Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 347/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30, 31
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi G. R. N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Spółka komandytowa z siedzibą w K. na negatywny wynik procedury odwoławczej dotyczącej oceny projektu zgłoszonego w ramach konkursu Nr RPOWZ/4.1/2011/1, zawartej w informacji Zarządu Województwa z dnia 6 kwietnia 2012 r. nr [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Gospodarstwo Rolne N spółka z o.o. spółka komandytowa z siedzibą w K złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pt. "budowa elektrociepłowni biogazowej rolniczej w gminie B" w ramach konkursu nr [...] Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013.

Jednostka wdrażająca program pismem nr [...] z dnia [...]r. poinformowała wnioskodawcę, że jego wniosek uzyskał pozytywną ocenę, lecz z uwagi na ograniczoną ilość dostępnych środków został umieszczony na liście rezerwowej. Strona została poinformowana o służącym jej proteście.

Strona złożyła protest w piśmie z dnia [...] r. wraz załącznikami na płycie CD. Podała, że jej wniosek uzyskał łącznie 81 punktów, z czego na drugim etapie oceny merytorycznej w zakresie kryterium "efektywność ekonomiczna" - 5 punktów na 20 możliwych. Stosownie do uchwały nr 19/09 Komitetu Monitorującego wśród kryteriów drugiego etapu oceny wniosków, tj. oceny merytoryczno - finansowej wskazano w pkt II ppkt. 2 efektywność ekonomiczną projektu. Jednym ze współczynników określających poziom efektywności ekonomicznej projektu był wskaźnik B/C, którego metodologia wyliczenia została zaproponowana w dokumentacji konkursowej: Wytycznych do studiów wykonalności w zakresie energii odnawialnej: działanie 4.1. energia odnawialna i zarządzanie energią. Wskaźnik B/C należało obliczyć na podstawie przepływów wyliczonych dla ENPV, jako stosunek korzyści do kosztów ekonomicznych. Protestujący obliczył wskaźnik B/C na poziomie 1,54, wyliczając go jako iloraz sumy zdyskontowanych przepływów korzyści ekonomicznych do sumy zdyskontowanych kosztów ekonomicznych. Stosownie do ww. Wytycznych, skoro obliczony przez protestującego wskaźnik kształtuje się na poziomie większym od 1, uzasadnione jest założenie, iż projekt objęty wnioskiem przynosi korzyści dla społeczności.

Jednakże, zdaniem strony, w ramach konkursu wnioski innych podmiotów ubiegających się o dofinansowanie uzyskały większą niż ona liczbę punktów, w tym również w zakresie kryterium efektywności ekonomicznej, a to z uwagi na określenie współczynnika B/C na wyższym niż ona poziomie. Liczba punktów w zakresie tego kryterium została uzależniona od osiągnięć wszystkich projektów w konkursie. W następstwie tej zależności projekt protestującego uzyskał niską liczbę punktów, tj. pkt 5. Wyliczenie wskaźnika B/C było obowiązkowe i mogło nastąpić w oparciu o wypełnienie arkuszy kalkulacyjnych stanowiących załączniki do dokumentacji konkursowej. Jednakże ani Wytyczne do studiów wykonalności w zakresie energii odnawialnej: działanie 4.1. energia odnawialna i zarządzanie energią ani inna dokumentacja konkursowa nie zawierała wiążącej, precyzyjnej formuły obliczenia wskaźnika B/C. W efekcie nieokreślenia formuły kalkulacji współczynnika B/C, został on w każdym przypadku (czyli przez każdego z wnioskodawców) obliczony w oparciu o dowolnie wybrane (albo pominięte bądź źle obliczone) wartości.

Strona przedstawiła przykłady wyliczenia powyższego wskaźnika. Brak wskazania formuły kalkulacji wskaźnika B/C, określenia szczegółowego sposobu jego wyliczenia spowodował, według strony, iż projekty objęte konkursem dotyczące w niektórych przypadkach inwestycji o zbliżonym charakterze, przedstawiają znacząco odbiegające od siebie wartości w zakresie efektywności ekonomicznej i korzyści dla społeczeństwa, pomimo iż należą do tej samej kategorii inwestycji prywatnych.

Protestujący podniósł, że skoro procedura konkursowa od samego początku obarczona była istotnym brakiem dotyczącym jednego z kryteriów oceny wniosków, nie było możliwe przeprowadzenie merytorycznej, fachowej kontroli jego spełnienia przez podmioty ubiegające się o dofinansowanie. Skoro nie ustalono jednolitych danych, które miały stanowić podstawę ustalenia wartości efektywności ekonomicznej, nie było racjonalnego narzędzia hierarchizacji oceny tego kryterium. Natomiast sam fakt, iż wartość współczynnika B/C została określona na najwyższym poziomie (np. w przypadku jednego z projektów na poziomie 8,69) nie przesądza jeszcze o poprawności i przede wszystkim rzetelności jego wyliczenia.

Według strony, skala punktów przyznawanych w ramach tego kryterium była uzależniona od powierzchownej analizy oceniających, którzy ograniczyli się wyłącznie do zbadania wskazanego poziomu współczynnika, przy czym najwyższy osiągał najwyższą liczbę punktów. Poza zainteresowaniem oceniających pozostał przedmiot kryterium, czyli rzeczywiste zbadanie efektywności ekonomicznej projektu – jego korzyści ekonomicznej dla społeczeństwa poprzez zweryfikowanie kształtujących go danych. Strona wskazała, że w zakresie obliczenia współczynnika sposób jego obliczenia w ramach danego konkursu musi być jednorodny.

Strona przywołała przykłady zalecanych sposobów obliczania współczynnika B/C, które zostały przedstawione w dokumencie Komisji Europejskiej z 16.06.2008r. - Przewodniku do analizy kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych; fundusze strukturalne, Fundusz Spójności oraz Instrument Przedakcesyjny. I tak, w zależności od charakteru projektu (celu publicznego albo prywatnego) współczynnik B/C kształtuje się na różnych poziomach. Im większa korzyść społeczna, tym wyższy poziom współczynnika. Jednakże w przypadku realizacji projektów prywatnych współczynnik B/C wyliczony poprawnie i odzwierciedlający realną korzyść projektu waha się w granicach od 1,0 do 1,5. (por. np. str. 153, 167, 179, 197, 210 ww. dokumentu). Według strony, żadna z osób odpowiedzialnych za przygotowanie procedury konkursowej, jak również dokonującej oceny wniosków nie spostrzegła, iż brak wskazania jednolitego sposobu obliczenia współczynnika B/C może stanowić (i w rzeczywistości stanowi) źródło manipulacji danymi, w oparciu o które dokonano ich obliczenia a następnie weryfikacji efektywności ekonomicznej poszczególnych projektów. Na poparcie swoich twierdzeń strona przedstawiła dwie kalkulacje przedmiotowego wskaźnika. Zdaniem strony, konkurs został przeprowadzony wadliwie. Obliczenie współczynnika B/C miało bezpośredni wpływ na liczbę punktów, jakie protestujący (a także inne podmioty ubiegające się o dofinansowanie) finalnie uzyskał. Strona wskazała, że w jego przypadku wskaźnik B/C został obliczony prawidłowo, uwzględnia wszystkie dane wyjściowe i odzwierciedla realne korzyści objętego jego wnioskiem projektu. Tym samym, według strony, jej projekt zasługuje na wyższą ocenę w zakresie kwestionowanego kryterium.

Zarząd Województwa rozpoznając protest pismem z dnia [...]r. znak [...] przedstawił rozstrzygnięcie, że nie stwierdził przesłanek do uznania, iż ocena przedmiotowego wniosku przeprowadzona przez zespół ds. oceny ekonomiczno-finansowej w ramach Komisji Oceniającej Projekty została przeprowadzona w sposób niewłaściwy. Zdaniem organu, ocen ekspertów dokonana została zgodnie i prawidłowo z zasadami konkursu. Podjęte w sprawie czynności były zgodne z systemem realizacji RPOWZ i Wytycznymi dla wnioskodawców dla konkursu 4.1., ocena jest dokonywana na podstawie kryteriów zawartych w Karcie Oceny Ekonomiczno-Finansowej. Kryteria oceny są podzielone na kryteria dostępu i kryteria punktowane.

