Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 850/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2021 poz 877
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2022 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zadłużenia z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...]


UZASADNIENIE

1. W dniu 30 czerwca 2022 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w T. wpłynął wniosek M. K. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") z prośbą o rozłożenie zadłużenia alimentacyjnego na raty po [...] zł płatnych od dnia 2022-07-20 do dnia spłaty i o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie KMP [...] toczącego się przed Komornikiem Sądowym w B.. Wnioskodawca powołał się na trudną sytuację dochodową i rodzinną.

Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2022 r. Burmistrz [...], odmówił rozłożenia zadłużenia alimentacyjnego, z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego na raty po [...] zł, płatnych od dnia 2022-07-20 do dnia spłaty i odmówił zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie KMP [...] toczącego się przed Komornikiem Sądowym w B., Uzasadnieniem podjętego rozstrzygnięcia było ustalenie, iż sytuacja dochodowa i rodzinna Skarżącego nie przemawia za udzieleniem wnioskowanej ulgi.

2. Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej złe ustalenia faktyczne oraz bezmyślne rozumowanie organu administracji. Wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, mając na względzie zasadę słuszności i dobrej woli zobowiązanego do ratalnej spłaty zadłużenia w celu zaspokojenia roszczeń funduszu alimentacyjnego, gdyż uprawniona do alimentów M. K. zastała w całości zaspokojona w należnościach zaległych, przez co wierzycielka w tym zakresie wycofała egzekucję komorniczą, natomiast organ działa na szkodę interesu społecznego i obywatela M. K..

3. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] września 2022 r., nr [...], działając na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej przywoływane jako: "K.p.a."),

- art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 1205),

- art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 570),

orzekło:

uchylić zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy zawieszenia postępowania egzekucyjnego w sprawie KMP [...] toczącego się przed Komornikiem Sądowym w B. i w tym zakresie umorzyć postępowanie pierwszej instancji,

utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy w pozostałej części.

Organ odwoławczy uznał, że analizując zebrany materiał dowodowy, treść zaskarżonej decyzji i odwołania należało dojść do wniosku, że decyzja organu pierwszej instancji jest co do istoty zasadna, a organ ten przy rozpatrzeniu sprawy procedował zgodnie z obowiązującymi przepisami, z tym zastrzeżeniem, iż nie był uprawniony do orzekania o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego. Podmiotem uprawnionym do zawieszenia postępowania egzekucyjnego jest bowiem organ egzekucyjny, którym w niniejszej sprawie jest [...] Sądowy przy Sądzie Rejonowym w B. W. M., natomiast organ I instancji jest wierzycielem co do świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego i jako wierzycielowi przysługuje mu wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego (art. 820 k.p.c). Zarówno zawieszenie postępowania egzekucyjnego, jak i prawo wniesienia przez wierzyciela wniosku o takie zawieszenie, nie są czynnościami z zakresu władztwa administracyjnego, a zatem organ I instancji nie miał podstawy prawnej orzekać w decyzji w tym zakresie. Z opisanych względów Kolegium uznało, że postępowanie w sprawie wniosku strony o zawieszenie postępowania egzekucyjnego Kmp [...] jest bezprzedmiotowe, stąd zasadne jest, zdaniem Organu, umorzenie postępowania w tej części. W sprawie, brak jest podstaw prawnych do rozstrzygania w toku postępowania administracyjnego o czynnościach postępowania egzekucyjnego, a więc organ odwoławczy zobowiązany był do umorzenia postępowania pierwszej instancji w tym zakresie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. oraz do uchylenia decyzji Organu pierwszej instancji w tej części.

