Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1021/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-10-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Zatrudnienie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1066
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 76 ust. 7, ust. 3, ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 645
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi M. C. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta [...], decyzją z dnia [...] r., orzekł o obowiązku zwrotu przez M. C. świadczenia pieniężnego, w postaci zasiłku

dla bezrobotnych w wysokości [...] zł, pobranego w okresie od 30 kwietnia 2012 r. do 8 grudnia 2012 r.

Pismem z dnia 18 marca 2016 r. M. C. zwrócił się do organu

z wnioskiem o umorzenie ww. należności pieniężnej.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] odmówił M. C. umorzenia kwoty [...]zł nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego (zasiłku dla bezrobotnych). Od decyzji tej strona wniosła odwołanie. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. utrzymał

w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego. Wojewódzki Sąd Administracyjny

w S. wyrokiem z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 801/16 uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r.

W uzasadnieniu wyroku Sąd dokonał wykładni art. 76 ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia wyjaśniając, że odpowiednie stosowanie przepisów oznacza bądź stosowanie ich wprost, bądź z modyfikacjami, a w pewnych okolicznościach może w ogóle wykluczać ich stosowanie. W ocenie Sądu, odpowiednie przeniesienie zasad przewidzianych w art. 123 k.c. nie może nastąpić bez uwzględnienia specyfiki postępowania administracyjnego, w toku którego organ ma prawo dochodzić należności od osób, które pobrały nienależne świadczenie. Dalej Sąd wyjaśnił, że sytuacja podmiotu występującego z określonym roszczeniem na gruncie procedury cywilnej jest zgoła odmienna od sytuacji powiatowego urzędu pracy w zakresie odzyskania świadczeń nienależnie pobranych. Zdaniem Sądu uprawnionym jest twierdzenie, że odpowiednio stosując rozwiązania związane z przedawnieniem roszczeń zawarte w art. 123 § 1 k.c., za czynność bezpośrednio związaną z odzyskaniem przez powiatowy urząd pracy nienależnie pobranych świadczeń, można uznać wszczęcie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania przyznającego status i prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał na konieczność ustalenia uzyskiwanego dochodu, ze wszystkimi faktycznie ponoszonymi przez rodzinę skarżącego wydatkami na utrzymanie rodziny, z uwzględnieniem wysokości spłaty nienależnie pobranego świadczenia, a następnie przeprowadzenia wnikliwej analizy, co do groźby pozbawienia skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych z uwagi na koszty utrzymania. Sąd zwrócił również uwagę na to, że Powiatowa Rada Rynku Pracy w S., na której opinię powołał się organ negatywnie oceniła wniosek skarżącego w przedmiocie umorzenia, jednak z opinii tej nie wynika, jakimi argumentami się kierowała i z jakiego powodu zaopiniowała wniosek negatywnie.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną

na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.) zwanej dalej: "ustawą o promocji zatrudnienia" oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a.", Starosta [...] odmówił M. C. umorzenia kwoty [...]zł nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego (zasiłku dla bezrobotnych).

Ponownie rozpatrując sprawę organ wyjaśnił, że stosując się do wskazań wynikających z ww. wyroku, wezwał stronę do wykazania miesięcznie uzyskiwanego dochodu przez rodzinę strony ze wszystkimi faktycznie ponoszonymi wydatkami

na utrzymanie rodziny oraz do złożenia pisemnego wyjaśnienia, z jakiego powodu strona występuje o umorzenie należności, jaka jest sytuacja ekonomiczna strony i jakie skutki dla strony i jej rodziny wywoła obowiązek spłaty należności w całości

lub w części.

