012 r., jak i w chwili obecnej odwołująca nadal opiekuje się swoją niepełnosprawną matką, przy czym z tego tytułu pobiera świadczenie w dwukrotnie niżej kwocie, co niewątpliwie obniża standard i tak już trudnej egzystencji. Fakt pobierania przez odwołującą zasiłku specjalnego dla opiekuna od tak niedawna z uwagi na konieczność wyeliminowania pobierania zasiłku dla opiekuna z uwagi na rażące błędy pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej nie może być w okolicznościach danej sprawy przeszkodą do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego a organ winien rozważyć możliwość zastosowania w sprawie przepisu art. 155 K.p.a., który daje możliwość zmiany bądź uchylenia decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, przy spełnieniu przesłanek w nim wymienionych z uwzględnieniem wcześniej wyeliminowanej już decyzji z obrotu prawnego i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z datą z przed złożenia wniosku.

Skarżąca dla poparcia swoich twierdzeń do uzasadnienia i argumentów tam zaprezentowanych przez Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt I OSK 1676/18.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

W świetle z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 dalej jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba, że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji przeprowadza ocenę zgodności decyzji z prawem. W szczególności istotne jest ustalenie, czy w postępowaniu przed organami administracyjnymi zostały dostatecznie i w sposób prawidłowy wyjaśnione okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Ustalenie, iż okoliczności te nie zostały w zostały w sposób prawidłowy wyjaśnione uniemożliwia dokonanie oceny, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, w szczególności, czy nastąpiło naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 10 lutego 1981 roku, sygn. akt S.A. 910/80, ONSA 1981, nr 1, poz. 7).

Organ wskazywał, iż według art. 17 ust.5 pkt 1 b) ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego i to legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Skarżąca zaś złożyła oświadczenie o zrzeczeniu się specjalnego zasiłku opiekuńczego, ale pod warunkiem, że zostanie jej przyznane świadczenie pielęgnacyjne od [...] października 2015 roku.

Należy zauważyć, że organ wydając zaskarżoną decyzję ograniczył się do literalnej wykładni brzmienia wyżej powołanego przepisu, bez szerszego spojrzenia na system zmian w przepisach o świadczeniach rodzinnych (zasiłki) w kontekście reguł dobrej legislacji i przestrzegania zasady art. 2 Konstytucji RP, który stanowi,

że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawa, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Współcześnie zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie sądowym postuluje się przeprowadzenie kompleksowej wykładni tekstu prawnego (dokonanie wykładni językowej wraz z wykładnią systemową, funkcjonalną, nawet jeżeli rezultat wykładni językowej jest jednoznaczny (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 10 grudnia 2009 roku, sygn. akt I OPS 8/09 oraz 14 marca 2013 roku, sygn. akt II FPS 8/10; W. Jakimowicz, Wykładnia w prawie administracyjnym, Kraków 2006, s. 551- 555).

Niewątpliwie zmiany dokonane w zasiłkach ustawą z dnia 7 grudnia 2012 roku

o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (DZ.U

z 2012 roku, poz. 1548) tj. art. 11 ust. 1 i 3 stwierdzające, iż dotychczasowe świadczenia pielęgnacyjne wygasają z dniem 30 czerwca 2013 roku (sprawa K27/13) oraz art. 17 ust.1b ustawy oświadczeniach rodzinnych, w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności (sprawa K 38/13) zostały uznane na niezgodne z art.2 i art. 32 ust.1 Konstytucji RP.

Konsekwencją wyroku sygn. akt K 27/13 było uchwalenie ustawy z 4 kwietnia 2014 roku o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów na mocy której umożliwiono wystąpienie z wnioskiem o przyznanie zasiłku dla opiekuna w okresie 4 miesięcy od dnia wejścia

w życie ustawy.

W ocenie Sądu w tych okolicznościach skarżąca aby móc zabezpieczyć byt wystąpiła najpierw zasiłek dla opiekuna, a następnie o specjalny zasiłek opiekuńczy.

