Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 258/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6305 Zwrot należności celnych
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 121 par. 1, art. 122, art. 124, art. 189 par. 1 , art. 188, art. 191, art. 210 par. 1 i 4
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 13, art. 15, art. 16-19, art. 65 par. 4 pkt 26, art. 85 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 23 poz 117
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny.
article: art. 6 ust. 7, art. 11c ust. 4
journal: Dz.U. 2004 nr 54 poz 535
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant ref. Marta Surmacz - Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Spedycji na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2005r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...].08.2005r.

W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu [...].06.2003r. działająca z upoważnienia Strony Agencja Celna dokonała w ramach procedury uproszczonej wpis do rejestru nr [...], wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu tkaninę z włókien poliestrowych, (zgłoszenie celne uzupełniające Jednolity Dokument Administracyjny SAD Nr [...] z dnia [...].07.2003 roku). Jako stawkę celną zadeklarowano na podstawie świadectw pochodzenia nr [...] z [...].05.2003 wystawionego na Tajwanie nr [...] z [...].05.2003 wystawionego w Chinach stawkę celną konwencyjną w wysokości 9%.

W toku postępowania weryfikacyjnego, wydano decyzję z dnia [...].10.2003 roku

nr [...] uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i kwoty długu celnego, dokonując ponownego ich obliczenia. Orzeczenia tego nie zaskarżono, stąd stało się ostateczne.

W dniu [...] czerwca 2005r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał postanowienie

nr [...] o wznowieniu z urzędu postępowania celnego zakończonego wyżej wymienioną decyzją, bowiem, w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia o numerze [...] z [...].05.2003 roku stwierdzono, iż na jego podstawie nie można zastosować stawki celnej konwencyjnej dla towaru objętego pozycja 2 zgłoszenia celnego nr [...]. Natomiast, jak stwierdzono w uzasadnieniu, odnośnie świadectwa pochodzenia nr [...] z [...].05.2003 roku organ weryfikujący nie nadesłał odpowiedzi w terminie przewidzianym w §20a ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania nierpeferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenia musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.).

Decyzją nr [...] z dnia [...].08.2005r. Naczelnik Urzędu Celnego uchylił w części decyzję ostateczną z [...].10.2003 roku nr [...] w zakresie zastosowanej: stawki celnej, kwoty należnego cła - orzekając o jego niedoborze, oraz podstawy opodatkowania podatku VAT. Stwierdził, iż weryfikacja przez Tajwańską Izbę Handlu wykazała, iż świadectwo pochodzenia nr [...] z [...].05.2003 załączone do zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].07.2003 roku jest fałszywe. Z kolei w związku

z faktem iż wniosek o weryfikację świadectwa pochodzenia nr [...]

z [...].05.2003 roku, skierowany do władz chińskich pozostał do dnia wydania decyzji bez odpowiedzi, zgodnie z §20a ust. 2 w/w rozporządzenia, przedmiotowy dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru.

W świetle zebranego materiału, opierając się na dokumentach załączonych do zgłoszenia celnego, oraz w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia, na obecny stan dowodowy, jedyną możliwą do zastosowania stawką celną dla towaru objętego procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w ramach procedury uproszczonej jest stawka celna autonomiczna .

Agencja Celna złożyła w ustawowym terminie od wyżej wymienionego rozstrzygnięcia odwołanie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, lub ewentualnie o uchylenie lub zmianę zaskarżonej decyzji w części dotyczącej stawki celnej i wymiaru długu celnego oraz zawieszenie postępowania do czasu przedłożenia nowego świadectwa pochodzenia i jego weryfikacji lub o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy.

W wyniku postępowania odwoławczego Dyrektor IC decyzją z [...].12.2005r.nr [...] utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie, zasadniczo powtórzarzając argumentację przyjętą przez Naczelnika UC. Wskazał, iż biorąc pod uwagę negatywny wynik weryfikacji dowodu pochodzenia nr 66018 przeprowadzonego przez Tajwańską Izbę Handlową oraz brak odpowiedzi z Chińskiej Rady Promocji Handlu Międzynarodowego (widniejącego w spornym świadectwie jako jego wystawca, organ I inst. zasadnie odmówił zastosowania w stosunku do spornego towaru stawki celnej konwencyjnej w wysokości 9% i zastosował stawkę celną autonomiczną 30%, zgodnie z ust. 7, 10 i 11 części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej, które mówią, że w przypadku niewłaściwego udokumentowania pochodzenia stosuje się wyższą ze stawek. .

