Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 811/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2014-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: par. 16 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 174 poz 1809
law: Rozporządzenie Rady Ministtrów z dnia 20 lipca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie  przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich.
article: art. 107 par.1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński, Sędziowie sędzia WSA Wojciech Czajkowski, sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 9 stycznia 2014r. sprawy ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", Nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011 I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

W. G. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako "ARMiR") z dnia 25 września 2013r. w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2011.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 16 maja 2011r. strona złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w którym zadeklarowała z tytułu realizacji:

- pakietu P01 – utrzymanie łąk ekstensywnych, wariant P01a01 – półnaturalne łąki jednokośne - wykaszanie ręczne – powierzchnię 23,42 ha,

- pakietu P01 – utrzymanie łąk ekstensywnych, wariant P01b – półnaturalne łąki dwukośne – powierzchnię 20,08 ha,

- pakietu K01 – ochrona gleb i wód, wariant K01b międzyplon ozimy – powierzchnię 914,23 ha.

W dniach 28 listopada 2011r. – 6 lutego 2012r. w gospodarstwie rolnym strony została przeprowadzona kontrola na miejscu. Z treści protokołu z czynności kontrolnych wynika, że powierzchnia części działek rolnych różni się od powierzchni zadeklarowanej we wniosku. W przypadku działek rolnych zadeklarowanych do pakietu P01, wariant P01a01 stwierdzono powierzchnię 21,31 ha, w przypadku działek rolnych zadeklarowanych do pakietu P01, wariant P01b – 19,79 ha, a w przypadku pakietu K01, wariant K01b - powierzchnię 917,43 ha. Odnośnie ostatniego z wymienionych pakietów przy wyliczeniu powierzchni uprawnionej do płatności nie uwzględniono powierzchni działek rolnych: J, K, LA, LB i AAB (położonych na działkach ewidencyjnych nr "[...]") – ustalono wobec tego, że powierzchnia uprawniona do płatności wyniosła 732,52 ha. Działkom tym przypisano kody pokontrolne W28 – nie stwierdzono zasiewu uprawy na dzień kontroli oraz W31 – brak siewu do dnia 10 października.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia 5 marca 2013r., przyznał skarżącemu płatność rolnośrodowiskową na rok 2011, w łącznej wysokości 35.017,90 zł, w tym z tytułu pakietu P01, wariant P01a01 – 17.602,70 zł, z tytułu pakietu P01, wariant P01b – 17.415,20 zł. Jednocześnie organ odmówił producentowi płatności z tytułu realizacji pakietu K01, wariant międzyplon ozimy. Organ wskazał, że nieprawidłowość dotyczyła braku siewu rośliny ozimej do dnia 10 października na działkach rolnych: K, J, LA, LB, AAB, zgodnie z §16 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 lipca 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. nr 174, poz.1809 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie", wyklucza przyznanie płatności do danej działki rolnej. Brak siewu do dnia 10 października został stwierdzony w gospodarstwie strony po raz pierwszy podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 24 stycznia 2011r. – 7 lutego 2011r., co potwierdza protokół z czynności kontrolnych z dnia 7 lutego 2011r., a stosownie do §16 ust.2 rozporządzenia, jeżeli ponownie zostanie stwierdzone uchybienie w realizacji poszczególnych zadań w ramach pakietu, płatność ronośrodowiskowa nie przysługuje w danym roku i w roku następnym, w części dotyczącej tego pakietu.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR, zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy opisaną decyzję organu I instancji.

Dyrektor ARiMR wskazał w motywach rozstrzygnięcia, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w rozporządzeniu. Zaznaczył, że w załączniku nr 1 do rozporządzenia wymieniono zadania realizowane w ramach przedmiotowego pakietu i wariantu, m.in. w zależności od uprawnianych gatunków roślin w plonie głównym – obsiew pola w terminie do dnia 30 września wymienionymi roślinami.

