Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 381/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 lipca 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 14 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 28 października 2016 r. nr [...]


UZASADNIENIE

IV SA/Po 381/17

UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy i Miasta Witkowo decyzją z dnia 02.10.2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3 - art. 5, art. 6-15, art. 20 ust. 3, art. 23 ust. 1 - ust. 3 i ust. 4 i ust. 4d i ust. 5 i ust. 5a ust. 5c, art. 24 ust. 1 - ust. 3 i ust. 5 - ust. 7, art. 25, art. 26, art. 30, art. 32 ust. 1 i ust.1a i ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 roku, poz. 114 z późn. zm., dalej: "u.ś.r."), § 2 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 03 stycznia 2013 roku w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. z 2013 roku, poz. 03), § 1 ust. 1, § 2 ust. 1, § 3 pkt 2 - pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 sierpnia 2015 roku w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1.238), a także art. 104, art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej k.p.a.), orzekł o przyznaniu Pani [...] następujących świadczeń:

1. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat, przyznany na [...], w kwocie 89,00 z miesięcznie, na okres od 01.11.2015 r. do 31.10.2016 r.,

2. zasiłek rodzinny na dziecko do 5 lat, przyznany na [...], w kwocie 89,00 z! miesięcznie, na okres od 01.11.2015 r. do 31.10.2016 r.,

3. zasiłek rodzinny na dziecko w wieku 5-18 lat, przyznany na [...], w kwocie 118,00 zł miesięcznie, na okres od 01.11.2015 r. do 31.10.2016 r.,

4. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad jednym dzieckiem, przyznany na [...],[...], w kwocie 400,00 zł miesięcznie, na okres od 01.11.2015 r. do 16.07.2016 r.,

5. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego, przyznany na [...], w kwocie 100,00 zł jednorazowo,

6. dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej, przyznany na [...], w kwocie 90,00 zł miesięcznie, na okres od 01.11.2015 r. do 31.10.2016 r.,

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że odstępuje od uzasadnienia decyzji, gdyż uwzględnia ona w całości żądania strony. Decyzję doręczono stronie w dniu 02 października 2015 r.

W dniu 10 sierpnia 2016 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu wpłynął sprzeciw Prokuratora Rejonowego w Słupcy od decyzji ostatecznej Burmistrza Gminy i Miasta Witkowo z dnia 02 października 2015 r. nr [...] w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych.

Prokurator Rejonowy w Słupcy na podstawie art. 184 k.p.a. zaskarżył decyzję w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od 1 listopada 2015r. do 31 października 2016 r. oraz zarzucił, iż ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, które polega na błędnej interpretacji art. 10 ust. 1 i art. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez przyjęcie, że dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje w kwocie 400 zł miesięcznie na dwoje dzieci, podczas gdy prawidłowa analiza tego artykułu prowadzi do stwierdzenia, że przedmiotowy dodatek przysługuje w kwocie 400 zł na każde dziecko. Stawiając powyższe zarzuty Prokurator wniósł na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji nr [...] z dnia 2 października 2015r. jako decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 28.10.2016r., nr [...] po rozpoznaniu sprzeciwu Prokuratora nie stwierdziło nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Witkowo z dnia 02.10.2015r. nr [...].

Organ wskazał, że nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, gdy na gruncie danego przepisu możliwy jest wybór różnych jego interpretacji, z których każda daje się uzasadnić z jednakową mocą. Analiza treści art. 8 pkt 2 i art. 10 ust. 1 u.ś.r. nie pozwala na stwierdzenie, iż przedmiotowa decyzja Burmistrza Gminy i Miasta Witkowo została wydana z rażącym naruszaniem tych przepisów. W orzecznictwie sądów administracyjnych istnieją bowiem dwie linie orzecznicze dotyczące interpretacji tego przepisu. Zgodnie z pierwszym, dominującym w orzecznictwie poglądem przepisy art. 10 ust 1 i 2 u.ś.r. regulujące kwestę przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie budzą jakichkolwiek wątpliwości. Wspomniany dodatek przysługuje rodzicowi lub opiekunowi korzystającemu z urlopu wychowawczego, i nie uzależnia wysokości dodatku od ilości dzieci wychowywanych przez taką osobę. Jedynie liczba urodzonych dzieci podczas jednego porodu determinuje czas, na jaki dodatek taki jest przyznawany. Takie stanowisko wyrażono m. in. w wyroku: WSA w Kielcach z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Ke 38/13, WSA w Krakowie z dnia 18 października 2012 r. sygn. akt III SA/Kr 1495/11, WSA we Wrocławiu z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 149/12, WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 152/12. Z kolei zgodnie z drugim poglądem związanie dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego z zasiłkiem rodzinnym, przyznawanym na każde dziecko, uprawnia do poglądu, że na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych, przy uwzględnieniu rezultatów wykładni językowej, systemowej i celowościowej, dodatek ów przysługuje do każdego zasiłku m. in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 stycznia 2008 r. o sygn. akt IV SA/Po 848/07, uchwała NSA z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt I OPS 15/13.

