Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 515/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Odrzucenie skargi kasacyjnej
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Odrzucono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 175 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 23, art. 28 ust. 1 i 2, art. 29 pkt 6, art. 65 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia del. WSA Ludmiła Jajkiewicz Protokolant Patrycja Kozłowska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt VI SA/Wa 1299/09 w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych postanawia: 1.odrzucić skargę kasacyjną, 2. zwrócić K. S. wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 (sto) złotych.


UZASADNIENIE

Wyrokiem objętym skargą kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę K. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych.

Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia [...] stycznia 2009 r., utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] listopada 2008 r., o skreśleniu K. S. z listy radców prawnych [...] Izby Radców Prawnych. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako: k.p.a.) w zw. z art. 291 w zw. z art. 28 ust. 6 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.). Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, że Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Izby Radców Prawnych w K. orzeczeniem z dnia [...] czerwca 2006 r., sygn. akt [...] wymierzył K. S. karę dyscyplinarną pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego. Orzeczeniem z dnia [...] września 2007 r., sygn. akt [...] Wyższy Sąd Dyscyplinarny Krajowej Izby Radców Prawnych w W. utrzymał w mocy powyższe orzeczenie. Zarządzeniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Przewodniczący Wyższego Sądu Dyscyplinarnego odmówił przyjęcia kasacji strony z uwagi na jej sporządzenie przez osobę nieuprawnioną. Zarządzenie zostało zaskarżone przez stronę do Sądu Najwyższego, który postanowieniem z dnia 30 września 2008 r., sygn. akt SDI 26/08 utrzymał je w mocy.

Minister Sprawiedliwości rozpatrując odwołanie od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych ocenił, że w sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 29 pkt 6 ustawy o radcach prawnych skutkująca skreśleniem K. S. z listy radców prawnych Izby [...], gdyż zgodnie z art. 291 ustawy o radcach prawnych uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie skreślenia z listy radców prawnych powinna być podjęta w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o zaistnieniu zdarzenia, o którym mowa w art. 29, czyli orzeczenia dyscyplinarnego lub wyroku sądowego o pozbawieniu prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego. Uznał zatem, że zasadnie na tej podstawie Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r. dokonała skreślenia K. S. z listy radców prawnych.

Na decyzję Ministra Sprawiedliwości K. S. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją uchwał Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. oraz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Radzie Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., ewentualnie stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją uchwał. Jednocześnie domagała się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że brak jej wstrzymania może spowodować nieodwracalne negatywne skutki dla skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uzasadniając oddalenie skargi K. S. stwierdził, że merytoryczną istotą sporu jest rozstrzygnięcie, czy skreślenie K. S. z listy radców prawnych [...] Izby Radców Prawnych naruszało prawo. Sąd I instancji ocenił, że prawomocne orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Izby K. o pozbawieniu skarżącej prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego z dnia [...] czerwca 2006 r., z mocy art. 291 ustawy o radcach prawnych, stało się podstawą do działań podejmowanych obligatoryjnie przez organ samorządu radcowskiego Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w K., z chwilą powzięcia informacji o jej prawomocności. Nadto Sąd uznał, że organy zasadnie przyjęły, iż orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego w K. z dnia [...] czerwca 2006 r., stało się prawomocne i podlegało wykonaniu. Oznaczało to jednocześnie, że wystąpiła przesłanka określona w art. 29 pkt 6 ustawy o radcach prawnych skutkująca skreśleniem K. S. z listy radców prawnych Izby K.

W ocenie Sądu, w świetle ustalonego stanu faktycznego i prawnego, Minister Sprawiedliwości prawidłowo stwierdził zasadność podjętej przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. uchwały z dnia [...] listopada 2008 r. o skreśleniu skarżącej z listy radców prawnych.

WSA podkreślił również, że postępowanie o skreślenie z listy radców prawnych jest postępowaniem odrębnym i w niniejszej sprawie było konsekwencją postępowania dyscyplinarnego. Okoliczność ta powoduje, że w postępowaniu o skreślenie z listy radców prawnych, po zaistnieniu zdarzenia, o którym mowa w art. 29 pkt 6 ustawy o radcach prawnych, nie dochodzi już do kwestionowania rozstrzygnięcia zapadłego w prawomocnym postępowaniu dyscyplinarnym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd I instancji orzekł powołując w podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła K. S., zaskarżając:

- to orzeczenie wraz z uzasadnieniem,

- postanowienie z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 lub art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku ze sprawą przed Trybunałem Konstytucyjnym z wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 12 stycznia 2009 r., sygn. akt K 1/09 oraz zaniechanie doręczenia odpisu postanowienia wraz z uzasadnieniem; art. 191 p.p.s.a.

