Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2358/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 24
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2011 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia patentu oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (UP RP) decyzją z dnia

[...] września 2010 r. nr [...] działając na podstawie art. 49 ust. 1 i art. 24 oraz na podstawie art. 245 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p., po rozpatrzeniu wniosku A. W. (skarżącego) o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącej zgłoszenia wynalazku pt.: "Sposób wyznaczenia ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów zwłaszcza pociągów", utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. o odmowie udzielenia patentu na ww. wynalazek.

Wyrokiem z dnia 22 czerwca 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 2358/08 WSA

w Warszawie uchylił decyzję UP RP z dnia [...] września 2008 r. o odmowie udzielenia patentu na wynalazek pt. "Sposób wyznaczenia ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów zwłaszcza pociągów" oznaczonego nr [...] zgłoszonego do ochrony przez skarżącego w dniu 16 lutego 2007 r.

Skarżący, 16 lutego 2007 r. zgłosił do ochrony wynalazek pt.: "Sposób wyznaczenia ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów zwłaszcza pociągów". Organ pismem z 18 września 2007 r. zawiadomił go o braku warunków koniecznych do uzyskania patentu, wymienionych w art. 24 p.w.p. Wskazał, że zgodnie z art. 28 pkt 3 p.w.p. za wynalazki nie uważa się w szczególności: planów, zasad i metod dotyczących działalności umysłowej lub gospodarczej oraz gier. Uznał, że istota zgłoszonego rozwiązania polega na organizacji systemu przetwarzania informacji w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, bo przedmiot zgłoszenia dotyczy sposobu wyznaczania ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów takich jak pojazdy lub detali poddawanych obróbce lub montażowi. Wyznaczenie optymalnych w czasie decyzji zatrzymania i wznowienia ruchu bądź chwilowo obniżenia prędkości tych obiektów oraz wyznaczenie ich dróg ruchu jest równoważne z wyznaczeniem optymalnych harmonogramów ich ruchu. UP RP wskazał, że zgłoszenie nie zawiera cech technicznych wykorzystywanych urządzeń potrzebnych do realizacji sposobu, natomiast podano cechy dotyczące przepływów informacyjnych, co jest działalnością umysłową. Istota przedmiotu zgłoszenia dotyczy zatem zasad prowadzenia działalności gospodarczej wykorzystującej przepływy informacyjne, a nie rozwiązania technicznego. Rozwiązania takie, jak zasady i metody dotyczące działalności umysłowej i gospodarczej zgodnie z art. 28 pkt 3 nie są uważane za wynalazki. Udzielił Zgłaszającemu dwumiesięczny termin na ewentualne wprowadzenie uzupełnień i poprawek do zgłoszenia które, zgodnie z art. 37 ust. 1 p.w.p. nie mogą wykraczać ponad to, co zostało ujawnione jako przedmiot rozwiązania w opisie wynalazku w dniu zgłoszenia.

Zgłaszający uznał za nietrafne przypisanie rozwiązania organizacji systemu przetwarzania ruchu w ramy prowadzenia działalności gospodarczej. Jego zdaniem organ błędnie uznał, że wyznaczone optymalne sterowania czy harmonogramy mogą być realizowane tylko przez człowieka, a nie przez system sterowania. Nie zgodził się ze stanowiskiem, że w zgłoszeniu nie podano cech technicznych wykorzystywanych urządzeń. W treści zastrzeżenia pierwszego wymieniono między innymi: pociągi, pojazdy drogowe, samoloty, pamięć wspólną dla wielu procesorów, komputery itd. i są to cechy technicznie wystarczające do uznania rozwiązania za wynalazek. Zdecydowanie nie uznał za trafne stanowiska, że istota przedmiotu zgłoszenia dotyczy zasad prowadzenia działalności gospodarczej wykorzystującej przepływy informacyjne, a nie rozwiązania technicznego. Podkreślił, że w zgłoszeniu nie ma mowy o jakiejkolwiek działalności gospodarczej człowieka. Dzięki wykorzystaniu komputerów, procesorów, wątków, pociągów itd., wykorzystanie optymalnych sterowań dokonywane jest poprzez system sterowania,

a nie przez człowieka. Doprecyzował niektóre sformułowania dotyczące zgłoszonego rozwiązania poprzez wprowadzenie kilku zmian w treści opisu.

