Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 509/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, 2, art. 107 par. 1, 2 pkt 2, art. 109 par. 1, ,
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 21 u. 1, 2, art. 10, art. 11,
journal: Dz.U. 2012 poz 1112
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędzia WSA Artur Adamiec, Sędzia WSA Ewa Rojek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 września 2013 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

1.1. Decyzją z dnia [...] r. nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. nr [...]orzekającą o odpowiedzialności Z. C. jako byłego członka zarządu Przedsiębiorstwa Produkcyjno - Technicznego "D." sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej jako Spółka) za zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za: listopad 2008 r., grudzień 2008 r., styczeń 2009 r., luty 2009 r., kwiecień 2009 r., w łącznej kwocie 6.476,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości oraz z tytułu kosztów postępowania egzekucyjnego.

1.2. W uzasadnieniu decyzji organ ustalił następujący stan faktyczny.

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. wszczął postępowanie w stosunku do Z. C. jako członka zarządu PP-T "D." sp. z o.o. w K., w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w/w spółki w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2008 r. oraz styczeń, luty i kwiecień 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

Spółka zgodnie ze zgłoszonym obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług, składała do Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w K. deklaracje VAT – 7, w których wykazywała zobowiązania wobec budżetu Państwa z tytułu podatku od towarów i usług. W rozpatrywanej sprawie zaległości PP-T "D." sp. z o.o. za listopad i grudzień 2008 r. oraz styczeń, luty i kwiecień 2009 r. wynikają ze złożonych deklaracji VAT- 7.

W toku prowadzonego postępowania organ podatkowy ustalił, że Z. C. był Prezesem jednoosobowego Zarządu "D." sp. z o.o. w okresie od 1 października 2007 r. do 9 lipca 2009 r. Ze względu na brak możliwości wyegzekwowania należności od Spółki organ pierwszej instancji wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Członków Zarządu. Decyzją z dnia [...]r. nr [...]Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w K. orzekł o odpowiedzialności Z. C. za zaległości podatkowe PP-T "D." sp. z o.o. w podatku od towarów i usług za:

▪ Listopad 2008 r. w kwocie 4.607,80 zł (termin płatności 29.12.2008 r.);

▪ Grudzień 2008 r. w kwocie 569,00 zł (termin płatności 26.01.2009 r.);

▪ Styczeń 2009 r. w kwocie 949,00 zł (termin płatności 25.02.2009 r.);

▪ Luty 2009 r. w kwocie 8,80 zł (termin płatności 25.03.2009 r.);

▪ Kwiecień 2009 r. w kwocie 342,00 zł (termin płatności 25.05.2009 r.),

łącznie 6.476,60 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tych zaległości liczonymi od terminu płatności zobowiązania podatkowego do dnia wydania decyzji w wysokości 3.252,00 zł oraz kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 171,30 zł.

1.3. Opierając się na powyższych ustaleniach faktycznych organ uznał, że zachodzą przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, a w szczególności subsydiarnej odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych. Zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r., Nr 54, poz. 535 ze zm.) termin obliczania i wpłacania podatku VAT za okresy miesięczne upływa 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy na rachunek urzędu skarbowego. Zobowiązania podatkowe nie zostały uregulowane w terminie przez co stały się, w oparciu o art. 51 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej ord. pod.), zaległościami podatkowymi. Przepis art. 116 § 1 ustawy podatkowej stanowi, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy lub też nie wskazuje on mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowych spółki z znacznej części. Dodatkowo organ powołał art. 116 § 2 ordynacji podatkowej, który przewiduje jako warunek odpowiedzialności za zaległości podatkowe, aby termin płatności upływał w czasie pełnienia obowiązków przez członka zarządu.

Zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości powinno nastąpić nie później niż w terminie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, a ta zachodzi przy spełnieniu warunków z art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2012 r., poz. 1112 ze zm.) – dłużnika uważa się za niewypłacalnego, jeżeli nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, uważa się za niewypłacalnego także wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas gdy na bieżąco te zobowiązania wykonuje.