Odnośnie do wniosku o rozłożenie na raty zadłużenia alimentacyjnego, Organ wskazał, iż w toku postępowania zgromadził następujący materiał dowodowy: oświadczenie majątkowe Pana M. K. z dnia 6 lipca 2022 r., oświadczenie majątkowe Pana M. K. z dnia 10 lipca 2022 r., odpowiedź na wniosek o udostępnienie danych z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 8 lipca 2022 r., odpowiedź na wniosek o udostępnienie danych z Centrum Usług Społecznych w K. z dnia 11 lipca 2022 r., odpowiedź na wniosek o udostępnienie danych z Centrum Usług Społecznych w K. z dnia 13 lipca 2022 r., informacja Komornika Sądowego o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej z dnia 25 lipca 2022 r., karta wpłat dłużnika na dzień 16 sierpnia 2022 r., saldo należności i spłat dłużnika dot. funduszu alimentacyjnego z dnia 16 sierpnia 2022 r., orzeczenie o stopniu niepełnosprawności strony w stopniu lekkim z dnia 19 stycznia 2021 r. wydane na stałe oraz wydruk z CEIDG - rozpoczęcie działalności gospodarczej dnia 23 czerwca 2022 r. W oparciu o tak zebrany materiał dowodowy, organ wyjaśnił stan faktyczny w przedmiotowej sprawie.

Jak ustalono, kwota należności do spłaty z tytułu wypłaconych przez Organ I instancji świadczeń z funduszu alimentacyjnego wierzycielce na rzecz uprawnionej M. K. na dzień 16 sierpnia 2022 r. wynosi [...] zł, w tym: należność główna: [...] zł, odsetki ustawowe: [...] zł (na dzień 25 lipca 2022 r. świadczenia wypłacone z funduszu alimentacyjnego [...] zł, odsetki zaległe dla funduszu [...] zł, opłata egzekucyjna [...] zł oraz wydatki gotówkowe [...] zł). Z oświadczenie majątkowego dłużnika alimentacyjnego wynika, że ww. osiąga miesięczny dochód w wysokości [...] zł netto, w ramach prowadzonych prac instalatorskich związanych z montażem i naprawą instalacji elektrycznej na indywidualne zlecenie kontrahentów i że jest w stanie uiszczać po [...] zł miesięcznie na rzecz powstałego zadłużenia alimentacyjnego oraz że spłaca koszty komornicze i zadłużenie wobec CUS w K. oraz ratę alimentacyjną wobec córki M. K.. Z uzupełnionego oświadczenia z dnia 10 lipca 2022 r. wynika natomiast, że Skarżący pozostaje w związku małżeńskim i wspólnie z żoną wychowuje 7 miesięczną córkę A. . Mieszka na stałe w K. w mieszkaniu komunalnym. Ma na utrzymaniu córkę M. K. oraz córkę A. K.. Ponadto Skarżący podał, że jego stałym obciążeniem finansowym jest zakup lekarstw za ok [...] zł miesięcznie w związku chorobą, o której organ ma wiedzę; oświadczył też, że w jego trudnej sytuacji finansowej wspiera go żona i pomaga w spłacie długów, które powstały przed odbywaniem kary pozbawienia wolności. Na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono ponadto, że 23 czerwca 2022 r. Skarżący rozpoczął ponownie prowadzenie działalności gospodarczej i nie jest zarejestrowany w PUP K., ponadto nie korzysta z pomocy CUS K.. Natomiast figuruje jako dłużnik alimentacyjny w tamtejszym urzędzie. Ponadto z informacji CUS K. wynika, że Skarżący nie dokonuje bezpośrednich wpłat na konto CUS K. tytułem spłaty powstałego zadłużenia alimentacyjnego, zaś z danych posiadanych przez organ wynika, że w okresie od lutego 2015 r. do chwili wydania zaskarżonej decyzji były dokonane 23 wpłaty w łącznej wysokości [...] zł (w tym należność: [...] zł i odsetki [...] zł), co spowodowało powstanie zadłużenia wobec GOPS w T. na dzień 16 sierpnia 2022 r. w łącznej kwocie [...]zł.