Z kolei zapisy Karty oceny ekonomiczno - finansowych wskazywały, że przy kryterium ekonomiczno- finansowym Efektywność ekonomiczna projektu, eksperci, na podstawie informacji podanych w dokumentacji aplikacyjnej weryfikują wysokość wskaźnika B/C (tj. stosunek korzyści do kosztów ekonomicznych), przy tym liczba punktów przyznana danemu projektowi jest zależna (względna) od osiągnięć wszystkich projektów w danym konkursie. Dla wszystkich projektów, które przeszły ocenę formalną i wykonalność ekonomiczno-finansową, wartości wskaźnika B/C zostały zestawione w jednej tabeli. Na jej podstawie zostały wyznaczone mediana i kwartale, które przedstawiono na k.58 akt. Organ podał, że przedmiotowemu wnioskowi przyznano 5 pkt z uwagi na to, iż wskaźnik B/C wyniósł 1,54 mieścił się w przedziale Q1. Według organu, procedura oceny wniosków w zakresie tego kryterium jest klarowna i obiektywna oraz nie ma w niej dowolności w przyznawaniu punktów przez ekspertów. Przykład podany przez wnioskodawcę jest hipotetyczny i nie jest wiarygodnym dowodem, że inni wnioskodawcy przedstawili nieprawidłowo obliczony wskaźnik B/C. Ponadto zdaniem organu, strona winna podnieść zarzuty odnośnie przeprowadzonej oceny jej projektu, bowiem procedura rozpatrzenia protestu sprowadza się do ustalenia, czy jej projekt został prawidłowo oceniony, a jak wskazał wnioskodawca –on obliczył ww. wskaźnik prawidłowo. Metodologia wyliczenia ww. wskaźnika przedstawiono w Wytycznych do studium wykonalności w zakresie energii odnawialnej, które są dokumentem stanowiącym zbiór informacji niezbędnych do prawidłowego przygotowania dokumentacji aplikacyjnej. We wstępnie do ww. wytycznych podano, że wytyczne są przeznaczone dla osób piszących studia wykonalności dla projektów w ramach Regionalnego· Programu Operacyjnego· Województwa na lata 2007-2013. Celem wytycznych jest ujednolicenie zasad przygotowywania i pisania studiów wykonalności, a w szczególności przyjmowania założeń, parametrów, a także metodologii prowadzenia obliczeń. W wytycznych podkreślono, że osoby piszące studium wykonalności należy korzystać z gotowych formularzy (dołączonych w oddzielnych plikach), które bazują na tabelach i opisach niniejszych wytycznych. Jeżeli dany punkt nie dotyczy danego projektu, należy wpisać "nie dotyczy". Należy również rozsądnie podchodzić do wymagań stawianych w wytycznych z uwagi na wielkość i różnorodność projektów. Ponadto, w wytycznych organ zaproponował jednoznaczną metodologię przeprowadzenia analiz finansowo-ekonomicznych, mających wpływ na wskaźnik B/C, którą opisano na k. 60-61 akt oraz możliwość skorzystania z gotowych formuł arkuszy kalkulacyjnych. Organ wyjaśnił, że różne czynniki w zależności od wewnętrznej charakterystyki projektów mogą różnie kształtować ostateczny wynik ekonomiczno-finansowy danego projektu, skutkiem tego może być, iż projekty o pozornie podobnym zakresie mogą mieć odmienne oddziaływanie. Organ wskazał, że do analizy kosztów i korzyści danego projektu bierze się cały obiekt budowlany z otoczeniem, co oznacza, że analiza bierze pod uwagę oddziaływanie projektu, które uzależnione jest od jego wielkości oraz lokalizacji, zaś koszty i korzyści mogą być mierzone na poziomie gminnym lub powiatowym. Analiza musi uwzględnić wskazania społeczne. Organ podał, że ocena projektów dokonana została z uwzględnieniem zasad równego dostępu do pomocy oraz z zapewnieniem przejrzystości reguł. Powyższe pismo zawierało pouczenie o możliwości złożenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zgodnie z art. 30c ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009r. Nr 84, poz. 712), zwanej dalej "uzppr" i zostało wnioskodawcy doręczone w dniu 12 kwietnia 2012r.

Strona złożyła w dniu 26 kwietnia 2012 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na negatywną ocenę jego wniosku i zarzuciła naruszenie:

1. przepisu art. 26 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 1 uzppr. poprzez dokonanie przez organ oceny projektu pn. "Budowa elektrociepłowni biogazowej rolniczej w gminie B" w ramach konkursu RPOWZ/4.1/2011/1, w sposób nierzetelny i powierzchowny, niezapewniający jednakowych, przejrzystych reguł przy ocenie projektów zgłoszonych w ramach ww. konkursu, skutkujący naruszeniem zasady równego dostępu do pomocy wszystkich beneficjentów jak również umieszczeniem projektu na liście rezerwowej,

2. kryteriów oceny ekonomiczno-finansowej, punktowanych, określonych w karcie oceny merytoryczno- finansowej.

Strona wniosła o:

1. stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa - Instytucję Zarządzającą, lub

2. unieważnienie konkursu RPOWZ/4.1.2011/1 (program: Regionalny Program Operacyjny Województwa na lata 2007-2013, Oś priorytetowa IV Infrastruktura ochrony środowiska).

Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci (a) załącznika do wniosków (formularz 4.1) oraz (b) kart oceny merytoryczno – finansowej, dotyczących wszystkich uczestników konkursu RPOWZ/4.1.2011/1 i zobowiązanie Zarządu Województwa - Instytucji Zarządzającej do ich przedłożenia oraz przyznanie na jej rzecz od Zarządu Województwa - Instytucji Zarządzającej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skarżąca wskazała, że procedura oceny projektów realizowana w ramach konkursu nr RPOWZ/4.1/2011/1 od samego początku przewidywała w ramach kryterium oceny merytoryczno – finansowej punkt "efektywność ekonomiczna projektu" nieprzejrzyste i pozornie jednakowe dla wszystkich ubiegających się o dofinansowanie podmiotów reguły, dotyczące niewskazania sposobu obliczania współczynnika B/C. Skarżąca podtrzymała zarzuty ujęte w projekcie oraz przedstawiła analizę finansową Gminy K, która ujęła poniesione nakłady inwestycyjne ze znakiem dodatnim zamiast ujemnym, czego ekspert oceniający jej projekt nie zauważył, co dowodzi, iż ocena wskaźników B/C była przeprowadzona nierzetelnie i niemiarodajnie. Wobec powyższego, zdaniem skarżącej, zarzut naruszenia przez Instytucję Zarządzającą przepisu art. 26 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 1 uzppr jest zasadny, albowiem wykreowane punktowane kryterium oceny projektów w oparciu o współczynnik B/C, co do którego nie istnieje jednolity sposób kalkulacji, skutkuje nierównym dostępem beneficjentów do pomocy. W opisywanej sytuacji podmioty ubiegające się o dofinansowanie faktycznie posługiwały się niejednolitymi metodologiami, które służyły do obliczenia wskaźnika B/C, co spowodowało daleko idącą rozbieżność w uzyskanych poszczególnych wynikach i w rezultacie końcowej oceny projektów. Skarżąca podniosła, że odmówiono jej udostępnienia kart ocen innych wnioskodawców oraz, iż w związku z tym skarżąca wniosła odwołanie do SKO w Szczecinie. Na poparcie swoich twierdzeń, skarżąca powołała się na artykuł prasowy.

W odpowiedzi na skargę, Zarząd Województwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w piśmie z dnia 7 lutego 2012 r. Organ podkreślił, że ocena wniosku skarżącej dokonana została w oparciu o kryteria wyboru projektów zatwierdzone przez Komitet Monitorujący. Odnośnie nie wydania kart ocen innych wnioskodawców, organ podał, że strona może to kwestionować w innym postępowaniu. Organ wskazał, że wnioskodawcy, którzy nie uzyskali dofinansowania mogą czuć się zawiedzeni (o czym świadczy artykuł prasowy), lecz wysokość środków przeznaczonych w ramach konkursu nie pozwoliła na dofinansowanie wszystkich projektów (wysokość alokacji wynosiła 50 mln zł, zaś kwota dofinansowania we wnioskowanych projektach wynosiła ponad 166 mln zł).

