Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 347/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi K. K. i Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez K. K. i Z. K. jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010 r. znak: [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2010 r. znak: [...], wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] paździenika 2005 r., znak: [...] uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] września 2005 r., znak:[...] i odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę dobudowanej części budynku o wymiarach w rzucie 3,35 x 8,61 stanowiącej rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na działce przy ul. [...] w [...], nr ewid. [...].

Następnie, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po wszczęciu na wniosek K. i Z. K., postępowania nadzorczego, decyzją z [...] lutego 2007 r., znak: [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i atrt. 158 § 1 k.p.a., stwierdził nieważność ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2005 r. Organ nadzorczy stwierdził, że ww. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego badając zaistnienie przesłanki określonej w art. art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. uwzględnił jedynie znajdujący się na sąsiedniej działce (nr [...]) budynek mieszkalny, nie odniósł się natomiast do istniejącego na tej działce budynku gospodarczego. Ponadto zakwestionował ustalenia organu dotyczące daty wykonania przez inwestora spornej dobudowy. Organ stwierdził, że data ta ma istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ze względu na możliwość oceny zgodności wykonania budowy z warunkami technicznymi określonymi w obowiązujących przepisach wykonawczych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] marca 2007 r., znak: [...] utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2007 r., znak: [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 16 listopada 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 985/07, po rozpoznaniu skargi H. P., K. P. i M. M. uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z [...] lutego 2007 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organ nie wykazał, aby w okolicznościach sprawy znajdował zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dokonując takiej oceny Sąd miał na względzie m.in. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 14 października 2004 r. sygn. akt SA/Rz 753/03 i okoliczności sprawy tym wyrokiem przesądzone oraz wytyczne co do dalszego postępowania w nim podane.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania w ww. trybie nadzwyczajnym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] marca 2008 r. wydał decyzję, którą na podstawie art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2005 r. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przedmiotowa budowa nie spełnia przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r., zatem organ nadzoru budowlanego prawidłowo odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Powyższe oznacza, że kontrolowana decyzja nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą wynikającą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dokonując takiej oceny organ powołał się na wskazania zawarte w prawomocnym wyroku z 16 listopada 2007 r.

Decyzją z [...] maja 2008 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2008 r.

Pismem z 21 kwietnia 2010 r., uzupełnionym pismem z 27 maja 2010 r. i z 7 czerwca 2010 r. K. i Z. K. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2008 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z 19 sierpnia 2010 r. zawiadomił o wszczęciu postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] maja 2008 r., a następnie w dniu [...] października 2010 r., na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. wydał decyzję nr [...], którą odmówił stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że kontrolowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., gdyż decyzja ta została wydana przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwej strony postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania i jej wykonanienie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Nadto, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przesłanką zastosowania wobec samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego instytucji rozbiórki, w myśl art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. było naruszenie ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego lub spowodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W rozpatrywanej sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. gdyż samowolna rozbudowa budynku mieszkalnego była zgodna z ustaleniami, obowiązującego w dacie wykonania robót budowlanych, Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta ], zatwierdzonego uchwałą nr [...] Prezydium WRN w [...] z [...] grudnia 1969 r. Przeprowadzone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie wyjaśniające w zakresie zaistnienia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nie wykazało również, że wybudowana samowolnie część budynku pwoduje niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ustalono, że dobudowana część budynku mieszkalnego nie stwarza zagrożenia pożarowego dla istniejących obiektów budowlanych, jak i nie ogranicza dopływu naturalnego światła do pomiesczeń mieszkalnych budynku znajdującego się na działce nr ew. [...]. W związku z powyższym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że nie było przesłanek do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie dobudowanej części budynku, a to oznacza, że nie ma uzasadnionych podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] maja 2008 r.