W tak ustalonym stanie faktycznym Organ I instancji zasadnie, zdaniem Kolegium ocenił, iż Skarżący skoro nie posiada orzeczenia o całkowitej niezdolności do pracy - może pracować i dokonywać systematycznych spłat zadłużenia, pomimo ustalonej sytuacji finansowej strony, posiadania na utrzymaniu córek oraz wydatków w kwocie ok. [...] zł miesięcznie na leki. Jak wskazał Organ, mimo legitymowania się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu lekkim na stałe, wśród wskazań dotyczących odpowiedniego zatrudnienia widnieje: otwarty rynek pracy, wobec czego strona może pracować i jak wynika z wydruku z CEIDG pracuje, prowadzi swoją działalność gospodarczą, z której jak sam oświadczył uzyskuje dochody w wysokości netto [...] zł, a więc jego obowiązkiem jest spłata powstałego zadłużenia. Organ uwypuklił także, że wielokrotnie przychylał się do wniosków Skarżącego, m.in. z prośbami o odroczenie terminu płatności za poszczególne okresy do dnia zakończenia kary pozbawienia wolności (decyzja nr [...] z dnia 2019-08-[...], decyzja nr [...] z dnia 2020-02-[...], decyzja nr [...] z dnia 2020-07[...]).

Ponadto Organ odwoławczy podkreślił, że decyzja wydana na podstawie przepisu art. 30 ust. 2 ustawy ma charakter uznaniowy, o czym świadczy zwrot "może", co oznacza, że pozostawiono uznaniu organu swobodę w zakresie przyznania ulgi jaką jest rozłożenie na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Nawet zatem zaistnienie okoliczności dających podstawę do udzielenia ulgi nie jest dla organu wiążące i nie obliguje organu do podjęcia żądanego rozstrzygnięcia. Organ zatem może przychylić się do wniosku strony, lecz nie jest do tego zobowiązany nawet w przypadku zaistnienia wyjątkowych okoliczności po stronie dłużnika alimentacyjnego. W ocenie Kolegium sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika alimentacyjnego została w sprawie ustalona jednoznacznie, w związku z powyższym rozłożenie zadłużenia na raty po [...] zł nie jest zgodne z interesem społecznym, gdyż prowadziło to będzie do narastania zadłużenia alimentacyjnego. Dłużnik winien mieć świadomość swojego zadłużenia alimentacyjnego i podejmować kroki zmierzające do jego zmniejszenia.

Organ uznał, że w sprawie istotna jest też okoliczność, że Skarżącemu już uprzednio przyznawano ulgi, miał on świadomość obowiązku spłaty zadłużenia po odbyciu kary. Obecnie po aktywizacji na rynku pracy Skarżący powinien czynić szczególne starania na rzecz spłaty zadłużenia, które powstało z tytułu utrzymywania w jego zastępstwie jego dziecka.

Organ przypomniał, że dokonując wykładni art. 30 ust. 2 ustawy z 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów i tym samym oceny sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w tym przepisie, nie można pominąć, że należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości. Jak już wspomniano, strona rozpoczęła aktywizację zawodową, a więc to nie przekreśla możliwości uzyskiwania większych dochodów w przyszłości.

4. Niezadowolony z treści decyzji Skarżący sporządził krótką skargę, w której uznał, że Organ dowolnie i nierzetelnie podszedł do jego wniosku i bezzasadnie odmówił mu rozłożenia długu na raty możliwe do spłaty, co jest dla niego niezrozumiałe. Wniósł o uchylenie decyzji Organów obu instancji.

5. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

6. Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c); 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach.

Z przepisów tych wynika, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie przejmują ich kompetencji do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej i wydania rozstrzygnięcia. Orzeczenia sądów administracyjnych, w razie uwzględnienia skarg, rozstrzygają o uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności zaskarżonego aktu bądź zobowiązują organ administracji publicznej do określonego zachowania się w toku dalszego załatwiania sprawy administracyjnej.

Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w powyższym zakresie doprowadziła Sąd do przekonania, że w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu procesowemu, w sposób uzasadniający uwzględnienie skargi.

7. Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy udzielenia Skarżącemu ulgi w postaci rozłożenia na raty zadłużenia alimentacyjnego.

8. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Podstawą materialnoprawną kontrolowanego orzeczenia był art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1205, dalej przywoływana jako: "ustawa o pomocy"). Zgodnie z jego treścią organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Treść tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że rozpoznając wniosek o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego (wraz z odsetkami) organ wydaje decyzję, która zapada w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym przesądza użyte przez ustawodawcę sformułowanie: "organ może umorzyć" – i w tym zakresie ma rację Organ. Oznacza to sytuację, w której właściwy organ administracji ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia, z jednej strony może bowiem umorzyć należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych (lub odsetki od tych należności, jeżeli zostały także objęte przez wnioskodawcę przedmiotem żądania) w całości lub w części, z drugiej zaś może odmówić zastosowania tego rodzaju ulgi. Istotne jest jednak, że działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza jakiejkolwiek dowolności ani też prawa "łaski" organu administracji.