Organ zauważył, że celem międzyplonu jest pokrycie gruntów rolnych roślinnością w okresie zimy w celu zmniejszenia erozji gleby, przeciwdziałaniu pogorszenia się jej właściwości fizykochemicznych, a także w celu ochrony gleby przed szkodliwymi gazami i pyłami. Żyto ozime jako międzyplon należy wysiać możliwie wcześnie - nie później niż na początku optymalnego w rejonie północno-wschodnim kraju terminu siewu (między 10, a 25 września), przy czym opóźnienie o 10 dni wymaga zwiększenia obsady o 10%. Ważne jest również staranne przygotowanie gleby, gdyż żyto sieje się płytko - 3 cm w rozstawie 13-15 cm.

Organ II instancji stwierdził, że z zebranego materiału dowodowego (zeznań świadków, przesłuchania strony, opinii prywatnej sporządzonej przez W. S.) wynika, że jesienią 2011r. na zlecenie strony na spornych działkach rolnych (J, K, LA, LB, ABB) dokonano wysiewu międzyplonu ozimego - żyta ozimego. W ocenie organu jednakże sam fakt wykonania siewu roślin ozimych nie jest wystarczającą przesłanką do przyznania płatności z tytułu realizacji opisanego pakietu, skoro efekt w postaci pokrycia gruntów rolnych roślinnością w okresie zimy nie został osiągnięty, przy jednoczesnym braku powiadomienia o tym fakcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Zdaniem organu przy określaniu warunków przyznania spornej płatności należy dokonać wykładni celowościowej §2 ust.1 rozporządzenia oraz wymogów przewidzianych dla pakietu określonych w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Producent rolny ubiegający się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej przyjmuje na siebie odpowiedzialność za wdrożenie i utrzymanie podwyższonych standardów w zakresie produkcji rolnej. Wobec tego, oceny zasadności przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach ww. pakietu i wariantu należy dokonać przy uwzględnieniu celu, dla którego ustawodawca umieścił na liście pakietów i wariantów, w ramach których może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, pakiet K01, wariant K01b. Tym celem jest utrzymywanie pokrywy roślinnej na gruntach ornych w okresie zimy. W sytuacji, w której w okresie zimy nie dochodzi do pokrycia gleby roślinnością, cel międzyplonu ozimego nie zostaje osiągnięty. W rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. nr 33, poz.262 ze zm.) ustawodawca zastrzegł, że w przypadku pakietu wymienionego w § 4 ust.1 pkt 8, tj. ochrona gleb i wód, płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana do działek rolnych użytkowanych jako grunty orne, na których po plonie głównym są uprawiane rośliny ozime jako międzyplon ozimy – w przypadku wariantu drugiego, tj. międzyplon ozimy.

Organ stwierdził, że wykonanie zasiewu roślin międzyplonu w określonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia ostatecznym terminie nie gwarantuje jeszcze, że rośliny te pokryją glebę w wymaganym okresie. W nauce rolnictwa zalecane terminy siewu są zróżnicowane w zależności od regionu kraju – termin technologiczny wysiewu nasion zboża ozimego w północno-wschodniej części kraju przypada pomiędzy 5, a 15 września, ilość wysiewu powinna wynosić ok. 200 kg/ha, a głębokość wysiewu powinna oscylować w granicach 2-3 cm.

Według organu, siewu dokonano niezgodnie z zasadami agrotechniki, o czym świadczy stwierdzenie braku okrywy roślinnej i śladów nasion w czasie przeprowadzonej kontroli w dniach 28 listopada 2011r. – 6 lutego 2012r. oraz zeznania świadków. Siewu dokonano jesienią, ale po upływie optymalnego terminu wysiewu żyta ozimego oraz z naruszeniem zasad agrotechniki – zastosowana dawka siewu wynosząca 70-80 kg/ha, znacznie odbiega od przyjętej normy wynoszącej 200 kg/ha. Powyższe, w zestawieniu z nieprawidłowością w głębokości siewu, słabym materiałem siewnym i brakiem bronowania (zeznana świadków) przyczyniło się do braku pokrycia działek roślinnością w okresie zimy. W ocenie organu, warunki atmosferyczne nie miały decydującego wpływu na stan spornych działek w okresie przeprowadzonej kontroli – działka rolna M, położona w bezpośrednim sąsiedztwie działek LA i LB była pokryta roślinnością w dniu kontroli, a według zapisów w rejestrze rolnośrodowiskowym siewu dokonano 8 września 2011r.

