Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 895/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 13 § 1, art. 1a pkt 21
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 7 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Asesor WSA Małgorzata Kowalska, , , Protokolant specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 roku sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji wpływów z wierzytelności wynikających z niezapłaconych faktur za wykonanie usługi oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 895/18

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżonym postanowieniem z [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z [...] w sprawie odmowy zwolnienia spod egzekucji wpływów z wierzytelności wynikających z niezapłaconych faktur za wykonane usługi, należnych od A Spółka z o.o., zajętych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 1 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 13 § 1, art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) [dalej: u.p.e.a.].

Z ustalonego przez organy stanu faktycznego sprawy wynikało, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec P.C., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą B P.C., m.in. na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P.

W oparciu o wskazane tytuły wykonawcze, zawiadomieniem z 07.09.2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. zajął wierzytelności zobowiązanego z tytułu nieuregulowanych faktur oraz innych wierzytelności pieniężnych w Spółce z o.o. A w Ś. Na dzień dokonywania ww. zajęcia P.C. zobowiązany był do uiszczenia zaległości objętych wymienionymi tytułami wykonawczymi w łącznej kwocie 174.742,40 zł, należnych od części z nich odsetek za zwłokę w łącznej kwocie 40.806,14 zł, kosztów upomnienia w łącznej kwocie 360,80 zł oraz kosztów egzekucyjnych w łącznej kwocie 12.888,60 zł.

W udzielonej odpowiedzi na dokonane zajęcie wierzytelności, Spółka poinformowała, że obecnie nie może zrealizować zajęcia, ponieważ na dzień sporządzania odpowiedzi nie posiada żadnych zobowiązań wobec P.C., a ostatnia płatność została przez nią zrealizowana 11.07.2017 r. na konto zobowiązanego.

Wcześniej, celem wyegzekwowania m.in. przedmiotowych zaległości, sukcesywnie w miarę napływu tytułów wykonawczych je obejmujących, Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. kierował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych

Z udzielonych przez banki odpowiedzi wynika, że rachunki bankowe zobowiązanego zostały zablokowane, że do rachunków tych wystąpił zbieg egzekucji administracyjnych i sądowych lub że na rachunku dłużnika brak jest środków umożliwiających realizację zajęcia.

Ponadto, w odniesieniu do zaległości objętych wszystkimi wymienionymi na wstępie tytułami wykonawczymi, organ egzekucyjny wystosował zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z tytułu nieuregulowanych faktur oraz innych wierzytelności pieniężnych do innych podmiotów gospodarczych. Odpowiadając na zajęcie poinformowały one, że nie posiadają wobec skarżącego żadnych wymagalnych wierzytelności.

W dniu 20.09.2017r. odbyła się rozmowa P.C. z Zastępcą Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. – M.S. Jak wynika ze sporządzonej na tę okoliczność notatki, zobowiązany oświadczył, że A Spółka z o.o. jest jedynym jego kontrahentem, a dokonane zajęcie spowoduje, że współpraca z nim zostanie zerwana. Ponadto oświadczył, że: w 2014 r. przebywał poza granicami kraju, przedstawiając stosowne upoważnienia osobie prowadzącej wówczas sprawy księgowe jego firmy, co doprowadziło do powstania dużych zaległości podatkowych oraz wobec innych podmiotów. W 2016 r. dokonano kradzieży w pomieszczeniach należących do jego firmy, w wyniku czego nieznany sprawca skradł całą dokumentację księgową za lata 2013-2015.

