Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA 982/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Anna Milicka – Stojek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2004 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta Z. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] w przedmiocie komunalizacji nieruchomości oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA 982/03

UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2003r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Miasta Z. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2002 r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasta Z. z mocy prawa (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) własności nieruchomości zabudowanej (ujęcie wody - [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów nr działka nr [...] o powierzchni [...] ha w jednostce ewidencyjnej [...] w obrębie [...], objętej wykazem hipotecznym [...]. W skład nieruchomości wchodzą urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, które stosownie do art. 49 kc nie zostały objęte decyzją Wojewody [...].

Wojewoda [...] ponownie rozpoznając sprawę podał, że decyzją z dnia [...] listopada 1996r. Wojewoda [...]. stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 27 maja 1990r. przez Gminę T. prawa własności do nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha położonej w Z., w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r.-Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Podstawę wydania decyzji stanowił zapis w wykazie hipotecznym [...] prowadzony przez Sąd Rejonowy w Z. Wydział V Ksiąg Wieczystych, według którego w karcie B jako właściciel w/w nieruchomości wskazany był Skarb Państwa, karta inwentaryzacyjna nieruchomości nr [...], wykaz zmian gruntownych sporządzony dnia 7 listopada 1995r. L. ks. zam. [...] wraz z wyrysem z mapy ewidencji gruntów oraz wypis z rejestru ewidencji gruntów.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Dyrektor [...] Parku Narodowego w Z. podnosząc, że skomunalizowana nieruchomość leży w granicach [...] Parku Narodowego i nie może być przedmiotem komunalizacji.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w W. decyzją z dnia [...] marca 1997r. uchyliła w całości decyzję Wojewody [...] i przekazała sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zarzucono organowi wydającemu decyzję, że nie ustalił czy w sprawie istnieją podstawy do komunalizacji nieruchomości na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r., a mianowicie nie ustalono czy w dniu 27 maja 1990r. nieruchomość należała w znaczeniu władztwa administracyjnego do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Nie ustalono także do kogo należała nieruchomość w znaczeniu cywilnoprawnym. Ustalenie, że znajdowała się ona w zarządzie Parku wyłączałoby jej komunalizację na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, bez potrzeby sięgania do art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy. Organ II instancji powołał się na art. 14 ust. 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. NR 114, poz. 492 ze zm.), zgodnie z którym nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w granicach parku narodowego, przechodzą w zarząd parku. Zgodnie zaś z poprzednią ustawą obowiązującą w dniu 27 maja 1990r. tj. ustawą z dnia 7 kwietnia 1949r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180 ze zm.), utworzenie parku narodowego następowało na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów, zawierającego m. in. ustanowienie podległej Ministrowi władzy powołanej do sprawowania zarządu parku narodowego. Stosownie do § 18 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954r. w sprawie utworzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego zarząd parku sprawuje jego Dyrektor. Zarzucono również Wojewodzie, że nie rozważył kwestii własności urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania wody zgodnie z art. 49 kc.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Burmistrz Miasta Z., zarzucając organowi II instancji, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ Wojewoda [...] wydając decyzję z dnia [...] listopada 1996r. dopełnił ustawowych wymogów w zakresie merytorycznego i formalnego rozstrzygnięcia sprawy.

Wyrokiem z dnia 5 marca 1998r. sygn. akt I SA 1271/97 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Burmistrza Miasta Z. uznając, że nie jest ona zasadna, a ostateczna decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej jest zgodna z prawem. Sąd uznał za zasadne stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 1997r. w zakresie nie wyjaśnienia przez organ I instancji wszystkich okoliczności sprawy. Za trafne uznał poglądy prawne zawarte w uzasadnieniu decyzji. Podkreślił także, że ustawa z dnia 7 kwietnia 1949r. o ochronie przyrody i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 października 1954r. o utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego są przepisami szczególnymi, które wyłączają zastosowanie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989r. Nr 14, poz. 74). Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd uznał za konieczne ustalenie, czy mienie objęte komunalizacją spełniało warunki określone w'- art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990r., a także jakie urządzenia znajdowały się na spornej nieruchomości, do kogo należały i czy wchodziły w skład przedsiębiorstwa, jeżeli tak, to jakiego.

