Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1061/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: § 65 ust.1 pkt 3 w zw. z § 18 ust. 3 i § 19 ust.1
journal: Dz.U. 1996 nr 135 poz 634
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie NSA Andrzej Irla ( spr.) NSA Paweł Miładowski Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Sz 976/08 w sprawie ze skargi R. M. na orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Szczecinie z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2009 r. sygn. II SA/Sz 976/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. M. na orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Szczecinie z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego.

Orzeczenie Sądu I instancji zapadło na tle następującego stanu faktycznego.

Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego wszczętego przeciwko ppor. R. M. - przełożonej pielęgniarek szpitala Aresztu Śledczego w Szczecinie, obwinionej o popełnienie przewinienia polegającego na tym, że naruszyła dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków funkcjonariusza wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (Dz. U. z 2002 r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz przepisów wydanych na jej podstawie oraz nadużycie zajmowanego stanowiska do osiągnięcia korzyści materialnej lub osobistej, ponieważ realizując zadania służbowe na stanowisku przełożonej pielęgniarek szpitala nie kierowała się zasadami humanizmu i poszanowania godności ludzkiej, co wypełnia dyspozycję przepisu z art. 125 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i pkt 6 ustawy o Służbie Więziennej - Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Szczecinie w dniu [...] października 2007 r. uznał R. M. winną popełnienia zarzucanego przewinienia i wymierzył karę dyscyplinarną przeniesienia na niższe stanowisko służbowe. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 130 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz. U. Nr 135 poz. 634 ze zm.).

Powyższe orzeczenie zostało doręczone stronie [...] października 2007 r.

Pismem z dnia [...] lipca 2008 r. pełnomocnik skarżącej złożył do Dyrektora Aresztu Śledczego w Szczecinie wniosek o wznowienie powyższego postępowania i w oparciu o § 65 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej wniósł o uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy R. M. właściwemu przełożonemu do ponownego rozpoznania zgodnie z § 69 ust. 1 w/w rozporządzenia. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne było prowadzone, chociaż zgodnie z § 18 ust. 3 wymienionego rozporządzenia należało je zawiesić ze względu na długotrwałą przeszkodę uniemożliwiająca prowadzenie postępowania tj. ze względu na fakt, że od połowy maja 2007 r. obwiniona przebywała na psychiatrycznym zwolnieniu lekarskim. Prowadzenie postępowania na czas trwania choroby potwierdzonej stosowną dokumentacją lekarską pozbawiło R. M. możliwości obrony.

Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Szczecinie na podstawie § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej odmówił wznowienia wyżej opisanego postępowania dyscyplinarnego.

W ocenie organu I instancji zarzut naruszenia przez organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne prawa do obrony obwinionej jest chybiony. Z ustaleń organu wynika, że funkcjonariusz prowadząca postępowanie dyscyplinarne, a także inni funkcjonariusze wyznaczeni przez Dyrektora Aresztu Śledczego w Szczecinie, wielokrotnie podejmowali próby zaznajomienia obwinionej z aktami sprawy i dostarczenia korespondencji w sprawie, lecz ppor. R. M. kilkakrotnie odmawiała odebrania jakiejkolwiek korespondencji z Aresztu Śledczego w Szczecinie. Łącznie nie odebrała 11 przesyłek pocztowych ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru wysyłanych w przedmiotowej sprawie z Aresztu Śledczego w Szczecinie, mimo, że w tym samym czasie odbierała przesyłki pocztowe od innych adresatów np. z Ministerstwa Sprawiedliwości czy od Przewodniczącego Komisji Lekarskiej ZOZ MSWiA w Szczecinie.

Ppor. R. M. przebywała od połowy maja 2007 r. na psychiatrycznym zwolnieniu lekarskim. Zwolnienia nie zawierały adnotacji "chory powinien leżeć". Ponadto do akt sprawy dołączono pismo dr med. E. K. specjalisty psychiatry z dnia [...] lipca 2007 r., w którym znajduje się stwierdzenie " ... Zapoznalam się z historią choroby p. R. M., przeprowadziłam rozmowę z p. dr Med. J. M. K., który poinformował p. R. M., wydając jej zwolnienie lekarskie do [...].08.2007 r., że nie widzi powodu, aby to zwolnienie kontynuować i poleca przystąpienie p. R. M. do wypełniania obowiązków zawodowych. Nie przewidujemy dalszego wydawania p. R. M. L4, ponieważ nie widzimy dalszych wskazań lekarskich." Następne zwolnienia lekarskie obwiniona dostarczała od innych lekarzy psychiatrów.