1.4. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynikało, iż Spółka nie dokonała w ustawowym terminie zapłaty w/w zobowiązań podatkowych, wobec czego przerodziły się one w zaległości podatkowe. Z tych przyczyn organ egzekucyjny wystawił przeciwko Spółce tytuły wykonawcze w celu przymusowego ściągnięcia należności budżetowych w trybie egzekucji administracyjnej. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego Spółki w Deutsche Bank PBC S.A. Centrala w Krakowie oraz w Banku Gospodarki Żywnościowej S.A. w Warszawie, które okazało się nieskuteczne. Prezes Zarządu wskazał majątek Spółki w postaci środków trwałych, a także wierzytelność pieniężną zajętą przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w C. u dłużnika W. H. S. & S. w C.. Jednak zajęcie przedmiotowej wierzytelności okazało się nieskuteczne z uwagi na fakt, iż dłużnik nie podjął awizowanej przesyłki. Poborca skarbowy Drugiego Urzędu Skarbowego w K. dokonał zajęcia i odbioru spawarki "CLOSS" GLC 350/1716 SP-REM-15, pozostałe ruchomości wskazane przez Z. C. zostały odebrane przez Bank Spółdzielczy w K.. W dniu 7 kwietnia 2010 r. poborca skarbowy przeprowadził licytację zajętej ruchomości, która została sprzedana za kwotę 710, 00 zł. Uzyskane z licytacji środki pieniężne zaksięgowano na należne koszty egzekucyjne. Organ wskazał, iż pomimo wyczerpania wszystkich możliwości przymusowego ściągnięcia należności, nie doszło do zaspokojenia roszczeń wierzyciela podatkowego z powodu bezskuteczności czynności egzekucyjnych.

Wobec powyższego organ podatkowy uznał, że zaistniała przesłanka określenia odpowiedzialności posiłkowej za zobowiązania Spółki, gdyż Z. C. pełnił funkcję członka zarządu w chwili, gdy nastąpiła wymagalność należności publicznoprawnej. Skarżący nie tylko formalnie był Prezesem Zarządu, ale także podejmował szereg czynności, które świadczą o tym, że faktycznie pełnił tę funkcję.

Zdaniem organu nie zostały wyczerpane okoliczności, dla których Z. C. mógłby się uwolnić od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki. Prezes Zarządu, jako osoba uprawniona do reprezentacji, nie złożył bowiem w odpowiednim terminie wniosku o upadłość. W tym zakresie organ podatkowy przyjął, że zgłoszenie upadłości powinno nastąpić znacznie wcześniej niż w dniu 22 czerwca 2009 r. Spółka była w złej kondycji finansowej już z końcem 2007 r., kiedy to zobowiązania przekraczały poziom aktywów, a owe problemy nie miały charakteru przejściowego. Analizując sytuację Spółki organ wskazał, że na dzień 31.12.2007 r. zobowiązania wynosiły 184.972,52 zł., natomiast majątek przedstawiał wartość 140.413,32 zł. Zarząd musiał wiedzieć o ujemnym bilansie finansowym najpóźniej w dniu 31.03.2008 r., gdyż wtedy upływał ustawowy termin sporządzenia rachunku zysków i strat. Wobec tego w ocenie organu odwoławczego wniosek o upadłość należało złożyć do dnia 14 kwietnia 2008 r. W kolejnym okresie rozliczeniowym (stan na dzień 31.12.2008 r.) sytuacja finansowa uległa znacznemu pogorszeniu, gdyż maszyny i urządzenia Spółki stały się własnością jej właścicieli i udziałowców, wyprzedano większość środków trwałych. Pozostały majątek Spółki obciążony był zastawem na rzecz Banku Spółdzielczego. Nie rozpoczęto żadnych inwestycji, które mogłyby być kontynuowane w następnych latach. Spółka zanotowała spadek przychodów ze sprzedaży produktów o 39,30 % w porównaniu do poprzedniego roku obrachunkowego. Na dzień 31.12.2008 r. zobowiązania (91.595,00 zł) przekroczyły wartość majątku Spółki (69.432,72 zł). Organ odwoławczy doszedł do przekonania, że położenie materialne spółki od 2007 r. systematycznie pogarszało się, czego ostatecznym rezultatem była utrata płynności finansowej. Spółka zaprzestała regulowania swoich zobowiązań wynikających z podatku VAT w sposób ciągły od grudnia 2008 r., posiadała także zaległości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie 14.595,80 zł.