W związku z wprowadzoną z dniem 1 stycznia 1999r. reformą trójstopniowego podziału terytorialnego państwa na mocy ustawy z dnia 24 lipca 1998r. sprawa w tym przedmiocie została przekazana wg właściwości Wojewodzie [...], który ustalił, że Gmina Z. dokonała niezbędnych podziałów geodezyjnych, związanych z wydzieleniem faktycznie istniejących w dniu 27 maja 1990r. ujęć wody o nazwie - [...]. W karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...] została wprowadzona zmiana dotycząca powierzchni działki ewidencyjnej oraz wartości gruntu. Działka nr [...] zmieniła powierzchnię z [...] ha na [...]ha.

Zgodnie z wykazem zmian gruntowych wykonanym w ramach operatu z dnia [...] marca 2001r. Nr [...], p. gr. 1. kat. [...] odpowiada działce ewidencyjnej nr [...]. Powyższym operatem działka nr [...] o powierzchni [...] ha została podzielona na działkę nr [...] powierzchni [...] ha. i nr [...] o powierzchni [...] ha.

P. gr. 1. kat. [...], której odpowiada m. in. działka nr [...], objęta jest wykazem hipotecznym [...] prowadzonym przez Sąd Rejonowy w Z. Wydział V Ksiąg Wieczystych. Na karcie B jako jej właściciel ujawniony jest Skarb Państwa - [...] Park Narodowy w Z.. Podstawę nabycia tej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa stanowił kontrakt kupna sprzedaży z dnia 30 września 1933r. Lr. [...].

Z załączonej do akt opinii Urzędu Miasta Z. - Wydziału Urbanistyki i Architektury z dnia 8 grudnia 2002r. wraz z załącznikiem graficznym wynika, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Z., zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej i Gminy T. w Z. Nr [...] z dnia [...] lipca 1986r., który obowiązywał w dniu 27 maja 1990r., działka nr [...] w części obejmującej ujęcie wody [...] tj. działka nr [...] położona była w terenie [...] Parku Narodowego.

Powyższe oznacza, że sporna nieruchomość ta w dniu 27 maja 1990r. znajdowała się w granicach [...] Parku Narodowego.

Działka nr [...] stanowią ujęcie wody o nazwie [...]. Z karty inwentaryzacyjnej przedsiębiorstwa wynika, że na działce tej znajduje się ujęcie dwóch źródeł do komory zbiorczej konstrukcji żelbetowej, sztolnia i komora zasów.

Status [...] Parku Narodowego jako jednostki państwowej wynika z uregulowań zawartych w przepisach ustawy z dnia 7 kwietnia 1949r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180) oraz § 1 i § 18 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954r. (Dz. U. z 1955r. Nr 4, poz. 23) o utworzeniu Tatrzańskiego Parku Narodowego, które obowiązywały w dniu 27 maja 1990r.

Zgodnie z treścią § 18 w/w rozporządzenia zarząd Parku sprawuje Dyrektor [...] Parku Narodowego mianowany przez Ministra Leśnictwa. Dyrektor Parku jako sprawujący ustawowy zarząd podlegał bezpośrednio Ministrowi jako organowi administracji specjalnej, wykonującemu zadania administracji w zakresie ochrony przyrody przy pomocy Dyrektora.

Za przyjęciem zarządu Dyrektora Parku przemawiają także aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 16 października 1991r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 114, poz. 494 ze zm.), która uchylając ustawę z dnia 7 kwietnia 1949r., a wraz z nią i akty wykonawcze do niej. przejęła poprzednie uregulowania. Stosownie do treści art. 14 ust. 10 tej ustawy, nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w granicach parku narodowego przechodzą w zarząd parku. Treść powyższego przepisu ustawy wskazuje, iż nieruchomości o jakich w nim mowa przechodzą w zarząd parku z mocy ustawy.

