Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 937/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 38
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) Sędziowie: WSA Jakub Makuch WSA Katarzyna Marasek-Zybura po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr SKO.PS/4110/72/2022 w przedmiocie zmiany decyzji w części dotyczącej wysokości zasiłku okresowego skargę oddala.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej: SKO lub Kolegium) decyzją z dnia 12 kwietnia 2022r. nr SKO.PS/4110/72/2022 działając na podstawie art. 2 ust.1, art. 3 ust. 3, art. 4, art. 8 ust. 1, art. 38, art. 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 2268, dalej: "u.p.s."), oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 735) po rozpatrzeniu odwołania J. K. (dalej: skarżąca), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 3 stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji nr [...] z dnia 16 stycznia 2020 r. w części dotyczącej wysokości zasiłku okresowego w ten sposób, że:

- od dnia 1 stycznia 2022 do 31 stycznia 2022 kwota zasiłku okresowego będzie wynosić 65,50 zł;

- od dnia 1 lutego 2022 do 31 lipca 2022 kwota zasiłku okresowego będzie wynosić 28,50 zł.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 9 stycznia 2020 r. skarżąca zwrócił się o przyznanie zasiłku okresowego.

Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją nr [...] z dnia 16 stycznia 2020 r. przyznał skarżącej od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 sierpnia 2020 r. zasiłek okresowy z powodu niepełnosprawności i ubóstwa z przeznaczaniem na bieżące potrzeby w kwocie 28 zł miesięcznie.

Jak wyjaśniono, zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1296) zweryfikowane zostały kryteria dochodowe oraz kwoty świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Od dnia 1 stycznia 2022 r. wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej ustalona została na kwotę 776,00 zł. Na podstawie wyżej powołanego rozporządzenia organ I instancji ustalił, że sytuacja osobista, dochodowa, majątkowa skarżącej nie uległa zmianie. Podkreślono, że norma zawarta w przepisie art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że zasiłek okresowy ustala się przypadku osoby samotnie gospodarującej do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Jednakże zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. W związku z tym organ I instancji ustalił, że za m-c styczeń 2022 zasiłek okresowy przysługuje w kwocie 65,50 zł, natomiast od 1 lutego 2022r. do 31 lipca 2022r. w kwocie 28,50 zł.

W tych okolicznościach, Burmistrz Miasta i Gminy W. decyzją z dnia 3 stycznia 2022 r. orzekł o zmianie decyzji nr [...] z dnia 16 stycznia 2020 r. r. w części dotyczącej wysokości zasiłku okresowego.

Ustalając wysokość przysługującego od dnia 1 stycznia 2022r. zasiłku okresowego, organ I instancji dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej który stanowi, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Wyjaśnił również, że aktualne możliwości M-GOPS w W., wynikające z posiadanych środków finansowych na realizację zadania, przy jednoczesnej znacznej liczbie osób ubiegających się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej, są ograniczone, co w konsekwencji powoduje, że świadczenia realizowane są w minimalnej określonej przepisami prawa wysokości.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie wniosła skarżąca. W uzasadnieniu wskazała, że decyzja została wydana z pominięciem istotnych okoliczności w sprawie, przy braku dogłębnego zbadania sytuacji skarżącej, a także z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, co jednoznacznie wskazuje, że organ I instancji nie tylko dokonuje złych wyliczeń, ale również ukrywa fakt co, do możliwości przyznawania pełnej kwoty 57 zł na miesiąc, łącząc kwotę obligatoryjną, która wynosi 28,50 zł i kwotę fakultatywną która wynosi 28,50 zł. Wyjaśniono w odwołaniu iż, w całym roku 2021 organ I instancji ograniczył się do przyznania skarżącej zasiłku okresowego w kwocie 28 zł na miesiąc jako kwotę obligatoryjną, a całkowicie pominięto zwiększenie kwoty zasiłku okresowego o kwotę fakultatywną, pomimo iż, były do tego uzasadnione przesłanki, aby skarżąca mogła otrzymywać wyższe świadczenia. W ocenie skarżącej, organ I instancji celowo ją dyskryminuje i uporczywie zaniża wszelkiego rodzaju świadczenia finansowe również na inne cele, ta sytuacja trwa od wielu lat.