W dniu 19.10.2017r. spisana została notatka służbowa, w treści której wskazano na rozmowę przeprowadzoną ze zobowiązanym 03.10.2017 r. w obecności Zastępcy Naczelnika – M.S., Kierownika – A.F. i starszego eksperta skarbowego – M.R., w związku ze złożonym przez niego wnioskiem o zwolnienie spod zajęcia wierzytelności w Spółce z o.o. A. Z notatki wynika, że zobowiązany oświadczył, iż przeprowadzenie egzekucji doprowadzi do likwidacji jego działalności i zatorów płatniczych wobec firm, którym zalega z płatnościami, a przy tym, że nie posiada innego majątku ruchomego, który zabezpieczyłby dochodzenie znacznych zaległości podatkowych oraz innych wierzycieli, jak ZUS i Urząd Gminy L. Ponadto w treści notatki wskazano, że z uwagi na interes strony, celem prawidłowego rozpoznania przedmiotowej sprawy, poproszono zobowiązanego o uzupełnienie materiału dowodowego poprzez przedstawienie: dowodów świadczących o rodzaju i wysokości zaległości cywilnoprawnych z tytułu niezapłaconych faktur lub umów, dowodów dotyczących przebiegu/zakończenia dochodzenia w sprawie kradzieży w firmie, jaka miała miejsce w 2016r., innych dokumentów, które według strony stanowią dowód w sprawie zwolnienia spod egzekucji oraz że poinformowano go o możliwości złożenia kserokopii dokumentów i uzupełnienia wniosku.

Zobowiązany z kolei zobowiązał się do przesłania mailem wszystkich dokumentów, jednakże do dnia 19.10.2017r. nie uzupełnił wniosku o żądane dowody.

W dniu 21.09.2017 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. wpłynęło pismo P.C. z 20.09.2017r., zawierające wniosek o zwolnienie spod egzekucji innych wierzytelności zajętych zawiadomieniem z 07.09.2017 r. "w A Sp. z o.o. cz. nr [...]". W piśmie tym, powołując się na uregulowanie zawarte w art. 13 u.p.e.a. zobowiązany podniósł, iż zajęta wierzytelność jest jego jedynym, pozyskanym po kilku latach poszukiwań źródłem dochodu, które może umożliwić mu całkowitą spłatę istniejącego zadłużenia do końca 2018 roku. Do ww. wniosku załączył kserokopię pisma I Komisariatu Policji Komendy Miejskiej Policji w Ł. z 22.08.2016 r., zatytułowanego "ZAŚWIADCZENIE", w treści którego wskazano, iż: prowadzone jest dochodzenie w sprawie kradzieży z włamaniem w okresie 08-24.07.2016 r. do pomieszczeń B P.C.; z zebranych w sprawie materiałów wynika, że 08.07.2016r. nieznany sprawca skradł 10-12 szt. segregatorów z bliżej nieokreśloną dokumentacją firmową za lata 2013-2015; o powyższej kradzieży poinformował R.D., który pod nieobecność właściciela opiekuje się pomieszczeniami firmy B i na jego prośbę wydano niniejsze zaświadczenie.

W dniu 20.10.2017r. organ egzekucyjny wystosował pismo, którym - po uprzednim nawiązaniu do przeprowadzonych rozmów w dniach: 20.09.2017 r., 29.09.2017 r. i 03.10.2017 r. - wezwał P.C. do uzupełnienia zawartego w wyżej wymienionym piśmie z 20.09.2017r. żądania, poprzez przedłożenie dokumentów:

- stwierdzających wysokość kosztów prowadzonej przez niego działalności za okres 01-08.2017r.,

dotyczących niezapłaconych faktur za wykonane przez niego usługi z wyszczególnieniem dokładnych danych podmiotu, tj. nazwy podmiotu, numeru NIP, Regon lub Pesel, daty faktury, numeru faktury, kwoty do zapłaty oraz terminu płatności,

dowodów dotyczących przebiegu/zakończenia dochodzenia w sprawie kradzieży w Jego firmie, jaka miała miejsce w 2016r.,

dotyczących innych okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

Brakująca dokumentacja nie została przez skarżącego przedłożona.

Postanowieniem z [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego Ł.-P. orzekł o odmowie zwolnienia spod egzekucji wpływów z wierzytelności wynikających z niezapłaconych faktur za wykonane usługi, należnych od A Spółka z o.o., które zajęto w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o wymienione tytuły wykonawcze.

