Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 919/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: par. 2, par. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
article: art. 21
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 18 ust. 1, 2, 3
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 8, art. 50 par. 1, art. 64 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 10 listopada 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Janusz Furmanek Protokolant specjalista Aneta Brzezińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 roku sprawy ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego D. K. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], po rozpatrzeniu odwołania D. K., Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania płatności ONW na rok 2014 r., wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

D. K. złożył w dniu [...] (data stempla pocztowego) w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności na rok 2014, w treści którego ubiegał się o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (płatności ONW) do działek rolnych o łącznej powierzchni 2,80 ha. W dniu [...] strona złożyła formularz zmiany do wniosku, w treści którego do uprzednio wniesionego żądania dodała działki rolne o łącznej powierzchni 60,06 ha (formularz zmiany do wniosku z dnia [...], doręczony w dniu [...], wraz z załącznikiem).

Pismem z dnia 11 września 2014 r. organ l instancji wezwał D. K. do złożenia wyjaśnień wskazując, że rolnik nie dostarczył załączników graficznych dla działek ewidencyjnych nr [...], na których położone były zadeklarowane we wniosku działki rolne.

W dniu [...] roku D. K. stawił się w Biurze Powiatowym ARiMR i uzupełnił brakujące załączniki graficzne.

W dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie odmowy przyznania płatności ONW na rok 2014 r.

W dniu 3 kwietnia 2015 r. strona wniosła odwołanie od decyzji organu I instancji. Zdaniem beneficjenta wniosek o przyznanie płatności złożył w terminie dnia [...] następnie w dniu [...] złożył zmianę do wniosku o przyznanie płatności. Wobec tego, iż pojawiły się braki o charakterze formalnym. Został wezwany pismem z dnia 11 września 2014 r. do uzupełnienia tych braków. W dniu [...] uzupełnił braki formalne. Z powyższego wynika, że dochował przewidzianych prawem terminów, a braki formalne uzupełnił bezpośrednio po otrzymaniu stosownego wezwania. Niezrozumiałe wobec tego jest stanowisko Powiatowego ARiMR w R. o niedotrzymaniu terminu skoro organ wezwał go we wrześniu 2014 r. do korekty wniosku i korekty tej dokonałem.

Dodatkowo podniósł, że we wrześniu dokonał korekty wniosków złożonych w maju 2014 r. i błędna jest interpretacja organu, iż korekta ta jest nowym wnioskiem, co stanowiło dla urzędników ARiMR podstawę do pozbawienia go dopłat.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zawarte w treści odwołania zarzuty dotyczą nieuwzględnienia złożonych w dniu [...] załączników graficznych i w konsekwencji odmowy przyznania płatności.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w świetle mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa krajowego oraz wspólnotowego argumentacja strony nie wpływa na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy i organ odwoławczy podziela stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wyrażone w treści zaskarżonej decyzji.

Organ powołał się na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. i stwierdził, że mając na uwadze przepisy ustawy oraz prymat prawa unijnego nad prawem krajowym, należało, co też uczynił organ I instancji, odnieść się do przepisów prawa wspólnotowego, które w sposób precyzyjny i niewymagający uszczegóławiania w przepisach prawa krajowego wskazują termin oraz zasady składnia wniosków o przyznanie płatności. Organ powołał treść art. 8 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 oraz art. 11 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 i art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, do której odsyła § 5 ust. 2 rozporządzenia ONW i wskazał, że wniosek o przyznanie płatności można złożyć jeszcze w ciągu 25 dni kalendarzowych po wyznaczonym terminie, czyli do 9 czerwca, jednak za każdy dzień roboczy opóźnienia stosowana jest redukcja w wysokości 1 % kwoty płatności za każdy dzień roboczy opóźnienia. Po tej dacie uprawnienie do żądania przyznania płatności wygasa.

Adekwatne do powyższego uregulowania ustanowiono dla przypadków składania zmian do wniosku. Zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków, jak określono w ust. 1 akapit trzeci - czyli przed 9 czerwca. Natomiast złożenie poprawki lub uzupełnienie wniosku nie później niż do ostatecznego terminu składania wniosków (tj. 9 czerwca) zawsze skutkuje zmniejszeniem kwoty płatności, wynikającej z części wniosku objętej poprawką czy uzupełnieniem, o 1 % za każdy dzień roboczy opóźnienia.