Urząd Patentowy RP decyzją z [...] lutego 2008 r., odmówił udzielenia patentu na przedmiot zgłoszenia. Stwierdził, że charakterystyczne cechy rozwiązania, odnoszą się wyłącznie do nietechnicznego obszaru działania. Przedstawiony w zastrzeżeniach patentowych i opisie sposób wyznaczania ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów, zwłaszcza pociągów jest faktycznie systemem przetwarzania informacji dotyczących ruchu obiektów transportowych. Określenia takie jak: tworzenie wariantów na podstawie informacji o aktualnym położeniu obiektów, tworzenie wątków, tworzenie cykli, wykonywanie algorytmu zdarzeń itd., nie są czynnościami technicznymi. Zaproponowany sposób wyznaczenia ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów, nie został określony poprzez ciąg czynności technicznych, operacji bądź procesów technologicznych - rozumianych jako oddziaływanie na materię bądź na sygnały, właściwych dla wynalazków w kategorii sposobu.

Wyraził pogląd, że gdyby zgłoszone rozwiązanie potraktować jako system służący do optymalizacji wyznaczenia ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów, to poza przytoczeniem ogólnych nazw urządzeń technicznych, które można wykorzystać do realizacji sposobu nie zostały podane w materiałach zgłoszeniowych żadne ich cechy techniczne. Nie opisano ani budowy systemu, ani nie określono wzajemnych połączeń elementów wchodzących w skład systemu.

W ocenie organu nadesłane poprawki wprowadzone do opisu, nie wniosły nic nowego, a zgłoszone rozwiązanie stanowi założenie organizacyjne mające na celu optymalizowanie ruchu obiektów i wyznaczenie optymalnych harmonogramów ruchu tych obiektów. Nie jest wynalazkiem rozwiązanie dotyczące działalności organizacyjnej, umysłowej lub ekonomicznej przy użyciu środków technicznych (np.: pociągów, samolotów, komputerów itd.) dla celów nietechnicznych lub przetwarzania czysto nietechnicznych informacji, np. ekonomicznych, czy dotyczących zarządzania, organizacji pracy, w tym przypadku: sposobu wyznaczania ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zgłaszający poinformował, że jest twórcą patentowym od 34 lat i ma w swoim dorobku szereg patentów dotyczących zastosowania informatyki i automatyki w kolejnictwie (w części jako współtwórca), które głównie dotyczyły sposobów.

Stwierdził, że aby organ mógł skutecznie podnosić zarzut, że zaproponowane rozwiązanie jest nietechniczne musiałby udowodnić (na podstawie

§ 32 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. - Dz. U. z 2001 r., nr 102, poz. 1119), że żadna z podanych cech nie jest techniczna, czego nie uczynił. Jego zdaniem gdy chociaż jedna z cech jest techniczna rozwiązanie uznaje się za wystarczająco ujawnione, a więc niezasadne jest podnoszenie jego nietechniczności. Podważył także techniczność cech bez oparcia ich definicji w prawie patentowym. Wskazał, że nie ma w prawie patentowym pojęcia "czynność techniczna", którym błędnie posługuje się Urząd Patentowy. Dla patentowalności rozwiązania nie ma potrzeby udowadniania techniczności czynności, a jedynie techniczność cech, które te czynności dotyczą.

Wskazując na cechy techniczne przedmiotowego zgłoszenia przytoczył treść zastrzeżeń nr 1 i 2, w których wskazał "wątek" i "wariant". Twierdził, że są to cechy techniczne, a nowymi czynnościami są operacje na "wątkach" i "wariantach". Powołał się przy tym na cytat z podręcznika UP RP, "Zasady sporządzania dokumentacji wynalazków i wzorów użytkowych", wyd. UPRP, Warszawa 1996 oraz dwa inne dokumenty patentowe nr 94321 i nr 124756, w których podał elementy analogiczne do "wątku" i "wariantu", które UP RP uznał za patentowalne. Odnosząc się do zacytowanych przykładów i dokumentów patentowych stwierdził, że można dostrzec analogię pomiędzy "wariantem w zgłoszeniu a próbką" i "sygnałem wizyjnym a wątkiem", "wariantem a informacją" "wątkiem a polem danej grupy". W świetle powyższych argumentów Urząd nie może utrzymywać, że elementy jako warianty i wątki są cechami nietechnicznymi i nie mogą być uznane wraz z nowymi, nieoczywistymi czynnościami za stanowiące o patentowalności rozwiązania.

