Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt SA/Bd 2279/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Powołane przepisy: article: art.105 par.1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art.47 ust2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Linska-Wawrzon Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Asesor WSA Ireneusz Fornalik Protokolant Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi G.C. na decyzję Wojewody z dnia (...) nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia (...) nr (..), 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Na oryginale właściwe podpisy


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia (...). nr (...) wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania G.C., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia (...) nr (..) umarzającą na podstawie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie anulowania czynności materialno-technicznych zameldowania wyżej wymienionej i jej nieletniego syna w lokalu nr (...) przy ul. (...) we W. Powyższy lokal stanowił współwłasność G. C. i W. U., który w związku z zaistniałym między nimi konfliktem zainicjował wskazane postępowanie administracyjne. Powodem umorzenia prowadzonego na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) postępowania było zgłoszenie przez G.C. w dniu (...) w organie ewidencji pobytu stałego jej i syna w lokalu przy ul. (...) wraz z oświadczeniem, że zamieszkuje tam od (...), co było równoznaczne z wymeldowaniem z mieszkania w budynku przy ul. (...).

Ustosunkowując się do podniesionego w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu dotyczącego naruszenia w toku postępowania przepisu art. 10 § 1 kpa Wojewoda przyznał, że istotnie tenże organ pozbawił stronę prawa wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów, lecz w ramach postępowania odwoławczego brak ten został konwalidowany.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Bydgoszczy z dnia 26 czerwca 2003 r. G.C. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody, gdyż postępowanie wszczęte zostało na wniosek W.U. nie będącego stroną w sprawie, organ I instancji uchybił przepisowi art. 10 § 1 kpa a sprawa nie jest bezprzedmiotowa, bowiem nie rozstrzygnięto o poniesionych kosztach.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, ponieważ W.U. jako współwłaściciel mieszkania przy ul. (...) ma uprawnienia strony, uchybienie organu I instancji zostało usunięte przez zapoznanie się strony z aktami sprawy i nie zawnioskowanie nowych dowodów, a organ nie jest kompetentny do rozstrzygania o kosztach postępowania za wyjątkiem zwrotu opłaty skarbowej w razie uwzględnienia odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) skarga, z uwagi na nie zakończenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie do dnia 31 grudnia 2003 r., podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.

Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę pod względem zgodności z prawem, przy wykonywaniu której nie jest związany granicami wniosków i zarzutów podnoszonych przez stronę.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta wydane zostały z naruszeniem art. 105 § 1 kpa mającym istotny wpływ na ich treść, bowiem umorzenie postępowania w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania nastąpiło mimo istnienia podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty.

Postępowanie dotyczące uchylenia zameldowania G. C. i jej syna w lokalu nr (...) przy ul. (...) w W. wszczęte zostało na wniosek współwłaściciela lokalu W. U., według którego wyżej wymieniona zgłosiła w organie meldunkowym pobyt stały we wskazanym lokalu, jakkolwiek w czasie tym, jak i później nigdy w miejscu tym nie zamieszkiwała. Chociaż po wydaniu przez organ I instancji decyzji umarzającej postępowanie nie skorzystał z możliwości jej zaskarżenia, to jednak nie złożył także oświadczenia, z którego by wynikało, iż rezygnuje z rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Jako powód umorzenia postępowania w obydwu decyzjach wskazano zameldowanie się G. C. wraz z synem na pobyt stały w innym lokalu, co było równoznaczne z wymeldowaniem się z mieszkania przy ul. (...). Mimo, iż inicjatorem postępowania administracyjnego był W. U., G. C. będąc zainteresowana w wykazaniu, iż zameldowanie jej nastąpiło przy zachowaniu wymaganej przesłanki - faktycznego pobytu w mieszkaniu przy ul. (...), wniosła odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Włocławka umarzającej postępowanie, jak również ona jest autorką skargi do Sądu.

