Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 718/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-08-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi W.L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 28 lutego 2014 r., znak: [....] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 20.03.2009 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 14.11.2008 r. (znak: [...]) orzekającą o utrzymaniu w mocy administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa z gatunku świerk pospolity o obwodzie pnia 73 cm, mierzonym na wysokości 130 cm, wymierzonej W. L. decyzją Burmistrza Miasta z dnia 31.01.2006 r. (znak: [...]). Wysokość wymierzonej kary wynosiła 15 576,09 zł. Decyzja określała również termin i sposób uiszczenia tej kary.

Skarga W. L. skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20.03.2009 r. – została odrzucona, postanowieniem z dnia 25.02.2010 r. (sygn. akt II SA/Kr 1037/09).

Pismem z dnia 4 września 2013 r. W. L. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego wskazaną wyżej decyzją tego organu z dnia 20.03.2009 r.

W uzasadnieniu żądania wznowienia postępowania, W. L. powołała artykuły 7, 8, 75, 77, 145 k.p.a. oraz art. 86 i art. 88 k.p.a. We wskazanym wniosku zawarte również zostało nawiązanie do następujących dokumentów: opinii dendrologicznej sporządzonej w sprawie, pisma wnioskodawczyni do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] z dnia 5.12.2005 r., pisma do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1037/09, pisma Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] z dnia 18.11.2005 r. oraz z dnia 20.09.2011 r., pisma Zakładu [...] z C. z dnia 2.08.2013 r. Wskazano również na "proceduralne zaniechania organu" oraz fakt zagubienia akt sprawy.

Wnioskodawczyni podała, że drzewo, za którego zniszczenie wymierzona jej została kara pieniężna, było zaatakowane przez szkodniki. Nadto, w trakcie modernizacji sieci gazowej, wycięte zostały wszystkie korzenie tego drzewa. W. L. zaznaczyła, że informowała o powyższych faktach organ prowadzący postępowanie, lecz okoliczności te zostały "zbagatelizowane". Wnioskodawczyni zauważyła, że organ winien zwrócić się do "[...]" o potwierdzenie wskazanych wyżej okoliczności, zebrać dokumentację techniczną, powołać świadków, ewentualnie winien "odkopać wykopy" w celu sprawdzenia, że wszystkie korzenie zostały wycięte, a także sprawdzić, czy korzenie nie są zaatakowane chorobami. W. L. podała, iż w sprawie winna być sporządzona nowa opinia dendrologiczna, a także podkreśliła, że drzewo uschło bez jej winy. Powodem uschnięcia drzewa były czynniki zewnętrzne tj. szkodniki i wycięcie korzeni przez pracowników zakładu gazowniczego.

Do wniosku o wznowienie postępowania, W. L. załączyła pismo [...] 4 sp. z o.o. Oddział w Z., z dnia 2.08.2013 r., z którego wynika, że "przedmiotowy odcinek gazociągu został wybudowany na podstawie decyzji [...] z dnia 19.04.1999 r., w okresie czerwiec-grudzień 2005 r. Głębokość posadowienia wynosi ok. 80 cm". Do powyższego pisma załączony został fragment geodezyjnej dokumentacji powykonawczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 10.10.2013 r. (znak: [...]) odmówiło wznowienia postępowania zakończonego wskazaną na wstępie decyzją tego organu z dnia 20.03.2009 r.

W uzasadnieniu podano, że W. L. była stroną postępowania dotyczącego utrzymania w mocy decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 31.01.2006 r. w sprawie administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa z gatunku świerk pospolity, o obwodzie pnia 73 cm mierzonym na wysokości 130 cm.

Kolegium Odwoławcze wskazało, że we wniosku o wznowienie postępowania W. L. nie podała przesłanki wznowieniowej, która w tej sprawie ma mieć miejsce. Po analizie dokumentów powołanych przez wnioskodawczynię przy żądaniu wznowienia, Kolegium uznało, iż dokumenty te znajdowały się w aktach sprawy i były znane organowi wydającemu decyzję w I instancji. Nadto, zdaniem Kolegium Odwoławczego, część powołanych przez W. L. dokumentów i okoliczności (tj. brak protokołu oględzin drzewa, niepełna opinia dendrologiczna, pismo [...] i fragmenty dokumentacji powykonawczej, zaniechania proceduralne) – nie jest wskazaniem na jakąkolwiek przesłankę z art. 145 par. 1 K.p.a. W szczególności nie jest wskazaniem na przesłankę wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, a nie znanych organowi, który wydał decyzję. Kolegium podsumowało, iż odmowa wznowienia postępowania może nastąpić w sytuacji, gdy w sposób oczywisty z twierdzeń stron można wyprowadzić wniosek o braku związku pomiędzy podstawą wznowienia, a treścią decyzji.

Ponadto w ocenie Kolegium, wnioskodawczyni nie dotrzymała terminu określonego w przepisie art. 148 § l k.p.a., co także skutkuje odmową wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z 20 marca 2009 r. sygn. akt Kolegium [...].

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy W. L. ponowiła dotychczas podnoszone zarzuty oraz podała, że termin do złożenia podania o wznowieniu został zachowany. Uzasadniając to twierdzenie wskazała wnioskodawczyni, iż dokument urzędowy dzięki któremu uzyskała oficjalną wiedzę o pracach ziemnych prowadzonych z 2-ch stron bryły korzeniowej przedmiotowego drzewa podjęła w dniu 13.08.2013 r. Dowodem powyższego było pismo [...], które złożyła w dniu 6.09.2013 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 28.02.2014 r. (znak: [...]) utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia 10.10.2013 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że w pierwszej fazie postępowania o wznowienia postępowania administracyjnego organ bada, czy podanie o wznowienie wniosła strona oraz czy wskazała ustawowe przesłanki wznowienia. Nadto konieczne jest ustalenie czy został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Jak stanowi bowiem przepis art. 148 § l k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podkreśliło, że W. L. była stroną postępowania dotyczącego utrzymania w mocy administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa, wymierzonej jej decyzją Burmistrza Miasta [...] nr [...] z dnia 31 stycznia 2006 r. w wysokości 15 576,09 zł. Postępowanie w tej sprawie ostatecznie zakończyło się wydaniem przez SKO w [...] decyzji z dnia 20.03.2009 r.

Kolegium podzieliło pogląd poprzednio orzekającego składu, iż podane przez W. L. dokumenty nie stanowią wskazania na żadną z przesłanek wznowienia postępowania, o których stanowi art. 145 par. 1 K.p.a.

Nadto Kolegium wskazało, iż również podziela pogląd, że wnioskodawczyni nie dotrzymała terminu, określonego w art. 148 par. 1 K.p.a. Podnoszone okoliczności, poza pismem z dnia 2.08.2009 r. były znane wnioskodawczyni już od dawna. Wskazało Kolegium, iż W. L. złożyła co prawda wniosek o wznowienie postępowania w terminie l miesiąca od otrzymania pisma z dnia 2 sierpnia 2013 r. (otrzymała je 13 sierpnia 2013 r.), ale nie może ono stanowić przesłanki wznowienia postępowania, gdyż pochodzi z 2 sierpnia 2013 r., a zatem nie było dowodem istniejącym w czasie prowadzonego uprzednio postępowania.

Podkreślono, iż organ administracji obowiązany jest z urzędu badać zachowanie terminu oraz wskazanie przynajmniej jednej z przesłanek z art. 145 § l k.p.a., bowiem wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, czy też mimo braku wskazania przez wnioskodawcę ustawowych przesłanek, stanowi rażące naruszenie prawa, godzi bowiem w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (wyrok NSA z 6 lipca 2006 r., II OSK 976/05)

Skargę do sądu administracyjnego na opisane postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28.02.2014 r. wniosła W. L..

Skarżąca podała, że decyzja Burmistrza Miasta [...] została wydana bez wymaganego prawem stanowiska innego organu tj. [...] z C..

Skarżąca podkreśliła, że sporny świerk, za którego zniszczenie wymierzona jej została administracyjna kara pieniężna, zniszczony został już kilka miesięcy przed dokonanym podcięciem. Powodem takiego stanu rzeczy było:

1. wycięcie korzeni z rowów znajdujących się po obu stronach drzewa. To wycięcie nastąpiło podczas prac modernizacyjnych sieci gazowniczej;

2. zaatakowania drzewa przez szkodniki (robaki);

3. systematyczne podcinanie suchych gałęzi.

Skarżąca przedłożyła zdjęcia wykonane w 2013 r. i 2014 r. przedstawiające rośliny rosnące na posesjach w [...] na okoliczność, tego, iż drzewa te, mimo podcięć "nadal żyją".

Skarżąca podała, że spornego drzewa wyciąć nie chciała, lecz zamierzała "wzmocnić jego żywotność" poprzez: podcięcie mu wierzchołka, systematyczne wycinanie suchych gałęzi, używanie środków ochrony roślin oraz intensywne podlewanie.