Zwrócił uwagę na fakt, że w zgłoszeniach dotyczących wieloetapowego sposobu, który opisany jest przez podane czynności wymaga się, aby zawierał on nieznane połączenie znanych etapów prowadzące do osiągnięcia nowego efektu technicznego. Nie ma potrzeby udowadniania nowości samych cech technicznych

i nowości samych czynności i wystarczy jedynie nowe połączenie znanych etapów, których nowości UP nie kwestionował.

Odnosząc się do treści zastrzeżenia nr 2, Zgłaszający podniósł, że opisuje ono wieloetapowy sposób (cykl), powtarzany aż do momentu wystąpienia warunku jego zakończenia, zawierający cztery etapy obejmujące takie czynności, jak: przeznacza się, tworzy się, dokonuje się, przyporządkowuje się, wykonuje się, wstawia się, zwalnia się i powtarza się, uznając te czynności za nowe. Powołał fragment z "Poradnika Wynalazcy" dotyczący patentowalności sposobów np.: w procesie obróbki sygnału i uważa, że jeżeli sposoby zawierające przetwarzanie informacji nie zostały wyłączone z ochrony to niniejsze zgłoszenie w tej kategorii spełnia wymogi określone w ustawie p.w.p.

Zgłaszający podał, że prawo patentowe nie definiuje "założenia organizacyjnego" ani "działalności organizacyjnej". Wszystkie podane wyłączenia dotyczą działalności ludzkiej, której wynalazek nie dotyczy. Stwierdził, że Urząd Patentowy "...próbuje twórczo przypisać działalność umysłową środkom technicznym użytym w zgłoszeniu, a więc komputerom..." i na tej podstawie odrzucić zgłoszenie.

Urząd Patentowy rozpatrując ponownie zgłoszenie podtrzymał argumentację, że przedmiot zgłoszenia nie stanowi wynalazku przedstawiając jedynie pomysł na rozwiązania postawionego problemu, tj. sterowania ruchem wielu przemieszczających się obiektów, zwłaszcza pociągów ( art. 24, art. 28 ust. 3 p.w.p.).

Nie podzielił stanowiska Zgłaszającego, odnoście analogii pomiędzy "wariantem w zgłoszeniu a próbką", "sygnałem wizyjnym a wątkiem", "wariantem

a informacją", "wątkiem a polem danej grupy" uznając, że brak jest jakichkolwiek cech zbieżnych pomiędzy nimi. Pojęcie takie, jak próbka jest sygnałem, który ma określoną wartość i którą można zmierzyć przy użyciu środków technicznych. Natomiast "wątek" jest jedynie wydzielonym fragmentem wykonywanego umysłowego procesu dotyczącego zarządzania, w którym utworzone harmonogramy zawierają wiele "wariantów" czyli możliwości uzyskania optymalnego rozwiązania.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie skarżący zarzucił decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego art. 28 pkt 3 p.w.p. oraz nadużycie § 32 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. (Dz. U. z 2001 r. Nr 102, poz. 1119). Podnosił brak wymaganej staranności przy rozpatrywaniu przedmiotowego zgłoszenia, a także rażący brak znajomości stanu techniki z tego zakresu.

Zwrócił uwagę, że UP RP wycofał się z wielu zarzutów, a część z nich zmienił, że nie powołał się na żaden szczegółowy przepis prawa patentowego, który wymaga istnienia w obszarze technicznym przynajmniej jednego nowego nieoczywistego elementu. Jego zdaniem nadużył interpretacji § 32 ust. 1 pkt 2

ww. rozporządzenia, gdyż przepis mówi jedynie o konieczności istnienia, chociaż jednej cechy technicznej. Element, a cecha nie są tym samym, gdyż w zgłoszeniach dotyczących sposobów cechami są również działania (czynności, operacje) na elementach.