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono organowi celnemu

- naruszenie przepisów proceduralnych mających wpływ na wynik postępowania, tj. art.121 § 1, art.122 , art.124, art.187 § 1, art.188, art.191 i art.210 §1 i 4 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 , poz. 926 ze zm.);

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art.15 , art.16-19 , art.65 § 4 pkt 2b, art.85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) oraz art.6 ust.7 , art.11c ust.4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) z uwagi na uznanie, iż przedstawiony towar do odprawy celnej w ramach procedury uproszczonej nie posiadał dostatecznie udokumentowanego pochodzenia, w wyniku którego mógł korzystać z konwencyjnej stawki celnej.

-naruszenie §3 oraz §5 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia29sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz.U. Nr 155, poz. 1515) z uwagi na niezgodne z prawem naliczenie odsetek wyrównawczych,

Uzasadniając zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżąca Spółka podniosła w szczególności, iż w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego organ celny I instancji ograniczył się jedynie do analizy zweryfikowanego świadectwa pochodzenia nie umożliwiając stronie przedłożenia prawidłowego dowodu pochodzenia. Zarzuciła, iż organ wydając zaskarżoną decyzję nie zebrał oraz

w sposób wyczerpujący nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, wiążąc to

w szczególności z ustalaniem wartości, gdzie posiłkowano się opinią rzeczoznawcy. W celu należytego wykonywania dyspozycji art.122 Ordynacji podatkowej organ celny jest obowiązany z mocy art.187 §1 Ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że cło określono zgodnie z art.13 §1 Kodeksu celnego, na podstawie taryfy celnej, która obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania. Natomiast pochodzenia towaru ustalono stosownie do art.19 §1 Kodeksu celnego, na podstawie dowodu pochodzenia. W przypadku wątpliwości co do pochodzenia, organ celny został umocowany do żądania dodatkowych dowodów pochodzenia(art.19 §2 Kodeksu celnego). Przy czym Rada Ministrów wykonując delegację ustawową wynikającą z treści art.19 §3 Kodeksu celnego, rozporządzeniem z 15.10.97 roku w sprawie szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr130, poz.851 ze zmianami) - zwanego dalej rozporządzeniem RM, określiła także listę towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. W myśl §11 ust.1 rozporządzenia RM towary wymienione w Wykazie nr3 przywożone na polski obszar celny muszą być udokumentowane świadectwem pochodzenia prawidłowo wystawionym w kraju, z którego dokonano wywozu towaru. W wyniku sprawdzenia autentyczności świadectw przedłożonych przez importera okazało się, że nie są one autentyczne. Został przeprowadzony przeciwdowód w rozumieniu art.194 §1 Ordynacji podatkowej, zatem administracja celna była uprawniona do nieuznania faktów stwierdzonych w dokumentach urzędowych - świadectwach pochodzenia dołączonych do zgłoszenia celnego, na podstawie których zastosowano stawkę celną konwencyjną, zamiast autonomiczną. Dyrektor Izby Celnej stwierdził również, bezzasadność zarzutu importera dotyczącego naruszenia: art.19 ust.2, §12 ust.2 rozporządzenia RM - poprzez jego niezastosowanie, przez co zaniechano przeprowadzenia wszystkich koniecznych czynności dowodowych w sprawie, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik postępowania. Po pierwsze, jak stwierdził, sporny towar znajduje się w wykazie towarów, których przywóz musi być udokumentowany świadectwem pochodzenia, po drugie - ilość i rodzaj towaru jednoznaczne wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej, a zatem nie zachodziła okoliczność przewidziana w przepisie §11 ust.3 powołanego rozporządzenia, gdyż tylko

w sytuacji gdy ilość i lub rodzaj towaru nie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej pochodzenie towarów wymienionych w wykazie 3 nie musi być udokumentowane. W ocenie organu, okoliczności sprawy i unormowania prawne mające w sprawie zastosowanie dowodzą, iż na organie w żadnej mierze nie spoczywała powinność zastosowania §12 tegoż rozporządzenia.

