Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 458/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art.21 ust. 1 i 2;
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 50 ust. 1 ,§ 6 ust.1 ,§ 4 ust. 2, § 2 ust. 1 ,§ 50a ust.1 ;
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski Sędziowie sędzia WSA Wiesława Pierechod sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) Protokolant stażysta Joanna Lasek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2015r. sprawy ze skargi F.-X. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości na rok 2014 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z dnia "[...]" r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z dnia "[...]"r., którą przyznano F.B. (dalej powoływany jako skarżący, strona, wnioskodawca) płatność rolnośrodowiskową w pomniejszonej wysokości na rok 2014:

- w ramach wariantu 2.1. Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni uwzględnionej 9,52 ha wobec deklarowanej przez producenta rolnego wynoszącej 95,00 ha, w wysokości 7.520,80 zł,

- w ramach wariantu 5.1 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków - NATURA 2000 do powierzchni uwzględnionej 31,30 ha (zgodnej z deklaracją producenta) w wysokości 42.881 zł.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu "[...]"r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolno środowiskowej na rok 2014, na podstawie którego ubiegał się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej z tytułu realizacji:

- wariantu 2.1 - uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) do powierzchni 95,00 ha;

- wariantu 5.1- ochrona siedlisk lęgowych ptaków do powierzchni 31,30 ha.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniach "[...]" w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona przez inspektorów terenowych ARiMR kontrola na miejscu. Z przeprowadzonej kontroli powstały dwa raporty z czynności kontrolnych w zakresie programu rolno środowiskowego i w zakresie wzajemnej zgodności (CC). Kontrola wzajemnej zgodności (CC) na terenie gospodarstwa nie wykazała niezgodności mających wpływ na płatności. Wyniki kontroli w zakresie powierzchni dotyczące działek zakwalifikowanych do płatności nie miały wpływu na zmniejszenie płatności.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zwrócił uwagę, że strona w roku 2013 otrzymała płatność w wariancie 2.1 uprawy rolnicze do powierzchni ustalonej i zatwierdzonej 9,52 ha. W roku 2013 dla wariantu 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe, organ na udokumentowany wniosek strony uznał działanie siły wyższej, zaś powierzchnia na której wystąpiła siła wyższa została wykluczona z płatności. Podkreślił, że we wniosku na rok 2014 wnioskodawca dokonał zamiany i zadeklarował do płatności w ramach działania programu rolno środowiskowego wariant 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe na wariant 2.1 uprawy rolnicze na działkach rolnych A, B, C, F, H, I, J, L, Ł. Organ I instancji wykluczył wymienione działki rolne w wariancie 2.1 uprawy rolnicze z płatności w roku 2014.

Organ odwoławczy podkreślił, że podjęte zobowiązanie w pakiecie 2. rolnictwo ekologiczne - w tym wypadku w 2011 roku - nie podlega zmianie przez cały okres jego trwania, wynika to z § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361 ze zm.)- dalej powoływane jako "rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013r." Przepisy tego rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany w roku 2013 w ramach pakietu 2. - rolnictwo ekologiczne.

Powołując treść § 50 ust. 1 i 2 oraz § 50a ust.1 i 2 powołanego rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że § 50a rozporządzenia rolno środowiskowego z 2013 r., dający możliwość zmiany podjętego zobowiązania w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w szerszym zakresie niż § 50 miał zastosowanie tylko w 2013 r.

W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że w obecnym stanie prawnym nie ma możliwości zmiany w 2014 r. wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu 2. rolnictwo ekologiczne, w ramach którego uprawiane są drzewa owocowe na inny wariant tego pakietu. W związku z powyższym odmówiono przyznania płatności w ramach wariantu 2.1 uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) zadeklarowanego na działkach A, B, C, F, H, I, J, L, Ł, na których w 2013 roku był sad, a co do których w 2014 roku dokonano zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego niezgodnie z przepisami.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że:

Zdaniem Dyrektora OR ARiMR nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005 r., str. 1, ze zm.) stanowiącego, iż "w przypadkach gdy beneficjenci otrzymujący płatności na mocy art. 36 lit. a) ppkt i}-v) oraz lit. b) ppkt i), iv) i v) nie przestrzegają na terenie całego gospodarstwa obowiązkowych wymogów przewidzianych w art. 4 i 5 oraz załącznikach III i IV do rozporządzenia (WE) nr 1782/2003, w wyniku działania lub zaniechania, które jest im bezpośrednio przypisane, całkowita kwota płatności, które mają być im przyznane w roku kalendarzowym, w którym wystąpi niezgodność, podlega redukcji lub anulowaniu." Wskazał, że powyższy przepis dotyczy przestrzegania wymogów w zakresie zarządzania lub zasady dobrej kultury rolnej, a więc zasad kontrolowanych w zakresie wzajemnej zgodności, a taka kontrola w gospodarstwie skarżącego wykazała niezgodności w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności zgodnie z raportem, co jednak nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.

