Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 149/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-05-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 § 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17 § 1, art. 155a, art. 156
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zabezpieczenia uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...].


UZASADNIENIE

Prokurator Prokuratury Okręgowej zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] odmawiające dokonania zabezpieczenia na majątku S.C. na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym Prokuratury Okręgowej Wydział Śledczy sygn. akt [...] z uwagi na braki formalne wniosku.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

W trakcie postępowania prowadzonego wobec S.C. Prokurator Prokuratury Okręgowej, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...], orzekł na podstawie art. 291 § 1 w zw. z art. 292 i art. 293 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. nr 89, poz. 555 ze zm. – powoływanej dalej jako k.p.k.), o zabezpieczeniu na mieniu podejrzanego wykonania grążących mu: kary grzywny, nawiązki i przepadku korzyści pochodzących z przestępstwa, wskazując, że zabezpieczenie dotyczy ruchomości w postaci samochodu osobowego marki [...], nr rej. [...].

Pismem z dnia [...] września 2010 r. Prokurator Okręgowy skierował powyższe postanowienie o zabezpieczeniu do wykonania Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

Pismem z dnia [...] września 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 31 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 ze zm. – powoływanej dalej jako u.p.e.a.) zlecił wykonanie przedmiotowego postanowienia Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił powyższe zlecenie rekwizycyjne Naczelnikowi Urzędu Skarbowego z uwagi na brak możliwości podjęcia czynności zabezpieczających. Wskazując jednocześnie, że zgodnie z § 214 pkt 1-4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 marca 2010r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz. U. z 2010 r., nr 49, poz. 296 ze zm. – dalej jako Regulamin) prokurator po wydaniu postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym występuje z wnioskiem do właściwego sądu o nadanie postanowieniu klauzuli wykonalności, o ile przepis szczególny tak stanowi. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego brak nadanej przez właściwy sąd klauzuli wykonalności powoduje, że nie ma on możliwości podjęcia czynności zabezpieczających. Zauważył również, że w zleceniu rekwizycyjnym brakuje egzemplarzy postanowienia dla podejrzanego oraz dozorcy majątku.

Z uwagi na zwrot zlecenia rekwizycyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego, pismem z dnia [...] października 2010r. nr [...] zwrócił postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym Prokuratorowi Okręgowemu.

Pismem z dnia [...] października 2010r. Prokurator ponownie przesłał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego do wykonania postanowienie o sygn. [...], który po raz kolejny – z uwagi na powtórny zwrot zlecenia rekwizycyjnego – zwrócił je do prokuratury.

Pismem z dnia [...] grudnia 2012r. Prokurator po raz kolejny przesłał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego do wykonania postanowienie o sygn. [...]. W ocenie Prokuratora odwoływanie się przez Naczelnika Urzędu Skarbowego do treści przepisu § 214 pkt 1 Regulaminu, w kontekście uzasadnienia wyroku NSA z dnia 24 czerwca 2009 r. o sygn. akt II GSK 1055/08 jest niezrozumiałe, bowiem wynikająca z tego przepisu norma powinnościowa nakłada na prokuratora obowiązek uzyskiwania sądowej klauzuli wykonalności, ale tylko w sytuacjach, gdy przepis szczególny tak stanowi. Zdaniem Prokuratora w przedmiotowej sprawie taka okoliczność nie zachodzi, wobec czego zasadnym jest przeprowadzenie egzekucji w trybie administracyjnym.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011r., nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 18 oraz art. 157 § 1 u.p.e.a., odmówił dokonania zabezpieczenia na majątku S.C., na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym Prokuratury Okręgowej Wydział Śledczy sygn. akt [...] z uwagi na braki formalne wniosku. W uzasadnieniu postanowienia organ opisał przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie.

Na powyższe postanowienie Prokurator Okręgowy wniósł zażalenie do Dyrektora Izby Skarbowej. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie dokumentacji zabezpieczenia majątkowego Naczelnikowi Urzędu Skarbowego, celem wdrożenia postępowania zabezpieczającego.

W motywach uzasadnienia zażalenia Prokurator wskazał, że zaskarżone postanowienie nie zawiera żadnego uzasadnienia za wyjątkiem ogólnikowego odwołania się do treści pisma Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2011r., nr [...].

Wskazał również, że w jego ocenie analiza treści przepisów art. 292 § 1 i § 2 k.p.k. oraz art. 27 i art. 25 § 2 w zw. z art. 25 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. kodeks karny wykonawczy (Dz.U. z 2007 r., Nr 90, poz. 557 ze zm. – powoływanej dalej jako k.k.w.) wskazuje na inne sposoby wykonania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym, o którym mowa w art. 291 § 1 k.p.k. co do zabezpieczenia wykonania grożącej grzywny, nawiązki nie na rzecz Skarbu Państwa, świadczenia pieniężnego, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz co do zabezpieczenia wykonania przepadku i nawiązki na rzecz Skarbu Państwa – co do których stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt II FPS 6/09 Prokurator podkreślił, że zgodnie z przepisem art. 195a § 1 k.k.w. w przypadku zabezpieczenia jednym postanowieniem grożącego przepadku oraz grzywny, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, świadczenia pieniężnego albo nawiązki możliwym jest zlecenie jego wykonania w całości urzędowi skarbowemu. Oczywistym jest przy tym, że urząd skarbowy będzie wykonywał takie zabezpieczenie, a następnie egzekucję według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, które to przepisy nie wymagają uprzedniego nadania postanowieniu klauzuli wykonalności

Prokurator podniósł również, że w analogicznych sprawach sądy okręgu konsekwentnie odmawiają nadania klauzuli wykonalności prokuratorskim decyzjom zabezpieczającym. Na poparcie swojej tezy powołał postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2007r., sygn. akt [...], postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] listopada 2007 r. o sygn. akt [...].

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 i art. 157 § 1 u.p.e.a. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W motywach uzasadnienia organ odwoławczy wskazał, że w sytuacji, gdy przekazane do realizacji naczelnikowi urzędu skarbowego w trybie art. 195a § 1 ustawy k.k.w. postanowienie o zabezpieczeniu nie zawiera treści określonych w art. 156 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny, stosownie do brzmienia art. 157 § 1 powołanej ustawy, nie przystępuje do zabezpieczenia.

Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 27 maja 2010 r., sygn. akt II FSK 88/09 i wyrok WSA w Gliwicach z dnia 2 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Gl 1894/05) Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że przekazane przez prokuratora w trybie art. 195a § 1 ustawy k.k.w., naczelnikowi urzędu skarbowego zlecenia wykonania postanowienia o zabezpieczeniu majątkowym posiada walor kompletnego wniosku o dokonanie zabezpieczenia, o którym mowa w art. 155a § 1 u.p.e.a., gdy postanowienie to zostało opatrzone przez sąd klauzulą wykonalności.

Zdaniem organu drugiej instancji w powołanej przez Prokuratora uchwale II FSP 6/09 NSA stwierdził, że przepis art. 195a § 1 ustawy k.k.w. może stanowić podstawę zlecenia wykonania zabezpieczenia administracyjnemu organowi egzekucyjnemu tylko wówczas, jeżeli jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz inne wymienione w nim obowiązki. Stwierdził również, że zabezpieczenie grożącego środka karnego przepadku, według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, administracyjny organ egzekucyjny przeprowadza na podstawie art. 2 § 1 pkt 5 i art. 2 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 27 k.k.w.

Organ odwoławczy zauważył, że w rozpatrywanej sprawie nie zostało podważone uprawnienie do skierowania postanowienia o zabezpieczeniu do wykonania administracyjnemu organowi egzekucyjnemu w trybie dla niego właściwym, lecz stwierdzono jedynie konieczność uprzedniego opatrzenia postanowienia klauzulą wykonalności, co nie było przedmiotem rozważań NSA w wyżej wskazanej uchwale.

Powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Prokurator Okręgowy zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił obrazę przepisów postępowania egzekucyjnego i karnego wykonawczego, to jest: art.157 § 1 i art. 156 § 1 w zw. z art. 2 § 1 pkt. 5 i § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 195 a § 1 i art. 27 k.k.w. - co polegało na niezasadnym utrzymaniu w mocy wydanego z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów procedury karnej wykonawczej i egzekucyjnej postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. o odmowie dokonania w sprawie o sygn. [...] zabezpieczenia majątkowego na mieniu S.C. - z powodu braku nadania stanowiącej samoistny tytuł wykonawczy decyzji zabezpieczającej Prokuratora Okręgowego z dnia [...] czerwca 2010 r. sądowej klauzuli wykonalności.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi Prokurator Okręgowy podniósł, że nie zgadza się z poglądami wyrażonymi w wyrokach o sygn. akt II FSK 88/09 i I SA/Gl 1894/05, na których oparto zaskarżone postanowienie. Zdaniem skarżącego przytoczone oceny i poglądy formułowane były na tle odmiennych stanów faktycznych i zagadnień prawnych.

W ocenie skarżącego w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych przedstawiona kwestia nie była postrzegana jednolicie. Akcentowane w szeroko pojętej doktrynie poglądy wskazujące na "funkcjonowanie" instytucji sądowej klauzuli wykonalności w obrębie egzekucji administracyjnej z najwyższym prawdopodobieństwem wywoływane były samym faktem obiektywnego - co nie znaczy, że zgodnego z prawem - posługiwania się taką klauzulą przez różne jednostki prokuratur szczebla rejonowego w tejże procedurze.

Prokurator wskazał, że zgodnie z przepisem art. 195a § 1 k.k.w. w przypadku zabezpieczenia jednym postanowieniem grożącego przepadku oraz grzywny, obowiązku naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, świadczenia pieniężnego albo nawiązki możliwym jest zlecenie jego wykonania w całości urzędowi skarbowemu.

Powołując się na wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Go 382/08 skarżący stwierdził, że w przypadku, gdy takie zlecenie zostaje skierowane do naczelnika urzędu skarbowego to przesądzony zostaje tryb właściwy dla postępowania egzekucyjnego w administracji, zaś organ nie dokonuje zabezpieczenia lecz wyłącznie wykonuje już orzeczone zabezpieczenie, bowiem o tylko takiej funkcji organu egzekucyjnego stanowi art. 195a k.k.w.

Zdaniem Prokuratora w przypadku zbiegu podstaw i możliwych do wdrożenia procedur egzekucyjnych (sądowa czy też administracyjna) to prokurator (sąd) jako organ procesowy uprawniony jest do wyboru sposobu oraz organu, który prowadził będzie egzekucję grożących kar i środków karnych (art. 1953 k.k.w. w zw. z art. 187 k.k.w.), a wskazanie w tym zakresie urzędu skarbowego przesądza jednocześnie o administracyjnym (a nie administracyjnym z elementami cywilnymi) trybie postępowania egzekucyjnego.

Powołując się na postanowienia: Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2007 r. sygn. akt [...], Sądu Okręgowego z dnia [...] listopada 2007 r. sygn. akt [...] oraz z [...] listopada 2007 r. sygn. akt [...] skarżący podkreślił, że w analogicznych sprawach sądy okręgu odmawiały nadania klauzuli wykonalności prokuratorskim decyzjom zabezpieczającym.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie procesowym z dnia [...] kwietnia 2012 r. skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone we wniesionej skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej twierdzenia były zasadne.

Przedmiotem sporu był tok postępowania wierzyciela – prokuratora wydającego w postępowaniu przygotowawczym w trybie art. 291 kpk postanowienie w przedmiocie zabezpieczenia na mieniu podejrzanego grożącej kary grzywny, nawiązki i przepadku korzyści uzyskanej z popełnienia przestępstwa i przekazującego powyższe postanowienie naczelnikowi urzędu skarbowego celem wykonania w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a następnie tok postępowania organu egzekucyjnego otrzymującego do wykonania przedmiotowe postanowienie.

Zdaniem organu, postanowienie takie powinno zostać zaopatrzone w klauzulę wykonalności nadaną przez sąd powszechny. Natomiast w ocenie prokuratora postanowienie takie, nie wymagało nadania takiej klauzuli, ani też nie wymagało zarządzenia zabezpieczenia.

W ocenie Sądu prawidłowa kolejność czynności związanych z wykonaniem postanowienia prokuratora wydanego w postępowaniu przygotowawczym w przedmiocie zabezpieczenia grożącej kary grzywny oraz przepadku mienia przekazanego w trybie art.195a k.k.w (ewentualnie kumulatywnie z przepadkiem mienia orzeczonego innego zabezpieczenia wymienionego w tym przepisie) powinna przedstawiać się w poniższy sposób:

1. postanowienie prokuratorskie o zabezpieczeniu grożącego przepadku oraz grzywny (o ile takie zabezpieczenie dokonano kumulatywnie w jednym postanowieniu), powinno zostać uzupełnione o zarządzenie zabezpieczenia (w całości tj. części dotyczącej zarówno przepadku jak i pozostałych środków) w trybie art. 155a i 156 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. poprzez dołączenie do postanowienia prokuratora sporządzonego przez niego zarządzenia zabezpieczenia na druku ZZ-1 zgodnie z załącznikiem nr 23 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137 poz. 1541 ze zm.),

2. postanowienie prokuratorskie wraz z zarządzeniem zabezpieczenia (od którego przysługuje zobowiązanemu prawo zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w terminie 7 dni na zasadzie art.156 §1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ), stanowiące tytuł wykonawczy, powinno zostać przesłane w trybie art.195a k.k.w. w zw. z art.187 k.k.w. naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla siedziby prokuratora orzekającego o zabezpieczeniu,

3. właściwy w sprawie naczelnik urzędu skarbowego po otrzymaniu postanowienia prokuratorskiego w przedmiocie zabezpieczenia wraz z zarządzeniem zabezpieczenia proceduje w trybie art.157 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. na wstępie organ administracyjny sprawdza czy obowiązek, którego dotyczy zarządzenie zabezpieczenia, podlega zabezpieczeniu w trybie administracyjnym (w praktyce najczęściej dotyczyć to będzie weryfikacji czy orzeczono kumulatywnie zabezpieczenie przepadku mienia i pozostałych, wymienionych w ww. art.195a k.k.w. środków) oraz czy zarządzenie zabezpieczenia zawiera treści określone w art. 156 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (na postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające dokonania zabezpieczenia przysługuje prokuratorowi zażalenie),

Podkreślić również należy, że organ egzekucyjny może uzależnić nadanie klauzuli o przyjęciu zarządzenia zabezpieczenia do wykonania (klauzulę taką umieszcza się na druku ZZ-1) od złożenia przez wierzyciela kaucji na zabezpieczenie roszczeń zobowiązanego o naprawienie szkód spowodowanych wskutek wykonania zarządzenia zabezpieczenia.

Formułując wskazane tezy Sąd wziął pod uwagę przede wszystkim treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 7 grudnia 2009r. II FPS 6/09 (ONSAiWSA 2010/2/19, POP 2010/2/185), gdzie stwierdzono, iż przepis art. 195a § 1 k.k.w. może stanowić podstawę zlecenia wykonania zabezpieczenia administracyjnemu organowi egzekucyjnemu tylko wówczas, gdy jednym postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek oraz inne wymienione w nim obowiązki, przy czym zabezpieczenie grożącego środka karnego przepadku, według przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, administracyjny organ egzekucyjny przeprowadza na podstawie art. 2 § 1 pkt 5 i art. 2 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 27 k.k.w.

Sądu orzekający w niniejszej sprawie jest związany treścią przywołanej uchwały na zasadzie art. 269. § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W praktyce oznacza to, że ogólna moc wiążąca uchwały powoduje, iż wiąże ona sądy administracyjne we wszystkich sprawach, w których miałby być stosowany interpretowany przepis. Sąd, który prezentowałby inny pogląd niż przedstawiony w uchwale NSA zobowiązany byłby do przedstawienia ponownie zagadnienia prawnego odpowiedniemu składowi NSA.

Rozpoznając sprawę Sąd kierował się również treścią uzasadnienia i motywami, które wpłynęły na końcowe rozstrzygnięcie uchwały.

Podkreślić należy, że w uchwale 7 grudnia 2009r. II FPS 6/09 NSA wskazał, że: "Kumulacja podstaw czy też powodów zabezpieczenia, przewidziana w hipotezie art. 195a § 1 K.k.w., nie jest przesłanką zastosowania administracyjnego albo cywilnego trybu zabezpieczenia w poszczególnych przypadkach objętych jej zakresem, ale wyłącznie regulacją na wypadek zbiegu kary i środków karnych, które uzasadniają różne tryby postępowania zabezpieczającego, w tym - odmienne organy wykonujące zabezpieczenie". Jeżeli więc, wywodził dalej NSA, jednym "...postanowieniem zabezpieczono grożący przepadek (...) do których adekwatne jest administracyjne postępowanie zabezpieczające, a następnie administracyjne postępowanie egzekucyjne (oba prowadzone przez administracyjny organ egzekucyjny) oraz zabezpieczono grożącą grzywnę (...) które zabezpieczane i wykonywane są według przepisów K.p.c., wydający to postanowienie, zamiast rozdzielać jego wykonanie na różne organy odmiennych postępowań prawnych, może na podstawie szczególnego uregulowania z art. 195a § 1 K.k.w. zlecić w całości jego wykonanie jednemu organowi, to jest urzędowi skarbowemu określonemu w art. 187 K.k.w. Jest on organem egzekucyjnym (...) świadczenia (...) których egzekucja w innych wypadkach byłaby prowadzona przez organ wskazany w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego".

Przywołana argumentacja świadczy w ocenie Sądu o tym, że skoro administracyjnemu organowi egzekucyjnemu przekazano do wykonania w trybie art. 195a k.k.w. postanowienie o zabezpieczeniu, to całość tego zabezpieczenia powinna odbywać się w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jeżeli właściwym organem egzekucyjnym jest organ administracyjny, to bezzasadnym jest dzielenie postępowania w części dotyczącej nadania klauzuli wykonalności na procedurę cywilną i administracyjną.

Podkreślić należy, na co zwrócił również uwagę WSA w Krakowie w wyroku z dnia 21 czerwca 2011r., sygn. akt I SA/Kr 689/11 (cbois.nsa.gov.pl), że wprowadzenie możliwości wykonywania przez administracyjne organy egzekucyjne orzeczeń dotyczących przepadku w trybie art.187 i 195a k.k.w. związane było z regulacją art. 3 pkt 7 i 12 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 111 poz.1061), które weszły w życie z dniem 1 lipca 2003 r. Jak wskazuje doktryna (Z. Hołda: Komentarz do art.187 kodeksu karnego wykonawczego [w:] Z. Hołda, K. Postulski, Kodeks karny wykonawczy. Komentarz, LEX / Arche, 2008): "U podstaw tej słusznej zmiany właściwości organów wykonujących środek karny przepadku (...) leży nie tylko uproszczenie zasad wykonywania wymienionych środków. Istotniejsze są z pewnością zasadnicze cele, którym służyć ma uchwalenie ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. Nie ulega wątpliwości, że administracyjne postępowanie egzekucyjne jest bardziej sprawne niż sądowe. Przekazanie zatem urzędom skarbowym całości wykonawstwa orzeczeń o przepadku (poza wspomnianymi na początku wyjątkami, które nie przeczą zasadzie) jest słuszne, jeżeli się zważy, że jednym ze wspomnianych celów jest szybkie i efektywne pozbawianie sprawców przede wszystkim nienależnych im korzyści uzyskanych z przestępstwa.".

Tym samym rozdzielanie procedowania na etapie nadawania klauzuli wykonalności pomiędzy sąd powszechny (stosujący procedurę cywilna), jak i prokuratora (wydającego zarządzenie zabezpieczenia), nie ma ani prawnego uzasadnienia (skoro organem egzekucyjnym jest organ administracyjny stosujący wyłącznie procedurę administracyjną na zasadzie szczególnego przepisu ww. art.195a k.k.w. w zw. z art.187 k.k.w.), ani też uzasadnienia celowościowego w świetle motywów jakimi kierował się ustawodawca nowelizując kodeks karny wykonawczy w zakresie ujednolicania organów administracyjnych.