Skarżąca wskazała ponadto, że jej sytuacja materialna jest bardzo trudna. Wyjaśniła, że za miesiąc grudzień 2021 r. jej dochód wyniósł 645 zł. Kwota ta, nie pozwala na zaspokojenie nawet najbardziej podstawowych potrzeb życiowych, zwłaszcza, że jest osobą niepełnosprawną, ze znacznymi problemami zdrowotnymi. Podała iż, jako osoba niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, stale lecząca się u wielu różnych specjalistów, niemogąca podjąć żadnej pracy zarobkowej, powinna być inaczej traktowany przez organy pomocy społecznej, przede wszystkim zgodnie z Ustawą o Osobach Niepełnosprawnych.

Zdaniem skarżącej, organ I instancji całkowicie pominął kwestię ustalenia wysokości niezbędnych życiowych potrzeb, co powinno być kwestią kluczową przy ustalaniu zasiłku okresowego. Organ I instancji powinien wziąć pod uwagę fakt iż, ponosi comiesięczne koszty opłat za mieszkanie i media, jest osobą leczącą się u wielu specjalistów i powinna zachować szczególną ostrożność przy zakupie produktów żywnościowych tak by niedoszło do pogorszenia stanu zdrowia.

W związku z powyższym, organ I instancji winien udzielić jej wszelkiego rodzaju pomocy i wsparcia łącznie z udzieleniem rzeczywistej pomocy finansowej, w taki sposób, aby jej potrzeby bytowe były zabezpieczone, oraz pomóc rozwiązać problem z mieszkaniem, a nie być obojętnym, w sytuacji zagrożenia zdrowia i życia, gdzie od końca września 2021 roku, nie ma możliwości mieszkalnych ponieważ pleśń w mieszkaniu i odór jaki wydobywa się z pod paneli nie pozwala na jego użytkowanie przez 24 godziny na dobę. Jak wyjaśniła, jest zmuszona do przebywania w Hostelu w K., z uwagi na stan zdrowia oraz na fakt, że MGOPS w W. odmawia pomocy w uzyskaniu innego bezpiecznego mieszkania, oraz odmawia udzielenia wsparcia finansowego na pokrycie kosztów Hostelu.

Pismem z dnia 3 kwietnia 2022 r. skarżąca złożyła zastrzeżenia co do prowadzonego postępowania. W piśmie tym wskazała, że po raz pierwszy od wielu lat MGOPS w W. do zasiłku okresowego dokonał przyznanie zasiłku " fakultatywnego" co nigdy wcześniej się nie zdarzało, ale w zawyżonej kwocie co spowodowało przekroczenie kryterium dochodowe właśnie o kwotę 8 zł, a jest to z mocy przepisów niedopuszczalne. Nadto wskazała, że w pozostałych miesiącach MGOPS w W. naliczył jedynie połowę wysokości zasiłku okresowego na pozostałe miesiące i całkowicie został pominięty zasiłek " fakultatywny", który winien być przyznany na pozostałe miesiące w taki sposób aby nie przekroczyć kryterium dochodowego. Skarżąca zwróciła również uwagę, że w aktach znajduje się 1 strona pisma z dnia 17 lutego 2022r., jakie skierowała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, zatytułowane Zastrzeżenia i Uwagi. Wskazała nadto, że w aktach brak jest informacji o możliwości przeglądnięcia akt w tej sprawie i aby te akta były udostępnione wcześniej przez MGOPS w W. Jak podkreśliła, zgodnie z prawem, akta jakie są przesłane do organu II Instancji winny być tymi samymi aktami jakie zostały jej udostępnione w I Instancji, zakładając, iż miała możliwość zapoznania się z nimi. W związku z powyższym wniosła o wyciągnięcie konsekwencji wobec MGOPS w W.

Opisaną we wstępie decyzją SKO w Krakowie utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że decyzję administracyjną z zakresu pomocy społecznej można zmienić lub uchylić na niekorzyść strony, bez jej zgody, w przypadkach określonych w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Podstawę wydania decyzji, na zasadzie art. 106 ust. 5 ww. ustawy, stanowią dwie grupy przesłanek, których istnienie powoduje bądź obligatoryjną bądź fakultatywną zmianę lub uchylenie decyzji. Do przesłanek obligatoryjnych ustawodawca zaliczył zmianę przepisów prawa, zmianę sytuacji dochodowej lub osobistej strony oraz pobranie nienależnego świadczenia. W przypadku wystąpienia co najmniej jednej z przesłanek zaliczonych do tej kategorii organ zobowiązany jest do uruchomienia postępowania oraz weryfikacji wydanej decyzji przyznającej świadczenie z pomocy społecznej.

Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w sprawie weryfikacji uprawnienia do pobierania świadczenia oraz jego wysokości w wyniku zmiany przepisów prawa tj. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 lipca 2021 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Na podstawie zebranych materiałów ustalono, że sytuacja osobista, dochodowa, majątkowa skarżącej nie uległa zmianie.

Natomiast jak wynika to z art. 38 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się przypadku osoby samotnie gospodarującej do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Jednakże zgodnie z art. 38 ust. 3 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby.

W związku z powyższym organ I instancji ustalił, że za m-c styczeń 2022 zasiłek okresowy przysługuje w kwocie 65,50 zł, natomiast od 1 lutego 2022r. do 31 lipca 2022r. w kwocie 28,50 zł. Ustalając wysokość przysługującego od dnia 1 stycznia 2022 r. zasiłku okresowego, organ I instancji dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Mimo, iż w ocenie skarżącej powinna otrzymać zasiłek w wyższej wysokości, a jej sytuacja zdrowotna i finansowa są trudne, to zdaniem Kolegium w realiach rozpoznawanej sprawy nie doszło do przekroczenia przez organ I instancji granic uznania administracyjnego. Aktualne możliwości M-GOPS w W., wynikające z posiadanych środków finansowych na realizację zadania, przy jednoczesnej znacznej liczbie osób ubiegających się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej, są ograniczone, co w konsekwencji powoduje, że świadczenia realizowane są w minimalnej określonej przepisami prawa wysokości.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez skarżącą, Kolegium wyjaśniło, że skarżąca została zawiadomiona o wszczęciu postępowania z urzędu oraz powiadomiona o możliwości czynnego udziału w postępowaniu, przedstawienia dowodów, składania wyjaśnień oraz przeglądania akt sprawy. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że pomoc społeczna ma zmierzać do wsparcia, a nie do całkowitego wyręczania osób w pozyskiwaniu środków na życie. Nie może również zmierzać do zaspokojenia wszelkich zgłaszanych żądań. Celem opieki społecznej jest z jednej strony zagwarantowanie zaspokojenia niezbędnych potrzeb umożliwiających życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, z drugiej zaś przyczynienie się do usamodzielnienia osób i rodzin korzystających z tej pomocy oraz ich integrację ze środowiskiem.

W ocenie Kolegium, organ I instancji w sposób wyczerpujący przedstawił ustalenia poczynione w sprawie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał dokładnej i całościowej oceny sytuacji życiowej, finansowej i zdrowotnej skarżącej z uwzględnieniem tych okoliczności, które miały wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy i które przy ocenie sprawy rozstrzyganej na zasadzie uznania administracyjnego, należało wziąć pod uwagę

Na powyższą decyzję skarżąca, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez niewyjaśnienie zakresu niezaspokojonych potrzeb skarżącej oraz jej możliwości majątkowych;

- naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez zaniechanie przez organ wyjaśnienia skarżącej zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, co doprowadziło do naruszenia istotnej zasady postępowania administracyjnego, jaką jest zasada przekonywania;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji a mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na przyjęciu założenia, iż organ orzekający w I instancji zna moją sytuację majątkową i prawidłowo ustalił stan faktyczny, przyznając skarżącej zasiłek okresowy w wysokości: 65,50 zł za styczeń 2022 roku, a następnie po: 28,50 zł miesięcznie od lutego do lipca 2022 roku, podczas gdy z materiału zebranego w sprawie, wynika, iż znajduje się w sytuacji niepozwalającej jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych przy pomocy tej kwoty;

- błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania decyzji a mający istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na tym, że kwota 65,50 zł wypłacona w styczniu 2022 roku, przekroczyła kryterium dochodowe o kwotę 8 zł.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów i wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji, przyznanie obrońcy z urzędu i zasądzenie kosztów prawem przepisanych na rzecz obrońcy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Postanowieniem z dnia 8 lipca 2022 r., Sąd ustanowił dla skarżącej pełnomocnika z urzędu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wyjaśnić należy, iż sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.). Zgodne z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 12 kwietnia 2022 r., a także poprzedzającej ją decyzji wydanej upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia 3 stycznia 2022 r. w przedmiocie zmiany decyzji nr [...] z dnia 16 stycznia 2020 r. w części dotyczącej wysokości zasiłku okresowego, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Należy także wskazać, że stosownie do art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2268 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.s.

