Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1520/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: Art. 73
journal: Dz.U. 2013 poz 727
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne - tekst jednolity
article: Art. 5, art. 29, art. 33, art. 38
journal: Dz.U. 2016 poz 710
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 29, art. 30, art. 32, art. 33, art. 78
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2017 r. sprawy ze skargi R. A. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Firma A R. A. w J na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 14 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu skargę oddala.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 14 lipca 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r., nr [...], w której organ celny określił skarżącemu – R. A., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Firma A R. A., kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 14 404,00 zł z tytułu importu towaru objętego zgłoszeniem celnym SAD OGL [...] z dnia [...] 2011 r., informując, że do zapłaty pozostaje kwota 6 467,00 zł wynikająca z różnicy pomiędzy kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określoną w wyżej opisanej decyzji (tj. w wysokości 14 404,00 zł), a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym (tj. w wysokości 7 937,00 zł).

Powyższe decyzje zostały wydane w oparciu o następujące ustalenia organów celnych: skarżący w dniu [...] 2011 r. za zgłoszeniem celnym SAD OGL [...] zadeklarował do procedury celnej dopuszczenia do obrotu towar opisany jako:

- poz. 3 SAD "torebki damskie z tworzywa sztucznego, poz. 3 na fakturze, [...] NAR (ilość sztuk), PA 66 brak; Kontenery: [...]";

- poz.16 SAD "kurtki męskie z włókien chemicznych, tkanina, poz.16 na fakturze, [...] NAR (ilość sztuk), PA 10 brak; Kontenery: [...]".

Towar został zgłoszony na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 2 marca 2011 r., opiewającej na kwotę 11.346,72 USD, wystawionej przez W z N (Cypr), dalej zwana W, będącą pośrednikiem w zakupie towaru od firmy B z Chin, dalej zwana B. Do zgłoszenia załączona została faktura nr [...] z dnia 1 lutego 2011 r. wystawiona przez firmę B na W z N, opiewająca na kwotę 10.549,10 USD, zawierająca w sobie koszty transportu. Przedstawiono ponadto świadectwa pochodzenia nr CN [...], CN [...], CN [...] z dnia 4 marca 2011 r.

FORM A nr [...] z dnia 3 marca 2011 r., dokument Bill of Lading (konosament) nr [...] z dnia 3 lutego 2011 r. r., deklarację wartości celnej, packing list, Sale Contract Nr Z20110203 oraz oświadczenie dotyczące płatności za fakturę [...] z dnia 2 marca 2011 r.

Naczelnik Urzędu Celnego przeprowadził w siedzibie skarżącego kontrolę w zakresie prawidłowości obrotu towarowego z krajami trzecimi w zakresie wartości celnej importowanych towarów za okres od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 stycznia 2012 r., rozszerzoną w części dotyczącej okresu kontroli do przedziału czasu od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 stycznia 2012 r. w związku z poleceniem Prokuratury Okręgowej nr [...] z dnia 19 października 2012 r. Kontrolą objęto przedmiotowe zgłoszenie celne.

Ustalenia kontroli zostały opisane w protokole kontroli z 20 listopada 2014 r. nr [...].

Ustalenia te stanowiły podstawę do wszczęcia z urzędu w dniu 24 kwietnia 2015 r. postępowania celnego zmierzającego do weryfikacji ww. zgłoszenia celnego, a następnie do wydania [...] 2016 r. postanowienia znak [...], w którym organ zmienił nieprawidłowe dane zawarte w zgłoszeniu celnym OGL [...] z dnia [...] 2011 r., tzn. zmienił zapis w polu 37 ww. zgłoszenia celnego z procedury 4200 na procedurę 4000 w pozycjach 2 -16 SAD.

Równolegle do postępowania celnego, postanowieniami z dnia [...] 2015 r., Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowania podatkowe dotyczące wskazanych wyżej zgłoszeń celnych. Postępowanie to zakończyło się wydaniem opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] 2016 r..

W uzasadnieniu ww. decyzji organ wskazał m.in. na art. 29 ust. 13 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004, Nr 54, poz. 535), zgodnie z którym podstawa opodatkowania w imporcie jest wartość celna powiększona o należne cło.