Po zamknięciu rozprawy przez Sąd, skarżąca złożyła wniosek o otwarcie rozprawy, dopuszczenie dowodu w postaci decyzji SKO z dnia [...]r., które uchyliło decyzję Marszałka Województwa o odmowie udostępnienia informacji publicznej i zawieszenie postępowania sądowego do czasu udostępnienia skarżącej kart ocen merytoryczno-technicznej i ekonomiczno-finansowej projektów zgłoszonych w ramach ww. konkursu oraz przeprowadzenia przez Sąd dowodu z tych dokumentów.

Sąd nie znalazł podstaw do otwarcia zamkniętej rozprawy, bowiem powody, które wskazała skarżąca nie były wystarczające. Wniosek skarżącej dotyczył kwestii udostępnienia jej kart ocen innych wnioskodawców przez Instytucję Zarządzającą, co do którego wypowiedział się już Sąd w toku rozprawy, oddalając wniosek strony o zobowiązanie organu do przedłożenia tych kart i przeprowadzenie z nich dowodu. Powody oddalenia tego wniosku Sąd przedstawił w uzasadnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, w dniu 12 grudnia 2011 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt P 1/11 wydał wyrok, w którym stwierdził, że art. 5 pkt 11, art. 30b ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 2 oraz art. 30c ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r., Nr 84, poz. 712 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "uzppr", są sprzeczne z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i wskazał, że ww. przepisy tracą moc obowiązującą z upływem osiemnastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

Sąd uznał, że w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy Trybunał Konstytucyjny wyraźnie odniósł utratę mocy obowiązującej aktu normatywnego do określonej daty późniejszej od daty ogłoszenia orzeczenia to akt ten obowiązuje do daty wskazanej przez Trybunał (komentarz do kodeksu cywilnego pod redakcją G. Bieniek, wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, str. 313 pkt 4 i str. 315 pkt 6), a zatem istnieją przesłanki do oceny skargi strony zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "Ppsa". Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność określone w art. 3 § 2 ww. ustawy. Stosownie do art. 3 § 3 Ppsa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Na takiej właśnie zasadzie, kontroli sądów administracyjnych poddany został tryb dokonywania przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi oceny projektów zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, zgodnie z przepisami uzppr.

Skarga jest niezasadna.

Organ opracował dokument - Procedura odwoławcza dla wniosków o dofinansowanie projektów składanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007 -2013 wersja czerwiec 2011 r.). Jak wynika z tego opracowania, postępowanie odwoławcze obowiązujące w systemie realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007 – 2013 (RPO WZ) uwzględniło przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 roku o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 oraz założenia Wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 11 sierpnia 2009 r. w zakresie wymogów, jakie powinny uwzględniać procedury odwoławcze ustalone dla programów operacyjnych dla konkursów ogłaszanych od dnia 20 grudnia 2008 r.

Postępowanie określa zasady odwoływania się od wyników oceny i wyboru projektów składanych w ramach RPO WZ i ma zastosowanie do wszystkich działań /podziałań RPO WZ realizowanych w trybie konkursowym, dla których nabory zostały ogłoszone po 20 grudnia 2008 r. System realizacji RPO WZ przewiduje jeden środek odwoławczy na etapie przed sądowym, jakim jest protest, przysługujący Wnioskodawcy od negatywnych wyników oceny formalnej oraz poszczególnych etapów oceny merytorycznej tj. oceny środowiskowej, oceny możliwości wystąpienia

pomocy publicznej, oceny ekonomiczno – finansowej, oceny merytoryczno – technicznej oraz oceny merytoryczno – finansowej, rozpatrywany przez Wydział Zarządzania RPO WZ (WZRPO). Negatywnym wynikiem oceny, jest taka ocena (lub dany jej etap), której wyniki nie pozwalają na skierowanie projektu do dalszego etapu oceny bądź do dofinansowania. W § 3 opracowania wskazano, że zakres przedmiotowy protestu może dotyczyć wyników oceny formalnej (w tym wyników weryfikacji formalno – prawnej) jak i każdego z etapów oceny merytorycznej (w tym oceny strategicznej – jeśli dotyczy). Zakres przedmiotowy protestu może dotyczyć również nieprawidłowości mających miejsce w trakcie przebiegu procesu oceny projektu. Protest jest pisemnym wystąpieniem podmiotu wnioskującego o dofinansowanie projektu w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007-2013 o ponowne sprawdzenie poprawności przeprowadzonej oceny złożonego wniosku o dofinansowanie określonymi dla każdego ogłaszanego przez IZ RPO WZ konkursu. Kryteria wyboru projektów stanowią element dokumentacji konkursowej dla danego poddziałania /działania. Protest powinien zawierać, m.in. wyczerpujące określenie zarzutów odnośnie do przeprowadzonej oceny wniosku o dofinansowanie projektu ze wskazaniem, w jakim zakresie zdaniem Wnioskodawcy, ocena zgodności złożonego wniosku z kryteriami o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju, a także innymi dającymi się zdefiniować w sposób obiektywny przyczynami, została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy, wraz z wyczerpującym uzasadnieniem podniesionych zarzutów. Wszystkie zarzuty wnioskodawcy powinny zostać ujęte w jednym proteście. Jeśli zdaniem wnioskodawcy, ocena wniosku o dofinansowanie została przeprowadzona niezgodnie z więcej niż jednym kryterium oceny, w proteście należy wskazać wszystkie te kryteria wraz z wyczerpującym uzasadnieniem zarzutów do oceny.

Zdaniem Sądu, skoro protest jest wnioskiem o ponowne sprawdzenie poprawności przeprowadzonej oceny i może dotyczyć nieprawidłowości mających w trakcie przebiegu procesu oceny projektu oznacza to, że skarżąca może podnosić zarzuty do oceny jej własnego projektu. W niniejszej sprawie, skarżąca nie kwestionowała wyników oceny otrzymanych w ramach kryterium ekonomiczno-finansowego dotyczących wskaźnika B/C. Skarżąca podnosiła zarzuty przeciwko wynikom otrzymanym przez innych wnioskodawców. Skarżąca wskazała, że błędy w przyjętej metodologii odnośnie powyższego wskaźnika naruszyły art. 26 ust. 2 w zw. z art. 31 ust. 1 uzppr.

Sąd uznał, że skoro skarżąca nie kwestionuje wysokości przyznanych jej punktów w ramach przedmiotowego kryterium, wskazując, iż jej postępowanie było prawidłowe to oznacza to, że cała procedura dotycząca oceny jej wniosku była prawidłowa, wobec czego w postępowaniu sądowym Sąd nie może uznać, iż ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazać sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzająca. Przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w takim wypadku nie spowodowałoby polepszenia sytuacji skarżącej rzez przyznanie jej większej ilości punktów w ramach tej samej procedury opartej na tych samych kryteriach i tej samej metodologii wyliczenia wskaźników. Postępowanie sądowe w sprawach z zakresu polityki rozwoju wywołane jest wnioskiem zainteresowanego wnioskodawcy uczestniczącego w danym konkursie i toczy się w sprawie kontroli oceny konkretnego wniosku skarżącego. Tym samym Sąd nie ma uprawnień do badania innych wniosków konkursowych składanych przez inne podmioty, o ile nie złożyły one skarg w trybie art. 30c uzppr. Powyższe było powodem oddalenia na podstawie art. 106 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosku dowodowego strony zawartego w skardze o zobowiązanie organu do przedłożenia kart oceny merytoryczno – finansowej dotyczących wszystkich uczestników konkursu i przeprowadzenie z nich dowodu, gdyż przekraczał on granice rozpoznawanej sprawy.

Ustawodawca skonstruował skargę z uzppr (art. 30c ust.2) w taki sposób, że to skarżący ma złożyć wszystkie dokumenty w sprawie i one podlegają ocenie sądu w ramach prowadzonego postępowania, tym samym nie ma podstaw do wydania osobnego postanowienia o dopuszczenia dowodu z akt sprawy.

