Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 900/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 2 pkt 8, art. 20
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: Par. 12, 46
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: Art. 3, 5, 10
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Halina Jakubiec Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi H. M. – C. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów skargę oddala


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, decyzją z dnia15 czerwca 2010 r. [...] wydaną na podstawie art. 7b ust. 2 pkt.2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt. 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania H. M. – C. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2010 r. znak: [...] odmawiającą wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków dla obrębu A jedn. ewid. B zmiany, polegającej na ujawnieniu na podstawie odpisu księgi wieczystej H. M. c. J. i M., na podstawie odpisu księgi wieczystej Kw Nr [...] jako właściciela działki nr 3950, o pow. 0,73 ha położonej w A.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym :

H. M. C. wystąpiła z wnioskiem o wprowadzenie w operacie ewidencji gruntów i budynków jednostki ewidencyjnej B zmiany polegającej na ujawnieniu jej jako właścicielki działki położonej w A, oznaczonej nr 3950, o pow. 0,78 ha. Jako podstawę swojego żądania wskazała treść wpisów w księdze wieczystej Kw Nr [...] prowadzonej przez Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego, oraz wykaz synchronizacyjny przyjęty do Powiatowego Ośrodka Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu 14.07. 2009 r. nr. ewid. [...]. Z wpisu w dziale l Kw Nr [...] wynika, że księga ta obejmuje nieruchomość składającą się z pgr. l. kat. 3362, 3363, 3364, 3365, 3366/1 o łącznej powierzchni 5834 m2. W dziale II tej księgi wpisana jest jako właścicielka H. M. c. J. i M., na podstawie umowy sprzedaży zawartej w C dnia 1. 12. 1962 r. , Nr Rep. [...]. Natomiast z w/w wykazu synchronizacyjnego wynika, że dawne parcele gruntowe objęte Kw [...] wraz z parcelą 3358/7 objętą Iwh 2259 gm. kat. A wchodzą w skład działki nr 3950. Wnioskodawczyni podała, że działkę nr 3950 użytkuje nieprzerwanie, nikomu jej nie sprzedała ani nie .wydzierżawiała, a do 2007 roku opłacała z niej podatek gruntowy. Zdaniem wnioskodawczyni organ administracji jest związany treścią wpisu w księdze wieczystej odnośnie osoby właściciela, natomiast własność działki nr 3950 przypisana została przez geodetę innej osobie.

Organ pierwszej instancji ustalił, że operat ewidencji gruntów dla jedn. ewid. B został założony w oparciu o mapę ewidencyjną w skali 1:2000 i wprowadzony obwieszczeniem Wojewody z dnia 29 grudnia 1982 r. w sprawie zastąpienia dotychczasowego operatu ewidencji gruntów nową ewidencją gruntów gminy B - Dz.Urz. Woj. Nr 4 z 1983 r. poz. 33. Dla działki nr 3950 o pow. 0,73 ha, położonej w A założona była jednostka rejestrowa nr [...], gdzie jako właściciele figurowali W. M. s. W. i J. oraz M. M. c. J. i A., zamieszkali A 686, na podstawie aktu własności ziemi z dnia 12. 12. 1979 r. nr [...], wydanego przez Naczelnika Gminy B. Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego X Wydział Zamiejscowy z dnia 14.02.2008 r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku, oraz postanowienia tegoż Sądu z dnia 19.02.2009 r. sygn. [...] o dziale spadku , w jednostce rejestrowej [...] została wprowadzona zmiana polegająca na wpisaniu w miejsce W. M. s. W. i J., jego spadkobierców : M. M., M. W., S. M. i B. S. - po 1/4 każdy, a następnie działkę 2850 przeniesiono do nowo utworzonej jednostki rejestrowej [...], gdzie jako właścicielkę wpisano M. W. c. W. i M. Starosta wskazał, że akty własności ziemi, od których nie wniesiono odwołania stały się ostateczne i stanowiły podstawę do ujawnienia nowego stanu własności w ewidencji gruntów i budynków i w księgach wieczystych. W odnowionym operacie ewidencji gruntów i budynków gminy B obr. A podstawę wpisu właściciela w jednostce rejestrowej [...] stanowił ostateczny akt własności ziemi [...]. Organ powołał też przepis art. 63 ustawy z dnia 19. 10. 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 208 z 2006 r., poz. 2128 ze zm), zgodnie z którym do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie Ustawy z dnia 26. 10. 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji. Wobec tego nie należy do organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków rozstrzyganie o prawidłowości tytułu własności gruntu. Dlatego wniosek o dokonanie zmiany w zapisach ewidencji oparty na dokumentach stwierdzających wcześniejszy niż stwierdza to awz stan prawy nie może być podstawą aktualizacji zapisów operatu. Jako podstawę prawną odmowy uwzględnienia wniosku H. M. C. organ pierwszej instancji powołał przepisy art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, § 44 pkt. 2, § 83 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), oraz art. 104 kpa.

