Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 411/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 par. 3, art. 216 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. B. i Z. B. na decyzję Wojewody z dnia 18 maja 2015 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją (częściową) z dnia 2 lutego 2015 r. nr [...], Prezydent Miasta wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, odmówił zwrotu H. i Z. B. nieruchomości, oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działka nr [...], o pow. 9666 m2, stanowiącej obecnie działki nr [...] i [...] oraz część działek nr [...] i [...], położonych w G., dla których Sąd Rejonowy prowadzi księgi wieczyste nr [...] i [...].

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że aktem notarialnym z dnia 21 maja 1981 r., Repertorium A nr [...] na rok 1981, A. B. i W. B. sprzedali Skarbowi Państwa, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r., nr 10, poz. 64 ze zm.), działkę gruntu nr [...] o pow. 9666 m2, położoną w G., na cele budowy osiedla [...] w W.

Wnioskiem z dnia 11 stycznia 2013 r. H. i Z. B. wystąpili do Prezydenta Miasta o zwrot nieruchomości składającej się z działek nr: [...]-[...], jako zbędnej cel wywłaszczenia.

Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego Wydziału I Cywilnego z dnia 29 listopada 1989 r., sygn. akt [...], spadek po W. B. nabyła jego żona A. B. Zgodnie zaś z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 11 lipca 1990 r., sygn. akt [...], spadkobiercami A. B. zostali Z. i H. B.

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r. Wojewoda wyłączył Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, od załatwienia wniosku o zwrot nieruchomości położonej w G., w części oznaczonej aktualnie jako działki nr: [...]-[...] oraz wyznaczył Prezydenta Miasta, wykonującego zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, do rozpatrzenia przedmiotowej sprawy.

Organ wyjaśnił, że na podstawie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej ustalił, że działka nr [...] uległa przekształceniom geodezyjnym i obecnie stanowi działki nr [...] i [...] oraz część działek nr [...] i [...], będących własnością Gminy Miasta. W związku z tym, Prezydent Miasta, wykonujący zadanie starosty z zakresu administracji rządowej, decyzją (częściową) z dnia 2 stycznia 2014 r. umorzył postępowanie w przedmiocie zwrotu nieruchomości położonych w G., które stanowią działki nr [...]- [...], ponieważ nie zawierają się w granicach wywłaszczonej działki nr [...].

Organ wyjaśnił, że budowa osiedla K. zrealizowana została w oparciu o decyzję Urzędu Miejskiego nr [...] z dnia 13 grudnia 1979 r. zatwierdzającą pod względem urbanistycznym i architektonicznym ogólny plan realizacyjny osiedla K. w W. Organ odnalazł także decyzję nr [...] z dnia 13 stycznia 1986 r., mocą której zaktualizowano dotychczasowy plan realizacyjny zagospodarowania terenu osiedla K. Jak wynika z załącznika do decyzji, korekta dotyczyła jedynie zmiany usytuowania budynków mieszkalnych w zadaniu IV oraz ustaleń dotyczących posadowienia pawilonu handlowego. Jak wynika zaś z wytycznych urbanistycznych budowy zespołu osiedli mieszkaniowych w W. (opracowanie z 1983 r.) oraz innej dokumentacji (np. pismo A. z 1980 r.) układ strukturalny osiedla K. przewidywał w szczególności zabudowę wielorodzinną, jednorodzinną, zespół urządzeń sportu i wypoczynku dla różnych grup wiekowych czy infrastrukturę osiedlową.

Organ ustalił, że w obrębie terenu wywłaszczonego, tj. obecnie działki nr [...], są dwa boiska sportowe, jedno nieutwardzone, porośnięte trawą, z metalowymi bramkami i oświetleniem, drugie pokryte asfaltem, ogrodzone siatką, ponadto znajdują się także schody, miejsce do ćwiczeń skoku w dal, którego rozbieg wyłożony jest płytami betonowymi z piaskownicą, ciągi piesze pomiędzy tymi obiektami oraz trybuny z ławeczkami posadowionymi na podmurówkach z betonu. Ponadto część terenu działki nr [...] znajduje się także poza ogrodzeniem opisanego terenu i stanowi również wyłożoną płytami betonowymi drogę ul. Z. Z informacji Zarządu Dróg i Zieleni wynika, że działki położne w obrębie ul. Z. nie są zajęte pod drogi publiczne.