Z przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990r. wynikają dwie przesłanki do stwierdzenia przepływu własności mienia Skarbu Państwa na właściwą gminę tzn. w dniu 7 maja 1990r. mienie to musi stanowić własność Skarbu Państwa i należeć do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. W przypadku spełnienia tych dwóch przesłanek Wojewoda jako organ właściwy potwierdza przepływ własności mienia Skarbu Państwa na właściwa gminę. W przypadku niespełnienia tych przesłanek lub zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 11 lub 12 ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990r. organ obowiązany jest wydać decyzje o odmowie komunalizacji.

Sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990r. stanowiła własność Skarbu Państwa i położona była w granicach [...] Parku Narodowego. W dniu wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej z dnia 10 maja 1990r. na nieruchomości tej zlokalizowane były i nadal są ujęcia wody o nazwie [...].

Urządzenia służące do doprowadzania i odprowadzania wody, znajdujące się na działkach nr [...] i [...], w dniu 27 maja 1990r. należały do Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej - Zakładu Wodociągów i Kanalizacji w Z.. Zostały one opisane w karcie inwentaryzacyjnej przedsiębiorstwa. Zgodnie z treścią art. 49 kc weszły one w skład majątku tego przedsiębiorstwa.

Z uwagi na to, że sporna nieruchomość w dniu 27 maja 1990r. pozostawała w zarządzie [...] Parku Narodowego, nie mogła spełniać warunków określonych w art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 10 maja 1990r. co oznacza, iż nie może być przedmiotem komunalizacji z mocy prawa.

Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...] wniósł Burmistrz Miasta Z. zarzucając naruszenie art. 2 i art. 9 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, art. 166 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 5 i art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), art. 14 ust. 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99,poz. 1079), oraz przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180). W uzasadnieniu podkreślił, że Wojewoda odmawiając komunalizacji przedmiotowej nieruchomości błędnie uznał, że w dniu 27 maja 1990 r. pozostawała ona w zarządzie [...] Parku Narodowego. Uważa, że nie jest prawdą to, iż ustawa dnia 7 kwietnia 1949 r. określała w jakikolwiek sposób zasady gospodarowania nieruchomościami gruntowymi, położonymi na terenie parku. Podobnie jak rozporządzenie o utworzeniu TPN. Z ich treści wynika, że na terenie parku mogą znajdować się nieruchomości, stanowiące własność, bądź znajdujące się we władaniu osób trzecich - art. 23-25 cyt. ustawy. Minister Leśnictwa i Dyrektor Parku realizują zadania ochrony przyrody, tj. zachowania, restytuowania i właściwego użytkowania zasobów przyrody oraz tworów przyrody żywej i nieożywionej, tak poszczególnych okazów i ich skupień, jak i zbiorowisk na określonych obszarach oraz gatunków roślin i zwierząt, których ochrona leży w interesie publicznym ze względów naukowych, estetycznych, historyczno - pamiątkowych, zdrowotnych i społecznych oraz ze względu na swoiste cechy krajobrazu. Ponadto zgodnie z treścią art. 8 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. Nr 22, poz. 159) przekazywanie terenów państwowych jednostkom państwowym w użytkowanie następowało w drodze decyzji właściwego do spraw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej organu prezydium powiatowej (miejskiej - miasta stanowiącego powiat lub wyłączonego z województwa) rady narodowej wydanej na wniosek jednostki ubiegającej się o przekazanie terenu - decyzja powinna była zawierać określenie czasu i warunków użytkowania. Podobnie sprawę oddania państwowej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa w zarząd na podstawie decyzji rejonowego organu rządowej administracji ogólnej regulowała ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127). W ocenie odwołującego się ani z przepisów ustawy o ochronie przyrody ani z przepisów dotyczących form przekazywania nieruchomości w zarząd parku nie wynika, aby sporna nieruchomość znajdowała się na dzień 27 maja 1990 r. w zarządzie [...]PN. Nie podzielił także poglądu Wojewody, iż obecnie obowiązujący przepis art. 14 ust. 10 ustawy o ochronie przyrody ustanawia na rzecz parku zarząd z mocy prawa, skoro wyraźnie odsyła w tym zakresie do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ustawodawca posłużył się terminem: "zostają oddane w trwały zarząd parku narodowego", a nie "przechodzą w trwały zarząd parku", które oznaczałoby skutek z mocy prawa. Sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę zostały powierzone gminom jako zadania własne w art. 7 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Na dzień 27 maja 1990 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej pobierało wodę z potoków górskich i używało przedmiotową nieruchomość w granicach ogrodzenia. Skoro ustawodawca powierzył to zadanie gminie, to zgodnie z postanowieniami Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego i Konstytucji RP, musiał zapewnić im własność majątku niezbędnego do wykonania zadania. Mienie, którego dotyczy decyzja Wojewody podlega komunalizacji jako należące do Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej podporządkowanego radzie narodowej stopnia podstawowego i nie podlegające wyłączeniu z komunalizacji na podstawie art. 11 ustawy - Przepisy wprowadzające ... Skoro nieruchomość służyła w dniu 27 maja 1990 r. wyłącznie eksploatacji ujęć wody, a [...]PN nie prowadził na niej żadnej gospodarki w zakresie ochrony przyrody, to w ocenie skarżącego, odmowa komunalizacji nie jest uzasadniona.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając sprawę wskazała, że sporna nieruchomość znajduje się na terenie [...] Parku Narodowego, co oznacza, iż znajduje się w zarządzie tego Parku zaś znajdujące się na nieruchomości urządzenia wodne nie należą do części składowych gruntu, ponieważ wchodzą w skład Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. W ocenie KKU Wojewoda [...] prawidłowo orzekł o braku przesłanek do komunalizacji przedmiotowej nieruchomości z mocy prawa nieodpłatnie na rzecz Gminy Miasta Z.. Znajdujące się na nieruchomości urządzenia służące doprowadzaniu i odprowadzaniu wody stanowią własność Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Podkreślono, że nie było potrzebne wyraźne określanie tych urządzeń w decyzji, ponieważ nastąpiła odmowa komunalizacji. W rozważanej sytuacji niedopuszczalna była komunalizacja tych urządzeń, skoro z mocy samego prawa (art. 49 kc), stanowią one własność przedsiębiorstwa komunalnego.

Ustosunkowując się do argumentów zamieszczonych w odwołaniu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podała, że zarzut naruszenia art. 2 i art. 9 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego oraz art. 166 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie jest trafny, bowiem ustawa z dnia 10 maja 1990 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w bardzo szerokim stopniu uwłaszczyła wszystkie gminy w Polsce. Poza tym przewidziana w art. 5 ust. 1 komunalizacja mienia państwowego nie jest bezpośrednio związana z zakresem zadań przekazanych gminom do realizacji. Interesy Gminy oraz jej przedsiębiorstwa komunalnego, w zakresie urządzeń wodnych i innych podobnych urządzeń zabezpiecza powołany art. 49 kc.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa podkreśliła, że jest związana wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998r. W związku z tym zarzut naruszenia art. 5 i art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191) jest chybiony. Z prawnego punktu widzenia nie jest możliwa sytuacja, w której to samo mienie należałoby w rozumieniu art. 5 ust. 1 wymienionej ustawy jednocześnie do [...] Parku Narodowego oraz do Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej. Zwrot ustawowy "należenie do" w odniesieniu do mienia państwowego jest interpretowany jako pozostawanie tego mienia w zarządzie w dniu 27 maja 1990 r. Z karty inwentaryzacyjnej Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej bynajmniej nie wynika przysługiwanie temu Przedsiębiorstwu prawa zarządu w stosunku spornej nieruchomości.