W dniu [...] r. M. C. złożył w organie wniosek o umorzenie

w całości kwoty [...]zł. Podał, że jest [...]. letnim mężczyzną, niepełnosprawnym

o stopniu umiarkowanym, bezrobotnym nie zarejestrowanym w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., na utrzymaniu żony. Wskazał, że dochód z wykonywanych dorywczo umów cywilnoprawnych zlecenia i o dzieło jest uzależniony od ilości i wartości zleceń i za miesiąc styczeń 2017 r. wyniósł [...] zł brutto. Dochód żony z wykonywanej pracy za miesiąc styczeń wyniósł [...] zł brutto. Argumentował, że z uwagi na wspólny dochód, nie jest w stanie z przyczyn obiektywnych w całości, a nawet w kilku ratach spłacić kwoty [...]zł. Wnioskodawca przedstawił następujące wydatki: spłata kredytu [...] zł, czynsz [...] zł, gaz energia elektryczna [...] zł, telefon [...] zł, garaż [...] zł, internet i telewizja [...] zł.Koszt leczenia strony i zakup niezbędnych rzeczy takich jak: szkła do okularów i krople do oczu wyniosły [...] zł, a pozostała suma przeznaczona jest na artykuły spożywcze, toaletowe i gospodarstwa domowego. Organ wskazał, że z załączonego do wniosku zaświadczenia wynika, że żona strony za miesiąc styczeń (2017 r.) uzyskała dochód netto [...] zł, a załączonych do wniosku umów o dzieło wynikało, że w miesiącu styczniu 2017 r., wnioskodawca uzyskał dochód netto w kwocie [...]zł.

Organ pierwszej instancji podniósł, że Powiatowa Rada Rynku Pracy

w S. (w skrócie: "PRRP w S.") w dniu 5 maja 2017 r. zaopiniowała negatywnie wniosek strony o umorzenie nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w kwocie [...]zł. PRRP w S. wskazała,

że pomimo sytuacji finansowej jak i zdrowotnej (tj. orzeczonego stopnia niepełnosprawności), strona nie podjęła dotychczas żadnych realnych kroków w celu znalezienia zatrudnienia, co przyczyniłoby się do poprawy jej sytuacji bytowej,

a w konsekwencji ułatwiłoby spłatę nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych.

Od daty wydania decyzji o zwrocie, tj. od dnia [...] r. strona nie zarejestrowała się jako osoba bezrobotna czy choćby poszukująca pracy, pomimo tego, że organ posiadał w swej ofercie zatrudnienia także oferty pracy dla osób niepełnosprawnych. Wnioskodawca na żadnym etapie postępowania nie kierował

do organu wniosku o rozłożenie na raty nienależnie pobranego świadczenia,

tylko raz wystąpił o umorzenie należności. Ponadto PRRP w S. stwierdziła, żewe wniosku strony z dnia 6 lutego 2017 r. jest dużo niejasności, które

nie pozwalają jednoznacznie przyjąć, iż dochodzenie należności mogłoby pozbawić stronę, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu, niezbędnych środków utrzymania, a bardziej wskazują na pewną niegospodarność środkami finansowymi. Wskazała m.in., że wnioskodawca wynajmuje garaż za kwotę [...]zł miesięcznie, jednak nie wskazał on, czy posiada samochód. Nie było też organowi wiadome czy wnioskodawca posiada jakieś nieruchomości.