Zdaniem organu odwoławczego również zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011 r., str. 8, ze zm.) stanowiącego, iż "Państwo członkowskie odzyskuje wsparcie lub nie przyznaje go lub określa kwotę zmniejszenia pomocy, w szczególności na podstawie rozmiaru, zasięgu i trwałości stwierdzonej niezgodności. Rozmiar niezgodności zależy w szczególności od ciężaru skutków niezgodności, przy uwzględnieniu celów, którym miały służyć niespełnione kryteria. Zasięg niezgodności zależy w szczególności od skutków, jakie niezgodność wywiera na całość operacji. To, czy niezgodność jest trwała, zależy w szczególności od długości okresu, w którym występują jej skutki, lub od możliwości wyeliminowania tych skutków za pomocą racjonalnych środków" - jest bezzasadny z uwagi na fakt, iż odnosi się on do przypadków naruszenia zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, a w gospodarstwie skarżącego nie stwierdzono niezgodności mającej wpływ na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Ponadto w decyzji organu I instancji nie ma nawet wzmianki o wymienionym przepisie prawa, ponieważ nie było podstaw do jego zastosowania.

Odnośne zarzutu naruszenia art. 54 ust. 1 lit. c, art. 71 - 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. ustanawiających szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) zdaniem organu nie zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na fakt, iż przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 dotyczą płatności udzielanych w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i nie znajdują zastosowania w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 28c ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013r., poz. 173) stanowiącego, iż w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności, o której mowa w art. 51 ust. 4 lit. a rozporządzenia nr 1698/2005, zmniejszenia nie stosuje się, organ odwoławczy stwierdził, iż przepis ten ma zastosowanie w przypadku stwierdzenia drobnej niezgodności podczas przeprowadzania kontroli na miejscu z zakresie przestrzegania zasad wzajemnej zgodności, a taka kontrola wykazała niezgodności w zakresie przestrzegania norm i wymogów wzajemnej zgodności zgodnie z raportem, które nie mają wpływu na płatność.

Zdaniem organu odwoławczego zarzut niezastosowania § 9 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 33, poz. 262 ze zm.), jest chybiony i nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ strona nie ubiega się o płatność do działek użytkowanych jako sad.

W odniesieniu do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 3 ust. 2 pkt. 2 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), uznano, że nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przepis ten nie ma zastosowania do przyznania płatności z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy oraz umożliwił stronie skarżącej składanie środków dowodowych, w wyniku czego został ustalony stan faktyczny sprawy.

Zdaniem organu odwoławczego zarzut naruszenia § 47 i § 50 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361) i przyjęcia niewłaściwej podstawy prawnej w zakresie wariantu 2 nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z § 50 ust.1, rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013, poz. 361): Rolnik, który podjął zobowiązanie rolno środowiskowe na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia, o którym mowa w § 58.

Stosownie do § 50 ust. 2 ww. rozporządzenia, zmiana zobowiązania rolno środowiskowego realizowanego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, jest niedopuszczalna, z wyjątkiem zmiany wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu 2. rolnictwo ekologiczne, realizowanych na gruntach, na których są uprawiane truskawki lub poziomki, na wariant pierwszy, drugi, piąty, szósty, siódmy lub ósmy pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2.

Podkreślono, iż obowiązek spoczywający na stronie postępowania wynika wprost z dyspozycji art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), stanowiącego, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 - dotyczącym przyznania pomocy są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Dodano, że przepis ten powołała sama strona skarżąca jako zarzut rzekomego naruszenia w kontekście podważania ustaleń organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, w związku z tym organ wydający decyzję nie miał obowiązku wyręczania strony skarżącej w tym zakresie. Wskazano, że postępowanie odwoławcze toczy się w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości za rok 2014, a strona podnosi kwestie dotyczące przyznania płatności rolnośrodowiskowej za rok 2013.

Nie uznano również zarzutów skarżącego by w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia powołanych we wniosku przepisów: art. 77 kpa, art. 78 kpa i art. 107 kpa. W ocenie organu II instancji, organ I instancji zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, umożliwił skarżącej składanie środków dowodowych, dokonując prawidłowej jego oceny w kontekście ustalenia stanu faktycznego i powołał stosowne przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Zdaniem Dyrektora OR ARiMR zarzut braku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji jest całkowicie bezzasadny. Wskazano, że z akt sprawy wynika, że strona złożyła oświadczenia z datą "[...]"r. dotyczące elementów kontroli na miejscu - zagospodarowanie płodów rolnych w gospodarstwie producenta, nie wykonania analiz próbek roślin i gleby, niestosowania na terenie gospodarstwa komunalnych osadów ściekowych, o wypasie bydła na działkach rolnych D i G. Ponadto raport z kontroli na miejscu, w czasie której strona była obecna, doręczono stronie w dniu 02.12.2014 r. W związku z powyższymi wyjaśnieniami, odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącego organ odwoławczy stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 16 ust.2 w zw. z ust.5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., organ odwoławczy stwierdził, że nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. Odmowa przyznania płatności do spornych działek nie wynika ze stwierdzenia powierzchni innej niż zadeklarowana, lecz z dokonania zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego niezgodnie z przepisami.