Z kolei działka nr [...] stanowi skarpę porośniętą trawa i krzewami. Część jej terenu znajduje się w strefie ochronnej ujęcia wód podziemnych "[...]", na terenie ochrony pośredniej. Teren zagospodarowany pod urządzenia sportowe, znajdujące się na części działki nr [...] oraz działka nr [...] są ogrodzone płotem, zaś od strony ul. S., znajduje się brama. Bezpośredni dostęp do opisanego ternu znajduje się od strony Szkoły Podstawowej nr [...] przy ul. S. Z kolei obszar działek nr [...] i [...] stanowi obecnie pas zieleni, porośnięty trawa i drzewami, najprawdopodobniej w całości leży w granicach ogrodzonego terenu wraz z działką nr [...].

Organ pierwszej instancji wskazał, że zarówno przeprowadzona w dniu 30 kwietnia 2014r. wizja lokalna przedmiotowych działek jak i pozyskane z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej zdjęcie lotnicze wykonane w 1996r. potwierdzają wyżej opisany sposób zagospodarowania terenu. Zauważył, że na zdjęciu lotniczym, na terenie działki nr [...], utrwalony został także obiekt, niewiadomego pochodzenia i przeznaczenia (być może budowla), położony w sąsiedztwie granicy z działką nr [...], na temat którego, pomimo poszukiwań, nie udało się odnaleźć żadnych informacji. Wyjaśnił także, że - w wyniku przeanalizowania zdjęcia lotniczego i mapy ewidencyjnej - ustalono, że południowa część działki nr [...], leży poza ogrodzonym terenem rekreacyjnym i stanowi właśnie drogę, ul. Z. Działka nr [...] natomiast, jak już opisano wyżej, prawdopodobnie w całości leży w granicach ogrodzonego terenu wraz z działką nr [...]. Szczegółowy opis uzasadnia fakt, że w trakcie wykonywania czynności wyjaśniających, organ opisywał, iż obiekt o niewiadomym pochodzeniu, na temat którego poszukiwał informacji, usytuowany był na działce nr [...], a w rzeczywistości był on na działce nr [...]. Powyższe jednakże w żaden sposób nie wpływa na błędną ocenę miejsca stanowiącego przedmiot zainteresowania, bowiem do każdego z pism załączana była kopia zdjęcia lotniczego ze wskazaniem dawniej położonego obiektu (pisma z dat 26 września 2014 r. i 18 listopada 2014 r.)

Ponadto organ pierwszej instancji zaznaczył, że jak wynika z informacji uzyskanej z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta, na terenie działek nr [...] oraz [...] znajduje się infrastruktura podziemna, w postaci sieci elektroenergetycznej, sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Jak wynika z udzielonej informacji, część przewodów elektroenergetycznych i sieci kanalizacji deszczowej ujawniona została na mapie zasadniczej już w 1987 r., co do pozostałej zaś części, brak jest informacji z bezpośredniego pomiaru geodezyjnego. Powyższe wskazuje zatem na fakt, że budowa infrastruktury podziemnej miała miejsce w związku z realizacją inwestycji budowy osiedla.

Zdaniem organu pierwszej instancji zgodnie z przyjętym orzecznictwem, osiedle mieszkaniowe to nie tylko budynki, ale także cała infrastruktura osiedlowa ściśle z nią związana i wykorzystywana na potrzeby ogółu mieszkańców. Organ wskazał w tym zakresie na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1537/09, z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1324/06 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Po 648/07, z których wynika, że w pojęciu budowy osiedla mieszkaniowego należy uwzględnić nie tylko budowę budynków ale także innych obiektów i urządzeń technicznych składających się na infrastrukturę tego osiedla, takich jak ciągi komunikacyjne, parkingi, zieleń, boiska sportowe czy garaże.