Ponadto w ocenie organu odwoławczego błędem producenta rolnego było zgłaszanie do programu rolnośrodowiskowego, bądź też nie wycofanie z tego programu działki ewidencyjnej nr "[...]" we F. (działka rolna AAB), która położona była w bezpośrednim miejscu prowadzenia budowy drogi, w związku z czym była wielokrotnie rozjeżdżana przez ciężkie maszyny budowlane. Taki stan rzeczy powinien uzmysłowić stronie, że wschód roślin na takiej działce nie będzie możliwy lub poważnie utrudniony.

W sytuacji, w której wykonane przez producenta rolnego zabiegi agrotechniczne nie przynoszą oczekiwanego rezultatu, a przyczyna powyższego stanu rzeczy upatrywana jest przez producenta rolnego w okolicznościach nadzwyczajnych, zasadne jest, zdaniem organu, zawiadomienie o powyższym właściwego Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Organ powołał przy tym treść art.75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE L z dnia 2 grudnia 2012r.) oraz art.31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. UE L z dnia 31 stycznia 2009r.). Abstrahując od tego, czy podane przez stronę przyczyny, uznane zostałyby przez organ za przypadek siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zawiadomienie właściwego organu o takim przypadku uznać należy za właściwe oraz ekskulpujące producenta rolnego w zakresie powtórnego stwierdzenia tej samej nieprawidłowości, skutkującej odmową przyznania płatności w ramach danego pakietu.

Odnosząc się do zarzutu nie powiadomienia strony o zamiarze przeprowadzenia kontroli, organ II instancji poinformował, że stosowanie do art.27 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, zawiadomienie o powyższym nie jest obowiązkowe.

Dyrektor ARiMR uznał również, że organ I instancji przyznał stronie płatność rolnośrodowiskową do pozostałych dwóch pakietów w prawidłowej wysokości.

Reasumując organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia i ocenę prawną dokonaną przez organ I instancji w zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie działań mających na celu wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności dla rozstrzygnięcia sprawy, jak również nie poddanie wnikliwej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci rejestru działań agrotechnicznych, zdjęć, przedłożonych dwóch ekspertyz, zeznań świadków, protokołu z przeprowadzonej kontroli wraz z dokumentacją fotograficzną i nie przeprowadzenie oględzin spornych działek na wiosnę 2012r., czy tez opinii biegłego z zakresu rolnictwa/roślin, celem ustalenia terminu dokonania zasiewu międzyplonu na spornych działkach,

- art. 7, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z niewypowiedzeniem się przez organ jednoznacznie, którym dowodom daje wiarę i czy uznaje przekroczenie przez skarżącego terminu dokonania zasiewu międzyplonu określonego w załączniku nr 1 do rozporządzenia, przez co brak jest jednoznacznych ustaleń, czy organ ten przyjął, że skarżący nie dokonał zasiewu żyta ozimego jako poplonu do 30 września, czy też zasiew taki dokonał, a jedynie nie wystąpił skutek w postaci pokrycia żytem w okresie zimowym zakwestionowanych działek,

- § 2 ust.1 rozporządzenia w związku z pkt II.5 załącznika nr 1 do rozporządzenia, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że unormowania te warunkują przyznanie wnioskowanych płatności od skutecznego zasiewu poplonu, mimo że rolnik wywiązał się ze wszystkich stawianych tymi przepisami prawa obowiązków, w szczególności dokonując stosownego zasiewu w wymaganym czasie - do 30 września,