Wskazane wyżej postanowienie zostało zaskarżone do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. zażaleniem P.C., w którym wniesiono "o anulowanie wyżej wymienionego postanowienia i przekazanie (...) wniosku w sprawie zwolnienia z egzekucji wierzytelności w A sp. o.o."

W motywach wniesionego środka zaskarżenia zobowiązany podniósł, iż względem niego prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na podstawie nieprawidłowo wystawionych przez Urząd Skarbowy tytułów wykonawczych oraz że nierzetelnie potraktowano jego wniosek i przedstawione przez niego argumenty w rozmowie z pracownikami Działu Egzekucji.

Do zażalenia dołączył kserokopie: zamówień Spółki z o.o. A o numerach [...] i [...]; przesłanych drogą mailową pism tej Spółki z 18.09.2017 r., 20.09.2017 r. i 06.10.2017 r. oraz nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydany przez Sąd Rejonowy V Wydział Gospodarczy w T. z 02.11.2017 r., [...] na rzecz powoda P.S.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W uzasadnianiu wskazał na wstępie, że ustawodawca uzależnił możliwość zwolnienia spod egzekucji określonego składnika majątkowego od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: złożenia przez zobowiązanego wniosku w sprawie zwolnienia spod egzekucji oraz istnienia ważnego interesu zobowiązanego. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazał, że o istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jej subiektywne przekonanie o istnieniu powyższego interesu, lecz konkretne i zobiektywizowane okoliczności faktyczne przemawiające za zastosowaniem zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego. Zastosowanie instytucji zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego powinno być rozpatrywane głównie w świetle wyrażonej w art. 7 § 2 u.p.e.a. zasady stosowania najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego, która wyraża się w tym, że spośród przewidzianych ustawą środków egzekucyjnych należy stosować ten, który w możliwie najmniejszym stopniu będzie ingerował w prawa i wolności zobowiązanego. Tym samym, ewentualne zastosowanie zwolnienia z egzekucji określonych składników majątkowych nie może wykluczać w ogóle możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej wobec dłużnika, z innych nieobjętych tym zwolnieniem składników majątku. Zastosowanie tej instytucji jest dopuszczalne jedynie w sytuacji możliwości prowadzenia egzekucji administracyjnej z innego składnika majątku zobowiązanego. W związku z tym przyjmuje się, że wnosząc o zwolnienie z egzekucji, zobowiązany powinien wykazać nie tylko argumenty przemawiające za pozytywnym rozpatrzeniem takiego wniosku, ale też wykazać, że prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności jest możliwe z jego innych składników majątkowych. Przepis art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma na celu ochronę interesów zarówno zobowiązanego, jak i wierzyciela, dlatego też zwolnienie z egzekucji nie może prowadzić do sytuacji, w której egzekucja okaże się bezskuteczna.

Podkreślił dalej, że rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego w przedmiocie zwolnienia spod egzekucji określonych składników majątkowych zobowiązanego ma charakter uznaniowy.

Zdaniem organu, przeprowadzona w tym względzie analiza zebranego materiału dowodowego w kontekście treści złożonego przez skarżącego wniosku, przedstawionych w zażaleniu argumentów oraz załączonych do tych środków prawnych dokumentów, nie wykazała nieprawidłowości w działaniu organu egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P.

W rozpatrywanej sprawie, w treści wniosku o zwolnienie spod egzekucji wierzytelności pieniężnych zajętych w Spółce z o.o. A - oprócz przedstawienia okoliczności, które spowodowały powstanie ciążących na skarżącym zaległości oraz wskazania na fakt dokonania w jego firmie licznych włamań z kradzieżą dokumentacji i majątku na łączną kwotę 430.000,00 zł – P.C. podniósł, że ww. Spółka jest jedynym jego kontrahentem, a zajęta wierzytelność stanowi źródło dochodu, które pozyskał po kilku latach poszukiwania partnerów do współpracy i w nim upatruje możliwości spłaty istniejących zobowiązań do końca 2018r.