Organ wyjaśnił, że przywołane powyżej przepisy unijne są bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich, co oznacza, że państwa członkowie nie mogą przyjąć innych zasad w tym zakresie, a odmienne uregulowania krajowe doprowadziłoby do naruszenie prawa unijnego. Z przytoczonej powyżej regulacji wynika, że rolnik, który po raz kolejny ubiega się o przyznanie płatności, otrzymuje od ARiMR częściowo wypełniony formularz wniosku, tzw. wniosek spersonalizowany. Wraz z takim wnioskiem ARiMR przesyła materiał graficzny oraz szczegółowe instrukcje ich wypełnienia. Rolnik, po uzupełnieniu wniosku, powinien złożyć go wraz z otrzymanym materiałem graficznym. Prawodawca krajowy w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawarł obligatoryjne elementy, jakie powinien zawierać wniosek oraz wskazał dokumenty, które należy wraz z nim złożyć. W rozporządzeniu tym w § 2 ust. 1 i § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a - c oraz pkt 2 lit. a - e wskazano m.in., że wniosek powinien zawierać elementy podania określone w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 63) oraz oświadczenia o:

1) powierzchni działek ewidencyjnych, z podaniem w szczególności:

a) położenia działki ewidencyjnej ze wskazaniem województwa, powiatu i gminy,

b) danych z ewidencji gruntów i budynków: nazwy obrębu ewidencyjnego, numeru obrębu ewidencyjnego,

c) numeru arkusza mapy, numeru działki ewidencyjnej i powierzchni całkowitej działki ewidencyjnej,

d) powierzchni gruntów rolnych na działce ewidencyjnej, w tym powierzchni:

- niezgłoszonej do programów pomocowych,

- gruntów rolnych, które zostały zalesione w ramach działania zalesianie gruntów rolnych objętego Planem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2004-2006 lub Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz zgodnie z planem zalesienia, lecz nie zostały przekwalifikowane na grunty leśne;

Ponadto wnioski o płatność powinny zawierać oświadczenia w zakresie sposobu wykorzystania działek rolnych, z podaniem w szczególności:

a) oznaczenia działki rolnej,

b) grupy upraw lub obszaru, ze względu na który wyodrębnia się działkę rolną,

c) powierzchni działki rolnej,

d) numeru działki ewidencyjnej, na której jest położona działka rolna,

e) powierzchni działki rolnej położonej w granicach działki ewidencyjnej.

Dodatkowo § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazuje, że rolnik zaznacza:

1) obszar uprawy pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa;

2) znajdujące się w obrębie działki rolnej:

a) drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie,

b) rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,

c) oczka wodne o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2. "

Dyrektor [...] Oddziału ARiMR w stwierdził, że w świetle wskazanych powyżej przepisów materiał graficzny stanowi integralną część wniosku o przyznanie płatności na dany rok, na której w formie szkicu wnioskodawca składa oświadczenie o położeniu oraz wskazuje granice zgłoszonych do płatności działek rolnych. Ponadto na materiale tym rolnik zaznacza obszary uprawy zbóż oraz znajdujące się w obrębie działek drzewa stanowiące pomniki przyrody, rowy oraz oczka wodne, co umożliwia organowi weryfikację spełnienia przez rolnika norm i wymogów wzajemnej zgodności. Tym samym niedołączenie do wniosku wypełnionych materiałów graficznych dotyczących działek ewidencyjnych i rolnych, uniemożliwia organowi weryfikację spełnienia przez rolnika warunków kwalifikowalności do pomocy.

D. K. złożył w dniu [...] formularz wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, a następnie w dniu [...] formularz zmiany do wniosku, do których nie dołączył załączników graficznych dla działek ewidencyjnych nr [...] na których położone były zadeklarowane we wniosku działki rolne. W konsekwencji organ I instancji wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, które wnioskodawca złożył w dniu [...]. Mają zatem na uwadze zapisy art. 23 ust. 1 akapit trzeci i ust. 2 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, które stanowią, iż wnioski o przyznanie płatności, jak i zmiany do wniosków, złożone po ostatecznym terminie, tj. 9 czerwca, są niedopuszczalne, ustalając wysokość należnej stronie płatności Kierownik Biura Powiatowego ARiMR nie uwzględnił działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych, dla których brak było załączników graficznych i takie rozstrzygnięcie organu I instancji jest prawidłowe.

Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że za wyjątkiem odstępstwa przewidzianego w art. 21 i 22 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, prawodawca unijny nie przewiduje jakiejkolwiek swobody decyzyjnej dla państwa członkowskiego i jego organów pod kątem ewentualnych możliwości ustanowienia derogacji w stosunku do dopuszczalności złożenia wniosku i jego korekty po ostatecznym terminie na jej wniesienie. Niewątpliwie wskazane powyżej przepisy nie znajdują w niniejszej sprawie zastosowania. Brak załączników graficznych, na których rolnik zamieszcza informacje niezbędne do oceny spełnienia warunków kwalifikowalności do pomocy, nie stanowi błędu oczywistego, o którym mowa w art. 21, w sprawie nie mają również zastosowania zapisy art. 22. W związku z powyższym argumentacja strony, zgodnie z którą materiał graficzny został uzupełniony niezwłocznie po otrzymaniu wezwania, pozostaje bez wpływu na wynik postępowania.

Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że strona zadeklarowała do płatności ONW jedenaście działek rolnych oznaczonych literami: [...] o łącznej powierzchni 60,06 ha, przy czym działki te położone były na działkach ewidencyjnych nr [...], dla których brak było załączników graficznych, stąd płatności, o które wnioskowała strona do przedmiotowych gruntów, zostały odmówione.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podzielił ustalenia organu l instancji oraz stwierdził, że postępowanie w sprawie przyznania płatności zostało przeprowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 50 § 1 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1) ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wezwaniu strony do złożenia wyjaśnień, w sytuacji gdy złożony przez nią wniosek był niekompletny pod względem formalnym, natomiast nie budził żadnych zastrzeżeń co do swojej merytorycznej treści, z uwagi na co nie wymagał poczynienia przez stronę żadnych dodatkowych objaśnień, a jedynie uzupełnienia poprzez przedłożenie stosownych załączników graficznych, czego strona nie mogła skutecznie uczynić na skutek nieprawidłowego procedowania organu;

- naruszenie art. 23 ust. 1 akapit drugi i trzeci rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 3 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez niewezwanie strony w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, pomimo zawierania przez ów wniosek wyraźnych braków formalnych w postaci nieprzedłożenia przez stronę stosownych załączników graficznych, czym uniemożliwiono stronie skutecznego i prawnie dopuszczalnego - mocą art. 23 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009 - uzupełnienia wniosku o brakujące załączniki, co w konsekwencji skutkowało błędnym zastosowaniem przez organ art. 23 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez uznanie złożonego przez stronę wniosku za niedopuszczalny;

- naruszenie art. 23 ust. 2 w zw. z art. 14 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez zakwalifikowanie złożenia przez stronę załączników

graficznych do wniosku w dacie [...] jako złożenie przez nią poprawek do wniosku, w sytuacji gdy prawidłowa ocena dokonanej prze stronę czynności, nakazuje zakwalifikować ją jako prawnie dopuszczalne uzupełnienie braków formalnych, których uzupełnienie winno odbyć się trybie art. 64 § 2 K.p.a;

- naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013,

poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ postępowania nie jest zobligowany do wezwania strony, do uzupełnienia braków formalnych złożonego wniosku w przypadku stwierdzenia ich występowania, gdyż to sama strona i tylko ona powinna zadbać o kompletność wniosku, w związku z faktem, że to na niej ciąży obowiązek starannego i

rzetelnego wykazania okoliczności warunkującej przyznanie dopłat.

Pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012. 270) – dalej p.p.s.a.,) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl art. 145 p.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd ma prawo, a także obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Nie jest przy tym skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami (patrz J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo Lexis Nexis, Warszawa 2004, str. 197).

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ww. ustawy).

Przedmiotem kontroli sądowej w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] o odmowie przyznania skarżącemu płatności ONW na rok 2014.

Przeprowadzona przez sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do wyeliminowania ich z obrotu prawnego.

W myśl § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r., nr 40, poz. 329 ze zm. - płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005".

Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia w związku z art. 18 ust. 1 i ust. 2 powołanej ustawy, płatności ONW są przyznawane na wniosek rolnika i składa się go w terminie od 15 marca do 15 maja. Termin, o którym mowa, nie podlega przywróceniu (art. 18 ust. 3 ustawy).

Zdaniem sądu, wniosek skarżącego o przyznanie płatności ONW, uwzględniwszy regulacje rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", jest podaniem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: K.p.a.), którego ewentualne braki formalne winny być usunięte w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Zgodnie zaś z art. 63 K.p.a. podanie powinno zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (§ 2). Podanie wniesione pisemnie albo ustnie do protokołu powinno być podpisane przez wnoszącego, a protokół ponadto przez pracownika, który go sporządził. Gdy podanie wnosi osoba, która nie może lub nie umie złożyć podpisu, podanie lub protokół podpisuje za nią inna osoba przez nią upoważniona, czyniąc o tym wzmiankę obok podpisu (§ 3).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący w dniu [...], a więc z zachowaniem ustawowego terminu przesłał do Biura Powiatowego ARiMR w R. wniosek o przyznanie na rok 2014 płatności ONW. Następnie w dniu [...] skarżący złożył formularz zmiany do wniosku. Skarżący nie przesłał załączników graficznych.

Zdaniem sądu, powyższe okoliczności wskazują, że wniosek dotknięty był brakami formalnymi i w takiej sytuacji, pracownik Biura Powiatowego ARiMR w R., który otrzymał korespondencję zawierającą przedmiotowy wniosek powinien dokonać jego wstępnej kontroli poprzez sprawdzenie, czy wniosek jest kompletny, a więc czy jest podpisany, czy zawiera wypełnione wszystkie strony, oraz czy załączono do niego wymaganą dokumentację i w przypadku ewentualnych braków pouczyć stronę o konieczności ich uzupełnienia. Powyższe czynności są rutynowymi, sprawdzającymi czynnościami, które każda osoba przyjmująca wniosek winna przeprowadzić. Jest to bowiem warunek konieczny, aby nadać wnioskowi dalszy bieg i rozpoznać go merytorycznie. Stwierdziwszy zatem jakiekolwiek braki formalne wniosku, organ powinien w trybie art. 64 § 2 K.p.a. wezwać wnioskodawcę do ich uzupełnienia w terminie 7 dni i pouczyć o ewentualnych konsekwencjach niezastosowania się do wezwania.

Zauważyć należy, jak już wyżej wskazano, że płatności ONW są przyznawane na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich). § 5 ust. 1 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. określającego szczegółowe wymagania, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności ONW, wskazuje na powinność producenta rolnego, aby jego wniosek o przyznanie płatności spełniał m.in. wymogi określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, odnoszące się do podania, z wyłączeniem adresu. Wniosek ten, poza treścią wskazaną w tym przepisie, powinien spełniać też wymogi dla podań, przewidziane w K.p.a. Wynikałoby stąd, że na organie ciąży obowiązek sprawdzenia, czy producent rolny we wniosku o przyznanie płatności wskazał wszystkie dane szczegółowo wymienione w powołanym rozporządzeniu.

W rozpoznawanej sprawie organ wezwał stronę na podstawie art. 50 § 1 K.p.a. do złożenia wyjaśnień w zakresie niedostarczenia załączników graficznych dopiero pismem z dnia 11 września 2014 r. Powyższe wezwanie było, w ocenie sądu, wezwaniem w trybie art. 64 § 2 K.p.a. do usunięcia braków formalnych.

W rozpoznawanej sprawie organ wezwał stronę na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. do usunięcia braków formalnych dopiero pismem z dnia 3 lipca 2014 r. Skarżący w wyznaczonym siedmiodniowym terminie uzupełnił braki. Wprawdzie uzupełnienie wniosku nastąpiło po ostatecznym terminie na złożenie wniosku, który upływał 9 czerwca 2014 r., ale nie można pominąć faktu, że wniosek został złożony z zachowaniem tego terminu w dniu [...], uzupełniony w dniu [...], a wezwanie do uzupełnienia braków wysłane zostało dopiero w dniu 11 września 2014 r.

