Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 948/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 136, art. 137 i art. 229
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 97 par. 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Protokolant Anna Harwas po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 815/03 w sprawie ze skargi C. S. i I. K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1.uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania; 2. odstępuje od zasądzenia od C. S. i I. K. na rzecz Wojewody M. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 815/03, po rozpoznaniu skargi C. S. i I. K., uchylił decyzję Wojewody M. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z dnia [...]., nr [...], wydaną na podstawie art. 136 ust. 3, art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) oraz art. 104 k.p.a. Starosta K., po rozpatrzeniu wniosku C. S. i I. K.z o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, odmówił zwrotu na ich rzecz części działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] położonych w K. – os. C., w granicach wywłaszczonych parcel gruntowych położonych w byłej gminie katastralnej K. oznaczonych: I. kat. [...] o pow. [...], I. kat. [...]o pow. [...], I. kat. [...] o pow[...], I. kat. [...] o pow. [...], I. kat. [...] o pow. [...], I. kat. [...] o pow. [...], i I. kat. [...] o pow. [...], wszystkie objęte liczbą wykazu hipotecznego Lwh [...] oraz I. kat. [...] o pow. [...] objętej Lwh [...] położonej w gminie katastralnej K..

Decyzją z dnia [...]., wydaną po rozpatrzeniu odwołania C. S. i I. K. na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewoda M. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami na Skarbie Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego spoczywa obowiązek zwrotu nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia stosownie do art. 137 powołanej ustawy. Obowiązek ten znosi jednak przepis art. 229 ustawy w sytuacji, gdy Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego nie jest już w dniu 1 stycznia 1998 r. właścicielem nieruchomości albo też nie włada tą nieruchomością, gdyż oddana ona została w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa te zostały ujawnione przed dniem 1 stycznia 1998 r. w księdze wieczystej. Organ II instancji wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie wnioskowane do zwrotu przez C. S. i I. K. parcele gruntowe objęte Lwh [...], a wywłaszczone orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] czerwca 1951 r. tj.: I. kat[...], I. kat. [...], I. kat. [...], I. kat. [...], I. kat. [...], I. kat. [...], I. kat. [...] stanowią obecnie części działek nr [...], nr [...]. Chociaż działki te stanowią własność Skarbu Państwa, to nie pozostają w jego władaniu, obciążone zostały bowiem prawem wieczystego użytkowania na rzecz osoby trzeciej, tj. Kopalni W. w C., a wpis tego prawa ujawniony został w księgach wieczystych przed dniem 1 stycznia 1998 r. Organ odwoławczy wskazał, iż z tego powodu, roszczenie o zwrot wnioskowanych nieruchomości nie przysługuje (art. 229 ustawy) i słusznie organ pierwszej instancji odmówił zwrotu tych nieruchomości.

W kwestii żądania zwrotu wywłaszczonej parceli gruntowej I. kat. [...] objętej Lwh [...], stanowiącej w dniu wywłaszczenia współwłasność H. B. ze S. w 1/2 części i M. J. ze S. w 1/2 części, wchodzącej obecnie w skład działek nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] organ II instancji stwierdził, iż orzeczenie przez organ I instancji o odmowie zwrotu również jest zasadne, bowiem o zwrot tej nieruchomości wystąpili tylko spadkobiercy jednego z poprzednich współwłaścicieli, zaś stosownie do przepisu art. 136 ust. 3 ustawy ewentualny zwrot nieruchomości może nastąpić wyłącznie na wniosek wszystkich współwłaścicieli lub ich spadkobierców.

Na powyższą decyzję wniosły skargę C. S. i I. K., domagając się uchylenie obydwu wydanych w sprawie decyzji. Wojewoda M. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę i zaskarżonym wyrokiem uchylił decyzję Wojewody M. z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję pierwszoinstancyjną.

Zdaniem Sądu kwestionowane w skardze decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zgromadzone w niniejszej sprawie dokumenty nie pozwalają na pełne i pewne ustalenie, że żądane do zwrotu parcele gruntowe są tożsame z działkami oznaczonymi nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] położonych w K. – os. C.. Ponadto Sąd stwierdził, że mimo wezwań o uściślenie wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości organy orzekające w dalszym ciągu w sposób jednoznaczny nie ustaliły, których to działek spadkobierczynie ich poprzedniej właścicielki domagają się zwrotu. Uznały natomiast, że skoro w piśmie pełnomocnika skarżących, które wpłynęło do Starostwa Powiatowego w K. w dniu [...] grudnia 2002 r. została wymieniona działka nr [...] wchodząca skład Lwh [...], to domagają się one zwrotu nie tylko nieruchomości objętych Lwh [...], ale i Lwh [...], do czego wymagany byłby wniosek nie tylko skarżących, ale również i M. J. lub jej następców prawnych. Wobec wątpliwości należało zwrócić się do pełnomocnika skarżących o wyjaśnienie tych kwestii, a nie na tej podstawie opierać decyzję odmowną.