Stwierdzić zatem należy, że strony postępowania dotyczącego uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania miały sprzeczne interesy i dążyły do uzyskania odmiennych, kończących je rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym. G. C. mimo zameldowania się w nowym miejscu nie uważała za zbędne wykazanie, iż zgłoszenie przez nią pobytu w poprzednim lokalu odpowiadało stanowi faktycznemu.

W orzecznictwie sądowym przyjęto, że nie znajduje uzasadnienia w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym.

Nie można tak załatwić sprawy także wówczas, gdy jej okoliczności wymagają przeprowadzenia w sposób zupełny i wyczerpujący postępowania administracyjnego.

Bezprzedmiotowość postępowania może natomiast mieć miejsce, gdy brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, co wyłącza wydanie decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie co do istoty. I taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zaistniała. Nie dość bowiem, że postępowanie zostało wszczęte na żądanie osoby będącej stroną w rozumieniu art. 28 kpa, która nie zrezygnowała z wykazania swoich racji, to nadto merytoryczne zakończenie sprawy znajdowało oparcie w prawie materialnym i przepisie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. i leżało we właściwości Prezydenta Miasta.

Podkreślić nadto należy zgoła odmienny charakter instytucji anulowania czynności zameldowania i wymeldowania. Dokonanie przez skarżącą wymeldowania nie pozbawiło sprawy dotyczącej anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania jej przedmiotu.

Wykonanie obowiązku meldunkowego polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania danych organowi ewidencji, który dokonuje stosownego aktu rejestracji - czynności rodzącej skutki prawne. Czynność zameldowania ma potwierdzić istniejący stan faktyczny - stały lub czasowy pobyt pod oznaczonym adresem, a więc dana osoba winna najpierw zamieszkać w konkretnym lokalu, a następnie dokonać zameldowania w nim. Określona zaś w art. 10 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy przesłanka zameldowania na pobyt stały zostaje spełniona wówczas, gdy łącznie zrealizowane zostaną określone w tych przepisach dwa warunki, a mianowicie gdy osoba zamieszkuje w lokalu (koncentrują się tam jej sprawy życiowe) i ma zamiar stałego w nim przebywania. W razie zgłoszenia zastrzeżeń, czy wątpliwości co do prawidłowości zameldowania, sprawę rozstrzyga w trybie art. 47 ust. 2 ustawy organ ewidencji wydając decyzję o anulowaniu bądź odmowie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania. Anulowanie takiej czynności ma miejsce przede wszystkim wówczas, gdy w toku postępowania administracyjnego zostanie wykazane, że osoba zgłaszająca pobyt pod określonym adresem faktycznie nigdy tam nie przebywała. Taka decyzja anulująca wywiera więc skutki z mocą wsteczną. Jest ona równoznaczna ze stwierdzeniem, iż zameldowanie osoby było nieuprawnione.

Z kolei wymeldowanie wiąże się z rezygnacją z pobytu pod danym adresem osoby, która stale lub okresowo ( przy zameldowaniu na okres czasowy) była tam zameldowana. Można zatem mówić, że wymeldowanie wywiera jakieś skutki prawne od chwili dokonania tej czynności.

Jak z powyższego wynika, inny jest cel, przedmiot oraz skutki omawianych uregulowań.

Spór między wnioskodawcą W. U., a skarżącą co do materialno-prawnych przesłanek jej zameldowania, mimo zmiany przez nią miejsca stałego pobytu, nie stał się zatem bezprzedmiotowy, wobec czego wymagał innego rozstrzygnięcia aniżeli na gruncie art. 105 kpa.

Uznając z przedstawionych wyżej względów, że brak było podstaw do umorzenia przez organ I instancji postępowania w niniejszej sprawie, a następnie utrzymania w mocy tej decyzji przez Wojewodę, orzeczono na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) jak w sentencji.

Nadmienić należy, że Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących nieposiadania przez W. U. przymiotu strony oraz istniejącego uchybienia przepisowi art. 10 § 1 kpa mimo uzupełnienia w tym zakresie czynności przez organ odwoławczy.