W wyroku NSA z dnia 8 czerwca 2010 r. II FSK 1881/07 zapadłego w sprawie, w której została wydana uchwała NSA z dnia 7 grudnia 2009r. II FPS 6/09, wynika, że prokurator wydał zarządzenie zabezpieczenia. W dalszej części powołanego wyroku Sąd stwierdził, że: "Dodać można, że mnożenie oraz konkurencja postępowań (cywilnego i administracyjnego) w relacji do zabezpieczenia i wykonania tego samego środka karnego - przekazanego do egzekucji administracyjnej, nie stanowiłaby najbardziej efektywnego sposobu zwalczania i karania przestępczości, dla których to zasadniczych powodów, powoływaną nowelizacja z dnia 13 czerwca 2003 r., wprowadzone zostały do obowiązującego porządku prawnego (między innymi) rozważone powyżej unormowania art. 291 § 1 k.p.k. i art. 27 k.k.w., stanowiące o zabezpieczaniu i wykonaniu określonych środków karnych i kary grzywny.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd przyjął, że zasadnym jest dołączanie do tytułu egzekucyjnego (jakim jest postanowienie prokuratora o zabezpieczeniu) zarządzenia zabezpieczenia co do całości środków karnych, co do których o zabezpieczeniu orzekł prokurator w trybie art.155a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Tym samym Sąd nie podzielił poglądu, na który powołały się organy w zaskarżonym postanowieniu, wskazującego na konieczność nadania sądowej klauzuli wykonalności, wyrażonego w wyrokach z 2 czerwca 2006 r. sygn. akt I SA/Gl 1894/05 i 27 maja 2010 r. sygn. akt II FSK 88/09, ponieważ wyroki te zapadły przed kluczową dla sprawy uchwałą NSA z dnia 7 grudnia 2009r. II FPS 6/09).

Jednocześnie uznać należy za niezasadne stanowisko prokuratora o braku obowiązku zarządzenia zabezpieczenia. Należy bowiem zauważyć, że takie zarządzenie przewiduje środki zaskarżania (zarzuty), analogicznie jak postanowienie w przedmiocie klauzuli wykonalności (art.795§1 k.pc.) nadawanej przez sąd powszechny.

Zwolnienie Prokuratora z obowiązku uzyskiwania sądowej klauzuli wykonalności przy jednoczesnym zwolnieniu z obowiązku wydawania zarządzenia zabezpieczenia byłoby sprzeczne z art.155a i nast. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji znajdującymi zastosowanie na zasadzie art.195a k.k.w., a nadto naruszałoby art.78 Konstytucji stanowiący, że każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Wprawdzie postanowienie prokuratorskie w przedmiocie zabezpieczenia podlega zażaleniu, niemniej jednak z uwagi na fakt, że przedmiotem tegoż postanowienia nie jest "zlecenie wykonania" organowi egzekucyjnemu w trybie art.195a kkw, Sąd uznał za zasadne i z tych względów, aby zarządzenie zabezpieczenia dotyczyło całości postanowienia prokuratorskiego. W ocenie Sądu nie doszłoby więc do dublowania środków zaskarżenia w tej samej sprawie.

Rolą organów w ponownie przeprowadzonym postępowaniu będzie uwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w niniejszym wyroku.

Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżone postanowienie wobec stwierdzenia naruszenia art. 195a k.k.w., a także art. 155a i 156 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez brak ich zastosowania.

Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd uchylił również postanowienie organu I instancji stwierdzając, że uzasadnienie postanowienie to było bardzo lakoniczne i ograniczało się jedynie do przedstawienia toku postępowania, a nie zawierało praktycznie merytorycznego stanowiska uzasadniającego podjęte przez organ rozstrzygnięcie. Tym samym naruszało art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego.

/-/ J. Niedzielski /-/ A. Rzepecka /-/ B. Rennert