W odpowiedzi na tę skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezzasadne.

Uchylając decyzję z [...] września 2008 r. Sąd uznał, że brak wyznaczenia zgłaszającemu terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów mogących świadczyć o braku ustawowych warunków do uzyskania patentu, o czym mowa w § 32 ust. 3 ww. rozporządzenia, może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W toku postępowania przed Sądem skarżący złożył opinię prywatną specjalisty w zakresie sterowania ruchem w transporcie, prezentującego korzystną dla strony ocenę co do patentowalności zgłoszonego wynalazku, wskazującą na środki techniczne jak "wątek", "wariant" czy "cykl" jako umożliwiające jego realizację. Sąd nie mógł tego dowodu dopuścić, ponieważ nie był przedmiotem oceny organu administracji.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. o odmowie udzielenia patentu na wspomniany

na wstępie wynalazek.

Na tę decyzję skargę wniósł A. W. wnosząc o jej uchylenie oraz o zwrot kosztów sądowych. Jego zdaniem podstawowym powodem złożenia skargi jest niezachowanie przez Urząd Patentowy należytej staranności w rozpatrywaniu argumentów przemawiających za udzieleniem patentu.

Zdaniem skarżącego, organ uznał już wątek za środek techniczny przy udzielaniu patentu [...] wskazując, że sposób sterowania przełączaniem wątku w procesie wielowątkowym, znamienny tym, że zlicza się pierwszą liczbę cykli procesora, w których procesor wielowątkowy wstrzymuje się przez zdarzenie powodujące opóźnienie procesora, zlicza się drugą liczbę cykli procesora, wymaganych do przełączenia przetwarzania przez procesor wielowątkowy

z pierwszego wątku rozkazów na inny wątek rozkazów i oznacza się to zdarzenie powodujące opóźnienie procesora jako zdarzenie sterowania przełączaniem wątku poprzez ustawienie bitu włączenia w programowalnym rejestrze sterowania przełączaniem wątków, jeżeli pierwsza liczba jest większa od drugiej liczby. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że wysyła się sygnał do przełączenia wątków, gdy przez procesor wielowątkowy wykrywa się zdarzenie sterowania przełączaniem wątków, jeżeli bit włączenia jest włączony. Wskazuje, że nie ma wątpliwości, iż przedstawione rozwiązanie dotyczy algorytmu mającego swoją realizację w postaci programu komputerowego i centralnym elementem zastrzeżenia jest wątek. Podobnie jak w przedmiotowym rozwiązaniu występują jeszcze inne elementy materialne (np. procesory), jak i niematerialne (np. zdarzenie, bit w rejestrze). Czynnościami są tu zlicza się (liczbę cykli), wstrzymuje się (procesor), oznacza się (zdarzenie), wysyła się (sygnał), wykrywa się (zdarzenie). Większość czynności (wszystkie w zdarzeniu 2) odnosi się do elementów niematerialnych. Techniczność tych elementów i czynności na nich wykonywanych uznał UP RP udzielając patentu na ten wynalazek. Dlatego przeciwstawione zostało to rozwiązanie na dowód patentowalności obecnego rozwiązania, gdzie elementy są przeważnie niematerialne, lecz techniczne. Pominięcie w odpowiedzi tego istotnego argumentu, który udowadnia, że Urząd uznał już w udzielonym patencie wątek za techniczny,

i stawia pod znakiem zapytania rzetelność i staranność działań Urzędu, dotyczącą odmowy udzielenia patentu. Jego zdaniem przytoczone zastrzeżenia mają zgodną

z prawem patentowym strukturę i szczegółowy sens techniczny, twierdzenie organu, że podane sformułowania wskazują jedynie dziedzinę techniki jest całkowicie bezzasadne.

W odpowiedzi na skargę, Urząd Patentowy podtrzymał stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] września 2010 r., że przedmiot zgłoszenia nr [...] nie spełnia wymogu art. 24 ustawy p.w.p., gdyż nie stanowi wynalazku przedstawiając jedynie koncepcję na system przetwarzania informacji dotyczących ruchu obiektów transportowych, zwłaszcza pociągów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U.

z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżona została decyzja organu z dnia [...] września 2010 r. w sprawie zgłoszenia wynalazku pt.: "Sposób wyznaczenia ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów zwłaszcza pociągów", utrzymująca

w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. o odmowie udzielenia patentu na ww. wynalazek.