Sąd nie podzielił stanowiska organów, że istnienie prawa wieczystego użytkowania i ujawnienie jego wpisu w księdze wieczystej przed 1 stycznia 1998 r. było bezwzględną przeszkodą do wydania pozytywnej decyzji o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Sąd podkreślił, iż w niniejszej sprawie na podstawie art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) doszło do nabycia z mocy prawa z dniem [...] grudnia 1990 r. przez Kopalnię W. w C. prawa użytkowania wieczystego dz. nr [...]. Decyzję tę następnie zmieniono za zgodą stron, m. in. w pkt 1 w ten sposób, że doszło do nabycia prawa użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego, stanowiącego własność Skarbu Państwa, składającego się z działek: nr [...],[...],[...], powstałych z podziału działki nr [...]. Z kolei z aktu notarialnego z [...] listopada 1996 r. wynika, iż doszło do przeniesienia prawa użytkowania wieczystego i własności budynków. W związku z powyższym po jednoznacznym ustaleniu, że żądane do zwrotu działki odpowiadają działkom oznaczonym nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] obowiązkiem organów było rozważenie wobec których z nich ustanowienie prawa wieczystego użytkowania, a następnie jego przeniesienie, stanowi ewentualnie przeszkodę w wydaniu orzeczenia o ich zwrocie.

Zdaniem Sadu I instancji należy przyjąć jako generalną zasadę postępowania w takich przypadkach, że wydanie negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nieruchomości obciążonej prawem użytkowania wieczystego jest możliwe wówczas, gdy w drodze dostępnych środków prawnych przeszkoda ta nie została usunięta.

W odniesieniu do wszystkich decyzji może chodzić o rażące naruszenie art. 47 ust. 4 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a następnie art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli użycie nieruchomości na inne cele niż określone w decyzji o jej wywłaszczeniu, istniało w momencie właściwym dla ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy, która tą decyzją – ustanawiającą lub stwierdzającą nabycie użytkowania wieczystego – została rozstrzygnięta (por. T. Woś [w:] Wywłaszczenie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2004, s. 232).

W odniesieniu do decyzji stwierdzających nabycie z mocy prawa użytkowania wieczystego na podstawie art. 2, 2a, 2e i 2f ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości może wchodzić w grę zarzut naruszenia postanowień art. 2 ust. 1 media parte ww. ustawy, który stanowi, że przewidziane w tym przepisie możliwości wywłaszczenia (winno być uwłaszczenia) określonych podmiotów nie mogą naruszać interesu osób trzecich, którymi na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami są poprzedni właściciel lub jego spadkobierca.

Starosta K. jako organ właściwy do orzekania w I instancji zobligowany był do ustalenia przesłanek z art. 136 ust 3 i z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Postępowanie w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości winno być, na podstawie art. 97 § 4 k.p.a. zawieszone do czasu zakończenia sporu dotyczącego przedterminowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego lub stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nabycia lub oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste oraz powinny być podjęte właściwe czynności w celu usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania (art. 100 § 1 k.p.a.).

W takim stanie rzeczy, po ustaleniu powyższych okoliczności, mając na względzie istnienie decyzji o nabyciu z mocy prawa wieczystego użytkowania, przy jednoczesnym stwierdzeniu pozostawania tej decyzji w obrocie prawnym, właściwe w niniejszej sprawie organy zobowiązane będą dopiero do wydania stosownego orzeczenia pozytywnego bądź negatywnego w przedmiocie zwrotu przedmiotowych nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniósł Wojewoda M., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, że organy administracji naruszyły przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że organ administracji prowadzący postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zobowiązany jest dokonać ustaleń w zakresie wystąpienia przesłanek zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, pomimo zaistnienia stanu faktycznego objętego dyspozycją art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

2) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ustalenie, że organy administracji naruszyły art. 7, art. 77 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, że organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie zgromadził pełnego materiału dowodowego i nie rozpatrzył go należycie oraz, że powinien zawiesić postępowanie do czasu zakończenia sporu dotyczącego przedterminowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego lub stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nabycia lub oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