Na powyższe zobowiązany wskazywał także w trakcie rozmów prowadzonych z pracownikami i zastępcą Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. (notatki służbowe z dni 20.09.2017 r. i 19.10.2017 r.), dodając jednocześnie, że zajęcie przedmiotowej wierzytelności doprowadzi do zerwania współpracy oraz że nie posiada innego majątku ruchomego, z którego możliwe byłoby uzyskanie dochodzonych zaległości.

Zatem, wnosząc o zwolnienie spod egzekucji przedmiotowej wierzytelności, P.C. nie tylko nie wskazał innego składnika majątku umożliwiającego prowadzenie skutecznej egzekucji administracyjnej ale wręcz stwierdził, że majątku takiego nie posiada.

W tej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, nie można organowi egzekucyjnemu zasadnie czynić zarzutu, że nie zastosował środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. Zarzut ten jest tym bardziej bezzasadny, że wcześniej organ ten tego rodzaju środek egzekucyjny zastosował, a było nim zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych, które zobowiązany posiada w siedmiu bankach, jednakże zajęcia te nie doprowadziły do wyegzekwowania zaległości objętych wymienionymi na wstępie tytułami wykonawczymi, których jest 49, a łączna kwota należności głównych podlegających zapłacie na ich podstawie w dniu zajęcia wierzytelności w Spółce z o.o. A (tj. 07.09.2017 r.) wynosiła 174.742,40 zł (wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia i kosztami egzekucyjnymi - 228.797,94 zł).

Nie można także – zdaniem organu - zgodzić się z zawartym w zażaleniu twierdzeniem skarżącego, jakoby pracownicy organu egzekucyjnego działali opieszale, czy też aby z ich winy doszło do braku realizacji zamówień złożonych przez wskazaną wyżej Spółkę. Z akt sprawy wynika bowiem, że pomimo ustaleń poczynionych w trakcie rozmowy przeprowadzonej w dniu 03.10.2017 r. z pracownikami organu egzekucyjnego oraz zastępcą Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P., P.C. nie dostarczył żądanych dokumentów, celem uzupełnienia złożonego wniosku, ani drogą mailową, ani w żaden inny sposób, mimo iż później został do tego wezwany pismem z 20.10.2017r. Oczekiwanie na przedłożenie przez zobowiązanego dokumentów uzupełniających jego wniosek, uniemożliwiło organowi egzekucyjnemu wydanie w ustawowym terminie rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Z treści załączonych przez P.C. do zażalenia kserokopii dokumentów wynika, że przyczyną rezygnacji Spółki z o.o. A z dostawy artykułów 3343 oraz 3344, wynikających z pierwotnych zamówień o numerach [...] i [...], była okoliczność braku dostawy tych artykułów przez zobowiązanego w zakreślonych przez tę Spółkę terminach, pomimo iż były one wyprodukowane znacznie wcześniej, a nie fakt zajęcia wierzytelności, jakie przysługiwałyby zobowiązanemu m.in. z tytułu realizacji tych zamówień.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. nie znalazł także podstaw dla uznania zasadności twierdzenia zobowiązanego, że to organ egzekucyjny naraził go na dodatkowa stratę w wysokości 2.759,50 zł, będącą skutkiem wydania wobec niego przez Sąd nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym. Z treści wydanego przez Sąd Rejonowy V Wydział Gospodarczy w T. 02.11.2017 r. na rzecz powoda P.S. nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym wynika bowiem, że nakaz zapłaty m.in. wskazanej wyżej kwoty tytułem zwrotu kosztów procesu, był konsekwencją opóźnień w transakcjach handlowych P.C., które miały miejsce jeszcze przed zajęciem wierzytelności w ww. Spółce, o czym świadczą podane w tym nakazie terminy naliczania odsetek ustawowych od: 22.06.2017 r. i 07.07.2017 r. do dnia zapłaty.