PRRP w S. ze względu na niewykorzystane możliwości zarobkowania i osobisty stosunek strony do tej kwestii uznała, że nie widzi możliwości umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. W opinii PRRP w S., wprawdzie jednorazowa zapłata całej należności mogłaby spowodować trudną sytuację finansową strony i pozbawić okresowo niezbędnych środków do utrzymania, to jednak takie umorzenie nie jest właściwe ze względów społecznych, gdyż zadłużenie może być spłacane w kilkudziesięciu dogodnych ratach. Ponadto według Rady, opisany we wniosku stan majątkowy nie pozwala przyjąć, że strona nie ma majątku ruchomego czy nieruchomego, z którego można prowadzić ewentualne postępowanie egzekucyjne, a co za tym idzie brak jest przypuszczenia, że w tym postępowaniu nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W tych okolicznościach organ uznał, że całkowite umorzenie należności byłoby zbyt daleko idącą formą ulgi w spłacie należności. Kierując się opinią PRRP w S. oraz uwzględniając fakt, że od wydania decyzji z dnia [...] r. strona nie zarejestrowała się w powiatowym urzędzie pracy w charakterze bezrobotnego lub poszukującego pracy, gdy tymczasem w okresie od stycznia 2016 r. do kwietnia 2017 r. PUP w S. był w posiadaniu ofert pracy na stanowiskach adekwatnych do wykształcenia strony i doświadczenia zawodowego, organ pierwszej instancji odmówił umorzenia spłaty przedmiotowej należności. Jednocześnie organ poinformował stronę o możliwości skorzystania z innych ulg, niż całkowite umorzenie należności, jak np. rozłożenie na raty całości nienależnie pobranego świadczenia.

M. C. wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu z dnia [...] r. Według strony, decyzja nie jest słuszna, gdyż organ pominął w swoich rozważaniach kwestię przedawnienia roszczenia. Podniósł ponadto, że organ administracyjny obowiązany jest przeprowadzić z urzędu dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (ustalenie czy nastąpiła prekluzja) i podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257) oraz art. 10 ust. 7 pkt 2 i art. 76 ust. 7 u.p.z.i.r.p., Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wskazał ustalenia wynikające

z materiału dowodowego zebranego przez organ pierwszej instancji. Wyjaśnił,

że uzupełniając postępowanie dowodowe pismem z dnia 5 lipca 2017 r. zwrócił się

do strony o wypełnienie oświadczenia i podanie jakie strona posiada dochody oraz ponosi wydatki. W piśmie z dnia 10 lipca 2017 r. strona podała, że jej średni miesięczny dochód wynosi [...] zł, posiada samochód [...] 2001 r., a wydatki to: opłata za lokal [...] zł, opłata za media [...] zł, koszty leczenia strony [...] zł. Sumując powyższe i ustalając partycypację w ponoszonych stałych kosztach (1/2 wydatków), organ stwierdził, że wydatki wnioskodawcy wynoszą [...] zł. Ponadto organ wskazał, że dochody współmałżonka wynoszą [...] zł. Dodatkowo organ ustalił w dniu [...] r., co – według organu – strona pominęła w swoim oświadczeniu z dnia 10 lipca 2017 r., że małżonka Skarżącego podjęła zatrudnienie od dnia [...] r., jako doradca klienta w ramach prac interwencyjnych z wynagrodzeniem wynoszącym co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę. Jak zauważył organ, w ww. oświadczeniu strona nie wykazała innych wydatków. Nie ustalono dochodów strony za 2016 r., w którym nastąpiło wydanie decyzji o zwrocie przez nią nienależnie pobranego świadczenia – M. C. nie przedłożył kopii PIT do wglądu.

Dodatkowo organ odwoławczy ustalił na podstawie raportów ZUS dotyczących podleganiu ubezpieczeniom społecznym, że od momentu powstania zobowiązania

(od wydania decyzji z [...] r. o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia), w roku 2016/217, strona podejmowała zatrudnienie w ramach umów cywilnoprawnych, z wyłączeniem okresu wrzesień – grudzień 2016 r. i nadal je podejmuje. Stwierdził, że brak jest danych o uzyskiwanym wynagrodzeniu w ww. okresach, gdyż strona danych tych nie przedłożyła, mimo że o takie dane wnioskował w piśmie organ odwoławczy.

