Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1399/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2008-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Naczelnik Urzędu Celnego
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 154, art. 200, art. 286
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Kowalski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Janicki Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Asystent sędziego Dominika Trella po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2008 roku sprawy ze skargi K. T. na niewykonanie przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia [...] w sprawie I SA/Łd 943/05 w przedmiocie żądania wymierzenia grzywny organowi 1. wymierza Naczelnikowi Urzędu Celnego w P. grzywnę w wysokości 3000,- (trzy tysiące) złotych; 2. zasądza od Naczelnika Urzędu Celnego w P. na rzecz skarżącego kwotę 200,- (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] roku postanowieniem nr [ ...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. wszczął z urzędu postępowanie w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego marki Volkswagen New Betele o numerze nadwozia WVWZZZ9CZYM602849 przez K. T.

Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. określił K. T. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez K. T. decyzją z dnia [...] roku nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że podatek zapłacony przez skarżącego nie jest nienależny ani nadpłacony. Podatek akcyzowy został obliczony na podstawie obowiązujących przepisów ustawy o podatku akcyzowym.

W dniu 23 października 2006 roku K. T. złożył wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym.

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2005 roku sygn. akt I SA/Łd 943/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Ł. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w P. z dnia [...] roku nr [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lutego 2007 roku sygn. akt I FSK 309/06 oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez Dyrektora Izby Celnej w Ł.

Akta sprawy K. T. wpłynęły do Naczelnika Urzędu Celnego w P. w dniu [...] roku.

Postanowieniem z dnia [...] roku nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. powiadomił K. T. o niezałatwieniu sprawy we właściwym terminie oraz wskazał nowy termin jej załatwienia na dzień 28 września 2007 roku. Termin powyższy przedłużono postanowieniem z dnia 28 września 2007 roku do dnia 31 marca 2008 roku. Jako powód niezałatwienia sprawy w terminie wskazano konieczność dostosowania rozstrzygnięcia do wykładni prawa materialnego w związku z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 18 stycznia 2007 roku w sprawie C-313/05.

W dniu 9 lipca 2007 roku K. T. wezwał Naczelnika Urzędu Celnego w P. do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2005 roku sygn. akt I SA/Łd 943/05, wyznaczając organom siedmiodniowy termin.

W dniu 6 listopada 2007 roku K. T. złożył skargę na niewykonanie przez Naczelnika Urzędu Celnego w P. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2005 roku (sygn. akt I SA/Łd 943/05) oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2007 roku (sygn. akt I FSK 309/06) z wnioskiem o wymierzenie grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia. W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi uchylanie się od zakończenia postępowania. W jego ocenie nie istnieją podstawy prawne uzasadniające uchylenie się od wydanych prawomocnych wyroków.

W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Celnego w P. wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że procedura zwrotu podatku akcyzowego od używanych samochodów sprowadzonych po 1 maja 2004 roku ma zostać określona specjalną ustawą. Do chwili obecnej treść ustawy nie została uchwalona uniemożliwiając tym samym zakończenie postępowań podatkowych w tym zakresie. Naczelnik podkreślił, że dokonał ponownej merytorycznej analizy sprawy i pomimo braku jednoznacznych zasad dotyczących określania rezydualnej kwoty podatku będącej jednocześnie podstawą do określenia właściwej wysokości zobowiązania podatkowego w postępowaniu podjął decyzję o dokonaniu zwrotu kwoty wpłaconej w efekcie wydanej decyzji nr [...] z dnia [...] roku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarżący na podstawie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wniósł o wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2005 roku, sygn. akt I SA/Łd 943/05.

Zgodnie z art. 154 § 1 cytowanej ustawy, w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Wskazać należy, iż przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem.

W związku z powyższym w niniejszej sprawie należało ustalić: na czym miało polegać wykonanie przez organ wyroku Sądu, w jakim terminie organ obowiązany był wykonać wyrok, jaką datę należy przyjąć za datę wykonania wyroku ,czy zaistniały okoliczności, których nie wlicza się do terminu załatwienia sprawy przez organ tj. terminy przewidziane w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresy zawieszenia postępowania oraz okresy opóźnień spowodowane z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej).

W sprawie oznaczonej sygnaturą I SA/Łd 943/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność decyzji organu I i II instancji. Z uzasadnienia wynika, ze decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa z uwagi na fakt, że zostały wydane na podstawie przepisów prawa polskiego, które są sprzeczne z art. 90 Traktatu Wspólnot Europejskich, mającymi pierwszeństwo przed przepisami ustawy o podatku akcyzowym. Sąd uznał, że wniosek o zwrot kwoty zapłaconego już podatku należało potraktować jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty i przekazać organowi I instancji do rozpoznania w odrębnym postępowaniu. Decyzja wydana w takim postępowaniu byłaby podstawą do odzyskania już zapłaconej akcyzy. Ponadto stwierdził, że podatek akcyzowy w tej sprawie nie powinien w ogóle zostać pobrany.