Skarga skarżącej miała na celu wykazanie braków w procedurze w zakresie nierównej oceny głoszonych projektów, co wiązało się z jej wnioskiem o unieważnienie konkursu. Wyjaśnić należy, iż na podstawie uzppr Sądowi nie przyznano uprawnienia do unieważniania konkursu, a jedynie uprawnienie do rozstrzygnięcie skargi strony w trybie art. 30c uzppr.

Skarżąca wskazywała na okoliczność, iż zbliżone projekty otrzymały większą ilość punktów niż jej projekt, co miało świadczyć o tym, iż inni wnioskodawcy manipulowali danymi celu osiągnięcia lepszego wskaźnika B/C, co było możliwe wobec braku ustalonej metodologii jego wyliczenia. Skarżąca powołała się na dokument Komisji Europejskiej z 16.06.2008r. - Przewodniku do analizy kosztów i korzyści projektów inwestycyjnych; fundusze strukturalne, Fundusz Spójności oraz Instrument Przedakcesyjny.

Sąd podzielił opinię organu, że różne czynniki w zależności od wewnętrznej charakterystyki projektów mogą różnie kształtować ostateczny wynik ekonomiczno-finansowy danego projektu, skutkiem tego może być, iż projekty o pozornie podobnym zakresie mogą mieć odmienne oddziaływanie. Organ wskazał, że założenia przyjęte do przeprowadzenia analiz w studium wykonalności oparte zostały na opracowaniu Komisji Europejskiej "European Comission, The new programming Period 2007-2013: guidance on the methodology for carrying out cost-benefit analysis, working dokument no.4, 08/2006 (k. 60 akt).

Według Sądu zarówno skarżąca jak i organ powołały się na ten sam dokument (kilkakrotnie modyfikowany), który zawiera wskazówki dla osób przygotowujących dokumentację projektów inwestycyjnych, dla osób przygotowujących dany konkurs ze strony jednostki zarządzającej, jak i dla oceniających projekty. Dla Sądu dokument ten nie jest akt prawa o mocy wiążącej. Karty oceny dla danego konkursu sporządzane są na podstawie kryteriów zatwierdzanych przez Komitet Monitorujący, tym samym ponosi on odpowiedzialność wobec Komisji Europejskiej w zakresie ewentualnego niedostosowania kryteriów do prawa europejskiego, czy zaleceń wynikających ze wskazań Komisji.

Sąd podał, że organ przygotował konkurs jak i opracował dokumenty na jego potrzeby (wszystkie dostępne www.rpo.wzp.pl), w tym Przewodnik po wskaźnikach -załącznik nr 2 do Wytycznych dla Wnioskodawców działania 4.1(Szczecin, marzec 2011 r.), gdzie wskazano, że wartości wszystkich wskaźników powinny być oszacowane na poziomie możliwym do osiągnięcia przez wnioskodawcę – będą stanowiły jedno z podstawowych źródeł informacji dla oceniających projekt. Z opracowania wynikało, że jeżeli wnioskodawca przedstawi wskaźniki przeszacowane bądź niedoszacowane, może być to przyczyną odrzucenia wniosku. Liczba wskaźników produktu jest dowolna. Każdy wydatek kwalifikowany powinien mieć swoje odzwierciedlenie we wskaźniku produktu. Każdy z wnioskodawców ma możliwość wybrania maksymalnie 5 wskaźników rezultatu, w tym 2 rezultatów "środowiskowych". Należy również pamiętać, iż wnioskodawcy mają obowiązek wyboru jednego kluczowego wskaźnika rezultatu, odpowiednio, w zależności od typu realizowanego projektu. O tym, jaki jest typ projektu decyduje wielkość wydatków kwalifikowanych.

Wskaźniki powinny być SMART: Specific, Measurable, Achievable and Agreed, Relevant, Timerelated (szczegółowe, mierzalne, osiągalne i uzgodnione, istotne dla programu, ograniczone w czasie). Wskaźnik jest szczegółowy (specyficzny), gdy jest konkretny, jednoznacznie określony i opisuje to, co ma się zdarzyć. Wskaźnik jest mierzalny, gdy jest możliwy do sprawdzenia i pozwala na stwierdzenie, czy założony cel został faktycznie osiągnięty. Wskaźnik jest osiągalny i uzgodniony, gdy opisuje to, co ma zostać zrealizowane i jest przyjęty jako warty zrealizowania. Wskaźnik jest istotny dla programu, gdy opisuje główne typy projektów i odpowiada na ważne cele zawarte w programie. Wskaźnik jest ograniczony w czasie, gdy opisuje konkretne zdarzenia, które miały miejsce w określonym czasie.

Odnośnie wskaźnika produktu w opracowaniu podano, że produkt to bezpośredni, materialny efekt realizacji przedsięwzięcia mierzony konkretnymi wielkościami. Wskaźniki produktu są związane wyłącznie z okresem realizacji projektu, mogą więc być podawane wyłącznie za lata, w których projekt jest realizowany – muszą być zatem zgodne z terminami wskazanymi w części D wniosku. Jeśli wnioskodawca nie osiągnie deklarowanych stanów wskaźników produktu, mogą być wyciągnięte wobec niego konsekwencje finansowe w postaci braku refundacji poniesionych wydatków lub żądania zwrotu części bądź całości dofinansowania. Jeżeli beneficjent chce dodać własny wskaźnik produktu, powinien zwrócić się do Instytucji Zarządzającej RPO z prośbą o umieszczenie zaproponowanego przez niego wskaźnika do istniejącego katalogu wskaźników.

Odnośnie wskaźnika rezultatu, w opracowaniu wskazano, iż rezultat należy rozumieć jako bezpośrednie efekty wynikające z realizacji projektu (np. ilość wytworzonej energii elektrycznej z wiatru), dotyczące wnioskodawcy, mierzone po zakończeniu realizacji projektu lub jego części. Rezultat obrazuje zakres zmian, jakie wystąpiły u wnioskodawcy bezpośrednio w wyniku zakończonego projektu. Wskaźniki rezultatu mierzone są corocznie i/lub po zakończeniu realizacji projektu. Wskaźniki te mogą być przedstawione za okres nie wcześniejszy niż wskaźniki produktu, bowiem zawsze są ich wynikiem. Rezultaty projektu powinny wystąpić tuż po zrealizowaniu projektu. Jednakże nie powinny pojawić się później niż 12 miesięcy od zakończenia realizacji projektu (co nie wyklucza, że w kolejnych latach wskaźniki poszczególnych rezultatów mogą się zwiększać/zmniejszać). Określając wartości wskaźników, jakie Wnioskodawca zamierza osiągnąć, należy pamiętać, iż wnioskodawca jest zobowiązany utrzymać projekt i jego rezultaty, co najmniej przez okres trwałości projektu, który wynosi 5 lat lub 3 lata dla przedsiębiorstw mikro, małych i średnich. Instytucja Zarządzająca RPO WZ wskazała zamknięty katalog wskaźników.

Wskaźniki produktów opracowano na podstawie wytycznych Ministra Rozwoju Regionalnego w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych w formie elektronicznej z 9 lutego 2010 r.

Powyższe wskazuje, zdaniem Sądu, na obowiązek podania przez wnioskodawcę danych zgodnych z rzeczywistością, możliwych do osiągnięcia i tak też uczyniła skarżąca. Ponadto, w złożonym wniosku strona oświadczyła, że informacje zawarte we wniosku oraz załącznikach do wniosku są prawdziwe oraz iż jest świadoma odpowiedzialności karnej z Kodeksu karnego (k. 110 akt ).