W ocenie Kolegium możliwość dokonania dwóch rozbieżnych interpretacji powołanego przepisu ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczy o braku rażącego naruszenia tego przepisu przez Burmistrza Gminy i Miasta Witkowo.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosła [...] podkreślając, że podczas jednego porodu urodziła dwójkę dzieci i wnosząc o zmianę decyzji w zakresie punktu dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od 1 listopada 2015r. do 31 października 2016r. z uwagi na to, że jest on dla niej krzywdzący. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył także Prokurator Rejonowy w Słupcy zarzucając, że SKO nie zauważyło, że uchwała NSA sygn. akt I OPS 15/13 z dnia 26 czerwca 2014r., wydana została w składzie siedmiu sędziów.

W piśmie z dnia 27 stycznia 2017 r. Prokurator sprecyzował, że złożony sprzeciw dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji w części dotyczącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego za okres od 1 listopada 2015 r. do 31 października 2016 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 14.02.2017r. nr [...]:

1. uchyliło decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28.10.2016r. nr [...] w całości,

2. odmówiło stwierdzenia nieważności punktu 4 ostatecznej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta Witkowo z dnia 02 października 2015 r. nr [...] przyznającej dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego - opieka nad jednym dzieckiem, przyznanego na rzecz [...] i [...] w kwocie 400 zł miesięcznie na okres od 01.11.2015r. do 16.07.2016r.

Kolegium wskazało, że decyzję należało uchylić ponieważ wychodziła ona poza zakres zaskarżenia objętego sprzeciwem, który dotyczył stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w części, t.j. w zakresie punktu 4.

Kolegium wskazało, że w przedmiotowej sprawie organ przyznający skarżącej świadczenia rodzinne na dzieci wybrał jeden ze sposobów interpretacji obowiązujących przepisów prawa i orzekł niezgodnie z wykładnią zawartą w wyżej opisanej uchwale NSA, sygn. akt I OPS 15/13. W tym zakresie Kolegium nie zgadza się z twierdzeniem Prokuratora, iż organ miał obowiązek respektowania ww. uchwały NSA. Powinien był ją respektować na mocy "autorytetu" orzeczenia, oraz z uwagi na fakt, że w postępowaniu odwoławczym, czy sądowym jego decyzja zostałaby uchylona. Zauważono jednak, że nie ma tu mowy o związaniu prawnym organu treścią uchwały. Uchwała mająca na celu wyjaśnienie przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych (art. 15 § 1 pkt 2 p.p.s.a.), choć ma moc wiążącą w stosunku do sądów administracyjnych (pośrednio, bowiem odstąpienie od stanowiska zajętego w uchwale wymaga przedstawienia zagadnienia prawnego odpowiedniemu składowi NSA - art. 269 § 1 p.p.s.a.) - nie posiada jednak mocy wiążącej ani bezpośrednio, ani pośrednio w stosunku do organów administracji publicznej, stron i uczestników postępowania administracyjnego. W ocenie Kolegium z uwagi na rozbieżności w orzecznictwie oraz brak prawnego związania organu I instancji treścią uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014r. w sprawie o sygn. akt. I OPS 15/13 nie może być mowy o rażący naruszeniu prawa.

Skargę na powyższą decyzje w ustawowym terminie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w punkcie 2 oraz poprzedzającej decyzji Burmistrza Miasta Witkowa z dnia 02.12.2015 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania odpowiedniemu organowi administracyjnemu, a także o rozstrzygnięcie o kosztach sądowych według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisu art. art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie.