Organ stwierdził, że aby spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 116 § 1 ord. pod. wniosek o upadłość powinien być złożony skutecznie. W niniejszej sprawie wniosek dłużnika o ogłoszenie upadłości do Sądu Rejonowego w K. Wydział V Gospodarczy został złożony zbyt późno. Postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt 40/09, został oddalony z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Organ wyjaśnił, że nie można było uznać za skuteczne złożenie przez zarząd wniosku o ogłoszenie upadłości skoro majątek Spółki nie wystarczał nawet na pokrycie kosztów postępowania. Fakt ten jednoznacznie dowodził brak możliwości egzekucji z majątku Spółki. Powyższe rozważania doprowadziły organ do przekonania, że złożenie wniosku o upadłość przez Z. C. nastąpiło po upływie terminu określonego w art. 21 u. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, a tym samym nie mogło dojść do wyłączenia odpowiedzialności subsydiarnej Członka Zarządu spółki. Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał ponadto, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie nie nastąpiło bez winy skarżącego. Nie wykazał on bowiem żadnych istotnych okoliczności, które mogłyby przemawiać za tym, że nie mógł złożyć takiego wniosku wcześniej, w szczególności nie stanowi takiej okoliczności choroba Z. C., gdyż pomimo problemów zdrowotnych, nie zrezygnował z działalności w charakterze jedynego członka zarządu. Organ nadmienił, że stan faktyczny niniejszej sprawy nie dawał podstaw do uwzględnienia wyjaśnień skarżącego w przedmiocie braku wiedzy na temat sytuacji finansowej Spółki. W przekonaniu Dyrektora Izby Skarbowej w K. od Prezesa Zarządu wymagany jest nie tylko profesjonalizm i wynikająca z niego podwyższona staranność, ale nałożony jest również obowiązek kontrolowania sytuacji z taką uwagą, która pozwala na zorientowanie się, iż spółka jest niewypłacalna. Członek zarządu powinien na bieżąco monitorować stan finansów, a co za tym idzie możliwość zaspokajania długów. Ponadto z akt sprawy wynikało, że Z. C. podpisywał strategiczne z punktu widzenia działalności Spółki dokumenty, tj. bilans, rachunek zysków i strat, sprawozdanie z działalności za 2008 r., protokół z kontroli skarbowej, wydał dyspozycję odnośnie zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym. Dyrektor Izby Skarbowej w K. skonstatował, iż powyższe fakty jednoznacznie wskazują, że Z. C. realnie pełnił obowiązki Prezesa jednoosobowego Zarządu PP-T "D." sp. z o.o. Na poparcie swojego stanowiska przywołał orzeczenia sądów administracyjnych, m.in. wyrok z dnia 12 lutego 2002 r., sygn. akt III SA 2544/00, w którym została omówiona kwestia zawinienia z art. 116 § 1 pkt 1 lit. b ord. pod., a także wyrok z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 3277/05 przedstawiający przesłanki umożliwiające uwolnienie się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe sp. z o.o.

Poza tym zdaniem organu wniosek o upadłość należało złożyć już w 2008 r., natomiast choroba Członka Zarządu rozpoczęła się od 9 stycznia 2009 r.

2.1. Na powyższe rozstrzygnięcie Z. C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:

- iż w większości zobowiązania w podatku VAT powstały w czasie przebywania skarżącego na zwolnieniu lekarskim i w związku z tym zostały fizycznie i prawnie ograniczone jego możliwości wykonywania obowiązków służbowych;

- wybiórczą interpretację przepisów prawa na niekorzyść skarżącego pomimo nadzwyczajnej sytuacji, w jakiej się znalazł;

- nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych co do właściwego czasu złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, skarżący wywodzi, że do 8 stycznia 2009 r. Spółka osiągała dobre wyniki ekonomiczne i brak było podstaw do złożenia przedmiotowego wniosku;

- naliczanie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych przez cały okres toczącego się postępowania podatkowego (5lat);

2.2. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący podkreślał fakt przebywania na długotrwałym zwolnieniu lekarskim. Choroba zwyrodnieniowa miała charakter przewlekły i doprowadziła do zaliczenia Z. C. do kategorii osób niepełnosprawnych oraz przyznania renty. Z uwagi na te okoliczności skarżący nie mógł faktycznie wykonywać obowiązków Prezesa jednoosobowego Zarządu Spółki. Utrzymuje, że jego problemy zdrowotne w dużej mierze przyczyniły się do zdezorganizowania działalności Spółki, co przyniosło negatywny wydźwięk w jej wynikach ekonomicznych. Wcześniej nie było podstaw do występowania z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, ponieważ Spółka dobrze prosperowała. Skarżący akcentuje wysokość odsetek za zwłokę w płatności zobowiązań podatkowych. Podnosi, że organ naliczał je przez cały czas toczącego się 5 lat postępowania w sprawie.

