Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 892/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 227 poz 69 pkt 77
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiające zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu  Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich  oraz zasady wzajemnej zgodności.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 59 ust. 3  i ust. 4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)
article: art. 73 § 1, art. 81, art. 81a § 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 3 ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1341
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Dariusz Dudra Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Op 50/21 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Opolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu (dalej: WSA) wyrokiem z 8 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Op 50/21, oddalił skargę M. M. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Opolu (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego.

M. M. skargą kasacyjną zaskarżył wyrok WSA w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: ppsa) w związku z:

a) art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 ze zm.; dalej: ustawa o płatnościach) w związku z pkt 77 rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. Nr 227 str. 69; dalej: rozporządzenie 809/2014), art. 59 ust. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/ 2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE. L Nr 347, str. 549; dalej: rozporządzenie 1306/2013) oraz w związku z art. 81a § 1 kpa przejawiające się w tym, że sąd w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organy materiał dowodowy budził wątpliwości, a protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR w gospodarstwie rolnym skarżącego, przeprowadzonej po roku gospodarczym, którego dotyczył wniosek o przyznanie płatności zawiera braki dyskwalifikujące go jako dokument sporządzony w przewidzianym prawie trybie;

b) art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach oraz w związku z art. 73 § 1 i art. 81 kpa przejawiające się w tym, że sąd w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że stronie nie doręczono istotnego dowodu w postaci karty weryfikacji raportu z czynności kontrolnych, który to dokument winien stanowić istotne źródło informacji o prawidłowości wykonywania czynności kontrolnych w gospodarstwie rolnym skarżącego, a co do którego to stronę pozbawiono możliwości zapoznania się;

c) art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach oraz w związku art. 78 § 1 i art. 85 § 1 kpa przejawiające się w tym, że sąd w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że skarżący oferował dowody na poparcie twierdzeń o nierzetelności dowodu w postaci protokołu z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR w gospodarstwie rolnym skarżącego, gdzie wnioski dowodowe w piśmie z [...] września 2020 r. o przeprowadzenie oględzin części działek rolnych objętych deklaracją za 2019 r. zostały bezpodstawnie pominięte.

Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie wyroku i decyzji organów obydwu instancji, względnie o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, przyznanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania przed sądem I i II instancji, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych za obydwie instancje. Skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy.

Dyrektor ARiMR nie złożył odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 182 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony w terminie czternastu dni od doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Wobec tego, że z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 ppsa, a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie ppsa, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w związku z art. 193 zdanie pierwsze ppsa. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 ppsa, oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zauważyć należy, że dotyczą tylko naruszeń proceduralnych o jakich mowa w art. 174 pkt 2 ppsa, a zatem skarżący nie formułuje wobec zaskarżonego wyroku naruszeń prawa materialnego.

W pierwszym zarzucie skargi kasacyjnej zarzucono naruszanie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa

w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w zw. z pkt 77 rozporządzenia 809/2014 i art. 59 ust. 4 rozporządzenia 1306/2013 oraz w zw. z art. 81a § 1 kpa przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organy materiał dowodowy budził wątpliwości, a protokół z kontroli na miejscu przeprowadzonej przez ARiMR w gospodarstwie rolnym skarżącego, przeprowadzonej po roku gospodarczym, którego dotyczył wniosek o przyznanie płatności zawiera braki dyskwalifikujące go jako dokument sporządzony w przewidzianym prawie trybie.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach – w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, organ administracji publicznej stoi na straży praworządności.

W myśl pkt 77 preambuły do rozporządzenia 809/2014 – kontrole na miejscu powinny być przeprowadzane w roku kalendarzowym, w którym złożono odpowiednie wnioski o przyznanie pomocy i wnioski o płatność. W odniesieniu do wnioskodawców ubiegających się o środki z systemów wsparcia w sektorze wina na podstawie art. 46 i 47 rozporządzenia (UE) nr 1308/2013, kontrole takie powinny zostać przeprowadzone w dowolnym momencie w trakcie trwania okresu, o którym mowa w art. 97 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Zgodnie z art. 59 ust. 4 rozporządzenia 1306/2013 – w stosownym przypadku wszystkie kontrole na miejscu przewidziane w przepisach unijnych dotyczących pomocy dla rolnictwa oraz wsparcia w ramach rozwoju obszarów wiejskich przeprowadzane są w tym samym czasie.