Organ opracował również Wytyczne do studiów wykonalności w zakresie energii odnawialnej: Działanie:4.1. Energia odnawialna i zarządzania energią opracowano, żeby doprowadzić do ujednolicenia zasad przygotowywania i pisania studiów wykonalności, w szczególności przyjmowania założeń, parametrów, a także metodologii prowadzenia obliczeń. W opracowaniu wskazano, że osoby piszące studium wykonalności winny korzystać z gotowych formularzy (dołączonych w oddzielnych plikach), które bazują na tabelach i opisach niniejszych wytycznych. Należy również rozsądnie podchodzić do wymagań stawianych w wytycznych z uwagi na wielkość i różnorodność przedmiotów projektów. W punkcie 3.9. wskazano sposób obliczenia wskaźników do analizy kosztów-korzyści – analizy ekonomicznej projektu, w punkcie 3.9.1. – do wskaźników ENPV i ERR, zaś w punkcie 3.9.2 – do wskaźnika B/C. Osobne opracowanie dotyczyło metodologii nakładów na rezultaty.

Sąd zgodził się z organem, iż ww. wytyczne do studium wykonalności zawierały metodologię wyliczenia określonych wskaźników, zaś skarżąca dokonała wyliczenia tych wskaźników prawidłowo, co przełożyło się ilość punktów jej przyznanych. Zauważyć należy, iż skarżąca nie miała problemów z dokonaniem obliczeń w oparciu o ww. wytyczne. Wytyczne zawierają wzory matematyczne wraz z oznaczeniem danych w celu obliczenia konkretnych wskaźników. Analiza kosztów-korzyści – analiza finansowa projektu przeprowadzana jest jako analiza rentowności projektu i jest weryfikacją dobrze oszacowanej wielkości dotacji (która nie może przynosić nadmiernych korzyści projektodawcy). Jest to zatem weryfikacja – na podstawie wskaźników FRR/C i FNPV/C oraz FRR/K i FNPV/K – czy dotacja nie jest przeszacowana. Analiza kosztów-korzyści – analiza ekonomiczna projektu jako ekonomiczna wartość bieżąca netto (economic net present value) informuje o realnych korzyściach ekonomicznych (oszacowanych w pieniądzu), jakie przyniesie nam realizacja projektu. Metoda ta bierze pod uwagę nie tylko zmianę wartości pieniądza w czasie, inflację i amortyzację, ale również rentowność kapitału inwestycyjnego, dotyczy obliczenia wskaźników ENPV i ERR oraz B/C. Zatem z dość dużym przybliżeniem odzwierciedla ona sytuację rzeczywistą (k. 65-72 wytycznych do studium wykonalności).

Organ opracował także Podręcznik realizacji RPOWZ na lata 2007-2013, który zawiera słownik pojęć, gdzie m.in. studium wykonalności (SW), określono jako element dokumentacji aplikacyjnej, będący studium przeprowadzanym w fazie przygotowania projektu. SW weryfikuje, czy dany projekt ma dobre podstawy do realizacji i czy odpowiada potrzebom przewidywanych wnioskodawców. Studium powinno stanowić plan projektu, powinny zostać w nim określone i krytycznie przeanalizowane wszystkie szczegóły operacyjne jego wdrażania, a mianowicie uwarunkowania handlowe, techniczne, finansowe, ekonomiczne, instytucjonalne, społeczno-kulturowe oraz związane ze środowiskiem naturalnym. Dokument ten umożliwia ponadto weryfikację rentowności finansowej i ekonomicznej. Wskazano tam, że odnośnie Komisji Oceniające Projekty, iż w ramach KOP pracują 4 zespoły: Zespół ds. oceny środowiskowej (jeśli dotyczy), Zespół ds. oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej (jeśli dotyczy), Zespół ds. oceny ekonomiczno-finansowej (jeśli dotyczy) oraz Zespół ds. oceny merytoryczno-technicznej. W skład KOP wchodzą eksperci wyłonieni w drodze otwartego naboru. Zadaniem Komisji Oceniających Projekty jest ocena: środowiskowa, dotycząca możliwości wystąpienia pomocy publicznej, ekonomiczno-finansowa oraz merytoryczno-techniczna (merytoryczno - finansowa w przypadku Poddziałania 1.3.2) projektów zgłoszonych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007 – 2013 zgodnie z kryteriami określonymi w Uszczegółowieniu RPO WZ oraz w Dokumentacji konkursowej. Karty oceny sporządzane są na podstawie kryteriów zatwierdzanych przez Komitet Monitorujący (ZKM), który został powołany na mocy Uchwały Zarządu Województwa nr 1223/07 z dnia 30 listopada 2007 r. Komitet jest powołany na okres realizacji Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa 2007 – 2013 (RPO WZ). Komitet zapewnia jakość realizacji RPOWZ oraz upewnia się co do skuteczności jego realizacji, zgodnie z przepisami art. 65 Rozporządzenia Rady nr 1083/2006.

RPO WZ 2007-2013 jest współfinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego (EFRR). Szczegółowy opis działań i poddziałań realizowanych w ramach RPO WZ oraz zasady korzystania z pomocy EFRR są integralną częścią "Uszczegółowienia Regionalnego Programu Operacyjnego dla Województwa na lata 2007-2013". Za skuteczność i prawidłowość zarządzania oraz wdrażania RPO WZ jest odpowiedzialna Instytucja Zarządzająca, której funkcję pełni Zarząd Województwa . Zadania IZ RPO WZ, związane z procesem naboru, oceny, wyboru oraz monitoringu, kontroli, w tym weryfikacji wniosków o płatność i audytu, są realizowane przez Wydział Wdrażania RPO oraz Wydział Zarządzania RPO Urzędu Marszałkowskiego Województwa .

Odnośnie konkursów ogłoszonych po 20 marca 2009 r., w punkcie 1.2.5 wskazano przyczyny rozwiązania umowy o dofinansowanie projektu konkursowego w przypadku wystąpienia przesłanek do rozwiązania umowy o dofinansowanie obejmujących działania lub zaniechania ze strony beneficjenta dotyczące w ppkt 7 złożenia lub przedstawienia przez beneficjenta nieprawdziwych, sfałszowanych, podrobionych, przerobionych lub poświadczających nieprawdę albo niepełnych dokumentów i informacji w celu uzyskania (wyłudzenia) dofinansowania, co zostało potwierdzone przez właściwy organ ścigania. Jeżeli w związku z rozwiązaniem umowy o dofinansowanie projektu zachodzi dodatkowo podejrzenie wystąpienia nieprawidłowości, zastosowanie mają procedury opisane w rozdziale 8 Podręcznika realizacji.

Monitoring programu służy zagwarantowaniu realizacji celów strategicznych i cząstkowych określonych w programie (monitoring rzeczowy) oraz pełnej absorpcji alokowanych środków (monitoring finansowy). Dzięki monitorowaniu realizacji programu możliwe jest bieżące śledzenie postępu finansowego programu oraz wczesne reagowanie na występujące trudności i nieprawidłowości, co w konsekwencji przyczynia się do zapewnienia odpowiedniej jakości wdrażania programu. Monitoring realizacji RPO WZ wykonywany jest przez Instytucję Zarządzającą RPO i Komitet Monitorujący.