Zdaniem organu odwoławczego, pomimo tego, że miesięczny dochód strony wynosi [...] zł netto, nie uniemożliwia to jednak spłaty całości zadłużenia (w dogodnych ratach, co wskazał także organ pierwszej instancji) i nie daje podstaw do umorzenia świadczenia z Funduszu Pracy. Organ uznał, że obecna sytuacja strony nie jest tożsama z nieściągalnością w ogóle należnego świadczenia. Stwierdził, że instytucja umorzenia może być stosowana w sytuacjach nadzwyczajnych, a z takimi – według organu – nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Ponadto organ wyjaśnił, że w sprawie nie zachodzi przesłanka umorzenia nienależnie pobranego świadczenia, określona w art. 76 ust. 7 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia, gdyż strona uzyskuje dochody z tytułu podejmowanych umów cywilnoprawnych i z tego tytułu może być prowadzona egzekucja. Stwierdził brak podstaw do uznania, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Zdaniem organu, nie zachodzi też w sprawie przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 2 tej ustawy tj. że dochodzenie należności mogłoby pozbawić stronę albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania. Zaznaczył, że w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych egzekucję prowadzi się m.in. z wynagrodzenia za pracę, z ruchomości, z nieruchomości - w takiej wysokości, aby nie pozbawić dłużnika niezbędnych środków utrzymania.

Organ uznał, że nie zaistniała także przesłanka określona w art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia., gdyż strona wykonuje prace w ramach umów zleceń i co wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, posiada także majątek (samochód), z którego można dochodzić należności.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że strona była aktywna zawodowo w 2016 r.

(i obecnie w 2017 r.), lecz mimo to od dnia powstania zobowiązania (od stycznia

2016 r.), nie dokonała żadnej wpłaty celem uregulowania swojego zobowiązania. Podniósł, że strona z jednej strony podkreślała swoją sytuację materialną i niemożność spłaty zadłużenia nawet w ratach, podczas gdy w okresie od sierpnia (winno być września) do grudnia 2016 r. nie pozostawała w zatrudnieniu i w tym czasie nie dokonała rejestracji w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna by poprawić swoją sytuację materialną i skorzystać z oferty pracy organu zatrudnienia.

Organ odwoławczy zaznaczył, że spłata zadłużenia może nastąpić

w dogodnych ratach, w taki sposób by nie narazić strony na brak środków utrzymania. Zauważył, że na taką formę spłaty wskazał organ pierwszej instancji

w swojej decyzji. Odnosząc się do wydatków strony (oświadczenia z dnia 6 lutego

2017 r. oraz z dnia 10 lipca 2017 r.), uśredniając je do kwoty [...]zł, przy wskazywanych dochodach strony [...] zł netto miesięcznie, organ uznał, że strona nie wykazała, że obowiązek spłaty w dogodnych dla niej ratach, wywoła skutki w postaci pozbawienia jej niezbędnych środków utrzymania. W kwestii podnoszonego przez stronę przedawnienia roszczenia, organ odwoławczy zauważył, że było ono przedmiotem rozważania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 801/16, który nie podzielił stanowiska strony i uznał, że niezasadny jest zarzut strony dotyczący przedawnienia, albowiem organ wszczął postępowanie postanowieniem z dnia [...] r.

M. C. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. ze skargą na decyzję Wojewody z dnia [...] r. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

Zaskarżonej decyzji M. C. zarzucił:

- naruszenie prawa materialnego, tj. art. 76 ust. 3 u.p.z.i.r.p.,

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, polegający

na pominięciu, że na dzień wydania decyzji Starosty [...], tj. [...] r. przedawniły się należności wypłacone skarżącemu do dnia [...] r.,

- naruszenie przepisów postępowania, polegające na niewyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy i zaniechaniu przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy (art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a.).

Skarżący podniósł w uzasadnieniu skargi, że obie decyzje wydane w sprawie przez organ pierwszej instancji nie były słuszne. Dodał, że organy całkowicie pominęły w swoich rozważaniach kwestię przedawnienia roszczenia, na które skarżący powoływał się na podstawie art. 76 ust. 3 u.p.z.i.r.p.