W piśmie procesowym złożonym przed rozprawą pełnomocnik importera - T.K. wskazał, iż organ I instancji prowadził postępowanie celne bez wydania i doręczenia stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego, a zatem dowody zebrane przed tą datą nie mogą być uwzględnione w procesie rozstrzygania. Organ odwoławczy wskazując podstawę prawną wydanej decyzji podał ją niepełną ponieważ wskazał art.15 §1 Kodeksu celnego, a nie sprecyzował jego ustępu (punktu), a zatem nie mógł stworzyć prawidłowego uzasadnienia decyzji bez świadomości jakie przepisy powołuje. Natomiast w przypadku odsetek wyrównawczych wskazał błędną podstawę prawną - rozporządzenie obowiązujące w chwili orzekania, a nie dokonania zgłoszenia celnego, a nadto nie wskazał jakie korzyści finansowe uzyskała strona. Organ I instancji określił wysokość odsetek od kwot nie uiszczonych w terminie, co stanowi, iż są to typowe odsetki za zwłokę, a w dodatku nie wiadomo jaka kwota stanowiła podstawę ich obliczenia. Zdaniem pełnomocnika także błędnie i nieprawidłowo została przeprowadzona weryfikacja świadectwa pochodzenia. Skarżący nie miał żadnego wpływu na rodzaj i treść przedłożonych do zgłoszenia celnego dokumentów, ponieważ nie miał z nimi żadnego kontaktu przed dokonaniem zgłoszenia. Zostały one doręczone agencji przez kierowcę z portu w Hamburgu. Nadto organy celne nie posiadają żadnego ustawowego upoważnienia do występowania z wnioskami do zagranicznych organów i instytucji o weryfikację świadectw. Są natomiast w posiadaniu na bieżąco aktualizowanego zbioru zawierającego wzory stempli i podpisów stosowanych przez osoby i organizacje do potwierdzania świadectw pochodzenia i ich weryfikacja winna być prowadzona we własnym zakresie przez organy celne poprzez np. zlecenia jej biegłemu. Nie do przyjęcia jest też ogólne sformułowanie zawarte w odpowiedzi władz Tajwanu o sfałszowaniu lub nieautentyczności świadectwa i winno być ono uszczegółowione. Zwrócił również uwagę, że władze chińskie nie udzieliły odpowiedzi w sprawie weryfikacji świadectwa pochodzenia .

W świetle powyższego, pełnomocnik T.K. wniósł o uchylenie obu decyzji i obciążenie kosztami postępowania organu odwoławczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej P.p.s.a.), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga, może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 - 150 ustawy).

Spór między stronami dotyczy zastosowanej przez organy celne stawki celnej autonomicznej, podczas gdy zdaniem skarżącej z uwagi na niepreferencyjne pochodzenie towaru, winna być zastosowana stawka konwencyjna.

Zgodnie z art.13 § l Kodeksu celnego cła określa się na podstawie taryfy celnej oraz innych środków taryfowych, przy czym sama taryfa celna obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania, co podniesiono w przepisie art.13 §3 pkt 2 ustawy. Taryfę celną ustala Rada Ministrów w drodze rozporządzenia (art.13 § 6), a klasyfikację towaru określa kod taryfy celnej (art.13 §5). W postanowieniach wstępnych taryfy celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 17 grudnia 2002 w sprawie ustanowienia Taryfy Celne ((Dz. U. nr 226, póz. 1885) wskazano, że taryfa celna określa stawki celne konwencyjne, autonomiczne, preferencyjne, obniżone oraz ryczałtowe oraz zasady ich stosowania. W punkcie 10 wskazano, iż do towarów wymienionych w Wykazie 3 rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 15 października 1997 (Dz.U. nr 130, poz. 851, ze zm.), których pochodzenie nie zostało udokumentowane, należy stosować stawkę celną autonomiczną lub stawkę celną konwencyjną, jeśli ta jest wyższa od autonomicznej. Ponadto zgodnie z przepisami art.15 Kodeksu celnego niepreferencyjne pochodzenie towarów określa się w celu m. in. stosowania taryfy celnej, a reguły ustalania takiego pochodzenia określają art. 16 -19. Dokonywane jest ono przez organ celny na podstawie dowodu pochodzenia towarów (art. 19 § 1), przy czym Rada Ministrów została zobligowana do określenia w drodze rozporządzenia listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Aktem o którym mowa, jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania nierpeferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenia musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. Nr 130, poz. 851 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem RM, To między innymi w tym akcie wykonawczym w znacznej mierze uregulowana jest problematyka reguł pochodzenia towaru. Rozporządzenie wydane zostało na podstawie art.19 §3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. nr 23, poz. 117, nr 64 ze zm.). Bezspornym w sprawie jest, iż importowany przez skarżącego towar wymieniony jest w Wykazie nr 3 do w/w rozporządzenia RM, To między innymi w tym akcie wykonawczym w znacznej mierze uregulowana jest problematyka reguł pochodzenia towaru. Rozporządzenie wydane zostało na podstawie art.19 §3 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny (Dz. U. nr 23, poz. 117, nr 64 ze zm.).

