Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 679/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.93 ust.1-4, art.97 ust.3, art.6 pkt 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka,, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda (spr.),, Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant Marta Guzik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podziału nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy O. postanowieniem z dnia [...] . nr [...]pozytywnie zaopiniował wstępny projekt podziału nieruchomości obejmującej działkę nr [...]obręb O. o pow. [...]ha, z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy O. dla miejscowości O. i S. (uchwała nr XXI/150/08 Rady Gminy O. z dnia 25 lipca 2008r., opublikowana w Dz. Urz. Województwa Śląskiego z dnia 25 września 2008 r. Nr 176, poz. 3241). W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że teren objęty podziałem zgodnie z ustaleniami planu miejscowego przeznaczony jest pod ścieżkę rowerową i zieleń izolacyjną (symbol na planie ZI). Nadto przedmiotowy podział nieruchomości jest realizacją celu publicznego, polegającego na wydzieleniu gruntu pod drogę rowerową w miejscowości O..

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł J.H.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...]r. nr [...]utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Z kolei Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrokiem z dnia 3 czerwca 2015r. sygn. akt II SA/Gl 120/15 oddalił wniesioną na to postanowienie skargę.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Wójt Gminy O. działając na podstawie art. 93 ust.1,2 i 3, art. 96 ust.1 i 4, art. 97 ust. 3 pkt 1 oraz art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. z 2014r. poz.518 z późn. zm.) zatwierdził z urzędu podział działki nr [...]o pow. [...]ha, stanowiącej własność J. H., w wyniku którego wydzielono działkę nr [...]o pow. [...]ha przeznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod ścieżkę rowerową, oznaczoną na tym planie symbolem ZI oraz działkę nr [...]o powierzchni [...]ha, która stanowi pozostałą nieruchomość. Z zastrzeżeniem, że podziału dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu wydzielonych działek dostęp do drogi publicznej dla działki nr [...]zapewniony będzie przez ustanowienie odpowiednich służebności. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że podział działki został dokonany z urzędu jako niezbędny dla realizacji celu publicznego, polegającego na wydzieleniu gruntu pod drogę rowerową.

Z wydaną decyzją nie zgodził się właściciel nieruchomości J. H., który we wniesionym odwołaniu podniósł, że zaskarżył postanowienie Wójta Gminy O. z dnia [...]. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, co w jego ocenie powoduje, iż nie może tym samym wywołać skutku zaopiniowania wstępnego projektu podziału nieruchomości, a zatem sporządzony projekt podziału nie spełnia wymogu dokumentu urzędowego wymaganego dla podjęcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. Nadto zdaniem odwołującego, mapa z projektem podziału nie spełniała w całości warunków określonych w § 9 ust. 1, a mianowicie nie wszystkie granice wydzielonej działki zostały oznaczone w kolorze czerwonym, jak również nie zawiera wymaganego szkicu orientacyjnego w skali umożliwiającej zlokalizowanie nieruchomości podlegającej podziałowi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...]. nr [...]działając na podstawie art. 93 ust. 1, ust. 2, art. 96 ust. 1, ust. 4, art. 97 ust. 1a, ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518, z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając przyjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, że podział przedmiotowej nieruchomości był niezbędny dla realizacji celu publicznego w postaci budowy ścieżki rowerowej, co wynikało z postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym część podzielonej działki przeznaczona była pod ścieżkę rowerową, o symbolu na rysunku planu ZI - teren zieleni izolacyjnej i ścieżka rowerowa. Odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium wskazało, że postanowienie Wójta Gminy O. o pozytywnym zaopiniowaniu projektu podziału wobec utrzymania w mocy postanowieniem SKO w C. było ostateczne i fakt wniesienia skargi do WSA w Gliwicach nie wstrzymywało jego wykonania. Kolegium wskazało również, że operat podziału przedmiotowej nieruchomości został przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, dlatego Wójt Gminy O. miał podstawy do uznania, że mapa z projektem podziału omawianej nieruchomości spełnia wymogi rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004r.w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, a tym samym były podstawy do wydania decyzji zatwierdzającej ten podział.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. H. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 76 § 1 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego tj. art. 93 ust. 3, art. 97 ust. 3 pkt 1 i art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Uzasadniając podniesione zarzuty wskazał, że organy administracji publicznej przy rozpatrywaniu sprawy wzięły pod uwagę wyłącznie funkcję terenu określoną w planie miejscowym, nie biorąc pod uwagę wymogów formalnych wynikających z przepisów prawa. Zdaniem skarżącego mapa zawierająca wstępny projekt podziału nie spełnia wymogów wynikających z § 9 rozporządzenia w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziału nieruchomości, ponieważ nie wskazuje jaka część nieruchomości będzie przeznaczona pod ścieżkę rowerową, nadto nie zawiera kolorowych linii naniesień na kopii mapy. Skarżący wskazuje również, że wydzielona nieruchomość obejmuje teren znacznie większy niż potrzebny jest na wybudowanie ścieżki rowerowej o szerokości 2m., nadto powoduje faktyczne pozbawienie dostępu do drogi publicznej powstałej po podziale części działki nie objętej inwestycją celu publicznego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. w całości podtrzymało dotychczasowe stanowisko oraz argumentację zawartą w treści zaskarżonej decyzji i na tej podstawie wniosło o oddalenie skargi.