Stosownie do art. 81a § 1 kpa – jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.

Na podstawie wymienionych przepisów skarżący kasacyjnie zarzuca WSA, że przyjął do rozpoznania sprawy błędnie ustalony stan faktyczny, ponieważ kontrola na miejscu przeprowadzona została na przełomie lutego i marca 2020 r., a więc po upływie dopuszczalnego terminu. Ponadto wnioski z przeprowadzonej kontroli oparte na protokole z 2020 r. oparte są wyłącznie na hipotezach i przypuszczeniach, a wszelkie wątpliwości powinny być rozstrzygane na korzyść strony. W związku z tym skarżący kasacyjnie kwestionuje ustalenia organów, zaaprobowane przez WSA, co do zagospodarowania działek AK i CB. Podnosi także błędne oznaczenia pomiarów działek CC, C1 i CG.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie są to zarzuty zasadne.

W zaskarżonym wyroku WSA w sposób jasny i pełny wypowiedział się co do zastrzeżeń skarżącego w kwestionowanym zakresie. WSA przyznał, że istotnie w rozpoznawanej sprawie doszło do przekroczenia terminu wykonania kontroli, o którym mowa w pkt 77 rozporządzenia 809/2014. Kontrola w gospodarstwie skarżącego miała bowiem miejsce po upływie roku kalendarzowego, którego dotyczył wniosek o przyznanie płatności na 2019 r., tj. od [...] lutego 2020 r. do [...] marca 2020 r. Przy czym WSA znaczył, że kontrola na miejscu odbyła się w związku z nieprawidłowościami ujawnionymi na wcześniejszym etapie, w tym w ramach przeprowadzonej kontroli administracyjnej. Sama zaś kontrola przeprowadzona została przez osoby wykwalifikowane, a następnie jej wyniki zatwierdzone zostały przez osoby sprawujące bezpośredni nadzór i posiadające odpowiednie uprawnienia. Skarżący zaś nie wykazał, aby było inaczej.

W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że przepisy preambuł do aktów unijnych (a do takich należy pkt 77 rozporządzenia 809/2014) nie posiadają wiążącej mocy prawnej i nie mogą być przywoływana w celu ustanowienia wyjątków wobec samych przepisów tego aktu ani w celu dokonania wykładni tych przepisów w sposób oczywiście sprzeczny z ich brzmieniem (p. wyroki TSUE: z 25 listopada 1998 r. w sprawie C-308/97 Manfredi, Rec. s. I 7685, pkt 30; z 24 listopada 2005 r. w sprawie C-136/04 Deutsches Milch-Kontor, Zb.Orz. s. I 10095, pkt 32; z 2 kwietnia 2009 r. w sprawie C-134/08 Tyson Parketthandel, Zb.Orz. s. I 2875, pkt 16).

Oznacza to, że w sytuacji, w której postanowienia przepisów aktu wspólnotowego są sprzeczne z treścią preambuły lub też preambuła wskazuje na odstępstwo od przepisów aktu, konieczne jest oparcie się na treści przepisów i pominięcie postanowień preambuły.

Podkreślić także należy, że niedochowanie terminu kontroli, o jakim mowa pkt 77 rozporządzenia 809/2014, nie jest w przepisach sankcjonowane uznaniem, że czynności kontrolne były nieskuteczne, a raport z kontroli nie ma mocy dowodowej. Tym bardziej, że żaden z przepisów rozporządzenia 809/2014 ani przepisów ustawy o płatnościach nie określa dat ograniczających kompetencję organów ARiMR do przeprowadzania kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu. Mowa jest tylko, że przeprowadzane są one w sposób zapewniający weryfikację: (a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji; (b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków; (c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności (art. 24 ust. 1 rozporządzenia 809/2014). Przytoczone uregulowania prowadzą do wniosku, że przeprowadzenie kontroli jest dopuszczalne tak długo, jak długo wyniki kontroli mogą być miarodajne z punktu widzenia celów kontroli określonych w treści przepisu.

Z kolei przepis art. 59 ust. 4 rozporządzenia 1306/2013, w ogóle nie dotyczy terminu przeprowadzania kontroli na miejscu – jak sugeruje skarżący kasacyjnie – lecz dotyczy nakazu przeprowadzenia takich kontroli w tym samym czasie, gdy jest ich więcej niż jedna. Taka sytuacja nie wystąpiła jednak w niniejszej sprawie.