- § 16 ust.2 rozporządzenia, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy skarżący nie dopuścił się żadnych uchybień w realizacji zadań, przestrzegając wszystkich wymogów dla wnioskowanego pakietu.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z decyzji nie wynika, czy zdaniem organu skarżący uchybił wskazanemu w przepisach terminowi do 30 września, czy tylko przekroczył optymalny termin do 15 września, ustalony przez organ dla regionu północno-wschodniego Polski na podstawie opracowania, które nie ma charakteru normatywnego. Skarżący wykazał, że w wymaganym terminie, jeszcze we wrześniu 2011r. dokonał stosownych zabiegów agrotechnicznych i zasiewu międzyplonu ozimego na wszystkich zadeklarowanych działkach. Za całkowicie bezpodstawne uznał twierdzenia organu o rzekomej nieścisłości zeznań świadków odnośnie terminu wykonania siewu żyta ozimego. Z zeznań tych wynika, że skarżący wykonał siew międzyplonu ozimego do 30 września 2011r. Podniósł, że ustalenia zwarte w protokole czynności kontrolnych w zakresie braku dokonania zasiewu międzyplonu na dzień kontroli nie znajdują potwierdzenia w załączonej do tego protokołu dokumentacji fotograficznej. Przyznał, że nie we wszystkich miejscach wschód roślin był równomierny i znalazły się obszary, na których brak było widocznego wschodu, ale na dzień rozpoczęcia kontroli wszystkie zgłoszone działki były obsiane. Podkreślił, że świadkowie, którzy nie są specjalistami z zakresu rolnictwa, wypowiadali się jedynie o prawdopodobnych przyczynach opóźnionych wschodów, a ze stanowiska W. S. (posiadającego wiedzą specjalną w zakresie rolnictwa) wynika, że główną przyczyną opóźnionych wschodów były warunki atmosferyczne, jakość gleby i dopiero w dalszej kolejności opóźniony siew. Skarżący stwierdził, że w okresie zimy ponad 33% gruntów ornych należących do niego była pokryta roślinnością, czego wymaga załącznik nr 1 do rozporządzenia. Skarżący nie dopuścił się żadnego z naruszeń uzasadniających wyłączenie wnioskowanej płatności, czy jej zmniejszenie, wymienionych w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia kasacyjne, co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja (postanowienie) narusza prawo materialne, bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art. 3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012r., poz.270) cytowanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.".

Sąd badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem jego zgodności z przepisami procedury administracyjnej, jak i normami prawa materialnego, doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza obowiązujące przepisy prawa procesowego, w wyniku których to naruszeń nie można stwierdzić, czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej do pakietu – ochrona gleb i wód, wariant – międzyplon ozimy, gdyż stwierdził, że na pięciu zadeklarowanych działkach rolnych (J, K, LA, LB, AAB) do dnia 10 października 2011r. nie dokonano siewu rośliny ozimej, a nieprawidłowość ta została stwierdzona po raz drugi – pierwszy raz miało to miejsce podczas kontroli przeprowadzonej w dniach 24 stycznia – 7 lutego 2011r. Organ odwoławczy natomiast, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ustalił, że na spornych działkach, na zlecenie skarżącego, jesienią 2011r. dokonano wysiewu żyta ozimego.

Z zaskarżonej decyzji nie wynika jednakże, czy według organu II instancji wysiew ten nastąpił w terminach wymaganych przepisami rozporządzenia - do 30 września 2011r., ostatecznie do 10 października 2011r., czy też po tych datach. Na s.15 decyzji organ wskazał jedynie, że wysiew nastąpił, ale po upływie optymalnego terminu, który w północno-wschodniej części kraju przypada między 5, a 15 września. Termin ten wynika z opracowania Małopolskiego Ośrodka Doradztwa Rolniczego w Karniowicach pt. "Żyto i pszenżyto", na co wskazał organ (s.14 decyzji). Nadmienić jednocześnie należy, że w uzasadnieniu decyzji organ powołał się również na inny "optymalny" termin wysiewu zboża ozimego, który został wskazany w piśmie Naczelnika Wydziału Obsługi i Przygotowania Dokumentacji Biura Kontroli na Miejscu z dnia 9 maja 2013r.. W piśmie tym stwierdzono, że w rejonie północno-wschodnim kraju, żyto ozime należy wysiać nie później niż pomiędzy 10, a 25 września. Sam organ podaje zatem różne "optymalne" terminy wysiewu zboża ozimego, nie wiadomo, który z nich uznaje za decydujący. Podkreślić przy tym należy, że terminy te nie mogą w żaden sposób wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż nie są to terminy określone w przepisach prawa, a jedynie w opracowaniach kierowanych do producentów rolnych.