W toku postępowania sądowego pełnomocnik skarżącego wnosił i wywodził jak w treści skargi, podkreślając, że w studium zagospodarowania działka należąca do skarżącego położona jest na terenach dopuszczających zabudowę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( tekst jedn. Dz. U. z 2014r. poz. 518 z późn. zm. dalej: "u.g.n."). Zgodnie z art. 93 ust. 1-3 u.g.n. podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego. Zgodność ta dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek. Podmiotem uprawnionym do opiniowania zgodności proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi jest, stosownie do treści art. 93 ust. 4 ww. ustawy, wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Postanowienie wydane w tym zakresie ma zatem charakter opinii, której celem jest ocena, czy zaproponowany podział nieruchomości jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości następuje w drodze decyzji. Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej ( art.93 ust.3).

Dwuetapowość postępowania w sprawie podziału nieruchomości oznacza, że postanowienie zawierające opinię, o której mowa w art. 93 ust. 4 u.g.n., jest częścią postępowania w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości (por. uchwała NSA z dnia 1 marca 1999r. sygn. akt OPK 1/99; wyrok NSA z dnia 23 września 1998r. sygn. akt I SA/Rz 899/98; wyrok Wojewódzkiego WSA w Gliwicach z dnia 10 listopada 2010r., sygn. akt II SA/Gl 881/10; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2007r., sygn. akt II SA/Po 307/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2006r., sygn. akt I SA/Wa 1592/05, dostępne: www.orzeczeniansa.gv.pl). Wobec powyższego, skoro postanowienie, o którym mowa powyżej stanowi etap postępowania administracyjnego o zatwierdzenie podziału nieruchomości, to organ zatwierdzający podział jest związany opinią o podziale. Oznacza to, że treść tego postanowienia przesądza o rozstrzygnięciu sprawy z wniosku o dokonanie podziału nieruchomości. Pozytywna opinia stanowi bowiem podstawę do opracowania projektu podziału nieruchomości, negatywna zaś przesądza o odmowie zatwierdzenia projektu (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Wr 78/11 i wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 sierpnia 2010r.,sygn. II SA/Łd 553/10, LEX nr 667874 oraz Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, red. G. Bieniek, Warszawa 2007r., s. 356).

Wskazać należy również, że zgodnie z art. 97 ust. 3 pkt 1 u.g.n., podziału nieruchomości można dokonać z urzędu, co miało miejsce w niniejszym stanie faktycznym, jeżeli jest on niezbędny do realizacji celów publicznych. Z kolei celem publicznym - w myśl art. 6 pkt 1 u.g.n. jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji.

W sprawie bezspornym jest, iż kontrolowane postępowanie zostało wszczęte z urzędu właśnie celem wydzielenia działki przeznaczonej na budowę drogi rowerowej, co jak już wyżej wskazano stanowi cel publiczny. Istotne przy tym jest, że rozmieszczenie inwestycji celu publicznego na danym terenie jest kształtowane w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego. Powyższe wynika wprost z treści art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( tekst jedn. Dz. U. z 2015r. poz. 199 z późn. zm. dalej: "u.p.z.p.") który stanowi, że ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Konkretyzacją tego zapisu jest wskazanie, w art. 15 ust. 3 pkt 4a u.p.z.p., jako elementu planu miejscowego określenie granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego i stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji RP jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Oznacza to, że organy gmin oraz organy administracji publicznej związane są ustaleniami zawartymi w planie, który został prawidłowo opublikowany i wszedł w życie. W przeciwieństwie do planu miejscowego studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego nie jest aktem prawa miejscowego, a jego ustalenia są wiążące dla organów, ale tylko przy sporządzaniu planu miejscowego. Dlatego jako nietrafny należało uznać zarzut skargi, że dokonany podział nieruchomości jest niezgodny z postanowieniami studium.