Ponadto całkowicie nieadekwatne dla potwierdzenia zarzutów jest powołanie się przez skarżącego kasacyjnie na wyrok WSA w Szczecinie z 28 lutego 2019 r. sygn. akt I SA/Sz 999/18, ponieważ orzeczenie to zapadło w całkowicie innym stanie faktycznym i prawnym niż w niniejszej sprawie. W powołanym orzeczeniu chodziło o konopie, których kontrola polegała na pobraniu próbki uprawy w ściśle określonym przez przepisy prawa czasie (bezpośrednio przed zakończeniem okresu wegetacyjnego). Przy czym i tu WSA zaznaczył, że należy rozważyć, czy przeprowadzenie kontroli po terminie miało wpływ na wynik sprawy.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że przeprowadzenie kontroli w następnym roku po złożeniu wniosku nie świadczy automatycznie o niepełnowartościowości dowodu z wyników kontroli. Szczególnie w sytuacji, że sama kontrola, na co trafnie zwrócił uwagę WSA, została przeprowadzona przed rozpoczęciem kolejnego sezonu wegetacyjnego, a zadeklarowany przez skarżącego sposób wykorzystania zgłoszonych terenów to przede wszystkim tereny trwałych użytków zielonych – łąki.

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny za prawidłowe uznaje stanowisko WSA, że przeprowadzenie kontroli, wprawdzie po upływie roku kalendarzowego objętego wnioskiem o przyznanie płatności, jednak przed rozpoczęciem kolejnego sezonu wegetacyjnego, nie wyklucza rzetelnej oceny stanu użytkowania zadeklarowanych działek w 2019 r. Przeprowadzenie kontroli z pewnym opóźnieniem, nakłada na organy dodatkowy obowiązek, wykazania, że stan ujawniony w trakcie kontroli odpowiada stanowi z roku objętego wnioskiem o płatność, z czego organy się wywiązały. Bowiem kwestia upływu czasu została uwzględniona i była brana pod uwagę już na etapie kontroli na miejscu, a z treści sporządzonego protokołu wynika, że kontrolujący przy ocenie stanu użytkowania działek wzięli pod uwagę upływ czasu i dokonali ustaleń faktycznych pozwalających na ustalenie stanu działek w 2019 r. Natomiast charakter stwierdzonych nieprawidłowości, występowanie samosiejek drzew, chwastów wieloletnich, budynków gospodarczych w zaawansowanym stopniu budowy oraz budowli rekreacyjnych noszących ślady istotnego zużycia, w odniesieniu do terminu przeprowadzenia kontroli, która odbyła się na początku roku kalendarzowego, przed rozpoczęciem sezonu wegetacyjnego oraz porównanie stanu roślin, w tym wysokości traw na terenach zakwestionowanych ze stanem roślin na działkach sąsiednich, w tym należących do innych rolników, na których nie kwestionowano prawidłowości prowadzonych zabiegów agrotechnicznych, pozwalała na przyjęcie prawidłowości ustaleń poczynionych przez organy na działkach skarżącego i uznania ich za miarodajne także w odniesieniu do 2019 r. Innymi słowy stan faktyczny rozpoznawanej sprawy był zgodny z rzeczywistością.

Przekładając powyższe na zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nieprawidłowej przez organy i WSA oceny stanu działek AK, CB, CC, C1 i CG, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że materiał dowodowy w sprawie w sposób jasny wykazał, że stan faktyczny dotyczący użytkowania tych działek w 2019 r. był inny niż zadeklarowany przez skarżącego we wniosku o płatność na 2019 r.

Przy czym pamiętać należy, co trafnie zaakcentował WSA a czego nie kwestionuje skarżący kasacyjnie, że zgodnie z art. 32 ust. 4 rozporządzenia 1307/2013, obszary uznaje się za kwalifikujące się hektary, jeśli są one zgodne z definicją kwalifikującego się hektara przez cały rok kalendarzowy. Zatem, aby dany grunt mógł być uznany za kwalifikujący się hektar, muszą być spełnione wszystkie przesłanki łącznie w okresie całego roku kalendarzowego. Stąd też twierdzenia skarżącego wskazujące, że niektóre działki miały charakter zgodny z zadeklarowanym we wniosku, w jakiejś konkretnej dacie (w maju 2019 r.), nie są rozstrzygające dla ustalenia owej zgodności w trakcie całego roku.