Jak zauważył M. C., na gruncie sprawy znajdują zastosowanie przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przerwania biegu terminu przedawnienia (art. 123 § 1 kc). Podniósł, iż z decyzji Starosty [...] wynika, że Skarżący nienależnie świadczenia pieniężne pobierał miesięcznie w okresie od 30 kwietnia 2012r. do 8 grudnia 2012 r. Zdaniem Skarżącego, oznacza to, że na dzień wydania decyzji organu z dnia [...] r. należności się przedawniły.

Skarżący podkreślił, że w jego sprawie nie zaistniały okoliczności powodujące przerwanie biegu terminu przedawnienia roszczenia z tytułu nienależnie wypłaconych zasiłków dla bezrobotnych. Zaznaczył, że z decyzją organu pierwszej instancji nie zgadzał się od samego początku, a zgłoszonego roszczenia nigdy nie uznał, chociażby poprzez złożenie wniosku o rozłożenie długu na raty. Podniósł, iż skoro do przerwania biegu terminu przedawnienia nie doszło, to roszczenie organu przedawniło się w całości z dniem 8 grudnia 2015 r.

Końcowo Skarżący wskazał na obowiązki organu odwoławczego wynikające

z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i wywiódł, iż oznacza to, że organ administracyjny jest zobowiązany z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy (ustalenie czy nastąpiła prekluzja) i podjąć wszelkie kroki niezbędne

do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, jako warunku koniecznego

do przekonującego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 j.t. ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji w przedmiocie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych, przeprowadzona według wskazanego wyżej kryterium legalności wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady rynku pracy umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:

1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Zaznaczyć należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] r. zostały wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 801/16, uchylającego uprzednio wydane w sprawie decyzje organów obu instancji z powodu braku wyczerpującego rozważenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy w zakresie sytuacji majątkowej i rodzinnej Skarżącego.

W tym miejscu należy podkreślić, że stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wskazany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa do ustalonego stanu faktycznego.

Mając na uwadze instytucję związania oceną prawną i wskazaniami

co do dalszego postępowania, za niezasadny Sąd uznał zarzut nieuwzględnienia przez organy przedawnienia roszczenia z tytułu nienależnie wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych, które w ocenie skarżącego nastąpiło z dniem 8 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 26 października 2016 r. szczegółowo wyjaśnił jak należy interpretować art.76 ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia, w szczególności co oznacza odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego, o którym mowa w art. 76 ust. 5 tej ustawy i uznał, że w niniejszej sprawie przedawnienie nie miało miejsca. Sąd orzekający w tej sprawie przedstawione w wyroku z dnia 26 października 2016 r. zapatrywania w pełni podziela i jest nim związany, co oznacza, że kwestie związane z przedawnieniem roszczenia nie mogły być przedmiotem ponownego badania.

Odnosząc się do drugiego z postawionych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że organy ponownie rozpatrujące sprawę zastosowały się do wskazań w zakresie dalszego prowadzenia postępowania. Organ pierwszej instancji wezwał Skarżącego pismem z dnia 20 stycznia 2017 r. do wykazania sytuacji dochodowej jego rodziny i ponoszonych wydatków oraz przyczyn wystąpienia z wnioskiem o umorzenie należności, wskazania sytuacji ekonomicznej i skutków jakie wywoła obowiązek spłaty należności w całości lub w części. W odpowiedzi Skarżący przedstawił stosowne oświadczenia na powyższe okoliczności w pismach z dnia 6 lutego 2017 r. i z dnia 10 lipca 2017 r. Organ pierwszej instancji, kierując się wskazaniami Sądu, uzyskał opinię z dnia [...] r., w której PRRP w S. zaopiniowała negatywnie wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. Stanowisko Rady zawiera pełne uzasadnienie merytorycznych wniosków końcowych o braku podstaw do uwzględnienia żądania strony. Analiza tych dokumentów doprowadziła organ do przekonania, że wniosek Skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie, czemu dano wyraz w uzasadnieniu decyzji, które czyni zadość wymaganiom stawianym art. 107 § 3 k.p.a.

