Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 695/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: par.1 pkt 4, par. 2, par. 8
journal: Dz.U. 2009 nr 48 poz 390
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju  Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów  Wiejskich na lata 2007-2013
article: art21 ust.1 , art. 29 ust.1 pkt 1 i ust.1a pkt 2 i3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2005 nr 277 poz 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz  Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW).
article: art.16 par.1, art. 155, art.163
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca),, sędzia WSA Przemysław Krzykowski, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 23 listopada 2016r. sprawy ze skarg M. Z. na decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia “[...]" nr “[...]", “[...]", "[...]" w przedmiocie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie oddala skargi


UZASADNIENIE

M. Z. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona"), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargi na trzy decyzje Dyrektora "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej jako "ARiMR") z dnia "[...]" w przedmiocie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 22 lipca 2011 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w L. wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2011 do działki rolnej A o powierzchni 4,70 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" gmina O., obręb O. W dniu 4 czerwca 2012r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w L. (dalej jako "organ I instancji") wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesienie przyznając stronie płatność z tytułu:

- wsparcia na zalesienie w wysokości 35.437 zł – płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,

- premii pielęgnacyjnej płatnej corocznie przez 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia w wysokości 4.559 zł,

- premii zalesieniowej płatnej corocznie przez 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia w wysokości 7.426 zł.

W dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję, w sprawie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej –premia zalesieniowa, począwszy od 2015r., została ustalona w kwocie 5.593 zł.

W dniu 22 lipca 2011 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w L. wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2011 do działki rolnej B o powierzchni 10,15 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" gmina O., obręb O. W dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesienie przyznając stronie płatność z tytułu:

- wsparcia na zalesienie w wysokości 76.064,50 zł – płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,

- premii pielęgnacyjnej płatnej corocznie przez 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia w wysokości 9.845,50 zł,

- premii zalesieniowej płatnej corocznie przez 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia w wysokości 16.037 zł.

W dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję, w sprawie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej –premia zalesieniowa, począwszy od 2015r., została ustalona w kwocie 12.078,50 zł.

Ponadto w dniu 3 lipca 2013 r. strona złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w L. wniosek o przyznanie pomocy na zalesienie na rok 2013 do działki rolnej A o powierzchni 26,9809 ha, położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" gmina O., obręb W.. W dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję w sprawie przyznania pomocy na zalesienie przyznając stronie płatność z tytułu:

- wsparcia na zalesienie w wysokości 203.447,60 zł – płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia,

- premii pielęgnacyjnej płatnej corocznie przez 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia w wysokości 26.170,60 zł,

- premii zalesieniowej płatnej corocznie przez 15 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia w wysokości 42.628,40 zł.

W dniu "[...]" organ I instancji wydał decyzję, w sprawie zmiany decyzji o przyznaniu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej – kwota premii zalesieniowej, począwszy od 2015r., została ustalona w wysokości 32.106,20 zł.

W decyzjach zmieniających wysokość premii zalesieniowej organ I instancji powołał się na §2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2015r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. poz.346), dalej jako "rozporządzenie". Zgodnie z powołanym przepisem, w przypadku gdy pomoc na zalesianie gruntów rolnych w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 została przyznana do gruntów, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.), kierownik biura powiatowego ARiMR zmienia decyzję o przyznaniu tej pomocy w części dotyczącej premii zalesieniowej przez dokonanie zmiany wysokości tej premii przysługującej od roku, w którym rolnik, któremu ta pomoc została przyznana, spełnił warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), uwzględniając odpowiednią stawkę określoną w załączniku nr 4 do rozporządzenia zmienianego w §1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem. Podkreślił, że dla gruntów, o których mowa w ww. przepisie została ustanowiona nowa stawka premii zalesieniowej w wysokości 1.190 zł/ha.

W odwołaniach od opisanych decyzji, strona wniosła o uchylenie ich w całości i umorzenie postępowania. Zarzuciła, że rozporządzenie stanowiące podstawę wydania zaskarżonych decyzji zostało wydane bez stosownej delegacji ustawowej, a nadto podważa zasadę bezpieczeństwa prawnego i zasadę ochrony praw słusznie nabytych w zakresie w jakim dopuszcza zmianę decyzji ostatecznych, na podstawie których strona nabyła prawo.

