Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 363/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: §13v ust.13
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art.151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

M.W. (dalej jako Strona, Skarżący), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: Dyrektor OR ARiMR, Organ II instancji) z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: Organ I instancji) z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

W dniu 18 października 2019 r., do Biura Powiatowego ARiMR - zwane dalej Biurem Powiatowym ARiMR, M.W. złożył wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, powstałe na powierzchni uprawy i objęły, co najmniej 30% danej uprawy.

W w/w wniosku Strona wskazała, iż ubiega się o pomoc do:

- powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych),

na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 70% danej uprawy

na powierzchni 3,06 ha,

- powierzchni upraw rolnych (z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych),

na której wystąpiły szkody w wysokości co najmniej 30% danej uprawy

na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni 70,90 ha.

- powierzchni wieloletnich użytków zielonych, na której wystąpiły szkody

w wysokości, co najmniej 30% danej uprawy na powierzchni tej uprawy i mniej niż 70% danej uprawy na powierzchni tej uprawy, spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi,

do powierzchni 3,01 ha.

Łączna powierzchnia upraw objęta wnioskiem o pomoc wyniosła 76,97 ha

Dodatkowo do ww. wniosku Strona przedłożyła:

- protokół nr [...] z sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Wojewody z dnia [...].07.2019 r. na terenie Gminy, w którym wskazano, że szkody w gospodarstwie Strony stwierdzono na powierzchni 76,97 ha upraw rolnych;

- kopię polisy ubezpieczeniowej [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. obejmującą ubezpieczeniem wskazanej w niej uprawy od [...] lipca 2019 r. do [...] listopada 2019 r.;

- polisę ubezpieczeniową [...] nr [...] z dnia [...] października 2018 r. obejmującą ubezpieczeniem wskazane w niej uprawy od [...] listopada 2018 r. do [...] listopada 2019 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR zweryfikował wniosek o pomoc Strony

w oparciu o art. 13v Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r.

w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (Dz. U. z 2015 r. poz.187 ze zm. – dalej zwane rozporządzeniem RM). Ustalił, że w skład gospodarstwa Strony wchodziły następujące uprawy: rośliny pastewne objętościowe z łąk - zielonka (UZ)

na powierzchni 3,01 ha oraz uprawy rolne inne niż wieloletnie użytki zielone

o powierzchni 73,96 ha. W protokole nr [...], na powierzchni 76,97 ha Komisja szacująca stwierdziła w gospodarstwie rolnym Strony szkody w następujących uprawach: - rośliny pastewne objętościowe z łąk - zielonka (UZ) - 40 %,

na powierzchni 3,01 ha, - pszenica zwyczajna ozima na ziarno - 45%, na powierzchni 9,39 ha, - kukurydza (sucha i wilgotna) na ziarno - 50%, na powierzchni 32,86 ha,

- rzepak i rzepik ozimy oleisty - 50%, na powierzchni 28,65 ha, - soja na nasiona suche - 80%, na powierzchni 3,06 ha. Jak wynika natomiast z polisy [...] nr [...] z dnia [...].06.2019 r. obejmuje ona powierzchnię ubezpieczoną wynoszącą 33 ha w okresie od [...].07.2019 r. do [...].11.2019 r., zaś polisa [...] nr [...] z dnia [...].10.2018 r. obejmuje powierzchnię ubezpieczoną wynoszącą 34,91 ha w okresie od [...].11.2018 r. do [...].11.2019 r. Z protokołu nr [...] wynika, iż Komisja szacująca stwierdziła wystąpienie szkód w uprawach Strony w dniu [...].06.2019 r., tym samym data stwierdzonej szkody znajduje się w okresie, który obejmuje polisa ubezpieczeniowa nr [...], umowa ubezpieczenia o nr [...] jeszcze bowiem w dniu wystąpienia szkody nie obowiązywała. Ponadto, umowa ubezpieczeniowa nr [...] w wyniku weryfikacji danych zawartych we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2019, obejmuje ubezpieczeniem powierzchnię upraw zgodną z wnioskiem OB i wynoszącą 28,30 ha, co nie stanowi, co najmniej 50% upraw w gospodarstwie. W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, iż w dniu wystąpienia szkody Strona nie posiadała ubezpieczonych co najmniej 50% upraw w gospodarstwie i decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. przyznał pomoc finansową w części tj. o wartości brutto 19.631,25 zł.

W odwołaniu strona nie zgodziła się z pomniejszeniem pomocy finansowej twierdząc, że spełniała warunek ubezpieczenia co najmniej 50% upraw. Uważa,

że w jego gospodarstwie dniem stwierdzonej suszy jest data [...].07.2019 r., w który komisja przeprowadziła oględziny. Stwierdziła, że to, iż polisa obejmuje ubezpieczeniem uprawy od [...].07.2019 r. do [...].11.2019 r., nie świadczy o tym,

że uprawa nie posiadała ubezpieczenia.

Dyrektor OR ARiMR decyzją [...] sierpnia 2020 r. o nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu podkreślił, że warunek ubezpieczenia 50% upraw o którym mowa w § 13v ust. 13 rozporządzenia RM wynika wprost z regulacji prawa

unijnego, a mianowicie z art. 25 ust. 9 rozporządzenia 702/2014.

Ponadto zgodnie z § 13v ust. 8 Rozporządzenia RM wysokość przysługującej stawki pomocy, o której mowa w ust. 7, jest uzależniona od wielkości szkód powstałych na powierzchni danej uprawy, o których mowa w ust. 1 pkt. 2 lub

od obsady posiadanych przez producenta rolnego zwierząt z gatunku bydło, owce, kozy lub konie na powierzchnię wieloletnich użytków zielonych w gospodarstwie rolnym tego producenta. W świetle powyższego wskazał, iż aby otrzymać pełną kwotę płatności należy posiadać ubezpieczone 50% powierzchni upraw

w gospodarstwie z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych. Przy czym powierzchnię gospodarstwa należy rozumieć wszystkie powierzchnie kwalifikujące się do płatności, na których prowadzona jest działalność rolnicza. Powierzchnia

ta ustalana jest w oparciu o składany do właściwego miejscowo Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w oparciu o przepisy ustawy z ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312) albowiem w w/w wniosku rolnik ma obowiązek zadeklarowania wszystkich powierzchni będących w jego posiadaniu.