Odnosząc się natomiast do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Co istotne, w świetle art. 93 u.g.n., wyznaczającego zakres postępowania w sprawie podziału, nie znajduje uzasadnienia pogląd jakoby organ mógł dysponować uznaniem w zakresie obszaru, który ma zostać wydzielony na cele publiczne, gdyż jest on ściśle określony w planie miejscowym. Uwzględniając powyższe, nie może budzić wątpliwości, iż w sprawie spełniona została przesłanka "niezbędności" warunkująca możliwość wszczęcia postępowania i dokonania podziału nieruchomości z urzędu. Subiektywny pogląd skarżącego, iż zaproponowany podział jest niezgodny z jego celem z uwagi na wielkość wydzielonej działki nie może zasługiwać na uwzględnienie, gdyż zarzut ten mógłby stanowić jedynie podstawę ewentualnej skargi, ale na uchwałę w przedmiocie planu miejscowego w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Celowość takiego, a nie innego zaprojektowania drogi rowerowej, skutki jakie to może wywołać dla skarżącego oraz innych mieszkańców, pozostają bowiem poza granicami niniejszego postępowania. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego i ma wiążący charakter dla organów dokonujących podziału nieruchomości, które nie oceniają kwestii zasadności wyznaczenia w danym miejscu przebiegu drogi rowerowej i jej parametrów.

Niezasadny jest również zarzut dotyczący braku dostępu do drogi publicznej działki powstałej w wyniku podziału, która nie jest przeznaczona na realizację celu publicznego tj. działki o nr [...]Jak słusznie wskazało Kolegium z treści decyzji podziałowej jednoznacznie wynika, że w przypadku zbycia wydzielonej działki dostęp do drogi publicznej dla działki nr 19[...]zapewniony będzie przez ustanowienie odpowiednich służebności, zatem wbrew obawom skarżącego w decyzji podziałowej zabezpieczony został jego interes w zakresie posiadania dostępu do rogi publicznej. Należy zwrócić uwagę, że w judykaturze wyrażono pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela, zgodnie z którym jeżeli decyzja o podziale nieruchomości zawiera warunek, że przy zbywaniu wydzielonych działek zostaną ustanowione służebności drogowe zapewniające dostęp do drogi publicznej lub nastąpi sprzedaż udziałów w prawie do działki stanowiącej drogę wewnętrzną, umowa przeniesienia własności wydzielonej działki zawarta bez spełnienia tego warunku jest nieważna - art. 58 § 1 k.c. w związku z art. 99 i art. 93 ust. 3 u.g.n. (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 4 czerwca 2009r.,sygn. akt III CZP 34/09, OSNC 2010, Nr 2, poz. 20 oraz postanowienie SN z dnia 19 marca 2015r. sygn. akt IV CSK 411/14, LEX nr 1821139).

Jako chybiony należało uznać również zarzut dotyczący naruszenia § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości, wbrew twierdzeniom skargi znajdująca się w aktach mapa z projektem podziału stanowiąca załącznik do decyzji podziałowej, zawiera wszystkie niezbędne elementy wynikające z treści powołanego rozporządzenia, w tym granice nieruchomości podlegającej podziałowi, powierzchnię nieruchomości podlegającej podziałowi oraz przedstawione w kolorze czerwonym granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu, jak również szkic orientacyjny w skali umożliwiającej zlokalizowanie nieruchomości podlegającej podziałowi. Niezależnie od tego należy wskazać, że w wyniku prac geodezyjnych polegających na podziale nieruchomości powstaje operat podziału nieruchomości, który obejmuje dokumentację określoną w art. 97 ust. 1a pkt 5-8. u.g.n. Wykonawca obowiązany jest przekazać tę dokumentację do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego przed wydaniem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości. W ośrodku poddawana jest ona kontroli według kryteriów wynikających z § 9 powołanego rozporządzania. Pozytywny wynik kontroli stanowi podstawę do włączenia dokumentacji do zasobu oraz zwrócenia wykonawcy koniecznych materiałów dla wydania decyzji o podziale wraz z klauzulami przewidzianymi w odrębnych przepisach. Bezspornym jest, że dokumentacja geodezyjna w niniejszej sprawie została przyjęta do zasobu geodezyjnego i dlatego mogła stanowić podstawę do wydania zaskarżonej decyzji podziałowej.

W kontekście powyższych rozważań za bezzasadne należało również uznać zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organy bowiem skompletowały niezbędny materiał dowodowy i prawidłowo dokonały jego oceny.

Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm.), skargę jako bezzasadną oddalił.