Z kolei zarzut naruszenia art. 14 ust. 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2001 r. Nr 99, poz. 1079) i przepisów ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25, poz. 180) zawiera, w ocenie KKU, polemikę z argumentacją zamieszczoną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998 r.

Skargę na powyższą decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła Gmina Miasto Z. i zarzucając naruszenie art. 2 i art. 9 Europejskiej Karty Samorządu Terytorialnego, art. 166 i art. 167 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 5 i art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz. U. z 1990 Nr 32 poz. 191 ), art. 14 ust.10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody. (Dz. U. z 2001r., Nr 99. poz. 1079) oraz przepisy ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 1949r. Nr 25, poz. 180), domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji Wojewody [...]. W jej ocenie z samych przepisów ustawy o ochronie przyrody nie wynikało, aby nieruchomość wchodząca w skład ujęcia wody [...] znajdowała się na dzień 27 maja 1990 r. w zarządzie [...]PN. Podkreśliła też, że nie może podzielić poglądu organu II instancji, iż obecnie obowiązujący przepis art. 14 ust. 10 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ustanawia na rzecz parku zarząd z mocy prawa, skoro odsyła w tym zakresie do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Ponadto ustawodawca posłużył się wyrażeniem "zostają oddane w trwały zarząd parku narodowego " a nie " przechodzą w trwały zarząd parku", które oznaczałoby skutek z mocy prawa. Komunalizacja z mocy prawa dotyczy stanu na dzień 27 maja 1990r. i z tą datą mienie przechodzi na własność gminy . Nie mogą do takiego mienia mieć zastosowanie przepisy ustawy z 16 października 1991r., gdyż w dacie jej wejścia w życie mienie to było już własnością gminy, a nie Skarbu Państwa .

Mienie, którego dotyczy decyzja Wojewody podlega komunalizacji jako należące do przedsiębiorstwa MPGK podporządkowanego radzie narodowej stopnia podstawowego i nie podlegające wyłączeniu z komunalizacji na podstawie art. 11 ustawy z dnia10 maja 1990r.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.

Zgodnie z treścią przepisu art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia Przepisy wprowadzające ustawę – prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r., (...) wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której stanowi powyższy przepis, należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak również kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciąży zarówno na organie administracji jak i na wojewódzkim sądzie administracyjnym.