Zgodnie z §11 ust.1 rozporządzenia RM pochodzenie towarów wymienionych

w Wykazie nr 3 musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia. Świadectwo pochodzenia towaru jest podstawą zastosowania właściwej stawki celnej w związku ze zróżnicowaniem stawek taryfy celnej. Warunkiem skorzystania przez skarżącego ze stawki konwencyjnej było zatem udokumentowanie pochodzenia towaru świadectwem pochodzenia. Świadectwo to winno, w myśl §13 ust.1 rozporządzenia, spełniać łącznie warunki wymienione w tym przepisie tj: być sporządzone przez organ upoważniony

w danym kraju do wydawania świadectw pochodzenia oraz dający gwarancję rzetelności kontroli pochodzenia towarów, zawierać dane niezbędne do identyfikacji towaru objętego świadectwem, w szczególności: dane nadawcy lub osoby wywożącej towar, określenie rodzaju towaru, masę brutto lub netto towaru, liczbę, rodzaj, znaki

i numery opakowań i poświadczać, że towar, którego świadectwo dotyczy, pochodzi

z określonego kraju. Tak, prawidłowo, wystawione świadectwo pochodzenia w kraju

z którego dokonano wywozu towaru jest uznawane przez organ celny za dowód pochodzenia towarów.

Na podstawie art.83 Kodeksu celnego organ celny po zwolnieniu towaru, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może

w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, zaś w myśl § 20a ust.1 rozporządzenia RM w celu sprawdzenia autentyczności świadectwa pochodzenia towarów lub prawidłowości danych w nim zawartych organ celny może skierować je do weryfikacji do organu wystawiającego świadectwo.

W wyniku dokonanych przez organ celny, tą drogą czynności weryfikujących okazało się, iż przedstawione przez skarżącą świadectwo pochodzenia nie jest autentyczne, ponieważ pieczęcie, podpisy, i numer świadectwa nie pochodzą od Tajwańskiej Izby Handlowej. Organ ten wskazał w swoim piśmie - odpowiedzi, iż nie wystawił świadectwa o numerze 66018, i że jest ono podrobione. Z kolei władze chińskie w ogóle nie nadesłały odpowiedzi na wystąpienie z dnia [...] grudnia 2003 roku w sprawie weryfikacji świadectwa pochodzenia nr [...]. W takiej sytuacji ma zastosowanie art.20a ust.2 w/w rozporządzenia RM, zgodnie z którym jeżeli organ do którego skierowano świadectwo w celu jego weryfikacji, nie udzieli odpowiedzi

w terminie 10 miesięcy od dnia wysłania wniosku o weryfikację lub udzielona odpowiedź nie będzie zawierała informacji pozwalających na stwierdzenie, że weryfikowany dokument jest autentyczny i zawiera prawidłowe dane, dokument uznaje się za nieprawidłowy do potwierdzenia pochodzenia towaru.