Jako podstawę opodatkowania towarów objętych kontrolowanymi zgłoszeniami celnymi organ przyjął w zgłoszeniu celnym SAD OGL [...], że kwotą prawnie należną dla pozycji 3 SAD jest kwota cła w wys. 178,00 , która była kwotą faktycznie zaksięgowaną, z kolei kwotą prawnie należną dla poz. 16 SAD jest kwota cła w wysokości 30,00 zł która była również kwotą faktycznie zaksięgowaną.

- w poz. 3 SAD wartość celną towaru w wysokości 40.858,00 zł powiększoną o należne cło w wysokości 4.903,00 zł ;

Należny podatek od towarów i usług w imporcie organ obliczył przy zastosowaniu 23% stawki tego podatku.

W odwołaniu od ww. decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzjom organu pierwszej instancji odwołujący się zarzucił rażące naruszenie art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 56 prawa celnego w zw. z art. 221 ust. 3 oraz 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny poprzez wydanie tej decyzji w oparciu o decyzje Naczelnika Urzędu Celnego w sytuacji, gdy skarżący nie został prawidłowo zawiadomiony o kwocie retrospektywnego określenia należności wynikających z długu celnego.

W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wyjaśnił, że pełnomocnik nie ma racji twierdząc, że organ celny pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję (podatkową) znak: [...] z dnia [...] 2016 r. w oparciu o decyzję (celną) Naczelnika Urzędu Celnego znak: [...] z dnia [...] 2016 r.

Analiza akt obu spraw: celnej i podatkowej (dotyczących jednego zgłoszenia celnego OGL [...] z dnia [...] 2011 r.), przeprowadzonych przez organ celny pierwszej instancji pod wyżej wskazanymi sygnaturami dowodzi bowiem, że w sprawie celnej nie została wydana żadna decyzja kończąca to postępowanie, a tym bardziej decyzja w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego.

W dniu [...] 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienie znak: [...], w którym zmienił nieprawidłowe dane zawarte w zgłoszeniu celnym OGL [...] z dnia [...] 2011 r.; tzn. zmienił jedynie zapis w polu 37 ww. zgłoszenia celnego z procedury: 4200 na procedurę 4000 (w pozycjach 2 - 16 SAD), działając w zgodnie z przepisem art. 23 ust. 5 Prawa celnego. Ponadto w uzasadnieniu ww. postanowienia organ poinformował stronę, że powyższa zmiana nie ma wpływu na kwotę długu celnego (z uwagi na brak zmiany elementów kalkulacyjnych - mających wpływ na wartość celną). W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie celnej organ stwierdził również, że termin na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego uległ przedłużeniu do dnia 18.03.2016 r. A więc w momencie wydania przedmiotowego postanowienia organ celny był w pełni świadom, że termin na powiadomienie dłużnika o kwocie długu celnego określony w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w zw. z art. 56 ustawy Prawo celnego - już upłynął. Dodatkowo organ przytoczył również treść art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. nr 177, poz. 1054 ze zmianami) i poinformował, że ustalenie wartości celnej dla potrzeb określenia prawidłowej kwoty podatku od towarów i usług nastąpi w decyzji podatkowej. Następnie działając m.in. na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług Naczelnik Urzędu Celnego wydał zaskarżoną (obecnie) decyzję o numerze [...] z dnia [...] 2016r.

Organ podniósł, że treść decyzji podatkowej jest ściśle związana z ustaleniami poczynionymi przez organy celne w postępowaniu celnym w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanego towaru. Jednakże w omawianym przypadku ustalenie wartości celnej towaru nie miało miejsca w postępowaniu celnym, przeprowadzonym przez Naczelnika Urzędu Celnego pod sygnaturą: [...] i zakończonym wydaniem postanowienia znak: [...] z dnia [...] 2016 r. Wartość celna towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym, a konkretnie towaru zgłoszonego w pozycji 3 SAD (torebki damskie z tworzywa sztucznego) została bowiem ustalona w postępowaniu podatkowym, co dopuszcza przepis art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, w decyzji podatkowej nr [...] z dnia [...] 2016 r. W myśl bowiem przepisu art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług jeżeli zgodnie z przepisami celnym, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a nie upłynęło 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, i istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów. Działając zgodnie z przepisami powołanymi w zaskarżonej decyzji organ celny zmienił elementy kalkulacyjne w zgłoszeniu celnym SAD OGL [...] z dnia [...] 2011 r. dotyczące pozycji 3 - torebki damskie - przedmiotowego zgłoszenia, natomiast odnośnie pozycji 16 ww. zgłoszenia - kurtki męskie - organ nie zmienił elementów kalkulacyjnych dla tej pozycji, ponieważ przeprowadzona analiza dokumentów potwierdziła, że przedmiotem importu nie były kurtki lecz kamizelki ratunkowe, a zatem organ dla tej pozycji SAD zmienił jedynie błędny kod taryfy celnej (CN).

Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza treści zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozwala na sformułowanie stanowiska o prawidłowości postępowania organu pierwszoinstancyjnego oraz rozstrzygnięcia je kończącego w zakresie dotyczącym ustalenia wartości celnej towaru na potrzeby podatku od towarów i usług oraz określenia prawidłowej kwoty tego podatku, jak również kwoty pozostającej do zapłaty (tj. kwoty wynikającej z różnicy pomiędzy kwotą podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów określoną zaskarżoną decyzją a kwotą podatku wykazaną w zgłoszeniu celnym).

Organ wyjaśnił, że w odwołaniu od zaskarżonej decyzji nie kwestionowano ani sposobu podważenia ani też sposobu ustalenia wartości celnej towaru. Zarzuty odwołania koncentrują się natomiast, jak już wspomniano powyżej, na błędnej ocenie pełnomocnika, iż podstawą wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia była decyzja Naczelnika Urzędu Celnego o sygn. akt: [...] - wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz brak doręczenia decyzji dotyczącej przedmiotowego zgłoszenia celnego do dnia wniesienia odwołania. Na tej podstawie pełnomocnik uznał, że wydana w sprawie podatkowej decyzja Naczelnika Urzędu Celnego o sygn. akt [...] zasługuje na uchylenie, a przedmiotowe postępowanie należy umorzyć ze względu na przedawnienie decyzji, w oparciu o którą została wydana zaskarżona decyzja. Pełnomocnik stwierdził bowiem, że decyzja w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego do sygn. akt : [...] nie została skutecznie doręczona ani R. A. ani osobie skutecznie przez niego umocowanej przed upływem 5 lat od dokonania zgłoszenia celnego, tj. zgodnie z art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego.

Organ podkreślił, że stan faktyczny sprawy jest odmienny, niż stwierdza pełnomocnik w uzasadnieniu odwołania. Otóż w dniu 8 marca 2016 r. do Kancelarii Adwokackiej adwokata D. W. nie doręczono decyzji w sprawie [...], lecz dwa postanowienia Naczelnika UC o tej sygnaturze z dnia [...] 2016 r., z których pierwsze: dotyczyło włączenia materiału dowodowego do akt sprawy, a drugie: powiadomienia o zamiarze wydania rozstrzygnięcia i uprawnieniu strony wynikającym z art. 200 Ordynacji podatkowej. Fakt ten potwierdza również pismo adwokata D. W. z dnia 10 marca 2016 r., za którym dokonał on zwrotu m.in. powyżej wymienionej korespondencji do Naczelnika UC, zaznaczając, iż dwie ostatnie pozycje to postanowienia organu celnego z dnia [...] 2016 r. (co wynika z akt sprawy celnej). A zatem podkreślić wyraźnie należy, że organ celny nie skierował w tym dniu żadnego rozstrzygnięcia końcowego (ani postanowienia, ani decyzji, jak stwierdza pełnomocnik). Jak wynika z akt sprawy celnej rozstrzygnięcie końcowe w sprawie celnej tj. postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2016 r. znak: [...], zostało skierowane do skarżącego i odebrano je w dniu 2 maja 2016 r. Podkreślenia w tym miejscu wymaga fakt, iż zasadność skierowania tego rozstrzygnięcia bezpośrednio do strony nie jest jednak przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu odwoławczym. Natomiast istotnym jest, że zakończenie postępowania w sprawie celnej nie sprowadzało się de facto do retrospektywnego zaksięgowania długu celnego oraz powiadomienia dłużnika o kwocie tego długu, co nie mogło nastąpić z oczywistych względów, a to z uwagi na upływ terminu określonego w art. 221 ust. 4 WKC w zw. z art. 56 ustawy Prawo celne. Z tego też względu organ celny, jak już wspomniano powyżej, wydał w kwestii sprawy celnej rozstrzygnięcie w postaci postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego znak: [...], w którym zmieniono nieprawidłowe dane zawarte w zgłoszeniu celnym OGL [...] z dnia [...] 2011 r.; tzn. w polu 37 ww. zgłoszenia celnego zmieniono procedurę: 4200 na procedurę 4000 (w pozycjach od 2 - 16 SAD), działając na podstawie art. 23 ust. 5 Prawa celnego. Kwota długu celnego za towar objęty ww. zgłoszeniem celnym została zaksięgowana przez organ celny w wysokości zadeklarowanej przez zgłaszającego w dniu dokonania tego zgłoszenia, a skarżący został powiadomiony o kwocie długu w dniu zwolnienia towaru tj. [...] 2011 r. Doręczenie rozstrzygnięcia (tu: postanowienia), w którym organ celny nie powiadamia dłużnika o kwocie długu celnego, po upływie terminu określonego w art. 221 ust. 4 Wspólnotowego Kodeksu Celnego w związku z art. 56 Prawa celnego nie narusza przepisów dotyczących terminu do powiadomienia dłużnika o kwocie długu celnego.