W dniu 4 listopada 2010 r. K. i Z. K. złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenia sprawy domagając się zmiany decyzji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] grudnia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powtórzył argumentację zawartą w orzeczeniu z [...] października 2010 r. stwierdzając ponownie, że nie ma przesłanek do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z [...] maja 2008 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2010 r., skarżący – K. i Z. K., wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 1 i pkt 3 k.p.a.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili stan faktyczny sprawy dotyczącej budynku mieszkalnego zrealizowanego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...], tj. tak dotyczącej realizacji tego budynku z odstępstwami od pozwolenia na budowę jak i jego samowolnej rozbudowy. Przywołali orzeczenia organów nadzoru budowlanego wydane w sprawie oraz zapadłę wyroki Sądów, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z 25 lipca 2000 r. sygn. akt SA/Rz 166/99 podnosząc, iż był on wiążący a został całkowicie pominięty. W konsekwencji skarżący wskazali, iż w obrocie prawnym funkcjonują nadal orzeczenia, które powiny być wyeliminowane z obrotu prawnego. W tym miejscu skarżący wymieniają decyzę PINB w [...] z [...] września 2005 r., którą odmówiono wydania decyzji na rozbórkę dobudowanej części budynku oraz decyzję tego organu z tej samej deaty, którą umorzono postępowanie w sprawie wybudowania budynku niezgodnie z pozwoleniem na budowę. Na koniec skarżący stwierdzili, że wykonana dobudowa stwarza zagrożenie prawne i narusza przepisy prawa budowlanego, gdyż utrudnia normalne korzystanie z ich działki i blokuje naturalny dopływ światła słonecznego. Skarżący podniesśli, iż przy dokonywaniu oględzin pominięto fakt, że w granicy działki usytuowany jest budynek gospodarczy oraz, że w dobudowanej części znajdują się cztery duże otwory okienne w odległości 2,5 m od granicy działki.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Pismem procesowym z 6 lipca 2011 r. uczestnicy postępowania – H. P., K. P., M. M. wniosły o oddalenie skargi.

Pismami procesowymi, które wpłynęły do akt sądowych w dniu 8, 10, 11 i 17 sierpnia 2011 r., skarżący – K. i Z. K. uzupełnili skargę. W swych pismach skarżący wskazali w szczególności na wyrok NSA z 25 lipca 2000 r. sygn. akt SA/Rz 166/99 (przywołany również w skardze) i wywiedli, iż w wyroku tym Sąd wyraźnie wskazał na konieczność oceny samowoli budowlanej dotyczącej całego budynku wybudowanego niezgodnie z prawem. W ocenie skarżących, w świetle tego wyroku nie było podstaw do prowadzenia odrębnie dwóch spraw dotyczących tego samego obiektu budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty podniesione w skardze nie ujawniły wad tego rodzaju, które uzasadniałyby co najmniej jej uchylenie.

Rozważania nad zgodnością z prawem zaskarżonej decyzji należy poprzedzić wskazaniem, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie była jedynie decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (w skrócie: GINB) z [...] grudnia 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z [...] października 2010 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji GINB z [...] maja 2008 r. znak: [...].