W odniesieniu do pominięcia art. 39 ust. 4 ww. rozporządzenia w kontekście specyfiki uprawy i kosztów jej założenia oraz możliwości uzupełnienia ubytków jedynie wczesną wiosną i późną jesienią, organ II instancji podał, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczność polegająca na tym, że płatności rolnośrodowiskowe obejmują dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania znajduje odzwierciedlenie w wysokości stawek ustalanych dla poszczególnych pakietów i wariantów płatności rolnośrodowiskowych, które ustalane są przy uwzględnieniu ww. kryteriów. Ponadto w ocenie organu odwoławczego sposób ustalania ww. płatności nie ma związku z niespełnieniem przez stronę warunków przyznania płatności rolnośrodowiskowej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż możliwość dokonania w roku 2013 zmiany zobowiązania, o której mowa w § 50a rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., oznacza że zmiana ta powinna znaleźć odzwierciedlenie we wniosku o przyznanie płatności na rok 2013. Wobec powyższego zmiana planu rolno środowiskowego dokonana w dniu "[...]"r. i zadeklarowanie tych zmian we wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2014 nie może być uznane za zmianę zobowiązania, o jakiej mowa w § 50a ww. rozporządzenia.

W ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR organ I instancji zebrał w sposób wyczerpujący materiał dowodowy oraz umożliwił skarżącemu składanie środków dowodowych, dokonując prawidłowej jej oceny w kontekście ustalenia stanu faktycznego. Organ II instancji uznał, iż Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w sposób prawidłowy przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe na rok 2014 w ramach wariantów 2.1 i 5.1

Organ II instancji wskazał ponadto, że w przypadku odmowy przyznania płatności lub przyznania w pomniejszonej wysokości zasadnym jest szczegółowe odniesienie się do treści art. 30 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25, z 28.01.2011, str. 8), który stanowi m.in., iż zmniejszenie nie ma jednak zastosowania, jeżeli beneficjent może udowodnić, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikującej się kwoty.

Organ odwoławczy uznał, iż strona nie wykazała, że nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości. Organ II instancji stoi na stanowisku, iż strona deklarując we wniosku określone warianty i ich powierzchnie programu rolnośrodowiskowego powinna przed złożeniem wniosku sprawdzić, jak w rzeczywistości przedstawia się stan posiadanych gruntów i upewnić się czy wniesione zmiany są dopuszczalne w obecnym stanie prawnym. Skarżący wypełniając wniosek na 2014 rok nie dołożył należytej staranności, a tym samym nie zadbał o własny interes. W ocenie organu odwoławczego strona ponosi odpowiedzialność za niewłaściwą deklarację wariantu 2.1 uprawy rolnicze.

W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji w pierwszym jej punkcie i w tej części przekazanie jej do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, podniosła zarzut naruszenia:

1. art. 28c. ustawy z dnia 7 marca 2007 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w związku z art. 51 rozporządzenia nr 1698/2005, poprzez jego pomięcie, gdy zgodnie z nim zmniejszenia i redukcji płatności nie stosuje się, jeżeli nie można przypisać winy Beneficjentowi. Organ w toku kontroli po pierwsze ustalił, że rolnik kontynuuje uprawę ekologiczną na działkach od A, B, C, F, H, I, J, L, Ł w postaci mieszanki trawy,

2. art. 54 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 1122/2009 w zw. z art. 24 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 poprzez jego niezastosowanie i nieuwzględnienie raportów z kontroli BKM i Jednostki Certyfikującej potwierdzającej kontynuację pakietu 2,

3. § 47 rozporządzenia rolno środowiskowego MRiRW (Dz. U. Nr z 2013, poz. 361 ze zm.), r., poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie niewłaściwej podstawy prawnej dla części decyzji w zakresie wariantu 2 - rolnictwo ekologiczne, albowiem do rolnika realizującego zobowiązanie podjęte przed 2013 rokiem zastosowanie ma § 5 rozporządzenia z 2009 roku, o którym mowa w § 58 w/w Rozporządzenia z 2013 r., gdzie jego prawidłowa interpretacja i zastosowanie winna dopuszczać dla skarżącego który wszczynał zobowiązanie przed 2013 r. zmianę wariantu - tym bardziej, że wykonał tę zmianę po 4 listopada w 2013 r. o czym zaświadcza plan działalności rolnośrodowiskowej i zmiana do niego, czyli po zmianie § 50 w/w Rozporządzenia i poprzez dodanie § 50a przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w listopadzie 2013 r. poprzez dopuszczenie możliwości zmiany wariantów dla rolników, którzy rozpoczęli zobowiązanie na podstawie Rozporządzenia z 2009r.

4. art. 50 czy 38 ust. 1 oraz 2 nowego Rozporządzenia z 2013 r. poprzez ich błędne ich zastosowanie do skarżącego, w trakcie realizacji zobowiązania, przez co pozbawiono go możliwości zmiany uprawy mimo wystąpienia siły wyższej w sadzie, co narusza art. 2 Konstytucji RP i zasadę zakazu działania prawa wstecz.

5. § 45 ust. 7a Rozporządzenia z dnia 15/03/2014 poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sprawach wszczętych i niezakończonych w zakresie pojęcia siły wyższej zastosowanie ma aktualnie obowiązująca definicja.