Po rozpatrzeniu tych odwołań Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżonymi decyzjami utrzymał w mocy opisane decyzje organu I instancji. W motywach rozstrzygnięć organ wskazał, że strona otrzymała płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2015r. z tytułu jednolitej płatności obszarowej do powierzchni 73,85 ha, w tym do powierzchni zalesionej (działki ewidencyjne nr "[...]", "[...]" i "[...]") - decyzja z dnia "[...]".

Organ I instancji zasadnie, jak stwierdził organ odwoławczy, zmienił kwotę wysokości premii, gdyż producent rolny spełniał warunki określone w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, zgodnie z którym "kwalifikujący się hektar" oznacza każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych odpowiednio w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1728/2003 i który w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art.31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art.43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art.22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art.43 ust. 1-3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art.22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

W związku z powyższym od 2015r. do kwalifikującego się hektara płatności bezpośredniej można zaliczyć m.in. grunty zalesione zgodnie z art.43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005, czyli zalesienie gruntów rolnych w ramach PROW 2007-2013, o ile obszary te zapewniły rolnikowi prawo do płatności w 2008r. w ramach jednolitej płatności obszarowej.

Organ II instancji nie zgodził się z zarzutami zawartymi w odwołaniach, gdyż decyzja organu I instancji odpowiada wymogom przepisu art.107 k.p.a.. Za bezpodstawny uznał także zarzut dotyczący wydania rozporządzenia z dnia 10 marca 2015r. bez stosownej delegacji. Podkreślił, że organ nie stanowi prawa, a jedynie jest zobligowany do stosowania i przestrzegania obowiązujących przepisów prawa, w tym ogłoszonych w odpowiednim publikatorze.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o pominięcie przy orzekaniu §1 pkt 4 oraz §2 rozporządzenia (na podstawie art.178 Konstytucji RP), uchylenie zaskarżonych decyzji i poprzedzających je decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła naruszenie:

- art.2 i art.92 ust.1 Konstytucji RP,

- art.29 ust.1 i ust.1a pkt 2 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013r., poz.173 ze zm.), dalej jako "ustawa z dnia 7 marca 2007r."

- art.16 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016r., poz.23), dalej jako "k.p.a.".

Skarżący zaznaczył, że ma świadomość, że organ wydając decyzję nie miał podstaw by odmówić zastosowania rozporządzenia i tym samym musiał uczynić jego przepisy podstawą prawną decyzji. Kompetencję taką posiadają jednak sądy, które są uprawnione do odmowy stosowania przepisów aktów podstawowych ustanowionych sprzecznie z prawem obowiązującym. Zdaniem skarżącego rozporządzenie wydane zostało bez stosownej delegacji zawartej w ustawnie z dnia 7 marca 2007r. – ani art.29 ust.1 pkt 1, ani art.29 ust.1a pkt 2 i 3 tej ustawy, przywołane w preambule rozporządzenia nie mogą być uznane za delegację do uregulowania kwestii zmiany decyzji ostatecznych. Wskazał, że zasada bezpieczeństwa prawnego nakazuje poszanowanie przez ustawodawcę istniejących stosunków prawnych. Dokonywanie w procesie stanowienia prawa nieusprawiedliwionych żadnymi okolicznościami obiektywnymi zmian przekreślających wcześniejszy kierunek procesu legislacyjnego narusza zasadę demokratycznego państwa prawnego. Nadto rozporządzenie to narusza zasadę praw słusznie nabytych w zakresie w jakim dopuszcza zmianę ostatecznych decyzji administracyjnych. Polemizując z tezą organu jakoby zmiana decyzji w efekcie której ulega zmianie wysokość premii zalesieniowej była dla niego korzystna stwierdził, że nie jest w stanie przewidzieć jaka będzie wysokość wsparcia w następnych latach i nie ma pewności, czy będzie ona wyższa od dotychczasowej kwoty tej premii 1.580 zł. Skarżący podejmując decyzję o zalesieniu miał świadomość jej długofalowych skutków ekonomicznych.

W odpowiedziach na skargi organ odwoławczy wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji.