Skarga została wniesiona dokładnie na to, przywołane powyżej rozstrzygnięcie GINB, a w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. zakres sądowej kontroli wyznacza przedmiot danej sprawy administracyjnej, wyprowadzany z podstawy prawnej rozstrzygnięcia i poza ten zakres sąd administracyjny pierwszej instancji nie ma prawa wyjść. Wskazany przepis ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi bowiem, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy (nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną). Określenie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Skoro w niniejszej sprawie skarga została wniesiona na orzeczenie GINB wydane w trybie stwierdzenia nieważności, to zakres sądowej kontroli w niniejszej sprawie ograniczony jest tylko do postępowania nieważnościowego zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją, a przedmiotem rozpoznawanej sprawy administracyjnej jest tylko kwestia weryfikacji w trybie nieważnościowym decyzji GINB z [...] maja 2008 r. utrzymującej w mocy decyzję GINB z [...] marca 2008 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2005 r. Tego dotyczy zaskarżona decyzja i tylko do tej kwestii ogranicza się kontrola Sądu w niniejszej sprawie. To zaś oznacza, iż Sąd w niniejszej sprawie, rozpoznając skargę na wskazane powyżej orzeczenie GINB (wydane w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji), nie mógł objąć swoją kontrolą innego niż powyżej wskazane postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego, a dotyczącego realizacji budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w [...], tj. jego samowolnej rozbudowy oraz jego wykonania z odstępstwami od pozwolenia na budowę. W świetle ww. art. 134 p.p.s.a. Sąd nie był uprawniony do przeprowadzenia takiej oceny i zbadania wszystkich orzeczeń jakie zapadły we wskazanych wyżej sprawach (w trybie zwykłym), dotyczących tego samego obiektu budowlanego. Orzeczeń w tych sprawach było wiele (na co wskazuje m.in. treść skargi), zapadały one począwszy od 1998 r. (albowiem postępowanie dotyczące samowolnej rozbudowy budynku prowadzone było od 1997 r.) i na poszczególnych etapach były oceniane przez Sądy administracyjne. Sprawy te zakończyły się w postępowaniu zwykłym ostatecznymi decyzjami, w tym decyzją [...] WINB z [...] październiak 2005 r., którą to uchylono w całości decyzję PINB w [...] z [...] września 2005 r. odmawiającą wydania decyzji na rozbiórkę dobudowanej części budynku o wymiarach w rzucie 3,35 m x 8,61 m (stanowiącej rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr ewid. [...] w [...]) i odmówiono wydania decyzji na rozbiórkę dobudowanej części budynku o wymiarach jw. (stanowiącej rozbudowę budynku powyżej opisanego). Orzeczenie to zapadło po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 14 października 2004 r. sygn. akt SA/Rz 753/03 i na skutek ostatecznej decyzji [...] WINB z [...] lipca 2005 r., która to spowodowała (ponowne) rozdzielenie spraw na dotyczącą nielegalnej rozbudowy budynku oraz na dotyczącą realizacji budynku z odstępstwami od pozwolenia na budowę. W niniejszej sprawie, Sąd nie może jednak poddać kontroli decyzji wskazanej powyżej jako ostatnia i spowodować połączenia obu ww. spraw dotyczących budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w [...] oraz nakazać przeprowadzenia ponownie postępowania dowodowego, wyjaśniającego w tak połączonej sprawie. Do tego zaś w istocie sprowadza się żądanie skarżących zawarte w skardze (oraz w licznych i obszernych pismach procesowych złożonych do akt sądowych). Dlatego też Sąd uznał za konieczne wskazać na powyższe i w pierwszej kolejności wyjaśnić, jaki jest zakres kontroli sądowej w niniejszej sprawie. Z tego względu Sąd jeszcze raz zauważa, iż skarzący kwestionują sposób prowadzenia postępowania administracyjnego w ww. sprawach (w trybie zwykłym) i wskazują na wady, które nastąpiły po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lipca 2000 r. sygn. akt SA/Rz 166/99. Większość tych zarzutów wykracza poza zakres niniejszego postępowania (bo nie odnosi się do zaskarżonego rozstrzygnięcia GINB z [...] grudnia 2010 r.) i -nawet przy założeniu ich zasadności- nie mogłaby być przez Sąd uwzględniona.

Przechodząc do oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji konieczne jest ponowne wskazanie, iż decyzja ta wydana została w trybie nieważnościowym, będącym nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego, którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia -w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji (czy postanowienia na zasadzie art. 126 k.p.a.)- przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie prowadzone w trybie nieważnościowym jest więc samodzielnym postępowaniem administracyjnym, ograniczonym przesłankami wynikającymi z ww. przepisu, uzasadniającymi stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego. Oznacza to, że organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie rozstrzyga jej ponownie merytorycznie, lecz orzeka wyłącznie w kwestii wadliwości kontrolowanego aktu administracyjnego (tj. wadliwości, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a.). Nie przeprowadza więc ponownie postępowania dowodowego w takim zakresie, w jakim ma to miejsce w postępowaniu zwykłym. Działa jedynie jako organ kasacyjny i w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (tj. ten, który posłużył do wydania kwestionowanego orzeczenia) weryfikuje ten akt administracyjny biorąc pod uwagę przesłanki nieważnościwe. Warto w tym miejscu wskazać na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 stycznia 2007 r. (sygn. akt II SA/Wa 2095/06, Lex Nr 299851), w którym Sąd przyjął, iż "Działanie organu w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności wymaga zupełnie innego podejścia do sprawy i zasadniczo się różni od postępowania zwykłego. Obowiązkiem organu, jest zajęcie się kwestiami ściśle prawnymi. W ich efekcie może co najwyżej dojść do wydania decyzji kasatoryjnej. Oznacza to, że w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania tego rodzaju decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę również poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. W omawianym postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego".