W świetle przedstawionych wyżej okoliczności, skoro zobowiązany nie zadbał o dostarczenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego Ł.-P. stosownych dokumentów mogących wskazywać na istnienie przesłanek zwolnienia określonych w art. 13 § 1 u.p.e.a., do przedłożenia których się zobowiązał, a następnie został przez tegoż Naczelnika wezwany, to zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., pozbawionym uzasadnionych podstaw jest obarczanie pracowników organu egzekucyjnego, zastępcy tegoż Naczelnika odpowiedzialnością za niepowodzenia w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej.

Zajęcie wierzytelności w Spółce z o.o. A było w dniu jego dokonania jedynym środkiem egzekucyjnym, który mógłby doprowadzić do wyegzekwowania przynajmniej części należności dochodzonych od zobowiązanego na rzecz różnych wierzycieli, nie tylko Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P.

Skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. złożył P.C. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ nie ustosunkował się do żadnego z punktów jego zażalenia. Ponadto w skardze strona nie podniosła nowych zarzutów w stosunku do poprzednio prezentowanych argumentów na etapie postepowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302) [dalej: ustawa p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 ustawy p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Warszawa 2004, str. 197).

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-P. z [...] wydane w przedmiocie odmowy zwolnienia z egzekucji wierzytelności wynikających z niezapłaconych faktur za wykonane usługi, należnych od A Spółka z o.o., zajętych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym.

Przeprowadzona przez sąd kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Stosownie do treści art. 13 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.) [dalej: u.p.e.a.] wniosku, organ egzekucyjny, na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Z powyższego wynika, że podstawową przesłanką upoważniającą organ egzekucyjny do zwolnienia danego składnika majątkowego z egzekucji jest istnienie przemawiającego za tym "ważnego interesu zobowiązanego".

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z innych jego składników majątkowych (por. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 16 stycznia 2008 r., I SA/Łd 997/07). Wiąże się to z tym, że art. 13 § 1 u.p.e.a. ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też uregulowana tam instytucja nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna (wyrok WSA w Lublinie z 3 grudnia 2010 r., I SA/Lu 583/10).

Ponadto "ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji (por. wyrok NSA z 16 października 2009 r., II FSK 789/08).

Wskazać także należy, że uregulowana w art. 13 § 1 u.p.e.a. instytucja działa na zasadzie rozstrzygania spraw w oparciu o uznanie administracyjne. Mając na względzie specyficzny charakter rozstrzygnięć o charakterze uznaniowym, podkreślenia wymaga, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego, takie postanowienia podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy postanowienie zostało podjęte zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano je w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, oraz czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2001 r., I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z 13 października 2000 r., III SA 3416/99; wyrok NSA z 14 maja 1997 r., I SA/Łd 344/96; wyrok WSA w Poznaniu z 17 maja 2013 r., I SA/Po 103/13).

Powyższe oznacza, że nawet stwierdzenie przez organ wszystkich przesłanek do zastosowania art. 13 § 1 u.p.e.a. nie obliguje go do tego, lecz stwarza tylko dla organu taką możliwość, i to poddaną kontroli sądowoadministracyjnej (jak wyżej wspomniano) w ograniczonym zakresie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, aby "jego ważny interes" przemawiał za zwolnieniem z egzekucji wierzytelności wynikających z niezapłaconych faktur za wykonane usługi, należnych od A Spółka z o.o., zajętych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący nie wskazał także innych składników swojego majątku, z którego organ mógłby przeprowadzić egzekucję.

Przypomnieć raz jeszcze należy, że przesłanka ważnego interesu zobowiązanego, o której mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a., jest swoistą klauzulą generalną, której znaczenie należy rozpatrywać w kontekście okoliczności faktycznych konkretnej sprawy. O istnieniu ważnego interesu po stronie zobowiązanego nie decyduje jego subiektywne przekonanie, lecz zobiektywizowane kryteria (wyrok NSA z 16 października 2009 r., sygn. akt II FSK 789/08).

