Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 93/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-07-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 279,  art. 280,  art. 285
journal: Dz.U. 2017 poz 2183
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia NSA Anna Apollo, Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Protokolant Specjalista Agnieszka Górecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na decyzję A w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wysokości stypendium doktoranckiego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję A w C. z dnia [...] nr [...], 2) zasądza od A w C. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skargą z 16 stycznia 2020 r., wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, K.K. (dalej: doktorant, skarżący) zaskarżył decyzję Rektora Uniwersytetu [...] w C. z [...] r. nr [...]. Decyzją tą organ utrzymał w mocy decyzję własną z [...] r. nr [...] w sprawie przyznania stypendium doktoranckiego na okres od 1 października 2019 r. do 30 września 2020 r. w kwocie [...] zł miesięcznie.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym: wnioskiem z [...] r. doktorant wystąpił o przyznanie mu stypendium doktoranckiego na rok akademicki 2019/2020.

Decyzją z [...]r. Rektor przyznał doktorantowi stypendium doktoranckie w roku akademickim 2019/2020 w kwocie [...] zł miesięcznie. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 279, art. 280 i art. 285 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.1669, dalej Przepisy wprowadzające, ustawa wprowadzająca) w zw. z art. 200 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2183, dalej Psw, ustawa uchylona) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 2183, ze zm., dalej kpa). Uzasadniając rozstrzygnięcie wyjaśnił, że art. 200 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stanowi, iż uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie, którego minimalna wysokość nie może być niższa niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich. Zgodnie zaś z art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych. Zaznaczył nadto, że mocą art. 285 Przepisów wprowadzających uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendia doktoranckie, o których mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 ust. 3, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust 1 tej ustawy.

Pismem z 2 grudnia 2019 r. doktorant, w jednym piśmie wraz z innymi doktorantami (łącznie 11 osób), wniósł odwołanie od wydanych w stosunku do nich indywidualnych decyzji z tożsamego przedmiotu, w niniejszej sprawie od przytoczonej na wstępie decyzji z [...]r. przyznającej mu stypendium doktoranckie w wysokości [...] zł, uznając, że wysokość przyznanego stypendium jest zaniżona.

W odwołaniu podniesiono przede wszystkim, że organ ustalając wysokość stypendium zastosował wadliwe przepisy jako podstawę jego obliczenia, co skutkowało przyznaniem stypendium w kwocie [...] zł zamiast kwoty [...] zł, która stanowi 60% aktualnego wynagrodzenia asystenta. W obszernym uzasadnieniu (6 kart) wskazano także na wyroki WSA w Krakowie, w których Sąd podzielił ich stanowisko co do błędnej wykładni i zastosowania wskazanych przepisów. Zaakcentowano, że art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające stypendium doktoranckie powinno wynosić 60% minimalnego wynagrodzenia asystenta. Wskazując na regulacje prawne przytoczono art. 137 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2018, poz. 1668 ze zm.; dalej jako Pswn, ustawa nawa) oraz wskazano, że "(...) minimalne wynagrodzenie profesora określa rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej, gdzie w § 1 stwierdza ono:. Co oznacza, że minimalne wynagrodzenie asystenta wynosi 50% tej kwoty, czyli 3 205 zł. Zgodnie zatem z art. 285 ust. 1 ustawy wprowadzającej kwota stypendium doktoranckiego wynosi 60% z 3 205 zł, czyli 1 923 zł".

Ponadto zaznaczono, iż wysokość kwoty obecnie przyznanego stypendium w wysokości [...] zł, opiera się na nieobowiązującym już rozporządzeniu z 2 grudnia 2016 r., a także zwrócono uwagę, że uchylono również ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym z 2005 r. wraz z zawartym w niej przepisem upoważniającym Ministra do wydania rozporządzenia. W konsekwencji uznano, że skoro uchylono podstawę do wydania rozporządzenia, to rozporządzenie straciło swoją moc prawną i jest ono już nieobowiązujące a zatem nie powinno być stosowane.