W uzasadnieniu wskazano, że uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26.06.2014 r. sygn. akt i OPS 15/13 został przesądzony sposób rozumienia przepisu art. 10 ust. 1 i 2 u.ś.r. Zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w ww. uchwale dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa wart. 10 ust. 1 u.ś.r., w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd wskazuje, że postępowanie nieważnościowe polega na badaniu czy kontrolowana decyzja jest obarczona którąś z wad opisanych w art. 156 § 1 k.p.a., nie polega zaś na ponownym rozpoznaniu sprawy zakończonej tą decyzją. Tylko stwierdzenie wady lub wad decyzji wymienionych w zamkniętym katalogu ww. przepisu pozwala na wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Postępowanie nieważnościowe jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym i dla wzruszenia wprowadzonej skutecznie do obrotu prawnego decyzji administracyjnej wymagane jest spełnienie ściśle określonych przesłanek wynikających z art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłanki rażącego naruszenia prawa. Przy rozważaniu tego, czy zachodzi przesłanka rażącego naruszenia prawa niewystarczające jest wykazanie, że doszło do oczywistego naruszenia przepisu prawa, nie mówiąc już o wykazaniu zwykłego naruszenia prawa. Z tego względu w orzecznictwie sądów administracyjnych zaostrzono kryteria, pozwalające na stwierdzenie, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, dając tym samym pierwszeństwo stabilności obrotu prawnego. Tylko w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, możliwe jest wzruszenie zasady stabilności, pewności obrotu prawnego, wywodzonej z art. 16 k.p.a.

Należy przypomnieć, że pojęcie rażącego naruszenia prawa interpretowane jest jako naruszenie przepisu nie pozostawiającego wątpliwości co do jego bezpośredniego zrozumienia, jako oczywiste, wyraźne i bezsporne, jako sytuacja, w której rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej, dotyczące praw lub obowiązków stron postępowania, zostało ukształtowane sprzecznie z przesłankami wprost określonymi w przepisie prawa. Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamione każde, nawet oczywiste naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2016 r. sygn. akt II OSK 1098/14).

Ponadto w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach, określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a. W tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest natomiast władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może czynić w postępowaniu zwykłym (odwoławczym). Organ rozpatruje w tym postępowaniu jedynie kwestie prawne i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej.

W niniejszej sprawie sporna była interpretacja art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego.

Sąd wskazuje, że w doktrynie i orzecznictwie funkcjonowały dwa rozbieżne stanowiska dotyczące wykładni ww. przepisu.

Zgodnie z pierwszym stanowiskiem wspomniany dodatek przysługuje matce lub ojcu opiekunowi faktycznemu albo prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, w każdym przypadku, bez względu na liczbę dzieci urodzonych podczas jednego porodu, które pozostają pod faktyczną opieką osoby uprawnionej, w wysokości 400 zł miesięcznie. W sytuacji, gdy osoba uprawniona sprawuje faktycznie opiekę nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu ulega jedynie wydłużeniu do 36 miesięcy kalendarzowych okres pobierania tego dodatku, co wynika z art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zgodnie z drugim stanowiskiem dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w sytuacji urodzenia więcej niż jednego dziecka podczas jednego porodu przysługuje osobno na każde z dzieci.

Powyższy spór w doktrynie został rozstrzygnięty uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt. I OPS 15/13. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł w tej uchwale, że: "Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 ze zm.), w przypadku korzystania z urlopu wychowawczego w celu sprawowania opieki nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym podczas jednego porodu, przysługuje do zasiłku rodzinnego na każde z tych dzieci."

Sąd wskazuje, że przepis art. 269 § 1 p.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z 9.12.2016, sygn. II GSK 805/15). Ponadto wobec faktu braku prawnego związania organów administracji publicznej tezą uchwały powiększonego składu NSA (abstrakcyjnej), a istnienia tego związania wyłącznie na płaszczyźnie faktycznej ("mocą autorytetu") stwierdzić należy, że wykluczone jest automatyczne przyjmowanie przez organy prowadzące sprawę w trybie nieważności, a następnie sąd administracyjny kontrolujący wynik postępowania nieważnościowego, iż zawsze spełniona będzie przesłanka rażącego naruszenia prawa w sytuacji oparcia decyzji administracyjnej ("zwykłej") na wykładni prawa sprzecznej ze stanowiskiem tzw. abstrakcyjnej uchwały NSA (por. wyrok WSA w Szczecinie z 8.09.2016 r., sygn. akt II SA/Sz 499/16).