Mając na uwadze powyższy przepisy oraz deklarację upraw we wniosku

o przyznanie pomocy oraz wniosku OB wskazał, że powierzchnia upraw objęta ubezpieczeniem w gospodarstwie M.W. powinna wynosić 50% z powierzchni 73,96 ha (76,97 ha - 3,01 ha (UZ) tj. 36,98 ha. Komisja powołana Zarządzeniem Wojewody z dnia [...].07.2019 r. na terenie Gminy w protokole nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego, stwierdziła wystąpienie szkód powstałych w uprawie pszenicy jarej, pszenżyta ozimego, jęczmienia jarego, pszenżyta ozimego, ziemniaka, kukurydzy oraz traw na gruntach ornych w wyniku niekorzystnego zjawiska atmosferycznego w dniu [...].06.2019 r. Natomiast polisa ubezpieczeniowa nr [...] stanowiąca załącznik do wniosku o pomoc, została zawarta w dniu [...].06.2019 r., a uprawy w gospodarstwie zostały objęte ubezpieczeniem w okresie od [...].07.2019 r. do [...].11.2019 r. W związku z czym, polisa nr [...] nie obejmowała swym zakresem wskazanych w niej upraw w dniu stwierdzenia szkody tj. w dniu [...].06.2019 r.

Organ wskazał, że moment powstania szkody może wiązać się z procesem trwającym w określonym czasie (susza) i w związku z tym na skutek pewnych zjawisk klimatycznych powstały określone skutki (szkody w uprawach), które zostają potwierdzone przez Komisję zgodnie z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM. Oznacza to, że dniem potwierdzenia wystąpienia szkody jest dzień stwierdzenia jej przez Komisję. Należy przy tym podkreślić, że data powstania szkody w uprawie nie powinna być utożsamiania z samym zjawiskiem.

Dyrektor OR ARiMR podkreślił, iż przepis § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM w swoim literalnym brzmieniu ustalając przesłankę pomniejszenia pomocy odnosi się do samego faktu ubezpieczenia upraw w dniu wystąpienia szkody, a nie do chwili zawarcia umowy ubezpieczenia. Ponadto zdaniem Organu racjonalnym jest przyjęcie (zgodnie z treścią obowiązującego przepisu), że pomniejszenie pomocy jest uzasadnione jeżeli w dniu wystąpienia szkody uprawa nie była ubezpieczona.

Jednocześnie odnosząc się do wykładni całościowej omawianego przepisu Organ zauważył, iż jego rolą jest zmotywowanie rolników do ubezpieczenia się poprzez zagrożenie im obniżeniem pomocy, a nie przeniesienie ryzyka związanego

z wystąpieniem szkód na zakład ubezpieczeń. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Organ II instancji wskazał, że pomoc w pełnej wysokości będzie przysługiwała producentowi rolnemu, którego uprawy będą ubezpieczone w dniu wystąpienia szkody.

Organ podkreślił, iż Komisja Gminna określając datę wystąpienia szkód

w uprawach ma obowiązek wskazania konkretnej daty w danej Gminie, czyli daty wystąpienia zjawiska niekorzystnego m.in. suszy wg danych Instytutu Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego, dalej IUNG,

w oparciu o Klimatyczny Bilans Wodny (KBW) dla danej uprawy.

Dokonując analizy wskazanej w protokole nr [...] daty wystąpienia suszy tj. [...].06.2019 r. określonej przez Komisję Gminną, pod kątem jej prawidłowości, zaznaczył, że zgodnie z danymi IUNG dotyczącymi Klimatycznego Bilansu Wodnego zagrożenie wystąpienia suszą w Gminie w roku 2019 w kontekście upraw kukurydzy na ziarno, roślin oleistych, roślin strączkowych, truskawek, tytoniu, zbóż jarych i zbóż ozimych susza w tych uprawach wystąpiła w piątym okresie sprawozdawczym tj. [...].05 - [...].06.2019 r. Analizując agrotechniczne warunki uprawy w/w roślin organ odwoławczy wskazał – powołując się na literaturę w tym zakresie - iż siew kukurydzy na ziarno przypada między 10 kwietnia a 5 maja, termin wysiewu soi przypada na trzecią dekadę kwietnia, z kolei dla pszenicy ozimej i rzepaku ozimego terminem siewu była jesień 2018 r.

W związku z powyższym, określenie przez komisję szacującą szkody w gminie na dzień [...].06.2019 r., jest – zdaniem organu - prawidłowe i zgodne z danymi opracowanymi przez IUNG oraz warunkami agrotechnicznymi uprawy i datą uprawy dla w/w roślin. Tym bardziej, że komisja szacująca przeprowadziła oględziny w dniu [...].07.2019 r., czyli kiedy uprawy były na polu. W związku z powyższym nie można zarzucić szacującym określenie daty w sposób nieprawidłowy. Tym samym, polisa ubezpieczeniowa nr [...] obejmująca ubezpieczeniem uprawy w terminie od [...].07.2019 r. do [...].11.2019 r., nie obejmowała ubezpieczeniem wskazanych w niej upraw w dniu [...].06.2019 r., a w efekcie Strona nie posiadała ubezpieczonej powierzchni upraw, w co najmniej 50% w dniu wystąpienia szkody. Poza tym, powierzchnia wskazana w polisie [...] nr [...] nie jest zgodna z deklaracją Strony we wniosku OB. Niezgodność odnosi się do powierzchni wskazanej w w/w polisie ubezpieczeniowej i dotyczącej powierzchni uprawy wskazanej na działce ewidencyjnej nr [...], ponieważ w polisie ubezpieczeniowej nr [...] została ubezpieczona uprawa kukurydzy na ziarno na powierzchni 33 ha, natomiast we wniosku OB na tej działce Strona zadeklarowała uprawę kukurydzy na powierzchni 31,42 ha, w związku, z czym powierzchnia ubezpieczona wynikająca z polisy nr [...] wyniosła 31,42 ha.