Konsekwencją powyższego było uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe

i zastosowanie stawki celnej autonomicznej w miejsce dotychczasowej konwencyjnej, co należy uznać za prawidłowe w świetle prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Zarzut, iż organ celny winien był na podstawie §12 ust.1 rozporządzenia żądać przedstawienia szczegółowego opisu procesu wytwarzania towaru, z którego będzie wynikać, że zostały spełnione warunki określone w przepisach dotyczących pochodzenia towarów, jest bezpodstawny. Przepis ten bowiem stosowany jest wówczas, gdy organ ma wątpliwości co do kraju pochodzenia, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca oraz tylko w odniesieniu do towarów innych niż określone

w ustępie 1 paragrafu 11 rozporządzenia, w których ustawodawca dopuszcza inne niż świadectwo pochodzenia dokumenty, jako dowód pochodzenia towarów. Dyrektor Izby Celnej słusznie przyjął, iż przepis §11 ust.1 rozporządzenia w sposób niezależny od jakiegokolwiek uznania administracji celnej, wymaga dla udokumentowania pochodzenia towaru wymienionego w Wykazie nr 3 świadectwa pochodzenia. Takiego świadectwa strona nie przedłożyła, gdyż przedłożony dokument nie posiadał cech określonych §13 ust.1 rozporządzenia, a wskazanych wyżej. Z tych samych powodów należy uznać za bezzasadny zarzut naruszenia art.19 §2 Kodeksu celnego, zgodnie

z którym w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, organ celny może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów.

Organ celny związany był treścią § 13 ust.2 rozporządzenia RM stanowiącego, iż tylko prawidłowo wystawione świadectwo pochodzenia jest uznawane za dowód pochodzenia towaru wymienionego w Wykazie nr3. Stąd też bez znaczenia dla rozstrzygnięcia są argumenty skarżącego, że świadectwo pochodzenia otrzymał od kontrahenta zagranicznego i działał w zaufaniu, że dokument jest autentyczny. Ocena skutków nieautentyczności dokumentu jest niezależna od tego, czy importer ponosi winę za przedłożenie wadliwego dowodu pochodzenia. Istotne bowiem jest, by dokument odpowiadał wymogom przewidzianym w przepisach prawa celnego.

Wbrew zatem zarzutom strony nie został naruszony § 12 ust.1 rozporządzenia, gdyż jak już wyżej wskazano, bezspornym jest, że importowany towar znajduje się w wykazie towarów, których przywóz musi być dokumentowany świadectwem pochodzenia,

a nadto, że ilość i rodzaj towaru jednoznacznie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej. Nie zachodziła też okoliczność przewidziana w przepisie §11 ust. 3 powołanego rozporządzenia, gdyż tylko w sytuacji, gdy ilość lub rodzaj towaru nie wskazują na przeznaczenie do działalności gospodarczej pochodzenie towarów wymienionych w Wykazie nr 3 nie musi być dokumentowane. Przepisy prawa celnego dopuszczają możliwość zastosowania stawki konwencyjnej bez przedstawienia dokumentu potwierdzającego pochodzenie towaru wtedy, gdy na towarze zamieszczono w sposób trwały oznaczenie kraju pochodzenia, tyle tylko, iż z innych przepisów nie może wynikać wymóg przedłożenia świadectwa pochodzenia, a zatem nie w przypadku niniejszej, poddanej kontroli sądowoadministracyjnej, sprawie.

Słusznie też zauważył, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej

, że prowadzący postępowanie nie może domagać się od organów kraju eksportera udowodnienia, że weryfikacja świadectwa pochodzenia przeprowadzona została zgodnie z prawem. Pomijając już fakt autonomii organów państw obcych, stwierdzić trzeba, że nadesłany dokument stwierdzający nieautentyczność załączonych świadectw jest dokumentem urzędowym i stosownie do art.194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. (Dz. U. Nr 137, poz. 926) ordynacja podatkowa korzysta z domniemania prawdziwości tego co urzędowo zostało w nich stwierdzone. Powyższe domniemanie oznacza, że dokument urzędowy nie podlega swobodnej ocenie dokonywanej przez organ celny, gdyż za udowodnione należy przyjąć to, co wprost wynika z dokumentu. Treść tych dokumentów była jednoznaczna: stwierdzała mianowicie, że świadectwa pochodzenia dołączone przez skarżącą do zgłoszenia celnego były nieautentyczne. Skarżącego obciążał obowiązek obalenia domniemania prawdziwości tego dokumentu, czego nie uczynił.

