Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2384/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 3, pkt 4, art. 5 ust. 1 i ust. 3 pkt 4, art. 33 ust. 1 i 2, art. 42 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 28, art. 156 par. 1 pkt 4,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2011 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), § 3 i § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 86, poz. 721), art. 5, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm., dalej: "u.t.d.") oraz I.p. 1.1 i I.p. 4.1 załącznika do ww. ustawy, po rozpatrzeniu odwołania M.D. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." (nazywanej dalej skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 11.000 zł, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Ustalono, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przez skarżącą transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek oraz wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Do wydania powyższej decyzji doszło w oparciu o następujące ustalenia:

W dniu [...] marca 2009 r. o godz. 9:42 w K., na ul. L., stanowiącej drogę krajową Nr [...], zatrzymano do kontroli pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...], kierowany przez A.A. (nazywanego dalej kierowcą). Pojazd poruszał się z ładunkiem ziemi w ilości około 9.000 kg. Kontrolowany kierowca nie okazał do kontroli karty opłaty drogowej. Nie posiadał ani odcinka kontrolnego karty opłaty, ani samoprzylepnej winiety, co potwierdziły zdjęcia załączone do protokołu kontroli. Na przedniej szybie naklejona była miesięczna winieta seria i nr [...] przedziurkowana w dniu [...] września 2007 r.

Kierowca oświadczył iż nie został wyposażony w kartę opłaty drogowej. W związku z powyższym stwierdzono wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Podczas kontroli kierowca nie okazał wypisu z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne ani wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy.

Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz sporządzono kopie dokumentów: dowodu osobistego kierowcy, prawa jazdy, dowodu rejestracyjnego pojazdu, zaświadczenia o spełnianiu przez kierowcę warunków określonych w ustawie o transporcie drogowym.

Dokonane ustalenia zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] marca 2009 r., Nr [...]. Protokół został podpisany bez zastrzeżeń przez kierowcę kontrolowanego pojazdu. W związku z oświadczeniem kierowcy, że przewoźnikiem było Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." M.D., protokół został wystawiony na skarżącą.

Pismem z dnia [...] marca 2009 r. skarżąca została zawiadomiona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w związku z wynikami kontroli z dnia [...] marca 2009 r. Jednocześnie wezwano stronę do przesłania m.in. licencji oraz wypisu z licencji na przewóz osób oraz umowy o zatrudnieniu kierowcy.

W toku postępowania wyjaśniającego skarżąca nadesłała wymagane dokumenty oraz złożyła wyjaśnienia, z których wynikało, że na podstawie umowy użyczenia z dnia [...] lutego 2009 r. kierowca wykonywał nieodpłatną usługę skontrolowanym pojazdem.

W dniu [...] lipca 2009 r. organ przesłuchał w charakterze świadka kierowcę, który zeznał, że w dniu [...] marca 2009 r. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." M.D. wykonywało remont chodnika przy ul. L. Kierowca otrzymał zlecenie od Z.D. na wywóz ziemi wydobytej w trakcie prowadzonego remontu. Użyty w tym celu pojazd marki [...] o nr rej. [...] kierowca pożyczał w ramach przyjacielskiej przysługi od M.D., celem wywozu śmieci z własnej prywatnej posesji. Ziemię kierowca wywiózł bezpłatnie w ramach pomocy świadczonej na rzecz Z.D. Kierowca podkreślił, że nie pokrywał kosztów zakupu paliwa do wskazanego pojazdu, nie był również zatrudniony przez przedsiębiorcę – M.D.

Pismem z dnia [...] maja 2009 r. Wydział Komunikacji i Ewidencji Działalności Gospodarczej Urzędu Miejskiego w K. poinformował organ, iż skarżąca nie występowała do Prezydenta Miasta K. o wydanie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego, nie występowała również o wydanie zaświadczenia na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne.

Z uwagi na powstałe wątpliwości dotyczące ustalenia właściwej strony wszczętego postępowania administracyjnego, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r., a następnie pismem z dnia [...] września 2009 r. wezwał skarżącą do osobistego stawiennictwa, celem złożenia wyjaśnień w związku z przeprowadzoną kontrolą drogową w dniu [...] marca 2009 r.

W pismach z dnia [...] sierpnia 2009 r., z dnia [...] września 2009 r. oraz z dnia [...] września 2009 r. skarżąca wskazała, że zgodnie z § 5 umowy użyczenia z dnia [...] lutego 2009 r. zawartej pomiędzy skarżącą a kierowcą, kierowca wykonywał w dniu kontroli nieodpłatną usługę samochodem ciężarowym marki [...], będącym przedmiotem użyczenia. Kierowca nie był zatrudniony przez skarżącą. W dniu kontroli była przewożona ziemia z terenu budowy chodnika. Usługa została zlecona skarżącej przez Zarząd Miejski w K.

Skarżąca podała, że karta opłaty drogowej została przez nią zakupiona, jednakże kierowca pozostawił ją w biurze firmy.

Pismem z dnia [...] lutego 2010 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił kierowcę o wszczęciu z urzędu wobec niego postępowania administracyjnego, jednakże w toku analizy dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym analizy umowy użyczenia z dnia [...] lutego 2009 r., uznał, że za stwierdzone w dniu [...] marca 2009 r. naruszenia odpowiedzialna jest skarżąca.