6. § 5 ust. 1 pkt 5 i § 9 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późno zm.), poprzez ich niezastosowanie odmowę części płatności, pomimo kontynuowania zobowiązania po zmianie uprawy przez skarżącego, zgodnie z wymogami i warunkami określonymi dla tego wariantu w tym Rozporządzeniu z dnia 26.02.2009 r. i nie wyjaśnienia sprawy w danym roku,

7. art. 16 ust. 2 w zw. z ust. 5 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. poprzez jego niewłaściwą interpretację i zmniejszenie płatności do pakietu 2.1 w całości, podczas gdy z wykazu jednostki certyfikującej wynika, że zatwierdzony obszar dla uprawy trawy na gruntach ornych wynosi łącznie 95 ha, natomiast zgodnie z ust. 2 organ ma wyliczać powierzchnię do całej grupy upraw, za jaką uznaje się wszystkie zgłoszone we wniosku obszarowym uprawy.

8. art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 roku (Dz. U. 2013.173) poprzez błędną interpretację, że wprowadzenie zmian w programie rolnośrodowiskowym w 2013 r. ma skutki dla rolników, którzy rozpoczęli jego realizację przed tą datą na mocy rozporządzenia z 2009 r. czym naruszono prawa rolnika i zadziałano wstecz do stosunków powstałych przed 2013 rokiem, mimo uznania przez ten sam organ takiej samej zmiany uprawy z sadowniczej na uprawy rolnicze, w poprzednim okresie i przyznania do niej płatności także w 2014 r.

9. art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust. 1 tej ustawy w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje brakiem możliwości stwierdzenia prawidłowej podstawy prawnej, poprzez pominięcie dokonania zmiany zobowiązania w 2013 r. w zgodzie z założeniami nowego Rozporządzenia z 2013 r.

10. art. 77 kpa poprzez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego a oparcie się jedynie na bazie danych w ARiMR , gdzie jednostka certyfikująca potwierdziła prowadzenie ekologicznej uprawy na gruncie o pow. 95 ha, w wariancie 2.1 w 2014 r.

11. art. 78 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego a szczególności pominięcie wyjaśnień strony dotyczących przeznaczenia sadów, konieczności zmiany wariantu z powodu nadmiernych strat w uprawie, niezasadnej odmowie płatności za 2013 r. - co uniemożliwiło rolnikowi uzupełnienie po raz kolejny nasadzeń z braku środków finansowych i przyczyniło się do zmiany uprawy - tak jak to miało miejsce w poprzednim okresie co do działek D, E, G. Organ pomija także okres wprowadzenia zmian Rozporządzenia MRiRW w 2013 r., gdzie 15 marca 2013 r. Minister zakazał zmiany wariantu 2.9 i 2.10 na inny wariant wszystkim potwierdzających stan faktyczny uprawy, co skutkowało nieadekwatnym uzasadnieniem decyzji do stanu faktycznego,

12. art. 107 kpa poprzez niepełne uzasadnienie decyzji, a w szczególności jej podstawy prawnej, nie podanie na jakiej podstawie prawnej odmówiono płatności w przypadku pakietu 2.1 w całości do działek A, B, C, F, G, H, I, J, L, Ł, podczas gdy wykazano działanie siły wyższej oraz uzupełnienie obsady w 2013 roku i dokonanie na podstawie oraz § 5 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia MRiR W z 2009 r. zmiany wariantu. Oznacza to, że rolnik został ukarany za niedookreśloność prawa.

13. art. 20 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez jego niezastosowanie, a zgodnie z którym zmniejszenia i wykluczenia z pomocy określa się jedynie na podstawie przepisów Unii Europejskiej, a te wskazane przez organ nie mają w niniejszym przypadku zastosowania, ponadto wszelkie przepisy unijne nakładają na organ obowiązek wykazania w toku kontroli, iż uchybienia lub niedotrzymanie programu wynika z winy rolnika i nie podjął on po wezwaniu działań naprawczych, czego w niniejszym przypadku pełnomocnik nie znajduje.

14. nie wyjaśnienie rozbieżności i brak wezwania strony do złożenia wyjaśnienia, w zakresie jej planów na 2013 i 2014 r. - które zostały zniweczone ustanowieniem prawa działającego wstecz do stosunków powstałych w 2010 r. i 2011 i to w drodze Rozporządzenia, co stanowi naruszenie zasady prawidłowej legislacji, albowiem sankcje i nakazy mogą być jedynie stosowane w ustawie, a każdorazowa zmiana programu zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich wymaga uzgodnienia pisemnego z Komisją Europejską oraz wymaga uchwały Rady Ministrów, a takiej organ nie przedstawił.

15. art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, poprzez błędne uznanie, że strona nie udowodniła faktu prowadzenia w części gospodarstwa rolnego wariantu 2.1 na powierzchni 95 ha, oraz spełnienia przez te grunty warunków do uznania je za ekologiczne., pomimo dokonania zmiany wariantu z 2.9 na 2.1 po umożliwieniu jej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w listopadzie 2013 r. Pominięcia przez organ zakazu zmiany wariantu obowiązującego w okresie od marca do listopada 2013 r. na podstawie § 50 ust. 2 Rozporządzenia, co uniemożliwiało skarżącemu dokonanie takiej zmiany po marcu 2013 roku, aż do listopada 2013 r. mimo zauważenia skutków siły wyższej i konieczności poniesienia znacznych nakładów finansowych na jej usunięcie.