- zaniechanie rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz poprzedzających uchwał: KIPR z dnia [...] stycznia 2009 r. oraz OIRP w K. z dnia [...] listopada 2008 r. - co brakiem wykonalności z mocy prawa decyzji i tych uchwał; art. 183 § 1 i § 2 pkt 5 p.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1pkt 2 p.p.s.a.

- zaniechanie rozpatrzenia wniosku o odroczenie rozprawy w dniu 10 grudnia 2009 r.

Wobec powyższego K. S. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W., zmianę postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania poprzez uwzględnienie wniosku, ze względu na sprawę w Trybunale Konstytucyjnym, sygn. akt K 1/09 oraz kolejnego wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 4 marca 2010 r. do Trybunału Konstytucyjnego, o stwierdzenie niezgodności art. 622 ust. 1 i art. 623 ustawy o radcach prawnych z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP oraz o orzeczenie o wstrzymaniu decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. p.p.s.a. oraz uchwał poprzedzających; art. 61 § 2 pkt 2 p.p.s.a.

W podstawach skargi kasacyjnej wskazano:

1) naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 29 pkt 6 w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 4 ustawy o radcach prawnych;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wyrokowanie w sprawie:

a) nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 16 § 2, art. 17 § 1 § 2, art. 22 § 1 § 2 p.p.s.a. oraz § 21 ust. 1 pkt 1, pkt 2 regulaminu wewnętrznego urzędowania WSA; skład Sądu i udział Sędziów: M. J. oraz M. B. w wydaniu wyroku w dniu 10 grudnia 2009 r. sprzeczny z prawem w wyniku nieuzasadnionej zmiany składu sędziowskiego po pierwszej rozprawie w dniu 30 października 2009 r.

b) nieważność postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a. poprzez pozbawienie skarżącej możności obrony praw przy pomocy obowiązującego prawa:

- nieuzasadniona odmowa zawieszenia postępowania oraz niedoręczenie postanowienia wraz z uzasadnieniem w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania ze względu na sygn. akt K 1/09 Trybunału Konstytucyjnego oraz postępowania karne, mające istotny wpływ na wynik sprawy;

- zaniechanie rozpatrzenia uzasadnionego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz uchwał poprzedzających i w ten sposób pozbawienia możliwości zaskarżenia postanowienia o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r., czym naraża skarżącą na dalsze szykany ze strony Sędziów Sądu Rejonowego i Okręgowego w S. oraz Sądu Apelacyjnego i Okręgowego w G. a także Sądu Okręgowego w E. a ponadto Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w S. (...),

- zaniechanie rozpoznania wniosku o odroczenie rozprawy w dniu 10 grudnia 2009 r.

- zaniechanie kompleksowej analizy postępowania akt sprawy począwszy od OIRP w K. poprzez KIRP oraz Ministerstwo Sprawiedliwości oraz przeprowadzenia wskazanego postępowania dowodowego na podstawie art. 106 § 2 i § 5 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.c. w zw. z wadami decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] kwietnia 2009 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 5, 6, 7 k.p.a. w zw. z art. 104 § 1 § 2 k.p.a. i art. 107 § 1 § 3 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 76 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 89 § 1 k.p.a., art. 89 § 2 k.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.;

- z uwagi na powyższe zaniechania przedwczesność wydania wyroku oraz naruszenia prawa wydanym wyrokiem i art. 101 § 1 pkt 2, art. 109, art. 113 § 1, art. 124 § 1 pkt 5, art. 125 § 1 pkt 1, art. 132, art. 133 § 1, § 2, § 3, art. 135 § 1 , art. 135, art. 136, art. 141 § 4, art. 151, art. 155 § 1, § 2, art. 163 § 1, § 3, art. 165, art. 166, art. 167 p.p.s.a.