W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że organy a za nimi WSA, słusznie przyjęły w odniesieniu do działki oznaczonej AK (AK1), iż działka ta w trakcie 2019 r. utraciła zadeklarowany charakter, gdyż na początku 2020 r., na przełomie lutego i marca, stanowiła grunt orny, przy zadeklarowanym trwałym użytku zielonym. Jednocześnie ślady wykonanych zabiegów agrotechnicznych zastane w trakcie przeprowadzonej kontroli, w tym ślady pozostające po zaoraniu nie były śladami świeżymi, co w zestawieniu z okolicznością, że zgodnie z zasadami wykonywania zabiegów agrotechnicznych prace polowe polegający na zaoraniu wykonywane są zasadniczo na jesień, uprawniało organy, przy braku przedłożenia jakichkolwiek dowodów przez skarżącego, do stwierdzenia, iż brak było podstaw do przyjęcia, że kwestionowana działka posiadała zadeklarowany we wniosku charakter w całym wymaganym okresie. Podobnie sytuacja przedstawia się w odniesieniu do działki rolnej CB (CB1), na której urządzony został tor crossowy. Analiza dokumentacji fotograficznej, wskazuje, że na działce tej zastano porozkładane i wkopane do gruntu opony samochodowe, przeszkody w postaci kłód drewna, nasypy, wykopy i ścieżki, stanowiące wyjeżdżone tory jazdy. Ponadto na części działki stwierdzono ściągnięcie wierzchniej warstwy, tj. humusu. WSA prawidłowo uznał, że stopień eksploatacji toru oraz zakres ujawnionych prac polegający na ściągnięciu humusu w zestawieniu z datą przeprowadzania kontroli, przy jednoczesnym braku przedłożenia jakichkolwiek dowodów przez skarżącego, iż brak było podstaw do przyjęcia, że kwestionowana działka posiadała zadeklarowany we wniosku charakter w całym wymaganym okresie. Logiczne jest bowiem założenie organów, że aktywności zewnętrzne typu eksploatacja toru crossowego w przeważającej części mają miejsce poza sezonem zimowym. Urządzenie toru w styczniu bądź lutym, czyli w miesiącach, w których grunt często jest zmrożony, nie odpowiada ogólnie rozumianym zasadą racjonalności i logiki. Są to bowiem miesiące o najniższej dobowej temperaturze, często występującymi temperaturami ujemnymi także w ciągu dnia, co znacznie utrudnia prowadzenie robót ziemnych. Nadto tory crossowe eksploatowane są głównie w okresie od wiosny do jesieni.

Jeżeli chodzi o działki CC, C1 i CG, to z materiału dowodowego sprawy w postaci fotografii tych działek, które zostały wykonane z miejsc zlokalizowanych w obrębie deklarowanej powierzchni, wynika dwuletni brak koszenia działki oraz brak stosowania innych zabiegów agrotechnicznych. Świadczą o tym m.in. widoczne pozostałości nawłoci w formie zasuszonego kwiatu, które potwierdzają brak wykonania właściwych zabiegów agrotechnicznych. Przy czym dodatkowo trafnie zwrócono uwagę na różnicę między stanem sąsiednich działek do których przyznano płatności a stanem działek zakwestionowanych, z których wynika jak wyglądają działki prawidłowo użytkowane a jakie nie.

W tej sytuacji, WSA trafnie przyjął, że sprawie brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 81a § 1 kpa, ponieważ stan zagospodarowania zakwestionowanych działek na 2019 r. został ustalony prawidłowo i w sposób niebudzący wątpliwości.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że powyższe ustalania i wnioski, czynią chybionymi kolejne zarzuty skargi kasacyjnej, tj. naruszenie art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w zw. z art. 73 § 1 i art. 81 kpa dotyczące braku doręczenia skarżącemu karty weryfikacji raportu z czynności kontrolnych. WSA prawidłowo bowiem uznał, że organy w sposób wyczerpujący rozpatrzyły cały materiał dowodowy sprawy, czyli działały zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach.