16. art. 8 i 9 kpa poprzez wprowadzenie skarżącego w błąd w marcu 2013, poprzez pouczenie, że nie może zmienić uprawy w 2013 roku, tak jak to zrobił w roku poprzednim, bowiem Rozporządzenie MRiR W z 2013 r. nie dopuszcza takiej zmiany i wskazanie, że zmiana jest możliwa po 14 listopada 2013 r., po zmianie przepisów, przez co naruszono zasadę zaufania oraz zasady, że organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień wskazówek. Gdzie w tej sprawie wskazówki były spóźnione, niepełne sprzeczne z wydanymi przepisami, przez co skarżący poniósł znaczną szkodę majątkową.

Nie zgadzając się z zaskarżoną decyzją strona podniosła m.in., że nie zgadza się z powyższym rozstrzygnięciem dotyczącym płatności do wariantu 2.1 wnosi o ich przyznanie w całości, zgodnie z prowadzoną produkcją na tych gruntach. Zdaniem skarżącego organ pomija, że od 2009 roku do 15 marca 2013 r. w latach poprzednich takie działania, jak zmiana uprawy w tym samym programie były sanowane o czym świadczy przyznanie płatności do działek E, D, G, gdzie w 2012 roku organ uznał tego typu zmianę. W ocenie skarżącego, już takie postępowanie w zakresie zmiany przepisów godzi w podstawową zasadę zaufania do państwa prawa i nie daje możliwości naprawienia szkód w sadzie wyrządzonych przez czynniki zewnętrzne albowiem rolnik po pierwsze nie otrzymuje płatności na te grunty, mimo że okoliczności od niego są niezależne i powodują straty w drzewach. Przez to skarżący nie miał środków, za które mógłby obsadę corocznie uzupełniać, jak było to wykonywane w latach poprzednich i 2013 roku na wiosnę przed złożeniem wniosku oraz na jesieni 2013 r., do czasu zniesienia zakazu zmiany uprawy. Po drugie obecnie okazuje się, że organ za okoliczności od niego niezależne samodzielnie wykluczył rolnika na dalsze lata z płatności, mimo że rolnik działał zgodnie z obowiązującym prawem i kontynuuje program ekologiczny ale z nową uprawą. Pomimo powyższego, zdaniem skarżącego, organ naruszając art. 77 i 78 kpa, nie przeprowadzając w ogóle postępowania dowodowego, czym naruszył art. 20 ust. 2 pkt l ustawy z dnia 7 marca 2007 r. niewłaściwie prowadził postępowanie w sprawie a w zasadzie w ogóle go nie prowadził i nie wyjaśniając przyczyny wykluczenia działek z programu odmówił do nich płatności.

W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż na objętych wnioskiem działkach prowadzono sad, a następnie trawy na gruntach ornych przez okres trwania umowy- czyli 5 lat i nie zaprzestano realizacji programu 2 - ekologicznego, a niezgodność w 2013 roku była niezależna od beneficjenta, krótkotrwała i została usunięta i co najważniejsze organ o tej okoliczności został poinformowany przed zawiadomieniem o kontroli i dowody dostarczył przed wydaniem decyzji i organ uznał działanie siły wyższej. Skarżący prawidłowo wypełnił deklarację w 2013 r., podając sad, gdyż mimo chęci zmiany uprawy - nie mógł jej wykonać, albowiem taką interpretację otrzymał w organie i był to obraz rzeczywisty jego użytków rolnych. W 2014 podał trawy na gruntach ornych albowiem dokonał zmiany wariantu, co dopuszczał § 5 ust. 1 pkt 5 Rozporządzenia z 2009 r. i 50a nowego Rozporządzenia MRiRW z 14.11.2013r. Kontrola BKM i jednostki certyfikującej udowodniła, że podana uprawa była na tych działkach prowadzona i była prawidłowa.