W niniejszej sprawie kwestia wystąpienia przesłanek dotyczących stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasta Z. z mocy prawa tj. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) własności nieruchomości zabudowanej (ujęcie wody - [...]), oznaczonej w ewidencji gruntów nr działka nr [...] o powierzchni [...] ha w jednostce ewidencyjnej Z. w obrębie [...], objętej wykazem hipotecznym [...], była już przedmiotem ustaleń i oceny dokonanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998r sygn. akt I SA 1271/97, gdzie zostały rozważone wszelkie możliwości w tym względzie. W wyroku tym NSA m.in. stwierdził, że oceniając stan prawny spornego mienia na dzień wejścia w życie ustawy komunalizacyjnej należało uwzględnić, iż [...] Park Narodowy, utworzony na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r w sprawie utworzenia Tatrzańskiego Parku Narodowego (Dz. U. z 1995 r. Nr , poz. 23), stanowiącego akt wykonawczy do ustawy z 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 25 , poz. 180 ze zm.) w oparciu o przepis § 18 ust.1 wydanego rozporządzenia, poddany został zarządowi dyrektora tegoż Parku. Dyrektora powoływał naczelny organ administracji państwowej, któremu podlegał jako organ administracji wykonujący zadania w zakresie ochrony przyrody i któremu Minister Ochrony Środowiska i Zasobów Naturalnych na podstawie art.19 ust.3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1949 r. udzielał upoważnień do wydawania aktów dotyczących wykonywania prac i urządzeń mających na celu utrzymanie, zabezpieczenie i udostępnianie terenów Parku. Zarząd ten stanowił nie tylko tytuł do objęcia Parku w znaczeniu cywilnoprawnym lecz przede wszystkim tytuł prawnoadministracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, iż za przyjęciem zarządu dyrektora Parku przemawiają także aktualnie obowiązujące przepisy ustawy z 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz. U. nr 114 , iz.492 ze zm.), która uchylając ustawę z 7 kwietnia 1949 r., a wraz z nią i akty wykonawcze do niej, przejęła poprzednie uregulowania. W art.16 ustawy potwierdzone zostało prawo zarządu dyrektora parku narodowego. Unormowanie to połączone ze statusem parku, będącego państwową jednostką organizacyjną (art. 15 ustawy) oraz funkcją dyrektora parku , który w myśl art. 9 ustawy z 16 października 1991 r. jest organem administracji specjalnej w zakresie ochrony przyrody na terenie parku potwierdza utrzymanie publicznoprawnego charakteru władztwa nad terenem parku przez organ zarządzający. Ustawa z 16 października 1991 r. nie tworzyła nowego stanu prawnego w tym zakresie, a jedynie w drodze ustawowej regulowała to co dotychczas wynikało z aktu wykonawczego z 30 października 1954 r. wydanego na podstawie ustawy z 7 kwietnia 1949 r i w granicach ustawowego upoważnienia, a więc mającego moc powszechnie owiązującą. Takie też znaczenie należy przypisać normie art. 14 ust. 10 nowej ustawy stwierdzającej, iż nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w granicach parku narodowego, przechodzą w zarząd parku. W odniesieniu do [...] Parku Narodowego nastąpiło to już na mocy § 1 i 18 ust. 1 rozporządzenia z 30 października 1954 r.

Gdyby przyjąć - jak tego chce skarżący - że sporny teren stanowiący ujęcie wody należał do terenowego organu administracji państwowej, jako będący w posiadaniu i faktycznym władaniu Miejskiego Przedsiębiorstwa Gospodarki Komunalnej, dla którego organem założycielskim był Naczelnik Miasta Z. i Gminy T., to wówczas należałoby dopuścić, iż w odniesieniu do tego terenu istniał dualizm władztwa administracyjnoprawnego, co nie jest dopuszczalne pod względem jurydycznym. Przy przyjęciu, że grunty te podlegają ustawie o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ewentualną kolizję zachodzącą pomiędzy przepisem art. 6 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz.74), a przepisem § 18 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 października 1954 r., obowiązujących w dacie komunalizacji należy rozstrzygać przy zastosowaniu zasady lex specialis derogat legi generali. Przepisy szczególne tj. ustawa z 7 kwietnia 1949 r. o ochronie przyrody i rozporządzenie Rady Ministrów z 30 października 1954 r. kreowały prawo zarządu terenem Parku dla organu administracji państwowej, wykonującego zadania z zakresu ochrony przyrody, jakim był dyrektor [...]PN. Powyższe zaś oznacza, że zarząd dyrektora [...]PN przedmiotową nieruchomością jest niekwestionowany więc nie może ona być objęta komunalizacją na rzecz skarżącej.

Należy podkreślić, że ocena prawna zawarta w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 1998 r. ma charakter wiążący i w niniejszej sprawie, gdyż nie zaszły żadne istotne zmiany zarówno stanu prawnego jak i faktycznego. Prawidłowo zatem organ administracji odmówił komunalizacji przedmiotowej nieruchomości na rzecz skarżącej. W tej sytuacji zarzuty skargi należy uznać za nieuzasadnione.

Skarżąca nie zgadza się z decyzją Wojewody [...] jak i z decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej prowadząc z nimi polemikę, ale nie przedstawia żadnych dowodów czy okoliczności, które nie byłyby już wcześniej przedmiotem analizy i oceny zarówno organów administracji jak i sądu.

Tak więc w tych okolicznościach należy stwierdzić, że organy administracji wydały prawidłowe decyzje zaś argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.