W odwołaniu od decyzji Starosty H. M. C. zarzuciła naruszenie przez organ art. 20 ust. 2 pkt. 1 w zw. z art. 2 pkt. 8 ustawy Prawo geodezyjne i Kartograficzne przez odmowę ujawnienia w ewidencji gruntów jako właściciela osoby wpisanej w dziale II księgi wieczystej nr [...], naruszenie § 12 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków przez odmowę wpisania w ewidencji danych właściciela ujawnionego w księdze wieczystej wbrew treści powołanych przepisów rozporządzenia, oraz naruszenie § 44 rozporządzenia poprzez odmowę ujawnienia w ewidencji danych wynikających z dostępnych dla organu dokumentów i danych źródłowych. W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że organ całkowicie pominął treść przepisów regulujących rękojmię wiary publicznej ksiąg wieczystych oraz jawność ksiąg wieczystych a także, że podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie przekroczył swoje kompetencje bowiem rozstrzygnął co do osoby właściciela i prowadził dowody na okoliczność obalenia treści wpisu w księdze wieczystej. Skoro ewidencja obejmuje dane wynikające między innymi z wpisów w księgach wieczystych, to do momentu usunięcia ewentualnej niezgodności w trybie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, zawsze treść księgi wieczystej będzie rozstrzygała na korzyść tego, kto jest w niej ujawniony, ponieważ aktualność zachowuje tylko i wyłącznie stan prawny ujawiony w księdze. Odwołująca wniosła o uchylenie decyzji Starosty i uwzględnienie wniosku, względnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, podejmując wskazaną na wstępie decyzję utrzymującą w mocy decyzję Starosty przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i stwierdził, co następuje : zgodnie z przepisami art. 20 ust. 1 i 2, art. 22 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. § 46 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków określa, że dokumentami stanowiącymi podstawę do dokonywania zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków są m. in. prawomocne orzeczenia sądowe, akty notarialne, ostateczne decyzje administracyjne, akty normatywne. Postępowanie aktualizacyjne ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego-, aby zawarte w nim dane były zgodne z okolicznościami faktycznymi jak i stanem prawnym. Organ podkreślił techniczno-deklaratoryjny charakter zapisów ewidencji gruntów i budynków. Powołując się na orzecznictwo NSA i WSA stwierdził, że organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu lub budynku. Dokumenty określające poprzedni stan prawny nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem, z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Organ uznał, że w przypadku działki nr 3950 podstawę wpisu danych ewidencyjnych stanowi najpóźniej wydany dokument mogący być podstawą wpisu, czyli wydany przez Naczelnika Gminy B akt własności ziemi z 12. 12. 1979 r. nr [...], oraz postanowienia Sądu Rejonowego z 14. 02.2008 r. sygn. akt [...] i z 19.02.2009nr. sygn. akt [...]. Nie stanowi podstawy wpisu do ewidencji gruntów i budynków odpis z księgi wieczystej Kw [...] i akt notarialny z 12. 12. 1962 r. Rep. [...], gdyż odnoszą się one do stanu prawnego działki sprzed wydania aktu własności ziemi. Rejestr ewidencji gruntów i budynków nie służy ewidencjonowaniu wszystkich dokumentów historycznie związanych ze stanem własnościowym gruntów, ale odzwierciedla aktualny stan prawny. Na podstawie dokumentów sprzed kilkudziesięciu lat, po których pojawiły się kolejne tytuły własności nie można dokonywać zmian w ewidencji. Nadto w postępowaniu ewidencyjnym nie można samodzielnie ustalać i rozstrzygać o prawidłowości tytułów własności, które były podstawą dokonania wpisów w ewidencji.

