Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 460/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 235 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1320
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Asesor WSA Piotr Pyszny Protokolant Monika Rał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2021 r. sprawy ze skargi A sp. z o.o. w G. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz strony skarżącej kwotę [...] (słownie: [...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...]r. nr [...] [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania skarżącej "A" Sp. z o.o. z siedzibą w G., od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w G. z [...] r. nr [...] stwierdzającej u K. G. chorobę zawodową: przewlekłą chorobę układu ruchu wywołaną sposobem wykonywania pracy - przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej wym. w poz. 19/5 wykazu chorób zawodowych - orzekł o utrzymaniu tej decyzji w mocy.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 2351 Kodeksu pracy (Dz. U. z 2020 r. poz. 1320 z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1367).

W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji decyzją z [...] r. w oparciu o ocenę narażenia zawodowego i orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] z [...] r. stwierdził u K. G. ww. chorobę zawodową.

Odwołanie od decyzji PPIS w G. złożył zakład pracy "A" Sp. z o.o. Zarzucił wydanej decyzji naruszenie art. 77 i 80 k.p.a. przez naruszenie zasady prawdy materialnej i dowolną ocenę materiału dowodowego, zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że warunki pracy panujące w Spółce doprowadziły do powstania choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu w postaci przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej, podczas gdy:

-u pracownika w czasie badań przeprowadzonych [...] r. stwierdzono orzeczeniem lekarskim Poradni Chorób Zawodowych w S. nr [...] przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (choroba zawodowa została stwierdzona decyzją [...] z [...] r.), a organ wydający decyzję miał z urzędu wiedzę o decyzji wydanej w poprzedniej sprawie;

-w czasie prowadzonych wówczas badań nie ma wzmianki o innych chorobach zawodowych;

-pracownik przepracował ostatnią dniówkę u pracodawcy [...]r., co w kontekście tego, że pracownik nie zgłaszał takich dolegliwości wcześniej, w trakcie badania do wcześniej wydanej decyzji, nie pozwala jednoznacznie przyjąć, że to warunki pracy panujące u skarżącej doprowadziły do powstania choroby stwierdzonej kwestionowaną decyzją;

- orzeczenie lekarskie stwierdzające chorobę zawodową wydano [...] r. tak więc [...] lata i [...] miesięcy po przepracowaniu ostatniej dniówki w zakładzie Spółki. W tych okolicznościach nie można stwierdzić z przeważającym prawdopodobieństwem, że stwierdzona choroba jest chorobą wynikłą z warunków pracy ( w istocie datą orzeczenia jest [...] r. – przyp. Sądu);

-oprócz decyzji wydanej w niniejszej sprawie, względem tej samej pracownicy wydano decyzję [...] z [...] r. stwierdzającą chorobę zawodową przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki oraz decyzję nr [...], w której uznano, że nie można stwierdzić, iż przewlekłe zapalenie okołostawowe barku jest z przeważającym prawdopodobieństwem wynikiem warunków pracy w Spółce, o czym również organ wydający decyzję wiedział z urzędu.

Skarżąca Spółka zarzuciła również naruszenie art. 2351 Kodeksu pracy, poprzez przyjęcie, że po upływie ponad [...] lat i [...] miesięcy od ostatniego dnia świadczenia pracy, można stwierdzić wpływ warunków tej pracy na schorzenie pracownika w sposób bezsporny lub z wysokim prawdopodobieństwem.

W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca wniosła o przeprowadzenie rozprawy i dowodów, m.in. z decyzji wydanych w stosunku do pracownicy w przedmiocie chorób zawodowych i dodatkowej opinii lekarskiej biegłego specjalisty celem stwierdzenia, czy dolegliwości strony nie mają związku z innymi schorzeniami strony lub nie są wynikiem wypadku.

Zaskarżona decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji. Wskazał, że postępowanie wyjaśniające wykazało, że pracownica w okresie [...] – [...] zatrudniona była w PHU "B" (zakład zlikwidowany), na stanowisku pomoc [...]. Praca polegała na przygotowywaniu sałatek, kanapek oraz wykonywaniu prac porządkowych, które to prace wiązały się z ciągłym zaangażowaniem kończyn górnych.

W latach [...] – [...] oraz [...] do [...] zatrudniona była przez agencję pracy, natomiast pracę wykonywała w zakładzie "C" Sp. z o.o. w G. jako pracownik produkcji. Stanowisko pracy zlokalizowane było na liniach produkcyjnych zautomatyzowanych, tzw. liniach [...].

Praca operatora stacji polegała na zakładaniu elementów (komponentów) do gniazda stacji (praca manualna) oraz uruchomieniu automatycznej stacji przez dotyk przycisku "start". Podmontowany półprodukt odkładany był na mobilną platformę, zaopatrzoną w [...] kółka (waga pojemnika z półproduktami 3-5 kg). W latach [...] – [...] na platformie [...] układano 5 poziomów pojemników plastikowych na półprodukty (w 2 kolumnach), co wymagało od pracownika podnoszenia rąk powyżej poziomu barków (przy układaniu pojemników na najwyższym poziomie). Ponadto do obowiązków pracownika należała przebudowa stanowiska (przygotowanie materiału do wykonania półproduktu do innego modelu wyrobu, w tym przenoszenie pojemników z komponentami na odległość 1,5 - 2 m. Waga pojemnika z komponentami wahała się w granicach od 1 kg do 12 kg - w tym dwa komponenty o wadze maksymalnie 12 kg). Przebudowa stanowiska mogła być wykonywana do 4 razy na zmianę roboczą. Na liniach montażowych znajdowały się stacje montażowe, umożliwiające obsługę również w pozycji siedzącej. Na tej linii produkcyjnej wykonywano od 1150 do 1200 sztuk półproduktów na zmianę roboczą. Ze względu na wprowadzoną rotację pracowników w ciągu zmiany roboczej praca mogła być wykonywana na różnych stacjach, wchodzących w skład linii montażowej. Sposób wykonywania pracy charakteryzował się dużą różnorodnością i zmiennością zadań, podczas których występowało obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego. Praca wymagała zaangażowania całych kończyn górnych oraz okresowo utrzymywania kończyn górnych w pozycji wymuszonej bez podparcia, zgiętych w stawach łokciowych z możliwością podnoszenia rąk powyżej poziomu barków oraz wielokrotnego powtarzania ruchów prostowania i rotacji kończyn górnych. Wykonywane zadania powodowały konieczność przenoszenia pojemników z półproduktami i komponentów podczas przebudowy stanowiska.

W okresie od [...] r. do [...] r. pracownica pracowała w zakładzie "C" Sp. z o.o. w G. na stanowisku pracownik produkcji - montaż. Stanowisko pracy zlokalizowane było na liniach produkcyjnych zautomatyzowanych, w skład których wchodzą stacje montażowe: linie kanałów podciśnienia oraz linia montażu układów wspomagania.

Praca na liniach kanałów podciśnienia wykonywana była analogicznie, jak w latach [...] – [...]. Natomiast praca operatora stacji na linii montażu układów wspomagania polegała na umieszczaniu komponentów w gnieździe stacji (praca manualna) oraz uruchomieniu automatycznej stacji przez dotyk przycisku "start". Podmontowany materiał był transportowany na automatycznym podajniku do kolejnej stacji. Obudowy do montażu na linii produkcyjnej, przygotowywane przez magazyniera, układane były w pakiety po kilka sztuk. Operator obsługujący linię, miewał problem z oddzieleniem zakleszczonyech komponentów (jednego z produkowanych modeli), musiał wtedy lewą ręką (osoba leworęczna) podtrzymywać pakiet, a prawą uderzać w celu rozdzielenia detali. Ponadto do obowiązków pracownika należała przebudowa stanowiska, która wymagała przenoszenia pojemników z komponentami na odległość około 5 m, waga pojemnika z trzpieniami (w opakowaniu około 200 sztuk): 8 - 10 kg. Przebudowa stanowiska mogła być wykonywana sporadycznie - 1 raz w miesiącu na rannej zmianie. Na linii montażu układów wspomagania wykonywano około 1300 sztuk półproduktów podczas zmiany roboczej. Na stanowisku pracy podczas zmiany roboczej zastosowana była rotacja pracowników, zatem pracownik w ciągu zmiany mógł pracować na różnych stanowiskach, wchodzących w skład linii montażowej. Wykonywane czynności cechowała różnorodność i zmienność zadań, podczas których występowało obciążenie układu mięśniowo-szkieletowego. Zadania angażowały całe kończyny górne oraz wymagały okresowo utrzymywania kończyn górnych w pozycji wymuszonej bez podparcia, zgiętych w stawach łokciowych z możliwością podnoszenia rąk powyżej poziomu barków. Wykonywane czynności wymagały wielokrotnego powtarzania ruchów prostowania i rotacji kończyn górnych. Pracownik wykonywał precyzyjne ruchy monotypowe. Praca wymagała również przenoszenia pojemników z półproduktami i komponentów podczas przebudowy stanowiska.

Od [...] r. do [...] r. pracownica zatrudniona była w "D" Sp. z o.o. w K. - brak oceny narażenia zawodowego ze względu na likwidację zakładu, a od [...] r. do [...] r. była zatrudniona w "E" (umowa - zlecenie) - praca biurowa bez narażenia.

Pracownica była badana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradni Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie nr [...] z [...] r.), gdzie lekarze specjaliści orzekli o rozpoznaniu choroby zawodowej - przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej wym. w poz. 19/5 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 11 Kodeksu pracy.

Z orzeczenia lekarskiego wynika, że była ona leczona w Poradni Ortopedycznej z powodu zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego od [...] r. W badaniu [...] lewego stawu łokciowego wykonanym [...] r. opisywano cechy entezopatii przyczepu ścięgna wspólnego zginaczy potwierdzające rozpoznanie zapalenia nadkłykcia przyśrodkowego. Konsultujący specjalista ortopeda stwierdził bolesność palpacyjną w rzucie nadkłykcia przyśrodkowego kości ramiennej lewej nasilającą się podczas ruchów przedramienia z oporem. Na podstawie badania klinicznego i badań obrazowych stwierdził przewlekłe zapalenie nadkłykcia przyśrodkowego lewej kości ramiennej.

Lekarze orzecznicy WOMP biorąc pod uwagę ocenę narażenia zawodowego, dostępną dokumentację medyczną oraz konsultację ortopedyczną uznali, że u badanej pracownicy można z przeważającym prawdopodobieństwem wykazać związek przyczynowo-skutkowy między warunkami pracy a rozpoznaną chorobą, a zatem istnieją podstawy do rozpoznania u ww. choroby zawodowej.

Odpowiadając na zarzuty odwołania organ stwierdził, że nie ulega wątpliwości, że rozpoznana choroba jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala przyjąć z wysokim prawdopodobieństwem, że praca przez nią wykonywana mogła spowodować powstanie tej choroby. Ocenę warunków pracy sporządzono w oparciu o dochodzenie przeprowadzone przez przedstawicieli PPIS w siedzibie pracodawcy [...] r. Zakres i sposób wykonywania czynności zawodowych ustalono z udziałem przedstawicieli zakładu pracy, oraz dokonano oględzin stanowisk pracy. W związku z powyższym [...]PWIS uznał za udowodniony opis sposobu wykonywania pracy ustalony przez PPIS. Opis ten był analizowany przez lekarzy orzeczników WOMP, którzy stwierdzili, że opisane warunki pracy mogą prowadzić do powstania choroby oraz orzekli o rozpoznaniu u badanej choroby zawodowej. Nie znajduje zatem uzasadnienia przeprowadzenie rozprawy. Natomiast wnioskowane przez skarżącą Spółkę dowody z decyzji dotyczących odrębnych postępowań w sprawach podejrzenia innych chorób zawodowych nie znajduje uzasadnienia, ponieważ każda z nich stanowi odrębne postępowanie administracyjne, wymagające indywidualnego postępowania wyjaśniającego. Nie jest to zatem okoliczność istotna dla rozstrzygnięcia sprawy.

Przeprowadzenie dowodu z akt pracowniczych w zakresie zaświadczeń lekarskich stwierdzających zdolność pracownika do świadczenia pracy nie jest uzasadnione, ponieważ istnienie takich zaświadczeń nie stanowi przeszkody prawnej dla rozpoznania choroby zawodowej przez lekarzy specjalistów zatrudnionych w upoważnionych jednostkach orzeczniczych.

Zdaniem [...]PWIS nie jest również uzasadnione przeprowadzenie dowodu z dodatkowej opinii lekarskiej biegłego specjalisty, ponieważ to orzeczenie jednostki orzeczniczej ma walor opinii biegłego, a zatem jeśli jest wewnętrznie spójne, opiera się na całokształcie zebranego materiału dowodowego i zawiera uzasadnienie nie budzące wątpliwości, to wiąże organ inspekcji sanitarnej właściwy do wydania decyzji, w tym sensie, że organ ten nie ma podstaw do dokonania oceny odmiennej od tej, która wynika z orzeczenia jednostki orzeczniczej (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16.09.2015 r. sygn. akt II SA/Sz 554/15). Wydane w rozpoznawanej sprawie orzeczenie lekarskie warunki te spełnia. Dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłącza to możliwości wykazania, że mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę, jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, przy czym nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową (wyrok NSA z 7.04.1982 r. sygn. akt II SA 372/82, opubl. w ONSA 1982/1/33).

[...]PWIS uznał, że istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy sposobem wykonywania pracy, a rozpoznaną chorobą ujętą w wykazie chorób zawodowych, które to domniemanie można obalić jedynie dowodem przeciwnym. W rozpatrywanej sprawie nie udokumentowano decydującego wpływu jakiegokolwiek czynnika pozazawodowego na powstanie choroby. Skarżąca również nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego decydującą rolę czynników pozazawodowych w powstaniu choroby. A zatem, zdaniem [...]PWIS, zostały spełnione przesłanki pozwalające wydać decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej.

Wniosek skarżącej o przeprowadzenie rozprawy zdaniem organu nie zasługiwał na uwzględnienie, bo postępowanie wyjaśniające było możliwe poza rozprawą, a jej wyznaczenie spowodowałoby wyłącznie wydłużenie postępowania i nie byłoby zgodne z przesłankami określonymi art. 89 Kpa.

W skardze na te decyzję strona zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 §1 Kpa polegające na niepodjęciu wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy w tym w szczególności poprzez pominięcie wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z biegłego specjalisty, który mógłby wyjaśnić czy:

- stwierdzony uszczerbek na zdrowiu, zakwalifikowany jako choroba zawodowa skarżoną decyzją, mógł powstać u pozwanej w wyniku wady genetycznej, innego zdarzania zewnętrznego lub w wyniku działań podejmowanych przez nią przez ostatnie [...] lata i [...] miesięcy,

- czy jest możliwym, aby pracownik powołujący się na wszystkie 3 opisane przez niego choroby zawodowe we wnioskach do wydanych trzech decyzji mógł w ogóle świadczyć pracę, którą wykonywał w [...] r.,

-dlaczego w jednym przypadku zakwalifikowano chorobę stanowiącą przewlekłe zapalenie narządu ruchu (barku) jako nie mające związku z warunkami pracy w Spółce, a w przedmiotowej sprawie możliwym było stwierdzenie, że schorzenie miało z przeważającym prawdopodobieństwem związek z warunkami pracy w Spółce;

- weryfikacji przez tego biegłego dokumentacji medycznej prowadzonej dla pracownicy w przychodni pierwszego kontaktu celem ustalenia czy stwierdzone schorzenie nie ma związku z innymi jej schorzeniami lub nie jest wynikiem wypadku;

- naruszenie art. 7 i 77 k.p.a poprzez pominięcie wniosku strony o przeprowadzenia rozprawy administracyjnej;

- naruszenie art. 77 i 80 k.p.a - przez naruszenie zasady prawdy materialnej i dowolną ocenę materiału dowodowego, zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że pracownica u skarżącej pracowała w warunkach odpowiedzialnych za chorobę zawodową. Naruszenie zasady prawdy materialnej przejawia się w pominięciu wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z dodatkowej opinii biegłego, co pozwoliłby, zdaniem strony skarżącej, ustalić, czy inne przyczyny nie są powodem jej schorzenia.

W związku z podniesionymi zarzutami Spółka wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszego i drugiego stopnia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem przeprowadzenia rozprawy i dowodu z opinii biegłego lekarza.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Przypomniał, że nie jest wystarczające dla odmowy stwierdzenia choroby zawodowej wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych, lecz jednoznaczne ustalenie, że właśnie te czynniki, a nie warunki pracy, wywołały schorzenie. Lekarze specjaliści nie stwierdzili u pracownicy istnienia innych schorzeń mogących mieć wpływ na rozwój dolegliwości. Skarżąca również nie przedstawiła żadnego dowodu potwierdzającego wpływ jakiegokolwiek czynnika pozazawodowego. Podkreślił fakt związania inspektora sanitarnego orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że organ ten nie jest uprawniony do kontroli merytorycznej orzeczeń lekarskich jednostek uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy). Natomiast przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem organ naruszył przepisy prawa poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego.

Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2351 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040 z późn. zm.) zwanej dalej K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 237 § 1 pkt 3 – 6 i § 1¹ K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367), zwane dalej rozporządzeniem, określające wykaz chorób zawodowych, a także okresy, w których wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych.

W świetle powyższych regulacji podkreślić należy, że rozpoznanie u badanej osoby jednej z chorób wskazanych w wykazie chorób zawodowych pozwala organowi inspekcji sanitarnej na wydanie decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej, ale tylko wówczas, gdy wystąpiła taka jednostka chorobowa, która została zamieszczona w powyższym wykazie jako choroba zawodowa, choroba ta bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w miejscu pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy oraz udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w określonym czasie.

Brak którejkolwiek z wymienionych przesłanek wyklucza możliwość stwierdzenia choroby zawodowej. Nie można jej zatem stwierdzić zarówno wtedy, gdy choroba, na którą cierpi pracownik nie została wskazana w wykazie, wówczas, gdy nie została spowodowana działaniem narażenia zawodowego, jak i wówczas, gdy wystąpiła po upływie określonego czasu po ustaniu narażenia zawodowego.

Przenosząc te regulacje na stan faktyczny sprawy zauważyć należy, że choroba zdiagnozowana u uczestniczki mieści się w wykazie chorób zawodowych. Została ona wymieniona pod poz. 19.5. załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych zawierającego wykaz chorób zawodowych i jest opisana jako przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej.

Odnośnie jej zdiagnozowania ponad [...] lata i [...] miesięcy po zaprzestaniu wykonywania pracy u skarżącej, co podnosiła ona w odwołaniu i skardze zauważyć należy, że ww. rozporządzenie określa także okres, w którym wystąpienie objawów choroby upoważnia do rozpoznania choroby pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. W przypadku choroby wymienionej pod poz. 19.5. wykazu okres ten wynosi [...] rok. Należy jednak zauważyć, że okres ten należy liczyć nie od ustania pracy do stwierdzenia choroby zawodowej, tylko od dnia ustania pracy do wystąpienia objawów. Określa także chronologię zdarzeń – odnosi się do przypadków, gdy najpierw nastąpiło zaprzestanie pracy w narażeniu zawodowym, a dopiero później pojawiły się symptomy choroby. W przedmiotowym przypadku nasilające się dolegliwości bólowe okolicy łokcia lewego z promieniowaniem do przedramienia, uczucie drętwienia i osłabienie siły mięśniowej lewej ręki opisywane w orzeczeniu lekarskim nr [...] z [...] r. pojawiły się w [...] r. czyli w czasie, kiedy uczestniczka jeszcze wykonywała pracę u skarżącej. Oznacza to, że upływ czasu nie stoi na przeszkodzie stwierdzeniu choroby zawodowej. Schorzenie istniało bowiem już podczas pracy, a jedynie jego stwierdzenie nastąpiło później.

Sąd podzielił natomiast zarzuty strony skarżącej odnośnie ustaleń co do spełnienia warunku trzeciego, tj. ustalenia, czy choroba uczestniczki została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w jej środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania przez nią pracy, przy czym musi to być wykazane (przez inspektora sanitarnego), jak stanowi art. 2351 k.p., bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Nie jest więc tak, że w każdym przypadku wykonywanie pracy w narażeniu i jej wystąpienie jest wystarczające do stwierdzenia choroby zawodowej, istotny jest także związek przyczynowy pomiędzy tymi faktami i zbadanie prawdopodobieństwa, że choroba została tymi warunkami spowodowana, przy czym konieczne jest prawdopodobieństwo co najmniej wysokie.

Z akt sprawy wynika, że uczestniczka była diagnozowana w kierunku trzech chorób zawodowych:

- przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki,

- przewlekłego zapalenia okołostawowego barku,

- przewlekłego zapalenia nadkłykcia kości ramiennej.

W przypadku pierwszego i trzeciego schorzenia choroba zawodowa została stwierdzona, w przypadku drugiego – nie. Nie można było bowiem stwierdzić, że schorzenie jest z przeważającym prawdopodobieństwem wynikiem warunków pracy w Spółce. Zdaniem Sądu, stan taki może rodzić wątpliwości co do stopnia, w jakim warunki pracy przyczyniły się do powstania schorzenia stwierdzonego w przedmiotowej sprawie, a na ile jest ono spowodowane czynnikami innymi, np. tymi, które spowodowały odmowę stwierdzenia choroby zawodowej w przypadku drugiej z chorób. Może są to czynniki osobnicze, inne przebyte choroby czy urazy, których ani lekarz orzecznik, ani w ślad za tym organ nie wziął pod uwagę. Natomiast strona skarżąca konsekwentnie ten zarzut podnosiła. Organ stwierdził, że przeprowadzenie dowodów z decyzji dot. innych chorób zawodowych nie znajduje uzasadnienia, gdyż są to odrębne postepowania administracyjne. Tym niemniej nie sposób nie zauważyć, że dotyczą one tej samej osoby i jej stanu zdrowia i jego związku z wykonywaną pracą. Zatem poddanie ich łącznej analizie może wyjaśnić – potwierdzić lub obalić tezę o wysokim prawdopodobieństwie związku choroby strony z wykonywaną pracą. Nie jest to zatem okoliczność nieistotna dla rozstrzygnięcia sprawy, jak stwierdził organ.

[...]PWIS zarzucił, że domniemanie związku przyczynowego pomiędzy zachorowaniem a sposobem wykonywania pracy można obalić jedynie dowodem przeciwnym, podczas gdy nie udokumentowano wpływu jakiegokolwiek czynnika pozazawodowego na powstanie choroby; dowodu takiego nie przedstawiła też sama skarżąca. Tym niemniej zauważyć należy, że skarżąca składała wnioski dowodowe mające na celu właśnie ustalenie istnienia lub nieistnienia takiego czynnika, również w kontekście trzech wydanych decyzji, a to organ wniosków tych nie uwzględnił, przez co faktycznie uniemożliwił skarżącej wykazanie istnienia bądź nieistnienia dodatkowych czynników wpływających na stan zdrowia uczestniczki. Nie może zatem czynić skarżącej zarzutu z tego, że okoliczności tej nie wykazała.

Zasadny okazał się zatem zarzut dotyczący naruszenia art. 7 i 77 Kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Tym niemniej nieuzasadnione jest w tym celu powoływanie biegłego, jak o to wnosiła strona. Analiza dokumentacji medycznej pracownika należy do kompetencji lekarzy orzeczników, gdyż to im, jako specjalistom medycyny pracy, znana jest specyfika czynności zawodowych mogących mieć wpływ na rozwój schorzeń ujętych w wykazie chorób zawodowych. To oni posiadają doświadczenie i wiedzę co do oceny wpływu sposobu wykonywanej pracy i warunków istniejących w środowisku pracy na powstanie choroby, dlatego nieuzasadnione jest powoływanie biegłego w celu ustalenia okoliczności uzasadniających stwierdzenie choroby zawodowej. Nadto w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że orzeczenie lekarskie wydane w ramach orzekania o chorobach zawodowych ma walor opinii biegłego, o której mowa w art. 84 § 1 K.p.a.

Stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia, właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2019r., poz. 1175 z późn. zm.) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Zgodnie zaś do § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Wreszcie po myśli § 8 ust. 1 rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Z powyższego wynika, że orzecznictwo w zakresie chorób zawodowych należy do lekarzy spełniających określone wymagania kwalifikacyjne, a jednocześnie zatrudnionych w wyspecjalizowanych jednostkach z zakresu medycyny pracy. Tylko orzeczenie lekarskie spełniające ww. warunki jest miarodajne dla ustalenia istnienia bądź braku choroby zawodowej i to w szczególności to orzeczenie stanowi podstawę wydania decyzji o stwierdzeniu albo odmowie stwierdzenia choroby zawodowej.

Z powyższych rozważań wynika zatem, że konieczne będzie poszerzenie materiału dowodowego. W takim przypadku organ może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia materiału dowodowego (§ 8 ust. 2 rozporządzenia ws. chorób zawodowych).

Ponownie rozpoznając sprawę, organ zastosuje się do powyższych wskazań i wystąpi o opinię uzupełniającą lub opinię jednostki orzeczniczej II stopnia. Winna ona być sporządzona na podstawie możliwie najpełniejszej dokumentacji medycznej, w tym także zgromadzonej w związku z poprzednimi postępowaniami o stwierdzenie choroby zawodowej. Winna także zawierać odpowiedź na pytanie o możliwy wpływ czynników pozazawodowych (wypadki, urazy, choroby niezależne od warunków pracy) na stan zdrowia pracownicy.

Nie uznał natomiast Sąd zasadności zarzutu odnoszącego się do nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej wobec braku ku temu przesłanek ustawowych.

Stosownie do art. 89 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020r., poz. 256 ze zm.):

§ 1. Organ administracji publicznej przeprowadzi, z urzędu lub na wniosek strony, w toku postępowania rozprawę, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa.

§ 2. Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne dla wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin.

W ocenie Sądu rozprawa w żaden sposób nie mogła przyczynić się do przyspieszenia lub uproszczenia postępowania, którego wynik był w znacznym stopniu uzależniony od treści orzeczenia lekarza orzecznika. Również przeprowadzenie dowodu ze świadków albo oględzin było oczywiście niecelowe. Natomiast powoływanie biegłego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej także jest zbędne, gdyż tę rolę pełnią wyłącznie lekarze orzecznicy, jako posiadający kompetencje konieczne do orzecznictwa w tym zakresie.

Wobec stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.