Nadto organ zarzucił, że skarżący dokonał siewu z naruszeniem zasad agrotechniki – zbyt mała dawka siewu, nieprawidłowa głębokość siewu, słaby materiał siewny, brak bronowania. Żadne ze wskazanych uchybień nie zostało jednakże wymienione w rozporządzeniu jako uchybienie skutkujące zmniejszeniem płatności rolnośrodowiskowej w omawianym pakiecie i wariancie (K01b).

Stosownie do treści załącznika 1 do rozporządzenia, w którym wymieniono m.in. zadania realizowane w ramach pakietu – ochrona gleb i wód, wariant K01b na gruntach ornych, do zadań producenta rolnego należy:

a) niestosowanie ścieków i osadów ściekowych, nawozów mineralnych, organicznych i wapniowych, z wyjątkiem obornika - w uzasadnionych przypadkach,

b) w okresie zimy co najmniej 33 % gruntów ornych jest pokrytych roślinnością,

c) w zależności od uprawianych gatunków roślin w plonie głównym - obsiew pola w terminie do dnia 30 września: mieszanką wyki z żytem, żytem lub w uzasadnionych przypadkach innymi roślinami,

d) zabiegi agrotechniczne można wznowić w terminie od dnia 1 marca,

e) międzyplony muszą być przyorane, z wyjątkiem uprawy gleby w systemie bezorkowym,

f) międzyplony można stosować przemiennie na różnych działkach rolnych w ciągu 5 lat,

g) po roślinie uprawianej w międzyplonie, a w następnym roku w plonie głównym, nie może być uprawiana ta sama roślina lub jej forma jara.

Wskazać również należy na treść załącznika nr 5 do rozporządzenia - wysokość zmniejszeń płatności rolnośrodowiskowych dokonywanych w ramach pakietów lub wariantów. W przypadku wariantu K01b, przewidziano zmniejszenia płatności za następujące rodzaje uchybień:

- brak siewu do dnia 10 października - 100 %,

- uprawa w roku następnym w plonie głównym na tej samej działce rolnej po międzyplonie tej samej rośliny lub rośliny tego samego rodzaju, lecz jarej odmiany – 100 %,

- pozostawienie w gospodarstwie mniej niż 33 % gruntów ornych pokrytych roślinnością w okresie zimowym – 50 %,

- wznowienie zabiegów agrotechnicznych przed dniem 1 marca – 50 %,

- nieuzasadnione zastosowanie obornika lub zastosowanie innych nawozów – 10 %,

- nieprzeoranie międzyplonów – 10 %.

Odnosząc powyższe przepisy do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie kwestionuje, że na spornych działkach rolnych siewu dokonano jesienią i wzeszło na nich żyto ozime, ale nie odnosi tego w żaden sposób do warunków z załącznika nr 1 do rozporządzenia - nie ustala jednoznacznie, czy siewu dokonano do 30 września 2011r. oraz, czy wymagane minimum pokrycia w okresie zimowym gruntów ornych roślinnością zostało spełnione, czy też nie.

W konsekwencji powyższego, z decyzji nie wynika, czy podstawą odmowy przyznania płatności było stwierdzenie przez organ niezrealizowania przez skarżącego zadania wskazanego w załączniku nr 1 jako drugie (lit.b), czy też zadania trzeciego (lit.c). W związku z powyższym nie wiadomo też, które uchybienie z załącznika nr 5 stwierdzono.