Świadczeniem opieki społecznej jest między innymi zasiłek okresowy. Zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego - osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Stosownie do treści art. 38 ust. 2 pkt 1 u.p.s. zasiłek okresowy ustala się - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby (art. 38 ust. 3 pkt 1 u.p.s.). Przy czym, kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie (art. 38 ust. 4 u.p.s.). W myśl art. 38 ust. 5 u.p.s. okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy.

Zatem, o ile samo przyznanie świadczenia w postaci zasiłku okresowego ma charakter związany, jeżeli tylko wnioskodawca spełnia przesłanki określone w art. 38 ust. 1 u.p.s., to już samo rozstrzygnięcie o okresie, na jaki jest przyznawany oraz o jego wysokości (w granicach wyznaczonych przepisami) cechuje uznaniowość organu, który w tym zakresie powinien kierować się ogólnymi zasadami przyznawania pomocy społecznej wyrażonymi m.in. w art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., tzn. rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Przysługująca organom administracji co do wysokości zasiłku i okresu jego przyznania uznaniowość oznacza, że o ile nie są one zobowiązane do przyznawania zasiłku okresowego w maksymalnej dopuszczonej prawem wysokości, to nie są również uprawnione do rozstrzygania dowolnie, bez odniesienia do wskazanych wyżej kryteriów (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 128/22; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2021 r., sygn. akt I SA/Wa 1646/20, dostępne w CBOSA, wyrok WSA w Olsztynie z 17.11.2022 r., II SA/Ol 503/22, LEX nr 3440104).

Należy jednak podkreślić, że owa uznaniowość w zakresie przyznawania zasiłku okresowego ma swoje dolne granice. Zasiłek ten nie może być bowiem niższy niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby oraz nie może być niższy niż 20 zł. Zostały również określone górne granice zasiłku okresowego - w przypadku osoby samotnie gospodarującej jest to do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że miesięczna kwota zasiłku nie może być wyższa niż kwota kryterium dochodowego na osobę w rodzinie

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, art. 41, art. 53a i art. 91, przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza obecnie kwoty 776 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Przy czym, zgodnie z art. 8 ust. 3 u.p.s. za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o:

1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych i koszty uzyskania przychodu;

2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach;

3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób.

Powołany przepis ma charakter ogólny i odnosi się do wszystkich przychodów, czyli ogółu wpływów z jakiegokolwiek tytułu, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Zaznaczyć przy tym należy, że przychód, o którym mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s., nie jest przychodem w znaczeniu podatkowym, jaki po odliczeniu kosztów jego uzyskania, stanowi dochód do opodatkowania. W art. 8 ust. 3 u.p.s. ustawodawca wprowadził bowiem własną definicję legalną dochodu, co oznacza, że nie jest dopuszczalne choćby posiłkowe posługiwanie się tym pojęciem stosowanym na gruncie innych ustaw, a zwłaszcza należących do innych gałęzi prawa i służących realizacji celów tych gałęzi prawa, w dodatku z pominięciem celów i istoty świadczeń z pomocy społecznej (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 196/21, LEX nr 3188343). Tym samym, do dochodu osoby ubiegającej się oświadczenie z pomocy społecznej należy zaliczyć wszystkie dochody poza tymi, które zostały enumeratywnie wyliczone w art. 8 ust. 4 u.p.s.

W niniejszej sprawie organ administracyjny nie naruszył zasad przyznawania zasiłku okresowego. Należy przy tym podkreślić, że zaskarżeniu podlegała decyzja w przedmiocie zmiany decyzji nr [...] z dnia 16 stycznia 2020 r. w części dotyczącej wysokości zasiłku okresowego w ten sposób, że:

- od dnia 1 stycznia 2022 do 31 stycznia 2022 kwota zasiłku okresowego będzie wynosić 65,50 zł;

- od dnia 1 lutego 2022 do 31 lipca 2022 kwota zasiłku okresowego będzie wynosić 28,50 zł.

Należy zaznaczyć również, że w niniejszej sprawie istotny jest fakt, iż od dnia 1 stycznia 2022 r. wysokość kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej ustalona została na kwotę 776,00 zł. Skarżąca ma przyznany jednocześnie zasiłek stały, który od 1 stycznia 2022r. wynosi 719, a do tego momentu ukształtowany był na poziomie 645 zł. Zasiłek stały wypłacany jest jednak na koniec miesiąca. Stąd różnica w przyznanej kwocie zasiłku okresowego w miesiącu styczniu 2022r. i pozostałych miesiącach. W związku z tym organ I instancji ustalił, że za m-c styczeń 2022 zasiłek okresowy przysługuje w kwocie 65,50 zł, natomiast od 1 lutego 2022r. do 31 lipca 2022r. w kwocie 28,50 zł. Z arytmetycznego punktu widzenia przyznane kwoty są prawidłowe – utrzymane na minimalnym poziomie - i organy nie naruszyły przepisów ustawy. Należy przy tym podkreślić, że maksymalnymi kwotami za miesiąc styczeń byłaby kwota 131 zł., a za pozostałe miesiące 57 zł.

