Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 863/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-10-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Mirosław Bator (spr.) WSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu w dniu 27 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi "Z" S.A. w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz "Z" S.A. w K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 15 maja 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu wniosku Zakładów [...] im. [...] w K. S.A. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...] i [...] obr. obr. [...] j. ewid. Ś., jest nieuzasadniona, na mocy art. 58 § 1 i 2, art. 59 § 1 i 2 K.p.a. w związku 70 ust 7 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami, odmówiło przywrócenia terminu. Organ wskazał w uzasadnieniu, iż 7.10.2014 r. Prezydent Miasta Krakowa wypowiedział użytkownikowi wieczystemu tj. Zakładom [...] dotychczasową wysokość opłaty za użytkowanie wieczyste wskazanej nieruchomości i zaoferował nową wysokość opłaty rocznej. Wypowiedzenie to użytkownik wieczysty odebrał 21.10.2014 r. W dniu 21.11.2014 r. użytkownik wieczysty wysłał za pośrednictwem Poczty [...] wniosek oparty na przepisie art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami o ustalenie, że aktualizacja opłaty jest nieuzasadniona. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. 28.01.2015 r. wydało orzeczenie nr [...], w którym oddaliło wniosek z powodu niedochowania 30 dniowego termin do jego złożenia - ostatnim dniem umożliwiającym skuteczne złożenie przysługującego wniosku, był dzień 20.11.2014 r. Powyższe orzeczenie spółka odebrała 18 lutego 2015 r. i w dniu 24.02.2015 r. użytkownik wieczysty złożył wniosek o przywrócenie terminu, wskazując, iż pracownik spółki L. C. odebrał korespondencję po awizowaniu, mimo, iż przebywał na urlopie i następnie poinformował o błędnej dacie jej odbioru 23.10.2014 r. Powyższe było spowodowane jego problemami zdrowotnymi, w tym stwierdzoną chorobą psychiczną, na co przedstawiono zaświadczenia lekarskie. Z uwagi zaś na brak dotychczasowych problemów z terminami z jego strony, okoliczność powyższa nie była do przewidzenia, a zatem niezawiniona. W ocenie organu jednak, z uwagi na przebywanie na urlopie L. C. spółka winna wyznaczyć innego pracownika do odbioru korespondencji stąd jej zawinienie, które nie może prowadzić do przywrócenia terminu. Dodatkowo spółka posiadała wiedzę o problemach zdrowotnych L. C. i w związku z tym pracownik odbierający z kolei od niego korespondencję winien upewnić się w jakiej dacie została odebrana na poczcie. Nadto wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu do jego złożenia tj. od dnia ustania przeszkody do jego złożenia.

Z powyższym postanowieniem nie zgodziły się Zakłady [...] im. [...] w K. S.A., zaskarżając je do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zarzucono:

- naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. przez uznanie przez organ, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, liczonego od ustania przyczyny uchybienia terminu, podczas gdy wniosek o przywrócenie terminu został złożony przez skarżącego w terminie siedmiu dni od dnia w którym powzięła wiadomość o uchybieniu terminu;

- naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z 126 K.p.a., a to przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędne przyjęcie że skarżący nie uprawdopodobnił, iż niedotrzymanie terminu nastąpiło bez jego winy, oraz nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez nieuwzględnienie przy wydawaniu postanowienia zaświadczenia lekarza psychiatry z dnia 23 lutego 2015 r. oraz nieustosunkowanie się do dowodów zebranych w sprawie, w tym niewskazanie którym dowodom i dlaczego organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu zarzutów podkreślono, iż skoro orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie oddalenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej jest nieuzasadniona, zostało odebrane przez spółkę w dniu 18 lutego 2015 r., zaś w dniu 24 lutego 2015 r., złożono wniosek o przywrócenie terminu, to tym samym zachowano siedmiodniowy termin z art. 58 § 2 K.p.a. Składając zaś sam wniosek o ustalenie że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego jest nieuzasadniona - strona nie miała świadomości, że jest w zwłoce w dotrzymaniu terminu na dokonanie takiej czynności, gdyż jej pracownik naniósł na otrzymaną korespondencje datę "23 października 2014 r." Należy przyjąć wykładnię art. 58 K.p.a., iż początkową datą biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu, a to wówczas, gdy dokonując czynności, działała ona w subiektywnym przeświadczeniu, że robi to w terminie, nie zdając sobie sprawy z uchybienia (wyrok NSA w Gdańsku z dnia 24 marca 1999 r., sygn. I SA/Gd 1664/98, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 marca 2000 r., sygn. I SA/Lu 1524/98). Zatem skoro strona nie była świadoma uchybienia terminu termin do złożenia prośby o przywrócenie terminu liczy się od momentu pozyskania wiedzy o uchybieniu terminu.

Organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy i błędnie przyjął, że skarżący ponosi winę za niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona. Dołączone do wniosku o przywrócenie terminu zaświadczenie lekarza psychiatry pozwalało ustalić taki brak winy pracownika, który ze względów zdrowotnych błędnie przekazał informację o dacie odbioru przesyłki. Brak odniesienia się do tego dowodu oznacza, iż treść uzasadnienia organu nie pozwala na poznanie motywów którymi kierował się, co oznacza także, iż organ doprowadził do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i błędnego przyjęcia, że skarżący nie uprawdopodobnił iż niedotrzymanie terminu nastąpiło bez winy skarżącego, i tym samym do nieprawidłowej oceny w zakresie przesłanki przywrócenia terminu, o której mowa w art. 58 § 1 K.p.a. Skarżący podał przy tym, iż nie neguje faktu, że skutki zaniedbania przez pracownika obciążają spółkę, lecz nie w sposób prowadzący do stwierdzenia jej winy. Nie można pominąć istotnej kwestii - w okolicznościach niniejszej sprawy pracownikowi, który odebrał pocztę i dopuścił się zaniedbania nie można było winy przypisać z powodów obiektywnych. Zatem i skarżącemu - pracodawcy L. C. nie można przypisać winy za zaniedbania. Okoliczność ta została udowodniona dokumentem - zaświadczeniem lekarza psychiatry z dnia z dnia 23 lutego 2015 r., z którego wynikają zaburzenia psychiczne L. C., w tym co do percepcji oraz pamięci. Skarżący nie miał wiedzy o problemach natury psychiatrycznej swojego pracownika. Gdyby takową posiadał to nie wyznaczyłby mu zadania polegającego na odbiorze korespondencji. Niewywiązanie się przez L. C. z obowiązków staranności w zakresie przekazania korespondencji nastąpiło z wyraźnej obiektywnej przyczyny jaką był stan zdrowia pracownika. Skarżący nie dopuścił się również nawet lekkiego niedbalstwa w zakresie organizacji pracy, w tym w doborze pracowników, o czym świadczy okoliczność, iż L. C. przez wiele lat nienagannie wywiązywał się ze swoich obowiązków i znajdował się w okresie przedemerytalnym. Skarżąca wyznaczyła także w okresie jego urlopu innego pracownika, zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego naturalne jest jednak, iż w tym czasie klucze do biura i skrzynki podsiada pracownik na urlopie i nie można mu uniemożliwić wejścia na teren budynku,

Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych.

Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w myśl poglądu wyrażonego w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Bk 23/12, który tutejszy Sąd również prezentuje, w sprawie dotyczącej opłat za użytkowanie wieczyste, w przypadkach incydentalnych jak przywrócenie terminu, w związku z treścią art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zastosowanie będą miały przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Przechodząc do okoliczności niniejszej sprawy, zaznaczyć należy, że błędne jest stanowisko organu, jakoby wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem 7-dniowego terminu do jego złożenia tj. od dnia ustania przeszkody do jego złożenia. W tym zakresie w pełni należy podzielić stanowisko przedstawione przez stronę skarżącą w skardze, a wynikające m.in. z przytoczonego orzeczenia. Z okoliczności sprawy wynika niewątpliwie, że składając wniosek o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, spółka nie miała świadomości, że wniosek ten składa po terminie. O tym fakcie dowiedziała się dopiero z orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie oddalenia wniosku o ustalenie, które zostało odebrane przez spółkę w dniu 18 lutego 2015 r. Skoro strona nie była świadoma uchybienia terminu, to w takiej sytuacji początkową datą biegu terminu do wniesienia wniosku o jego przywrócenie jest dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jego uchybieniu. Jeśli zatem w dniu 24 lutego 2015 r., tj 6 dni od powzięcia tej informacji złożono wniosek o przywrócenie terminu, to termin ten został dochowany.

W zakresie dalszych rozważań, podzielić należy także zarzuty skarżącego, co do naruszenia przez organ art. 58 § 1 K.p.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z 126 K.p.a.

Uzasadnienie organu mające wskazywać na winę spółki w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona, jest niezwykle lakoniczne. W przeważającym zakresie, zawiera ogólnikowe rozważania odnoszące się do art. 58 K.p.a., bez wnikliwego odniesienia się do konkretnych okoliczności faktycznych wskazanych przez spółkę na uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu. Domniemania organu, że spółka prawdopodobnie wiedziała o alkoholizmie swojego pracownika nie są poparte żadnymi dowodami. Pogląd, że częste absencje chorobowe winny skutkować pozbawieniem pracownika uprawnień do odbioru korespondencji również nie zasługuje na aprobatę. Pracownik ma bowiem odbierać korespondencję kiedy jest zdolny do świadczenia pracy, czyli nie przebywa na zwolnieniu chorobowym. Trudno natomiast stawiać pracodawcy zarzut, że nie pozbawia pracownika uprawnień do wykonywania obowiązków pracowniczych wtedy, gdy okoliczności wskazują, iż jest zdolny do ich wykonywania. Wbrew poglądowi organu, akta administracyjne nie dają również podstaw do zaprezentowania stanowiska, że żaden inny pracownik spółki nie miał uprawnień do odbioru korespondencji, oraz że brak takiego upoważnienia dla innego pracownika świadczy o wadliwej organizacji pracy.

Podkreślić natomiast należy, że pracownik spółki L. C. odebrał korespondencję po awizowaniu, w trakcie przebywania na urlopie i następnie poinformował o błędnej dacie jej odbioru 23.10.2014 r. Rozpoznając wniosek o przywrócenie terminu, organ winien zatem rozważyć przede wszystkim te okoliczności faktyczne. Istotne jest, dlaczego pracownik w okresie kiedy nie powinien pracy świadczyć, pewne czynności z zakresu swoich obowiązków wykonał, czy pracodawca o tym wiedział i czy taką organizację pracy akceptował, dlaczego doszło do błędnego wskazania daty odbioru przesyłki, a jeśli były nią zaburzenia psychiatryczne pracownika, to czy pracodawca miał ich świadomość. Dopiero wnikliwe rozważenie powyżej wskazanych faktów da podstawę do wyrażenia oceny, czy złożony przez spółkę wniosek o przywrócenie terminu jest uzasadniony, czy też nie. Dokonując ponownej oceny, organ uwzględni powyżej przedstawione poglądy Sądu, a ponadto pogląd, że pozostawienie pracownikowi przebywającemu na urlopie wypoczynkowym kluczy do miejsca, gdzie świadczy on pracę nie stanowi wadliwej organizacji pracy, oraz że art. 58 § 1 K.p.a. wymaga uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia braku winy w uchybieniu terminu.

Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" P.p.s.a. oraz art. 200 P.p.s.a.