Monitoring rzeczowy dostarcza danych obrazujących postęp we wdrażaniu programu oraz umożliwiających ocenę jego wykonania w odniesieniu do ustalonych celów RPO WZ. Dane obrazujące postęp we wdrażaniu programu zostały podzielone na trzy kategorie: wskaźniki produktu, rezultatu i oddziaływania. Beneficjent wybiera wskaźniki dla projektu podczas pisania wniosku o dofinansowanie projektu, z listy wskaźników zamieszczonej w elektronicznej wersji wniosku. Przy wyborze wskaźników beneficjent powinien pamiętać, że każdy wybrany przez niego wskaźnik będzie musiał być przez niego monitorowany. Ponadto, beneficjent musi wybrać z listy co najmniej jeden wskaźnik produktu oraz jeden wskaźnik rezultatu. W przypadku wskaźników rezultatu wnioskodawca może wybrać maksymalnie 5 wskaźników, w tym maksymalnie 2 wskaźniki odnoszące się do wpływu na środowisko. Wskaźnik produktu odnosi się do rzeczowych efektów działalności. Są to efekty, które osiągane są bezpośrednio na skutek wydatkowania środków. Liczone są w jednostkach materialnych, np. długość nowo budowanych dróg, liczba budynków poddanych renowacji, liczba firm, które otrzymały pomoc, liczba zorganizowanych szkoleń, itp. Wskaźniki produktu są związane wyłącznie z okresem realizacji projektu. Jeżeli wnioskodawca nie osiągnie deklarowanych stanów wskaźników produktu, mogą być wyciągnięte wobec niego konsekwencje finansowe w postaci braku refundacji poniesionych wydatków lub zażądania zwrotu części lub całości dofinansowania. Wskaźniki rezultatu odpowiadają bezpośrednim i natychmiastowym efektom wynikającym z wdrożenia programu/projektu. Są logicznie powiązane ze wskaźnikami produktu. Wskaźniki rezultatu mogą przybierać formę wskaźników materialnych (np. skrócenie czasu podróży) lub finansowych (np. zmniejszenie nakładów na bieżące remonty nawierzchni). Rezultat obrazuje zakres zmian, jakie wystąpiły u wnioskodawcy bezpośrednio w wyniku zakończonego projektu. Wskaźniki rezultatu mierzone są corocznie i/lub po zakończeniu realizacji projektu. Wskaźniki te mogą być przedstawione za okres nie wcześniejszy niż wskaźnik produktu, bowiem zawsze są ich wynikiem. Rezultaty projektu nie powinny pojawić się później niż 24 miesiące od zakończenia realizacji projektu. Należy pamiętać, iż wnioskodawca jest zobowiązany utrzymać projekt i jego rezultaty, co najmniej przez okres trwałości projektu, który wynosi 3 lub 5 lat (w zależności od rodzaju beneficjenta) od momentu zakończenia realizacji projektu. Jej monitorowanie odbywa się w oparciu o informacje merytoryczne, dotyczące efektów realizacji projektu po jego zakończeniu.

W tym opracowaniu w pkt 7.3 -Kontrole realizowane przez IZ RPO WZ, wskazano, że przewiduje się kontrole doraźne, które przeprowadzane w szczególności po uzyskaniu informacji o nieprawidłowości lub powstaniu podejrzenia wystąpienia nieprawidłowości w realizacji projektu. Kontrola doraźna może zostać przeprowadzona na każdym etapie realizacji projektu. Kontrole skarbowe realizowane są przez Urzędy Kontroli Skarbowej na podstawie upoważnienia wynikającego z ustawy o kontroli skarbowej z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. 1991 Nr 100, poz. 442 ze. zm.). Kontrolę wdrażania RPO WZ sprawują również inne niż kontrola skarbowa instytucje krajowe, w szczególności są to: Najwyższa Izba Kontroli i regionalne izby obrachunkowe. Stosownie do zobowiązań Polski wynikających z prawa Wspólnoty, odpowiednie kontrole zewnętrzne dotyczące środków RPO WZ sprawowane są również przez instytucje Wspólnoty. W szczególności są to: Europejski Trybunał Obrachunkowy, do którego kompetencji należy, m.in. wykonywanie audytu systemu oraz audytu finansowego i który jest uprawniony do prowadzenia kontroli w państwach członkowskich, a także Komisja Europejska i Europejskie Biuro ds. Przeciwdziałania Oszustwom (OLAF). W przypadku stwierdzenia w trakcie czynności kontrolnych podejrzenia popełnienia przestępstwa (w tym przestępstwa skarbowego) Dyrektorzy WWRPO i WZRPO niezwłocznie powiadamiają o podejrzeniu popełnienia przestępstwa organy ścigania.

Zgodnie z art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 za nieprawidłowość należy uznać jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Nieprawidłowością są wyłącznie przypadki spełniające wszystkie kryteria określone w definicji nieprawidłowości.

Wszystkie instytucje zaangażowane we wdrażanie Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007 – 2013 (RPO WZ) zobowiązane są do wykrywania, usuwania oraz informowania o nieprawidłowościach. Instytucja Zarządzająca RPO WZ odpowiedzialna jest w ramach RPO WZ za wykrywanie, usuwanie oraz przekazywanie informacji o nieprawidłowościach do Ministerstwa Finansów (odpowiedniej jednostki organizacyjnej właściwej w zakresie informowania Komisji Europejskiej (KE) o nieprawidłowościach w wykorzystaniu funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności). Źródłem informacji o nieprawidłowościach mogą być dla IZ RPO WZ:

· informacje o nieprawidłowościach wykryte przez pracowników IZ RPO WZ w trakcie

wykonywania czynności służbowych,

· informacje o nieprawidłowościach lub podejrzeniu ich wystąpienia pozyskane od beneficjentów,

· informacje o nieprawidłowościach uzyskane przez IZ RPO WZ w postaci donosów, informacji prasowych, anonimowych lub innych informacji niepotwierdzonych,

· informacje o nieprawidłowościach uzyskane przez IZ RPO WZ od innych instytucji

uczestniczących we wdrażaniu funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w Polsce, takich jak: Instytucja Certyfikująca, Instytucja Pośrednicząca w Certyfikacji, Instytucja Koordynująca NSRO, Instytucja Koordynująca Regionalny Program Operacyjny, Instytucja Audytowa,

· wyniki postępowań prowadzonych przez inne podmioty m.in. przez Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, Urząd Kontroli Skarbowej, Najwyższą Izbę Kontroli, Regionalne Izby Obrachunkowe i organy ścigania.

Zgodnie z dokumentem "Procedura informowania Komisji Europejskiej o nieprawidłowościach w wykorzystaniu funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności w latach 2007-2013" (PION) informowanie do KE oraz innych organów odbywa się poprzez wypełnianie i przesłanie do odpowiednich instytucji standardowych raportów lub zestawień nieprawidłowości. Moment wykrycia nieprawidłowości (przed lub po płatności) nie decyduje o tym czy nieprawidłowość podlega czy też nie podlega raportowaniu do KE. Kluczowe znaczenie ma wysokość udziału środków Wspólnoty w nieprawidłowo poniesionym wydatku. Szczegółowe zasady postępowania w przypadku wystąpienia różnego rodzaju nieprawidłowości określa ww. PION.

IZ RPO WZ podejmuje działania zmierzające do usunięcia nieprawidłowości niezależnie od procesu informowania o nieprawidłowościach. W przypadku, gdy dana nieprawidłowość została wykryta przed płatnością, IZ RPO WZ kieruje do beneficjenta żądanie usunięcia nieprawidłowości. Natomiast w przypadku, gdy wykryta nieprawidłowość ma/mogłaby mieć faktyczny skutek finansowy, beneficjent może się spodziewać:

· zawieszenia części lub całości płatności poprzez wstrzymanie wniosku o refundację lub potrącenie z niego kwoty odpowiadającej powstałym nieprawidłowościom, po uprzednim poinformowaniu,

· żądania zwrotu środków,

· wszczęcia postępowania administracyjnego/cywilnoprawnego,

· w przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa – powiadomienia o tym fakcie organów ścigania,

· innych działań uznanych przez IZ RPO WZ za istotne z punktu widzenia usunięcia

nieprawidłowości.

Beneficjent jest zobowiązany do prawidłowej realizacji projektu, zgodnie z umową i wnioskiem o dofinansowanie.

Powyższe, zdaniem Sądu, obrazuje system kontroli złożonych projektów na wszystkich jego etapach i wprowadza rozwiązania w zakresie wykrycia nieprawidłowości, jak i odpowiedzialności osób i jednostek, które je spowodowały. Tym samym Sąd uznał, że nieprawidłowości na które powołuje się skarżąca mogą być stwierdzone i usunięte w ramach wyżej opisanej procedury przez wskazane organy.