Dokonując z kolei analizy powierzchni ubezpieczonej upraw wynikające

z polisy ubezpieczeniowej nr [...], w związku ze złożonym wnioskiem OB, ustalono, że występują rozbieżności dotyczące wskazanych w polisie ubezpieczeniowej powierzchni upraw oraz samych upraw. Rozbieżność wynika z faktu, iż na działkach nr [...] uwzględniono powierzchnie nie większe niż powierzchnie zadeklarowane we wniosku OB. Wynika to z faktu, iż powierzchnie we wniosku OB, są maksymalnymi powierzchniami, do których można się ubiegać o jakąkolwiek pomoc i która odpowiada faktycznej powierzchni tych działek ustalonych w oparciu o ortofotomapy. Ponadto, jak wynika z polisy ubezpieczeniowej nr [...] na działce nr [...] ubezpieczono uprawę pszenżyta ozimego na powierzchni 6,51 ha, natomiast jak wynika z wniosku OB. na działce nr [...] zostały zadeklarowane uprawy pszenicy ozimej. W związku z powyższym wskazane w polisie ubezpieczeniowej nr [...] na działce nr [...] uprawy nie zostały uwzględnione, jako powierzchnia ubezpieczona. Tym samym uwzględniono powierzchnie rzepaku ozimego wynoszące - 11 ha i 17,30 ha. Wobec tego stwierdzono, że z polisy ubezpieczeniowej nr [...] można uwzględnić powierzchnię wynoszącą 28,30 ha i powierzchnia ta nie stanowi 50% powierzchni upraw w gospodarstwie, wynoszącej 36,98 ha.

Zdaniem Dyrektora OR ARiMR ww. polisy ubezpieczeniowe nie można uznać za ubezpieczenie, o którym mowa wart. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji nr 702/2014 w zw. z art.107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W przedmiotowej sprawie z tytułu i treści polisy nr [...] i nr [...] ubezpieczenia upraw rolnych wynika jednoznacznie, iż ubezpieczeniem objęte zostały uprawy rolne na powierzchni 33 ha i 34,91 ha, a przedmiotem umowy ubezpieczenia była produkcja na określonym areale, od ryzyka gradu, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, deszczu nawalnego, huraganu nie zaś wielkość produkcji czy też dochód z objętego ubezpieczeniem areału. Przedmiotem ubezpieczenia była utrata plonów, w wyniku powstania szkody, w następstwie zaistnienia w/w ryzyka. Tak więc w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy prawa krajowego określonego na mocy § 13v ust. 13 rozporządzenia RM.

Organ zgodził się ze skarżącym, że zjawisko atmosferyczne, jakim jest susza nie występuje w jednym dniu. Niemniej, początkiem suszy jest konkretny dzień/miesiąc roku określany na podstawie publikowanych danych przez IUNG,

a dane wynikają z klimatycznego bilansu wody (KBW) występującego na danym obszarze. Nie zgodził się z argumentacją Strony, dotyczącą dnia stwierdzonej szkody w dniu [...].06.2019 r., która została wpisana ręcznie na podstawie osobistych obserwacji i sygnałów od rolników. Data ta wynika bezpośrednio z opracowanych przez IUNG wartości klimatycznych wskazujących na wystąpienie suszy. Tak, więc żaden z pracowników komisji Gminnej nie wpisuje tej daty wg własnej oceny, ale danych, które ustalił i przekazał IUNG. W związku, z czym, w 2019 r. w oparciu

o wskazania KBW, susza w gminie, została stwierdzona w piątym okresie raportowania tj. od [...] maja do [...] czerwca 2019 roku w uprawach kukurydzy

na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i rzepiku, roślin strączkowych, truskawek, tytoniu, zbóż jarych i zbóż ozimych, warzyw gruntowych, krzewów i drzew owocowych. Wobec tego komisja Gminna szacująca szkody w dniu [...].06.2019 r. stwierdziła szkody w uprawach, które występowały w tej Gminie już od 01.05.2019 r. Komisja uzupełniając w protokole szacowania datę wystąpienia szkód była zobligowana do prawidłowego określenia powierzchni upraw rolnych w dniu wystąpienia szkód (z wyłączeniem łąk i pastwisk, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych (UZ)). Zaś za datę wystąpienia szkód w przypadku, gdy jeżeli jako data wystąpienia szkód został wskazany konkretny dzień danego roku, wówczas powierzchnia upraw w dniu wystąpienia szkód mogła obejmować wyłącznie

te uprawy, które tego dnia były na polu (nie było możliwe uwzględnienie upraw jarych, które jeszcze nie zostały wysiane).

