Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1244/00
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2001-08-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 24 ust. 1, art. 24 ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 100 poz. 442
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej.
article: art. 186 par. 2, art. 193 par. 6
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 45 ust. 6
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Teza: Nieracjonalne i nieefektywne byłoby pozbawienie organu kontroli skarbowej do określenia zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania.

Jeżeli bowiem organ ten z mocy art. 193 par. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ jest uprawniony do stwierdzenia, że księgi podatkowe są nierzetelne, to nie można tego organu pozbawiać możliwości określania zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania a poprzestać na stwierdzeniu nierzetelności ksiąg.

Organ kontroli skarbowej wydaje decyzję, gdy jego ustalenia dotyczą podatków, których określenie należy do właściwości urzędów skarbowych.

TEZY

Nieracjonalne i nieefektywne byłoby pozbawienie organu kontroli skarbowej do określenia zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania.

Jeżeli bowiem organ ten z mocy art. 193 par. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ jest uprawniony do stwierdzenia, że księgi podatkowe są nierzetelne, to nie można tego organu pozbawiać możliwości określania zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania a poprzestać na stwierdzeniu nierzetelności ksiąg.

Organ kontroli skarbowej wydaje decyzję, gdy jego ustalenia dotyczą podatków, których określenie należy do właściwości urzędów skarbowych.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu w dniu 14 sierpnia 2001 r. przy udziale sprawy ze skargi P. S. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 4 kwietnia 2000 r. (...) w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 4 kwietnia 2000 r. (...) Izba Skarbowa w P. utrzymała w mocy decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej B. M. z dnia 10 grudnia 1999 r. (...) określającą wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1998 w kwocie wyższej, niż wynikająca ze złożonego zeznania podatkowego.

Według organu odwoławczego brak było podstaw do złożenia zeznania podatkowego wspólnie z żoną, gdyż podatnik zawarł z żoną umowę o rozdzielności majątkowej. Ze względu na nierzetelne prowadzenie ksiąg oraz brak dowodów organ I instancji obliczył przychód z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w drodze oszacowania, przyjmując za podstawę średnie ceny jednostkowe sprzedaży poszczególnych asortymentów paliw.

W skardze na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia 4 kwietnia 2000 r. P. S. wniósł o stwierdzenie jej nieważności bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego naruszono art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, który nie daje Inspektorowi Kontroli Skarbowej podstawy do określenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.

Naruszono również według skarżącego art. 23 Ordynacji podatkowej oraz art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w P. wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej po zakończeniu kontroli i rozpatrzeniu zastrzeżeń kontrolowanego, inspektor wydaje decyzję w rozumieniu Ordynacji podatkowej, gdy ustalenia dotyczą podatków, których określanie lub ustalanie należy do właściwości urzędów skarbowych.

Oznacza to, że oprócz urzędów skarbowych, decyzje ustalające i określające zobowiązanie podatkowe wydają inspektorzy kontroli skarbowej.

Zgodnie z treścią art. 24 ust. 3 ustawy o kontroli skarbowej przy określaniu podstaw opodatkowania organowi kontroli skarbowej przysługują uprawnienia organu podatkowego przewidziane w przepisach podatkowych oraz w art. 186 par. 2 i art. 193 Ordynacji podatkowej. Oznacza to, że kontroler skarbowy ma prawo wzywania do udzielenia niezbędnych wyjaśnień, a także, do stwierdzenia, że księgi są nierzetelne.

Uprawnieniem kontroli skarbowej jest też z mocy art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydawanie decyzji określających wysokość zobowiązania podatkowego. Jest to bowiem uprawnienie zawarte w przepisie podatkowym. Nieracjonalne i nieefektywne byłoby pozbawienie organu kontroli skarbowej do określenia zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania. Jeżeli bowiem organ ten z mocy art. 193 par. 6 Ordynacji podatkowej jest uprawniony do stwierdzenia, że księgi podatkowe są nierzetelne, to nie można tego organu pozbawiać możliwości określania zobowiązania podatkowego w drodze oszacowania a poprzestać na stwierdzeniu nierzetelności ksiąg. Organ kontroli skarbowej wydaje decyzję, gdy jego ustalenia dotyczą podatków, których określenie należy do właściwości urzędów skarbowych.

Skoro organowi podatkowemu przysługuje uprawnienie przewidziane w przepisie podatkowym a nadto w art. 24 ust. 2 pkt 1 ustawy o kontroli skarbowej, to zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Skarga podlega więc oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.