Autor odwołania stwierdził, że w tych okolicznościach stosuje się zatem prawo nowe i tym samym wydane decyzje o przyznaniu stypendium doktoranckiego w zaniżonej kwocie należy skorygować i stworzyć podstawy prawne do wypłaty zaległych kwot zaniżonego stypendium również za rok akademicki 2018/2019.

Rektor wniesione zbiorczo odwołanie rozpatrzył odrębnie w stosunku do każdego doktoranta. Odwołanie skarżącego rozpatrzono negatywnie wskazaną wyżej decyzją z [...] r., nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji pierwszoinstancyjnej.

Argumentując organ odwoławczy powołał przepisy prawa mające w spawie zastosowanie, a w szczególności art. 279 ust. 1 Przepisów wprowadzających, który stanowi, że studia doktoranckie rozpoczęte przed rokiem akademickim 2019/2020 prowadzi się na zasadach dotychczasowych, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2023 r. Następnie przypomniał, że na podstawie art. 285 ust. 1 tej ustawy uczestnicy stacjonarnych studiów doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, czyli ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Decyzję o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, (...) – tak w jego ust. 2. Na podstawie wskazanego wyżej art. 151 ust. 1 ustawy uchylonej zostało wydane rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 11 grudnia 2013 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (Dz. U. z 2013 r., poz. 1571), które w tabeli A stanowiącej załącznik nr 1 do rozporządzenia określa minimalną stawkę wynagrodzenia zasadniczego asystenta od 2015 r. w wysokości 2 450,00 zł. Zatem, jak podał, stypendium doktoranckie w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta wynosi nie mniej niż 1.470 zł miesięcznie.

Odnosząc się do zarzutów odwołania oraz przytoczonych w nim wyroków podkreślił, że są one wydane w jednostkowych sprawach i nie podziela przedstawionej w nich wykładni art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających. W jego ocenie doktoranci, którzy rozpoczęli studia przed rokiem akademickim 2019/2020 mają nadal prawo starania się i otrzymywania stypendium doktoranckiego, mimo że art. 200 starej ustawy został uchylony. W tym samym przepisie przejściowym ustawodawca wskazał na konieczność wypłacania stypendium w wysokości ustalanej na podstawie przepisów uprzednio obowiązującego rozporządzenia. Przyjęcie bezzasadności brzmienia przepisu przejściowego, jak uznał, skutkować musiałoby konstatacją, że takie stypendium nie może być przyznane.

Kontynuując stwierdził także, że intencją ustawodawcy było rozdzielenie kształcenia doktorantów w Szkole Doktorskiej na podstawie nowej ustawy od kształcenia doktorantów, którzy rozpoczęli takie kształcenie na studiach doktoranckich przed rokiem akademickim 2019/2020 z obowiązkiem stosowania odpowiednich przepisów do poszczególnych doktorantów. W jego ocenie z punktu widzenia racjonalności ustawodawcy logicznym jest, że takie kształcenie odbywa się na zasadach dotychczasowych z odesłaniem do możliwości stosowania określonych w tym czasie przepisów. Stanowisko powyższe, na co także wrócił uwagę, jest zgodne z wyjaśnieniami zamieszczonymi na stronie internetowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w zakładce dotyczącej kształcenia doktorantów, gdzie wskazano, że w przypadku doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020 wysokość takiego stypendium doktoranckiego wynosi nie mniej niż 60 % minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta zgodnie z przepisami obowiązującymi przed 1 października 2018 r., tj. nie mniej niż [...] zł. Tożsama wykładnia została przedstawiona w uzasadnieniu do projektu ustawy Przepisy wprowadzające ustawą Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w którym stwierdzono, że "w przypadku doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020 wsparcie finansowe w postaci stypendiów doktoranckich, zwiększeń stypendium doktoranckiego i świadczeń pomocy materialnej będzie oparte na dotychczasowych zasadach".