H. M. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów art. 20 ust. 2 pkt. 1 w zw. z art. 2 ust. 8 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez nieujawnienie w ewidencji gruntów jako właściciela osoby, której dane wpisane są w dziale II księgi wieczystej nr [...], naruszenie § 12 ust. 1 w zw. z § 10 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków, poprzez odmowę wpisania danych właściciela ujawnionego w księdze wieczystej pomimo, iż ewidencja obejmuje dane dotyczące właściciela nieruchomości wynikające między innymi z wpisów w księgach wieczystych, oraz naruszenie wynikającej z § 44 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków zasady aktualności tj zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Uzasadniając powyższe zarzuty skarżąca podała, że organ l instancji odmawiając wprowadzenia żądanej zmiany dokonał w istocie rozstrzygnięcia o charakterze sądowym, do czego nie jest upoważniony. Bez znaczenia jest zdaniem skarżącej istnienie aktu własności ziemi wydanego na rzecz innych osób, aniżeli ujawniona jako właścicielka działki w księdze wieczystej skarżąca. Niezgodność taka może zostać usunięta tylko w postępowaniu sądowym i tylko odnośnie treści wpisu w księdze wieczystej. Twierdzi dalej skarżąca, że na domniemanie wynikające z art. 3 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece może się powołać każda osoba mająca w tym interes prawny a może być ono obalone tylko w trybie procesu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym (art. 10 u.k.w.h.) lub w każdym innym postępowaniu jako przesłanka rozstrzygnięcia. Skarżąca nabyła prawo własności nieruchomości na mocy notarialnej umowy kupna przed wydaniem na rzecz innych osób aktu własności ziemi. Ponadto osoba, na rzecz której wydano akt własności ziemi nie ujawniła się do chwili obecnej w treści działu II księgi wieczystej, nie uczynili także tego jej spadkobiercy a jedyna wzmianka o tym, że innym osobom przysługuje prawo do tej samej nieruchomości ujawniona jest tylko w operacie ewidencji gruntów. Jednak właścicielem jest ta osoba, której prawo ujawnione jest w dziale II księgi wieczystej, co wynika bezpośrednio z przepisów Ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W przypadku kolizji tytułów własności do nieruchomości zawsze treść księgi wieczystej będzie rozstrzygała na korzyść tego, kto jest w niej ujawniony - art. 5 u.k.w.h. Dopóki ew. niezgodność nie zostanie usunięta w trybie art. 10 u.k.w.h., aktualność zachowuje tylko stan prawny ujawniony w księdze wieczystej. Skoro organ ewidencyjny nie jest władny do podejmowania rozstrzygnięć o charakterze właścicielskim, to obowiązany jest respektować prawo jawne wpisane w dziale II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, które legło u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ustawy - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Zasadniczym zarzutem skargi, stanowiącym kontynuację prezentowanego przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego stanowiska jest twierdzenie, że z zasady aktualności, obowiązującej organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, wynika obowiązek ujawnienia w zapisach ewidencji osoby wpisanej w dziale II księgi wieczystej jako właściciel nieruchomości, a to wobec treści przepisów art. 3, art. 5 oraz art. 10 Ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2001 r. , Nr 124, poz. 1361 ze zm.) zwanej dalej u.k.w.h. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), dalej Pgik, która reguluje m. in. sprawy ewidencji gruntów i budynków (art. 1 Pgik), oraz przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454), dalej rozporządzenie. Należy więc dla potrzeb niniejszej sprawy, oraz ze względu na treść zarzutów skargi, dokonać rozróżnienia funkcji i celu ewidencji gruntów i budynków od funkcji jaką spełniają księgi wieczyste, jak również w celu rozważenia rozważyć, czy organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków związane są przepisami ustawy o księgach wieczystych i hipotece w zakresie wynikającym z treści art. 3, art. 5, art. 10 u.k.w.h., na które powołuje się skarżąca. Otóż zgodnie z art. 2 ust. 8 Pgik ewidencja gruntów i budynków to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach i budynkach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych, władających tymi gruntami i budynkami. Dane wynikające z ewidencji są podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej, gospodarki nieruchomościami, oraz ewidencji gospodarstw rolnych. - art. 21 Pgik. Przepis art. 20 Pgik określa rodzaje informacji o gruntach (ust. 1 pkt. 1), oraz ich właścicielach (ust. 2), które obejmuje ewidencja gruntów. Informacje te mają więc charakter przedmiotowy lub podmiotowy. W odniesieniu do gruntów informacje o charakterze przedmiotowym dotyczą ich położenia, granic, rodzaju użytków gruntowych i klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub rodzaju dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje podmiotowe dotyczą wskazania właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych lub samorządowych - innych osób fizycznych lub prawnych, w których władaniu znajdują się grunty budynki lub ich części. Dane podmiotowe mają służyć wyłącznie odzwierciedleniu stanu prawnego nieruchomości i potwierdzają zaistniały stan ukształtowany na podstawie innych dokumentów. Nie mogą samodzielnie tego stanu kształtować. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji jest zasada aktualności, tj. utrzymywania operatu w zgodności z aktualnymi, dostępnymi dla organu dokumentami źródłowymi, co wynika z przepisów Rozdziału 3 rozporządzenia (§ 44 i nast.), wydanego na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. 2 Pgik. W myśl § 46 ust. 2 pkt. 1 i 2 rozporządzenia, dane zwarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. Aktualizacja danych podmiotowych (czyli danych odzwierciedlających stan prawny nieruchomości) następuje co do zasady z urzędu, oraz - stosownie do § 12 ust. 1 rozporządzenia, poprzez uwidocznienie w ewidencji praw osób i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 ust. 1 pkt. 2 oraz § 11 ust. 1 pkt. 1 i 2 , na podstawie :