Jak już było wyżej wskazane organ administracyjny określając w ściśle określonych granicach zasiłek okresowy działa w ramach uznania administracyjnego. Jakkolwiek działanie w ramach uznania administracyjnego oznacza pewną swobodę w sposobie ukształtowania rozstrzygnięcia, to jednak nie może oznaczać zupełnej dowolności w rozstrzyganiu. Na organie spoczywa bowiem za każdym razem obowiązek wyważenia interesu społecznego (publicznego) oraz słusznego interesu strony, o których mowa w art. 7 k.p.a. Z kolei zasada państwa prawa wyrażona w art. 2 Konstytucji RP nie przewiduje automatycznej wyższości interesu społecznego nad słusznym interesem jednostki. Organ winien zatem każdorazowo zidentyfikować zarówno interes społeczny jak i słuszny interes strony, i w okolicznościach konkretnej sprawy rozważyć owe interesy. Przebieg tej operacji myślowej, w szczególności w sytuacji przyznania prymatu interesowi publicznemu, winien zostać wyczerpująco wyjaśniony w motywach wydanego rozstrzygnięcia, tak aby w specyficznych okolicznościach sprawy możliwe było wyprowadzenie wniosku, na czym polegało wyższe wartościowanie interesu publicznego w konflikcie ze słusznym interesem strony, prowadzące do nałożenia na stronę obowiązku, ograniczenia uprawnienia strony lub odmowy jego przyznania (Wyrok NSA z 1.12.2021 r., I OSK 227/20, LEX nr 3308646).

W orzecznictwie podkreśla się także, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować zadania z zakresu pomocy społecznej. Organy pomocy społecznej są więc upoważnione do limitowania rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na ograniczone środki finansowe, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. W ramach pomocy społecznej nie jest zatem możliwe zaspokojenie wszystkich, nawet uzasadnionych, potrzeb osób uprawnionych do przedmiotowych świadczeń. W takich sytuacjach odmowa ich przyznania osobie ubiegającej się o tego rodzaju świadczenia może być podyktowana wyłącznie brakiem dostatecznych środków na ich pokrycie i to nawet wówczas, gdy potencjalny beneficjent, z uwagi na swoją sytuację osobistą i majątkową, spełnia kryteria niezbędne do ich otrzymania (zob. wyrok NSA z 16 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 2661/20; wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3404/18 - wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej jako "CBOSA", wyrok NSA z 13.07.2021 r., I OSK 3108/19, LEX nr 3209866).

W niniejszej sprawie organy nie naruszyły zasady uznania administracyjnego. W uzasadnieniu prawidłowo wskazały dlaczego nie przyznały wyższej kwoty niż ta minimalna określona w przepisach ustawy. Organy powołały się na aktualne możliwości M-GOPS w W., wynikające z posiadanych środków finansowych na realizację zadania, przy jednoczesnej znacznej liczbie osób ubiegających się o świadczenia pieniężne z pomocy społecznej, co w konsekwencji powoduje, że świadczenia realizowane są w minimalnej, określonej przepisami prawa wysokości. Zdaniem Sądu, takie wskazanie powodów przyznania skarżącej zmiany w wysokości zasiłku okresowego w jej minimalnej wysokości jest wystraczające do oceny prawidłowości podjętych rozstrzygnięć przez organy działające w ramach uznania administracyjnego.

W niniejszej sprawie nie zostały równie naruszone przepisy procedury administracyjnej. Organy dokładnie wyjaśniły sytuację faktyczną w jakiej znajduje się skarżąca, biorąc pod uwagę zarówno jej stan zdrowia, jak i jej ubóstwo i brak zatrudnienia (co również znane jest Sądowi z urzędu). Tym niemniej jak już było wskazane, na wysokość zasiłków wpływają przede wszystkim możliwości finansowe organów pomocowych. Stąd zdaniem Sądu w niniejszej sprawie organ nie dopuścił się naruszenia przepisów procesowych, które miałoby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.