W ocenie organu pierwszej instancji przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że miała miejsce realizacja celu wywłaszczenia, pt. budowa osiedla K. w W. Teren działek objętych roszczeniem o zwrot zagospodarowany został pod infrastrukturę osiedla, w szczególności został wykorzystany pod urządzenie kompleksu sportowego (rekreacyjnego), składającego się z dwóch boisk, miejsca do skoku w dal, ciągów pieszych, zieleni czy drogi wyłożonej płytami betonowymi. Wszystkie te elementy zagospodarowania terenu służą zaspokajaniu potrzeb mieszkańców osiedla i jak wynika ze zdjęcia lotniczego, już w 1996 r. przedmiotowy teren był właśnie w ten sposób zagospodarowany. Na uwagę zasługuje tu również wskazanie, że na owym zdjęciu widoczny jest również nieustalony pod względem przeznaczenia obiekt budowlany, którego obecnie nie ma, co wynika z kolei z przeprowadzonych oględzin. W ocenie organu, nie ma wątpliwości, co do jego istnienia, bez względu na spełniane przez niego dawniej funkcje, w kontekście ogólnie przyjętego celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla.

Organ wyraził przy tym pogląd, że przyjętej oceny okoliczności sprawy nie zmieniają także terminy, określone w przepisie art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) – dalej w skrócie jako "u.g.n.". Organ ustalił, że realizacja celu miała miejsce do 1998 r., co potwierdza przede wszystkim zdjęcie lotnicze, ale również odnaleziona dokumentacja w postaci chociażby szczątkowych dzienników budowy z 1986 r., czy 1988 r. Organ uznał, że nie można ustawowych norm określających termin rozpoczęcia prac (7 lat od daty wywłaszczenia) oraz terminu zrealizowania celu wywłaszczenia (10 lat od daty od wywłaszczenia) odnosić do sytuacji zaistniałej przed wejściem w życie przepisów określających te terminy, tj. odpowiednio przed 1998 r. oraz przed 2004 r. Wywłaszczenie i realizacja celu wywłaszczenia do czasu wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami wyłącza możliwość stosowania przedmiotowych terminów.

W odwołaniu od powyższej decyzji H. i Z. B. zarzucili organowi brak podjęcia niezbędnych czynności z urzędu mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz brak wyczerpania wszelkich dostępnych środków dowodowych oraz nie wyczerpanie możliwości zawarcia ugody pomiędzy stronami postępowania.

W ich ocenie organ pierwszej instancji nie dołączył do akt sprawy decyzji Urzędu Miejskiego z dnia 13 grudnia 1979 r. nr [...] zatwierdzającej ogólny plan realizacyjny osiedla K. w W., zgodnie z wówczas obowiązującym planem miejscowym ogólnym zagospodarowania terenu obrazującym w formie graficznej ten plan, jak również zaktualizowanego planu w formie załącznika do decyzji z dnia 13 stycznia 1986 r., nr [...], mocą której zaktualizowano dotychczasowy plan realizacyjny. Ponadto, w ocenie skarżących organ nie wyjaśnił przesłanek swojej decyzji w zakresie zastosowania przepisu art. 137 ust. 2 u.g.n. Podnieśli także, że organ nie wyjaśnił swego stanowiska procesowego dotyczącego uznania, że odmowa dotyczy części działek o numerach geodezyjnych [...] i [...]. Wskazali również, że w przypadku, kiedy cel wywłaszczenia określony jest w sposób ogólnikowy, organ powinien być zobowiązany ustalić precyzyjnie cel wywłaszczenia, jaki powinien być zrealizowany na danej nieruchomości.

Decyzją z dnia 18 maja 2015 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem organu odwoławczego - w oparciu o wykazy zmian gruntowych i mapę z porównaniem granic działki wywłaszczonej z obecnym przebiegiem granic, sporządzoną w dniu 4 marca 2013 r. - organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że w wyniku przekształceń geodezyjnych dawna działka nr [...] stanowi obecnie działki nr [...] i [...] oraz część działek nr [...] i [...].

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zaskarżona decyzja organu pierwszej instancji jest częściowa, ponieważ organ ten wcześniej, tj. w dniu 2 stycznia 2014 r., wydał decyzję umarzającą przedmiotowe postępowanie w części dotyczącej działek oznaczonych obecnie numerami [..]-[...]. Wyjaśnił też, że wywłaszczona działka nr [...] nie znajduje się w granicach całych działek nr [...] i [...], co zostało zobrazowane na mapach znajdujących się w aktach sprawy, a stanowiących załączniki do pisma Urzędu Miasta z dnia 22 kwietnia 2013 r. Mając na uwadze powyższe organ pierwszej instancji nie mógł orzekać w niniejszej sprawie, co do części ww. działek, które znajdują się poza granicami dawnej działki nr [...].

Wojewoda stwierdził, że z treści aktu notarialnego z dnia 21 maja 1981 r. wynika, iż A.B. i W. B. sprzedali Skarbowi Państwa nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] pod budowę osiedla K. w W. W trakcie przeglądu akt dotyczących zagospodarowania terenu K. w W. pracownik Urzędu Miejskiego nie odnalazł wśród nich decyzji nr [...] z dnia 13 grudnia 1979 r. Urzędu Miejskiego nr [...] zatwierdzającej pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan ogólny realizacyjny osiedla K. w W., jednakże pozostałe dokumenty, w tym akt notarialny i pismo A. z dnia 17 stycznia 1980 r., powołują się na nią, co potwierdza jej istnienie. Organ odwoławczy podkreślił, że z ww. pisma z dnia 17 stycznia 1980 r. wynika, że układ strukturalny osiedla K. przewidywał w szczególności "zespół urządzeń sportu i wypoczynku dla różnych grup wiekowych". W trakcie poszukiwań organ pierwszej instancji odnalazł decyzję nr [...] z dnia 13 stycznia 1986 r., mocą której zaktualizowano dotychczasowy plan realizacyjny zagospodarowania tego terenu. Jak wynika z załącznika do tej decyzji, korekta dotyczyła jedynie zmiany usytuowania budynków mieszkalnych w zadaniu IV oraz ustaleń związanych z posadowieniem pawilonu handlowego.

Organ odwoławczy stwierdził, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 30 kwietnia 2014 r., ustalono, że działka nr [...] stanowi w części drogę wyłożoną płytami betonowymi i w części pas zieleni, działkę nr [...] pokrywa zieleń, a działka nr [...] jest skarpą porośniętą drzewami, krzewami i trawą w bezpośrednim sąsiedztwie potoku. Działka nr [...] w przeważającej części stanowi boisko sportowe pokryte trawą, bramkami i oświetleniem. W jej granicach znajdują się ciągi piesze wyłożone płytami betonowymi. Ponadto teren ten częściowo zagospodarowany jest pod drugie boisko, wyasfaltowane, z bramkami i wytyczonymi limami oraz częścią trybun. Na pozostałej części znajdują się drzewa, krzewy, trawa, betonowe schody oraz częściowo utwardzony teren wykorzystywany do zajęć sportowych (rozbieg do skoków w dal wraz z zakończoną piaskownicą). Powyższe zagospodarowanie przedmiotowych działek potwierdza również zdjęcie lotnicze z 1996 r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że organ pierwszej instancji nie odnalazł dokumentacji wskazującej, jaki dokładnie cel miał zostać zrealizowany na wywłaszczonej działce nr [...]. Jednakże, zagospodarowanie przedmiotowego terenu jako kompleksu sportowo-rekreacyjnego mieści się w pojęciu celu, jakim jest budowa osiedla mieszkaniowego. Ponadto organ odwoławczy stwierdził - w odniesieniu do części nieruchomości, która jest porośnięta trawą, krzewami i drzewami - że nie zawsze dla uznania realizacji celu wywłaszczenia niezbędne jest prowadzenie prac, czasami wystarczy bowiem pozostawienie nieruchomości w stanie niezmienionym. Organ wskazał na pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Gdańsku, zawarty w wyroku z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 336/13, że: "za przekonywującą uznać należy argumentację, że w sytuacji, gdy na nieruchomości w momencie wywłaszczenia znajdowało się zadrzewienie i zakrzewienie i zostało ono pozostawione jako zieleń towarzysząca bulwarowi lub jako zieleń, której celem było umocnienie stoku, to takie działanie należy uznać za realizację celu wywłaszczenia". W niniejszej sprawie nie każdy metr kwadratowy wywłaszczonej nieruchomości został zagospodarowany pod boisko lub inne urządzenia sportowe. Na części nieruchomości są drzewa, krzewy i trawa. Należy jednak uznać, że działki utworzyły całość w postaci terenu sportowo-rekreacyjnego.

Organ odwoławczy dodał, że jak wynika z informacji uzyskanej przez organ pierwszej instancji z Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Urzędu Miasta, na terenie działek nr [...] i [...] znajduje się infrastruktura podziemna w postaci sieci elektroenergetycznej, sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej. Część przewodów elektroenergetycznych i sieci kanalizacji deszczowej ujawnionych zostało na mapie zasadniczej już w 1987 r., co wskazuje, że budowa tej infrastruktury miała miejsce w związku z realizacją inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego. Skoro zatem działka nr [...] została przejęta przez Skarb Państwa w dniu 21 maja 1981 r. pod budowę osiedla mieszkaniowego, natomiast na podstawie zdjęcia lotniczego z 1996 r. wiadomo, że na jej terenie znajdował się teren sportowo-rekreacyjny (który istnieje do dnia dzisiejszego), a ponadto na jej części znajduje się infrastruktura podziemna, oznacza to, iż cel wywłaszczenia został na przedmiotowej nieruchomości zrealizowany.

Organ odwoławczy podniósł też, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności, a więc to organ z urzędu ma obowiązek przeprowadzenia dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, co wynika z zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 oraz z art. 77 § 1 k.p.a. Jednakże strona postępowania administracyjnego nie może czuć się zwolniona od współdziałania z organem w realizacji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego zwłaszcza, gdy organowi - pomimo wystąpienia do różnych instytucji, które mogłyby ewentualnie dysponować stosownymi informacjami czy dokumentami - nie udało się uzyskać dokumentów potwierdzających twierdzenia strony i uzasadniających zgłoszone żądanie. W sytuacji zatem, gdy wnioskodawca powołuje się na okoliczności, z których wynikają dla niego określone, pozytywne skutki prawne, powinien również sam przedstawić dowody, względnie konkretne wnioski dowodowe na poparcie swoich twierdzeń. Tymczasem z akt sprawy nie wynika, aby wnioskodawca podejmował w rozpoznawanej sprawie inicjatywę dowodową, przez którą zmierzałby do podważenia stanowiska organu pierwszej instancji, prezentowanego odnośnie do istotnych w sprawie kwestii. Organ nie ma nieograniczonego obowiązku poszukiwania dowodów potwierdzających zasadność żądania, a zasada oficjalności postępowania dowodowego nie oznacza, że strona może zachowywać się biernie w toku tego postępowania. W opinii Wojewody organ pierwszej instancji w niniejszej sprawie wyczerpał inicjatywę dowodową. Skoro organowi temu, mimo poszukiwań, nie udało się odnaleźć dokumentacji wskazującej jednoznacznie, co miało zostać zrealizowane na wywłaszczonej działce nr [...], a dokumentów tych nie przedstawiła również strona odwołująca się, to nie ma podstaw do powoływania biegłego w celu ustalenia zakresu rzeczowego inwestycji na wywłaszczonej nieruchomości. Biegły bez dokumentów, których nie ma, nie byłby w stanie określić powyższego. Ponadto - w ocenie Wojewody - wobec faktu, że w niniejszej sprawie zostało udowodnione, iż brak jest przesłanek do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, zawieranie ugody administracyjnej jest niecelowe.

W skardze na powyższą decyzję H. i Z. B., zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,

- art. 77 § 1 k.p.a. wobec braku w sposób wyczerpujący zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie,

- art. 107 § 1 k.p.a. wobec braku podania w zaskarżonych decyzjach uzasadnienia faktycznego i prawnego w oparciu o zebrane dokumenty i inne dowody,

- art. 8 k.p.a. poprzez zaniechanie dokonania powyższych czynności.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że podjęli w toku postępowania inicjatywę dowodową, dołączając do wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości dokumentację zdjęciową, z której wynika, że teren wskazany do zwrotu w istocie jest łąką, porośniętą krzakami i drzewami, a to organ pierwszej instancji dysponował wszelkimi narzędziami prawnymi, aby zgromadzić i ocenić zebrany materiał dowodowy. Zdaniem skarżących cel wywłaszczenia nie jest znany, albowiem organ nie dysponował decyzji z dnia 13 grudnia 1979 r. zatwierdzającej plan ogólny realizacji osiedla K. Bez przedstawienia załącznika graficznego do tej decyzji nie jest możliwe sprawdzenie realizacji celu wywłaszczenia, a także przesłanek z art. 137 ust. 1 u.g.n. Organ nie mógł się oprzeć na innych dokumentach i dowodach, które według treści zaskarżonej decyzji świadczą o istnieniu głównej decyzji. Podnieśli, że na przedmiotowym terenie znajduje się jedynie rozbieg do skoku w dal zakończony piaskownicą. Twierdzenie, że na tym terenie znajduje się zagospodarowany kompleks sportowo-rekreacyjny stanowi naruszenie art. 8 i art. 11 k.p.a. Wskazali, że nie każda infrastruktura czy tereny zielone będą mogły być uznane za realizację celu wywłaszczenia polegającego na budowie osiedla mieszkaniowego, jeśli nie są ściśle z tym osiedlem i jego funkcjami związane. Za zieleń miejską nie można uznać luźno rosnących drzew i krzaków, czy też boiska szkolnego urządzonego w sposób przypadkowy. Posadowienie na gruncie infrastruktury przesyłowej nie stanowi przeszkody do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wykryta za pomocą zdjęć satelitarnych infrastruktura nie może poza tym świadczyć, że jest związana z budową osiedla – nie zostało ustalone jaka to infrastruktura, do czego służy i dokąd prowadzi. Taka infrastruktura (chodniki, inne ciągi piesze, latarnie) do takich przypadków nie należy, o ile nie jest zamierzona i zgodna z celem wywłaszczenia, a nie powstała jedynie "przy okazji". W ocenie skarżących należy odnieść istniejące urządzenie nieruchomości do urządzeń planowanych przy wywłaszczeniu. Obszar objęty wnioskiem nadal jest łąką zarośniętą krzakami i drzewami, nie licząc bieżni do skoku w dal i piaskownicy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 30 lipca 2015 r. uczestnik postępowania Gmina Miasta wniosła o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 30 lipca 2015 r. skarżący powtórzyli, że zakwalifikowanie przez organy porośniętej łąki jako kompleksu sportowego (rekreacyjnego) jest dowolne, w sytuacji gdy organ nie dysponuje decyzją nr [...], która została powołana w akcie notarialnym.

Na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. skarżącemu i jego pełnomocnikowi okazano mapy obejmujące sporne nieruchomości (k. 129 akt administracyjnych) oraz zdjęcie lotnicze. Na tym zdjęciu skarżący okazał swoja nieruchomość oraz budynek szkoły (łącznie 4 budynki przylegające do terenu sportowego z dostępem na "boisko" i dojściem na basen). Oświadczył, że teren jest ogrodzony, jest wykorzystywany przez szkołę, ale nie jest w ogóle zagospodarowania. na jego teren można dostać się "przechodząc przez płot".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) stanowi, że sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy wydawaniu decyzji nie doszło do naruszeń prawa mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawą kwestionowanej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji są przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) – dalej w skrócie jako "u.g.n.". W regulacji tej ustawy przepisy rozdziału III ustawy, dotyczące zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, czyli zarówno na podstawie umowy cywilnoprawnej, jak i decyzji administracyjnej (art. 216 ust. 1 u.g.n.)§.

Stosownie do przepisu art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, gdy według przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Według art. 137 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu względnie w umowie, jeżeli od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna bądź umowa została wykonana upłynęło 7 lat i nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu albo upłynęło 10 lat i cel ten nie został zrealizowany.

Podstawową przesłanką podlegającą badaniu przez organ administracji rozpatrujący wniosek o zwrot nieruchomości w trybie art. 136 § 3 ustawy jest zatem zbędność nieruchomości na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej lub - jak w przypadku nabycia nieruchomości na podstawie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości - w umowie sprzedaży.

W postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 § 3 w związku z art. 216 u.g.n. zadaniem organów administracji jest ustalenie celu nabycia przez Skarb Państwa nieruchomości i ustalenie, czy nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia realizacji tego celu.

Podstawę prawną nabycia przedmiotowej nieruchomości przez Skarb Państwa stanowił art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Zgodnie z umową –aktem notarialnym z dnia 21 maja 1981r.,przedmiot wywłaszczenia stanowiła działka nr [...] położona na osiedlu K. stanowiąca rolę i łąkę klasy IV obszaru 9666mkw, będąca własnością poprzedników prawnych skarżących i przejęta na własność na mocy ww. umowy przez Skarb Państwa.

Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia zasad postępowania określonych w skardze , tj. art., 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 1 kpa. Zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci wskazanej wyżej umowy oraz pozostałe dokumenty archiwalne, w zestawieniu ze sporządzonymi przez organ opisem aktualnego stanu nieruchomości, której dotyczy żądanie, w tym, przedłożone mapy, pozwalają na ustalenie, że na wywłaszczonej nieruchomości został zrealizowany cel wywłaszczenia, którym była realizacja osiedla K. w W., a rozpoczęcie realizacji celu wywłaszczenia nastąpiło w terminach określonych w art. 137 ugn. Niewątpliwie realizacja osiedla mieszkaniowego rozpoczęła się przed upływem 7 lat od dnia zawarcia umowy z dnia 21 maja 1981r.

Brak w aktach sprawy decyzji nr [...] z dnia 13 grudnia 1979 zatwierdzającej pod względem urbanistycznym i architektonicznym plan ogólny zagospodarowania osiedla K. w W., wbrew zarzutom skargi, nie stanowi przeszkody uniemożlwiającej ustalenie celu wywłaszczenia działki nr [...] oraz tego czy cel ten został osiągnięty. Również wbrew zarzutom skargi, takie ustalenia umożliwiają materiały archiwalne w zestawieniu ze sporządzonym w sprawie opisem stanu nieruchomości, których dotyczy żądanie zwrotu.

Na cel, którym jest realizacja osiedla K. powołano się w umowie z 21 maja 1981r., jak również w innych dokumentach archiwalnych, w tym powołujących się na decyzję nr [...] z dnia13 grudnia 1979r., a więc decyzję zatwierdzającą Plan ogólny zagospodarowania kolonii "K.". M.in. w piśmie z dnia 17 stycznia 1980r. A. skierowanym do Urzędu Miejskiego w sprawie dotyczącej osiedla K. przekazano wyjaśnienia dotyczące uwag Urzędu Miejskiego do decyzji nr [...] zatwierdzającej Plan Ogólny zagospodarowania kolonii " K." w W., w których w zakresie dotyczącym szkoły podstawowej wskazano, że rezerwuje się dla niej wielkość 3,5ha, a jednocześnie wskazano, że szkoła ogólnokształcąca nie wchodzi w zakres przedsięwzięcia "K." oraz, że w K. zaprojektowano zespół urządzeń sportu i rekreacji. Następnie w dniu 25maja 1986r. zostało wydane Orzeczenie o organizacji Szkoły podstawowej nr [...] w G., ul. L. , która została powołana z dniem 1 września 1986r. Z pisma Urzędu Miejskiego wynika, że teren działek [...],[...] oraz część działek nr [...] i [...], obręb W. był użytkowany przez Szkołę Podstawową nr [...], a obecnie przez Zespół Szkól nr [...] (Szkoła Podstawowa nr [...] i Gimnazjum nr [...]), a obszar dawnej działki nr [...] zajmują przede wszystkim dwa boiska szkolne oraz ciągi piesze związane z obsługą tych obiektów sportowych. Nadto do akt sprawy zostało złożone zawiadomienie Sądu Rejonowego Wydziału Ksiąg Wieczystych z dnia 3 czerwca 1993r., w którym w którym Sąd zawiadamia Urząd Miejski, że w dniu 3 czerwca 1993r. w miejsce dotychczasowego właściciela działek m.in. objętych żądaniem zwrotu działek [...] i [...] , tj. Skarbu Państwa Wydziału Oświaty i Wychowania U.M. wpisano jako właściciela Gminę Miasta, Działki nr [...] i [...] objęte są żądaniem zwrotu tj. działki, a na których obecnie znajdują się boiska sportowe wraz z pasem zieleni.

Kwestionowane przez skarżącą dokumenty archiwalne, które jak podniesiono są bezprzedmiotowe w zakresie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, takie jak złożona decyzja nr [...] z 13 stycznia 1986r. o aktualizacji planu realizacyjnego zagospodarowania terenu z korektą usytuowania budynków mieszkalnych na zadaniu K. oraz uwarunkowania dotyczące budowy pawilonu handlowego na zad.II, wprawdzie nie odnoszą się do działek objętych żądaniem zwrotu, jednakże wskazują, na realizację celu wywłaszczenia, którym była realizacja osiedla K. oraz na tę okoliczność, że była realizowana w terminie o , którym w art. 137 u.g.n., (w latach 80 –tych ubiegłego wieku).