Mając powyższe na uwadze Wojewoda M. wniósł o uchylenie wyroku i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż z akt sprawy wynika, że w odniesieniu do nieruchomości objętej Lwh [...] zaistniały okoliczności wskazujące na konieczność zastosowania dyspozycji wynikającej z art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten jednoznacznie stanowi, iż roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 powyższej ustawy, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie cytowanej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Celem art. 229 cytowanej ustawy było usankcjonowanie stanu prawnego powstałego przed wejściem w życie tej ustawy w wyniku sprzedaży wywłaszczonej nieruchomości lub oddania jej w użytkowanie wieczyste, jeśli prawo nabywcy zostało ujawnione w księdze wieczystej. Jest to przepis przejściowy o charakterze intertemporalnym. Istota tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych w momencie wprowadzenia w życie nowej regulacji prawnej. Z samej istoty więc tego typu przepisów wynika, że punktem odniesienia jest dotychczasowy stan prawny oraz ukształtowane na jego podstawie stosunki prawne trwające w momencie wejścia w życie nowych przepisów (uchwała 5 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 1999 r., OPK 26/99, ONSA 2000, nr 1, poz. 11).

Z uwagi na fakt zaistnienia przeszkód prawnych do pozytywnego rozstrzygnięcia organ administracji nie jest więc zobligowany do badania kwestii zbędności przedmiotowej wywłaszczonej nieruchomości. Poczynione w tym zakresie ustalenia nie będą mogły bowiem determinować rozstrzygnięcia sprawy, gdyż bez względu na ich wynik, wywłaszczona nieruchomość nie będzie mogła zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi. Z konstrukcji omawianego przepisu wynika, że zarówno badanie kwestii zbędności wywłaszczonej nieruchomości na cel wywłaszczenia, jak i weryfikacja prawidłowości ustanowienia użytkowania wieczystego, pozostaje poza zakresem obowiązków organów administracji prowadzących postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Nieuzasadnione jest też stanowisko, według którego w przypadku ewentualnego naruszenia zakazu przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na cel inny niż określony w decyzji wywłaszczeniowej, czy też podejrzenia o wydanie decyzji stwierdzającej z mocy prawa nabycie użytkowania wieczystego z naruszeniem postanowienia zawartego w art. 2 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który stanowi, że przewidziane w tym przepisie możliwości uwłaszczenia określonych podmiotów nie mogą naruszać interesu osób trzecich, organy orzekające zobligowane są do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest rozstrzygnięcie sporu dotyczącego przedterminowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego lub stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nabycia lub oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste oraz do podjęcia właściwych czynności w celu usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania zgodnie z art. 100 § 1 k.p.a.

Wojewoda podniósł, że podstawą obligatoryjnego zawieszenia postępowania w oparciu o przepis art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest uprzednie wystąpienie zagadnienia wstępnego, od rozstrzygnięcia którego zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji administracyjnej. Jedynie wystąpienie przez skarżących z odpowiednim roszczeniem obligowałoby organ do zawieszenia postępowania. Brak dokonania tych czynności nie może być przyczyną negatywnego rozstrzygnięcia Sądu, z uwagi na brak zagadnienia prejudycjalnego, od rozstrzygnięcia którego zależy wydanie w sprawie merytorycznej decyzji.

Ponadto, zdaniem strony skarżącej, w toku postępowania administracyjnego nie zostały naruszone przepisy art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., gdyż organy administracji w toku postępowania kierowały się zasadą prawdy obiektywnej oraz w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną C. S. i I. K. wniosły o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Rozpoznając sprawę – zgodnie z art. 183 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w granicach wniesionej skargi kasacyjnej uznać należało podniesione w niej zarzuty za uzasadnione.

Wojewoda M. słusznie zarzucił, iż Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez ustalenie, że organy administracji naruszyły przepis art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że organ administracji prowadzący postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zobowiązany jest dokonać ustaleń w zakresie wystąpienia zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, pomimo zaistnienia stanu faktycznego objętego dyspozycją art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W powyższym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że uprawnienie poprzedniego właściciela do żądania zwrotu nieruchomości jest wyłączone mimo istnienia przesłanki z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami w przypadku zaistnienia negatywnej przesłanki przewidzianej w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jednakże w dalszej części motywów Sąd podkreślił, że nie podziela stanowiska organów orzekających, że istnienie prawa wieczystego użytkowania i ujawnienia jego wpisu w księdze wieczystej przed 1 stycznia 1998 r. było bezwzględną przeszkodą do wydania pozytywnej decyzji o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. W takich przypadkach, jak w rozpoznawanej sprawie, należy zdaniem Sądu przyjąć jako generalną zasadę postępowania, że wydanie negatywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu nieruchomości obciążonej prawem wieczystego użytkowania jest możliwe wówczas, gdy w drodze dostępnych środków przeszkoda ta nie została usunięta. Zdaniem Sądu I instancji Starosta K., jako organ I instancji zobligowany był, mimo zaistnienia okoliczności wskazanych w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, do ustalenia przesłanek z art. 136 ust. 3 i z art. 137 ust. 1 tej ustawy.