Jak już wyżej wskazano, organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowej wobec stwierdzenia, że na spornych działkach do dnia 10 października 2011r. nie dokonano siewu rośliny ozimej. Organ odwoławczy uznał natomiast, że siewu żyta ozimego dokonano jesienią, ale po upływie optymalnego terminu wysiewu (s.15 zaskarżonej decyzji), a następnie stwierdził, że w pełni potwierdza prawidłowość ustaleń i oceny prawnej dokonanej przez organ I instancji (s.20). Nie wiadomo zatem, czy ostatecznie organ uznał, że siewu poplonu, do 30 września 2011r., w ogólne dokonano, czy też nie.

Wskazać w tym miejscu również należy, że na s.18 zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że podstawą odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej była nieprawidłowość polegająca na "niewykonaniu (skutecznego) siewy międzyplonu ozimego". Takie zadanie nie zostało jednakże wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Tego rodzaju uchybienie nie zostało również wskazane jako podstawa zmniejszeń płatności w załączniku nr 5 do tego rozporządzenia. Producent rolny nie może ponosić zatem konsekwencji tego, że dokonany w terminie do 30 września obsiew pola okazał się nieskuteczny, jeżeli tylko w okresie zimy co najmniej 33 % gruntów ornych jest pokrytych roślinnością.

Tym samym stwierdzić należy, że decyzja zawiera sprzeczności, w wyniku których stała się niejednoznaczna i niejasna. Analiza treści zaskarżonej decyzji nie wskazuje jakie ustalenia faktyczne uznał organ za podstawę stosowania prawa materialnego, ani nie wyjaśnia, które z uchybień producenta rolnego skutkowało zastosowaniem sankcji. Zgodnie natomiast z art.107 §1 i 3 k.p.a. decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów. Z uzasadnienia winien wynikać logiczny związek i zgodność z rozstrzygnięciem, motywy powinny być dokładne, zwięzłe i kompletne. Decyzja nie powinna zawierać wywodów sprzecznych lub rozbieżnych z rozstrzygnięciem.

Zasadne są zatem zarzuty skargi odnoszące się do braku jednoznacznego wypowiedzenia się organu, którym dowodom daje wiarę i czy uznaje przekroczenie przez skarżącego terminu dokonania zasiewu międzyplonu do dnia 30 września, czy też uznaje jedynie, że skarżący dokonał zasiewu, ale nie wystąpił skutek w postaci pokrycia spornych działek żytem w okresie zimowym. Zasadny jest również zarzut przyjęcia przez organ, że z rozporządzenia wynika warunek przyznania płatności od skutecznego zasiewu poplonu. Konsekwencją powyższego jest z kolei przedwczesne zastosowanie § 16 ust.2 rozporządzenia, gdyż nie stwierdzono jednoznacznie, których wskazanych w załączniku nr 1 rozporządzenia, zadań nie wykonał skarżący i tym samym, których uchybień, wymienionych w załączniku nr 5, się dopuścił.

Stwierdzone naruszenia mają istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż dopiero pełne i jednoznaczne ustalenia faktyczne mogą stanowić podstawę prawidłowego zastosowania prawa materialnego. W przypadku, gdy stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonej decyzji nasuwa wątpliwości (poczynione ustalenia są sprzeczne, tok rozumowania organu wymyka się spod kontroli), nie można skontrolować, czy organ zastosował prawidłowo prawo materialne.

Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy musi jednoznacznie określić, czy na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego doszedł do przekonania, że siew żyta ozimego został dokonany przez producenta rolnego na spornych działkach rolnych w terminie do 30 września 2011r. oraz, czy w okresie zimy co najmniej 33 % gruntów ornych było pokrytych roślinnością. Jeżeli stwierdzi, że w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania zmniejszeń płatności zobligowany będzie do wskazania podstawy zastosowanej sankcji (załącznik nr 5 do rozporządzenia).

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy p.p.s.a., orzekł jak w pkt I wyroku. Podstawę rozstrzygnięcia o niewykonalności zaskarżonej decyzji (pkt II) uzasadnia art. 152 ustawy p.p.s.a. Orzeczenie o zwrocie kosztów postępowania (pkt III) wydano na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. Przy czym na koszty postępowania w kwocie 440 zł złożyły się uiszczony wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 240 zł, określone na podstawie § 18 ust.1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia rzez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).