Tym samym zarzut pełnomocnika dotyczący "przedawnienia decyzji, w oparciu o którą została wydana, albowiem decyzja w przedmiocie retrospektywnego zaksięgowania długu celnego do sygn. akt [...], nie została skutecznie doręczona ani skarżącemu ani osobie skutecznie przez niego umocowanej przed upływem 5 lat od dokonania zgłoszenia celnego, tj. zgodnie z art. 221 ust. 4 w.k.c." nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w rozstrzygnięciu końcowym Naczelnika Urzędu Celnego znak: [...] z dnia [...] 2016 r.

Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący podniósł zarzut naruszenia:

1. art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 73 ust. 1 Prawa celnego poprzez przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości transakcyjnej towaru objętego kontrolowanymi zgłoszeniami celnymi przez organ I instancji bez udziału skarżącego polegającym na całkowicie bezkrytycznym oparciu zaskarżonych decyzji na "wydruku z ewidencji administracji chińskiej" wystawionym przez organy Chińskiej Republiki Ludowej bez zapewnienia stronie możliwości jakiegokolwiek uprzedniego odniesienia się do treści przedmiotowego dokumentu, zweryfikowania jego poprawności, jak również wyjaśnienia sprzeczności pomiędzy wartością transakcyjną wskazaną w dokumentacji przedłożonej przez skarżącego a dokumentami przesłanymi przez chińskie władze celne;

2. art. 86 ust. 1 Prawa celnego poprzez całkowicie wadliwe nadanie przez organy I instancji mocy dokumentu urzędowego "wydrukowi z ewidencji administracji chińskiej" w zakresie ceny transakcyjnej towarów, podczas gdy wskazany dokument stanowić może jedynie dowód tego, jaką kwotę eksporter deklarował w swym rozliczeniu podatkowym, jak i tego, że organ celny Chińskiej Republiki Ludowej odebrał od eksportera oświadczenie treści wynikającej z ww. pisma, a w żadnym wypadku, iż wskazana kwota stanowi urzędowo stwierdzoną cenę transakcyjną oraz nienadania takiego waloru świadectwu pochodzenia wystawionego przez organy administracyjne Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdzało wartość transakcyjną towaru;

3. art. 29 ust. 1 WKC oraz art. 23 ust. 3 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię, niewłaściwe zastosowanie i przeprowadzenie postępowania w zakresie ustalenia wartości celnej towaru objętego kontrolowanymi zgłoszeniami celnymi w oparciu o nieprawomocne decyzje celne Naczelnika Urzędu Celnego, dotyczące innych towarów objętych innymi zgłoszeniami celnymi, podczas gdy skarżący przedłożył szereg dokumentów właściwych dla poparcia zadeklarowanej wartości celnej towarów objętych ww. zgłoszeniami celnymi;