W świetle powyższego organ uznał, że można było i należało przyjąć, że odmawiając przyjęcia jakiejkolwiek korespondencji obwiniona celowo, świadomie utrudniała zakończenie postępowania i w ten sposób powodowała przewlekłość postępowania. Mimo to, organ wykazywał dobrą wolę i dodatkowo próbował stosować doręczenie zastępcze, chociaż nie było ono wymagane przez k.p.a. - z powodu osobistego odmawiania przyjęcia korespondencji. Organ I instancji powołał też art. 47 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma to uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia. Odmowa przyjęcia pisma nie wstrzymuje biegu postępowania. Adresat nie może przez odmowę przyjęcia pisma uchylić się od skutków prawnych doręczenia. Nadto podkreślono, że w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego obwiniona nie skorzystała z prawa do ustanowienia obrońcy - na podstawie § 15 rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Dopiero w dniu [...] maja 2008 r., a więc 7 miesięcy po uprawomocnieniu się orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi.

Organ nie dał wiary twierdzeniu pełnomocnika, że obwiniona ze względu na swój stan zdrowia nie była w stanie zaznajomić się z aktami sprawy. Przeczą temu twierdzeniu także dwie skargi jakie sporządziła i skierowała ppor. R. M. do Ministra Sprawiedliwości pana Z. Ziobro: z dnia [...] maja 2007 r. i [...] czerwca 2007 r., gdzie jasno i logicznie formułowała myśli spisane drobnym drukiem na 6 stronach formatu A4. W tym stanie rzeczy Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w Szczecinie uznał, że nie było potrzeby zawieszania postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia długotrwałej choroby ppor. R. M. Paragraf 18 ust. 3 wymienionego rozporządzenia stanowi: "przełożony, o którym mowa w ust. 1, może zawiesić postępowanie dyscyplinarne, gdy zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania", a nie "winien" zawiesić - jak sugeruje adwokat obwinionej. Jest to więc fakultatywna, a nie obligatoryjna przesłanka zawieszenia postępowania.

Drobne uchybienie proceduralne w postaci niemożności dochowania przez właściwy organ siedmiodniowego terminu pomiędzy datą sporządzenia sprawozdania a datą sporządzenia orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nie może mieć wpływu na treść orzeczenia. Wobec powyższego organ stwierdził, że nie zachodzi - podnoszony przez stronę - zarzut rażącego naruszenia § 65 ust. 1 pkt 3 i § 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej, a zatem brak jest przesłanek do wznowienia postępowania dyscyplinarnego.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik R. M. wniósł zażalenie do Sądu Dyscyplinarnego, podtrzymując zarzut, że wobec stanu zdrowia skarżącej, stanowiącego długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania, należało je zawiesić zgodnie z § 18 ust. 3 rozporządzenia w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Ze względu na chorobę skarżąca nie była w stanie w tamtym okresie - w pełni świadomie i racjonalnie - korzystać ani z żadnych środków prawnych czy praw, które jej wówczas przysługiwały. Dopiero po upływie 7 miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej tj. [...] maja 2008 r. kondycja psychiczna strony powróciła do takiego stopnia, który umożliwił jej podjęcie obrony jej praw, co skutkowało ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w sprawie. Długotrwałość choroby obwinionej wywołała wiele ujemnych konsekwencji, w następstwie których została ona pozbawiona podstawowych praw, które w świetle obowiązujących przepisów jej przysługiwały.

Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Szczecinie na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej oraz § 52 ust. 1 pkt 1 i § 68 ust. 3 rozporządzenia w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na brak podstaw określonych w § 65 ust. 1 rozporządzenia.

Badając zażalenie Sąd Dyscyplinarny nie znalazł przesłanek, które w myśl § 65 ust. 1 rozporządzenia przemawiałyby za uchyleniem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej. Sąd nie zgodził się z argumentami: o obowiązku zawieszenia przez przełożonego postępowania dyscyplinarnego w przypadku, gdy zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania (§ 18 ust. 3 rozporządzenia), o naruszeniu przepisów gwarantujących prawo obwinionej do obrony oraz prawo do zaznajomienia się z materiałami postępowania i do zgłaszania wniosków w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego lub do zgłaszania wniosków dowodowych (§§ 15, 16, 19 rozporządzenia) oraz o znajdowaniu się obwinionej w stanie wyłączającym możliwość należytego rozumienia podejmowanych zachowań i kierowania swoim postępowaniem w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. W toku rozprawy obrona nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie powyższych argumentów. Nie przedstawiła również uzasadnionych - zdaniem Sądu Dyscyplinarnego - okoliczności, o które mogłoby być uzupełnione postępowanie dyscyplinarne, ani w jaki sposób mogłyby one wpłynąć na treść orzeczenia, gdyby postępowanie miało być przedłużone. Podzielono stanowisko wyrażone w postanowieniu I instancji, iż zawieszenie postępowania w trybie § 18 ust. 3 rozporządzenia jest fakultatywne i pozostawione zostaje do uznania przez przełożonego wszczynającego postępowanie. W przedmiotowej sprawie przełożony nie znalazł przyczyn do zawieszenia postępowania, a Sąd podzielił to stanowisko.

Sąd Dyscyplinarny nie stwierdził na żadnym etapie postępowania naruszenia przepisów gwarantujących prawo obwinionej do obrony, do zapoznawania się z aktami sprawy, do zgłaszania wniosków dowodowych. Obwiniona miała wystarczająco dużo czasu na ustanowienie obrońcy lub pełnomocnika do odbioru korespondencji (np. od dnia otrzymania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego do chwili skorzystania z pierwszego zwolnienia lekarskiego upłynęło 18 dni, ostatni odbiór korespondencji przez obwinioną nastąpił w 45 dniu od wszczęcia postępowania). Sąd Dyscyplinarny szczegółowo ocenił zachowanie się skarżącej w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, konstatując, że obwiniona w tym czasie nie podejmowała żadnych czynności, na które zezwalały jej przepisy regulaminu dyscyplinarnego. W dniu [...] czerwca 2007 r. (50. dzień od wszczęcia postępowania) osobom próbującym doręczyć korespondencję dotyczącą postępowania, obwiniona ustnie oświadczyła, że zna swoje uprawnienia do obrony i do zgłaszania wniosków dowodowych. Pomimo to w tym okresie, a również przez następne prawie 7 miesięcy, obwiniona zachowywała bierność we wszczętej sprawie. Nie jest do przyjęcia, zdaniem organu II instancji argument, że bierność ta spowodowana była znajdowaniem się obwinionej w stanie wyłączającym możliwość należytego rozumienia podejmowanych zachowań i kierowania swoim postępowaniem, tym bardziej, że po dniu [...] sierpnia 2007 r. lekarz psychiatra zalecił obwinionej przystąpienie do wypełniania obowiązków zawodowych i nie stwierdził potrzeby dalszego jej przebywania na zwolnieniu lekarskim. Ponadto w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...] czerwca 2007 r. istnieje zapis o zaburzeniach adaptacyjnych (F-43), a nie ma tam określenia, na które powołuje się w zażaleniu pełnomocnik obwinionej. Jednocześnie, jak wynika z akt postępowania, obwiniona wezwana pismem z dnia [...] czerwca 2007 r. do przedstawienia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego ograniczenie bądź wyłączenie zdolności zapoznania się z materiałami postępowania, pomimo potwierdzenia odbioru tego pisma, nie przedstawiła przedmiotowego dokumentu. Przełożony podjął wszelkie przewidziane prawem działania aby umożliwić stronie udział w postępowaniu osobiście lub przez ustanowionego obrońcę. W przekonaniu Sądu Dyscyplinarnego charakter choroby obwinionej nie stanowił przesłanki do niepodejmowania przez nią czynności w zakresie korzystania ze swoich uprawnień procesowych.

Od powyższego orzeczenia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł pełnomocnik R. M., zarzucając rażące naruszenie prawa tj. § 65 ust. 3 w zw. z § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej. Naruszenie to nastąpiło wskutek odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego pomimo, że w jego toku bezzasadnie nie zawieszono jego biegu w związku z zaistnieniem długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania tj. choroby psychicznej obwinionej. Doprowadziło to również do naruszenia § 65 ust. 3 w zw. z § 15 i § 19 ust. 1 rozporządzenia wobec faktycznej niemożności skorzystania przez obwinioną z uprawnień przewidzianych w tych przepisach. Naruszenie przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej przepisów gwarantujących skarżącej prawo do obrony miało istotny wpływ na orzeczenie, co uzasadnia wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Sąd Dyscyplinarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu orzeczenia.

Oceniając powyższą skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał ją za bezzasadną. Wskazał, że szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wymierzania kar i ich wykonywania, zawieszania, darowania, a także odwoływania się od wymierzonych kar, szczegółową organizację sądów dyscyplinarnych, ich właściwość i tryb wybierania ich członków oraz zasady i tryb postępowania przed tymi sądami reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (§ 1 ust. 1 regulaminu). Jest to regulacja szczególna, mająca pierwszeństwo przed uregulowaniem trybu wznowieniowego określonego w k.p.a. Tylko w sprawach nie uregulowanych rozporządzeniem stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Sąd I instancji przytoczył treść § 65 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, zgodnie z którym postępowanie dyscyplinarne wznawia się jeżeli orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia. We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej powołano się na naruszenie przepisów § 18 ust. 3 i § 19 ust. 1 wymienionego regulaminu. Zarówno Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej działający jako wyższy przełożony (§ 68 ust. 1 regulaminu) oraz Sąd Dyscyplinarny dokonali prawidłowej oceny postępowania Dyrektora Aresztu Śledczego w Szczecinie zmierzającego do wydania orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym.

Paragraf 18 ust. 3 regulaminu przewiduje możliwość zawieszenia postępowania, gdy zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania. Jest to przesłanka fakultatywna nie obligatoryjna, która po rozważeniu przyczyn uniemożliwiających prowadzenie postępowania, może stanowić podstawę zawieszenia. Organ dokonując oceny postawy skarżącej wziął pod uwagę upływ czasu (18 dni) jaki nastąpił od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego do chwili pójścia R. M. na pierwsze zwolnienie lekarskie, selektywny odbiór przez nią korespondencji oraz ocenę dokonaną przez psychiatrę - lekarza orzecznika E. K. na temat niecelowości dalszych zwolnień lekarskich wydawanych obwinionej przez lekarza psychiatrę i przyjął, że skarżąca swoim zachowaniem zmierza do przewleczenia postępowania. Sąd I instancji uznał stanowisko organu w tym zakresie jest prawidłowe podkreślając, że w okresie od przedstawienia zarzutów i złożeniu wyjaśnień do uzyskania pierwszego zwolnienia lekarskiego R. M. mogła ustanowić w sprawie obrońcę lub złożyć wniosek o zawieszenie postępowania, szczegółowo uzasadniając swoją niedyspozycję czy powołując się na niemożność ustanowienia obrońcy. Natomiast samo przedkładanie zwolnień lekarskich i unikanie odbioru korespondencji nie uzasadnia zawieszenia postępowania. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu określonego w § 18 ust. 3 regulaminu. Również zarzut pozbawienia skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu i możliwości zaznajomienia się z materiałami postępowania dyscyplinarnego uznał za nieuzasadniony. Organy wykazały starania w nawiązaniu kontaktu ze skarżącą, Przez swoich pracowników, bądź przez osoby trzecie czyniły próby doręczenia jej korespondencji. Natomiast ze strony obwinionej nie było żadnego zaangażowania nawet w okresie tych 18 dni poprzedzających pierwsze zwolnienie lekarskie, jak i w okresie późniejszym, gdy skarżąca już ze zwolnienia takiego nie korzystała

Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny podkreślił, iż skarżąca ani we wniosku o wznowienie postępowania, ani w zażaleniu nie wskazała jaki wpływ na treść orzeczenia mógł mieć brak zawieszenia postępowania w sprawie i uniemożliwienie jej zapoznania się z materiałem zebranym w toku sprawy dyscyplinarnej. Wykazanie takiej okoliczności jest przesłanką obligatoryjną, która łącznie z wykazaniem naruszenia obowiązujących przepisów powoduje, że organ wznawia postępowanie dyscyplinarne i uchyla zaskarżone orzeczenie (§ 69 regulaminu). Ogólnikowe stwierdzenie, że pozbawiono skarżącą czynnego udziału w postępowaniu dyscyplinarnym bez wskazania jakie wnioski obwiniona chciała złożyć nie przesądza, że mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To strona musi wykazać taką zależność, a nie organ. Rolą organu jest odniesienie się do takiego zarzutu i ocena jego zasadności.

Powyższy wyrok zaskarżył w całości skargą kasacyjną pełnomocnik R. M., wnosząc o zmianę wyroku poprzez uchylenie w całości decyzji Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w Szczecinie z dnia [...] października 2008 r. w sprawie [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania za obydwie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Jako postawę kasacyjną wskazano naruszenie prawa materialnego, a to § 65 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej w zw. z § 18 ust. 3 i § 19 ust. 1 w/w regulaminu (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) poprzez błędną wykładnię tych przepisów i przyjęcie, że stan zdrowia skarżącej nie był podstawą do zawieszenia postępowania, a w konsekwencji, że nie pozbawiono jej bezpodstawnie uprawnień osoby obwinionej.

Uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowi powtórzenie zarzutów podnoszonych wcześniej we wniosku o wznowienie postępowania, w zażaleniu oraz w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W szczególności podkreślono, że choroba skarżącej stanowiła długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania dyscyplinarnego. Brak zawieszenia postępowania przy jednoczesnej niemożliwości uczestniczenia w nim obwinionej musiał wywołać i wywołał szereg ujemnych konsekwencji prawnych, z których najbardziej dotkliwą i krzywdzącą było orzeczenie o wymierzeniu kary dyscyplinarnej. Brak zawieszenia postępowania na czas trwania choroby potwierdzonej stosowną dokumentacją lekarską pozbawił R. M. najważniejszego z przysługujących jej w postępowaniu dyscyplinarnym praw, a mianowicie prawa do obrony. W trakcie postępowania dyscyplinarnego naruszono więc § 18 ust. 3 rozporządzenia, co stanowiło podstawę do wznowienia tegoż postępowania. Mimo to, organy rozstrzygające wniosek odmówiły wznowienia, a Sąd I instancji nie uwzględnił skargi na to rozstrzygnięcie. Ponadto Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dostrzegł niekonsekwencji w stanowisku organu, który uznał, że co prawda zachodzi "uzasadniony przypadek" w rozumieniu § 17 ust. 2 rozporządzenia, uzasadniający przedłużenie toczącego się postępowania, zaś nie uznał, że w sprawie stanowił on tak naprawdę "długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania", o której stanowi § 18 ust. 3 rozporządzenia. Sąd I instancji błędnie przyjął, że organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne jest uprawniony do dokonywania samodzielnie oceny stanu psychicznego obwinionej. Dokumentacja lekarska - stosowne zaświadczenia i zwolnienia - potwierdzały w stopniu wystarczającym niedyspozycję skarżącej. O potrzebie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego świadczy również stanowisko I. W., R. R. i R. M.- P., które w notatce służbowej z dnia [...] czerwca 2007 r. wskazywały, iż z uwagi na stan zdrowia obwinionej nie mogą sporządzić sprawozdania z postępowania dyscyplinarnego, które zwyczajowo sporządza się po zakończeniu postępowania dowodowego. W ocenie wspomnianych osób "stwierdzenie, iż postępowanie dowodowe zostało zakończone nie jest zgodne ze stanem faktycznym, a tym samym nie mogą one podejmować czynności, które w zwykłych warunkach stanowiłyby normalną procedurę". Zanegowały tym samym stanowisko Dyrektora Aresztu Śledczego w Szczecinie, który usprawiedliwione stanem zdrowia obwinionej niestawiennictwo utożsamił z odmową zapoznania się przez nią z materiałami postępowania dyscyplinarnego, czym niewątpliwie naruszył przysługujące na podstawie § 19 ust. 1 rozporządzenia uprawnienia R. M., nie tylko do zaznajomienia się z materiałami postępowania, ale również do zgłoszenia wniosku o uzupełnienie materiału dowodowego w terminie 3 dni oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych (na postawie § 19 ust. 1 w zw. z § 16 w/w rozporządzenia). Obwiniona nie mogła również skorzystać z uprawnień, które gwarantuje jej § 15 rozporządzenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego wyroku sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadził kontrolę zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie opiera się na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. (naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię § 65 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 18 ust. 3 i § 19 ust. 1 rozporządzenia w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej).

