Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1136/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 34 par. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Aleksandra Młyńska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Mirosława Pindelska sędzia WSA Andrzej Kania po rozpoznaniu w dniu 30 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia ... kwietnia 2019 r. nr ... w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. - ... z dnia ... marca 2019 r. nr ..., II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz skarżącego W. G. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia ... kwietnia 2019 r. nr ...Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., działając na podstawie art. 61a § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej "k.p.a.") oraz art. 18 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314; dalej "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia W. G. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W.– W. z dnia ... marca 2019 r. nr ... o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Stan sprawy przedstawia się w sposób następujący.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – W. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku W. G. na podstawie tytułu wykonawczego nr ... z dnia ... listopada 2018 r., wystawionego przez Naczelnika ... Urzędu Skarbowego w O., obejmującego zaległości z tytułu grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego nr .... z dnia ... maja 2016 r. w kwocie należności głównej 100 zł.

W celu realizacji zaległości objętych tytułem wykonawczym, Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – W., działając jako organ egzekucyjny na podstawie art. 80 § 1 u.p.e.a. zawiadomieniem nr ... z dnia ... listopada 2018 r. dokonał czynności egzekucyjnej, polegającej na zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku ... S.A. w [...]. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone stronie w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] stycznia 2019 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. W. G. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – W. z prośbą o udzielenie informacji, na jakiej podstawie nastąpiła egzekucja. Wskazał, że nie została doręczona żadna decyzja, upomnienie lub tytuł wykonawczy uprawniający do egzekucji administracyjnej. Ponadto podniósł, że rozlicza się w Urzędzie Skarbowym W. – B.

W odpowiedzi nr ... z dnia ... stycznia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – W. wyjaśnił, że korespondencja dotycząca przedmiotowej sprawy została przesłana pod adres rejestracyjny zgłoszony w urzędzie. Organ nadmienił, że w celu aktualizacji adresu miejsca zamieszkania należy złożyć wypełniony druk ZAP-3.

W piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. W. G. stwierdził, że pod adresem przy ul. G. w W. nie zamieszkuje od 17 lat, a właściwy adres – przy ul. Ł. w W. podaje w deklaracjach podatkowych składanych we właściwym Urzędzie Skarbowym W. - B. Uznał, że doręczenie korespondencji nastąpiło pod niewłaściwy adres i konieczne jest doręczenie wszelkiej dokumentacji związanej z prowadzoną egzekucją pod obecny adres. Ponadto załączył wypełniony druk ZAP-3.

Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – W. przy piśmie z dnia ... stycznia 2019 r. nr ... przesłał potwierdzone za zgodność z oryginałem zawiadomienie o zajęciu i odpis tytułu wykonawczego oraz poinformował, że wypełniony druk ZAP-3 został przekazany do właściwej komórki i odnotowany w sprawie.

Pismem z dnia [...] lutego 2019 r. W. G. wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 7 u.p.e.a. Zarzucił, że nie jest mu znana podstawa wydania tytułu wykonawczego, gdyż nie popełnił wykroczenia i nie został mu doręczony mandat karny nr ... z dnia ... maja 2016 r.

Wskazał, że zostały mu skradzione dokumenty i powodem wszczęcia przedmiotowego postępowania może być nieuprawnione posłużenie się dokumentem przez osobę trzecią. Podniósł, że nie był informowany o sytuacji ani na etapie postępowania mandatowego, ani egzekucyjnego oraz nie doręczono mu upomnienia na podstawie art. 15 u.p.e.a. W ocenie strony, doręczenie na nieaktualny adres zamieszkania nie może zostać uznane za poprawne. Zobowiązany wskazał, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte nieprawidłowo wobec niepopełnienia zarzuconego wykroczenia i zaniechania doręczenia mandatu karnego. Podniósł także zarzut błędu co do osoby zobowiązanego w okolicznościach, w których doszło do wystawienia mandatu karnego i tytułu wykonawczego oraz braku doręczenia upomnienia na właściwy adres zamieszkania.

Wobec powyższego zobowiązany wniósł o zwrócenie się do wierzyciela o nadesłanie dokumentów stanowiących podstawę wydania tytułu wykonawczego (w szczególności mandatu karnego), umożliwienie złożenia ustnych wyjaśnień w Urzędzie Skarbowym oraz umorzenie postępowania egzekucyjnego i zwrot nienależnie pobranych kwot.

Postanowieniem z dnia ... marca 2019 r. nr ... Naczelnik Urzędu Skarbowego W – W., działając na podstawie art. 61a § 1 i § 2 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniesionych zarzutów.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że korespondencja z zawiadomieniem o zajęciu oraz odpisem tytułu wykonawczego została doręczona zastępczo w trybie art. 44 k.p.a. w dniu [...] stycznia 2019 r. W dniu [...] grudnia 2018 r. bank zrealizował zajęcie w całości, co spowodowało, że postępowanie zostało zakończone poprzez wyegzekwowanie należności objętej tytułem wykonawczym. Zobowiązany po zakończeniu postępowania egzekucyjnego pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. zwrócił się o doręczenie korespondencji dotyczącej zajęcia, a następnie po otrzymaniu ww. dokumentów pismem z dnia [...] lutego 2019 r. złożył zarzuty do prowadzonego postępowania. Organ wskazał, że termin do wniesienia zarzutów upłynął w dniu [...] stycznia 2019 r. Mając na względzie powyższe, zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. organ egzekucyjny uznając, że postępowanie nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn, do których należy zaliczyć upływ terminu, odmówił wszczęcia postępowania.

Pismem z dnia [...] marca 2019 r. W. G. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie w całości. Zarzucił naruszenie art. 34 § 4 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie merytorycznie zgłoszonych w terminie zarzutów. W ocenie strony, organ błędnie wydał przedmiotowe postanowienie, bowiem prawidłowe doręczenie odpisu tytułu wykonawczego na adres zamieszkania nastąpiło dopiero w dniu [...] lutego 2019 r., wobec czego zarzuty były dopuszczalne i wniesione w terminie. Ponadto organ egzekucyjny naruszył art. 34 § 1 u.p.e.a. poprzez niezwrócenie się do wierzyciela o nadesłanie stanowiska co do zgłoszonych zarzutów przed wydaniem postanowienia, co nie pozwoliło na ustalenie, czy mandat karny będący podstawą prowadzenia egzekucji, został przez stronę odebrany, tj. czy egzekucja mogła być wszczęta. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. – W. niewłaściwie zastosował art. 61a § 1 i § 2 k.p.a. poprzez odmowę wszczęcia postępowania, w sytuacji braku prawidłowego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego przed dniem [...] lutego 2019 r. Dokonana faktycznie egzekucja nie może pozbawiać zobowiązanego prawa do wniesienia zarzutów.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W., po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia ... kwietnia 2019 r. nr ... utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – W. z dnia ... marca 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu wskazał, że W. G. nie dokonywał aktualizacji adresu zamieszkania. Formularz aktualizacyjny ZAP-3 złożył dopiero przy piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. Zawiadomienie o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały w sposób prawidłowy wysłane na adres obowiązujący w dniu [...] listopada 2018 r. W związku z dopełnieniem wymogów prawidłowego doręczenia przewidzianego w art. 44 k.p.a., organ uznał doręczenie za skuteczne. Dodał, że wbrew twierdzeniom strony o wskazaniu prawidłowego adresu w deklaracjach złożonych we właściwym Urzędzie Skarbowym, zgodnie z komputerową bazą Urzędu Skarbowego W. – B. nie odnotowano zeznań podatkowych składanych przez zobowiązanego. W latach 2014-2018 roczne obliczenia podatku zostały złożone jedynie przez organ rentowy. Zgodnie zaś z art. 9 pkt 1 d ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu miejsca zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5. Zatem ww. przepisy wskazują, że aktualizacji adresu zamieszkania może dokonać wyłącznie podatnik - przy składanej deklaracji podatkowej czy na stosownym formularzu. Organ wyjaśnił, że podanie przez organ rentowy w składanym formularzu PIT-40A odmiennego od obowiązującego adresu zobowiązanego nie wywołało skutku w postaci jego zmiany w bazie organu.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł W. G.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niezasadne utrzymanie w mocy postanowienia organu pierwszej instancji odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie wniesionych zarzutów, podczas gdy wniesienie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym nie stanowi wszczęcia nowego postępowania, a jest pismem w toku sprawy. Organ pomimo zakończenia egzekucji zobligowany jest do wydania rozstrzygnięcia w sprawie zarzutów. Skarżący zarzucił także naruszenie art. 34 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 42 § 1 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a. poprzez odmowę merytorycznego rozpatrzenia wniesionych zarzutów i uznanie, że zarzuty zostały wniesione po terminie, podczas gdy odpis tytułu wykonawczego nie został wysłany na adres zamieszkania. Zdaniem skarżącego, prawidłowe doręczenie tytułu wykonawczego nastąpiło dopiero w dniu [...] marca 2019 r., zatem zarzuty zostały wniesione w terminie. W ocenie skarżącego, doszło do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1, 4 i 7 oraz art. 34 § 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie złożonych zarzutów w sytuacji nieistnienia obowiązku stanowiącego podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, błędu co do osoby zobowiązanego i niedoręczenia upomnienia. Organ egzekucyjny nie zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska, przez co uniemożliwił wykazanie, że egzekucja była prowadzona w oparciu o mandat karny, którego nie przyjął.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, o czym stanowi art. 120 cytowanej ustawy.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia, które skutkowały uchyleniem zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji.