W skardze na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła o jej uchylenie w części, ewentualnie o jej uchylenie w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji, autor skargi, zarzucił naruszenie:

a) art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających poprzez błędną jego wykładnię przyjmującą, że przepis ten nakazuje zastosowanie art. 151 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 2 grudnia 2016 r. w sprawie warunków wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą dla pracowników zatrudnionych w uczelni publicznej (tekst jedn. Dz.U. 2016, poz. 2063) do ustalenia wysokości minimalnego stypendium przyznawanego słuchaczom stacjonarnych studiów doktoranckich, podczas gdy poprawne odczytanie dyspozycji tego artykułu ujawnia, że przywołane rozporządzenie służy jedynie sprecyzowania instytucji "minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta";

b) art. 137 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, a także przepisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1838), polegające na wadliwym przyjęciu, że normy tych przepisów nie mogą być zastosowane dla określenia wysokości wynagrodzenia asystenta, które w dalszej kolejności jest wykorzystywane dla określenia minimalnej wysokości stypendium doktoranckiego udzielanego po 1 października 2018 r., podczas gdy ww. normy należało zastosować;

c) art. 32 ust. 1 w związku z art. 70 ust. 4 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, polegające na doprowadzeniu do różnego traktowania grup charakteryzujących się tę samą cechą relewantną, tu uczestników studiów doktoranckich.

W motywach skargi rozwinął zarzuty sformułowane w jej petitutm, powtarzając i rozwijając przy tym zasadnicze argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji, a przytoczone wyżej. Autor skargi stwierdził przy tym, że nie można uznać, że sam rok rozpoczęcia studiów znosi wspólną charakterystykę tychże grup i wprowadza różne stawki stypendium. Konsekwencją wskazanych naruszeń było w jego opinii zaniżenie wysokości przyznanego stronie skarżącej stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie gdy najniższe dopuszczalne prawem stypendium winno wynosić 1 923 zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie wskazania wymaga, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm., dalej: pusa) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem jej art. 57 a. W świetle art. 134 § 1 ppsa, Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak: NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04). Orzekanie – na podstawie art. 135 ppsa – następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego podejmowania. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej. Prawo do rzetelnej i sprawiedliwej procedury, ze względu na jego istotne znaczenie w procesie urzeczywistniania praw i wolności obywatelskich, mieści się w treści zasady państwa prawnego (art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Obowiązkiem organów orzekających jest zatem kierowanie się w toku postępowania zasadami wynikającymi z przepisów prawa proceduralnego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, powołane regulacje określają podstawową funkcję sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania, którą jest sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie bada celowości, czy też słuszności zaskarżonej decyzji. Nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją wówczas, gdy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla niej, bowiem związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa.

Tym samym kontrola sądowa zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ppsa).

Stan faktyczny w sprawie jest bezsporny sporna pozostaje kwestia zastosowanych w sprawie przepisów prawa i ich wykładnia. Tym samym istota sporu dotyczy rozstrzygnięcia, czy prawidłowo organy określiły wysokość miesięcznego stypendium doktoranckiego przyznanego skarżącemu na okres od 1 października 2019 r. do 30 września 2020 r. Zdaniem organu stypendium to przyznano w prawidłowej wysokości [...] zł zaś zdaniem skarżącego kwota ta jest zaniżona, gdyż w tym roku akademickim nie odpowiada ono 60 % wynagrodzenia asystenta obliczonego według zasad przewidzianych przepisem art. 137 ust. 1 nowej ustawy, i stypendium winno wynosić 1923 zł.

