Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3094/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34  par. 2,  art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] września 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm., powoływanej dalej jako u.p.e.a.), utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2021 r. stwierdzające niedopuszczalność zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ stwierdził, że w dniu [...] czerwca 2021 r. Prezydent Miasta [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący nieuregulowaną przez S. K. opłatę za usługi opiekuńcze od dnia [...] stycznia 2018 r. do [...] grudnia 2020 r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł. Odpis tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu w dniu 29 czerwca 2021 r.

W dniu [...] lipca 2021 r. S. K. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] pismo, w którym nie uznał wierzytelności. Podniósł, że ustawa z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin w art. 28 ust. 1 stanowi, iż osobom uprawnionym do wojskowego zaopatrzenia emerytalnego oraz członkom ich rodzin przysługuje prawo do bezpłatnych świadczeń leczniczych, położniczych i rehabilitacyjnych oraz zaopatrzenia w protezy ortopedyczne i środki pomocnicze z wojskowej lub społecznej służby zdrowia podległej Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Oświadczył ponadto, że przed żadnym sądem nie toczy sprawa o zajęte wierzytelności.

Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 u.p.e.a., postanowieniem z dnia [...] lipca 2021 r., zawierającym stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów zobowiązanego, stwierdził niedopuszczalność zarzutu, ponieważ przedstawiony zarzut był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym i administracyjnym.

S. K. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, powtarzając dotychczas podnoszone argumenty.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy podniósł, że wierzytelność za usługi opiekuńcze za 2018 r. wynika z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...], utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 885/18 oddalił skargę na decyzję Kolegium z dnia [...] marca 2018 r. Decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. została zmieniona decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2018 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] września 2018 r., zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2249/18 oddalił skargę na tę decyzję.

Z kolei wierzytelność za usługi opiekuńcze za 2019 r. wynika z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], która została zmieniona decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2019 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1697/19 oddalił skargę na decyzję z dnia [...] czerwca 2019 r.

Natomiast wierzytelność za usługi opiekuńcze za 2020 r. wynika z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] utrzymanej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...]. Na tę decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] uznało zatem, że podnoszony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu sądowym i administracyjnym i z tej przyczyny jest niedopuszczalny.

S. K. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc, że narusza ono jego prawa oraz interes prawny.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że nie składał żadnego zarzutu w sprawie egzekucji, lecz kwestionował fakt nałożenia odpłatności za usługi opiekuńcze. Powołał się na przepisy ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, z których wywiódł, że nie jest zobowiązany do ponoszenia opłat za usługi opiekuńcze, a przepisy te ustanawiają przywileje dla wojskowych emerytów i rencistów. Podniósł, że w art. 14 u.p.e.a. wykluczono prowadzenie egzekucji administracyjnej wobec osób korzystających z przywilejów i immunitetów dyplomatycznych. Skarżący przytoczył treść art. 7 § 3 k.p.a., zgodnie z którym stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Skarżący powołał się również na przepisy art. 67 ust. 1 i art. 68 Konstytucji RP ustanawiające prawo do zabezpieczenia społecznego w razie niezdolności do pracy ze względu na chorobę lub inwalidztwo oraz po osiągnięciu wieku emerytalnego, a także prawo do ochrony zdrowia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarżący w toku postępowania egzekucyjnego złożył w dniu [...] lipca 2021 r. pismo, w którym w istocie zakwestionował istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...]. Takie działanie zobowiązanego określa się jako wniesienie zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym i stanowi ono realizację uprawnienia do zakwestionowania możliwości prowadzenia egzekucji poprzez podważenie prawidłowości tytułu wykonawczego. Jedną z podstaw, na których może zostać oparty zarzut w postępowaniu egzekucyjnym, jest nieistnienie obowiązku (art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a.). Skarżący podnosząc, że nie jest zobowiązany, w związku z treścią ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin do ponoszenia opłat za usługi opiekuńcze, kwestionował zatem istnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] czerwca 2021 r. Pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2021 r. zasadnie zostało zatem zakwalifikowane przez organ egzekucyjny jako zarzut wniesiony w postępowaniu egzekucyjnym.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 34 § 1 przewiduje, że po wniesieniu zarzutu zostaje on niezwłocznie przekazany przez organ egzekucyjny (w niniejszej sprawie jest nim Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...]) wierzycielowi, tj. w tej sprawie Prezydentowi [...]. Wierzyciel rozpatruje złożony zarzut i wydaje postanowienie stosownie do art. 34 § 2 u.p.e.a. Nie w każdej sytuacji możliwe będzie merytoryczne rozpatrzenie zarzutu. Otóż, zgodnie z art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., jeżeli zarzut jest albo był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu podatkowym, administracyjnym lub sądowym, brak jest możliwości badania jego zasadności w trybie uregulowanym w u.p.e.a., a wierzyciel jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zarzutu. Jak podkreśla się w doktrynie, zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej jest środkiem obrony przed egzekucją, niekonkurencyjnym w stosunku do środków prawnych przysługujących zobowiązanemu w ramach odrębnych postępowań: podatkowego, administracyjnego lub sądowego. Nie ma bowiem powodów, dla których ta sama kwestia miałaby być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu jurysdykcyjnym, a następnie ponownie – w ramach zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej (P.M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 34).

Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Skarżący kwestionuje ustalenie odpłatności za usługi opiekuńcze za lata 2018, 2019 oraz 2020. Tymczasem decyzje administracyjne za 2018 r. oraz za 2019 r. ustalające tę odpłatność były już przedmiotem kontroli sądowej, a WSA w prawomocnych wyrokach: z dnia 22 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 885/18 oraz z dnia 19 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2249/18 (dotyczących roku 2018) oraz z dnia 15 stycznia 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 1697/19 (dotyczącym roku 2019) przesądził, że przyznanie odpłatnych usług opiekuńczych było prawidłowe. Wprawdzie w sprawie dotyczącej odpłatności za usługi opiekuńcze za 2020 r. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1150/20 wniesiona została skarga kasacyjna, która nie została jeszcze rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny, ale użyte w art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. sformułowanie "jest albo był przedmiotem rozpatrzenia" oznacza, że sam fakt toczenia się postępowania sądowego w tej sprawie jest podstawą do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu. Wynika to ze wspomnianej zasady niekonkurencyjności środków prawnych przysługujących zobowiązanemu.

Z tych przyczyn zarzuty skargi dotyczące zasadności nałożenia na skarżącego obowiązku uiszczenia opłat za przyznane mu usługi opiekuńcze, w tym również zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, nie mogły zostać uwzględnione. Kwestia istnienia bądź nieistnienia obowiązku nie była bowiem przedmiotem rozpatrywania przez organ w postanowieniu stwierdzającym niedopuszczalność zarzutu na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a. i w związku z powyższym nie może być również przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu.

Powoływany przez skarżącego art. 7 § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy, nie miał zastosowania w tej sprawie, bowiem obowiązek nie został wykonany ani też nie stał się bezprzedmiotowy.

Należy także wyjaśnić, że użyty w art. 14 u.p.e.a. termin "przywilej" odnosi się do przywilejów i immunitetów dyplomatycznych określonych w aktach prawa międzynarodowego, przysługujących przedstawicielom dyplomatycznym. Przepis ten nie dotyczy natomiast przywilejów rozumianych jako jakiekolwiek uprawnienia przyznane przez przepisy prawa.

Skoro w rozpoznawanej sprawie zarzut dotyczący nieistnienia obowiązku był lub jest przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym i sądowym, zaistniała podstawa do stwierdzenia niedopuszczalności zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 34 § 2 pkt 3 lit. a) u.p.e.a., co prawidłowo stwierdziły organu obu instancji. Sąd uznał zatem, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy.