Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 2150/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2004-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący del. Sędzia NSA Z. Zgierski (spr.), del. Sędziowie NSA : W. Chróścielewski, E. Markiewicz, Protokolant L. Turoboś, po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2004 roku na rozprawie przy udziale - sprawy ze skargi J. G. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], Nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do daty uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

II S.A./ Łd 2150/01

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił J. G. uprawnień kombatanckich przyznanych mu przez ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...] z tytułu: walka zbrojna o utrwalenie władzy ludowej od 20 czerwca 1945 r. do 31 grudnia 1947 r., łącznie 2 lata i 7 miesięcy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. G. napisał, że jego służba w organach MO ograniczała się jedynie do prewencji.

Decyzją z dnia [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że J. G. pracował w organach MO we W. od 20 maja 1945 r. do 30 sierpnia 1954 r.

Odnośnie pobytu w hitlerowskim więzieniu i obozie Kierownik Urzędu stwierdził, że w myśl art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jedn.: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.) termin składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich z nowego tytułu i za nowy okres upłynął w dniu 31 grudnia 1998 r.

W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. G. podniósł, że służbę w organach MO pełnił w jednostkach prewencyjnych, a nie represyjnych.

Powołał się również na to, że przebywał w obozach w Ostrowie Wielkopolskim i w VII Forcie w Poznaniu.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 wyżej powołanego aktu).

Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji stwierdził, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.) pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944 - 1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Skarżącemu przyznane zostały uprawnienia kombatanckie właśnie z tytułu "walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej od 20 czerwca 1945 r. do 31 grudnia 1947 r.".

W uchwale z dnia 22 czerwca 2000 r., wydanej w sprawie, sygn. akt OPS 5/00, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził zasługujący na pełną aprobatę pogląd, że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. Nr 142 z 1997 r., poz. 950 ze zm.). Wydawać by się mogło zatem, że skarżący nie może skutecznie powoływać się na posiadanie uprawnień określonych w ustawie.

Jednakże z treści wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wynika, że J. G. powołał się na inny tytuł przewidziany w art. 4 ustawy o kombatantach.

Zgodnie z utrwalonym już orzecznictwem Sądu Najwyższego procedura weryfikacji uprawnień kombatanckich nie wyłącza możliwości wykazania w tym samym lub innym postępowaniu, że uprawnienia te przysługują nie tylko z tytułu "utrwalania władzy ludowej", lecz także na podstawie innego tytułu prawnego (art. 1 ust. 2, art. 4 ustawy) - vide wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2001 r., wydany w sprawie, sygn. akt III RN 77/00 (OSN ZU 2001/15/475).

Również w uchwale składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 marca 2002 r., wydanej w sprawie, sygn. akt OPS 13/01 (ONSA 2002/4/132), zawarta została teza, że wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

W tym stanie rzeczy pominięcie przez organ orzekający okoliczności związanych z pobytem skarżącego we wskazanych przez niego miejscach odosobnienia nakazuje uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Odnośnie twierdzenia organu, że upłynął już termin do składania wniosków o przyznanie uprawnień kombatanckich z nowego tytułu stwierdzić należy, że art. 22 ust. 3 ustawy o kombatantach wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 kwietnia 2003 r. (sygn. akt SK 4/02 – OTK-A 2003/4/31) został uznany za niezgodny z art. 2 oraz art. 32 Konstytucji RP. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis utracił moc z dniem 29 kwietnia 2003 r.

Dodatkowo stwierdzić należy, co następuje:

Zaskarżone przez J. G. rozstrzygnięcie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawia skarżącego uprawnień kombatanckich przyznanych mu decyzją ZBoWiD we W. z dnia [...].

Tymczasem w aktach administracyjnych znajduje się orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Weryfikacyjnej we W. z dnia [...] o odmowie przyjęcia skarżącego w szeregi ZBoWiD i odmowie prawa do świadczeń przewidzianych w ustawie z dnia 26 maja 1982 r. Kwestia ta winna być wyjaśniona w toku ponownego rozpatrzenia sprawy.

Z powyższych względów, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c), art. 135, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.