Przedmiotem ochrony patentowej jest wynalazek (dobro niematerialne). Przepisy ustawy p.w.p. nie zawierają definicji wynalazku. Określają natomiast wynalazki, na które udzielane są patenty. Zgodnie z art. 24 p.w.p. patenty są udzielane – bez względu na dziedzinę techniki – na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania. Wprowadzenie w tym przepisie zwrotu > bez względu na dziedzinę techniki < oznacza, że ochronie patentowej mogą podlegać wynalazki we wszystkich dziedzinach techniki. Potwierdza też obowiązywanie wymogu, iż wynalazek patentowalny musi mieć charakter techniczny. Zatem konstytutywną cechą rozwiązań podlegających opatentowaniu jest > charakter techniczny < mieszczący się implicite w samym pojęciu wynalazku. Test technicznego charakteru jest samodzielnym kryterium uznania przedmiotu zgłoszenia za wynalazek w rozumieniu art. 24 p.w.p. i poprzedza badanie przesłanek nowości, poziomu wynalazczego

i przemysłowej stosowalności. Przesłanki te są bowiem badane dopiero po stwierdzeniu, że zgłoszone rozwiązanie ma charakter techniczny. W świetle § 32 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych, Urząd Patentowy nie uznaje przedmiotu zgłoszenia za wynalazek w szczególności wtedy, jeżeli stwierdzi, że nie dotyczy on żadnego wytworu materialnego nadającego się do wykorzystania, określonego za pomocą cech technicznych odnoszących się do jego budowy lub składu ani określonego sposobu technicznego oddziaływania na materię, bądź nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki.

W sprawie spór między stronami sprowadzał się do rozbieżnej oceny charakteru przedmiotu zgłoszenia, a to czy objęte nim rozwiązanie pt.: "Sposób wyznaczenia ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów zwłaszcza pociągów" jest rozwiązaniem, które ma charakter techniczny i z tego powodu jest wynalazkiem patentowanym, czy nie. Badając techniczny charakter rozwiązania jako pierwszą z cech wynalazku, która podlega badaniu w procedurze badania pełnego, organ odmówił udzielenia patentu, gdyż ustalił, że nie ma ono tego charakteru, a w konsekwencji "przedmiot zgłoszenia nie zawiera wynalazku". Nietechniczność rozwiązania jest wyłączoną przesłanką podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.

Zdaniem Sądu organ, ustalając nietechniczny charakter przedmiotu zgłoszenia, nie miał potrzeby badania innych przesłanek patentowalności, skoro ustalenie to zdeterminowało sposób jej załatwienia.

Sąd nie podziela zarzutów skargi kwestionujących zasadność tego ustalenia w zakresie zastosowania do jego oceny przepisu prawa materialnego, a to art. 24 p.w.p., w tym jego wykładni. Przede wszystkim organ prawidłowo wywiódł

w tej sprawie, że przedmiot zgłoszenia, tak jak został on określony w zastrzeżeniach patentowych i opisie wynalazku, nie jest rozwiązaniem o charakterze technicznym, choć posiada urządzenia i elementy natury technicznej (środki techniczne) niezbędne są do tego, żeby z tego rozwiązania korzystać. Nie stanowią one jednak o technicznym charakterze samego rozwiązania, które odnosi się do technik informatycznych, a jego istotą jest zaproponowanie tzw. elektronicznego pieniądza, gdzie – w odróżnieniu od banknotów – rolę przedmiotu o przypisanej wartości posiada wyłącznie unikalny ciąg znaków. Jest to więc rozwiązanie natury organizacyjno-gospodarczej, jak przyjął to organ, a nie technicznej.