W. L. wskazała na przepis art. 88 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody zauważając, iż nie powinna być zobowiązana do zapłaty kary, skoro "drzewo nie zachowało żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości". Podcięcie zaś drzewa w dniu 17.09.2005 r. nie miało żadnego wpływu na jego stan i jego finalne uschnięcie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone w tej sprawie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28.02.2014 r. odpowiada prawu. Postanowieniem tym utrzymano w mocy postanowienie wskazanego wyżej organu z dnia 10.10.2013 r. o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20.03.2009 r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia 14.11.2008 r. o nałożeniu na W. L. administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenie drzewa.

Na wstępie należy wskazać, że wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Ten nadzwyczajny tryb procedowania umożliwia więc wzruszenie w administracyjnym toku instancji decyzji ostatecznej, która z mocy art. 16 par. 1 K.p.a., korzysta z ochrony jej trwałości.

Należy podkreślić, że samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez zainteresowaną stronę, nie wszczyna automatycznie tego postępowania. O wznowieniu, bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego rozpoczyna dopiero pierwszy etap, w którym organ właściwy bada przesłanki formalne, niezbędne do uruchomienia tego postępowania. W przypadku wznowienia postępowania na żądanie strony - oznacza badanie, czy inicjatywa w sprawie wznowienia pochodzi od osoby mającej legitymację procesową (strony), czy wniosek złożono z zachowaniem terminów określonych w art. 148 i art. 145a § 2 K.p.a., a także czy wskazano przyczynę wznowienia, z katalogu ujętego w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 K.p.a.

Jeżeli wstępna weryfikacja powyżej wskazanych przesłanek pozwoli organowi administracji na stwierdzenie, że warunki formalne wniosku zostały spełnione, wydane zostanie postanowienie wznawiające postępowanie. Postanowienie takie skutkuje przejściem do kolejnej fazy postępowania, polegającej na przeprowadzeniu ustaleń w zakresie przyczyn wznowienia, a następnie wydaniu stosownego rozstrzygnięcia. Natomiast negatywna ocena wniosku, skutkuje odmową wznowienia postępowania.

W kontrolowanej sprawie, zaskarżone zostało postanowienie wydane w trybie art. 149 § 3 K.p.a., odmawiające wznowienia postępowania. Oznacza to, iż sąd oceniając obecnie prawidłowość tego postanowienia bada wyłącznie to, czy organ miał podstawy do odmowy wznowienia postępowania z przyczyn formalnych, które powyżej zostały wskazane. Sąd nie kontroluje natomiast innych okoliczności, w tym podnoszonych przez skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania faktów, które nie odnoszą się do akcentowanych wyżej przesłanek formalnych dopuszczalności wznowienia postępowania. Sąd nie kontroluje zatem także decyzji administracyjnych, wydanych w zwykłym (jurysdykcyjnym) toku instancji. Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami rozpatrywanej przez sąd sprawy, którą, co należy ponownie podkreślić, stanowi wyłącznie kwestia odmowy wznowienia postępowania. Inne zaś rozstrzygnięcia tj. decyzje wydane w postępowaniu jurysdykcyjnym odnoszące się do kwestii kary administracyjnej za wycięcie drzew, wykraczają poza granice niniejszej sprawy (art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30.08.202 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270) i nie mogą być objęte kontrolą sądową na obecnym etapie postępowania.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że trafne było stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wyrażone w zaskarżonym postanowieniu z dnia 28.02.2014 r., iż podanie W. L. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kolegium z dnia 20.03.2009 r. nie powoływało żadnych okoliczności, które mogłyby być kwalifikowane jako stanowiące podstawy wznowienia wskazanego postępowania administracyjnego.

Analiza treści wniosku W. L. o wznowienie postępowania wraz z załączonymi do niego dokumentami (tj. pismem [...] z dnia 2.08.2013 r. oraz dokumentacji powykonawczej, a także opinii dendrologicznej sporządzonej w styczniu 2006 r. na potrzeby postępowania o wymierzenie skarżącej kary pieniężnej) pozwoliła Samorządowemu Kolegium uznać i przyjąć, iż podstaw wznowienia skarżąca upatrywała w fakcie, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który decyzję wydał (art. 145 par. 1 pkt 5 K.p.a.). Zdaniem skarżącej, nową okolicznością faktyczną, było:

a) prowadzenie przez [...] prac ziemnych, które miały doprowadzić do uszkodzenia korzeni spornego drzewa i jego uschnięcia;

b) zaatakowanie drzewa przez robaki, co było współprzyczyną obumarcia drzewa.