W ocenie sądu, organ I instancji wydając w dniu [...] decyzję o odmowie przyznania płatności przerzucił negatywne konsekwencje własnych zaniedbań na producenta rolnego - skarżącego. Takie działanie organu jest niedopuszczalne, podważa niewątpliwie zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, naruszając art. 8 K.p.a. Obowiązkiem organów administracji jest załatwienie spraw zgodnie z przepisami prawa, ale prawo to nie może być interpretowane w ten sposób, że błędy formalne uznawane są za wywołujące skutki materialnoprawne.

Podkreślić należy, że z art. 64 K.p.a. wynika, że pozostawienie podania bez rozpoznania, z innego powodu niż brak adresu, jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki. Po pierwsze, gdy wnoszący podanie, mimo prawidłowego wezwania organu do usunięcia braków, nie usunie w terminie tych braków, i po drugie, gdy wezwanie dotyczyło wymagań wynikających wprost z przepisów prawa.

Jeżeli zatem wystąpił w sprawie administracyjnej usuwalny brak formalny wobec złożenia wniosku nie zawierającego załączników, tj. załączników graficznych, usunięcie tych braków powinno nastąpić na wstępnym etapie prowadzenia sprawy administracyjnej w formie wezwania przez organ administracji publicznej strony do uzupełnienia braku w określonym terminie. Na organie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, przyjmującym wniosek producenta rolnego o przyznanie płatności objętej rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., spoczywa bowiem obowiązek sprawdzenia, czy wniosek spełnia wymogi ustalone w przepisach tego rozporządzenia i wezwania wnioskodawcy do usunięcia braków formalnych tego wniosku, a to stosownie do przepisu art. 64 § 2 K.p.a. Natomiast za treść merytoryczną tego wniosku, w tym także w zakresie żądanych płatności, odpowiedzialność ponosi wnioskodawca (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lipca 2009 r., sygn. akt II GSK 1115/08).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy bezsporne jest, że strona uczyniła zadość wezwaniu z dnia [...] - (niespełniającemu w pełni wymogów z art. 64 § 2 K.p.a.) – załączyła bowiem załączniki graficzne. Wobec powyższego w ocenie sądu tak kategorycznie negatywne stanowisko organów w kwestii niezachowania terminu do złożenia wniosku nie może być uznane za prawidłowe. Przypomnieć należy, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej, co oznacza, że niezależnie od tego, czy żądanie to (wniosek) jest prawidłowo wniesione, czy też zawiera wady formalne, wszczyna postępowanie administracyjne. Obowiązkiem organu, do którego wniosek wpłynął, jest natomiast dokonanie analizy wniosku, m.in. w zakresie spełnienia wymogów ustawowych i w razie stwierdzenia braków nałożenia na wnioskodawcę obowiązku ich usunięcia w określonym terminie, z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania (art. 64 (2 k.p.a.). Oznacza to, że dopiero niezastosowanie się wnioskodawcy do nałożonego na niego przez organ obowiązku usunięcia wady wniosku w terminie spowoduje skutek w postaci pozostawienia wniosku bez rozpoznania, czyli zaistnienia takiej sytuacji prawnej, jak gdyby wniosek w ogóle nie został złożony. Usunięcie natomiast braków wniosku stosownie do wezwania dokonanego przez organ administracji publicznej prowadzi do rozpoznania sprawy przez ten organ (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1567/08 (LEX nr 571831).

Z uwagi na to, że w rozpoznawanej sprawie uzupełnienie braków wniosku miało miejsce w zakreślonym przez organ siedmiodniowym terminie, to oznacza, że wniosek o przyznanie płatności został złożony w terminie określonym w art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, tj. przed 9 czerwca 2014r.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że organy administracji naruszyły art. 64 § 2 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie uzupełnienia przez wnioskodawcę, na wezwanie organu, braków formalnych wniosku w związku z art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (j.t. Dz.U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.), a w konsekwencji także art. 8 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy rozważą wszystkie okoliczności sprawy, uwzględniając stanowisko sądu zawarte w niniejszym uzasadnieniu wyroku.

Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł jak w sentencji.

r.t.