Proponowane rozwiązanie nie dotyczy technicznych cech systemu jako takiego, gdyż określa jedynie ogólne założenia organizacyjne polegającego na koncepcji na zarządzanie ruchem określonych obiektów, a zatem nie spełnia wymogów art. 24 wyżej powołanej ustawy. Przedstawiony w zastrzeżeniach patentowych i opisie przedmiotowego zgłoszenia sposób wyznaczania ciągu optymalnych sterowań ruchem wielu przemieszczających się obiektów, zwłaszcza pociągów jest faktycznie koncepcją na system przetwarzania informacji dotyczących ruchu obiektów transportowych. Określenia podane w zastrzeżeniach patentowych, takie jak: "...wariant tworzy się na podstawie informacji o aktualnym położeniu obiektów...", "...tworzy się co najmniej tyle wątków...", "...każdy z procesorów przetwarza co najmniej jeden wątek...", "...wątek (..) przeznacza się do przetwarzania...", "...dla każdego wątku (..) tworzy się cykl w którym dokonuje się przetwarzania...", "...przyporządkowuje się (..) wątek do wariantu...", "...wykonuje się (..) algorytm zdarzenia, tworząc nowe warianty...", "...zwalnia się (..) przyporządkowanie...", "...dla obiektów (..) wprowadza się odpowiedniość..." odnoszą się jedynie do koncepcji, która mogłaby być zrealizowana w wyniku przeprowadzenia bliżej nieokreślonego w zgłoszeniu, tj. ani w zastrzeżeniach patentowych ani w opisie ciągu czynności technicznych i przy użyciu bliżej nieokreślonych w zgłoszeniu środków technicznych, a zatem przedmiot zgłoszenia nie jest rozwiązaniem

o charakterze technicznym.

W szczególności rozwiązania nie podają wyróżniających parametrów technicznych systemu przez wskazanie na nowe (tworzące go) urządzenia i inne elementy techniczne oraz powiązania ich w system, czy też wyróżniających czynności technicznych, na których system został oparty. Tak sformułowane zastrzeżenia nie są więc nakierowane na efekt techniczny, tylko właśnie organizacyjno-gospodarczy. Taki też jest charakter systemu. Tym samym uprawniona jest ocena organu, że zastrzeżenia patentowe/ochronne zgłoszonego rozwiązania dotyczą wyłącznie nietechnicznych założeń organizacyjnych procesu informacyjno-decyzyjnego. Tego rodzaju operacje same w sobie, aczkolwiek przeprowadzane przy użyciu środków technicznych (znanych – co przyznaje strona skarżąca), jak sieć internetowa, komputery czy inne elementy systemu informatycznego, pojazdy szynowe, jednak sprowadzających się do roli nośników lub uczestników tych operacji, nie mają technicznego charakteru; w szczególności brak im cechy technicznego oddziaływania na materię. Podczas wykonywania ich w tych nośnikach nie powodują bowiem skutku technicznego wykraczającego poza normalne oddziaływanie pomiędzy operacją, a nośnikiem (przykładowo komputerem). Metoda działania charakteryzująca się tym, że dotyczy użycia technicznych środków i sposobów do czysto nietechnicznych celów

(tu organizacyjno-gospodarczych) nie nadaje rozwiązaniu technicznego charakteru, ani nie powoduje, że uzyskuje ono w ten sposób techniczny efekt.

Techniczny charakter/efekt implikowany jest bowiem przez fizyczne cechy danego przedmiotu lub naturę danego działania. Pojęcie techniki wiąże się