4. art. 30 ust. 2 lit. b WKC poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, iż towary importowane przez skarżącego, których wartość "transakcyjna" została całkowicie błędnie ustalona w oparciu o wydruki z administracji chińskiej są towarami podobnymi w rozumieniu art. 142 ust. 1 lit. d rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, dalej jako RWKC;

5. art. 29 ust. 13, art. 41 ust. 1, art. 146 a ustawy o podatku od towarów i usług w zw. z art. 29 ust. 1, od art. 30 do art. 32 WKC, art. 181a RWKC oraz art. 23 ust. 3 Prawa celnego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie w sprawie, prowadzące do przyjęcia, iż należności z tytułu podatku od towaru importowanego przez skarżącego objętego kontrolowanym zgłoszeniem celnym zostały prawidłowo określone przez organ I instancji.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w całości podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny, zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i prawnych nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją decyzja organu pierwszej instancji naruszały przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym ich uchyleniem.

W rozstrzyganych sprawach istotne jest (analogiczny pogląd został wyrażony w wyroku z dnia 30 września 2016 r., III SA/Kr 355/16, dotyczącym skarżącego i praktycznie tożsamych spraw), że przedmiotem kontroli Sądu są decyzje organów podatkowych w przedmiocie określenia kwoty podatku od towarów i usług z tytułu importu. Natomiast w postępowaniu w sprawie celnej nie nastąpiło retrospektywne zaksięgowanie długu celnego. Ustalenie wartości towaru nie miało miejsca w postępowaniu celnym. Postępowanie to zostało zakończone postanowieniem z dnia [...] 2016 r. Wartość celna towaru została natomiast ustalona w postępowaniu podatkowym. Organ celny w postępowaniu celnym zmienił elementy kalkulacyjne w zgłoszeniu celnym SAD OGL [...] z dnia [...] 2011 r. dotyczące pozycji 3 – torebki damskie, natomiast odnośnie pozycji 16 zgłoszenia – kurtki męskie – organ nie zmienił elementów kalkulacyjnych dla tej pozycji, lecz błędny kod taryfy celnej (CN), gdyż analiza dokumentów potwierdziła, że przedmiotem importu nie były kurtki, lecz kamizelki ratunkowe.

W ocenie Sądu postępowania we wszystkich sprawach administracyjnych, jakie toczyły się przed organami celnymi, zostały przeprowadzone w sposób prawidłowy i z poszanowaniem wszelkich zasad wynikających z Ordynacji podatkowej, której przepisy art. 12 oraz działu IV, w świetle postanowień art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne, stosuje się odpowiednio do postępowania w sprawach celnych, z uwzględnieniem zmian wynikających z prawa celnego.

Niespornym w sprawie jest, że skarżący w dniu [...] 2011 r. za zgłoszeniem celnym nr SAD OGL [...] zadeklarował do procedury celnej dopuszczenia do obrotu towar opisany w zgłoszeniu jako "torebki damskie z tworzywa sztucznego" oraz "kurtki męskie z włókien chemicznych". Towar zgłoszony został na podstawie faktury handlowej nr [...] z dnia 2.03.2011 r. na kwotę 11.346,72 USD.

Towar został zwolniony do deklarowanej procedury w dniu [...] 2011 r. i nie przeprowadzono rewizji celnej. Zgłoszenie celne przyjęto bez weryfikacji. Dopiero w związku z poleceniem Prokuratury Okręgowej nr [...] z dnia 19 października 2012 r., Naczelnik Urzędu Celnego w dniu [...] 2015 r. wydał postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania celnego zmierzającego do weryfikacji zgłoszenia celnego.

Uprawniał go do tego art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z 19.10.1992 r. ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne z 2004 r., roz. 2, t. 4 str. 307, ze. zm., dalej "WKC") zgodnie z którym po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, po dokonaniu zwolnienia towarów organy mogą przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone bezpośrednio, jak i pośrednio, tj. wyłącznie z dokumentów posiadanych przez inne podmioty, a dotyczące towarów, nie wyłączając rewizji towarów. Zgodnie z art. 78 ust. 3 WKC jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji prawnej towarów, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują.