Przechodząc do meritum sporu Sąd na ich wstępie zaznacza, że w pełni podzielił stanowisko wyrażone w innych sprawach z tożsamego przedmiotu doktorantów Uczelni strony skarżącej. W dalszej zaś kolejności wskazuje, że bezspornie podstawą do wydania zaskarżonej decyzji był art. 285 ust. 1 i 2 Przepisów wprowadzających, stanowiący że uczestnicy studiów stacjonarnych doktoranckich rozpoczętych przed rokiem akademickim 2019/2020 mogą otrzymywać stypendium doktoranckie, o którym mowa w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej (Prawo o szkolnictwie wyższym), w wysokości nie mniejszej niż 60% minimalnego wynagrodzenia zasadniczego asystenta, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. Art. 200 ust. 1 uchylanej ustawy przewidywał, że uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie. Natomiast przepisy wydane na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy, określały podstawy do jego wyliczenia.

Zdaniem Sądu wykładnia językowa art. 285 Przepisów wprowadzających, z uwzględnieniem całości tekstu tej ustawy, a także przy przyjęciu założenia racjonalności ustawodawcy i uzasadnienia projektu ustawy musi prowadzić do wniosku, że odesłanie do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej, nie jest równoznaczne z koniecznością zastosowania przepisów dotychczasowych w pełnym zakresie. Odesłanie dotyczy zasad przyznawania stypendiów (art. 283, art. 284), które nie może być niższe niż pobierane dotychczas ([...] zł), bo tyle w dacie wnoszenia ustawy i jej uchwalania wynosiło stypendium doktoranckie liczone wg aktualnego wynagrodzenia asystenta. Ustawodawca utrzymał także w mocy regulaminy ustalone przez uczelnie na podstawie uchylanej ustawy. W Regulaminie, co wymaga przypomnienia i zaznaczenia, wysokość stypendium nie została także określona kwotowo.

Dodatkowo w art. 285 Przepisów wprowadzających ustawodawca nie nakazał, jak w przypadku wielu innych przepisów tej samej ustawy, stosowania przepisów dotychczasowych, tj. art. 200 ust. 1 i 2 ustawy uchylanej oraz przepisów rozporządzenia wydanego na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy. W art. 285 ust. 1 odwołał się do dotychczasowego art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej wyłącznie dla określenia stypendium, którego regulacja dotyczy i jego minimalnej wielkości określonej w stosunku % (procentowym) do wynagrodzenia asystenta ustalonego na podstawie przepisów wykonawczych do uchylanej ustawy. Przepisy wprowadzające uchwalono 3 lipca 2018 r., w tej samej dacie co ustawę Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz.1669). Ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2018 r. z wyjątkami (art. 350). Wskazać też należy na art. 329, art. 336 czy art. 349 tej ustawy. Pierwszy zrównuje do roku 2023 szkołę doktorancką ze studiami doktoranckimi, drugi wskazuje, że w przypadku stypendiów doktoranckich należy stosować odpowiednio przepisy ustaw zmienianych w art. 79, art. 109 i art. 153, w brzmieniu dotychczasowym. W art. 349 wskazano Przepisy wykonawcze wydane na podstawie uchylonej ustawy, które pozostają w mocy. I co ważne dla przedmiotu sporu, nie ma wśród nich rozporządzenia wydanego na podstawie art. 151 ustawy uchylonej.

Nadto ustawodawca w art. 285 ust. 1 i 2 w/w ustawy nie nakazał stosowania przepisów dotychczasowych, gdyż stanowi samodzielną podstawą prawną do przyznawania stypendium doktoranckiego w okresie od 1 października 2019 r. do 31 grudnia 2023 (art. 279). Treści tego przepisu nie wolno zatem odczytywać, w sposób jaki uczynił to organ. Nie jest on bowiem prostym odesłaniem do przepisów dotychczasowych. To, że przepis ten odwołuje się do stypendium, o "którym mowa" w art. 200 ust. 1 ustawy uchylanej w art. 169 pkt 3, czy do wynagrodzenia zasadniczego asystenta, "o którym mowa" w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ust. 1 tej ustawy, nie jest równoznaczne z tym, że przepisy te nadal pozostają w mocy i należy je stosować. Przeczy bowiem temu przepis art. 169 pkt 3 i art. 349 Przepisów wprowadzających oraz przepisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2018, poz. 1838). Również art. 1 przepisów wprowadzających stanowi o terminach wejścia w życie jej poszczególnych przepisów, później niż 1 października 2018 r. Podobnie w art. 273 ust. 1 ww ustawy ustawodawca ustanowił samodzielną podstawę prawną do przyznania w roku akademickim 2018/2019 stypendium doktoranckiego "na zasadach dotychczasowych i w trybie dotychczasowym", ale – co ważne – nie w dotychczasowej wysokości.