Błędne jest także i sprzeczne z treścią §13 ust.3 rozporządzenia RM stanowisko prezentowane przez skarżącego w skardze, że importer ma prawo przedkładania tak długo świadectw pochodzenia, dopóki organ celny nie uzna, że je za autentyczne.

W sferze zobowiązań publicznoprawnych obowiązuje zasada, iż dozwolone jest tylko to, co prawo przewiduje. W myśl ostatnio powołanego przepisu tylko w wypadku kradzieży, utraty lub zniszczenia oryginału świadectwa pochodzenia organ celny uznaje duplikat takiego dokumentu wystawiony prawidłowo przez upoważniony organ. Skarżący nie utracił, nie zniszczył ani nie ukradziono mu dokumentu tylko przedłożył dokument nieautentyczny a więc nie spełniający cech od których zależy zastosowanie korzystniejszej dla niego stawki celnej. Zasadnie więc uznał organ celny, że nie może on stanowić podstawy do zastosowania stawki celnej konwencyjnej. Ponadto zauważyć trzeba, ze skarżący nie posiadając autentycznego świadectwa pochodzenia nie mógł przedłożyć jego duplikatu, gdyż duplikat to odpis, kopia, wtórnik, drugi egzemplarz dokumentu (W. Kopaliński: Słownik wyrazów obcych. Warszawa 1994). Jego żądanie zawieszenia postępowania nie miało zatem żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy. Zasadnie więc wnioski skarżącego w tej materii nie zostały przez organy celne uwzględnione. W tym stanie rzeczy organ celny nie naruszył także przepisu art.180 § l Ordynacji podatkowej, który stanowi, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

Niezasadny jest również zarzut strony skarżącej dotyczący naruszenia §3 i§ 5 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych, z uwagi na niezgodne z prawem naliczenie odsetek wyrównawczych.

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, iż podstawa do pobierania odsetek wyrównawczych wynika z art.222 §4 Kodeksu celnego, przy czym w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 roku, co wynika z art. 3 ustawy z dnia 23.04.2003r. wprowadzającej nowelizację do kodeksu celnego ( Dz. U. Nr 120 poz.1122 z 2003r.) nakazującej jedynie stosowanie dotychczasowych przepisów kodeksu celnego do postępowań wszczętych i niezakończonych ostatecznie przed dniem wejścia w życie nowelizacji, z zastrzeżeniem ust.2 art.3. Zgodnie z art.222 §4 Kodeksu celnego

w wypadku przesunięcia daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, liczone przy zastosowaniu stawki określonej w przepisach dotyczących pobierania odsetek za zwłokę od należności podatkowych. W §5 w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 roku określono, iż Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi w drodze rozporządzenia sposób naliczenia odsetek wyrównawczych, biorąc pod uwagę okoliczności przesunięcia daty powstania długu celnego oraz zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu. Na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art.222 §5 Kodeksu celnego, Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 29 sierpnia 2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych ( Dz. U. z 2003, Nr155, poz. 1515). To nowe rozporządzenie na podstawie art. 3, 4 ustawy nowelizującej z dnia 23.04.2003r. ma

w rozpoznawanej sprawie zastosowanie. Zgodnie z §3 tego rozporządzenia w wypadku, gdy kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, odsetki wyrównawcze nalicza się od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należną a kwotą pobraną. Sposób obliczania odsetek reguluje §4 ust.5 tego rozporządzenia. Podniesiony przez stronę §5 ust.3 stwierdza, że nie pobiera się odsetek wyrównawczych mimo, że kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych lub niekompletnych danych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym, w wypadku gdy dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych spowodowane było szczególnymi okolicznościami nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.

Z przepisu tego wynika, że ciężar wykazania tych okoliczności obciąża nie organy celne, ale osobę będącą dłużnikiem, przy czym muszą być to "szczególne okoliczności", a nie dotyczące podawania danych i przedstawiania dokumentów przez nią otrzymanych - takie działania strony skarżącej są normalnymi czynnościami. "Szczególne okoliczności", to natomiast takie, które charakteryzują się czymś osobliwym, niezwykłym, czy wyjątkowym. Organy celne słusznie zwróciły uwagę, iż w tym aspekcie należy również brać pod uwagę, zawodowy charakter prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo organ celny orzekł w kwestii odsetek wyrównawczych, albowiem, kwota długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych (świadectwo pochodzenia towaru nie było autentyczne), a odsetki zostały naliczone od cła, na podstawie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. W decyzji organu I instancji, wbrew twierdzeniom, wskazana jest wysokość cła oraz okres za jaki naliczone zostały odsetki.