Zdaniem skarżącego w związku z wyjaśnieniem stanu użytków rolnych w gospodarstwie skarżącego na 2014 r., niezasadnym jest odmowa płatności w całości na wnioskowane grunty, bowiem żaden przepis nie nakłada sankcji za zmianę uprawy. Organ w decyzji takiej podstawy prawnej nie wymienia. Nie potrafił także wykazać, że skarżący nie miał prawa dokonać takiej zmiany, nie podał podstawy prawnej zakazu ani podstawy prawnej zastosowanej sankcji. Organ nie mógł oprzeć się jedynie na przekonaniu, że nie można było dokonać zmiany wariantu- bez ustalenia stanu rzeczywistego i prawidłowego stanu prawnego, a przede wszystkim pomijając zgłoszenie siły wyższej czy okoliczności niezależnych od rolnika w roku powstania szkody. Dziwnym byłoby takie stosowanie prawa, gdzie płatność bezpośrednia i ONW jest przyznawana a płatność rolno środowiskowa już nie, kiedy okoliczności w sprawie były takie same, a rolnik ponosi dodatkowe koszty w tym programie- o wiele wyższe niż przy płatnościach bezpośrednich. Rolnik byłby dwukrotnie pokrzywdzony, raz poprzez szkody na które nie miał wpływu, dwa konieczność uzupełnienia obsady bez otrzymania płatności oraz nie zasadne uznanie, że zakończył zobowiązanie, mimo że z dowodów bezsprzecznie wynika, ze zobowiązanie jest kontynuowane.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy , że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014 j.t. 1647) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz.U. z.2012r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Ponadto na podstawie art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga , jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest zarówno co do prawidłowości stosowania przepisów postępowania, jak i zgodności z przepisami prawa materialnego. Tylko prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne dają podstawę do prawidłowej subsumcji stanu faktycznego do przepisów materialnoprawnych i oceny decyzji co do zastosowania i wykładni prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym, że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego. Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji, który wydał zaskarżoną decyzję .

Na wstępie zaznaczyć należy, że w istocie skarga jest powtórzeniem zarzutów odwołania i w żaden sposób nie polemizuje z konkretnymi argumentami organu odwoławczego, który w uzasadnieniu decyzji odniósł się do tych zarzutów.

Mając na względzie powyższe ogólne stwierdzenia, w pierwszej kolejności oceny wymaga kwestia czy przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania.

Zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów art. 77, 78 i 107 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności , niezebranie pełnego materiału dowodowego i nierozpatrzenie zebranych dowodów w sposób wyczerpujący oraz niespełnienie wymogów przewidzianych dla uzasadnienia decyzji.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich – (dalej powoływana również jako u.w.r.o.w) do postępowania w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Dalsze przepisy art. 21 cyt. ustawy u.w.r.o.w. zawierają postanowienia modyfikujące przewidziane w kpa zasady postępowania. W szczególności w ust. 3 art. 21 ustawy stanowi się, że strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek , a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne . Ponadto w art. 21 ust. 2 pkt 4 ustawy wprost wyłączone zostało stosowanie art. 81 kpa. Nie oznacza to jednak, że organy orzekające w sprawach przyznania płatności rolniczych zwolnione są z obowiązków przeprowadzenia postępowania zgodnie z zasadami dowodzenia, logiki i swobodnej oceny dowodów.

W art. 21 ust. 2 pkt 1 wyraźnie stwierdzono bowiem , że organ "stoi na straży praworządności ( co jest modyfikacją zasady z art. 7 kpa ) oraz "jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy " ( co stanowi modyfikację obowiązku z art. 77 § 1 kpa , pominięto obowiązek zebrania materiału dowodowego). Zastosowanie mają pozostałe reguły postępowania dowodowego z kpa, w tym w szczególności art. 80 , który organ obliguje do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego , czy dana okoliczność została udowodniona . Nadto, zgodnie z art. 77 § 4 kpa , fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Jeżeli więc organowi znane są z urzędu określone fakty, to ma obowiązek, niezależnie od inicjatywy strony, uwzględnić je w dokonywanej ocenie, wyczerpująco rozpatrując cały materiał dowodowy. Na tle rozpoznawanej sprawy wskazać także należy, że wymienione wyżej modyfikacje reguł postępowania administracyjnego mają swe podstawy w specyfice postępowań o przyznanie płatności , które inicjowane są wnioskiem ubiegającego się o dopłatę rolnika, pozostawiając jego woli, czy i w jakim zakresie chce skorzystać z pomocy .

W cenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji , wydane zostały bez naruszenia cytowanych wyżej przepisów postępowania. Wbrew zarzutom skargi poczynione ustalenia faktyczne uwzględniają bowiem cały materiał dowodowy i wszystkie wynikające z niego okoliczności . Materiał ten zebrany został prawidłowo i jest kompletny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy . Konieczne ustalenia faktyczne, które - jak wyżej wspomniano - co do zasady wynikają z norm prawa materialnego, zostały poczynione, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji . W ocenie sądu uzasadnienia decyzji w pełni odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 kpa, wskazując obszernie i trafnie przyjęte ustalenia , dowody na których się oparto oraz podstawy prawne .

Wskazać również należy, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), , reguluje ona zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

Rozporządzenie rolnośrodowiskowe z 2013 r. określa w § 1 pkt 1 i 2, szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy", zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanym dalej "Programem", w tym, m.in. tryb składania wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej; szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.

Stosownie do § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia z 2013 r., płatność rolnośrodowiskową przyznaje się rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha;

3) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "zobowiązaniem rolnośrodowiskowym", obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej;

4) spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Plan działalności rolnośrodowiskowej sporządza się przed upływem 25 dni od dnia, w którym upływa termin składania wniosków o przyznanie płatności bezpośredniej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przy udziale podmiotu prowadzącego działalność w zakresie doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania płatności rolnośrodowiskowej, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, na formularzu udostępnionym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej "Agencją". Jeżeli plan działalności rolnośrodowiskowej został sporządzony w tym terminie, uznaje się, że zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane od dnia 15 marca danego roku (§ 2 ust. 2). Zawartość planu działalności rolnośrodowiskowej jest określona w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 3).