W celu zapewnienia rzetelnej i bezstronnej oceny wniosków w procesie wyboru projektów do dofinansowania mogą uczestniczyć eksperci posiadający specjalistyczną wiedzę lub umiejętności z poszczególnych dziedzin objętych programem operacyjnym (art. 31 ust. 1 uzppr). Sposób wyboru ekspertów mających dokonywać weryfikacji projektów został określony w Trybie wyłaniania ekspertów do Komisji Oceniających Projekty, przyjętym uchwałą nr 625/10 Zarządu Województwa z dnia 22 kwietnia 2010 r. Osoba wyselekcjonowana w drodze rekrutacji zobowiązuje się do dokonania oceny projektów i wypełnienia kart oceny projektów ubiegających się o uzyskanie dofinansowania ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach RPO WZ 2007-2013 zgodnie z zawartą umową. Eksperci dokonują oceny w ramach poszczególnych Komisji Oceniających Projekty (zwanych dalej KOP). Komisje Oceniające Projekty stanowią niezależne ogniwo w systemie oceny projektów. Podstawą działania KOP-u jest Regulamin Komisji Oceniających Projekty przyjęty uchwałą nr 75/11 Zarządu Województwa z dnia 26 stycznia 2011 r. Zadaniem KOPu jest dokonywanie wskazanej w Regulaminie oceny projektów zgłoszonych w ramach RPO WZ na lata 2007-2013, zgodnie z kryteriami określonymi w Uszczegółowieniu RPO WZ oraz w Dokumentacji konkursowej. Ocena obejmuje takie dziedziny jak: ocena środowiskowa, ocena dotycząca możliwości wystąpienia pomocy publicznej, ocena ekonomiczno-finansowa, ocena merytoryczno-techniczna (merytoryczno-finansowa w przypadku Poddziałania 1.3.2). Dla każdej dziedziny w ramach których przeprowadzany był nabór na ekspertów do KOP-u powoływane są odrębne Komisje Oceniające Projekty. W skład poszczególnych Komisji KOP wchodzą eksperci, Przewodniczący KOP oraz - w uzasadnionych przypadkach - Sekretarz KOP. Weryfikacja projektów dokonywana jest na podstawie kart oceny, a każdy wniosek jest weryfikowany przez co najmniej dwóch ekspertów, przy czym pracują oni samodzielnie.

Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa od września 2010 r. prowadzi monitoring pracy ekspertów. Działanie to nakierowane jest na zapewnienie wysokiej jakości oceny projektów, w szczególności zaś na zmobilizowanie osób oceniających projekty do należytego wykonywania nałożonego na nich zadania. Zebrane w rezultacie powyższego procesu dane są przetwarzane i analizowane, służąc między innymi identyfikacji znaczących różnic w pracy poszczególnych ekspertów. W ramach monitoringu pracy Ekspertów analizie będą podlegały w szczególności poniższe parametry:

- czas oceny wniosku wyraźnie krótszy od średniego czasu oceny wniosków, dokonywanej przez pozostałych ekspertów w ramach danej KOP,

- liczba przypadków gdy w wyniku przeprowadzonej przez eksperta oceny zaszła konieczność powołania trzeciego eksperta,

- liczba przypadków, kiedy różnica punktowa wynikająca z oceny poszczególnych projektów, pomiędzy oceną przeprowadzoną przez danego eksperta a oceną drugiego eksperta i trzeciego eksperta wyniosła więcej niż 30% punktów liczonych od maksymalnej możliwej do uzyskania w danej ocenie liczby punktów,

- liczba pozytywnie rozpatrzonych protestów/zasadnych skarg skierowanych do WSA/NSA, których przedmiotem była ocena dokonana przez danego eksperta,

- liczba zweryfikowanych przez eksperta wniosków,

- liczba odrzuconych przez eksperta wniosków.

W sytuacji, gdy w rezultacie monitorowania pracy eksperta zostanie stwierdzona wadliwa lub niestaranna ocena wniosku o dofinansowanie projektu ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa 2007-2013, Instytucja Zarządzająca ma prawo:

1) odmówić zapłaty za każdy wadliwie lub niestarannie oceniony projekt,

2) żądać ponownego wykonania działania,

3) obciążyć eksperta karą umowną w wysokości równej trzykrotnej wartości wynagrodzenia jakie przysługiwałoby za ocenę jednego projektu.

W przypadku natomiast, gdy wysokość szkody za niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest wyższa od zastrzeżonej w umowie kary umownej, Instytucja Zarządzająca może dochodzić odszkodowania nawet w wysokości przenoszącej wysokość ustalonej wcześniej kary umownej.

Organ opracował dokument- REGULAMIN KOMISJI OCENIAJĄCYCH PROJEKTY, w którym wskazano, że Komisje Oceniające Projekty (KOP) stanowią niezależne ogniwo w systemie oceny projektów. Zadaniem Komisji Oceniających Projekty jest ocena: środowiskowa, dotycząca możliwości wystąpienia pomocy publicznej, ekonomiczno-finansowa oraz merytoryczno-techniczna (merytoryczno-finansowa w przypadku Poddziałania 1.3.2) projektów zgłoszonych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2007 – 2013 zgodnie z kryteriami określonymi w Uszczegółowieniu RPO WZ oraz w Dokumentacji konkursowej. Karty oceny sporządzane są na podstawie kryteriów zatwierdzanych przez Komitet Monitorujący.

W ramach KOP (tryb konkursowy zamknięty, tryb systemowy oraz tryb dotyczący projektów indywidualnych) pracują 4 zespoły:

1) Zespół ds. oceny środowiskowej (jeśli dotyczy),

2) Zespół ds. oceny możliwości wystąpienia pomocy publicznej (jeśli dotyczy),

3) Zespół ds. oceny ekonomiczno-finansowej,

4) Zespół ds. oceny merytoryczno-technicznej,

których koordynacją i obsługą techniczną prac zajmuje się Zespół ds. Komisji Oceniających Projekty.

W skład Zespołu ds. oceny ekonomiczno-finansowej wchodzą eksperci z zakresu analizy ekonomiczno-finansowej oraz bankowości. Liczba ekspertów wchodzących w skład poszczególnych Zespołów uzależniona jest od liczby wniosków, które podlegają poszczególnym ocenom z uwzględnieniem zachowania terminów oceny, jednakże nie jest mniejsza niż 3 ekspertów. Zespoły powoływane są zarządzeniem Marszałka Województwa z Bazy ekspertów RPO WZ 2007-2013 zatwierdzonej uchwałą Zarządu Województwa . Zarządzenie Marszałka Województwa , powołujące zespoły obradujące w ramach KOP, zawiera również informację o liście rezerwowej ekspertów, którzy mogą być powoływani do prac KOP w przypadku, gdy poszczególni eksperci wyłonieni do prac w zespołach nie będą mogli wziąć udziału w posiedzeniu KOP. Eksperci z listy rezerwowej mogą być również powołani do prac KOP w przypadku dużej liczby złożonych wniosków lub w celu przyspieszenia prac. Członkowie Komisji nie mogą być związani z projektodawcami stosunkiem osobistym lub służbowym, tego rodzaju, że mogłoby to wywołać wątpliwości, co do bezstronności przeprowadzonych czynności.

Wszystkie osoby biorące udział w posiedzeniu Komisji podpisują deklarację poufności i bezstronności. Wzór deklaracji stanowi załącznik do Regulaminu KOP.

Każdy członek Komisji, przed przystąpieniem do oceny wniosku, jest zobowiązany podpisać dodatkowo deklarację bezstronności, w odniesieniu do ocenianego przez siebie wniosku. Odmowa podpisania deklaracji bezstronności pozbawia członka Komisji możliwości oceny danego wniosku.

W sytuacji, kiedy po zakończeniu prac Komisji zaistnieją przesłanki naruszenia zasady poufności i bezstronności, projekt zostaje skierowany do ponownej oceny.

Posiedzenia Komisji mają charakter poufny. Prawo do ujawniania wyników oceny ma wyłącznie Instytucja Zarządzająca na podstawie protokołu z posiedzenia Komisji.

Za składanie fałszywych zeznań grozi odpowiedzialność karna stosownie do treści art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks karny.

Eksperci KOP są odpowiedzialni za jakość podejmowanych decyzji, tj. za obiektywną

i rzetelną ocenę udokumentowaną w kartach oceny projektów, w szczególności za jasność i przejrzystość wyników oceny, wypełnienie wszystkich pól w kartach oceny projektów oraz szczegółowe uzasadnienie oceny każdego kryterium. Jakość pracy eksperta podlega weryfikacji, która jest dokonywana w oparciu o dane, agregowane

w ramach monitoringu pracy ekspertów podczas poszczególnych KOP.