Mając na uwadze powyższe, uznać należy, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P., będąc związany prawomocnym wyrokiem Sądu, na podstawie art. 153 p.p.s.a, obowiązany był do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 23 października 2006 roku (data wpływu do organu).

Zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, iż datą tą był 1 czerwca 2007 roku. Zgodnie zaś art. 139 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U z 2005 roku, Nr 8, poz. 60) załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej.

W rozpoznawanej sprawie organ podatkowy, powołując się na treść art. 140 Ordynacji podatkowej, dwukrotnie przedłużał termin zakończenia postępowania w sprawie określenia wysokości podatku akcyzowego. Jako przyczynę wskazywał konieczność dostosowania rozstrzygnięcia do wykładni prawa materialnego w związku z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 stycznia 2007 roku (C-313/05). W ocenie Sądu okoliczność, na którą powołuje się organ podatkowy nie ma racji bytu i jest nieuzasadniona. Przede wszystkim należy wskazać, że Ordynacja podatkowa nie określa maksymalnego czasu trwania postępowania podatkowego. Okoliczności, że organy podatkowe mają w swoim referacie dużą liczbę spraw do rozstrzygnięcia czy też organ nadrzędny nie wydaje wytycznych, które wspólnie ustalają linię orzecznictwa nie mogą być przyczyną wielokrotnego przedłużania zakończenia postępowania. Organ podatkowy nie jest uprawniony do powoływania się na brak uregulowań prawnych, powinien rozstrzygnąć sprawę tak jakby tej regulacji nie było, natomiast nie jest właściwe oczekiwanie na ich uchwalenie. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały zatem okoliczności, o których mowa w art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej, które mogłyby wpłynąć na wydłużenie tego terminu.

Zgodnie z art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Tak więc Sąd, oceniając zasadność skargi na niewykonanie wyroku, bierze pod uwagę stan istniejący w czasie jej wnoszenia. Oznacza to, że Sąd zobowiązany jest uwzględnić skargę wniesioną na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a., jeżeli w dniu jej wniesienia organ pozostawał w stanie bezczynności i nie wykonał prawomocnego wyroku sądu administracyjnego w zakresie określonym w tym przepisie.

Wymierzenie grzywny na podstawie powyższego przepisu ma bowiem za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale także element represyjny, stanowiący w istocie karę za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych.

W niniejszej sprawie w chwili wniesienia skargi, tj. w dniu 5 listopada 2007 roku, Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. pozostawał w bezczynności nie wykonawszy obowiązku nałożonego na niego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 14 grudnia 2005 roku. Wobec powyższego, a także uznając, że skarżący wypełnił przesłankę wynikającą z art. 154 § 1 p.p.s.a., poprzez wezwanie organu do wykonania wyroku, skargę zawierającą żądanie wymierzenia grzywny należało uznać za zasadną.

Na marginesie należy podkreślić, ze kwestia określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym związanego z nabyciem wewnątrzwspólnotowym samochodu osobowego nastręcza problemy interpretacyjne. Jednak wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 grudnia 2005 roku wydany w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazuje organom podatkowym tok postępowania, pomimo faktu, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 18 stycznia 2007 roku zobligował do badania i wysokości kwoty rezydualnej. W niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego w P.związany jest oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego, które zobowiązany był wykonać.

Przy określaniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił okoliczność, iż sprawa ta jest szczególnie skomplikowana w sensie prawnym oraz skomplikowanie to powiększyło się trakcie jej rozstrzygania, bowiem wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi jest sprzeczny z orzeczeniem ETS. Sąd wziął również pod uwagę, iż organ podatkowy podjął decyzję o dokonaniu zwrotu kwoty wpłaconej w efekcie wydanej decyzji nr 3630-PA-9110-138/AKC-U 30/04/05/MH z dnia 15 marca 2005 roku (kwota 1.154 złotych wraz z odsetkami 248,17 złotych).

Wymierzając grzywnę w wysokości 3000 złotych Sąd uznał, iż w okolicznościach rozpatrywanej sprawy będzie to kwota adekwatna oraz zapewni, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w P.zwróci w przyszłości należytą uwagę na wywiązywanie się z obowiązków nałożonych na niego wyrokami sądowymi. Ustalając wysokość grzywny Sąd oparł się na art. 154 § 6 p.p.s.a. odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Przepis wskazuje, że Sąd może wymierzyć grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego wynagrodzenia miesięcznego (w 2007 roku 2.691,03 złotych M.P. 2008.12.139). Orzeczona grzywna będzie odpowiednim środkiem dyscyplinującym organy państwa do rozstrzygania spraw w rozsądnym terminie, co wynika z art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 roku Nr 61, poz. 284 ze zm.)

Biorąc pod uwagę powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 154 § 1 i § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 cytowanej ustawy.

D.T.