Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1404/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art, 10 ust. 1 i 5
journal: Dz.U. 1991 nr 30 poz 127
law: Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 stycznia 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 750/17 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (sygn. akt II SA/Łd 750/17) oddalił skargę J. P. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] lipca 2017 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2016 r. w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

Powyższy wyrok wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 1995 r. Prezydent Miasta [...] na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.) zatwierdził na wniosek J. P. podział nieruchomości położonej w [...] zgodnie z mapą zaewidencjonowaną w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej [...] w dniu [...] kwietnia 1995 r., która stanowi załącznik do decyzji. Decyzja stała się ostateczna z dniem 4 maja 1995 r.

Wnioskiem z dnia 13 stycznia 2010 r. J. P. wystąpił o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za grunty wydzielone pod drogę, tj. za działki: nr [...].

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. Starosta [...] (wyznaczony do załatwienia sprawy postanowieniem Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2010 r.) orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział wynoszący 13/18 części we współwłasności nieruchomości działki nr [...], umorzeniu postępowania w pozostałej części udziału we współwłasności ww. nieruchomości oraz o odmowie ustalenia odszkodowania za działki nr [...]. Rozstrzygnięcie to zostało następnie uchylone przez Wojewodę Łódzkiego decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Starosta [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania za udział wynoszący 13/18 części we współwłasności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], jednakże i to rozstrzygnięcie uchylił Wojewoda Łódzki decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Skarga na tę ostatnią oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 12 marca 2015 r. (sygn. akt II SA/Łd 1038/14), stwierdzając, że nie można w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie stwierdzić, jakie zapisy planu obowiązywały na dzień wydania decyzji podziałowej ani też czy nie wydano dla przedmiotowego terenu miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania. Ponadto zdaniem Sądu wyjaśnienia wymaga, czy rzeczywiście na skutek podziału nieruchomości doszło do przejścia części nieruchomości na własność gminy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. Starosta [...] na podstawie art. 98 ust. 3, art. 129 ust. 5, art. 130, art. 132 ust. 1 i 2, art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) orzekł o odmowie przyznania odszkodowania za działkę nr [...] o pow. 0,3785 ha [...] za udział wynoszący 13/18.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J. P.

Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Wojewoda Łódzki na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jak wyjaśnił Wojewoda, umowami sprzedaży zawartymi w 1998 r. J. P. zbył na rzecz osób fizycznych udziały we współwłasności działki nr [...]. Według stanu na dzień złożenia wniosku o odszkodowanie wnioskodawca był współwłaścicielem ww. działki w części 13/18, a pozostała część 5/18 przypadała na innym osobom fizycznym. Obecnie działka ta pozostaje we współwłasności osób fizycznych, które nabyły udziały od wnioskodawcy i Gminy Miasta [...] wpisanej do księgi wieczystej w dziale II na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 1995 r. (13/18 działki). Jak zaznaczył jednak Wojewoda w decyzji z dnia [...] kwietnia 1995 r. nie wskazano, by którakolwiek z działek powstałych po podziale została wydzielona pod budowę ulicy. Na mapie stanowiącej załącznik do tej decyzji działka nr [...] została opisana jako rolna ze szczegółowym wskazaniem klas gruntu. Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 pkt 1 – 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415) i zgodnie z obowiązującym w dniu wydania decyzji o podziale planem zagospodarowania przestrzennego ww. nieruchomość przedmiotowa działka leżała na terenach mieszkaniowych zabudowy jednorodzinnej o nieskończonym procesie realizacji. W planie tym nie przewidziano również linii rozgraniczających ulicy powstałej w wyniku podziału działki nr [...]. Oznacza to, że działka ta na mocy decyzji podziałowej nie stała się własnością Gminy Miasta [...]. Nadto nie przyjęto dla tego terenu miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania, zaś decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. o zatwierdzeniu planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego [...] z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne w granicach oznaczonych na mapie geodezyjnej nie stanowi dokumentu o charakterze planistycznym. Organ administracji publicznej nie jest natomiast władny oceniać prawidłowości wpisu w księdze wieczystej i nie do pogodzenia byłoby sytuacja, w której działka jako droga stałaby się na podstawie decyzji podziałowej własnością Gminy jedynie w części.

Skargę na powyższą decyzję złożył J. P., zarzucając jej naruszenie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w związku z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym oraz art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Łódzki wniósł o jej oddalenie.

Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na wstępie na swoje związanie wydanym uprzednio w sprawie wyrokiem z dnia z 12 marca 2015 r. sygn. II SA/Łd 1038/14 na zasadzie art. 153 P.p.s.a. Jak stwierdzono w tym wyroku ani decyzja o podziale z dnia [...] kwietnia 1995 r., ani załącznik do niej nie przewidywały przeznaczenia działki nr [...] pod drogę publiczną/ulicę. Przed wydaniem tej decyzji pismem z dnia 16 września 1994 r. Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami [...] wystąpił do Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa [...] o informację z planu zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi przedstawiono stanowisko, że nieruchomość znajduje się na terenach mieszkaniowych zabudowy jednorodzinnej o nieskończonym procesie realizacji. Nie powoływano się zatem na decyzję z dnia [...] sierpnia 1992 r., ale na ustalenia wynikające już z faktycznie obowiązującego planu zagospodarowania, jako dokumentu mającego w istocie decydujące znaczenie w sprawie podziału nieruchomości. W piśmie tym też podniesiono, że uzbrojenie terenu w potrzebne sieci dróg obciąża wyłącznie inwestorów, a miasto nie przewiduje w najbliższych latach inwestowania m.in. w drogi i dlatego uzbrojenie terenu w potrzebne sieci i drogi będzie obciążać wyłącznie inwestorów. W powyższym wyroku stwierdzono także że, "aby móc ustalić, czy ulica była przewidziana na spornym terenie, należy odwołać się do obowiązującego w dniu wydania decyzji o podziale planu zagospodarowania przestrzennego", a więc zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej [...]. Zgodnie z nim sporna nieruchomość leżała na terenach mieszkaniowych zabudowy jednorodzinnej o nieskończonym procesie realizacji oznaczonych symbolem M.Z3.6. W planie tym nie przewidziano jednak linii rozgraniczających ulicy powstałej w wyniku podziału działki. Oznacza to, że skoro plan nie uwzględniał przebiegu ulicy, to sporna działka nr [...] na mocy decyzji podziałowej nie mogła stać się własnością Gminy. Zdaniem jednak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi nie można było w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie stwierdzić, jakie zapisy planu obowiązywały według stanu na dzień wydania decyzji podziałowej ani też czy nie wydano dla przedmiotowego terenu miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania. Nie ustalono zatem, jakie było przeznaczenie nieruchomości skarżącego w planie zagospodarowania obowiązującym w 1993 r. Wątpliwości te powinny być uzupełnione w ponownym postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji. Sąd w wyroku z dnia 12 marca 2015 r. zwrócił również uwagę, że skarżący już w 1997 r. żądał wykupienia przez miasto m.in. działki nr [...], ale już po zatwierdzeniu podziału działki w 1995 r. dokonał sprzedaży udziałów w nieruchomości w wysokości 5/18, co świadczy o tym, że władał działką tak jak właściciel i był wpisany w księdze wieczystej, a dopiero w 2013 r. Gmina Miasto [...] została ujawniona w księdze wieczystej jako właściciel [...] części nieruchomości nr [...].

Wskazując na powyższe, Sąd pierwszej instancji uznał, że w sprawie II SA/Łd 1038/14 przesądzono, że podstawę prawną decyzji podziałowej stanowił art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania decyzji, a skutek przejścia z mocy prawa na własność gminy działek gruntu wydzielonych pod budowę ulic mógł zatem dotyczyć tylko tych działek, których funkcja ulicy mającej obsługiwać nowo wydzielane działki wynikała z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis ten nie uzależniał wydana decyzji podziałowej od zgodności z miejscowym szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego, niemniej jednak w owym czasie takie plany funkcjonowały w obrocie prawnym jako uszczegółowienie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zwrócenie zatem przez Sąd uwagi na możliwość regulacji spornej działki jako drogi w ewentualnym planie szczegółowym w żaden sposób nie kolidowało z powołanym przepisem art. 10 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji, w toku ponownego rozpoznania sprawy w niebudzący jakichkolwiek wątpliwości sposób ustalono, że w dacie wydania decyzji o podziale nieruchomości dla spornego terenu obowiązywał tylko jeden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego [...] i pod rządami ustawy z 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym nie podjęto dla przedmiotowego terenu uchwały o zatwierdzeniu miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania. W planie tym sporna nieruchomość leżała na terenach mieszkaniowych zabudowy jednorodzinnej o nieskończonym procesie realizacji oznaczonych symbolem M.Z3.6. Nie przewidziano w nim linii rozgraniczających ulicy powstałej w wyniku podziału nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...], a skoro plan nie uwzględniał przebiegu ulicy, to sporna działka na mocy decyzji podziałowej nie stała się własnością Gminy. Jak słusznie podniesiono w zaskarżonej decyzji plan nie mógł określać przeznaczenia gruntu i linii rozgraniczających, ponieważ nie uprawniała do tego ustawa z 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz. U. Nr 17, poz. 79 ze zm.).

Organ odwoławczy dokonał również prawidłowej oceny decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 1992 r. o zatwierdzeniu planu zagospodarowania przestrzennego terenu położonego [...] - z przeznaczeniem pod budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne w granicach oznaczonych na mapie geodezyjnej jako dokumentu nie mającego charakteru planistycznego.

W konsekwencji decyzja z dnia [...] kwietnia 1995 r. nie tworzyła z mocy samego prawa nowego stanu prawnego polegającego na uzyskaniu przez Gminę Miasto [...] własności działki oznaczonej nr [...]. Potwierdza to również działanie samego skarżącego, który dokonał sprzedaży udziałów w nieruchomości na rzecz osób fizycznych, co świadczy o tym, że władał działką tak jak właściciel i był wpisany w księdze wieczystej, a dopiero w 2013 r. Gmina została ujawniona w księdze wieczystej jako właściciel 13/18 części. Poza zakres kognicji Sądu wykracza jednak ocena prawna dokonanego wpisu udziału Gminy do księgi wieczystej obok pozostałych współwłaścicieli.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę jako bezzasadna oddalił.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. P., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

1. art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez wybiórczą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego i niedokonanie kompletnej (oraz logicznej) analizy materiału zgromadzonego w aktach sprawy, w szczególności aktach administracyjnych,

2. obrazę przepisów prawa materialnego, a to poprzez błędną wykładnię art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w zw. z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym polegającą na uznaniu, że podział nieruchomości może nastąpić gdy jest zgodny z miejscowym szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy przepis nie wprowadza takiego rozróżnienia,

3. obrazę przepisów prawa materialnego, a to art. 10 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i błędne przyjęcie, że decyzja podziałowa z [...] kwietnia 1995 r. była niezgodna z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego z 1993 r. wobec braku przeznaczenia i linii rozgraniczających ulicy [...], w sytuacji gdy ustawa, na podstawie której wydana została decyzja nie wprowadzała takiego obowiązku, a ogólny plan będący jedynym planem miejscowym dla spornego gruntu obowiązywał do 2003 r. czyli w dacie wydania decyzji podziałowej;

4. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w Paryżu z dnia 20 marca 1952 r. ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r.

Wskazując na powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej skarżącemu pomocy prawnej za postępowanie przez WSA i NSA, oświadczając, że koszty ten nie zostały uiszczone w całości ani w części. Skarżący także zrzekł się rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.): "Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Na posiedzeniu niejawnym Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie jednego sędziego, a w przypadkach, o których mowa w § 2, w składzie trzech sędziów" (art. 182 § 3 P.p.s.a.). Ponieważ w rozpoznawanej sprawie skarżący zrzekł się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia, Sąd rozpoznał sprawę poza rozprawą.

Oceniając wniesioną skargę kasacyjną w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przypadków nieważności postępowania wymienionych w § 2 tej ustawy, jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. (zarzut 1). Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Wykonując wskazania co do dalszego postępowania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 1038/14 zgodnie z art. 153 P.p.s.a., organ I instancji był zobowiązany m.in. do ustalenia, jakie zapisy miejscowego planu obowiązywały na dzień wydania tzw. decyzji podziałowej oraz czy dla działki objętej tym podziałem nie uchwalono szczegółowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Starosta wykonał te zalecenia i na podstawie wyjaśnień Urzędu Miejskiego [...] ustalił tak treść tego planu, jak i to że był on jedynym planem miejscowym obowiązującym na ww. gruntach w dniu [...] kwietnia 1995 r. Stawiając zatem zarzut niekompletności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, skarżący winien podać, dlaczego ww. ustalenie jest błędne i na czym polegała ta niekompletność materiału dowodowego, przede wszystkim poprzez wskazanie, jaki inny miejscowy plan miałby obowiązywać dla przedmiotowej nieruchomości, a czego jednak nie zrobił. Polemika z zebranym materiałem dowodowym, a przede wszystkim jego ocena nie mieści się natomiast w granicach art. 133 § 1 P.p.s.a.

Jako niezasadny należało też ocenić zarzut błędnej wykładni art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w zw. z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym. Sąd pierwszej instancji nie wykładał tego przepisu tak jak sugeruje skarżący, a więc stwierdzając, że podział nieruchomości może nastąpić, gdy jest to zgodne ze szczegółowym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wręcz przeciwnie, stwierdzał, że przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy nie uzależniał wydania decyzji podziałowej od zgodności z miejscowym szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego, niemniej jednak w owym czasie takie plany funkcjonowały w obrocie prawnym jako uszczegółowienie ogólnych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Konieczność zbadania, czy taki plan uchwalono dla przedmiotowej działki wynikał natomiast z konieczności ustalenia ewentualnego jej przeznaczenia jako drogi, a na co wskazywano już w uprzednim wyroku z dnia 12 marca 2015 r.

Wbrew także twierdzeniom skarżącego w niniejszym postępowaniu nie badano zgodności decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 1995 r. z ogólnym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jedynie to czy działka nr [...] w dniu wydania tej decyzji była w świetle tego planu przeznaczona pod drogę, a więc czy były podstawy do wydania decyzji odszkodowawczej. Jako podstawowe zagadnienie wymagające wyjaśnienia w sprawie pozostawało bowiem to, czy ww. działka w ogóle przeszła na własność Gminy, przy czym to, że na podstawie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego [...] sporna działka nr [...] na mocy decyzji podziałowej nie mogła stać się własnością Gminy Miasta [...] zostało przesądzone wcześniej w wyroku z dnia 12 marca 2015 r. Organy ponownie prowadzące postępowanie miały jedynie ustalić, jakie zapisy tego planu obowiązywały na dzień wydania decyzji podziałowej i czy w tym dniu nie obowiązywał plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego. Temu obowiązkowi organy administracyjne ponownie prowadzące postępowanie sprostały, co prawidłowo zaakceptował Sąd pierwszej instancji.

Z tych też przyczyn jako niezasadne należało ocenić zarzuty 3 i 4 skargi kasacyjnej, tj. naruszenia art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jako samodzielny oraz w związku z art. 1 Protokołu nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonego w Paryżu z dnia 20 marca 1952 r. ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r.

Na zakończenie należy wyjaśnić, że podzielenie któregoś z zarzutów skargi kasacyjnej w istocie podważałoby ocenę prawną wyrażoną w prawomocnym wyroku wydanym w sprawie tj. w wyroku o sygnaturze II SA/Łd 1038/14, którym z mocy art. 153 P.p.s.a. związanym pozostawał nie tylko Sąd pierwszej instancji ponowne rozpoznający sprawę, ale również Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający niniejszą skargę kasacyjną. Powołane w skardze kasacyjnej podstawy wchodziły bowiem w zakres oceny prawnej zawartej w poprzednim orzeczeniu. Stosownie do art. 153 P.p.s.a ocena prawna wyrażona w prawomocnym orzeczeniu sądu administracyjnego wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem skargi. Uregulowanie zawarte w tym przepisie oznacza, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne prowadzone w następstwie wcześniejszego wyroku, a także każde kolejne zainicjowane przez strony postępowanie sądowoadministracyjne w danej sprawie. Związanie sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1865/11, Lex nr 1293568). Zarówno organ administracji, jak i sąd administracyjny, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu prawomocnego wyroku. Stanowisko sądu administracyjnego w kwestii prawidłowości zastosowanych przez organ przepisów prawa ma walor związania bez względu na poglądy wyrażone w innych sprawach.

W orzecznictwie wskazuje się, że niezastosowanie się przez sąd I instancji do oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym prawomocnym orzeczeniu tego sądu byłoby naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej wskazaną w art. 174 pkt 1 P.p.s.a, ponieważ art. 153 P.p.s.a. należy uznać za przepis prawa materialnego. Kształtuje on bowiem rozstrzygnięcie sądu w postępowaniu wszczętym na skutek powtórnego zaskarżenia danego aktu lub czynności organu administracji publicznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 953/11, Lex nr 1216586). W rozpatrywanej sprawie, z uwagi na moc wiążącą poprzedniego orzeczenia, ani Sąd pierwszej instancji, ani Naczelny Sąd Administracyjny, nie mogły przyjąć, że działka nr [...] na podstawie decyzji podziałowej z dnia [...] kwietnia 1995 r. z mocy prawa przeszła na własność Gminy Miasta [...], co wykluczało możliwość ustalenia i przyznania za nią odszkodowania. Skoro bowiem wyrażone we wcześniejszym wyroku wątpliwości Sądu co do ewentualnego obowiązywania dla terenu działki nr [...] szczegółowego planu zagospodarowania przestrzennego lub odmiennych ustaleń planu ogólnego na dzień wydania decyzji podziałowej, nie potwierdziły się, to nie istniały jakiekolwiek podstawy do odstąpienia od stanowiska zajętego w wyroku z dnia 12 marca 2015 r.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Odnośnie wniosku o przyznanie wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej stwierdzić trzeba, że wynagrodzenie takie za wykonaną pomoc prawną należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 P.p.s.a.