Dostrzegając powyższe przypomnieć należy, iż postępowanie zakończone zaskarżoną do Sądu decyzją zainicjowane zostało wnioskiem skarżących o stwierdzenie nieważności decyzji GINB z [...] maja 2008 r. znak: [...], którą utrzymano w mocy decyzję GINB z [...] marca 2008 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2005 r. (powyżej już opisanej), orzekającej o odmowie wydania nakazu rozbiórki dobudowanej części budynku. Zatem, rolą GINB było dokonanie oceny, czy decyzja tego organu z [...] maja 2008 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (pkt 1), bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (pkt 3), została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie (pkt 4), była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały (pkt 5), w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą (pkt 6) oraz, czy zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (pkt 7 § 1 art. 156 k.p.a). W takim też zakresie, w ocenie Sądu, postępowanie zostało przeprowadzone, a kontrola zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby było ono wadliwe i skutkowało wydaniem wadliwego rozstrzygnięcia.

Badając wskazaną decyzję z [...] maja 2008 r., Główny Inspektor -w wyniku przeprowadzonego postępowania- nie stwierdził, aby była ona dotknięta którąkolwiek wadą nieważności. Przy dokonywaniu oceny tego orzeczenia Główny Inspektor kierował się (jak wynika z treści uzasadnień wydanych przez niego decyzji), wszystkimi przesłankami uregulowanymi w art. 156 § 1 k.p.a. Do każdej z tych przesłanek odniósł się w uzasadnieniu decyzji z [...] października 2010 r. (wydanej w sprawie w I instancji, a utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną do Sądu, w której to poprzednio wyrażone stanowisko zostało przez niego podtrzymane), wyjaśniając swoje stanowisko. W konsekwencji uznał, iż decyzja kwestionowana nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad i należało odmówić stwierdzenia jej nieważności.

Sąd z tak dokonaną oceną sprawy w pełni się zgadza i nie znajduje żadnych podstaw do wzruszenia zaskarżonej decyzji. W sprawie nie budzi żadnych wątpliwości, iż decyzja GINB z [...] maja 2008 r. nie jest dotknięta wadami, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 k.p.a.

Rozważając przesłankę uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wskazać zaś trzeba, iż decyzja kwestionowana przez skarżących w trybie nieważności wydana w dniu [...] maja 2008 r., również zapadła w postępowaniu nieważnościowym i utrzymała w mocy decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia o odmowie wydania decyzji nakazującej rozbiórkę dobudowanej części budynku.

W tym miejscu należy zauważyć, iż postępowanie zakończone kwestionowanym przez skarżących orzeczeniem GINB z [...] maja 2008 r. zapadło po prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 listopada 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 985/07. Wyrokiem tym Sąd uchylił decyzję GINB z [...] marca 2007 r. i poprzedzającą ją decyzję GINB z [...] lutego 2007 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji [...] WINB z [...] października 2005 r. znak: [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że kontrolowana decyzja organu nadzoru budowlanego wydana została po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 14 października 2004 r. sygn. akt SA/Rz 753/03, który uchylił decyzje nakazujące rozbiórkę części przedmiotowego budynku mieszkalnego. Sąd wskazał również na ustalenia, które to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekając 14 października 2004 r. uznał za prawidłowe. Zauważył, iż Sąd w Rzeszowie przesądził m.in., iż sprawa dotyczy samowolnej rozbudowy budynku oraz to, że samowola ta została wykonana w 1982 r. Nadto zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przyjął, iż orzeczenie rozbiórki dobudowanej części budynku mogłoby mieć miejsce jedynie w przypadku gdyby organy jednoznacznie wykazały, że wybudowana niezgodnie z prawem część budynku powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo sprowadza niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 16 listpada 2007 r. (dostrzegając wytyczne Sądu w Rzeszowie), wskazał następnie na to, że ponownie rozstrzygając przedmiotową sprawę, organy nadzoru budowlanego ustaliły, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i wobec tych ustaleń odmówiły nakazania rozbiórki dobudowy. Organ załatwiający wniosek o stwierdzenie nieważności uznał zaś, iż wskazane rozstrzygnięcie zostało wydane z pogwałceniem zasad ogólnych postępowania i zarzucił rażące naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. Sąd w wyroku z 16 listopada 2007 r. stwierdził jednak, iż organ orzekający w trybie nieważności nie wykazał w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że ww. przepisy zostały naruszone w sposób rażący, skutkujący wydaniem decyzji, która nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. GINB wydając kwestionowaną obecnie przez skarżących w trybie nieważnościowym decyzję obowiązany był zatem uwzględnić ww. wskazania Sądu. Z uzasadnień decyzji tego organu zapadłych w I i II instancji wynika, iż powyższe zostało przez ten organ uczynione. GINB odwołał się do art. 153 p.p.s.a. i w świetle ww. wyroku Sądu i pozostałych okoliczności sprawy uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o odmowie nakazania rozbiórki dobudowy do budynku mieszkalnego.