2.3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w K. wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył co następuje:

3.1 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz.U.Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Oznacza to, że wyeliminować z obrotu prawnego można jedynie rozstrzygnięcie naruszające prawo w sposób o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c ustawy z dnia 3o sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U.Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Istotnym jest, że zgodnie w przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Dokonana w powyższy sposób kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa.

3.2. Spór w niewadliwie ustalonym stanie faktycznym obejmował dokonaną przez organ wykładnię art. 116 § 1 i § 2 ord. pod.

Podstawę orzeczenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej – w rozpatrywanej sprawie za zaległości spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowią przepisy rozdziału 15 Działu III Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 107 § 1 ustawy podatkowej za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych (art. 107 § 2 pkt 2 ord. pod.).

Orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej wobec członków zarządu spółek kapitałowych następuje na podstawie art. 116 § 1 i § 2 ord.i pod. Z art. 116 § 1 tej ustawy wynika zatem, iż za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

1) nie wykazał, że:

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W myśl natomiast art. 116 § 2 ord. pod. odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

W konsekwencji takiej regulacji - orzekając o odpowiedzialności członka zarządu spółki z o.o. organ podatkowy jest zobowiązany wykazać okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową spółki oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r., sygn. akt 629/04, Lex nr 181425 czy wyrok NSA z dnia 6 marca 2003 r., sygn. akt SA/Bd, POP 2003, z. 4, poz. 93). Wykładnia tego przepisu pozwala na stwierdzenie, że ciężar wykazania okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu, a także na współdziałającym z nim w postępowaniu podatkowym organie podatkowym.

W niniejszej sprawie bezspornym było, że powstanie zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za: listopad 2008 r., grudzień 2008 r., styczeń 2009 r., luty 2009 r., kwiecień 2009 r., miało miejsce w okresie pełnienia przez Z. C. funkcji prezesa zarządu Spółki (jedynego członka zarządu, osoby uprawnionej do reprezentacji Spółki). Wszczęte i prowadzone wobec PP-T "D." sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Spółka nie miała majątku, z którego możliwe byłoby prowadzenie egzekucji administracyjnej. Okoliczność tą organy podatkowe wykazały stosowną i wiarygodną dokumentacją. Wszczęto postępowanie egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego Spółki w Deutsche Banku PBC S.A. Centrala w Krakowie i w BGŻ w Warszawie. Stwierdzono, iż na rachunkach bankowych Spółka nie posiada środków pieniężnych. Także zajęcie wierzytelności u dłużnika W. H. S. & S. w C. okazało się nieskuteczne. Jedynie licytacja spawarki "CLOSS" GLC 350/1716 SP-REM-15 pozwoliła na uzyskanie kwoty 710,00 zł i zarachowanie jej na koszty postępowania egzekucyjnego. Organy podatkowe słusznie zatem uznały, iż brak jest możliwości zaspokojenia egzekwowanych wierzytelności.

3.3. Na gruncie powołanych przepisów przesłankami odpowiedzialności członka zarządu Spółki są: powstanie zaległości podatkowych w czasie pełnienia funkcji członka zarządu; niewskazanie, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo wykazanie braku jakiejkolwiek winy w niepodjęciu działań w tym kierunku; niewskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie w znacznej części zaległości podatkowych spółki; bezskuteczność egzekucji w stosunku do spółki w całości lub części.

Wykazanie tzw. przesłanek egzoneracyjnych (zwalniających) spoczywa na członku zarządu. W tej kwestii poglądy orzecznictwa i doktryny są zbieżne i utrwalone (por. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I FSK 575/05, Lex nr 250335, wyrok NSA z dnia 26 października 2005 r., sygn. akt 30/50, Lex nr 187813).

3.4. Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia czy zaistniały okoliczności uwalniające członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki.

Istnienie lub nieistnienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członka zarządu na podstawie art.116 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, nie ma charakteru okoliczności uzupełniającej, lecz jest okolicznością zasadniczą, która podlega badaniu na etapie postępowania podatkowego. Zdaniem Sądu, organy podatkowe trafnie oceniły stan faktyczny, opierając się na treści zebranych w toku prowadzonego postępowania dokumentów i ustaliły, że skarżący w żadnym razie w obiektywny sposób nie wykazał, że w sprawie zachodzą przesłanki wyłączające jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki.