Podkreślił, że Komisja szacująca stwierdza wystąpienie szkód w konkretnej uprawie w dniu, kiedy dokonuje jej lustracji na polu, a w niniejszym przypadku był

to termin 30.07.2019 r. Natomiast termin wystąpienia suszy określa według danych przekazanych przez IUNG, a określonych w obwieszczeniu Ministra Rolnictwa

i Rozwoju Wsi. Wobec tego nie uznał argumentu Strony dotyczącego daty wystąpienia suszy w dniu [...].07.2019 r. za wiarygodny, ponieważ nie jest uzasadniony żadnymi dowodami. Zaznaczył, iż powołanie komisji Gminnej w dniu [...].07.2019 r. jak wskazuje strona nie ma nic wspólnego z określeniem daty wystąpienia suszy. Tę określa bowiem IUNG. Odnosząc się do zarzutu strony, że przepisy § 13c rozporządzenia RM należy uzupełnić o komunikat ARiMR z 2018 r. dotyczący stwierdzenia, że za dzień wystąpienia szkody uznaje się moment stwierdzenia tego faktu przez Komisję szacującą podkreślił, że nie ma możliwości w tak precyzyjnej czynności, jaką jest szacowanie strat w gospodarstwie, opierać się na wytycznych dotyczących roku 2018 r. Jednocześnie przywołana przez Stronę – jak zaznaczył - wypowiedź Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dotyczy jak wynika z dat (tj. [...].10.2018 r.) innego działania albowiem w 2018 r. nie było jeszcze potwierdzone, że w roku 2019 na terenie Polski będzie występować susza.

W skardze do sądu administracyjnego, skarżący nie zgodził się

z nieuwzględnieniem przez organ polisty o nr [...] twierdząc, że była ona ważna od następnego dnia od jej podpisania. Ponadto Ustawa o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich z dnia 7 lipca 2005r (Dz.U. nr 150 poz.1249

z późn. zm.) w art. 10c pkt 1 i 2 stanowi, że rolnik obowiązany jest zawrzeć umowę ubezpieczenia obowiązkowego i warunek ten jest spełniony, jeżeli od dnia 1 lipca roku następnego po roku, za który rolnik uzyskał płatności bezpośrednie, w okresie 12 miesięcy ochroną ubezpieczeniową objęte jest co najmniej 50% upraw. Wskazał, że umowa o ubezpieczenie kukurydzy od gradu (nie od suszy) została zawarta [...].06.2019 roku. Skarżący za początek suszy w uprawie kukurydzy uznał dzień [...].07.2019r., a w dniu 11.07.2019r złożył wniosek o szacunek szkód. Niemożliwe było stwierdzenie występowania suszy w uprawie kukurydzy już po tygodniu

po wschodach, jak to zrobiła Komisja Gminna ustalając niesłusznie jako początek suszy dzień [...].06.2019r.

Powołując się na charakter zjawiska suszy zarzucił, że wyznaczenie przez komisję gminną daty wystąpienia suszy jako zdarzenie jednodniowe, jest subiektywne i iluzoryczne. Susza nie jest bowiem zdarzeniem jednodniowym,

a wielodniowym występującym w dowolnym sześciodekadowym okresie od 21 marca do 30 września. Ponadto, przyjmując nawet datę [...].06.2019 ustaloną przez Komisję jako początek suszy, to posługując się definicją suszy, okres sześciodekadowy kończy się [...].08.2019 a więc w tym okresie powstało też ubezpieczenie kukurydzy. Dodał, że Komisja Gminna została powołana dnia [...].07.2020 r., dlatego trudno sobie wyobrazić, aby którykolwiek z członków Komisji prowadził wcześniej od prawie miesiąca wiarygodne działania dotyczące określenia daty powstania suszy na terenie Gminy.

Wskazał, że interpretację początku suszy w uprawach rolnych dał Minister Rolnictwa na konferencji prasowej w dniu 1.10.2018 r. stwierdzając, że datą wystąpienia klęski w związku z ubezpieczeniem jest data szacowania przez komisję, a nie żadne inne terminy. Skarżący uważa, że polisa o nr [...] była ważna już od następnego dnia jej zawarcia i niesłusznie odmówiono jej uznania. Uważa też, że organ błędnie zweryfikował powierzchnie upraw: w polisie nr [...] winno być 32,86 ha kukurydzy (ta powierzchnia jest zadeklarowana we wniosku o szacunek strat, protokole Komisji Gminnej oraz we wniosku obszarowym) a w polisie nr [...] winno być zweryfikowane 28,40 ha rzepaku ozimego, co daje łącznie 61,26 ha i stanowi to 82,83 % ubezpieczonej powierzchni gospodarstwa (73,96 ha) bez UZ. Zarzucił również organowi błędne zinterpretowanie zapisu art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014. Uważa, że nie można ubezpieczyć utraty samego plonu, nie znając jego wartości. W konsekwencji stwierdził, zarówno w ilości ubezpieczonej powierzchni upraw (ponad 50%) jak również wartości wykupionych polis na ponad 50% średniej rocznej produkcji, dotrzymał żądanych wymagań uprawniających do pełnej pomocy suszowej bez jakichkolwiek potrąceń.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...].11.2020 r. skarżący powtórzył, że dopełnił ustawowego obowiązku zawarcia umów ubezpieczenia na co najmniej 50% powierzchni upraw (art. 10c pkt 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych

i zwierząt gospodarskich), z kolei rozporządzenie RM, od którego odwołał się organ, jest aktem niższego rzędu. Nie zgodził się z twierdzeniem organu, że lUNG wyznacza datę wystąpienia suszy jako dzień, miesiąc, rok - wyznacza jedynie czasokres jej wystąpienia. Zarzucono, że organ nie odniósł się do faktu wpisania do protokołów w sąsiednich gminach różnych dat początku suszy co świadczy o ewidentnej dowolności w tym zakresie. Odwołując się do art. 25 ust. 9 Rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014, nie zgodził się twierdzeniem organu, że oprócz wykupionej polisy na co najmniej 50% wartości średniej rocznej produkcji lub dochodu winno być również ubezpieczone

co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie. Przepis ww. rozporządzenia

nr 702/2014 nie odnosi się bowiem absolutnie do powierzchni wykupionych polis.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Na wstępie należy podkreślić, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Postawą do takiego rozpoznania sprawy stanowi regulacja z art. 15 zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 poz. 374,

ze zm., dalej: "uCOVID-19"). Powyższy przepis należy traktować jako "szczególny"

w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 P.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu

na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach

w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane

w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19,

a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy

w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości. Z przepisów tych wynika odpowiednio, że: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących" (ust. 2 ) oraz "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne,

a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.

Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów"

(ust. 3). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). Uwzględnić przy tym należy brak możliwości przeprowadzania dowodów w sprawie sądowoadministracyjnej

(z wyjątkiem ograniczonej dopuszczalności dowodu z dokumentów – art.106§ 3 P.p.s.a). Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno następować

z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego. Ten standard ochrony praw stron został zachowany, albowiem zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 28 października 2020 skarżący oraz organ odwoławczy zostali powiadomieni

o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzenie niejawne i mieli możliwość złożenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia dodatkowego żądania, wniosków lub wyjaśnień. Z czego Skarżący skorzystał składając pismo procesowe

z dnia [...] listopada 2020r.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie, jest decyzja Dyrektora OR ARiMR z [...] sierpnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] czerwca 2020 r. w przedmiocie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu w pomniejszonej kwocie. Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, czy wobec skarżącego ma zastosowanie regulacja z § 13v ust. 13 rozporządzenia RM. Zakreślając ramy prawne sprawy należy wskazać, że zasady przyznawania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach powstały szkody spowodowane przez suszę w 2019 r. zostały określone w przepisach Rozporządzenia RM, wydanego na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz w oparciu o przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U. L 193 z dnia 1 lipca 2014 r.). Zgodnie z § 13v ust. 1 Rozporządzenia RM w 2019 i 2020 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa

w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:

- któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności,

- w którego gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych

i zwierząt gospodarskich, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30% danej uprawy,

- będącemu mikroprzedsiębiorstwem, małym albo średnim przedsiębiorstwem

w rozumieniu załącznika nr I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r.

W myśl § 13v ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana na warunkach określonych w rozporządzeniu nr 702/2014 oraz zgodnie z przepisami o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej

- w przypadku gdy szkody, o których mowa w ust. 1 pkt 2, oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok,

w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji.

Stosownie do § 13v ust. 4 Rozporządzenia RM, pomoc finansowa jest przyznawana, w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego

ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej.

Zgodnie z § 13v ust. 6 Rozporządzenia RM, do wniosku, o którym mowa

w ust. 4, dołącza się:

1) kopię protokołu oszacowania szkód, o którym mowa w § 5 ust. 5 rozporządzenia, który poza informacjami, o których mowa w § 5 ust. 8 rozporządzenia, zawiera informacje o powierzchni upraw rolnych, na której powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2019 r. suszy, huraganu, gradu, deszczu nawalnego, przymrozków wiosennych lub powodzi;

2) informacje dotyczące producenta rolnego i prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz informacje o wysokości otrzymanej pomocy publicznej, o których mowa w art. 37 ust. 5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej - w przypadku pomocy udzielanej zgodnie

z przepisami rozporządzenia nr 702/2014.

Zgodnie z § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM, pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w dniu wystąpienia szkód w uprawach rolnych,

co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym, z wyłączeniem wieloletnich użytków zielonych, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego

z ryzyk, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Przepis ten wprost uzależnia zatem wysokość ostatecznie przyznawanej pomocy od posiadania ubezpieczenia do co najmniej 50% powierzchni upraw,

od jednego z ryzyk wymienionych w rozporządzeniu. Zatem z brzmienia cytowanego powyżej przepisu wynika, że pomniejszenie pomocy odnosi się do sytuacji braku ubezpieczenia w dniu wystąpienia szkody.

Istotne z punktu zastosowania ww. przepisu było zatem ustalenie okresu trwania ubezpieczenia wynikającego z polis oraz ustalenie daty powstania szkody.

W zakresie daty powstania szkody skarżący twierdzi, że szacująca szkody komisja gminna niesłusznie jako początek suszy przyjęła dzień [...].06.2019 r. Susza jest bowiem zdarzeniem wielodniowym i przyjęcie konkretnej daty jest iluzoryczne. Poza tym, w przypadku uprawy kukurydzy, niemożliwym było stwierdzenie występowania suszy już po tygodniu po wschodach, jak to zrobiła komisja. Skarżący za początek suszy w uprawie kukurydzy uznał dzień [...] lipca 2019 r., co oznacza

- jego zdaniem - że niezasadnie odmówiono uznania polisy o nr [...], ponadto podkreślił, że umowę ubezpieczenia zawarł [...] czerwca 2019r., a ustawa

o obowiązkowych ubezpieczeniach precyzuje " rolnik ... obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia obowiązkowego upraw" ( art.10c pkt1 i 2), zatem w dniu [...] czerwca 2019 miał zawartą umowę ubezpieczenia.

Sąd ww. stanowiska nie podziela.

Stosownie do § 13v ust. 6 w zw. z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM należy przyjąć za dzień wystąpienia szkody - dzień, w którym faktycznie została ona stwierdzona przez Komisję. Niemniej jednak zgodnie z § 5 ust. 5 Rozporządzenia RM w przypadku pomocy udzielanej zgodnie z ust. 2 pkt 2, wojewoda potwierdza wystąpienie szkód, sporządzając adnotację na tym protokole.

Wskazać trzeba, że pomoc finansowa w niniejszej sprawie wnioskowana jest z uwagi na szkody dokonane przez suszę. Susza zdefiniowana została w art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz.U. z 2019 r., poz. 477). Zgodnie z tym przepisem pojęcie to oznacza szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od dnia 1 kwietnia do dnia 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. W myśl ust. 5 ww. artykułu, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza,

w drodze obwieszczenia, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw rolnictwa oraz na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, w okresie od dnia 1 czerwca do dnia 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźniki klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez IUNG. Podkreślenia wymaga, że dla ustalenia, czy doszło do suszy określonej w cyt. art. 3 ust. 2 pkt 10 ustawy o ubezpieczeniach upraw, miarodajne są jedynie dane ww. Instytutu.