Działanie organu doznaje ograniczenia zasadami postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 K.p.a., uzupełnionej postanowieniami art. 77 § 1 K.p.a., jak również zasadami i celami określonymi w ustawie o pomocy, (vide: wyrok WSA w Łodzi z 19 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Łd 1048/10). Słusznie zatem wskazuje WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 19 lipca 2022 r. (sygn. akt II SA/Bd 190/22), że - stosownie do art. 30 ust. 2 in fine ww. ustawy - to sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy stanowi co do zasady przesłankę umorzenia przez organ właściwy wierzyciela tego rodzaju należności, jednakże wybór rozstrzygnięcia po dokonaniu jej analizy, należy ostatecznie do organu administracji, który przedstawia swoje stanowisko w sposób wyczerpujący i logiczny, w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.).

9. W orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem "sytuacji dochodowej" należy rozumieć sytuację finansową dłużnika alimentacyjnego, w tym zwłaszcza jego możliwości zarobkowe, skoro rozważeniu podlega umorzenie bądź rozłożenie na raty świadczeń pieniężnych, a w związku z tym, należy oceniać obiektywną możliwość spłaty zadłużenia (chociażby przez pryzmat możliwości zdrowotnych czy zarobkowych), uwzględniając przy tym okoliczności jego powstania, a także biorąc pod uwagę zdarzenia zaistniałe po ustaleniu zobowiązania, które z przyczyn niezależnych od dłużnika alimentacyjnego uniemożliwiałyby mu zwrócenie długu (vide: wyrok WSA w Gdańsku z 9 listopada 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 728/17). Z kolei na "sytuację rodzinną" składa się ustalenie, czy dłużnik alimentacyjny gospodarstwo prowadzi samodzielnie, czy też wspólnie z innymi osobami oraz czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz (vide: wyrok WSA w Rzeszowie z 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 407/18).

Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd w przedmiocie umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego sprowadza się do badania czy organ przy wydaniu tej decyzji nie przekroczył granic uznania dozwolonego prawem, czy właściwie ocenił stan faktyczny sprawy - co rzecz jasna musi być poprzedzone ustaleniami faktycznymi, a analiza materiału dowodowego, musi wynikać z należycie poczynionych ustaleń faktycznych.

10. Oceniając zaskarżoną decyzję pod tym kątem stwierdzić należy, że dokonana przez Organy, zwłaszcza zaś przez Organ odwoławczy ocena materiału dowodowego nie spełnia standardów wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., nie została bowiem oparta na należycie ustalonym stanie faktycznym sprawy.

Na organie odwoławczym ciąży obowiązek poczynienia własnych istotnych dla sprawy wyczerpujących ustaleń faktycznych i dokonanie ich analizy pod kątem zastosowania przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia. Sąd podkreśla, że przepis prawa materialnego stanowiący podstawę prawną odmowy wnioskowanej ulgi stwarza wymagania ustalenia i rozważenia dwóch okoliczności jej udzielenia, tj. sytuację dochodową i rodzinną wnioskodawcy. Okoliczności te nie zostały ustalone w sposób wyczerpujący, ani też w konsekwencji nie zostały rozważone.

W istocie rozważania Organu odwoławczego ograniczyły się do przytoczenia poglądów orzecznictwa, z których wynika, że nie mogą stanowić podstawy udzielenia dochodzonej ulgi trudności w spłacie swojego zadłużenia, uzyskiwanie niskich dochodów, bądź też ich nieuzyskiwanie oraz niewyróżniająca się sytuacja rodzinna i dochodowa na tle innych dłużników alimentacyjnych. Organ sytuację Skarżącego ograniczył do powielenia ustaleń za Organem I instancji i scharakteryzował jedynie faktem, że Skarżący: pozostaje w związku małżeńskim, mieszka w mieszkaniu komunalnym, ma na utrzymaniu dwie córki, w tym jedną 7 miesięczną, posiada orzeczenie o niepełnosprawności, rozpoczął ponownie prowadzenie działalności gospodarczej nie jest zarejestrowany w PUP i nie korzysta z pomocy Centrum Usług Społecznych w K.. Pomijając oczywistą okoliczność, ze tak skąpe ustalenia faktyczne są niewystarczające do oceny wniosku, to w dodatku nie zostały poddane jakiejkolwiek analizie.

