Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 660/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 31 zq ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: art. 105 § 1, art. 138 § 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółka A na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji z 3 sierpnia 2020r., umarzającej postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 2 czerwca 2020r. o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek za okres maj 2020r. uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w "[...]" Inspektorat w "[...]" na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374, z późn. zm.) , decyzją z "[...]"r. utrzymał w mocy decyzję z "[.1.]"r, umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 02 czerwca 2020r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r..

Spółka złożyła wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacania należnych składek za maj 2020r.

Decyzją z "[.1.]"r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił spółce prawa do zwolnienia z płacenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne , ubezpieczenie zdrowotne , Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy , Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2020r. Organ powołał się na art. 31zq ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. Z 2020 poz. 374 z późn. zm.). Wskazał, że spółka złożyła dokumenty rozliczeniowe 8 lipca 2020 r., a więc po dopuszczalnym terminie, którym był 30 czerwca 2020 r.

Spółka wniosła o ponowne rozpoznanie sprawy. Spółka zakwestionowała, że dokumenty rozliczeniowe wpłynęły do ZUS 8 lipca 2020r.

Decyzją z "[...]"r. ZUS utrzymał w mocy decyzję z "[.1.]"r, umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 02 czerwca 2020r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. Wskazał, że dokumentacja rozliczeniowa wpłynęła do ZUS 8 lipca 2020r.

W skardze wniesionej do Sądu Spółka zarzuciła, zaskarżonej decyzji naruszenie:

art. 31zo ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. Z 2020 poz. 374 z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie,

niezgodność stanowiska Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ze zgromadzonym przed nim materiałem dowodowym polegającym na braku uwzględnienia wyjaśnień płatnika składek dotyczących terminu wysyłki dokumentów, potwierdzonych na dokumencie "Informacja o wysyłce i potwierdzeniu" wygenerowanym z programu "PŁATNIK".

Mając powyższe na względzie spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji jej poprzedzającej z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania i brak zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za maj 2020r.

Wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu "Informacja o wysyłce i potwierdzeniu" wygenerowanego z programu "PŁATNIK", z którego w sposób niebudzący żadnych wątpliwości wynika, iż dokumenty rozliczeniowe za miesiąc maj 2020r. zostały wysłane w dniu 16.06.2020r..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wobec treści art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a., skarga wniesiona w niniejszej sprawie została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.

Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Art. 31zo ustawy kryzysowej (Dz.U.2020.1842 t.j. z dnia 2020.10.20) reguluje kwestię zwolnienia z obowiązku opłacenia nieopłaconych składek osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą, podmiotów zatrudniających nie więcej niż 49 ubezpieczonych, duchownych oraz spółdzielni socjalnych. Nie budzi sporu, że strona skarżąca była uprawniona do złożenia takiego wniosku. Natomiast art. 31 zq ust. 1,2 i 3 ustawy kryzysowej dotyczy obowiązku składania deklaracji rozliczeniowych i imiennych raportów miesięcznych; przesłanek do dokonania zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek. Stosownie do treści art. 31 zq ust. 3 ustawy kryzysowej warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek, o których mowa w art. 31zo, jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za marzec, kwiecień i maj 2020 r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2020 r. w przypadku, o którym mowa w art. 31zo ust. 8, chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia.

Ponownie rozpoznając sprawę ZUS utrzymał w mocy decyzję z "[.1.]"r umarzającą postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku z 02 czerwca 2020r. o zwolnienie z opłacenia należności z tytułu składek za maj 2020 r. Faktycznie decyzją z "[.1.]"r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił spółce prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne , Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy , Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za maj 2020r.

W konsekwencji należy stwierdzić, że ZUS nie rozpatrzył w sposób prawidłowy odwołania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał jedynie, iż dokumenty rozliczeniowe za miesiąc maj 2020r. zostały złożone w dniu 8 lipca 2020r., a więc po dopuszczalnym terminie, którym był 30 czerwca 2020r.

Rozpatrując sprawę po raz pierwszy ZUS odmówił przyznania płatności. W konsekwencji w postępowaniu odwoławczym ZUS nie był uprawniony do wydania decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji z "[.1.]"r, umarzającej postępowanie w sprawie rozpatrzenia wniosku. W postępowaniu odwoławczym mógł ewentualnie utrzymać w mocy decyzję z "[.1.]"r. o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne , ubezpieczenie zdrowotne Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy , Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres maj 2020r.

Natomiast decyzja powinna być poprzedzona analizą stanu faktycznego i prawnego. W szczególności , czy termin został przekroczony. I czy w przypadku jego przekroczenia, ZUS miał podstawę prawną, do badania przyczyn przekroczenia terminu do złożenia dokumentacji rozliczeniowej. Jest to związane z charakterem terminu określonego przez ustawodawcę.

Terminy materialnoprawne mogą być przywrócone przepisem ustawy, a przez organ administracji jedynie wówczas, gdy możliwość taką przewidują przepisy szczególne. Przywrócone mogą być zatem jedynie terminy proceduralne, mające zarówno charakter terminów ustawowych, jak i terminów wyznaczanych. Właściwym trybem dla rozpoznawania wniosków o przywrócenie terminów bez względu na ich charakter jest przepis art. 58 § 1 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 29 marca 2018 r. I SA/Ke 645/17 ).

Organ odwoławczy nie tylko wadliwie orzekł w sentencji decyzji , ponadto nie dokonał wskazanej wcześniej analizy stanu faktycznego i prawnego.

Stosownie do treści art. 105 § 1 kpa "Gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części".

W wyroku z dnia 30 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1430/20, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "W sytuacji, w której decyzja organu pierwszej instancji rozstrzygała o umorzeniu postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., organ odwoławczy był uprawniony do utrzymania zaskarżonej decyzji w mocy na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Przeszkody dla takiego sposobu zakończenia postępowania nie stanowiła różnica w ocenie obu organów co do przyczyny zastosowania dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a., w postaci braku legitymacji wnioskodawcy (organ pierwszej instancji) oraz bezprzedmiotowości postępowania spowodowanej brakiem właściwości organów prowadzących postępowanie (organ odwoławczy). Obie przyczyny wyczerpują pojęcie bezprzedmiotowości, a w konsekwencji przesłankę materialnoprawną zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. Przyczyny zastosowania dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a., w postaci braku legitymacji wnioskodawcy (organ pierwszej instancji) oraz bezprzedmiotowości postępowania spowodowanej brakiem właściwości organów prowadzących postępowanie (organ odwoławczy). Obie przyczyny wyczerpują pojęcie bezprzedmiotowości, a w konsekwencji przesłankę materialnoprawną zastosowania art. 105 § 1 k.p.a.".

W rozpoznawanej sprawie brak było zastosowania dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a.. Strona skarżąca była legitymowana do złożenia wniosku. Nie zachodziła bezprzedmiotowość postępowania odwoławczego, albowiem spółka, stosownie do treści art. 31zq ust. 8 ustawy kryzysowej, była uprawniona do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Istnieje też przedmiot postępowania, gdyż strona skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie ze składek za maj 2020r. A zatem ZUS nie mógł wydać decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji o umorzeniu postępowania.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy ZUS rozpatrzy odwołanie skarżącego zgodnie z wyżej wskazanymi wymogami i odniesie się do wszystkich zarzutów skarżącego, które zostały podniesione w odwołaniu i skardze. Ponadto rozpatrzy złożony w skardze do sądu wniosek dowodowy.

Z podanych wyżej przyczyn, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.