Podobnie niezasadny jest argument braku upoważnienia organów celnych do występowania z wnioskiem o weryfikację świadectwa pochodzenia. Upoważnienie to wynika z przepisu art.20a ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia z dnia 15 października 1997 r. wydanego w oparciu o delegację ustawową zawartą w art. 19 § 3 Kodeksu celnego.

Nie może także obciążać organów celnych twierdzenie uczestnika postępowania, iż nie miał możliwości przed dokonaniem zgłoszenia celnego zapoznania się z dokumentami do niego dołączonymi, które były w posiadaniu skarżącej. To jednak uczestnik udzielił skarżącej upoważnienia do działania w jego imieniu w formie przedstawicielstwa pośredniego, godząc się na działanie skarżącej na jego rzecz ze wszystkimi tego konsekwencjami. Poza tym należy zauważyć, iż brak zapoznania się przez uczestnika z dokumentami nie wynikał przecież z uniemożliwiania mu dokonania tej czynności przez organy celne lub skarżącą.

W świetle powyższych rozważań dotyczących świadectwa pochodzenia w odniesieniu do towarów wskazanych w Wykazie nr 3, nie sposób zgodzić się z uczestnikiem postępowania, iż organy celne winny same weryfikować autentyczność świadectwa pochodzenia (np. poprzez opinię biegłego). Powołany przez uczestnika art. 70 Kodeksu celnego dotyczy bowiem weryfikacji zgłoszenia celnego, a nie świadectwa pochodzenia towaru, którego sposób weryfikowania ściśle precyzują omawiany wyżej przepisy.

Za chybiony należy również uznać pogląd, iż rozstrzygnięcie pierwszej instancji

(wydane po wznowieniu) zostało wydane z naruszeniem art.165 §2 i §3 Ordynacji podatkowej. W ocenie pełnomocnika organ celny pierwszej instancji prowadził postępowanie celne bez wydania i doręczenia Stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego. Niewątpliwie, sprawa będąca przedmiotem niniejszej kontroli sądowej związana jest z tzw. nadzwyczajnym trybem wzruszania decyzji - którym jest wznowienie postępowania. Stosownie do treści art.244 w/w ustawy organem właściwym do orzekania w sprawie po wznowieniu postępowania jest organ, który wydał decyzję w ostatniej instancji. Bezspornie organem tym jest w niniejszej sprawie Naczelnik Urzędu Celnego . On jest autorem decyzji z dnia [...] września 2003 roku nr [...] uznającej wpis do rejestru nr 310 z [...] czerwca 2003 roku oraz zgłoszenie celne uzupełniające nr [...] z [...] lipca 2003 roku za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej, kwoty długu celnego i należnego podatku. Będąc więc właściwym do wznowienia postępowania, działając w trybie art. 243§1 i §2 w związku z art. 240§1 pkt5 wydał on [...] czerwca 2004 roku stosowne postanowienie wznawiające postępowanie. Dodatkowo wyjaśniając, należy podkreślić, iż w instytucji wznowienia postępowania występują dwa różne co do charakteru prawnego akty administracyjne. Pierwszy, to postanowienie o wszczęciu postępowania, a drugi to decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Pozytywne rozstrzygnięcie ma formę postanowienia, negatywne - decyzji. Pozytywne rozstrzygnięcie postanowieniem o wznowieniu postępowania może, w zależności od charakteru sprawy, doprowadzić zarówno do kontynuowania postępowania wznowionego, jak i do zakończenia sprawy decyzją o odmowie wznowienia postępowania. Podkreślenia wymaga, iż to postanowienie jest właśnie aktem wszczynającym postępowanie. Nie powinno ono zawierać innych treści niż tylko te, które wskazują na przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania (wyrok NSA z dnia 13 listopada 1987 r., I SA 1326/86, ONSA 1987, nr 2, poz. 80). W niniejszej sprawie, motywem uzasadniającym wznowienie postępowania był, jak wynika z treści uzasadnienia przedmiotowego postanowienia, wynik weryfikacji świadectwa przewozowego [...] i w związku z tym konieczność przeprowadzenia postępowania mającego na celu prawidłowe ustalenie stawki celnej oraz kwoty wynikającej z długu celnego. Należy mieć na uwadze, że wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (instancyjnym) (uchwała SN z dnia 19 lipca 1991 r., III AZP 4/91, ONSA 1993, nr 4, poz. 92). Istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. W wyniku wznowienia postępowania następuje badanie dwóch połączonych ze sobą spraw, tj. jednej dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Z uwagi na powyższe, zarzut nie wydania przez organy postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w trybie art.165 Ordynacji podatkowej, i podnoszoną w związku z tym argumentację pełnomocnika należało uznać za bezpodstawne.