Z uzasadnienia decyzji obu Organów nie wynika bowiem całościowa sytuacja życiowa i dochodowa Skarżącego. W szczególności, poza jego oświadczeniem majątkowym, brak jest w aktach sprawy inicjatywy Organów by ustalić w sposób jak najbardziej precyzyjny i obiektywny tak dochód, jak i wydatki, nie wiadomo bowiem ile środków Skarżący przeznacza miesięcznie na spłatę poszczególnych zobowiązań, w tym bieżących, raty alimentacyjnej, ile przeznacza na utrzymanie dzieci etc. Organ przytacza jedynie za oświadczeniem Skarżącego, że jego dochód wynosi [...] zł, a [...] zł wydaje on na leki. Trudno to uznać za całościową i rzetelną analizę sytuacji dochodowej i życiowej Skarżącego. Proste zestawienie kwoty dochodu (nawet bez żadnych wydatków) wobec wysokości zadłużenia oscylującego ponad kwotę [...]zł już na pierwszy rzut oka wskazuje na niemożność jednorazowej spłaty.

Tak sformułowane uzasadnienie zaskarżonej decyzji nosi cechy rozstrzygnięcia sztampowego, szablonowego, które nie odnosi się do indywidualnych cech danej sytuacji faktycznej, która zresztą jest w sprawie sporna. Wobec braku ustaleń własnych Organu odwoławczego, jego moralizatorskie wywody w zakresie znaczenia obowiązku alimentacyjnego czy uznaniowości decyzji o uldze jawią się jako niewłaściwe. Organ zdaje się w swojej argumentacji zupełnie nie odróżniać instytucji umorzenia zaległości od instytucji rozłożenia jej na raty, o którą to ubiega się Skarżący wyraźnie podkreślając wolę i chęć spłaty zadłużenia oraz swoje możliwości.

Poza tym z oświadczenia Skarżącego wynika, że ma na utrzymaniu dwie córki, nie wynika z ustaleń zatem czy w strukturę rodziny wchodzą trzy czy cztery osoby, nie wyliczono dochodu na osobę, nie wskazano poziomu wydatków w gospodarstwie domowym, etc..

11. Rzeczą Organu odwoławczego było więc dokonanie weryfikacji powyższych twierdzeń Skarżącego, nieuzupełnionych przez Organ I instancji na podstawie dowodów będących w jego dyspozycji, nie wyłączając np. przesłuchania strony. Tymczasem Organ odwoławczy ani nie ustosunkował się do zarzutów odwołania, ani nie przeprowadził weryfikacji zgromadzonych dowodów ani też nie przeprowadził samodzielnie postępowania dowodowego, które powyższe wątpliwości wskazane przez Sąd by rozwiały,. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do przytoczenia danych wynikających z poszczególnych dowodów, co jest w istocie czynnością streszczającą treść akt. W tych warunkach nie można uznać by został prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, ani też przedstawiony tok rozumowania Organu odwoławczego.

12. Uwzględniając powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję wydaną przez Organ I instancji. Wobec uznaniowego charakteru wydanych decyzji sąd nie przesądza przy tym ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy. Organy przy ponownym rozpatrywaniu sprawy o rozłożenie na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych powinny dokonać wyczerpujących ustaleń faktycznych i ich oceny, a więc odnieść się do konkretnej sytuacji Skarżącego.

13. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, p.p.s.a. uchylono wydane w sprawie decyzje organów obydwu instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy zastosują się do oceny i wskazań wynikających z powyższych rozważań.

Wszystkie orzeczenia przytoczone w tym uzasadnieniu pochodzą z bazy orzeczeń sądów administracyjnych dostępnej na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl