Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 215/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-08-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1, 1a, 2
journal: Dz.U. 2014 poz 341
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5 ust. 1 i 3
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak (spr.), Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Dyrektora Ś.Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2014 1. oddala skargę; 2. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokata M. C. – S. kwotę 221,40 (dwieście dwadzieścia jeden 40/100) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w tym kwotę 41,40 (czterdzieści jeden 40/100) złotych tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Dyrektor Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w K. ("Dyrektor") decyzją z [...] 2018 r.

nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. ("Kierownik)

z [...] 2018 r. nr [...] o ustaleniu Z.S. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2014 w wysokości [...] zł.

Organ ustalił, że [...] 2014 r. Kierownik wydał decyzję nr [...], na mocy której przyznał B.S., na jego wniosek, płatności ONW do gruntów położonych w strefie nizinnej II na rok 2014 w wysokości [...] zł. Wskazując na art. 20 ust. 4 ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U.2017.1856 ze zm.) – "ustawa PROW" oraz mając na uwadze fakt, że strona nie złożyła żądania doręczenia decyzji, decyzja ta nie została wysłana i pozostała w aktach sprawy. Płatność ONW za rok 2014 została zrealizowana 8 stycznia 2015 r. Z. S. 20 października 2015 r. złożyła oświadczenie o pobraniu dopłat przyznanych za rok 2014 z konta B. S., którego była współwłaścicielem oraz kopię odpisu skróconego aktu zgonu B. S.. Z aktu tego wynika, że B. S. zmarł 31 października 2014r. W odpowiedzi na zawiadomienie organu o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia Z.S. kwot nienależnie pobranych płatności ONW przyznanych na podstawie decyzji z 19 grudnia 2014 r. i wypłaconych na rachunek bankowy wskazany przez B. S., Z.S. 11 stycznia 2018 r. złożyła oświadczenie, w którym zaznaczyła, że od 1968 r. wspólnie z mężem prowadziła gospodarstwo rolne, którego jest współwłaścicielką, a także opisała przebieg choroby męża i argumentowała, że od lat w tym gospodarstwie pracuje sama.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa ("ustawa o Agencji") Kierownik ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Na podstawie art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 określenie "nienależne" odnosi się nie tylko do sytuacji, w której akt stanowiący podstawę prawną przyznania płatności zostanie następnie wyeliminowany z obrotu prawnego na podstawie regulacji krajowych (K.p.a.), ale także do sytuacji, gdy nie zachodziły okoliczności uzasadniające udzielenie płatności na gruncie regulacji unijnych.

Organ wyjaśnił, że w przypadku gdy źródłem pobrania środków publicznych przeznaczonych na finansowanie rolnictwa było władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej (decyzja administracyjna), to właściwym trybem do dochodzenia ich zwrotu jest tryb określony w art. 29 ust. 1 przywołanej ustawy. Przy czym nie oznacza to, że takie władcze rozstrzygnięcie organu administracji publicznej musiało formalnie odnosić się do podmiotu, wobec którego została podjęta decyzja o ustaleniu nienależnie pobranej płatności, wydana w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o Agencji, bowiem w art. 29 ust. 1 mowa jest o ustaleniu kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych, z uwagi na kryterium ich pochodzenia oraz kryterium ich przeznaczenia. Ustawodawca nie precyzuje wiec, iż chodzi o kwoty nienależnie pobrane przez podmiot, do którego adresowana była decyzja o przyznaniu płatności, lecz ogranicza się jedynie do operowania pojęciem "pobrania środków publicznych w sposób nienależny lub w nadmiernej wysokości".

Z kolei termin ich "pobrania" oznacza inaczej dostarczyć, wysłać, wziąć, otrzymać coś, przyjąć, odebrać (też w czyimś imieniu) jakąś należność, skorzystać z czegoś. Wobec tego, ustalenie w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w trybie art. 29 ust. 1 ustawy dotyczy wszystkich wymienionych w tym przepisie środków publicznych co do, których ustalono, że ich pobranie (wypłata) nastąpiło w sposób nieuprawniony.

W sprawie stwierdzono ponadto brak przesłanek wykluczających obowiązek zwrotu płatności. Po pierwsze, płatności nie zostały dokonane na skutek pomyłki Agencji (art. 5 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011). Po drugie, nie minął jeszcze czteroletni okres przedawnienia (art. 3 ust. 1 i 3 w zw. z art. 1 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r.). Po trzecie, kwota nienależnie pobranych płatności przekracza kwotę stanowiącą równowartość kwoty 100 euro (art. 28a ustawy PROW).

Odnosząc się do odwołania strony, w którym podniosła, że będąc współwłaścicielką i pełnomocnikiem męża winna mieć prawo do pobrania dopłat organ wskazał, że Z. S. nie wystąpiła z wnioskiem o przejęcie płatności po zmarłym. Zgodnie z § 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40 poz. 329 ze zm.), w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności ONW, płatność ONW przysługuje spadkobiercy, jeżeli grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności ONW, w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, były w posiadaniu spadkodawcy lub spadkobiercy. Spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania w miejsce spadkodawcy, na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Termin, o którym mowa w ust. 2, nie podlega przywróceniu. Powyższe nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Z. S. pobrała z rachunku bankowego kwotę płatności ONW wypłaconą B. S., nie składając wniosku o przejęcie prawa do tej płatności, co w praktyce oznacza, że niezależnie od tego, czy prowadziła wspólnie z B. S. gospodarstwo, płatności te jej nie przysługiwały. Ustawodawca w § 7 rozporządzenia ONW określił, że w przypadku śmierci wnioskodawcy płatności przysługują spadkobiercy, który złoży wniosek o ich przejęcie w odpowiednim terminie. Powyższe oznacza, że strona mimo tego, że prowadziła gospodarstwo wraz z mężem nie jest automatycznie uprawniona do ich pobrania.

Organ wskazał, że wniosek o przyznanie płatności zawiera sekcję "Oświadczenia i Zobowiązania", w której między innymi znajduje się zapis, że producentowi rolnemu znane są zasady przyznawania płatności oraz podpisuje się zobowiązanie do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji o każdym fakcie, który może mieć wpływ na nienależnie lub nadmiernie przyznane płatności lub pomocy finansowej, objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Posiadając taką wiedzę, jako pełnomocnik zmarłego, strona mogła (bądź powinna) poinformować organ o śmierci B. S.. W odwołaniu Z. S. podniosła, że Agencja została powiadomiona o śmierci męża przez Urząd Stanu Cywilnego

w R. w ciągu 14 dni, co nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materialne dowodowym.

Dyrektor wyjaśnił ponadto, wskazując na art. 12 ust. 4 ustawy z 18 grudnia 2003 r. krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, że w przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny. Numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę. Dlatego też Z. S. wyrażając zgodę na pobieranie płatności przez męża nie mogła zakładać, że po jego śmierci pieniądze bezpośrednio będą się jej należały. Numer ewidencji producentów jest przypisany do konkretnego beneficjenta i inne osoby nie mogą z niego korzystać, ani z korzyści, które z jego posiadaniem są związane.

Na powyższą decyzję Z. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skargę. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo.

W ocenie skarżącej sprawę rozpatrzono nienależycie. Decyzja była wydana za życia jej męża, na gospodarstwo rolne, w którym pracowała. Mąż skarżącej ciężko chorował. Urzędowo to właśnie jej mąż został wpisany jako beneficjent. Zgodnie

z informacją Agencji jedno gospodarstwo podlegało pod jedną osobę. Odgórnie został wpisany mąż skarżącej i tak zostało. Ponieważ stan zdrowia męża strony nie pozwalał na osobiste prowadzenie spraw, skarżąca została poinformowana o konieczności przedstawienia pełnomocnictwa. I tak też uczyniła. Skarżąca nie rozumie dlaczego ma płacić za niedopatrzenia urzędników. Ma 82 lata. Mimo podeszłego wieku i wielu chorób stara się utrzymywać gospodarstwo. Dba o nie, musi wynajmować traktor, i inne wszelkie usługi związane z zasiewem itp. Oświadczyła, że dotacja została przeznaczona stricte na gospodarstwo. Zarzuciła, że nie ma praktyki informowania ludzi o warunkach dotacji, możliwości odwołań czy choćby możliwości wystąpienia z wnioskiem o przejęcie płatności po zmarłym. Podkreśliła, że w decyzji z 2014 r. nie ma jakiegokolwiek pouczenia w tej kwestii. Skarżąca podniosła, że ma podstawowe wykształcenie. Nie zna się na meandrach prawa. Od lat mieszka i gospodaruje w miejscowości P. i zna się na uprawie roli, a nie na przepisach prawa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor podtrzymał stanowisko przedstawione

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U.2016.1066) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jt. 2017.1369 ze zm.), określanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany, co do zasady, zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Realizując wyżej określone granice kontroli, Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] 2018 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] 2018 r. nr [...] o ustaleniu Z.S. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za rok 2014 w wysokości [...] zł.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny.

W dniu 2 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynął wniosek B. S. (męża Z. S.) z 30 kwietnia 2014r. o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2014. Decyzją z [...] 2014r. nr [...], uwzględniając żądanie, organ przyznał B. S. płatność ONW na rok 2014 w wysokości [...] zł. Ponieważ strona nie złożyła żądania doręczenia decyzji, pozostawiono ją w aktach sprawy. Płatność została przekazana na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego 8 stycznia 2015 r.

B. S. zmarł w dniu 31 października 2014 r. o czym organ został powiadomiony 20 października 2015 r. W tym dniu bowiem Z. S. złożyła: oświadczenie o pobraniu dopłat przyznanych za 2014 rok z konta B. S., którego była współwłaścicielką oraz kopię odpisu skróconego aktu zgonu męża.

Bezspornym jest zatem, że środki w wysokości [...] zł. znajdujące się na koncie wskazanym przez B. S. zostały pobrane przez Z. S. w styczniu 2015 r.

Zgodnie z poglądami judykatury jak i doktryny decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest uznawana za decyzję nieistniejącą. Powyższe oznacza, że nie wywołuje ona żadnych skutków prawnych, nie wchodzi bowiem do obrotu prawnego. Zmarły nie staje się, co oczywiste, beneficjentem płatności, a przekazana przez organ kwota pieniężna nie jest płatnością we właściwym, prawnym tego słowa znaczeniu, zrealizowaną w ramach powstałego na podstawie decyzji administracyjnej stosunku publicznoprawnego. Należy zatem przyjąć, że wobec śmierci B. S. przed wydaniem decyzji przyznającej płatność, ziściły się przesłanki prawne do uznania, że skarżąca dysponowała opisanymi środkami publicznymi – bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Nie zaistniał bowiem stosunek publicznoprawny skonkretyzowany indywidualnym aktem administracyjnym w postaci decyzji administracyjnej, z którego wynikałoby prawo tak B. S. jak i skarżącej do otrzymania płatności. Decyzja uznana za nieistniejącą nie może być źródłem praw. Doszło zatem do wydatkowania środków publicznych bez podstawy prawnej na rzecz podmiotu, który nie był stroną postępowania w sprawie przyznania płatności. Przyjąć w konsekwencji należy, że przekazane środki publiczne na rachunek bankowy na podstawie decyzji nieistniejącej są kwotą nienależnie pobraną, podlegającą zwrotowi stosownie do art. 29 ust. 1, 1a i 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia albo obowiązek ten istniał, ale wygasł. W niniejszej sprawie pobranie nienależnego świadczenia wynika z braku obowiązku organów do wypłaty środków pomocowych z uwagi na brak podstawy prawnej.

Wprowadzony od 2 kwietnia 2014 r. ustawą z dnia 24 stycznia 2014 r. (Dz. U. z 2014 r., poz. 341) o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przepis art. 29 ust. 1a, pozwala na zastosowanie przepisu art. 29 ust. 1 do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszym przypadku, skoro do nienależnego pobrania środków doszło w styczniu 2015 r. Na marginesie należy zauważyć, że ustawa zmieniająca nie zawiera przepisów o charakterze intertemporalnym i przepis art. 29 ust 1a jako norma kompetencyjna, zgodnie z zasadą bezpośredniego działania nowego prawa ma zastosowanie począwszy od 2 kwietnia 2014 r., również w stosunku do przypadków, gdy do pobrania nienależnych środków doszło przed tą datą. Przedmiotem sprawy dotyczącej ustalenia nienależnych płatności nie jest bowiem regulowanie stosunków prawnych, które miały miejsce przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, ale ustalenie, czy pobrana przez podmiot kwota płatności, może być uznana za nienależnie pobraną.

Zauważenia wymaga, iż wydanie decyzji o przyznaniu płatności jak i dokonanie wypłaty środków nastąpiło już po śmierci wnioskodawcy w sytuacji, gdy skarżąca Z. S.., nie spełniła warunków wynikających z § 7 ust. 1 i 2 Rozporządzenia ONW. W myśl tego przepisu w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności ONW do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania płatności ONW, płatność ONW przysługuje spadkobiercy, jeżeli grunty rolne, które były objęte wnioskiem o przyznanie płatności ONW, w dniu 31 maja roku, w którym został złożony ten wniosek, były w posiadaniu spadkodawcy lub spadkobiercy. Spadkobierca wstępuje do toczącego się postępowania w miejsce spadkodawcy, na wniosek złożony w terminie 7 miesięcy od dnia otwarcia spadku. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy nie wynika, aby skarżąca wystąpiła z wnioskiem, o którym mowa powyżej. Brak wystąpienia z wnioskiem, skutkował tym, że organ nie mógł wydać decyzji w sprawie przyznania skarżącej płatności, o które wystąpił jej mąż.

Tym samym nie zasługuje na uwzględnienie argument skarżącej zawarty w punkcie 1 skargi, iż decyzja była wydana za życia jej męża.

Przepisy ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa określają jedynie tryb oraz organy właściwe w sprawie ustalania kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej oraz finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej (art. 29). Obowiązek zwrotu wynika z przepisów rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 ze zm.).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca przedmiotową kwotę powiększoną o odsetki naliczone zgodnie z ust. 2. Przewidziany w art. 5 ust. 1 ww. rozporządzenia obowiązek zwrotu nie ma jednak charakteru bezwzględnego, o czym świadczy treść dalszej części tego przepisu.

Zdaniem Sądu za prawidłowe należy uznać stanowisko organu, że w sprawie nie mogą mieć zastosowania regulacje wspólnotowe, przewidujące możliwość zwolnienia beneficjenta nienależnych płatności z obowiązku zwrotu uzyskanego wsparcia, określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, wynikające z art. 3 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z 18 grudnia 1995 r., oraz art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r.

Zgodnie z art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika w zwykłych okolicznościach. Jednak w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem przedmiotowej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli decyzja o odzyskaniu nie została przekazana w terminie 12 miesięcy od płatności.