- zaniechania zbadania sprawy w aspekcie legalności funkcjonowania Okręgowej Izby Radców Prawnych w K. oraz KIRP jako niezgodnych z Konstytucją RP;

w tym nierozpatrzenia niżej wymienionych wniosków dowodowych:

- o zwrócenie się do Prokuratury Rejonowej O. P. w O. o akta sprawy z zawiadomienia skarżącej z dnia 22 września 2009 r. o popełnieniu przestępstwa wraz z wnioskiem o ściganie m.in. przez H. L.-K. oraz dopuszczenie dowodu z tych akt;

- o zwrócenie cię do Sądu Okręgowego w S. o akta spraw o sygn. akt [...] - na okoliczność popełnienia czynu z art. 231 § 1 k.k. przez SSO D. C., Prezesa W. M., SSO M. W., SSO J. K. oraz SSO J. B.;

- o akta o sygn. akt [...] - na okoliczność popełnienia czynu z art. 231 § 1 k.k. przez SSO J. B. i SSO J. K., SSO M. W.; o sygn. akt [...] - na okoliczność popełnienia czynu z art. 231 § 1 k.k. przez SSR del. M. H. i SSO J. K. oraz SSO M. W.;

- o dopuszczenie dowodu z prawomocnych postanowień Sądu Apelacyjnego w G. oraz Sądu Okręgowego w S. w sprawie wyłączenia wszystkich Sędziów Sądu Okręgowego w S. od udziały w sprawach z udziałem skarżącej - na okoliczność dopuszczenia się czynu z art. 231 § 1 k.k. przez rzekomo pokrzywdzonych SSO Sądu Okręgowego w S.: M. W., M. S., J. S., M. C., J. K., M. H., D. K., J. B.;

- o zwrócenie się do Rzecznika Praw Obywatelskich o akta sprawy sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S. i dopuszczenie dowodu z tych akt;

- o zwrócenie się do Sądu Okręgowego Wydziału Karnego Odwoławczego w G. o akta sprawy o sygn. akt [...] Sądu Rejonowego w S. i dopuszczenie dowodu z tych akt;

- o zwrócenie się do Sądu Okręgowego II Wydziału Karnego w K. o akta sprawy skarżącej o odszkodowanie za niesłuszne aresztowanie w marcu/kwietniu 2006 r. w zw. z sygn. akt Sądu Rejonowego w S. [...] poprzednio sygn. akt [...] oraz dopuszczenie dowodu z tych akt;

- o dopuszczenie dowodu z załączonych do akt sprawy dokumentów sygn. akt [...] Sądu Apelacyjnego w G. – na okoliczność nieważności orzeczenia WSD przy KIPR z dnia [...] września 2007 r. utrzymującego w mocy orzeczenie OSD przy OIRP w K. z dnia [...] czerwca 2006 r.;

- o dopuszczenie dowodu z całości akt spraw OIRP w K. oraz KIPR W. i Ministerstwa Sprawiedliwości;

- o dopuszczenie dowodu z akt sprawy z udziałem Skarżącej i SM "K." w S. sygn. akt [...] Sądu Okręgowego w S., przekazanych do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w E., po wyłączeniu wszystkich Sędziów Sądu Okręgowego w S. przez Sąd Apelacyjny w G. i w tym celu zwrócenie się do Sądu Okręgowego w E.;

- o dopuszczenie dowodu z akt sprawy o ustanowienie kuratora dla Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w S. z udziałem skarżącej z powodu braku legalnych organów do działania i reprezentowania od roku 1990 w tym od roku 2008 - sygn. akt [...] i [...] Sądu Rejonowego w S. – [...] i zwrócenie się o te akta do Sądu Rejonowego w S.;

oraz nierozpatrzenie zgłoszonych zarzutów:

1) naruszenie Europejskiej Konwencji Praw Człowieka w związku z naruszeniem Konstytucji RP;

a) art. 3 poprzez nieludzkie, poniżające traktowanie oraz karanie skarżącej przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny przez KIPR w W. oraz poprzedzający Okręgowy Sąd Dyscyplinarny przy OIRP w K. oraz Dziekana OIRP w K., S. L., która bez formalnej skargi osób rzekomo pokrzywdzonych oraz bez uchwały Rady OIRP w K. uruchomiła postępowanie dyscyplinarne w celu pozbawienia prawa wykonywania zawodu w obronie Spółdzielni Mieszkaniowej "K." w S. przy ul. G. 1, przy współpracy Sędziów Sądu Okręgowego w S., Sądu Apelacyjnego w G. oraz Sądu Rejonowego w S., którzy wspierają procesami karnymi we współpracy z miejscową administracją, które też zmierzają do pozbawienia prawa wykonywania zawodu radcy prawnego, w zw. z art. 32 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 40 Konstytucji RP;