W przedmiotowej sprawie Komisja Gminna jako dzień powstania szkody podała [...] czerwca 2019 r.

W tym miejscu należy wskazać należy, że Sąd nie ocenia zasadności określenia w protokole daty wystąpienia szkody jako pojedynczego dnia. Susza jest zjawiskiem o charakterze długotrwałym, z czym należy się zgodzić ze Skarżącym

i co zresztą sam organ nie kwestionuje. Tym samym, również powstawanie szkody nie ogranicza się do pojedynczego dnia. W przeciwieństwie np. do gradu, szkody wywołane suszą powstają przez wiele dni a moment, w którym można

je zaobserwować jest późniejszy niż początek niekorzystnego zjawiska pogodowego. Dla przykładu, niski poziom wilgotności gleby może opóźnić fazę kiełkowania

i wpłynąć na dalszy, gorszy wzrost rośliny. Należy zatem stwierdzić, że w wypadku suszy czas powstania szkody wiąże się z procesem trwającym w określonym czasie. Okres ten ma jednak swój początek. Początkiem suszy jest konkretny dzień/miesiąc w roku, określany na podstawie publikowanych danych przez IUNG, a dane

te wynikają z klimatycznego bilansu wody (KBW) występującego na danym obszarze. Klimatyczny bilans wodny jest ustalany na podstawie pewnego poziomu w glebie,

a jeżeli poziom ten spadnie poniżej minimalnej wartości to wtedy następuje zjawisko suszy. Jak wskazał Organ w Gminie, zgodnie z danymi IUNG zagrożenie wystąpienia suszą w odniesieniu do upraw kukurydzy na ziarno, roślin oleistych, roślin strączkowych, truskawek, tytoniu, zbóż jarych i zbóż ozimych wystąpiło

w piątym okresie sprawozdawczym tj. [...].05 - [...].06.2019 r. Zatem określenie dnia

[...] czerwca 2019 r. jako dnia wystąpienia szkody, było prawidłowe. Co nie oznacza oczywiście, że susza wystąpiła tylko i wyłącznie w tym dniu. Oczywistym jest, że niski poziom wilgotności gleby może trwać dłuższy okres czasu a nie jeden dzień.

W związku jednak z faktem, iż protokół oszacowania szkód, stosownie do § 5 ust. 8 pkt 11 Rozporządzenia RM musi zawierać datę wystąpienia szkód, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 3 (m.in. szkody spowodowane przez suszę w rozumieniu przepisów

o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich), za prawidłowe należy uznać wpisanie w nim daty [...] czerwca 2019 r. Data ta jest zgodna z danymi publikowanymi przez IUNG oraz uwarunkowaniami agrotechnicznymi dotyczącymi uprawy dla danej rośliny, która w momencie suszy znajdowała się na tym polu. Nie należy również utożsamiać daty wystąpienia szkody z samym dniem szacowania jej przez komisję, jak czyni to skarżący. Szacowanie szkód występuje później niż wystąpienie zjawiska suszy i powstałej w jej następstwie szkody. Jako datę powstawania szkody, należy przyjąć datę wskazaną na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa - Państwowy Instytut Badawczy w Puławach w oparciu o Klimatyczny Bilans Wodny (KBW) dla danej uprawy występującej w danej gminie. Tym samym bez znaczenie jest w tej sytuacji dzień szacowania szkód przez komisję, gdyż w tej dacie szkody już istniały, zaś Komisja jedynie dokonała ich oszacowania oraz wskazała datę jej powstania.

Z tego też względu jako datę powstania szkód nie można uznać dni, w trakcie których komisja szacowała szkody.

Komisja przeprowadzając szacowanie szkód na podstawie posiadanych uprawnień i wiedzy oraz stanu upraw określiła datę, w której uprawy zostały dotknięte niekorzystnym zjawiskiem suszy. Tym samym, nie miało znaczenia powoływanie się przez skarżącego na wypowiedź Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 1.10.2018 r. tym bardziej, że jak słusznie podkreśla organ, w 2018 r. nie było potwierdzone,

że w 2019 r. na terenie kraju będzie występować susza.

W dalszej kolejności należało ocenić, czy w dniu wystąpienia szkody,

co najmniej 50 % powierzchni upraw w gospodarstwie skarżącego było ubezpieczonych. Trzeba zatem w tym miejscu zauważyć, że z literalnego brzmienia

§ 13v ust. 13 Rozporządzenia RM wynika, że przy ustalaniu przesłanki pomniejszenia pomocy nie ma znaczenia moment zawarcia umowy ubezpieczenia, lecz ważny jest fakt objęcia ochroną ubezpieczeniową upraw w dniu wystąpienia szkody (vide: wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z. dnia 19.11.2020 r., sygn. akt I SA/Go 316/20, wyrok WSA w Gdańsku z 20.10.2020 r., sygn. akt III SA/Gd 485/20). Przepis ten należy zatem odnieść tylko do okresu objętego ochroną ubezpieczeniową, czyli okresu ubezpieczenia wskazanego w polisie w rozpoznawanej sprawie w przypadku polisy [...] ( od [...] lipca 2019r. do [...] listopada 2019r.), a nie od chwili zawarcia umowy ubezpieczenia. Takie rozumowanie tej regulacji wynika z regulacji art.10c pkt 2 ustawy ubezpieczeniowej, gdzie ustawodawca stwierdził, "obowiązek ubezpieczenia, o którym mowa w ust.1, uważa się za spełniony (...), ochroną ubezpieczeniową objęte jest co najmniej 50% powierzchni upraw". Z tych sformułowań jednoznacznie wynika, że obowiązek ubezpieczenia jest związany

z "ochroną ubezpieczeniową" a nie samym zawarciem umowy, przy czym oczywistym jest, że można mieć ochronę ubezpieczeniową jedynie w przypadku zawarcia umowy, ale data zawarcia umowy nie musi pokrywać się z uzyskania ochrony ubezpieczeniowej, w wielu przypadkach zaczyna ona występować kilka dni po dacie zawarcia umowy. W rozpoznawanej sprawie w przypadku polisy [...] po upływie 14 dni od zawarcia polisy [...] ( zawarcie umowy [...] czerwca 2019r., okres ubezpieczenia od [...] lipca 2019r.). Przez bycie objętym "ochroną ubezpieczeniową", rozumieć należy, możliwość żądania spełnienie świadczenia przez ubezpieczającego, co jest istotą umowy ubezpieczenia – art.805 kodeksu cywilnego. We wskazanej polisie określono początkową datę odpowiedzialności ubezpieczyciela ( czyli datę od, której występuje ochrona ubezpieczenia) tj. [...] lipca 2019r.

Przypomnieć należy, że Skarżący wraz z wnioskiem przedłożył dwie umowy ubezpieczenia tj. kopię polisy ubezpieczeniowej [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. obejmującą ubezpieczeniem wskazanej w niej uprawy od [...] lipca 2019 r. do [...] listopada 2019 r. oraz polisę ubezpieczeniową [...] nr [...] z dnia [...] października 2018 r. obejmującą ubezpieczeniem wskazane w niej uprawy od [...] listopada 2018 r. do [...] listopada 2019 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela pogląd organu, że polisa ubezpieczeniowa o nr [...] nie obejmowała swym zakresem wskazanych w niej upraw w dniu stwierdzenia szkody, gdyż okres ubezpieczenia ("ochrony ubezpieczeniowej"), trwający od [...].07.2019 do [...].11.2019 r. obejmował termin późniejszy, niż data stwierdzonej w dniu [...].06.2019 r. szkody. To bowiem co powyżej wyjaśniono nie data zawarcia umowy - co miało miejsce [...].06.2019 r. - lecz okres ubezpieczenia jest istotny w świetle §13v ust. 13 Rozporządzenia RM. Tym samym Sąd nie podziela stanowiska Skarżącego, że uprawa kukurydzy była ubezpieczona od dnia następującego pod dniu zawarcia umowy ubezpieczenia. To, że doszło do zawarcia umowy ubezpieczenia w dniu [...] czerwca 2019 r., nie oznacza, że od tego momentu rozpoczyna się okres ubezpieczenia ("ochrony ubezpieczeniowej") skoro z treści samej polisy wynika zgoła coś innego.

Poza tym, słusznie organ zauważył, ż powierzchnia upraw wskazana w polisie o nr [...], jest niezgodna z deklaracją Skarżącego wskazaną we wniosku OB. W polisie podano bowiem, że przedmiotem ubezpieczenia jest wskazana na działce o nr [...] kukurydza na ziarno o powierzchni 33 ha, natomiast we wniosku OB na tej działce skarżący zadeklarował uprawę kukurydzy o powierzchni 31,42 ha, w związku z czym należało przyjąć, że jest to powierzchnia ubezpieczona. Trzeba bowiem dostrzec, że powierzchnia upraw w gospodarstwie rolnym wynika właśnie

z wniosku o płatności bezpośrednie. Co istotne bowiem, powierzchnie wynikające

z wniosku OB są maksymalnymi powierzchniami, do których można przyznać jakąkolwiek pomoc i która odpowiada faktycznej powierzchni działek ustalonych

w oparciu o ortofotomapy, zgodnie z art. 70 rozporządzenia 1306/2013. Powyższa niezgodność w zakresie powierzchni upraw nie zmienia jednak tego – a co jest przesądzające - że w dniu [...] czerwca 2019 r. uprawa nie była objęta ochroną ubezpieczeniową. Z tego też powodu, zarzut skarżącego dotyczący błędnej weryfikacji powierzchni uprawy kukurydzy, pozostawał bez znaczenia. W tej sytuacji nie można również przyjąć za skarżącym, że na ww. moment w sprawie został spełniony obowiązek ubezpieczenia upraw o którym mowa w art. 10c ust. 1 i 2 ustawy z 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, do którego wykonania wystarcza objęcie ochroną ubezpieczeniową, co najmniej 50% upraw. Sąd podziela również konkluzje organu w odniesieniu do polisy

o nr [...] z dnia [...] października 2018 r. obejmującą ubezpieczeniem wskazane w niej uprawy od [...] listopada 2018 r. do [...] listopada 2019 r. W ww. polisie wskazano jako przedmiot ubezpieczenia: rzepak ozimy (17.40 ha), rzepak ozimy (11 ha), pszenżyto ozime (6.51 ha), co daje łącznie 34.91 ha. Słusznie jednak organ uznał, że z tej polisy ubezpieczeniowej można uznać jedynie powierzchnię wynoszącą 28,30 ha (17,30 ha +11.00 ha). Nie ulega bowiem wątpliwości, że we wniosku OB skarżący zadeklarował działki o nr [...], których łączna powierzchnia wynosiła 17,30 ha oraz działkę o nr [...] o powierzchni 11.35 ha. Tym samym zasadnie przyjęto w odniesieniu do działek o nr [...] powierzchnię wynikającą z wniosku OB, zaś w odniesieniu do działki o nr [...] obszar ubezpieczenia obejmujący 11 ha, jako, że na takim obszarze ubezpieczony został rzepak ozimy. Z kolei ponieważ na działkach o nr [...] we wniosku OB skarżący zadeklarował pszenicę ozimą, zaś w polisie jako przedmiot ubezpieczenia podano na ww. działkach pszenżyto ozime, zatem trafnie nie zaliczono wskazanych w polisie powierzchni upraw do powierzchni ubezpieczonych.