Powyższy zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno organy dyscyplinarne, jak i sąd I instancji szczegółowo rozważyły zarzut naruszenia przepisów powyższego rozporządzenia, dochodząc do prawidłowego wniosku, że w sprawie brak było podstaw do wznowienia postępowania dyscyplinarnego prowadzonego względem R. M..

W zaskarżonym wyroku słusznie wskazano na konieczność wykazania dwóch przesłanek wznowienia postępowania, wymienionych w § 65 ust. 1 pkt 3 cytowanego wyżej rozporządzenia tj. naruszenie obowiązujących przepisów oraz wpływ tego naruszenia na treść orzeczenia. Żadna z tych przesłanek nie została przez stronę skarżącą wykazana.

Zawieszenie postępowania dyscyplinarnego ze względu na długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą jego prowadzenie (§ 18 ust. 3 rozporządzenia) stanowi uprawnienie, a nie obowiązek organu prowadzącego postępowanie. Przy podejmowaniu decyzji co do skorzystania z tego uprawnienia należy wziąć pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie w szczególności uwzględniono całokształt zachowania skarżącej zarówno w okresie przed uzyskaniem zwolnienia lekarskiego, jak i w trakcie stwierdzonej niezdolności do pracy (brak ustanowienia obrońcy i bierna postawa w toczącym się postępowaniu przed uzyskaniem zwolnienia lekarskiego, odmowa odbioru korespondencji w okresie późniejszym). Wzięto również pod uwagę stanowisko lekarza psychiatry wyrażone w piśmie z dnia [...] lipca 2007 r. Należy podzielić pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, iż samo przedkładanie zwolnień lekarskich nie uzasadnia zawieszenia postępowania, a brak takiego zawieszenia w okolicznościach niniejszej sprawy nie pozbawił skarżącej prawa do obrony. Nie każda bowiem choroba uzasadniająca zwolnienie od pracy jest równoznaczna z brakiem możności podjęcia obrony swych praw w postępowaniu dyscyplinarnym.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej należy podkreślić, że czym innym jest uzasadniony przypadek pozwalający na przedłużenie postępowania dyscyplinarnego na czas oznaczony (§ 17 ust. 2 rozporządzenia), a czym innym "długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania". W przedmiotowej sprawie postępowanie dyscyplinarne zostało przedłużone celem podjęcia kolejnych prób umożliwienia skarżącej zapoznania się z aktami sprawy. Jej postawa, a w szczególności odmowa odbioru jakiejkolwiek korespondencji związanej z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym (mimo odbierania korespondencji od innych nadawców) wskazywały na zamiar przedłużania toczącego się wobec niej postępowania dyscyplinarnego i zezwoliły organowi prowadzącemu to postępowanie na słuszny wniosek, że dalsze powstrzymywanie się od rozstrzygnięcia jest bezcelowe. W takiej sytuacji wydanie orzeczenia w sprawie i jej zakończenie nie stanowiło naruszenia obowiązujących przepisów.

Te wielokrotne próby dostarczenia R. M. akt celem umożliwienia jej zapoznania się z zebranym materiałem i unikanie przez skarżącą odbioru korespondencji w ramach prowadzonego postępowania czynią również bezzasadnym zarzut naruszenia § 19 ust. 1 wymienionego wcześniej rozporządzenia.

Skoro zatem zarzuty skargi kasacyjnej okazały się bezzasadne, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.