b) art. 6 ust. 1, ust. 2, ust. 3 poprzez pozbawienie prawa do obrony wskutek odmowy ustanowienia pełnomocnika przed Sądem Najwyższym z urzędu mimo braku środków finansowych skarżącej oraz zaniechaniem powiadomienia Rzecznika Praw Obywatelskich o trwającym postępowaniu, wydanie zaskarżonej decyzji oraz uchwał na posiedzeniach niejawnych, a wcześniej celowego przewlekania po dniu 12 czerwca 2006 r. przez OSD przy OIRP w K. oraz niewyznaczenie rozprawy przez WSD przy KIPR do dnia 9 czerwca 2007 r., w oczekiwaniu na zmianę przepisów, które uniemożliwiły skuteczne wniesienie kasacji przez skarżącą, nierozpatrzenie wniosku przez Sąd Najwyższy o podjęcie uchwały w składzie 7 Sędziów w przedmiocie możliwości samodzielnego działania skarżącej przed Sądem Najwyższym w sprawie wniesionej kasacji, analogicznie jak według art. 87 § 1 § 2 k.p.c. oraz art. 175 § 1 § 2 p.p.s.a., w zw. z art. 13, art. 32 ust. 1 ust. 2, art. 37, art. 42 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 5 ust. 1 Konstytucji RP;

c) art. 7 ust. 1, art. 10 ust. 1 i ust. 2, art. 14 w zw. z art. 42 ust. 1, ust. 2, ust. 3, art. 45 ust. 1, art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, która zezwala na wyrażanie poglądów zgodnie z prawdą w związku z czynem z art. 231 § 1 Kodeksu karnego, którego dopuścili się Sędziowie S.: M. W., J. K.. D. K., J. B., M. S., M. C., M. H., J. S. a ich mężowie Prokuratorzy S.: J. K. i W. H. udaremnili rozpatrzenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez tych Sędziów w związku ze sprawami przed Sądem Okręgowym w S. z udziałem SM "K." w S., gdzie w charakterze pełnomocnika procesowego powodów członków SM "K." w S. występowała w kilkunastu procesach sądowych skarżąca.

Postanowieniem z dnia 22 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 515/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniosek K. S. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Kolejnymi postanowieniami z dnia 16 listopada 2010 r. oraz z dnia 4 lutego 2011 r. o tej samej sygn. akt Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ponowne wnioski skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji oraz o zawieszenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Sprawiedliwości wniósł o jej odrzucenie z przyczyn formalnych, gdyż została ona podpisana przez osobę nieuprawnioną do jej wniesienia. Skargę kasacyjną podpisała bowiem sama skarżąca, która nie posiadała tego rodzaju uprawnień w dacie jej sporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszym rzędzie wymagało oceny, czy skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie, sporządzona osobiście przez skarżącą była dopuszczalna. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymaga zatem ustalenia czy skarga kasacyjna została sporządzona przez podmiot do tego uprawniony. W postępowaniu przed sądem administracyjnym skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3, które dopuszczają wyjątek od tej zasady, pozwalając na sporządzenie skargi kasacyjnej innym, wymienionym w nim osobom. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku gdy skarżący jest jednocześnie adwokatem lub radcą prawnym może sam we własnym imieniu sporządzić skargę kasacyjną. Prawo do sporządzenia przez nich skargi kasacyjnej we własnej sprawie wynika wprost z art. 175 § 1 p.p.s.a.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Skarżąca K. S. z dniem 30 września 2008 r. utraciła prawo wykonywania zawodu radcy prawnego, bowiem z tym dniem uprawomocniło się orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Izby Radców Prawnych w K. z dnia [...] czerwca 2006 r. (sygn. akt [...]) wymierzające K. S. karę dyscyplinarną pozbawienia prawa wykonywania zawodu radcy prawnego. Następnie z dniem [...] kwietnia 2009 r. stała się ostateczna w rozumieniu art. 16 § 1 k.p.a. decyzja o skreśleniu K. S. z listy radców prawnych. Skarga K. S. na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 10 grudnia 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1299/09).

Skargę kasacyjną we własnym imieniu w niniejszej sprawie (tj. od powyższego wyroku WSA w W.) sporządziła i złożyła w dniu 11 marca 2010 r. (k. 212 akt) K. S. W dacie wniesienia tejże skargi kasacyjnej K. S. nie tylko nie miała prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego, ale też ostateczną decyzją administracyjną została skreślona z listy radców prawnych.