Podkreślenia przy tym wymaga, że decyzja w przedmiocie zastosowania ulg, o których mowa w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia ma charakter uznaniowy. Kontrola sądowa decyzji wydanej w ramach uznania administracyjnego sprowadza się do tego, czy postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami procedury administracyjnej, czy zgodnie z nimi ustalono stan faktyczny sprawy, a rozstrzygnięcie wynika z tych ustaleń i nie ma znamion rozstrzygnięcia dowolnego.

W ocenie Sądu, organy przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, gdyż prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające oraz szczegółowo wyjaśniły brak podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o umorzenie spłaty należności. Organ ustalił wysokość uzyskiwanych miesięcznie przez Skarżącego i jego żonę dochodów ([...] zł + [...] zł netto) oraz wydatków. Podniósł, że od momentu powstania zobowiązania (od 11 stycznia 2016 r.) Skarżący w okresie [...] r. podejmował zatrudnienie w ramach umów cywilnoprawnych, z wyłączeniem miesiąca września-grudnia 2016 r. (ustalone

na podstawie raportu ZUS), jednak w okresie pozostawania bez pracy, pomimo zgłaszanej we wniosku trudnej sytuacji materialnej i niemożności spłaty, Skarżący nie rejestrował się w powiatowym urzędzie pracy, aby móc skorzystać z oferty pracy odpowiedniej do jego stopnia niepełnosprawności, wykształcenia i doświadczenia zawodowego.

Skarżący nie przedstawił na wezwanie organu odwoławczego, danych o wysokości zarobków uzyskanych w 2016 r. (brak kopii PIT do wglądu). Ponadto, jak ustalił organ odwoławczy, Skarżący w swym oświadczeniu z dnia 10 lipca 2017 r. pominął fakt, że jego małżonka podjęła zatrudnienie od dnia [...] r. z wynagrodzeniem w wysokości co najmniej minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dopiero w oświadczeniu złożonym przed organem odwoławczym Skarżący wskazał, że jest posiadaczem samochodu [...] 2001 r. Skarżący zarówno w 2016 r. jak i w 2017 r. pomimo aktywności zawodowej i świadomości obowiązku spłaty należności nienależnie pobranych nie dokonał żadnej wpłaty z tego tytułu. Organ przedstawił ponadto przyczyny, dla których uznał, że Skarżący nie spełnia przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia, przy czym ocena organu uwzględnia sytuację rodzinną i zdrowotną Skarżącego, potrzeby jego rodziny i możliwości płatnicze.

Sąd nie znalazł podstaw do jej zakwestionowania. Instytucja umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego świadczenia, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, jest instytucją nadzwyczajną, kierowaną do osób, które

z powodu sytuacji zdrowotnej, bytowej i braku lub ograniczonych możliwości finansowych (wnioskodawcy i jego rodziny) jest szczególnie trudna. Nie jest tym samym dopuszczalne uchylanie się od tego obowiązku jedynie z powodu związanych z nim uciążliwości finansowych, o ile nie zaistnieją obiektywne przeszkody ściśle określone przez ustawodawcę. W ocenie Sądu, organ wykazał, że w przedmiotowej sprawie, nie mają miejsca wyjątkowe okoliczności, uniemożliwiające stronie realnie spłatę należności.

Organ wskazał Skarżącemu możliwość złagodzenia uciążliwości finansowych wynikających z konieczności uregulowania przedmiotowej należności, poprzez formę spłaty w dogodnych ratach, w taki sposób, aby nie narazić go na brak środków utrzymania. Skarżący ma zatem prawne możliwości rozwiązania podnoszonych przez niego trudności, w powołanym przez organ trybie, z czego dotąd nie skorzystał.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że podnoszone skargą zarzuty naruszenia zaskarżoną decyzją przepisów prawa procesowego i materialnego, nie znalazły potwierdzenia w okolicznościach niniejszej sprawy.

Z tych względów, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako niezasadną oddalił.