W niniejszej sprawie, wydając zaskarżoną do Sądu decyzję z [...] grudnia 2010 r., GINB oceniając ww. rozstrzygnięcie własne (zapadłe na skutek wyroku Sądu z 16 listopada 2007 r.), przez pryzmat przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie stwierdził aby rozstrzygnięcie to było dotknięte przesłanką rażącego naruszenia prawa (poprzez jej niezastosowanie i pozostawienie w obrocie prawnym rozstrzygnięcia wydanego z rażącym naruszeniem prawa). Przy czym, badając kwestię rażącego naruszenia prawa, GINB odniósł się do przedmiotu (materii) decyzji weryfikowanej w postępowaniu zakończonym kwestionowanym obecnie przez skarżących rozstrzygnięciem z [...] maja 2008 r. Wskazał mianowicie na to, iż przeprowadzone przez organy nadzoru budowlanego stopnia powiatowego i wojewódzkiego postępowanie wyjaśniające w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nie wykazało, aby samowolna rozbudowa budynku mieszkalnego była niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (obowiązującego w dacie wykonania robót budowlanych) czy też, aby wybudowana samowolnie część budynku powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W ocenie Sądu, w świetle treści ww. wyroku z 16 listopada 2007 r. i z uwagi na charakter postępowania nieważnościowego, GINB nie musiał dokonywać w niniejszej sprawie -na potrzeby weryfikacji orzeczenia własnego z [...] maja 2008 r.- ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją organu wojewódzkiego z [...] paćdziernika 2005 r. z uwagi na charakter postępowania nieważnościowego Winien był ocenić jedynie, czy weryfikowana decyzja uwzględnia stanowisko Sądu przedstawionej w tej sprawie w rpawomocnym wyroku z 16 listopada 2007 r. Wskazanym wyrokiem Sąd jednoznacznie zaś wypowiedział się co do ważności ww. rozstrzygnięcia o odmowie nakazania rozbiórki dobudowy przyjmując, iż organy nadzoru budowlanego uzupełniły postępowanie wyjaśniające -po wyroku Sądu w Rzeszowie- w taki sposób, który pozwolił stwierdzić brak przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., a w takiej sytuacji decyzja rozbiórkowa nie mogła być wydana. Tym samym odmowa wydania takiej decyzji nie mogła być uznana za rozstrzygnięcie dotknięte (tylko z tego powodu) wadą nieważności. W tym miejscu warto jeszcze raz wskazać na to, iż przytoczonym powyżej wyrokiem z 16 listopada 2007 r. Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzje stwierdzające nieważność decyzji [...] WINB z [...] października 2005 r. o odmowie wydania nakazu rozbiórki dobudowanje części budynku i zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dokonując takiej oceny w omawianym wyroku Sąd przywołał okoliczności faktyczne i wskazania zawarte w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 14 października 2004 r. sygn. akt SA/Rz 753/03 (i wytyczne Sądu w tym wyroku przedstawione). GINB orzekając po tym wyroku Sądu i będąc tym wyrokiem związany na podstawie art. 153 p.p.s.a., nie mógł orzec o nieważności decyzji [...] WINB z [...] października 2005 r. w sytuacji ustalenia, że żadna z przesłanek uregulowanych w art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. (w szczególności w pkt 2 tego przepisu, bo pkt 1 nie budził sporu) w sprawie nie występuje. Postępując odmiennie naraziłby się na zarzut naruszenia ww. art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym (w obecnym brzmieniu) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. To zaś musiałoby podlegać ewentualnej ocenie w kontekście art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. (ale taka sytuacja nie miała miejsca). Reasumując, z uwagi na wskazania zawarte w ww. wyroku z 16 listopada 2007 r., a także zawarte w wyroku z 14 października 2004 r. sygn. akt SA/Rz 753/03, GINB weryfikując decyzję własną z [...] maja 2008 r. winien był wziąć pod uwagę cytowany powyżej art. 153 p.p.s.a. Braki w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w tym zakresie nie stanowią jednak o wadliwości wydanej decyzji w stopniu wymagającym jej uchylenia. GINB zasadnie bowiem wskazał na to, iż w okolicznościach sprawy organ wojewódzki prawidłowo odmówił nakazania rozbiórki dobudowanej części budynku mieszkalnego. Z okoliczności tych wynika m.in., że dobudowana część budynku mieszkalnego nie stwarza zagrożenia pożarowego dla istniejących obiektów budowlanych (ściana od strony działki nr ewid. [...] jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego), a także nie ogranicza dopływu naturalnego światła dziennego do pomieszczeń mieszkalnych budynku znajdującego się na działce nr ewid. [...]. W tym miejscu warto dodać, że na potrzebę analizy sprawy w ww. zakresie zwrócił uwagę Sąd w Rzeszowie w wyroku z 14 października 2004 r. Tym samym GINB prawidłowo uznał, że decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu wojewódzkiego nie jest dotknięta wadą uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Nadto, w kontekście treści skargi wskazać trzeba, że powyżej przedstawionej oceny nie zmienia treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z 25 lipca 2000 r. sygn. akt SA/Rz 166/99. Wyrok ten zapadł w sprawie dotyczącej dobudowy do budynku mieszkalnego. W wyroku tym Sąd zwrócił uwagę na konieczność szerszego przeprowadzenia postępowania dowodowego i wyjaśnienia nie tylko kwestii dobudowy, ale także wykonanych w budynku otworów okiennych i drzwiowych. W takim też zakresie postępowanie zostało uruchomione i było prowadzone. Odrębnie toczyło się postępowanie dotyczące samowolnej rozbudowy budynku, odrębnie natomiast postępowanie dotyczące realizacji budynku niezgodnie z pozwoleniem na budowę (z uwagi w szczególności na to, iż zdarzenia te miały miejsce w różnych okresach). Zaznaczyć w tym miejscu również trzeba, iż z ww. wyroku NSA zupełnie nie wynika konieczność prowadzenia jednego postępowania w obu ww. kwestiach.

