Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 203/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6332 Należności  przedemerytalne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie: WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik WSA Stanisław Nitecki Protokolant: starszy referent Agnieszka Janecka po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie należności przedemerytalnych uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...], wydaną w dniu [...]r., Kierownik Działu Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w D., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta D. odmówił przyznania J. S. świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90% kwoty emerytury określonej w decyzji organu rentowego. Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś jej materialnoprawną podstawę stanowiły przepisy art. 37k ust. 2 oraz art. 6 pkt 6 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r., p zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2001r., Nr 6, poz. 56 ze zm.). W uzasadnieniu organ administracyjny powołał się na art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003r., Nr 6, poz. 65), wskazując, iż świadczenie przedemerytalne w wysokości 90% emerytury przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r., spełnili warunki przyznania rzeczonego świadczenia według zasad obowiązujących na dzień 31 grudnia 2001 r. W tym stanie rzeczy organ I instancji wywiódł, iż skarżący. nie spełnił przedstawionej wyżej przesłanki. Rejestracja strony w Powiatowym Urzędzie Pracy, a tym samym zachowanie wymogów warunkujących uzyskanie przez nią prawa do zasiłku dla bezrobotnych nastąpiła bowiem dopiero w dniu [...] 2002 r.

W odwołaniu do Wojewody [...], J. S. wniósł o zmianę rozstrzygnięcia podjętego przez Kierownika Działu Ewidencji i Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w D. ponownie żądając przyznania świadczenia przedemerytalnego w wysokości 90% kwoty określonej w decyzji organu rentowego. Skarżący podkreślił, iż prawo do świadczenia przedemerytalnego mógł nabyć już w dniu [...] 2002 r., gdyż dzień wcześniej, to jest [...] 2002 r., został zwolniony przez pracodawcę -"A" B. S.A. Równocześnie podniósł, iż brak zarejestrowania się w Powiatowym Urzędzie Pracy przed dniem 12 stycznia 2002 r., spowodowany został [...] przeżytym w następstwie utraty zatrudnienia. W tym miejscu strona wskazała na krzywdzący charakter decyzji organu I instancji podnosząc, że legitymuje się prawie [...]-letnim stażem nienagannej pracy oraz powołała się na okoliczność represji doznanych w okresie stanu wojennego z powodu działalności prowadzonej w związkach zawodowych.

Decyzją z dnia [...] r., Nr [...], Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję zapadłą w I instancji.

Organ odwoławczy powołał się na przepis art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wywodząc, iż świadczenie, o które ubiegała się strona przysługuje osobie spełniającej warunki do uzyskania statusu bezrobotnego (nabytego z chwilą rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy) oraz prawa do pobierania zasiłku dla osoby bezrobotnej. W konsekwencji zdaniem Wojewody [...] do skarżącego nie ma zastosowania art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r., o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Cytowane unormowanie stanowi bowiem, iż uprawnienie do rzeczonego świadczenia na zasadach określonych w przepisach ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje tylko bezrobotnym, którzy spełniali warunki nabycia prawa do tego świadczenia do dnia 12 stycznia 2002 r.

W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. dał wyraz swemu niezadowoleniu z decyzji Wojewody [...] wnosząc o jej zmianę i przyznanie świadczenia przedemerytalnego w kwocie stanowiącej 90% emerytury, określonej w decyzji organu rentowego. Skarżący raz jeszcze powołał się na okoliczność, iż w dniu [...] 2002 r., został zwolniony z pracy z przyczyn dotyczących pracodawcy. Zakwestionował także stanowisko organu odwoławczego, zgodnie z którym status bezrobotnego nabywa się dopiero z chwilą rejestracji w urzędzie pracy. Zdaniem strony decydujące znaczenie w tej kwestii ma bowiem data rozwiązania stosunku pracy, gdyż właśnie od tego dnia zwolniony staje się faktycznie osobą bezrobotną. W tym miejscu strona ponownie zaakcentowała, iż posiada długoletni staż nienagannej pracy oraz wskazała na fakt [...] przebytego w efekcie utraty zatrudnienia.

Skarżący dodał, iż nie zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy przed 12 stycznia 2002 r., gdyż nie mógł przewidzieć, możliwości ubiegania się o prawo do świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do końca 2001 r., wprowadzonej na mocy nowelizacji do ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Nowelizacja ta ogłoszona została bowiem dopiero 20 grudnia 2002 r., a zatem po upływie niemal roku od rozwiązania stosunku pracy wiążącego stronę z "A" B. S.A..

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji raz jeszcze podkreślając, że ze względu na datę rejestracji skarżącego w powiatowym urzędzie pracy, przypadającą na [...] 2002 r., w sprawie nie znajduje zastosowania art. 3 ustawy o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty z dnia 20 grudnia 2002 r., i dlatego J. S. prawidłowo odmówiono przyznania świadczenia przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2001r.

Wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 kwietnia 2005 r. ,sygn. akt 4 II SA/Ka 1255/03 oddalono przedmiotową skargę. Sąd uznał, że skoro unormowanie zawarte w art. 3 ust. 1 ustawy nowelizującej ustawę o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, me mogło znaleźć zastosowania w sprawie, to decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu świadczenia przedemerytalnego w określonym rozmiarze, prawa nie narusza.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący J. S., reprezentowany przez adwokata i zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 37k ust. 2 i 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu , art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych, w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i Wojewódzkich Komisjach Dialogu Społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154, poz. 1793) oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz o systemie oświaty wskutek nieuwzględnienia zmian w brzmieniu tych przepisów zaistniałych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt K 19/02 (Oz.U. Nr 59 z 2005 r. poz. 517).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył wyrokiem z dnia 24 stycznia 2006 r. , sygn. akt I OSK 820/05 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 kwietnia 2005 r.. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że skarżący został zwolniony z pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy z dniem [...] 2002 r. Obowiązywał wówczas od dnia 01 stycznia 2002 r. przepis art. 11 ust.2ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno- Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół (Dz.U. Nr 154, poz. 1793), który ustalił ogólną zasadę, że osoby, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, a więc do dnia 31 grudnia 2001 r. zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i spełniały warunki do nabycia prawa m.in. do świadczenia przedemerytalnego, nabywają oraz zachowują do nich prawo na dotychczasowych zasadach. NSA nadmienił, iż przepis ten uzależnił prawo m.in. do świadczenia przedemerytalnego na "dotychczasowych zasadach", a więc na zasadach określonych w ustawie o zatrudnieniu i bezrobociu w brzmieniu tej ustawy na dzień 31 grudnia 2001 r. od zarejestrowania się wnioskodawcy w powiatowym urzędzie pracy przed dniem 01 stycznia 2002 r., a więc przed dniem wejścia w życie przepisów ustawy nowelizującej. Dalej wskazał, że nową sytuację intertemporalną ustawodawca ukształtował przepisem art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65). Ustęp 1 tego artykułu stanowi, iż prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu obowiązującym 31 grudnia 2001 r. przysługuje bezrobotnym, którzy do dnia 12 stycznia 2002 r. spełnili warunki do ich nabycia.

Zaakcentował, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 marca 2005 r. sygn. akt K 19/02, który został opublikowany w dniu 12 kwietnia 2005 r. ( Dz.U. Nr 59, poz. 517) stwierdził, że art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. w części, w jakiej zawiera zwrot "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy", wyłączający nabycia prawa do świadczenia na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji. Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że wprawdzie zgodnie z art. 190 Konstytucji RP, orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego powoduje utratę mocy obowiązującej aktu normatywnego jedynie na przyszłość, to jednak nie może pozostać bez wpływu na toczące się postępowanie sądowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi są zasadne.

Przedmiotem sprawy jest uprawnienie skarżącego do zasiłku przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r., o którego przyznanie zwrócił się on pismem z dnia [...] 2003 r..

Żądanie to podlegało ocenie według przepisów obowiązujących w dniu orzekania, bo taka jest generalna zasada działania organów administracyjnych, chyba że właściwe przepisy zawierają inne postanowienia.

Organy wypowiadające się w niniejszej sprawie odmawiając uwzględnienia podania powołały się na brak spełnienia przesłanek do zasiłku przedemerytalnego ocenianych wedle przepisów obowiązujących w dacie rejestracji, a to [...] 2002 r..

Bezsporne bowiem w niniejszej sprawie jest, że skarżący spełniał wymogi przewidziane do otrzymania zasiłku przedemerytalnego, co zostało przesądzone ostateczną decyzją organu I instancji z dnia [...] r.., a jedyną przeszkodą dla przyznania mu wnioskowanego świadczenia na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r. była okoliczność, iż nie zarejestrował się w PUP przed dniem wejścia w życie nowych przepisów wprowadzonych ustawą z dnia 17 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy, ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ustawy o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego oraz ustawy o ułatwieniu zatrudnienia absolwentom szkół /Dz.U. Nr 154, poz.1793/ tj. nie zarejestrował się w PUP przed 12 stycznia 2002 r. ( art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz.U. z 2003 r. Nr 6, poz. 65)).

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 30 marca 2005 r. (sygn. akt K 19/02) orzekł m.in. o niezgodności z art.2 Konstytucji art.11 ust.2 cytowanej powyżej ustawy z dnia 17 grudnia 2001 r. w części, w jakiej zawiera zwrot: "zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy i", wyłączającego nabycie prawa do zasiłku przedemerytalnego na dotychczasowych zasadach przez osoby, które przed dniem wejścia w życie tej ustawy spełniły warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, lecz nie zarejestrowały się w powiatowym urzędzie pracy. W uzasadnieniu tego orzeczenia Trybunał Konstytucyjny wyraźnie wskazał na błędny pogląd uzależniający nabycie uprawnień od faktu (daty) zarejestrowania się w urzędzie pracy.

W konsekwencji przytoczonych wywodów przyszło dojść do przekonania, iż bezrobotny nabywa prawo do zasiłku przedemerytalnego na swój wniosek od następnego dnia po złożeniu wniosku. Zatem w przedmiotowej sprawie bez znaczenia dla oceny uprawnień skarżącego do uzyskania prawa do zasiłku przedemerytalnego na zasadach obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r. jest fakt, ze zarejestrował się on w PUP dopiero w dniu [...] 2002 r..

Przeto zaskarżona decyzja jako oparta na wadliwych założeniach materialnoprawnych nie mogła się ostać.

W toku ponownego rozpatrzenia sprawy organ odwoławczy rozpatrzy żądanie skarżącego do przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego wg. zasad obowiązujących do dnia 31 grudnia 2001 r., kierując się w tej materii przytoczonymi powyżej kierunkami zastosowania odpowiednich przepisów prawa materialnego.

Z tych przyczyn, na mocy art.145 § 1 pkt 1 lit. a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji niniejszego wyroku. Charakter uchylonej decyzji uzasadniał pominięcie wyrzeczenia w trybie art.152 tej ustawy.