Za brakiem uznania powyższych zarzutów za usprawiedliwione przemawia przede wszystkim to, że aby uznać naruszenia przepisów postępowania za trafny musi on – zgodnie z art. 174 pkt 2 ppsa – jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wskazywane przez skarżącego jako naruszone, przepisy art. 73 § 1 kpa (Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów. Prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania.) i art. 81 kpa (Okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2), poprzez braku doręczenia karty weryfikacji raportu z czynności kontrolnych, trafnie zostały uznane za chybione.

WSA należycie wyjaśnił, że przepisy dotyczące wykonywania kontroli na miejscu i sporządzania z tej kontroli raportu nie wymieniają karty weryfikacji, jako dokumentu wchodzącego w skład tego raportu. Stosownie do art. 37 ust. 6 ustawy o płatnościach – z czynności kontrolnych sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 59 ust. 3 rozporządzenia nr 1306/2013, zwane dalej "raportem", zgodnie z art. 41, art. 43 i art. 72 ust. 1 i 4 rozporządzenia 809/2014, który w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności zawiera również informację, o której mowa w art. 72 ust. 3 akapit drugi rozporządzenia 809/2014, oraz termin usunięcia tej niezgodności, ustalony zgodnie z art. 39 ust. 3 rozporządzenia 640/2014. W myśl zaś art. 37 ust. 7 w przypadku gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie co do ustaleń w nim zawartych dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli rolnik, który był obecny podczas kontroli, zgłosił umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń zawartych w raporcie osobie, która go sporządziła.

W rozpatrywanej sprawie kontrola na miejscu metodą inspekcji terenowej odbyła się od [...] lutego 2020 r. do [...] marca 2020 r., a jej ustalenia utrwalono w formie raportu. Do raportu skarżący zgłosił zastrzeżenia. Nie zgadzając się z wynikami raportu z kontroli na miejscu, skarżący zakwestionował zarówno pomiary, jak i zasadności zastosowania określonych kodów powodujących wykluczenie części bądź całości działek. Powyższe pismo stanowiło jednocześnie skargę na czynności pracowników Biura Kontroli na Miejscu, zarówno w zakresie prawidłowości przeprowadzonej kontroli na miejscu, jak i sposobu kontaktowania się pracowników Agencji z producentem rolnym i jego pełnomocnikiem. Zastrzeżenia te zostały rozpatrzone. Przy piśmie z [...] kwietnia 2020 r. Kierownik ARiMR przekazał skarżącemu dokument w postaci notatki służbowej z [...] kwietnia 2020 r., w którym inspektorzy przeprowadzający kontrolę terenową szczegółowo ustosunkowali się do zarzutów zawartych w zastrzeżeniu do raportu z kontroli na miejscu. Z kolei w piśmie z [...] czerwca 2020 r. Biuro Kontroli Wewnętrznej Oddziału Regionalnego ARiMR ustosunkowało się do zarzutów skarżącego zawartych w piśmie z [...] kwietnia 2020 r. Nadto organy odniosły się szczegółowo do podnoszonych zastrzeżeń w uzasadnieniach wydawanych decyzji. Tak więc WSA prawidłowo wywiódł, że procedura związana z umożliwieniem stronie złożenia zastrzeżeń do raportu została zachowana, a zastrzeżenia zgłoszone przez skarżącego zostały szczegółowo rozpatrzone w toku postępowania administracyjnego. Wobec powyższego trafnie przyjęto, że niewydanie skarżącemu karty weryfikacji raportu, przy jednoczesnym szczegółowym odniesieniu się do zarzutów do raportu, nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje ostatni z zarzutów skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w zw. z art. 78 § 1 i art. 85 § 1 kpa przez nieprzeprowadzenie dodatkowych oględzin części działek rolnych objętych deklaracją na 2019 r.

W myśl art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach – strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Zgodnie z art. 78 § 1 kpa – żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

Stosowanie do art. 85 § 1 kpa – organ administracji publicznej może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny.

W kontekście wyżej podanych okoliczności faktycznych sprawy, przyjąć należy, że WSA prawidłowo uznał, że stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób niewątpliwy w oparciu o dostatecznie zgromadzony materiał dowodowy sprawy. Natomiast wnioskowany przez skarżącego dowód w postaci ponownych oględziny zakwestionowanych działek, był w tej sytuacji zbędny. Tym bardziej, że upływ czasu nie pozwalałby – w przeciwieństwie do kontroli z lutego/marca 2020 r. – ustalić jaki był stan zagospodarowania tych działek w roku płatności, tj. 2019.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 ppsa.