Do zmiany planu działalności rolnośrodowiskowej przepis ust. 2 stosuje się odpowiednio (§ 2 ust.4).

Zgodnie z § 4 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe jest realizowane w ramach co najmniej jednego z następujących pakietów:

1) Pakiet 1. Rolnictwo zrównoważone;

2) Pakiet 2. Rolnictwo ekologiczne;

3) uchylony;

4) Pakiet 4. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych poza obszarami Natura 2000;

5) Pakiet 5. Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000;

6) Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie;

7) Pakiet 7. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie;

8) Pakiet 8. Ochrona gleb i wód;

9) Pakiet 9. Strefy buforowe.

Stosownie do § 4 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe:

1) zachowuje występujące w gospodarstwie rolnym i określone w planie działalności rolnośrodowiskowej trwałe użytki zielone w rozumieniu art. 2 lit.c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1120/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania systemu płatności jednolitej przewidzianego w tytule III rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 1, z późn. zm.), zwane dalej "trwałymi użytkami zielonymi", oraz elementy krajobrazu rolniczego nieużytkowane rolniczo, tworzące ostoje dzikiej przyrody;

2) prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego;

3) przestrzega innych wymogów określonych dla danego pakietu lub wariantu.

Wymogi dla poszczególnych pakietów i ich wariantów są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia (§ 4 ust. 3).

Stosownie do § 6 ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r., zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie podlega zmianie w trakcie jego realizacji, chyba że przepisy rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany.

Przepisy tegoż rozporządzenia dopuszczają dokonanie takiej zmiany w ramach pakietu 2. - rolnictwo ekologiczne, w szczególności gdy zmiana zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 4, 7, 8 polega na:

4) zmianie miejsca uprawy roślin lub zmianie uprawianej rośliny w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2, jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno środowiskowej ;

7) zmianie wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego lub ósmego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 na inny z tych wariantów;

8) zmianie wariantu pierwszego lub drugiego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 2 realizowanych na gruntach rolnych, na których jest uprawiana mieszanka wieloletnia traw albo mieszanka wieloletnia traw z motylkowatymi drobnonasiennymi, na wariant trzeci lub czwarty tego pakietu, jeżeli grunty rolne, na których są uprawiane te mieszanki, stały się trwałymi użytkami zielonymi;

Zgodnie z § 50 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 roku, rolnik, który podjął zobowiązanie rolno środowiskowe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 z późno zm.), w zakresie wariantu dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, może kontynuować realizację tego zobowiązania zgodnie z wymogami określonymi dla tych wariantów w przepisach rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009 roku. Natomiast § 50 ust. 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 roku stanowi: "Zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego realizowanego w zakresie, o którym mowa w ust. 1, jest niedopuszczalna, z wyjątkiem zmiany wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne realizowanych na gruntach, na których są uprawiane truskawki lub poziomki na wariant pierwszy, drugi, piąty, szósty, siódmy lub ósmy pakietu wymienionego w §4 ust. 1 pkt 2.

Stosownie do § 50a ust.1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 r. , w 2013 r. dopuszczalna jest również zmiana zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego na podstawie rozporządzenia, o którym mowa w § 58, tj. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, z późn. zm.)., polegająca na zmianie:

1) miejsca uprawy roślin w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, bez względu na zmianę miejsca realizacji wariantu, lub

2) rośliny uprawianej w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne na inną roślinę, która może być uprawiana w ramach któregokolwiek z tych wariantów, bez względu na zmianę realizowanego wariantu na inny z wymienionych wariantów, lub

3) wielkości obszaru, na którym jest uprawiana dana roślina w ramach wariantu pierwszego, drugiego, piątego, szóstego, siódmego, ósmego, dziewiątego, dziesiątego, jedenastego lub dwunastego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne

- jeżeli rośliny te będą uprawiane na gruntach rolnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolnośrodowiskowej, a całkowity obszar, na którym są realizowane wymienione warianty, nie ulegnie zmianie.

Mając powyższe regulacje na uwadze, zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie organy obu instancji prawidłowo uznały, że skarżącemu przysługuje płatność rolnośrodowiskowa na 2014 r., ale w pomniejszonej wysokości.

Przypomnieć należy, że strona w roku 2013 otrzymała płatność w wariancie 2.1 uprawy rolnicze do powierzchni ustalonej i zatwierdzonej 9,52 ha. W roku 2013 dla wariantu 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe, organ na udokumentowany wniosek strony uznał działanie siły wyższej, zaś powierzchnia na której wystąpiła siła wyższa została wykluczona z płatności. We wniosku na rok 2014 wnioskodawca dokonał zamiany i zadeklarował do płatności w ramach działania programu rolno środowiskowego wariant 2.9 uprawy sadownicze i jagodowe na wariant 2.1 uprawy rolnicze na działkach rolnych A, B, C, F, H, I, J, L, Ł. Organ I instancji wykluczył wymienione działki rolne w wariancie 2.1 uprawy rolnicze z płatności w roku 2014.