Z wniosku OB złożonego przez skarżącego wynika, że zadeklarował

on uprawy na powierzchni 76,97 ha, przy czym powierzchnia 3,01 obejmowała trwałe użytki zielone. Tym samym, mając na uwadze § 13v ust. 13 rozporządzenia RM, ubezpieczeniem powinna być objęta powierzchnia upraw o areale 36,98 ha (50% z powierzchni 73,96 ha). Uwzględniona z polisy o nr [...] powierzchnia 28,30 ha, niewątpliwie nie stanowi 50% powierzchni upraw. Gdyby nawet przyjąć hipotetycznie za Skarżącym, że polisa obejmowała ubezpieczeniem rzepak ozimy na obszarze 28,40 ha, to i tak nie zmienia to tego, że Skarżący nie spełniłby wymogu z §13v ust. 13 rozporządzenia RM.

W końcu też nie można podzielić zarzutu Strony, że organ dokonał błędnej interpretacji art. 25 ust. 9 rozporządzenia nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym, leśnym oraz

na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107

i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. UE. L. 2014.193.1).

Wskazać należy, że Rozporządzenie to, jak wskazuje jego nazwa oraz preambuła, uznaje pewne kategorie pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym

w rozumieniu art. 107 ust. 2 lub 3 Traktatu, i wyłącza je z wymogu zgłoszenia ustanowionego w art. 108 ust. 3 Traktatu. Akt ten nie tworzy zatem systemu udzielania pomocy dla obywateli państw członkowskich, a jedynie tworzy ramy,

w których "zmieścić" musi się pomoc stworzona i udzielana przez państwa członkowskie, tak aby nie została uznana za sprzeczną z rynkiem wewnętrznym.

Stosownie do art. 3 Rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014 programy pomocy, pomoc indywidualna przyznana w ramach programów pomocy oraz pomoc ad hoc są zgodne z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 2 lub 3 Traktatu i wyłączone z wymogu zgłoszenia ustanowionego w art. 108 ust. 3 Traktatu, jeżeli pomoc taka spełnia wszystkie warunki przewidziane w rozdziale I niniejszego rozporządzenia oraz szczególne warunki w odniesieniu do odpowiednich rodzajów pomocy ustanowione w rozdziale III niniejszego rozporządzenia.

Wskazany w skardze artykuł 25 znajduje się właśnie w rozdziale

III Rozporządzenia i dotyczy pomocy na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tego aktu pomoc na wyrównanie MŚP zajmującym się produkcją podstawową produktów rolnych szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej jest zgodna z rynkiem wewnętrznym w rozumieniu art. 107 ust. 3 lit. c) Traktatu i jest wyłączona z wymogu zgłoszenia ustanowionego w jego art. 108 ust. 3, jeżeli spełnione są warunki określone

w niniejszym artykule ust. 2-10 i w rozdziale I.

Zatem ust. 2-10 zawierają dodatkowe, poza ogólnymi, warunki, które musi spełnić pomoc przyznawana przez kraj członkowski, aby uznać ją za zgodną

z rynkiem wewnętrznym. Jednym z tych warunków, jest wskazane w ust. 9 art. 25 zastrzeżenie, że pomoc przyznaną na mocy niniejszego artykułu zmniejsza się o 50 %, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50 % średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń.

Zatem ewentualna niezgodność przepisu prawa krajowego, tj. § 13v ust. 13 Rozporządzenia RM z art. 25 ust. 9 Rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014 może prowadzić w efekcie do uznania, że wypłacona pomoc jest niezgodna z rynkiem wewnętrznym i rozpoczęcia procedury, o której mowa w art. 108 § 2 Traktatu

o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Niezgodność ta nie prowadzi jednak

do wyłączenia stosowania przepisu prawa krajowego i zastosowania przepisu prawa unijnego. Przepisy Rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014 nie stanowią bowiem samoistnej podstawy do wypłacenia pomocy na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej. Pomoc udzielana jest bowiem w ramach określonego programu pomocy przyjętego przez kraj członkowski. Podstawę udzielania pomocy stanowią przepisy krajowe, wskazane w programie pomocy.

Wniosku tego nie zmienia również treść §13v ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia RM, zgodnie z którym pomoc, o której mowa w ust. 1, jest udzielana m.in. na warunkach określonych w przepisach rozporządzenia nr 702/2014. Przepis §13v ust. 13 Rozporządzenia RM jest bowiem przepisem szczególnym, który tworzy zasady wypłacania niepomniejszonej pomocy w sposób bardziej rygorystyczny niż to zostało określone w ramowym warunku art. 25 ust. 9 Rozporządzenia Komisji UE nr 702/2014. Tym samym to treść przepisu Rozporządzenia RM jest podstawą prawną do ewentualnego pomniejszenia pomocy a nie wskazany art. 25 ust.9 Rozporządzenia Komisji. Z tej też przyczyny, nie można podzielić poglądu skarżącego co do braku konieczności ubezpieczenia upraw w co najmniej 50%. Trzeba też zauważyć, że przedłożone przez Skarżącego polisy nie dotyczyły ubezpieczenia średniej rocznej produkcji, lecz upraw rolnych na określonym areale, co wynika wprost z ich treści, a więc przedmiotem ubezpieczenia była utrata plonów.

Na zakończenie wskazać należy, że podstawą prawną do wydania Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015r., jest regulacja z art.

4 ust.6 ustawy z dnia 9 maja 2008r., o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz. U. z 2014r. poz.1438), a nie ustawa z dnia 7 lipca 2005r.

o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich. Podzielając stanowiska Skarżącego zaprezentowane w piśmie z dnia [...] listopada 2020r., że ustawa jest aktem wyższego rzędu od rozporządzenia, podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie rozporządzenie ma podstawę normatywną ale w innej niż wskazana przez skarżącego ustawa, w ustawie o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa a nie ustawie o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.