Zdaniem Sądu, zarzuty skargi co do nieprawidłowej wykładni ww. przepisu są więc zasadne i winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W ocenie Sądu, ustawodawca ustanowił regułę wiążącą wysokość stypendium doktorantów, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem 2019/2020 z wynagrodzeniem zasadniczym asystenta, o "którym" mowa (nie - "o której", gdyby chodziło o wysokość) w przepisach wydanych na podstawie art. 151 ustawy uchylanej. W nowej ustawie pojęcie to nie jest wykorzystywane, natomiast ustawa ta punktem odniesienia dla wyznaczania kwot wynagrodzenia uczyniła "wynagrodzenie profesora", które zgodnie z art. 22 ust. 4 ustawy nowej należy rozumieć jako "wynagrodzenie zasadnicze dla profesora w uczelni publicznej" określone w przepisach wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 tej ustawy. Rozporządzeniem tym jest rozporządzenie z roku 2018 a nie z roku 2013 wydane na podstawie art. 151 ustawy uchylanej. Odwołanie zatem do 60% wynagrodzenia asystenta nie jest przypadkowe. Można go ustalić na podstawie obu rozporządzeń, z tym, że rozporządzenie z 2013 r. nie może mieć w sprawie zastosowania, gdyż zastąpiło go rozporządzenie z 2016 r., które obowiązywało do 1 października 2018 r.

Konsekwentnie, zdaniem Sądu, nie można przyjąć, że aż do ukończenia studiów, minimalna wysokość stypendium doktorantów, który rozpoczęli studia przed rokiem 2019/2020 będzie wynosić [...] zł, tj. wysokość ustaloną na podstawie derogowanego już przepisu rozporządzenia, niezależnie od wysokości wynagrodzenia zasadniczego uzyskiwanego aktualnie przez asystenta. Takie rozumienie tego przepisu, szczególnie w przypadku wzrostu wynagrodzenia asystenta jest niezgodne nie tylko z jego wykładnią językową (przecież wysokość przedmiotowego stypendium doktoranckiego nie może być niższa niż 60 % wynagrodzenia zasadniczego asystenta), ale także z pozostałymi metodami wykładni, w tym systemowej czy zasadami techniki prawodawczej.

Wykładnia systemowa nie pozwala na stwierdzenie, że w zakresie wysokości stypendium stosować należy dawne przepisy wykonawcze (stare rozporządzenie), wydane na podstawie upoważnienia ustawowego ustawy uchylanej - art. 151 ust. 1 starej ustawy, gdy inne świadczenia podlegają aktualizacji.

Według zaś zasad techniki prawodawczej (§ 30) ustawodawca powinien określić, czy i w jakim zakresie utrzymuje się w mocy przepisy wykonawcze wydane na podstawie dotychczasowych przepisów upoważniających. Jak wskazano wyżej w art. 249 spornych przepisów wykonawczych nie utrzymano w mocy.

Z § 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 25 września 2018 r. w sprawie wysokości minimalnego miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego dla profesora w uczelni publicznej; tj. nowego rozporządzenia wynika, że po pierwsze, rozporządzenie to wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., po drugie z przypisów zamieszczonych z kolei pod tekstem tego rozporządzenia wynika, że było ono poprzedzone rozporządzeniem z 2016 r. (stare rozporządzenie), które traci moc z dniem 1 października 2018 r. na podstawie art. 169 pkt 3 ustawy wprowadzającej.