z oddziaływaniem na materię i ze sterowaniem procesami natury w celu osiągnięcia określonego efektu. Technika to ogół metod i sposobów tego oddziaływania. Jest ona równocześnie tą sferą działalności, której bazą teoretyczną są stosowane nauki przyrodnicze wymagające weryfikacji eksperymentalnej. Wynalazek zaś polega na znalezieniu nowego sposobu wykorzystania materii, a jego rezultatem musi być wytwór materialny o nowej budowie lub składzie albo nowy sposób technicznego oddziaływania na materię, przy czym techniczny charakter mają rozwiązania, które dotyczą jednej z dziedzin techniki jako sfery działalności ludzkiej, w której empirycznie stosowane nauki przyrodnicze pozwalają na stworzenie środków i sposobów, przy pomocy których człowiek może lepiej oddziaływać na materię i przez to zaspokajać swoje potrzeby (por. Prawo własności przemysłowej. Komentarz – Wydawnictwo C.H. BECK, Warszawa 2010, str. 164 i nast.). W konsekwencji powyższego uznaje się, że sfera techniki nie wykracza poza domenę nauk przyrodniczych, a przede wszystkim mechaniki, fizyki i chemii, zaś jej przedmiotem jest wykorzystanie materii nieożywionej lub ożywionej. W sferze techniki nie mieszczą się zatem rozwiązania, których przedmiotem są pomysły o charakterze abstrakcyjno–myślowym, w tym organizacyjnym, gdyż rozwiązują one problemy intelektualne lub organizacyjne. Nie zwiększają zaś arsenału środków technicznego oddziaływania na materię. Realizacja tych pomysłów może bowiem nastąpić bez takiego oddziaływania i wymaga wyłącznie weryfikacji logicznej - a nie eksperymentalnej, jak w przypadku nauk przyrodniczych. Tymczasem wynalazek – w myśl powyższych wywodów – to rozwiązanie problemu przy posłużeniu się zdatnymi do opanowania siłami przyrody dla osiągnięcia przyczynowo-przewidywalnego rezultatu leżącego poza sferą intelektualnego oddziaływania człowieka (por. Prawo własności przemysłowej. Komentarz, j.w. str. 163). Metody posługujące się tylko koncepcjami intelektualnymi, w tym odnoszącymi się do kwestii organizacyjno-ekonomicznych (biznesowych) prowadzenia działalności, nie są wynalazkami w rozumieniu art. 24 pwp, gdyż nie wiążą się z oddziaływaniem na materię – w wyżej podanym znaczeniu tego oddziaływania, przez co nie uzyskują technicznego charakteru. Podane w opisie i zastrzeżeniach patentowych cechy spornego zgłoszenia nie mają – jak już wyżej wywiedziono – technicznego charakteru, skoro nie rozwiązują problemu (nie tworzą żadnej nowej jakości fizycznej), tylko – jak prawidłowo ustalił organ – przez "określone uporządkowanie tych kwestii i odwzorowanie tego porządku w programie komputerowym (...)", przez co "jest to rozwiązanie po części natury organizacyjnej, po części należące do sfery przedsiębiorczości gospodarczej", a sposobem jego realizacji jest "specyficznie oprogramowany system".

Inaczej rzecz ujmując cechy te nie ujawniają środków technicznych ani w kategorii urządzenia (nie odnoszą się do budowy i składu urządzenia), ani w kategorii sposobu (brak w nich czynności technicznego oddziaływania na materię). Ewentualny wkład wynalazczy skarżącego leży bowiem w obszarze nietechnicznym, dlatego, nawet gdy jest to rozwiązanie nowe, to nie jest patentowalne. W tej sytuacji trafne jest stanowisko organu, który uznając sporne rozwiązanie za niespełniające wymogów patentowalności przewidzianych ustawą p.w.p., przez wymienienie

w zaskarżonej decyzji – jako podstawy materialnoprawnej podjętego rozstrzygnięcia – art. 24 pwp, zakwalifikował je do kategorii planów, zasad i metod dotyczących działalności umysłowej lub gospodarczej (...), których w świetle tych przepisów nie uważa się za wynalazki.

Sąd rozpoznaje sprawę przez skontrolowanie zaskarżonej decyzji, jak

i decyzji ją poprzedzającej według stanu faktycznoprawnego z daty zgłoszenia rozwiązania – określonego przez opis i zastrzeżenia patentowe – do opatentowania. Stan ten był bowiem przedmiotem procedowania organu.

Na tle argumentacji skargi w kwestii takiego stosowania prawa, by w maksymalnym stopniu zmierzać do harmonizacji z ustawodawstwem unijnym, należy odnotować zgodność przepisów ustawy pwp z tym ustawodawstwem, jak również to, że UP RP w postępowaniu zgłoszeniowym o udzielenie patentu związany jest ustawodawstwem krajowym, to jest przepisami ustawy p.w.p. Wskazać przy tym należy, że w szczególności orzecznictwo dotyczące patentu europejskiego nie skutkuje po stronie krajowych urzędów patentowych niejako automatycznym związaniem co do wykładni i sposobu rozumienia prawa.

Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organ wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ administracji - rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym

w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.