Powyższe dowodzi, że w dacie wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie K. S. pozbawiona była prawa wykonywania zawodu, a tym samym nie mogła ani jako pełnomocnik strony, ani we własnym imieniu sporządzić i złożyć skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. post. Sądu Najwyższego z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt IV CZ 124/05, lex nr 186713; post. SN z dnia 11 lutego 2000 r. sygn. akt III CKN 1157/99, opub. OSNC 2000/7-8/148; post. SN z dnia 23 lutego 2004 r., sygn. I PZ 92/00, opubl. OSNP 2002/20/495; post. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. II FSK 1928/08, lex nr 619892).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawowe pojęcie radcy prawnego zawarte w art. 175 § 1 p.p.s.a. opiera się na znaczeniu nadanym przez ustawę z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.), ponieważ w myśl art. 1 ust. 2 tej ustawy, tytuł ten podlega ochronie prawnej, zatem odmienne znaczenie musiałoby wynikać z wyraźnego brzmienia ustawy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 tej ustawy, zawód radcy prawnego może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone ustawą. Z kolei w myśl art. 23 ustawy o radcach prawnych, prawo wykonywania zawodu radcy prawnego powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania.

Przepis art. 65 ust. 1 tej ustawy wśród kar dyscyplinarnych przewiduje m.in. zawieszenie prawa wykonywania zawodu oraz pozbawienia prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego.

Według treści art. 28 ust. 1 i 2 ustawy, zawieszenie prawa do wykonywania zawodu następuje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia dyscyplinarnego o zastosowaniu tej kary. Przy czym w myśl art. 29 pkt 6 tej ustawy, skreślenie z listy radców prawnych następuje m.in. w wypadku orzeczenia dyscyplinarnego lub wyroku sądowego o pozbawieniu prawa do wykonywania zawodu radcy prawnego. Uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie skreślenia z listy radców prawnych powinna być podjęta w terminie 30 dni od powzięcia wiadomości o zaistnieniu zdarzenia, o którym mowa w art. 29. Z regulacji powyższej wynika zatem, że status radcy prawnego wiąże się z uprawnieniem do wykonywania zawodu radcy prawnego, a nie jego faktycznym wykonywaniem. Utrata tego statusu nie następuje jednakże – w aktualnym stanie prawnym – z chwilą skreślenia z listy radców prawnych, lecz w przypadku orzeczenia sądu dyscyplinarnego orzekającego utratę prawa wykonywania tego zawodu z chwilą jego uprawomocnienia się. Skreślenie z listy radców prawnych w takiej sytuacji ma jedynie charakter formalny. W okolicznościach niniejszej sprawy jednakże w dacie sporządzenia skargi kasacyjnej wobec K. S. nie tylko orzeczono prawomocnie o utracie prawa wykonywania zawodu radcy prawnego, ale jednocześnie w tym czasie cechy ostateczności miała też decyzja o skreśleniu jej z listy radców prawnych.

Na ocenę braku zdolności postulacyjnej w rozumieniu art. 175 § 1 p.p.s.a. przez K. S. nie ma znaczenia wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2010 r. sygn. K 1/09 (OKT-A 2010/8/76), w którym orzeczono, że art. 65 ust. 2c ustawy o radcach prawnych w zakresie w jakim zawiera sformułowanie "bez prawa ubiegania się o ponowny wpis" jest niezgodny z art. 65 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP. Istota problemu w rozpoznawanej sprawie wiązała się bowiem nie z tym, czy wobec skarżącej orzeczono karę dyscyplinarną utraty prawa wykonywania zawodu w sposób trwały, lecz z tym, czy w dacie sporządzenia skargi kasacyjnej była ona uprawniona do jej sporządzenia.

Powyższe dowodzi natomiast, że w chwili sporządzenia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie K. S. nie posiadała uprawnień do jej podpisania i złożenia.

Sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przez osobę pozbawioną zdolności postulacyjnej (art. 175 § 1 p.p.s.a.) nie jest brakiem formalnym, który podlegałby uzupełnieniu w trybie art. 49 p.p.s.a., lecz brakiem skargi kasacyjnej czyniącym ją niedopuszczalną.

Z tych też przyczyn skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 180 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie w przedmiocie zwrotu uiszczonego wpisu sądowego uzasadnia art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie powołanych wyżej przepisów orzekł jak w sentencji.