Kontroli Sądu podlegało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia ... kwietnia 2019 r., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. – W. z dnia ... marca 2019 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do postępowania egzekucyjnego.

Kwestionowane postanowienie zostało wydane na podstawie art. 61a § 1 i § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Rozstrzygnięcia wymaga zatem, czy w sytuacji uchybienia terminowi do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 u.p.e.a. istnieje podstawa do odmowy wszczęcia postępowania.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, przy czym w myśl § 5 tego artykułu, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą: 1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub 2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego.

Wymogi formalne, jakim powinien odpowiadać tytuł wykonawczy, określa art. 27 § 1 u.p.e.a. stanowiąc w pkt 9, że w tytule tym zawarte jest m.in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z przepisu tego wynika, że możliwość wniesienia zarzutów przez zobowiązanego ograniczona została do 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego.

Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż zarzuty zgłoszone po upływie 7-dniowego terminu są spóźnione i nie mogą być rozpatrzone (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2011 r. sygn. akt II FSK 368/2010). Orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest natomiast jednolite co do określenia, w jakiej formie należy rozstrzygać zarzuty wniesione po terminie.

Przyjmuje się m.in., że powinno się wówczas oddalić zarzuty (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt I SA/Bk 361/08), pozostawić zarzuty bez rozpoznania (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Po 443/08) bądź umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 712/99; wyrok NSA z dnia 8 lutego 1994 r. sygn. akt SA/Wr 1463/93) albo nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (por. wyrok NSA z dnia 1 października 1999 r. sygn. akt I SA/Lu 722/98; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Łd 19/08). Sądy administracyjne akceptują również tego typu rozstrzygnięcia, jak odmowa wszczęcia postępowania przez organ egzekucyjny pierwszej instancji w sprawie zgłoszonych zarzutów w związku z uchybieniem terminu do ich wniesienia (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Gd 1017/13).

We wszystkich tych przypadkach podkreśla się jednak, że uchybienie terminowi do wniesienia zarzutów powoduje bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej, co prowadzić może do zamknięcia drogi dalszego postępowania. W wyroku z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt II FSK 3770/14 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w takiej sytuacji właściwa będzie podstawa z art. 61a § 1 k.p.a. o odmowie wszczęcia postępowania, gdy z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. W ten sposób rozstrzygnięcie organu najpełniej wyraża konsekwencje w postaci bezskuteczności dokonanej przez stronę czynności procesowej.

Mając na uwadze powyższe poglądy Sąd stwierdza, że treść rozstrzygnięcia organu o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji wniesienia zarzutów po terminie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych, jednakże skład orzekający w niniejszej sprawie stanowiska tego nie podziela.

Wskazać trzeba, że zarzuty do postępowania egzekucyjnego stanowią szczególny środek zaskarżenia kierowany do organu egzekucyjnego, który następnie wysłuchuje wierzyciela według stosownej regulacji i rozstrzyga o zasadności zarzutu lub jego niedopuszczalności. Jest to część postępowania egzekucyjnego, a nie jakieś oderwane, odrębne postępowanie. Zatem należy, zdaniem składu orzekającego, zastosować odpowiednio art. 134 k.p.a. i art. 126 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. i ewentualnie, jeśli zachodzi przesłanka, stwierdzić wniesienie zarzutów po terminie. Zgodnie bowiem z art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, natomiast w ustawie egzekucyjnej brak jest regulacji, dotyczącej formy i treści rozstrzygnięcia przez organ w przypadku wniesienia zarzutów po terminie. Odpowiednie stosowanie oznacza przy tym, że przepisy k.p.a. mogą być stosowane z pewnymi modyfikacjami. Modyfikacja w tym przypadku dotyczy możliwości zaskarżenia postanowienia. Przepis art. 34 § 5 wprost stanowi, iż na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów służy zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym zażalenie. Zatem przepis ten jest wiążący, a nie ma zastosowania zdanie drugie art. 134 k.p.a., zgodnie z którym postanowienie w sprawie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest ostateczne.

Dokonując oceny, czy w sprawie istotnie miało miejsce zgłoszenie zarzutów po terminie, wskazać trzeba, że z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. wynika, iż tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podkreślenia wymaga, że pouczenie to jest skuteczne w dniu doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego, w związku z czym od tego dnia liczy się upływ terminu do zgłoszenia organowi egzekucyjnemu zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzuty są środkiem prawnym przysługującym w fazie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, nie zaś w jego toku. Podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne musi być wszczęte. Stosownie do art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a., dochodzi do tego poprzez doręczenie zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 1) lub doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (pkt 2). Z tego względu w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że zarzuty nie mogą być uzupełniane w terminie późniejszym.

