Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 586/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-07-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2014 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania oraz ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Prezydent [...], na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), załącznika nr 2 do uchwały nr [...]z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2011 r. Nr [...], poz. [...], art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) w zw. z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a.,

po rozpatrzeniu wniosku M. K. z dnia 30 lipca 2013 r. o umorzenie postępowania administracyjnego:

1) odmówił umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia wysokości kosztów, powstałych w związku z wydaniem w dniu [...] października 2012 r. dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] od którego to usunięcia odstąpiono w trybie art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, oraz z urzędu:

2) ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 440,00 złotych (słownie: czterysta czterdzieści złotych).

3) wskazał, że do zapłaty kosztów ustalonych w pkt 2) zobowiązany jest M. K..

Prezydent [...] podał, że w trakcie podejmowania interwencji przez strażnika miejskiego w dniu 24 października 2012 r. pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] zaparkowany był na ul. [...]w [...], w strefie obowiązywania znaku drogowego [...]z tabliczka T-24. Fakt ten potwierdza dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...], jak również wykonana na miejscu zdarzenia dokumentacja fotograficzna. Wskazał, iż dokonanie postoju w miejscu obowiązywania znaku [...]z tabliczką T-24 wypełniło dyspozycję z art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, czego następstwem było wydanie dyspozycji usunięcie pojazdu z drogi. Podkreślił, że dla faktu popełnienia tego wykroczenia bez znaczenia jest zarówno przyczyna jak i czas postoju pojazdu w miejscu obowiązywania znaku drogowego B-36 "zakaz zatrzymywania się", z tabliczką T-24, bowiem wspomniany art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń penalizuje samo zachowanie polegające na niezastosowaniu się do znaku drogowego. Znak drogowy B-36 "zakaz zatrzymywania się" wraz z tabliczką T-24 wskazującą, iż pojazd pozostawiony w miejscu, w którym obowiązuje zakaz wyrażony tym znakiem zostanie usunięty z drogi na koszt właściciela stosuje się w celu wyeliminowania zatrzymywania się (a więc tym bardziej postoju) na tych odcinkach drogi, na których nawet chwilowe unieruchomienie pojazdu może spowodować pogorszenie płynności ruchu, zmniejszenia przepustowości i wzrost zagrożenia bezpieczeństwa ruchu. Tym samym przepis art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jest swego rodzaju kwalifikowanym przypadkiem postoju pojazdu w miejscu, w którym utrudnia on ruch lub zagraża jego bezpieczeństwu.

W związku z powyższym organ uznał, że postępowanie nie może być uznane za bezprzedmiotowe.

Odnosząc się do stanu faktycznego sprawy wskazał, że kierujący w dniu 24 października 2012 r. pojazdem [...] o numerze rejestracyjnym [...] poprzez swoje zachowanie (zaparkowanie pojazdu w miejscu niedozwolonym) nie tylko wyczerpał przesłanki zawarte w art. 130a ust. 1 pkt. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym konieczne do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, ale również wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń.

W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosił się właściciel pojazdu M. K., w związku z czym, na podstawie art. 130a ust. 2a w/w ustawy odstąpiono od usunięcia pojazdu. Wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało jednak powstanie kosztów, do których pokrycia, zgodnie z art. 130a ust. 2a ustawy w związku z art. 130a ust. 10i ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zobowiązany jest właściciel.

Mając na uwadze powyższe organ I instancji ustalił wysokość kosztów odstąpienia od usunięcia pojazdu, którego dopuszczalna masa całkowita nie przekracza 3500 kg, zgodnie z dyspozycją art. 130a ust. 6 oraz 6a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, na podstawie załącznika nr 2 do uchwały [...] z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2011 r. Nr [...], poz. [...]), w wysokość 440 złotych (słownie: czterysta czterdzieści złotych).

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M. K..

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że w dniu 24 października 2012 r. została zgłoszona dyspozycja usunięcia pojazdu marki [...]o nr rej. [...]w związku z niezastosowaniem się do znaku B-36 T tabliczką T-24. Od czynności odstąpiono, bowiem w trakcie czynności usuwania pojazdu zgłosił się kierujący pojazdem M. K.. Z dokumentu "Dyspozycja usunięcia pojazdu", oraz z notatki służbowej wynika, że usunięcia pojazdu dokonywał R. O., kierujący pojazdem [...]. Z dokumentów tych wynika również, że o godz. 9.55 odstąpiono od usunięcia pojazdu. Z powyższego wynika, że przed odstąpieniem od czynności usunięcia pojazdu, na miejscu zdarzenia pojawił się pojazd do holowania, który rozpoczął czynności. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oczywistym jest zatem, że sytuacja powyższa spowodowała powstanie kosztów związanych z wyjazdem pojazdu holującego.

Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że ustalona w art. 130a ust. 6a ustawy - Prawo o ruchu drogowym wysokość stawek ma charakter maksymalny, co oznacza, że uchwała Rady Powiatu nie może przekraczać tych stawek (zgodnie z ust. 6 tegoż przepisu). Przepis ten nie zakazuje ustalania stawek sztywnych i takie ukształtowanie kwotowych opłat nie jest, jak wskazał skarżący rażącym naruszeniem prawa. Przepis ten jedynie zakazuje, aby jednorazowe opłaty kwotowe, nie były ustalone na poziomie wyższym od tego, który przewidział ustawodawca. Mając na uwadze to, że koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w ww. uchwale zostały określone na kwotę 440 zł i jest to kwota stała, należna w opisanych w uchwale przypadkach, brak jest podstaw prawnych do obciążenia skarżącego rzeczywistymi kosztami związanymi z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na w/w decyzję z dnia [...] stycznia 2014 r. wniósł M. K. domagając stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu podniósł, że organ odwoławczy błędnie zastosował w sprawie stawkę maksymalną ustaloną w art. 130a ust. 6 i 6a Prawa o ruchu drogowym i nie ustalił jaka jest rzeczywista wysokość poniesionych kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. Podniósł, że nie wystarczy jedynie ustalenie, że zostały poniesione koszty, aby obciążyć właściciela pojazdu kwotą 440 zł.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają przepisy prawa.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] września 2013 r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania administracyjnego oraz ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 440 zł.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta (art. 130a ust. 10h w/w ustawy).

Mając na uwadze treść art. 130a ust. 2a ustawy - Prawo o ruchu drogowym wskazać należy, iż samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji spowodowało powstanie kosztów.

Obciążenie kosztami wydania decyzji o usunięciu pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może nastąpić zatem jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1- 2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie i 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu.

Z dyspozycji usunięcia pojazdu wynika, że usunięcia pojazdu miał dokonać Robert Okoński pojazdem [...]. Natomiast z notatki służbowej można wnioskować, że strażnik miejski pełnił służbę w patrolu zmotoryzowanym krypt [...] w pojeździe holowniczym formy [...]. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji podał, że usunięcia pojazdu dokonywał R. O., kierujący pojazdem [...], należącym do formy holowniczej.

Wskazać również należy, że w aktach sprawy nie ma żadnego dowodu potwierdzającego powstanie kosztów w związku z wydaniem takiej dyspozycji. Organy w tym zakresie nie poczyniły żadnych ustaleń, także uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie zawierają rozważań dotyczących powstania kosztów. Przyjęto natomiast, że skoro zostały podjęte czynności w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu to powstały koszty. Podkreślić jednak należy, że skarżący w toku postępowania kwestionował powstanie jakichkolwiek kosztów, bowiem odstąpiono od holowania jego pojazdu.

W związku z tym niezbędne jest ustalenie, czy pojazd holowniczy został wezwany w celu usunięcia pojazdu skarżącego z drogi, czy też strażnicy miejscy pełnili służbę w tym pojeździe, i czy zatem doszło do powstania jakichkolwiek kosztów, a jeśli tak, to w jakiej wysokości.

W tej sytuacji należy stwierdzić, że w toku postępowania administracyjnego w sprawie nie poczyniono opisanych powyżej, istotnych dla podejmowanego rozstrzygnięcia, ustaleń. Nie wykazano, że koszty związane z usunięciem pojazdu istotnie powstały i w związku z jakimi okolicznościami sprawy, a także w jakiej wysokości, przy czym nie jest wystarczające przyjęcie domniemania, że skoro podjęto czynności zmierzające do usunięcia pojazdu to powstały w związku z tym koszty.

Braki postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie oznaczają, iż postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując sprawę ponownie, organy administracji obu instancji będą miały na uwadze przedstawione powyżej wskazania Sądu. Przeprowadzą prawidłowo, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77 k.p.a. postępowanie dowodowe i wyjaśnią, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpienia od tej dyspozycji. Ustalą, czy w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest skarżący.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności oparto na zasadzie art. 152 p.p.s.a.