Konkludując, z tych wszystkich przyczyn Sąd uznał, iż przeprowadzone postępowanie nadzorcze w stosunku do decyzji GINB z [...] maja 2008 r. nie wykazało, aby rozstrzygnięcie to obarczone było którąkolwiek z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym w pkt 2, m.in. w zw. z art. 153 i art. 170 p.p.s.a. Dlatego też -w ocenie Sądu- GINB zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności wskazanego orzeczenia.

W ocenie Sądu, organ ten zaskarżoną decyzję wydał po przeprowadzeniu postępowania w takim zakresie, w jakim w postępowaniu nieważnościwym było to możliwe i konieczne, a decyzja ta prawa nie narusza, w tym spełnia wymogi zawarte w art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż nie dopatrzył się, aby zaskarżona decyzja GINB z [...] grudnia 2010 r. została wydana przez niewłaściwy organ, czy też w sprawie rozstrzygniętej już inną decyzją ostateczną (na co wskazują zarzuty skargi). Sprawa zakończona zaskarżoną decyzją zainicjowana została wnioskiem skarżących o zweryfikowanie w trybie nieważnościowym decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2008 r. W tym zakresie postępowanie (jak potwierdzają to akta sprawy) wcześniej nie było prowadzone ani z urzeędu, ani na wniosek i nie zapadło w takim zakresie żadne ostateczne orzeczenie (oprócz tego, będącego obecnie przedmiotem kontroli Sądu). Zgodnie zaś z art. 157 § 1 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ. Stosownie natomiast do art. 88 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest centralnym organem administracji rządowej w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, i jest to organ właściwy w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze postępowania administracyjnego, w zakresie wynikającym z przepisów prawa budowlanego. Z powyższego wynika, iż GINB (jako centalny organ administracji rządowej) był właściwy do zweryfikowania w trybie stwierdzenia nieważności własnej decyzji z [...] maja 2008 r.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 156, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.