Organy administracyjne orzekające w niniejszej sprawie przeprowadziły postępowanie dowodowe, którego przedmiotem było ustalenie stanu zagospodarowania przedmiotowych nieruchomości.

W wyniku tych ustaleń informacje zawarte w dokumentach archiwalnych znajdują potwierdzenie w ustalonym stanie faktycznym dotyczącym opisu stanu nieruchomości sporządzonym w trakcie wizji lokalnej w dniu 30 kwietnia 2014r. tych nieruchomości, tj, działek nr [...] o pow. 240m², nr [...] o pow. 64m², nr [...] o pow.9539m² i nr [...] o pow. 904m², które obejmują dwa boiska sportowe na działce nr [...] oraz pas zielni wzdłuż boiska (działki nr [...] i nr [...]) wraz ze skarpą i drogą z płyt betonowych (działka nr [...]). Wejście na tereny sportowe ma miejsce od strony szkoły, a teren ten jest ogrodzony płotem z siatki. Budynek szkolny (łącznie 4 budynki) przylega do terenów boiska, teren jest przez Szkołę wykorzystywany. Stan zagospodarowania działki nr [...], w ocenie Sądu nie ma w sprawie wpływu na ocenę zasadności żądania zwrotu nieruchomości. Jak wynika z opisu nieruchomości działka ta w przeważającej części stanowi boisko sportowe pokryte trawą i bramkami, na działce znajdują się też drzewa, krzewy, trawa, betonowe schody oraz częściowo utwardzony teren wykorzystywany do zajęć sportowych (rozbieg do skoków w dal wraz z zakończoną piaskownicą). Teren jest też zagospodarowany pod drugie boisko wyasfaltowane, z bramkami i wytyczonymi liniami oraz częścią trybun –teren tego boiska też jest ogrodzony. Na działce zatem znajdują się w istocie dwa boiska, przy czym jedno z nich jest wyasfaltowane, z bramkami i wytyczonymi liniami oraz częścią trybun, natomiast drugie jest terenem częściowo utwardzonym, w części porośniętym trawą, teren jest oświetlony. Taki sposób zagospodarowania terenu wynika również z przedłożonego zdjęcia lotniczego wykonanego w 1996r., na którym w sposób jednoznaczny uwidocznione są treny obu ww. boisk wraz z trybunami .Pozostała działki, których dotyczy żądanie to obszar wzdłuż boiska stanowiący pas zieleń i skarpę. Nie są to wbrew zarzutowi skargi tereny zieleni miejskiej, które nie są związane z istniejącym obiektem, co chociażby wynika z zestawienia powierzchni tych działek z powierzchnią działki nr [...] oraz z map złożonych do akt sprawy, wraz z objaśnieniami. Wynika z nich, ze, że działki nr [...] i [...], o łącznej powierzchni 300m² stanowią zieleń położoną wzdłuż południowej granicy działki nr [...],czyli ww. boisk, a działka nr [...] stanowi skarpę wraz z ułożonymi płytami betonowymi służącą obsłudze boiska również położoną wzdłuż boiska.

Skoro celem wywłaszczenia była realizacja osiedla mieszkaniowego K. to nie ulega wątpliwości , że realizacja celu jakim jest budownictwo mieszkaniowe powinna obejmować nie tylko wybudowanie budynków, spełniających funkcje mieszkalne, ale powinna zmierzać do zapewnienia mieszkańcom realizacji także innych funkcji, w szczególności związanych z edukacją oraz wypoczynkiem, sportem, w tym dla dzieci i młodzieży, bowiem są one nierozerwalnie związane z tą pierwszą. Sąd podziela stanowisko powołane w cyt. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2007r., sygn. akt I OSK, że osiedle mieszkaniowe to nie tylko domy mieszkalne, a wręcz niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osiedla i jego mieszkańców są m.in. szkoły , boiska sportowe, zieleń osiedlową. W konsekwencji Sąd uznał, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a po stronie skarżących brak jest podstaw do żądania zwrotu opisanych we wniosku działek jako niewykorzystanych na ten cel.

Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.), Sąd skargę oddalił