Monitoring obejmuje takie elementy pracy eksperta jak: ilość ocenionych wniosków, średni czas oceny dokumentacji aplikacyjnej w danym konkursie, ilość ocen które okazały się rozbieżne podczas oceny 0/1 i lub punktowanej, ilość rozbieżnych ocen które spowodowały konieczność powołania trzeciego eksperta, ilość odrzuconych wniosków podczas oceny 0/1 i lub punktowanej, średnia liczba punktów przyznawanych przez eksperta w ramach jednego konkursu, ilość wyjaśnień/uzupełnień o które poprosił ekspert, ilość błędów eksperta wykrytych przez

Przewodniczącego/Sekretarza KOP, ilość złożonych protestów do oceny eksperta.

W przypadku podejrzenia o brak obiektywności i/lub rzetelności eksperta podczas prac KOP przez Przewodniczącego KOP, Przewodniczący przekazuje taką informację w formie pisemnej Dyrektorowi WWRPO oraz do wiadomości Dyrektora WZRPO. W przypadku stwierdzenia przez Dyrektora WWRPO możliwości wystąpienia braku obiektywności i/lub rzetelności eksperta, przekazuje on informację do WZRPO II, o konieczności szczegółowej weryfikacji pracy danego eksperta. Przejawem braku obiektywności i/lub rzetelności oceny może być w szczególności: znacząco krótszy czas oceny dokumentacji aplikacyjnej w stosunku do średniego czasu oceny pozostałych ekspertów, znacząco większa liczba powoływanych "trzecich ekspertów" do weryfikacji wniosków ocenianych przez danego eksperta, znacząco zaniżona lub zawyżona średnia ocena punktowana eksperta (min. 30%) w stosunku do średniej oceny pozostałych ekspertów, nie odrzucenie żadnego wniosku przez eksperta lub odrzucenie wszystkich ocenianych wniosków, brak zgłoszonych potrzeb w zakresie uzupełnienia/wyjaśnienia dokumentacji aplikacyjnej, znacząco większa liczba pozytywnie rozpatrzonych protestów w stosunku do liczby ocenionych wniosków przez danego eksperta oraz do liczby pozytywnie rozpatrzonych protestów składanych wobec oceny pozostałych ekspertów.

Szczegółowa weryfikacja odbywa się poprzez analizę pracy danego eksperta w ramach wszystkich KOP, w których dany ekspert oceniał projekty oraz sporządzonych notatek Przewodniczącego/Sekretarza KOP. Analiza dokonywana jest przez WZRPO II. Szczegółowa weryfikacja pracy eksperta zlecona przez Dyrektora WWRPO ma na celu wyjaśnienie indywidualnych uwarunkowań wskazujących na podejrzenie braku obiektywności i rzetelności oceny. Brak obiektywności i/lub nierzetelność eksperta stwierdza WZRPO II na podstawie analizy

przesłanych Rejestrów oceny projektów oraz notatek Przewodniczących/Sekretarzy KOP, przesłanych przez WWRPO I/WWRPO II, oraz przekazuje do zatwierdzenia Dyrektora WZRPO.

W przypadku stwierdzenia nierzetelności i/lub braku obiektywności oceny w sytuacji gdy jest to możliwe (tj. do czasu przyjęcia przez Zarząd Uchwały zatwierdzającej dofinansowanie dla danego projektu) ocena taka może być anulowana. Postępowanie eksperta Komisji niezgodne z niniejszym Regulaminem, w tym: nierzetelna lub nieobiektywna ocena lub nieprzestrzeganie zasady poufności i bezstronności może spowodować jego skreślenie z Bazy ekspertów RPO WZ 2007-2013. W przypadku stwierdzenia braku rzetelności i/lub obiektywności Dyrektor WZRPO kieruje wniosek do Zarządu Województwa o skreślenie danego eksperta KOP z Bazy ekspertów RPO WZ 2007-2013. Eksperci weryfikujący poszczególne projekty są wybierani losowo przez Przewodniczącego. Każdy wniosek jest weryfikowany przez dwóch ekspertów z każdego zespołu na podstawie karty oceny, przy czym pracują oni samodzielnie. W uzasadnionych przypadkach ekspert może skonsultować daną część wniosku z drugim sprawdzającym, po wcześniejszym uzyskaniu zgody od Przewodniczącego KOP. Odnośnie zespołu ds. oceny ekonomiczno-finansowej, punkty za kryteria punktowane w ramach osi 2-7 przyznawane są na podstawie tablic sporządzonych przez WZRPO, przekazanych ekspertom przez Przewodniczącego/Sekretarza KOP. WZRPO sporządza tablice w ciągu 2 dni roboczych od dnia wpływu do sekretariatu WZRPO listy projektów ocenionych pozytywnie pod względem spełniania kryteriów dopuszczających zawierających wartości wskaźnika B/C, przekazanych przez WWRPO. W przypadku konkursów, w ramach których eksperci samodzielnie przyznają punkty za kryterium "Efektywność ekonomiczna projektu" pozostała część punktów przyznawana jest na podstawie tablic sporządzonych przez WZRPO, przekazanych ekspertom przez Przewodniczącego/Sekretarza KOP. WZRPO sporządza tablice w ciągu 2 dni roboczych od dnia wpływu do sekretariatu WZRPO listy projektów ocenionych pozytywnie pod względem spełniania kryteriów dopuszczających, przekazanych przez WWRPO. Ekspert samodzielnie przyznaje określoną liczbę punktów na podstawie Karty Oceny oraz przekazanych tablic z zastrzeżeniem, iż punkty wyliczone za nakłady na rezultaty zgodnie z przyjętą przez Instytucje Zarządzającą metodologią pozostają bez zmian. Dokonanie oceny na Karcie Oceny ekonomiczno-finansowej ekspert potwierdza własnoręcznym podpisem.

W przypadku zidentyfikowania przez eksperta wydatków, które uzna za niekwalifikowane, nieistotne dla realizacji projektu lub uzna oszacowanie niektórych wydatków, jako zawyżone w odniesieniu do stawek rynkowych, ma prawo zasugerować Zespołowi ds. oceny merytorycznotechnicznej obniżenie wydatku lub przeniesienie go do wydatków niekwalifikowalnych. W takim przypadku:

a. członkowie Zespołu, którzy oceniali dany wniosek, wypracowują wspólne stanowisko odnośnie obniżenia wysokości proponowanej kwoty dofinansowania i umieszczają zapis w Karcie oceny ekonomiczno–finansowej, że kryterium zostało spełnione i jednocześnie rekomenduje obniżenie kwoty dofinansowania z podaniem wydatku rekomendowanego do wyłączenia.

b. jeżeli nie dojdzie do uzgodnienia jednolitego stanowiska, ostateczną decyzje podejmują eksperci z Zespołu ds. oceny merytoryczno-technicznej.

c. ekspert/eksperci sporządza/ją notatkę dla Zespołu ds. oceny merytoryczno-technicznej, informującą o rekomendacji obniżenia/przeniesienia do wydatków niekwalifikowanych danego wydatku oraz informacji czy eksperci wypracowali wspólne stanowisko, czy tylko jeden z ekspertów sugeruje obniżenie wydatków. Notatka załączana jest do projektu i przekazywana do dalszej oceny łącznie z projektem.

Powyższa procedura, zdaniem Sądu, zapewnia bezstronność osób oceniających projekty, wprowadza regulacje w przypadkach wykrycia nieprawidłowości postępowania eksperta i jego odpowiedzialności z tytułu wykonywanej pracy. Wobec powyższego, zarzucenie przez skarżącą, ekspertom działania niezgodnego z regułami w przypadkach oceny innych projektów może jedynie znaleźć wyraz przez wdrożenie ww. procedury, która nie podlega ocenie Sądu w ramach niniejszego postępowania.

Wszystkie powyżej opisane procedury, zdaniem Sądu świadczą, że Instytucja Zarządzająca uwzględniła zasadę równego dostępu beneficjentów do pomocy i zapewniła przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 30c ust.3 uzppr skargę oddalił.