W świetle powyższej regulacji nie ulega wątpliwości, że organy celne, działając w ramach posiadanych uprawnień, stosując właściwe przepisy przeprowadziły kontrolę postimportową. W ramach tej kontroli organy stwierdziły, że wartość celna towarów objętych zgłoszeniem dokonanym przez skarżącego w sposób znaczący odbiegała od danych dostępnych polskiej administracji celnej oraz administracji celnej unijnej. Zgodnie z art. 67 WKC jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, datą która należy uwzględnić przy stosowaniu wszelkich przepisów regulujących procedurę celną, do której są zgłaszane towary, jest data przyjęcia zgłoszenia celnego przez organy celne.

Przepisy celne dotyczące wartości celnej zostały zawarte w art. 28 do 36 WKC. Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC. Jednakże, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, zgodnie z art. 181 a ust. 1 Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. DE. L. z 1993 r. Nr 253.1 ze zm., zwanym dalej RWKC), nie muszą ustalać wartości celnej sprowadzanych towarów z zastosowaniem metody transakcyjnej. W art. 181a RWKC ustanowiono bowiem wyjątek od ogólnej zasady ustalania wartości celnej sprowadzanych towarów metodą transakcyjną, a więc w oparciu o dokumenty związane ściśle z dokonaną transakcją, czy też dokonanymi transakcjami - zakupu towaru. Organ celny ma uprawnienia więc do dokonania badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale również ich wiarygodność w zakresie podanej w nich ceny transakcyjnej. Realizację tego uprawnienia umożliwia właśnie regulacja zawarta w art. 78 WKC.

W sytuacji zatem, gdy dokumenty handlowe dołączone przez stronę do dokumentów celnych wskazują na zbyt niską cenę transakcyjną towarów, to organy celne są uprawnione do zakwestionowania wskazanych w tych dokumentach cen transakcyjnych i wówczas, zgodnie z postanowieniami art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, tj. dopuszczają wszelkie dowody, które przyczynią się do wyjaśnienia sprawy, a nie są sprzeczne z prawem.

Konsekwencją zakwestionowania zadeklarowanej wartości transakcyjnej towarów jest konieczność ustalenia wartości celnej towaru metodami zastępczymi. Stosownie bowiem do postanowień art. 30 ust. 1 WKC, jeżeli wartość celna towaru nie może być ustalona na podstawie art. 29 WKC, to ustala się ją stosując w kolejności lit. a), b), c) i d) ust. 2 art. 30, aż do pierwszej litery, na podstawie której będzie mogła zostać ustalona, za wyjątkiem przypadku, gdy porządek stosowania lit. c) i d) zostanie zmieniony na wniosek zgłaszającego, to jest wtedy, gdy wartość celna nie może być ustalona na podstawie konkretnej litery, a więc gdy mogą być zastosowane przepisy następnej litery według kolejności ustalonej zgodnie z tym ustępem. W myśl art. 30 ust. 2 lit. a) WKC, jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie metody transakcyjnej ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów identycznych. Metoda ta polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych do tych sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary dla których jest ustalana wartość celna. Towary można uznać za identyczne, gdy zostały wytworzone w tym samym kraju, co towary podlegające wycenie oraz są takimi samymi pod każdym względem, to jest pod względem: cech fizycznych, jakości, posiadanej renomie. Jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie wartości transakcyjnej i wartości transakcyjnej towarów identycznych ustala się ją w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, jak to stanowi art. 30 ust. 2 lit. b) WKC. Ta z kolei metoda polega na ustaleniu wartości celnej towarów w oparciu o wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Za podobne można uznać towary, które zostały wytworzone w tym samym kraju co towary podlegające wycenie oraz posiadają podobne cechy i skład materiałowy, co pozwala im spełniać te same funkcje i być towarami handlowo wymiennymi. Przy ustalaniu podobieństwa powinno się wziąć pod uwagę jakość, znak handlowy i opinie o towarach.

Analiza ww. regulacji, pozwala zatem wyodrębnić w postimportowej kontroli towarów dwa zasadnicze etapy: pierwszy - obejmujący badanie wiarygodności zadeklarowanej przez stronę w zgłoszeniu celnych wartości celnej towaru, tj. czy zadeklarowana w zgłoszeniu celnym cena może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru w rozumieniu art. 29 WKC, oraz drugi etap - ustalenie wartości celnej towaru z wykorzystaniem metod zastępczych, określonych w WKC, gdy zadeklarowana cena nie może być uznana za wartość celną przywiezionego towaru, zgodnie z art. 29 WKC.