Przede wszystkim, nie została spełniona pierwsza z w/w. przesłanek egzoneracyjnych, gdyż nie doszło do skutecznego złożenia, tj. we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Skarżący wprawdzie zgłosił taki wniosek w dniu 22 czerwca 2009 r., lecz postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2009 r., sygn. akt 40/09, Sąd Rejonowy w K. Wydział V Gospodarczy oddalił go z powodu braku majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego. Sąd podkreśla, iż samo "wniesienie czy też złożenie" wniosku o upadłość Spółki nie ma waloru egzoneracyjnego i w żadnym razie nie można mówić o spełnieniu przesłanki wynikającej z art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2002 r., sygn. akt SA/Sz 1856/00, LEX nr 83697). Zgłoszenie przedmiotowego wniosku musi być zatem skuteczne, a więc musi zainicjować wszczęcie postępowania upadłościowego lub układowego. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko organów podatkowych, że skoro w dniu zgłoszenia owego wniosku stan majątkowy Spółki był tak zły, że nie wystarczał nawet na przeprowadzenie postępowania upadłościowego, to zasadnym jest uznanie zgłoszenia upadłości z przekroczeniem właściwego czasu wynikającego z dyspozycji art. 21 u. 1 i 2 Prawa upadłościowego i naprawczego oraz art. 116 Ordynacji podatkowej.

Przyjąć należy, iż pojęcie "właściwy czas" równoznaczne jest zgłoszeniu upadłości lub wszczęciu postępowania układowego, które nastąpiło w momencie, gdy stwierdzono, że wysokość zobowiązań Spółki przekroczyła wartość jej majątku lub w sytuacji braku funduszy na płacenie swoich długów. Przypadek ten unormowany jest w przepisach art. 10 i art. 11 powołanego wyżej Prawa upadłościowego i naprawczego - upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny.

Należy również podkreślić, że kryterium braku winy - jako przesłanka wywodzenia określonych skutków prawnych - występuje w Ordynacji podatkowej m.in. w art. 116 § 1 pkt b. Jego istotę można streścić w ten sposób, że jako kryterium przy ocenie winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Osoba zainteresowana ma wykazać brak winy, czyli udowodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że uchybienie określonemu obowiązkowi było od niej niezależne. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe ustaliły, że już z końcem 2007 r. zobowiązania Spółki przekroczyły wartość aktywów, a wskaźnik płynności finansowej za ten okres kształtował się na granicy minimum. Skarżący jako Prezes Zarządu, wiedzę na temat kondycji finansowej Spółki posiadał, ponieważ podpisywał wszelkie dokumenty związane z jej działalnością i kierował bieżącymi sprawami. Sytuacja finansowa PP-T "D." sp. z o.o. w 2008 r. uległa znacznemu pogorszeniu w stosunku do roku poprzedniego, maszyny i urządzenia Spółki stały się własnością jej właścicieli i udziałowców, wyprzedano większość środków trwałych. Pozostały majątek obciążony był zastawem na rzecz Banku Spółdzielczego. Nie rozpoczęto żadnych inwestycji, które mogłyby być kontynuowane w następnych latach. PP-T "D." sp. z o.o. utraciła płynność finansową. Problemy zdrowotne skarżącego nie dają podstaw do uznania zaistnienia okoliczności z art. 116 § 1 pkt 1 b, gdyż w czasie choroby Z. C. faktycznie pełnił obowiązki członka zarządu. Miał wiedzę na temat kondycji finansowej Spółki, co organ wykazał w zebranym materiale dowodowym.

3.5. Zarzut skarżącego co do wysokości odsetek i naliczania ich również w czasie zawieszenia postępowania jest niezasadny. Zgodnie z art. 107 § 1 i § 2 pkt 2 ord. pod. za zaległości podatkowe podatnika oraz odsetki za zwłokę od tych zaległości odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakres podmiotowy, jaki i przedmiotowy tej odpowiedzialności może wywodzić się wyłącznie z przepisów rozdziału 15 ustawy podatkowej (art. 107 – 119). Na podstawie odesłania z art. 109 § 1 ord. pod. do innych przepisów tej ustawy nie wynika, aby regulacje odnośnie nienaliczania odsetek za zwłokę w przypadku zawieszenia postępowania z urzędu miały odpowiednie zastosowanie w sprawach odpowiedzialności podatkowej osób trzecich.

3.6. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.