1) wpisów dokonanych w księgach wieczystych,

2) prawomocnych orzeczeń sądowych,

3) umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali,

4) ostatecznych decyzji administracyjnych,

5) dyspozycji zawartych w aktach normatywnych,

6) umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów administracyjnych zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do niego, w tym szczególnie prawa własności, mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 rozporządzenia wykonawczego. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające, nie mogą natomiast samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu, budynku lub lokalu. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich czy uprawnień do władania nieruchomością (por. wyrok NSA z dnia 18.03.1999 r., II SA 1728/98, Lex nr 46224, z dnia 18.04. 1999 r., II SA 1632/98. Lex nr 46216, z dnia 20.08.1998 r., II SA 766/98, Lex nr 41298, z dnia 19.03.2003 r. II SA 1018/02, Lex nr 156374).

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 1 u.k.w.h. księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości. Przepis ten określa zasadniczy cel i główną funkcję ksiąg wieczystych, natomiast art. 3 u.k.w.h. wyraża zasadę jawności materialnej, której konsekwencją jest domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym, oraz że prawo wykreślone z księgi wieczystej nie istnieje. Domniemanie obejmuje tylko prawa, natomiast nie dotyczy danych faktycznych stanowiących przedmiot wpisów w dziale I-O. Jak wynika z powyższego, podstawową funkcją katastru nieruchomości jest funkcja ewidencyjna i informacyjna, czyli systematyczne rejestrowanie wszelkich danych przedmiotowych i podmiotowych dotyczących wyodrębnionych dziatek gruntu, podczas kiedy podstawową funkcją ksiąg wieczystych jest publiczna ewidencja praw rzeczowych na nieruchomości, ujawniająca jej stan prawny. Bezwzględne wprowadzenie zasady jawności materialnej nie jest jednak praktycznie możliwe, przede wszystkim z tej przyczyny, iż nie wszystkie wpisy tworzą prawo. Konstytutywny charakter wpisu wynikać musi z przepisu prawa nadającego mu taki właśnie charakter. Wówczas dokonanie wpisu jest warunkiem powstania, zmiany, lub przeniesienia prawa. Wpis prawa własności ma tylko znaczenie deklaratywne (por. H. Ciepła Komentarz do art. 3 Ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U.01.124.1361) w: H. Ciepła, E. Bałan-Gonciarz, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece. Komentarz, Oficyna 2007, S. Rudnicki, Ustawa o księgach wieczystych i hipotece, Komentarz Wydanie 6, Komentarze LexisNexis, Warszawa 2010, kom. do art. 1). Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 10.10.2007 r. II FSK 1103/06 (LEX nr 400449): "Dokonanie wpisu w księdze wieczystej nie jest konstytutywne a więc nie stanowi o nabyciu prawa własności. Z dokonaniem wpisu wiąże się szereg domniemań, natomiast nie przesądza on o zmianie stanu prawnego nieruchomości".