Niewątpliwie zgodnie z art. 17 ust.5 pkt 1 b) ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje w sytuacji gdy osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 roku o ustalaniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów.

W świetle powyżej powołanej zasady za niedopuszczalne należy uznać, doprowadzenie do sytuacji, iż w wyniku wadliwej ustawodawczej działalności państwa obywatel może zostać pozbawiony świadczenia rodzinnego pomocowego dwukrotnie wyższego, w skutek ,,przymusu’’ sytuacyjnego (skorzystał z mniej korzystanego świadczenia). Demokratyczne państwo prawa winno służyć swoim obywatelom, celem realizacji zasad sprawiedliwości społecznej, szczególnie osobom, które

w niezawinionych okolicznościach, rezygnując z pracy podjęły się opieki nad niepełnosprawnym członkiem swojej rodziny. Otrzymywanie przez skarżącą świadczenia dwukrotnie niższego, obniża standard i tak trudnej egzystencji( w wymiarze materialnym i psychicznym).

Z tych względów fakt uzyskiwania przez skarżącą specjalnego zasiłku dla opiekuna nie może być w okolicznościach tej sprawy przeszkodą do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Nie można uznać tej sytuacji za nieodwracalną – wymaga to wyeliminowania z obrotu prawnego czy też wygaszenie decyzji przyznającej specjalny zasiłek dla opiekuna.

Jak wynika z niewadliwych ustaleń faktycznych w sprawie jedyną przeszkodą przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego był fakt wcześniejszego przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Przywoływany przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych faktycznie wyklucza pobieranie jednocześnie tych dwóch świadczeń. W sytuacji gdy dana osoba spełnia warunki do przyznania obu świadczeń, to przysługuje jedno wybrane przez uprawnionego. Jak już sąd wskazał organ winien rozważyć sposoby eliminacji obrotu prawnego – w tym przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego. Można to uczynić w trybie w trybie art. 155 K.p.a. W tej sytuacji jedną z przesłanek musi być zgoda danej osoby na uchylenie lub zmianę decyzji i zgoda ta nie może być warunkowa. Należy zauważyć, iż organ elimanacji z obrotu prawnego danej decyzji może dokonać również w trybie art. 162 K.p.a. poprzez jej wygaszenie. Fakt,

że skarżąca składała w 2019 roku wniosek o przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego od października 2015 roku nie oznacza, że świadczenie musi być przyznane od tej daty. Należy zauważyć, iż decyzje w zakresie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 24 ust.2 ustawy oświadczeniach rodzinnych winny przyznawać

te świadczenia od miesiąca w którym wpłynął wniosek o ich przyznanie.

W sytuacji skarżącej E.M. organy winny wyeliminować specjalny zasiłek opiekuńczy poprzez wygaszenie go w trybie art. 162 K.p.a.(jeżeli skarżąca nie wyrazi zgody bezwarunkowej w trybie art. 155 K.p.a.) za okres od daty złożenia wniosku przez skarżącą o świadczenie pielęgnacyjne. Jednocześnie organ winien przyznać świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad matką od daty złożenia wniosku o to świadczenie przez skarżącą.

Organy ponownie rozpoznając sprawę winny zastosować się do oceny prawnej dokonanej przez sąd administracyjny mając na uwadze, iż obowiązkiem państwa jest wspieranie osób, które rezygnując z zatrudnienia podjęły niełatwy obowiązek opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, w tym wypadku matką. Należy zauważyć,

iż wniosek o świadczenie pielęgnacyjne został złożony w marcu 2019 roku, a w dniu

[...] stycznia 2020 roku sprawa wraca do ponownego rozpatrzenia, z tym, że od listopada 2019 roku skarżąca pozostaje bez jakiegokolwiek świadczenia rodzinnego.

Z tych też względów biorąc za podstawę art. 145 §1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.