Sąd podziela stanowisko organu, iż § 50a rozporządzenia rolno środowiskowego z 2013 r., dający możliwość zmiany podjętego zobowiązania w ramach pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w szerszym zakresie niż § 50 miał zastosowanie tylko w 2013 r. Natomiast wprowadzone zmiany wymienionego rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013 roku ogłoszone w Dz.U. 2014 poz. 324 z dnia 15.03.2014 r. przewidują dokonanie zmian, w ramach pakietu 2 - rolnictwo ekologiczne, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. W obecnym stanie prawnym nie ma możliwości zmiany w 2014 r. wariantu dziewiątego lub dziesiątego pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne, w ramach którego uprawiane są drzewa owocowe na inny wariant tego pakietu. W związku z powyższym, zdaniem Sądu prawidłowo odmówiono skarżącemu przyznania płatności w ramach wariantu 2.1 uprawy rolnicze (dla których zakończono okres przestawiania) zadeklarowanego na działkach A, B, C, F, H, I, J, L, Ł, na których w 2013 roku był sad, a co do których w 2014 roku dokonano zmiany zobowiązania rolnośrodowiskowego niezgodnie z przepisami.

Należy podkreślić, że w związku z tym, że w 2013 r. stwierdzono wystąpienie "trwałej" siły wyższej w ramach wariantu 2.9 ( uprawy sadownicze i jagodowe dla których zakończono okres przestawiania) na działkach A,B,C,F,H,I,J,L,Ł, zobowiązanie nie może być kontynuowane. I w związku z tym, wobec skarżącego nie wszczęto postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranej z tytułu trwałego zaniechania realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego.

Zdaniem Sądu skarżący nie mógł samowolnie dokonać zmiany wariantów realizowanych w ramach pakietu 2 Rolnictwo ekologiczne z wariantu 2.9 na wariant 2.1.

Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 1-3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2009r.

rolnik składając wniosek o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć

rolnośrodowiskowych zobowiązuje się m.in.: do przestrzegania wymogów określonych

dla danego pakietu lub wariantu, niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR

o każdym fakcie, który ma wpływ na przyznawanie, przedłużanie, korzystanie lub dalsze wypłacanie płatności rolnośrodowiskowej ; o każdej zmianie powstałej w okresie

trwania złożonych przez producenta zobowiązań, w szczególności jeżeli zmiana dotyczy wykorzystania gruntów rolnych, wielkości powierzchni; utrzymywania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami oraz przestrzegania wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności. Treść

powołanych powyżej zobowiązań zawarta jest we wzorze wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej, który skarżący podpisał. Skarżący był tym samym zobligowany do dochowania powinności związanych z realizacją zadeklarowanego przez niego w ramach płatności rolnośrodowiskowej wariantu.

Podkreślić należy, że w tomie II akt sprawy występuje szereg, składanych

w kontekście płatności z 2013 r., pism skarżącego oraz fotografii z lat

2013/2014 dokumentujących istnienie sadu oraz wykonywania nasadzeń uzupełniających. Dokumenty ten składane były celem uzyskania płatności. W tej sytuacji niewiarygodne są zarzuty skarżącego, że w 2013r, doszło do zmiany wariantu z sadowniczego na uprawy łąkarskie. Zauważyć należy, że w razie takiej zmiany strona zobowiązana była powiadomić ARiMR, a bezspornym jest, że takiego zawiadomienia nie dokonała. Ponadto analizując dokumenty i zarzuty strony przedstawione w skardze przyjąć by należało – zgodnie z twierdzeniami strony, że w analogicznych spornych okresach czasu na tych samych gruntach były jednocześnie i sady, i łąki bez drzew. Wbrew twierdzeniom strony sytuacja taka nie miała miejsca, co jak już wspomniano, wynika chociażby ze złożonej przez stronę dokumentacji fotograficznej na okoliczności istnienia sadu w spornym okresie czasu.

Stąd nie można uznać zarzutu strony, że "niezgodność w 2013 roku była niezależna od beneficjenta, krótkotrwała i została usunięta" za skuteczny. Zdaniem Sądu, organ prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie nie naruszył przepisów prawa materialnego ani procesowego. Okoliczność, że z zebranego materiału dowodowego skarżący wyciągnął inne wnioski niż organ, nie świadczy o naruszeniu przepisów prawa procesowego przez organ, a zdaje się świadczyć, iż skarżący akceptuje swoje uprawnienia do pozyskania płatności ignorując jednocześnie obowiązki w tym zakresie.

Mając na uwadze poszczególne zarzuty skargi podkreślić jeszcze raz należy, że stanowią one de facto powtórzenia zarzutów odwołania od decyzji organu I instancji. Sąd uznał te zarzuty za nieuzasadnione. Organ odwoławczy szczegółowo odniósł się do każdego z poszczególnych zarzutów uzasadniając swoje stanowisko. Sąd w pełni podziela argumentację uzasadnienia zaskarżonej decyzji dotyczącą poszczególnych zarzutów.

Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.