Nowym zaś dowodem w sprawie było, wg W. L., wskazane wyżej pismo [...] z dnia 2.08.2013 r. wraz z dokumentacją powykonawczą. Nadto skarżąca powołała w swym wniosku szereg innych dokumentów mających, jej zdaniem, związek z tą sprawą.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, iż okoliczności odnoszące się do prowadzonych w sąsiedztwie działki stanowiącej własność skarżącej prac ziemnych przy remoncie gazociągu, które skutkować miały obumarciem spornego drzewa, podnoszone były przez W. L. w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta z dnia 14.11.2008 r. Skarżąca wskazywała w odwołaniu (k. 31 a.a.), iż przyczyną obumarcia drzewa było podcięcie korzeni podczas "wymiany starych rur gazowych". Zatem uznać należy, iż już na etapie postępowania jurysdykcyjnego powyższa okoliczność była znana zarówno skarżącej jak i organowi. Nie może ona zatem być obecnie kwalifikowana, z punktu widzenia przepisu art. 145 par. 1 pkt 5 K.p.a., jako nowa istotna dla sprawy okoliczność faktyczna, która istniała w dniu wydania decyzji, a która organowi znana nie była. Tę samą ocenę należy odnieść także do kwestii "zaatakowania drzewa przez szkodniki". Okoliczność ta również była przedmiotem zarzutów wskazywanych w odwołaniu przez W. L. (k. 31 a.a.). Nadto, powyższa konstatacja potwierdzenie znajduje we wprost przyznanych przez skarżącą, we wniosku inicjującym postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania (k. 79) stwierdzeniach, w których podaje ona, iż "o wskazanych [wyżej] faktach pisała do Urzędu w pismach z dnia 5.12.2005 r., 22.01.2006 r." (k. 79 a.a.).

Odnosząc się do wymienionych przez skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania dokumentów, stwierdzić należy, iż trafnie SKO w [...] przyjęło, że istotna część tych dokumentów znajdowała się w aktach sprawy i była znana orzekającym w sprawie organom. Odnosi się to stwierdzenie do: opinii dendrologicznej sporządzonej w sprawie, pisma wnioskodawczyni do Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] z dnia 5.12.2005 r., pisma Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] z dnia 18.11.2005 r. Skarżąca nie podaje natomiast jakie istotne znaczenie dla sprawy wznowienia postępowania ma mieć kierowane do niej pismo Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Miasta [...] z dnia 20.09.2011 r. jak również jej pismo kierowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22.07.2009 r. (do sprawy o sygn. akt II SA/Kr 1037/09). W szczególności nie wiadomo, jaką okoliczność odnoszącą się do przesłanki wznowieniowej, pisma te mają uzasadniać.

Odrębnej oceny wymaga natomiast pismo [...] z dnia 2.08.2013 r. wraz z dokumentacją powykonawczą modernizacji odcinaka gazociągu. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (k. 89) W. L. podawała, że "termin o wznowienie postępowania zachowała, bowiem dokument urzędowy dzięki któremu powzięła oficjalną wiedzę o pracach ziemnych przeprowadzonych z 2-ch stron bryły korzeniowej przedmiotowego drzewa, podjęła w dniu 13.08.2013 r.". Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że pismo to sporządzone zostało już po dacie wydania w sprawie ostatecznej decyzji kończącej postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzewa. Nie było ono zatem dowodem istniejącym w czasie prowadzonego postępowania. Nadto, okoliczności, które pismo to powołuje (fakt prowadzenia robót ziemnych) również znany był orzekającym w sprawie organom albowiem okoliczności te wprost wskazywała skarżąca w pismach do nich składanych. W kontekście powyższych stwierdzeń, nie może być zatem mowy, o tym, iż pismo to wskazuje na jakiejkolwiek, istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nieznane organowi, który decyzję wydał. Poza tym zauważyć należy, iż z treści powyższego pisma nie wynika żaden związek między prowadzonymi pracami ziemnymi, a obumarciem drzewa, co dodatkowo wyklucza kwalifikacji omawianego dowodu z pkt widzenia cytowanego wyżej przepisu art. 145 par. 1 pkt 5 K.p.a. W konsekwencji powyższego uznać należy, iż Samorządowego Kolegium Odwoławczego trafnie przyjęło, że podanie W. L. o wznowienie postępowania nie zawierało wskazania żadnej z przyczyn wznowienia, wymienionych w katalogu określonym w art. 145 § 1 K.p.a.

Odnosząc się natomiast do zgłoszonego w skardze zarzutu, iż decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia 14.11.2008 r. wydana została bez wymaganego stanowiska innego organu tj. bez stanowiska spółki [...], stwierdzić należy, iż zarzut ten nie jest trafny. Żaden bowiem przepis prawa nie wymaga uzgodnienia decyzji wydawanej w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za zniszczenia drzewa od stanowiska wyrażonego przez jakąkolwiek komercyjną spółkę, w tym [...] sp. z o.o.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.