Zdaniem Sądu orzekające organy trafnie uznały, że zgromadzony materiał dowodowy dawał im podstawy do powzięcia uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana przez skarżącego wartość celna towaru w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną kwotę, o której mowa w art. 29 WKC.

Podstawę tych wątpliwości stanowiły informacje o postępowaniu karnym prowadzonym przez prokuraturę i postępowaniu prowadzonym przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a następnie - informacje przekazane przez chińskie władze celne, uzyskane w ramach międzynarodowej pomocy prawnej, a wskazujące na wielokrotne zaniżanie wartości celnej towarów importowanych przez skarżącego. Organy celne pozyskały też informacje z EUROSTATU odnośnie średniej ceny jednostkowej towaru zadeklarowanego do kodu CN [...], sprowadzonego z Chin w zbliżonym przedziale czasowym, by określić średnią cenę dla towarów zakwalifikowanych do wskazanego kodu CN, zestawiając je z cenami towarów ze wszystkich krajów unijnych na podstawie kodu taryfy celnej, sprowadzonych z Chin w okresie zbliżonym do daty zgłoszenia celnego, porównując je jeszcze dodatkowo ze średnią ceną podaną w SAD przez skarżącego. Powyższe dało podstawę do zakwestionowania wiarygodności zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej towarów i uznania, że podana przez skarżącego w zgłoszeniu celnym wartość celna towaru nie mogła stanowić ceny faktycznie zapłaconej lub należnej, o której mowa w art. 29 WKC, gdyż podana wielkość, w obliczu powyższych dokumentów, jest nieobiektywna. Takie działania organów celnych Sąd uznał za wystarczające do podważenia wiarygodności zgłoszenia celnego, a dokonane wnioski, w wyniku analizy pozyskanego materiału porównawczego, za spójne i logiczne. Zgodzić się więc trzeba z organami, że poddane analizie materiały porównawcze oraz wskazane przez nie dokumenty były wystarczające i miarodajne do zakwestionowania wartości transakcyjnej przedmiotowego towaru.

W konsekwencji organy obu instancji ustaliły, że kwoty podatku wykazane zostały w zgłoszeniu celnym w nieprawidłowej wysokości, dlatego Naczelnik Urzędu Celnego zobowiązany był do określenia podatku w prawidłowej wysokości.

Należy również podnieść, że zgodnie z art. 38 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług jeżeli, zgodnie z przepisami celnymi, powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a nie upłynęło 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów, i istnieje podstawa do obliczenia lub zweryfikowania należności podatkowych, organ może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach celnych na potrzeby prawidłowego określenia należnego podatku z tytułu importu towarów. Powyższa regulacja była podstawą wydania decyzji w niniejszej sprawie. Wartość celna towaru została ustalona w postępowaniu podatkowym.

Należy podkreślić, że decyzje w przedmiocie podatku od towarów i usług są konsekwencją ustaleń w przedmiocie długu celnego (skarżący w rozstrzyganych sprawach nie kwestionował bowiem żadnych innych elementów, np. arytmetycznych wyników obliczenia wysokości podatku). Mając na uwadze prawidłowe ustalenie wartości celnej towarów, określenie prawnie należnej kwoty cła, zmianę elementów zgłoszenia celnego i kierując się brzmieniem art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym w dniu powstania obowiązku podatkowego), zaistniały przesłanki do zmiany podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług, jako że kwota tego podatku obliczona i wykazana w zgłoszeniu celnym była nieprawidłowa. Zatem Naczelnik Urzędu Celnego, działając na podstawie art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, słusznie wydał zaskarżone decyzje określające podatek w prawidłowej łącznej wysokości. Zgodnie bowiem art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług import towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Reasumując należy stwierdzić, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy potwierdza stanowisko organów wynikające z zaskarżonych decyzji. Materiał ten był kompletny i wystarczający dla podjęcia decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług z tytułu importu towarów objętych kontrolowanymi zgłoszeniami celnymi.

Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie znajdując podstaw do uznania, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.