W okolicznościach niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że korespondencja zawierająca odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu niezasadnie została uznana przez organ za skutecznie doręczoną w trybie art. 44 k.p.a.

Stosownie do treści art. 44 § 1 pkt 1 k.p.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Aby jednak doręczenie w opisanym powyżej trybie mogło zostać uznane za skuteczne, organ winien skierować korespondencję na prawidłowy adres strony. Jak wynika z akt sprawy, skarżący w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r. podniósł, że odpis tytułu wykonawczego został wysłany na adres przy ul. ... w W., który od 17 lat nie jest jego adresem zamieszkania, bowiem zameldowany jest przy ul. ... w W. Ponadto poinformował, że rozlicza się w Urzędzie Skarbowym W/ - B.

Wskazać trzeba, że zgodnie z powołanym przez organ art. 9 pkt 1d ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2019 r., poz. 63), w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania przez podatnika będącego osobą fizyczną mającą identyfikator podatkowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1, nieprowadzącą działalności gospodarczej lub niebędącą zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, za dokonanie aktualizacji uznaje się podanie przez tego podatnika aktualnego adresu miejsca zamieszkania w składanej deklaracji lub innym dokumencie związanym z obowiązkiem podatkowym. Podatnicy mogą również dokonać aktualizacji adresu zamieszkania według wzoru określonego na podstawie art. 5 ust. 5 ww. ustawy.

Jednakże, w okolicznościach niniejszej sprawy zauważyć trzeba, że należność objęta tytułem wykonawczym nie stanowi podatku, lecz grzywnę nałożoną w drodze mandatu karnego. Z tego względu, powyższa regulacja nie mogła mieć wprost zastosowania przy ustalaniu aktualnego miejsca zamieszkania strony.

W sytuacji zatem, gdy podanie przez organ rentowy w składanym formularzu PIT-40A odmiennego od obowiązującego adresu zobowiązanego nie wywołało skutku w postaci jego zmiany w bazie organu (jak wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia), działając w trybie art. 36 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny winien w sposób bezsporny ustalić właściwy adres skarżącego. Doręczenie przez organ egzekucyjny korespondencji na nieaktualny adres strony nie mogło zostać uznane za prawidłowe. Oznacza to, że wobec braku skutecznego doręczenia odpisu tytułu wykonawczego, termin określony w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. nie rozpoczął biegu. Ponadto, wobec braku prawidłowego doręczenia zawiadomienia o zajęciu wraz z odpisem tytułu wykonawczego, postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte skutecznie.

Wskazać trzeba, że stosownie do art. 41 § 1 k.p.a. strony w toku postępowania mają obowiązek zawiadomić organ administracji o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny, o czym stanowi art. 41 § 2 k.p.a. Przepisy te znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 18 u.p.e.a. Podkreślenia wymaga jednak, że art. 41 § 2 k.p.a. nie może być zastosowany na etapie wszczęcia postępowania, lecz wyłącznie w toku postępowania.

Przepis art. 36 § 1 u.p.e.a. nie nakłada wprawdzie na organ egzekucyjny obowiązku żądania informacji i wyjaśnień, dając jedynie uprawnienie temu organowi do żądania od określonych podmiotów informacji i wyjaśnień. Obowiązki nakładane są na podmioty w nim wymienione, od których można żądać informacji i wyjaśnień. Przepisem, który nakłada na organ egzekucyjny obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jest art. 7 k.p.a., który stosuje się do postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie art. 18 u.p.e.a. (por. wyrok NSA z dnia 24 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1146/06).

Reasumując, wobec złożonych przez skarżącego w piśmie z dnia 11 stycznia 2019 r. wyjaśnień oraz załączenia wypełnionego druku ZAP-3, jak również poczynionych przez organ ustaleń co do wskazania w formularzu PIT-40A odmiennego adresu zobowiązanego - przyjąć należy, że wydanie przez organ egzekucyjny postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów do postępowania egzekucyjnego było przedwczesne. Tym samym, organ naruszył art. 61a § 1 i § 2 k.p.a. w związku z art. 34 § 4 u.p.e.a. Nadto zauważyć trzeba, że zaskarżone postanowienie nie zawiera w komparycji odpowiedniego przepisu k.p.a., stanowiącego podstawę prawną orzeczenia o utrzymaniu w mocy postanowienia organu pierwszej instancji, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., lecz wskazuje wyłącznie podstawę prawną orzeczenia organu pierwszej instancji.

Z tych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania sądowego, obejmujących kwotę uiszczoną z tytułu wpisu sądowego od skargi, orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 210 cytowanej ustawy.