Powyższego poglądu nie można podzielić.

Stosownie do art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3 (żądanie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu) nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy (to jest przed 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Powyższy przepis zamieszczony został w dziale VII ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami zatytułowanym "Przepisy przejściowe, zmiany w przepisach obowiązujących i przepisy końcowe", jest to przepis przejściowy o charakterze intertemporalnym. Z samej jego istoty wynika, że punktem odniesienia jest dotychczasowy stan prawny oraz ukształtowane na jego podstawie stosunki prawne trwające w momencie wejścia w życie nowych przepisów. Celem art. 229 było usankcjonowanie stanu prawnego powstałego przed wejściem w życie ustawy w wyniku okoliczności tam wskazanych, o ile prawa nabywcy, przed datą wejścia w życie ustawy, zostały ujawnione w księdze wieczystej. Wówczas to, zgodnie z wolą ustawodawcy, roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu nieruchomości wynikające z art. 136 w związku z art. 137 ustawy.

Z uwagi na treść art. 229 omawianej ustawy, w którym stwierdzono, że w sytuacjach określonych w tym przepisie roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 1 nie przysługuje organy administracji publicznej rozstrzygające wniosek o zwrot nieruchomości nie mają w takich przypadkach obowiązku rozważania kwestii dotyczących pozytywnych przesłanek zwrotu nieruchomości, zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, bowiem kwestie te nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Takie stanowisko w omawianym względzie wyrażone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 386/06 (Lex nr 290617) i skład orzekający w sprawie niniejszej w pełni je podziela.

W konsekwencji powyższego uznać również należało za słuszny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., które miało wpływ istotny na wynik sprawy poprzez ustalenie, iż organy administracji naruszyły art. 7, art. 77 oraz art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie, że organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie zgromadził pełnego materiału dowodowego i nie rozpatrzył go należycie oraz, że powinien zawiesić postępowanie do czasu zakończenia sporu dotyczącego przedterminowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego lub stwierdzenia nieważności decyzji o stwierdzeniu nabycia lub oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste.

Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji mają obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jednakże obowiązek ten dotyczy jedynie okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, którymi w przypadku wystąpienia negatywnej przesłanki określonej w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie są – jak wyżej stwierdzono – kwestie dotyczące pozytywnych przesłanek zwrotu nieruchomości wskazane w art. 136 ust. 3 w związku z art. 137 ust. 1 ustawy. Również więc w tym zakresie stanowisko Sądu I instancji uznane być musiało za nieprawidłowe.

Jak słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały okoliczności wskazujące na konieczność zawieszenia przez organy postępowania na podstawie art. 97 § 4 k.p.a. Nie występowały bowiem w sprawie, jak to błędnie stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, okoliczności mające charakter zagadnienia prejudycjalnego, od którego uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zależy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji.

Jak wynika z akt postępowania przekazanych przez organ nie istniał zarówno w czasie rozpatrywania przez organy wniosku o zwrot nieruchomości, jak i w dacie orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie spór dotyczący przedterminowego rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Jeśli zaś idzie o postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody K. z dnia [...] w przedmiocie uwłaszczenia Kopalni W. działką nr [...] położoną w C., to zauważyć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2005 r. sygn. I OSK 1331/04, który znajduje się w aktach sprawy, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2004 r., sygn. akt I SA/Wa 25/04 oddalającego skargę C. S.i I. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...]., czego nie wziął pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy.

Przedstawione wyżej okoliczności spowodowały, że skargę kasacyjną uznać należało za uzasadnioną i uchylić zaskarżony wyrok w całości na podstawie art. 185 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie winien przede wszystkim mieć na uwadze, że w zakresie, w jakim przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu wynikające z art. 136 w związku z art. 137 ustawy. Konsekwencją tego stanowiska jest – w przypadku stwierdzenia przesłanek wskazanych w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami – pozostawienie kwestii dotyczących pozytywnych przesłanek zwrotu nieruchomości poza zakresem niezbędnych ustaleń faktycznych w sprawie.

Uznając, że zachodzi w sprawie przypadek szczególnie uzasadniony, o którym mowa w art. 207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od żądania od C S. i I. K. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.