W judykaturze utrwalony jest pogląd, że pod pojęciem "pomyłki organu" należy rozumieć wszelkie błędy popełnione przez właściwy organ lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności. Pomyłka organu może zaistnieć zarówno wówczas, gdy np. na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych jak i wszelkie błędy popełnione przez właściwy organ lub inny organ, których skutkiem było dokonanie nienależnej płatności." (tak NSA w wyrokach z 10 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 584/14, z 11 października 2013 r., sygn. akt II GSK 849/12, z 11 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1861/12 dostępne www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie wskazany przepis nie może mieć zastosowania, ponieważ płatność ONW na 2014 r. nie nastąpiła w wyniku pomyłki organu. Wydając decyzję z 19 grudnia 2014 r. w przedmiocie przyznania płatności ONW organ nie posiadał wiedzy o śmierci wnioskodawcy – B. S.. Należy nadto zauważyć, że przepis art. 5 ust. 3 rozporządzenia nr 65/2011 wymaga do wyłączenia obowiązku zwrotu spełnienia drugiej przesłanki - by błąd w zwykłych okolicznościach nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Bezspornie w dacie pobrania środków skarżąca posiadała wiedzę o śmierci B. S.. Oznacza to, że przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu płatności nie zostały spełnione.

W rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również przesłanki, o których mowa w art. 3 ust 1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95. Przepis art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95 przewiduje jako zasadę czteroletni okres przedawnienia liczony od czasu dopuszczenia się nieprawidłowości określonej w art. 1 ust. 1 z tym, że w przypadku nieprawidłowości ciągłych lub powtarzających się okres przedawnienia biegnie od dnia w którym nieprawidłowość ustała. Organ powziął wiadomość o zgonie beneficjenta 20 października 2015 r. a tym samym, powziął wiadomość, że doszło do nieprawidłowości wynikającej z wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej. Decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności została wydana w dniu [...] 2018 r. i doręczona Z.S. w dniu 20 marca 2018 r. – a zatem przed upływem czteroletniego okresu przedawnienia przewidzianego w art. 3 ust.1 rozporządzenia Rady (WE), EURATOM Nr 2988/95.

Sąd podziela też stanowisko organu, że nie zachodzą przesłanki odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności określone w art. 28a ustawy z dnia 7 marca 2007 r. W rozpatrywanej sprawie kwota nienależnie pobranej płatności przekracza kwotę stanowiącą równowartość 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym zasadnie organ przyjął, że w odniesieniu do wskazanej płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie pobranej płatności.

Zauważenia wymaga również, iż dalsze argumenty skargi, nie mają wpływu na ocenę kwestionowanego nią rozstrzygnięcia, albowiem okoliczności podniesione przez skarżącą są prawnie obojętne. Nie mają znaczenia: przeznaczenie przyznanych płatności stricte na gospodarstwo, wykształcenie skarżącej, choroba męża, czy brak pouczenia w decyzji z 2014r. o możliwości wystąpienia z wnioskiem o przejęcie płatności po zmarłym. Także fakt, iż skarżąca dysponowała pełnomocnictwem do działania w imieniu męża i podpisywała w jego imieniu wnioski o płatności, czy współwłasność gospodarstwa, nie mają wpływu na wynik dokonanej oceny zaskarżonej decyzji. Kluczowe bowiem w niniejszej sprawie są ustalone i niekwestionowane okoliczności, iż stroną postępowania o przyznanie wnioskowanej płatności był, posiadający numer identyfikacyjny producenta, B. S., który zmarł 31 października 2014r, tj. przed wydaniem decyzji z [...]2014 r. przyznającej płatność.

Należy zaznaczyć, że postępowanie w sprawie zwrotu nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym trybem, w którym następuje określenie zmniejszeń lub nienależnie pobranych środków finansowych pochodzących ze środków unijnych, także krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie zadań realizowanych z funduszy unijnych. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu może być jedynie czy doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków i czy nie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość ich dochodzenia.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a istotne okoliczności sprawy nie budzą wątpliwości. W sprawie nie doszło do naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ zobligowany był do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranej płatności w wysokości wskazanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.

Wynagrodzenie pełnomocnikowi adwokatowi M. C. – S., ustanowionej w ramach pomocy prawnej, Sąd przyznał na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2016.1714).