W pismach procesowych z dnia 21 października 2016r. strona podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i podkreśliła, że skarżącemu nie jest znany żaden wspólnotowy akt prawny, który mógłby być bezpośrednio zastosowany w niniejszej sprawie i który mógłby być podstawą zmiany ostatecznej decyzji, na podstawie której skarżący nabył prawo. Zdaniem skarżącego z rozporządzenia nr 1307/2013 i innych regulacji normujących systemy wsparcia bezpośredniego wnika jedynie, że ustawodawca wspólnotowy zdecydował się objąć jednolitą płatnością obszarową obszary zalesione. Brak jest natomiast regulacji pozwalających na zmniejszenie przyznanych już płatności w ramach PROW 2007-2013. W jego ocenie § 2 rozporządzenia zawiera regulację o charakterze arbitralnym, wydaną bez stosownego upoważnienia ustawowego.

Na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. zarządził połączenie spraw o sygn. I SA/Ol 695/16, I SA/Ol 696/16, I SA/Ol 697/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzenie ich dalej pod sygnaturą I SA/Ol 695/16.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skargi nie są zasadne.

Zasady i tryb kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zostały określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit a-c p.p.s.a., sąd uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Sąd badając zaskarżone decyzje w granicach określonych przepisami powołanej wyżej ustawy pod względem ich zgodności z przepisami procedury administracyjnej, doszedł do przekonania, że skargi nie zasługują na uwzględnienie, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy.

Spór w sprawie dotyczy zasadności zmiany decyzji ostatecznych o przyznaniu skarżącemu pomocy na zalesienie w części dotyczącej premii zalesieniowej.

Premia zalesieniowa jest jedną z form pomocy na zalesianie wskazaną w § 8 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2017-2013 (Dz.U. nr 48, poz.390 ze zm.) Zgodnie z powołanym przepisem premia zalesieniowa stanowi zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia. Taka też premia została przyznana skarżącemu do wskazanych działek decyzjami z dnia 28 stycznia 2013r. oraz 9 lipca 2015 r. Zgodnie z załącznikiem nr 4 do ww. rozporządzenia część I pkt 1 lp. 3, premia ta wynosiła 1.580 zł/ha na rok.

W dniu 15 marca 2015 r. weszło w życie rozporządzenie zmieniające, które w § 1 pkt 4 zmieniło stawkę na kwotę 1.190 zł – dla gruntów kwalifikujących się na podstawie art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 do jednolitej płatności obszarowej w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W § 2 rozporządzenia wskazano, że w przypadku gdy pomoc na zalesianie gruntów rolnych w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 została przyznana do gruntów, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm.), kierownik biura powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zmienia decyzję o przyznaniu tej pomocy w części dotyczącej premii zalesieniowej przez dokonanie zmiany wysokości tej premii przysługującej od roku, w którym rolnik, któremu ta pomoc została przyznana, spełnił warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 lub ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 308), uwzględniając odpowiednią stawkę określoną w załączniku nr 4 do rozporządzenia zmienianego w § 1 w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem."

Grunty, o których mowa w art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013, to każdy obszar, który zapewnił rolnikowi prawo do płatności w 2008 r. w ramach systemu płatności jednolitych lub systemu jednolitej płatności obszarowej określonych, odpowiednio, w tytule III oraz IVa rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 i który w okresie, w którym mają zastosowanie odnośne zobowiązania danego rolnika, jest zalesiony zgodnie z art. 31 rozporządzenia (WE) nr 1257/1999 lub art. 43 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 lub w ramach systemu krajowego, którego warunki są zgodne z art. 43 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 lub art. 22 rozporządzenia (UE) nr 1305/2013.

Innymi słowy od 2015r. płatności bezpośrednie przysługują także do m.in. gruntów zalesionych w ramach PROW 2007-2013, o ile dany obszar zapewniał rolnikowi prawo do płatności w 2008r. w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej. Do 2015r. przepisy wspólnotowe nie zezwalały na wypłacanie płatności bezpośrednich do gruntów objętych zobowiązaniem zalesieniowym. Według Komisji Europejskiej jednolite płatności obszarowe mogą być przyznane do takich gruntów zalesionych pod warunkiem, że Państwo Członkowie zapewni brak nadkompensacji. Konieczne stało się zatem dostosowanie wysokości premii zalesieniowej. Obniżenie wysokości premii zalesieniowej z 1580 zł/ha/rok do 1190 zł/ha/rok dotyczy jedynie gruntów, do których – od 2015r. – mogą zostać przyznane płatności bezpośrednie. Zmiana została zatwierdzona przez Komitet Monitorujący Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, uchwałą nr 100 z dnia 9 września 2014r., a następnie przesłana do Komisji Europejskiej, która zatwierdziła zmianę w tym zakresie (pismo nr "[...]"). Powyższe wynika z uzasadnienia projektu rozporządzenia zmieniającego z dnia 10 marca 2015r.. Wysokość premii zalesieniowej w niższej stawce nadal jednak rekompensuje utracone średnie dochody związane z przeznaczeniem gruntów rolnych na leśne. W 2015r. suma wsparcia z tytułu premii zalesieniowej i płatności bezpośredniej do każdego hektara wynosiła 1643,70 zł, a zatem była większa od wcześniejszej stawki premii zalesieniowej o 63,70 zł /ha.

W sprawie nie jest sporne, że przedmiotowe grunty objęte premią zalesieniową są gruntami, o których mowa w powyższym art. 32 ust. 2 lit. b ppkt ii rozporządzenia nr 1307/2013 oraz że do gruntów tych przyznane zostały na 2015 r. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. We wniosku o przyznanie płatności na rok 2015, złożonym w dniu 17 czerwca 2015r., skarżący zadeklarował do płatności JPO działki rolne położone na wskazanych wcześniej działkach ewidencyjnych. Płatność ta do tych działek rolnych została skarżącemu przyznana decyzją z dnia 4 czerwca 2016r.

Oznacza to, że wypełniła się sytuacja, o której mowa w § 2 rozporządzenia i wobec tego stanu faktycznego organ I instancji wydał decyzje zmieniające wysokość premii zalesieniowych przyznanych na podstawie decyzji o przyznaniu pomocy na zalesianie.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącego, że §2 rozporządzenia wydany został bez upoważnienia ustawowego, stwierdzić należy, że rozporządzenie to wydane zostało na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ustawy z 7 marca 2007r..

Powołany przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 stanowi, że minister właściwy do spraw rozwoju wsi określa, w drodze rozporządzenia szczegółowe warunki i tryb przyznawania, wypłaty lub zwracania pomocy w ramach poszczególnych działań objętych programem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, w szczególności:

a) tryb składania wniosków o przyznanie pomocy,

b) szczegółowe wymagania, jakim powinny odpowiadać wnioski o przyznanie pomocy,

c) szczegółowe wymagania, jakim powinna odpowiadać umowa - w przypadku działań, w ramach których pomoc jest przyznawana na podstawie umowy,

d) działania i przypadki, w których następca prawny wnioskodawcy albo nabywca gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmujący posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy oraz warunki i tryb wstąpienia do tego postępowania,

e) działania i przypadki, w których następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części albo przejmującemu posiadanie gospodarstwa rolnego lub jego części może być przyznana pomoc oraz warunki i tryb przyznania tej pomocy

- mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji programu oraz specyfikę poszczególnych działań.

Tym samym, Sąd stwierdza, że rozporządzenie miało podstawę w przepisie ustawy z dnia 7 marca 2007r., a minister nie przekroczył udzielonego mu upoważnienia. Delegacją dla Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do wprowadzenia regulacji dotyczącej zmiany decyzji o przyznanej pomocy przez dokonanie zmiany wysokości premii zalesieniowej jest przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Użyte w tym przepisie pojęcie "szczegółowe warunki i tryb przyznawania (...) pomocy" obejmuje swoim znaczeniem stanowienie o zmianie stawki pomocy (§1 pkt 4 rozporządzenia) i czynnościach organu będących skutkami tej zmiany, czyli wydawanie decyzji zmieniających decyzje (§2 rozporządzenia). Innymi słowy, minister upoważniony do określania szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy mógł w rozporządzeniu zmienić stawkę pomocy oraz zawrzeć kompetencję do wydawania decyzji zmieniającej decyzję ostateczną.

W konsekwencji powyższego można uznać, że §2 rozporządzenia jest przepisem szczególnym, o którym mowa w art.163 k.p.a.. Z treści tego przepisu wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, na mocy której strona nabyła prawo, także w innych przypadkach oraz na innych zasadach niż określone w rozdziale 13 działu II k.p.a., o ile przewidują to właśnie przepisy szczególne. Przepis ten nie został powołany przez organ w podstawach decyzji, niemniej miał on w sprawie zastosowanie. Zgodnie bowiem z treścią art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007r., z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art.1 pkt 1, tj. w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, ze zm.) oraz w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

W związku z powyższym, skoro zmiana decyzji ostatecznej nastąpiła w oparciu pośrednio o treść art.163 k.p.a., to nie mogła nastąpić na podstawie art. 155 k.p.a., stanowiącego, że organ wyższego stopnia może zmienić decyzję ostateczną w sprawie przyznania pomocy, na mocy której strona nabyła prawo, również bez zgody strony, jeżeli nie ograniczy to nabytych przez nią praw. Zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art.155 k.p.a. i art.21 ust.5 ustawy z dnia 7 marca 2007r. uznać zatem należy za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.16 § 1 k.p.a., stwierdzić należy, że nie jest on zasadny. Przepis ten stanowi, że decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W przedmiotowej sprawie zmiana decyzji z "[...]" i "[...]" nastąpiła na podstawie art.163 k.p.a., a zatem w ramach przepisu art. 16 § 1 k.p.a.

Skarżący podniósł również zarzut bezprawnego uszczuplania nabytego decyzjami ostatecznymi uprawnienia, polegającego na otrzymywaniu przez 15 lat premii zalesieniowej w konkretnej wysokości, a następnie zmniejszenia tych kwot. Jak już wyżej wskazano, stawka premii zalesieniowej została zmniejszona z 1.580 zł/ha na rok do 1.190 zł/ha na rok. W kontekście argumentów skarżącego o ochronie praw nabytych nie można jednak pominąć, że §2 rozporządzenia stanowi o dokonaniu zmiany wysokość premii zalesieniowej wiążąc tę okoliczność z uprawnieniem do otrzymywania płatności bezpośrednich. O ile więc stawka premii zalesieniowej zmalała o 390 zł/ha na rok, to jednocześnie rolnik pozbawiony tej części stawki nabył prawo do jednolitej płatności obszarowej, której stawka wynosiła w 2015r. 453,70 zł/ha, zgodnie z § 1 rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 października 2015 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2015 r. (Dz.U. poz. 1619). Skarżącemu przyznano tę płatność, czego zresztą jak wyżej podniesiono nie kwestionuje. W istocie, w wyniku zmian wprowadzonych rozporządzeniem zmieniającym przyznano stronie wyższą kwotę niż tę, którą otrzymywała przed 2015 r. Jeśli zatem zmiany wprowadzone od 2015 r. są korzystniejsze finansowo dla rolnika, argumenty o uszczupleniu uprawnienia i pogwałceniu praw nabytych należy uznać za bezpodstawne.

Podsumowując, prawidłowe są decyzje organu zmieniające ostateczne decyzje o przyznaniu premii zalesieniowej. Brak powołania w podstawach prawnych art. 163 k.p.a. nie wpłynął na ich prawidłowość, ponieważ właściwie wskazano w nich przepis §2 rozporządzenia, będącego przepisem szczególnym, o którym mowa w art. 163 k.p.a.

Podkreślić przy tym należy, że to nie przepisy wspólnotowe, ale powołane przepisy prawa krajowego stanowią w niniejszej sprawie podstawę zmiany decyzji ostatecznej. Tym niemniej normy te są wynikiem zmian przepisów wspólnotowych, które wprowadziły, od 2015r., możliwość przyznawania płatności bezpośrednich do gruntów zalesionych. Z powyższym wiązała się natomiast konieczność dostosowania przez prawodawcę krajowego stawek premii zalesieniowej w taki sposób, by nie doszło do nieuprawnionej, nadmiernej rekompensaty utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne.

Wbrew zarzutom skargi, nie doszło do naruszenia przepisów Konstytucji RP, a kwestionowane przez skarżącego rozporządzenie wydane zostało w zgodzie z upoważnieniem wynikającym z ustawy z dnia 7 marca 2007r.. Również argumenty dotyczące ochrony praw nabytych okazały się nieprzekonywujące wobec konkluzji, że zmiana wysokości premii zalesieniowej wiąże się dla skarżącego z korzyściami finansowymi związanymi z jednoczesnym przyznaniem jednolitej płatności obszarowej.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargi jako niezasadne.