Wykluczenie wskazanego automatyzmu nie oznacza jednak, że kwalifikowana wada rażącego naruszenia prawa w opisanej wyżej sytuacji ("sprzeczności" decyzji wydanej w trybie zwykłym z treścią uchwały abstrakcyjnej NSA) nigdy nie może wystąpić. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie o sygn. akt. I OPS 15/13 rozstrzygnęła spór w doktrynie dotyczący interpretacji art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Biorąc pod uwagę, że decyzja Burmistrza Gminy i Miasta Witkowo nr [...] kontrolowana w przedmiotowym postępowaniu o stwierdzenie nieważności, została wydana w dniu 2 października 2015 r., należy wskazać, że organ nie powinien mieć żadnych wątpliwości interpretacyjnych, ponieważ stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w uchwale I OPS 15/13 było znane w doktrynie od ponad roku. W tym stanie faktycznym sprawy Sąd uznał, że organ ignorując jasno sprecyzowaną wykładnię art. 10 ust. 1 u.ś.r. rażąco naruszył prawo, ponieważ w chwili wydawania decyzji nie powinien mieć żadnych wątpliwości w jaki sposób stosować wskazany przepis. Wątpliwości te rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny ponad rok przed wydaniem przedmiotowej decyzji.

Co więcej, decyzja organu I instancji nie odnosi się w żaden sposób do tezy uchwały w sprawie I OPS 15/13 i przytoczonego w niej uzasadnienia. Przedmiotowa decyzja, ewidentnie sprzeczna z treścią uchwały, zarówno nie zawiera uzasadnienia podważającego wynik interpretacji zaprezentowanej w ww. uchwale, jak i nie zawiera żadnego uzasadnienia w zakresie przyznania tylko jednego dodatku do zasiłku rodzinnego.

Sąd wskazuje, że mimo braku formalnego związania organów treścią uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego takie działanie organu jest niedopuszczalne i niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.

Ustalenie przez Naczelny Sąd Administracyjny sposobu rozumienia przepisu art. 10 ust. 1 u.ś.r. miało zatem w pierwszej kolejności dla organu orzekającego w trybie zwykłym takie znaczenie, że nie powinien on zachować się tak, jakby nie dostrzegał tej uchwały, a jeśli dostrzegł i nadal miał odmienne zdanie – obowiązany był ustosunkować się do argumentów zawartych w uzasadnieniu uchwały. Od dnia jej podjęcia sposób interpretacji przepisu art. 10 ust. 1 u.ś.r. stał się bowiem dla praktyki orzekania sądowego na tyle jednoznaczny, że organ nie mógłby oczekiwać, iż nierespektująca tezy uchwały decyzja ostałaby się w razie jej zaskarżenia do sądu administracyjnego. Tym bardziej zatem orzekając odmiennie od treści uchwały powinien był wyczerpująco uzasadnić swoje stanowisko przy czym w taki sposób, że jego argumentacja podważałaby tę tezę nie będąc jednocześnie opartą na jednym z poglądów sprzed wydania uchwały. Inaczej rzecz ujmując, jeśli organ administracji wydaje decyzję wyraźnie sprzeczną z treścią uchwały, która wprowadza jasny, określony, obowiązujący de facto mocą autorytetu sposób rozumienia określonego przepisu – to aby uchronić się przed zarzutem rażącego naruszenia prawa polegającym na wydaniu decyzji opartej na wykładni oczywiście błędnej, powinien powołać argumentację podważającą, przełamującą wynik wykładni zawarty w uchwale (por. wyrok WSA w Białymstoku z 23.02.2016 r., sygn. akt II SA/Bk 767/15).

Sąd podziela pogląd Prokuratora, że pozostawienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym spowoduje naruszenie zasady równości wobec prawa wyrażonej w przepisie art. 32 Konstytucji, w związku z tym, że sądy administracyjne, powołując się na pogląd wyrażony w ww. uchwale, uchylają decyzje orzekające o przyznaniu jednego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu sprawowania opieki w okresie urlopu wychowawczego nad więcej niż jednym dzieckiem urodzonym w trakcie jednego porodu. Ponadto wydana decyzja stoi w sprzeczności z zasadą ochrony rodziny, matki i dziecka wyrażoną w art. 71 Konstytucji. Zgodnie z ww. przepisem państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny, natomiast rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych. Nadto matka przed i po urodzeniu dziecka ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych, której zakres określa ustawa. W związku z tym pozostawienie w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji stałoby w sprzeczności z zasadą ochrony rodziny i obowiązku państwa wspomagania rodziny w utrzymaniu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że decyzja Burmistrza Gminy i Miasta Witkowo z dnia 02.10.2015 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa w związku z bezrefleksyjnym i nieuzasadnionym nieuwzględnieniem stanowiska NSA wyrażonego w uchwale I OPS 15/13 z dnia 26 czerwca 2014 r.

W związku z powyższym Sąd orzekł jak w sentencji. Organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę wykładnię wskazaną w niniejszym wyroku.