Natomiast jeżeli chodzi o dane ujawnione w katastrze nieruchomości, to ustawodawca nie wiąże z nimi skutków materialno prawnych, w tym domniemania zgodności tych danych z rzeczywistym stanem prawnym. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że zapisy w ewidencji gruntów mają charakter techniczno-deklaratoryjny a rejestr odzwierciedla jedynie aktualny stan prawny nieruchomości, nie tworząc go. Stanowisko organu wyrażone w powyższych kwestiach w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji należy więc uznać za słuszne i uzasadnione treścią obowiązujących przepisów, dlatego . dalsze przytaczanie bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych na poparcie tego stanowiska należy uznać za niecelowe. Wymaga natomiast ustosunkowania się, czy z domniemania jawności materialnej ksiąg wieczystych, oraz zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych wynika - jak tego chce skarżąca - obowiązek organów prowadzących ewidencję ujawniania stanu prawnego nieruchomości wynikającego z wpisu prawa własności w dziale II księgi wieczystej, bez względu na istnienie innych, wymienionych w § 12 i późniejszych czasowo dokumentów stanowiących podstawę aktualizacji danych podmiotowych w zapisach ewidencji. Zatem skoro ewidencja służy jedynie rejestrowaniu zdarzeń prawnych lub faktycznych i jest zbiorem informacji, to twierdzenia skargi dotyczące obowiązku respektowania przez organy ewidencyjne domniemania wynikającego z art. 3 u.k.w.h. w postaci obowiązku ujawnienia w ewidencji osoby wpisanej w dziale II księgi wieczystej jako właściciela niezależnie od istnienia innych, późniejszych, podlegających rejestracji z urzędu lub na wniosek dokumentów, z których wynika odmienny stan prawny nieruchomości nie znajdują uzasadnienia. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez skarżącą wymagałoby podstawy w postaci istnienia w ustawie Pgik lub rozporządzeniu wyraźnego przepisu, zobowiązującego organy prowadzące ewidencję do ujawniania w jej zapisach dotyczących oznaczenia właściciela wyłącznie danych wynikających z wpisów w dziale II księgi wieczystej. Przeczy temu jednak treść powyższych aktów, wyraźnie określająca podstawy dokonywania aktualizacji zapisów ewidencji. Brak w ustawie Pgik , jak i rozporządzeniu przepisu odwołującego się do przepisów u.k.w.h. z którego wynikałby taki obowiązek organów prowadzących ewidencję. Byłoby to przede wszystkim sprzeczne z celami prowadzenia ewidencji i z obowiązującą organy zasadą aktualności, oraz z rejestrowym tylko charakterem czynności prowadzących do ujawniania zmian danych ewidencyjnych, bez względu na to, czy zmiany te wprowadzane są w drodze czynności materialno-technicznej, czy też na skutek wydania decyzji administracyjnej. Obowiązkiem organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków jest rejestracja danych przedmiotowych i podmiotowych na podstawie określonych przepisami rozporządzenia dokumentów, nie zaś prowadzenie postępowania, którego celem miałoby być badanie tytułów własności, opartego na domniemaniach prawnych i dokonywanie na podstawie tych domniemań samodzielnych ustaleń. Brak także w aktach prawnych regulujących zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jakichkolwiek odwołań do zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 u.k.w.h.). Instytucja ta, dla której punktem wyjścia jest możliwość wystąpienia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, ma na celu zapewnienie nabycia własności lub innego prawa rzeczowego od osoby nieuprawnionej, która jest wpisana do księgi wieczystej zamiast osoby uprawnionej, czyli chroni tego, na czyją rzecz osoba uprawniona według księgi dokonuje rozporządzenia wpisanym prawem, chyba że rozporządzenie jest bezpłatne, albo dokonujący czynności prawnej z osobą wpisaną działa w złej wierze. Rękojmia nie ma charakteru absolutnego a jej działanie jest uzależnione od spełnienia szeregu przesłanek (por. H. Ciepła, op.cit. kom. do art. 5 u.k.w.h.). Instytucja ta dotyczy więc tylko i wyłącznie obrotu nieruchomościami, w zakresie ściśle wynikającym z treści art. 5 u.k.w.h. i nie znajduje jakiegokolwiek zastosowania w przedmiocie uregulowanym Pgik i rozporządzeniem w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Podstawy ujawniania w ewidencji zmian podmiotowych wymienione w § 12 rozporządzenia, są wymienione enumeratywnie i są podstawami równorzędnymi. Uwzględniane są przez organy prowadzące ewidencję zgodnie z zasadą aktualności, a nie według kolejności zamieszczenia ich w tym przepisie, ani tym bardziej na podstawie przepisów Ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Poza przypadkami, kiedy wpis w księdze wieczystej ma znaczenie konstytutywne (ustanowienie odrębnej własności lokali, powstanie i przeniesienie w drodze umowy prawa użytkowania wieczystego), wpisy praw podmiotowych w ewidencji następują bezpośrednio na podstawie dokumentu urzędowego ustalającego ten stan (akty notarialne, decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe). Zmiana w zapisach ewidencji, której domagała się skarżąca dotyczyła danych podmiotowych i miałaby polegać na ujawnieniu w zapisach ewidencji w miejsce następcy prawnego W. M. – M. W., skarżącej H. M. C., z uzasadnieniem wyżej już wskazanym. W. M. nabył wraz z żoną M., własność nieruchomości w skład której wchodziła działka ewid. nr 3950, z mocy samego prawa, na podstawie przepisów ustawy z dnia 4. 10. 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U. nr 27, poz. 250), co stwierdził wydany w dniu 12.12.1979 r. przez Naczelnika Gminy B akt własności ziemi Nr [...] (kserokopia potwierdzona za zgodność z oryginałem k. 32 akt adm.). Wydany na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych akt własności ziemi stanowił decyzję potwierdzającą nabycie własności ex legę. Decyzja taka stanowi wyłączny dowód nabycia własności nieruchomości, zgodnie z przepisem art. 10 ustawy z dnia 26.03. 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U.z 1982 r. nr 11, poz. 81). Ponadto, w związku z treścią art. 63 ustawy z dnia 19.10.1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2006 r. nr 208, poz. 2128 ze zm.), z dniem 1 stycznia 1992 r. nie ma możliwości prawnej kontrolowania w trybie administracyjnym decyzji wydanych na podstawie przepisów ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Skoro więc:

- zarówno wpis w księdze wieczystej, jak i ostateczna decyzja administracyjna są wymienionymi w § 12 ust. 1 rozporządzenia podstawami uwidocznienia w zapisach ewidencji zmian dotyczących praw osób i jednostek organizacyjnych do gruntów, budynków i lokali,

- akt własności ziemi mający walor ostatecznej decyzji administracyjnej, wydany na rzecz W. i M. M. stanowi potwierdzenie nabycia przez nich własności działki nr 3950 położonej w A, z dniem 4 października 1971 r.,

- następstwo prawne po W. M. w zakresie własności działki nr 3950 stwierdzone zostało postanowieniami Sądu Rejonowego Wydział Zamiejscowy o stwierdzeniu nabycia spadku i o dziale spadku

-wpis w dziale II księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej przez Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych, skarżącej jako właścicielki tej działki dokonany został na podstawie umowy sprzedaży z dnia 1 grudnia 1962 r.,

- brak ujawnienia wydanego na rzecz W. i M. M. aktu własności ziemi w księdze wieczystej obejmującej nieruchomość, w skład której wchodzi działka 3950 nie pozbawiało prawa własności tej działki ani W. i M. M., ani nie pozbawia tego prawa aktualnej właścicielki M. W., ponieważ wpis prawa własności jest wpisem deklaratywnym,

- to stwierdzić należy, że prawidłowym wpisem w ewidencji gruntów w zakresie danych podmiotowych, ujawniających osobę i prawo przysługujące jej do działki nr 3950 w jednostce rejestrowej [...] jest wpis jako właściciela M. W., istniejący w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie należało uznać za prawidłowe i nie naruszające prawa. Organ dokonał ustalenia okoliczności faktycznych i zgromadził materiał dowodowy w toku postępowania w sposób prawidłowy, następnie dokonał prawidłowej oceny tego materiału z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Prawidłowe rozstrzygnięcie posiada odpowiadające treści art. 107 § 3 kpa uzasadnienie, przedstawiające w sposób kompletny i zrozumiały tok rozumowania organu. Zarzuty skargi, jako nie mające oparcia w prawidłowo powołanych przez organ przepisach stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, z przyczyn podanych wyżej nie mogły odnieść pożądanego przez skarżącą rezultatu w postaci wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, natomiast sąd kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie przewidzianym przepisem art. 134 p.p.s.a. nie dopatrzył się innych uchybień mogących stanowić podstawę uwzględnienia skargi.

Art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. W związku z powyższym na podstawie tego przepisu należało orzec jak w sentencji.