Z powyższego wynika, że przepisy wykonawcze, wydane na podstawie art. 151 ust. 1 starej ustawy z dniem 1 października 2018 r. utraciły swoją moc obowiązującą, która nie została "przedłużona" postanowieniami art. 349 ustawy wprowadzającej. Art. 470 ustawy zmienianej stanowi jedynie, że: "Ustawa wchodzi w życie w terminie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce." Nie znajduje uzasadnienia stanowisko, że tylko stypendia doktorantów sprzed 2019 r. podlegają zamrożeniu w sytuacji, gdy na gruncie nowej ustawy o szkolnictwie wyższym, wszystkie kwoty stypendiów i wynagrodzeń, są zawsze zrelatywizowane do aktualnego wynagrodzenia profesora, co implikuje równomierne zmiany tych świadczeń, w zależności od aktualnych nakładów na szkolnictwo wyższe i w efekcie, równe traktowanie wszystkich zainteresowanych grup objętych ustawą.

W ocenie Sądu przyjęta przez organ wykładnia byłaby dyskryminująca dla wskazanych doktorantów a nie taki był cel przepisów intertemporalnych. Równocześnie podkreślenia wymaga, że wykładni przeprowadzonej przez organ nie da się pogodzić z poczuciem sprawiedliwości społecznej, czy zasadą równości wobec prawa stosownie do art. 70 ust. 4 w zw. z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Dlatego prawidłową wykładnię art. 285 ust. 1 Przepisów wprowadzających stanowi ta, która przy przyznawaniu stypendium doktoranckiego uwzględnia aktualne minimalne wynagrodzenia zasadniczego asystenta (wg zawartych w rozporządzeniu z 2016 r. elementów składających się na to wynagrodzenie, do którego odsyła przepis). Podwyższenie wynagrodzenia skutkuje podwyższeniem stypendium. Należy też wskazać przykładowo, że w Przypadku Politechniki Gdańskiej, każda osoba przyjęta do szkoły doktorskiej, począwszy od 1 października 2019 r., otrzyma stypendium: na początku w wysokości 37% wynagrodzenia profesora (w 2019 r. podstawa ta wynosi 6.410 zł brutto), tj. 2.371,70 zł brutto (ok. 2.104,65 zł netto), a po ocenie śródokresowej – w wysokości 57% wynagrodzenia profesora, tj. 3.653,70 złotych brutto (ok. 3.242,29 zł netto), w sumie maksymalnie przez 4 lata. Doktorant niepełnosprawny będzie mógł otrzymać stypendium doktoranckie w wysokości zwiększonej o 30% kwoty podstawowej (sprzed oceny). Stypendia te będą zwolnione z podatku, ale będą podlegać składce rentowej i emerytalnej.

Podsumowując stwierdzić należy, że z dniem 1 października 2018 r. weszła w życie ustawa o szkolnictwie wyższym i nauce oraz rozporządzenie wykonawcze do niej, a zaskarżona decyzja została wydana [...] r., to organ wydający decyzję powinien zastosować, dokonując wykładni art. 285 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające jako podstawę obliczenia wysokości stypendium doktoranckiego wynagrodzenie zasadnicze asystenta obowiązujące w dniu wydania decyzji jako organ I instancji i w roku akademickim 2019/2020.

Podkreślić należy, że Sąd w pełni podzielił pogląd przedstawiony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 26 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 58/17 oraz w zdaniu odrębnym do wyroku z tego samego dnia sygn. akt III SA/Kr 57/19 oraz w zdaniu odrębnym do wyroku z dnia 10 maja 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 222/19 czy wyroku z 10 lipca 2019 r. sygn. akt III SA/Kr 342/19 (wyroki publ. na: www.orzeczenia, nsa.gov.pl).

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 135 tej ustawy uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzje ją poprzedzającą oraz zasadził zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 200 zł (uiszczony wpis).