W ocenie sądu, organy orzekające w sprawie wykazały, że po stronie wnioskodawcy nie wystąpił "ważny interes zobowiązanego". Pojęcie to należy niewątpliwie do kategorii pojęć nieostrych i w każdej sprawie musi być rozpatrywane indywidualnie. Przy czym "ważnego interesu zobowiązanego" nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem zobowiązanego o potrzebie zwolnienia określonych składników majątkowych z egzekucji. Organy egzekucyjne prawidłowo oceniły, że okoliczności przedstawione przez skarżącego nie wyczerpują "ważnego interesu zobowiązanego", dającego podstawę do zastosowania zwolnienia z egzekucji, o którym mowa w art. 13 § 1 u.p.e.a.

Zaznaczyć należy, że instytucja zwolnienia z egzekucji określonego składnika majątkowego służy zmniejszeniu uciążliwości prowadzonej egzekucji. Przez zwolnienie z egzekucji rozumieć należy niepodejmowanie lub odstąpienie od egzekucji w całości lub części składników majątkowych – art. 1a pkt 21 o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tej sytuacji, w ocenie sądu, nie można organowi egzekucyjnemu zasadnie czynić zarzutu, że nie zastosował środków najmniej uciążliwych dla zobowiązanego. Zarzut ten jest tym bardziej bezzasadny, że wcześniej organ ten tego rodzaju środek egzekucyjny zastosował, a było nim zajęcie wierzytelności z rachunków bankowych, które zobowiązany posiada w siedmiu bankach, jednakże zajęcia te nie doprowadziły do wyegzekwowania zaległości objętych wymienionymi na wstępie tytułami wykonawczymi, których jest 49, a łączna kwota należności głównych podlegających zapłacie na ich podstawie w dniu zajęcia wierzytelności w Spółce z o.o. A (tj. 07.09.2017r.) wynosiła 174.742,40 zł (wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnienia i kosztami egzekucyjnymi - 228.797,94 zł).

Zważyć także należy, że przepis ten ma na celu ochronę interesów tak zobowiązanego jak i wierzyciela, dlatego też nie może prowadzić do sytuacji, że egzekucja okaże się bezskuteczna. Dlatego też zobowiązany musi wykazać nie tylko argumenty przemawiające za zwolnieniem z egzekucji określonych składników majątkowych, ale także wykazać, że możliwe jest prowadzenie egzekucji i uzyskanie egzekwowanych należności z jego innych składników majątkowych (por. wyrok sprawie o sygn. akt I SA/Łd 997/07, I SA/Lu 583/10).

Bezspornym jest tymczasem, że skarżący nie tylko nie wskazał żadnego innego alternatywnego, a przede wszystkim skutecznego sposobu uregulowania przedmiotowych zaległości, ale wręcz stwierdził, że majątku takiego nie posiada.

Mając powyższe na uwadze, sąd uznał, że organy obu instancji dokonały prawidłowej wykładni art. 13 § 1 u.p.e.a. przyjmując, że skarżący nie wykazał swojego "ważnego interesu", dającego postawę do zastosowania instytucji zwolnienia z egzekucji przedmiotowej wierzytelności zobowiązanego.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, sąd nie stwierdził takiego naruszenia prawa procesowego, które dawałoby podstawę do uwzględnienia skargi. Sąd nie podzielił zarzutów skargi akcentujących niedostateczne zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego. W toku postępowania organy podjęły wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a w uzasadnieniu postanowień w przekonywujący i pozbawiony cech dowolności sposób oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. W ocenie sądu, wywody skarżącego w tym względzie ograniczają się do polemiki z oceną dowodów dokonaną w zaskarżonym postanowieniu. Sąd uznał sprawę za dostatecznie wyjaśnioną, tym bardziej, że stan faktyczny ustalony przez organy administracji nie został skutecznie podważony.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

k.ż.