Za zasadny z kolei wypada uznać zarzut podnoszony przez pełnomocnika, iż zaskarżona decyzja w podstawie prawnej nie wskazuje w sposób precyzyjny art.15 Kodeksu celnego. Należy zgodzić się z twierdzeniem, iż orzecznictwo słusznie wymaga, aby podstawa prawna decyzji była podana w sposób dokładny, z określeniem odpowiedniego ustępu lub punktu artykułu, lub innej jednostki systematyzacyjnej aktu prawnego, albowiem bez sprecyzowania odpowiedniego ustępu (punktu) artykułu nie sposób ustalić podstawy prawnej decyzji. Z drugiej jednak strony, w orzecznictwie wyraża się również pogląd, iż nie wszystkie nieprawidłowości, polegające na niewskazaniu materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia lub wskazaniu jej błędnie, powinny wywoływać negatywne skutki prawne. Niektóre z nich nie mają bowiem wpływu na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia 15 grudnia 1995 r., SA/Łd 2951/94). Wytknięta przez pełnomocnika nieprawidłowość należy właśnie do tego typu uchybień. Przepis art.15 Kodeksu celnego rozpoczyna Dział II "Pochodzenie towarów" zawiera ogólne unormowania zagadnienia niepreferencyjnego pochodzenia towaru. W myśl §1 powyższej normy niepreferencyjne pochodzenie określa się w celu stosowania taryfy celnej (pkt1), środków polityki handlowej (pkt2), oraz sporządzania i wydawania świadectw pochodzenia (pkt.3). Paragraf 2 tego przepisu z kolei wprost wskazuje, iż reguły ustalania i wydawania świadectw potwierdzających pochodzenie towarów określają art. 16-19 Kodeksu celnego. Analiza treści decyzji wskazuje w sposób niewątpliwy, iż art.15 Kodeksu Celnego nie był, ani jedyną, ani zasadniczą podstawą prawną wydanej decyzji. Uchybienie to jako nie mające wpływu na wynik sprawy, nie może więc skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Na zakończenie należy również podkreślić, iż zgodnie z art.262 Kodeksu celnego do postępowań w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 poz. 926 z późniejszymi zmianami) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. Postępowanie w sprawach celnych nie ma odrębnej regulacji proceduralnej. Przyjęto bowiem, że powinno ono być prowadzone na zasadach ogólnych procedury podatkowej, ale z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów Kodeksu celnego, gdyż to te normy powinny być stosowane w pierwszej kolejności. Termin "odpowiednio " oznacza, że dopiero gdy brak jest w ustawie stosownych postanowień, znajdują zastosowanie przepisy działu IV Ordynacji podatkowej - " Postępowanie podatkowe". Bezwątpienia, co do problematyki pochodzenia towaru w pierwszej kolejności zastosowanie mają regulacje zawarte w Dziale II Kodeksu celnego, ze wszystkimi wynikającymi z nich konsekwencjami.

W świetle przedstawionych zważeń należy stwierdzić, iż z akt sprawy poddanej badaniu przez Sąd pod względem zgodności z prawem w zakresie, o którym mowa

w art.145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) nie wynika, by zostało naruszone prawo materialne, które miało wpływ na wynik sprawy, ani też przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w związku z powyższym skargę jako niezasadną , na podstawie art. 151 tej ustawy należało oddalić, co Sąd orzekł w sentencji wyroku.

Asesor WSA Sędzia WSA Sędzia WSA

Alina Rzepecka Dariusz Skupień Jacek Niedzielski