[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Nr [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie w stosunku do kierowcy A.A. W jej uzasadnieniu organ powołał się na zapis zawarty w umowie z dnia [...] lutego 2009 r., zgodnie z którym "w przypadku zaistnienia konieczności wykonania usługi na rzecz użyczającej, biorący w użyczenie zobowiązuje się wykonać taką usługę nieodpłatnie". W ocenie organu, wskazana sytuacja miała miejsce w dniu kontroli. Na podstawie zlecenia z dnia [...] marca 2009 r. Nr [...] skarżąca miała wykonać chodnik i zjazd przy ul. L. w K. Zlecenie zostało powierzone stronie w ramach umowy z dnia [...] lutego 2009 r. Nr [...] zawartej przez skarżącą z Zarządem Dróg Miejskich w K. Wynagrodzenie za usługę otrzymała skarżąca, czego dowodem była faktura VAT Nr [...]. Skarżąca, celem wykonania wspomnianej usługi, posłużyła się kierowcą.

Pismem z dnia [...] czerwca 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił skarżącą o zmianie kwalifikacji prawnej czynu, powołując się na zebrany w sprawie materiał dowodowy.

Na podstawie art. 77 § 2 k.p.a., organ dokonał zmiany kwalifikacji prawnej zarzucanego w protokole kontroli naruszenia, tj. – wykonywania transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem obowiązku wyposażenia kierowcy w odpowiednie dokumenty, l.p. 1.7 załącznika do u.t.d. na naruszenie – wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji z wyłączeniem taksówek, tj. naruszenia z l.p. 1.1 załącznika do u.t.d.

Po dokonaniu analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wydał decyzję w dniu [...] maja 2010 r., w której w oparciu o art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4, art. 87 oraz art. 5 u.t.d. w zw. z l.p. 1.1 załącznika do u.t.d. oraz art. 42 ust. 1 u.t.d. w zw. z l.p. 4.1 załącznika do u.t.d. i § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych nałożył na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 11.000 zł z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek (kara 8.000 zł) oraz wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych (kara 3.000 zł).

Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji, zarzucając jej:

- naruszenie przepisów prawa formalnego, tj.:

1. art. 28 k.p.a. przez przyjęcie, iż stroną w sprawie jest Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." M.D.;

2. art. 8 i 12 w zw. z art. 35 §1 i 5 i art. 36 §1 k.p.a. przez wydanie zaskarżonej decyzji dopiero w dniu [...] maja 2010 r., pomimo upływu zakreślonego pismem z dnia [...] lutego 2010 r. terminu jej wydania do dnia [...] kwietnia 2010 r.;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

3. art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz l.p. 1.1 załącznika do u.t.d. poprzez przyjęcie wykonywania przez stronę transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek;

4. art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz l.p. 4.1 załącznika do u.t.d. poprzez przyjęcie wykonywania przez stronę transportu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podkreśliła, że podmiotem odpowiedzialnym za wszystkie stwierdzone przez organ naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym był kierowca kontrolowanego pojazdu, który w związku z wykonywaniem przewozu zobowiązany był posiadać stosowną licencję oraz posiadać i okazać na żądanie inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego kartę opłaty drogowej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego, powołując się na przepisy prawa materialnego: art. 4 pkt 4 i art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 92 ust. 1 u.t.d. oraz .lp. 4.1 załącznika do u.t.d. i § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy przyjął, że w dniu kontroli wykonywany był krajowy przewóz. Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z zaświadczenia na przewozy własne ani wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego. Kierowca nie posiadał też odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej, a na szybie pojazdu brak było ważnej na dzień kontroli winiety samoprzylepnej. Transport drogowy był wykonywany przez kierowcę, który w imieniu skarżącej kierował kontrolowanym pojazdem. Organ odwoławczy odmówił zasadności twierdzeniu skarżącej, iż to kierowca, który na podstawie umowy użyczenia kierował pojazdem, powinien być uznany za stronę postępowania, a tym samym za podmiot wykonujący przewóz. Organ zauważył, że umowa użyczenia pojazdu zezwala jedynie użyczającemu na korzystanie z tego pojazdu, nie stanowi natomiast podstawy do uznania go za podmiot wykonujący przewóz. Podmiotem wykonującym przewóz jest przedsiębiorca, który zobowiązuje się do wykonania określonego zadania przewozowego. Nie musi jednak wykonywać go osobiście, może posłużyć się innym podmiotem.

W rozpatrywanym przypadku usługa przewozowa polegać miała na przewozie ziemi z terenu budowy chodnika. Zadanie to zostało zlecone przez Zarząd Dróg Miejskich w K. M.D. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A." M.D. Okoliczność tę potwierdziło pismo z dnia [...] marca 2009 r. zlecające wykonanie chodnika w ramach bieżącego utrzymania ulic nawierzchni twardej przez skarżącą oraz faktura VAT Nr [...] wystawiona w dniu [...] kwietnia 2009 r. przez M.D. na rzecz Zarządu Dróg Miejskich. To właśnie skarżącą a nie kierowcę pojazdu łączył stosunek zobowiązaniowy z Zarządem Dróg Miejskich w K. W piśmie z dnia [...] marca 2009 r. wyraźnie zostało wskazane, iż wykonawcą chodnika - zjazdu była skarżąca. Fakt, iż powierzyła ona innemu podmiotowi wykonanie zadania jej zleconego nie miał żadnego znaczenia dla sprawy. Stroną odpowiedzialną wobec Zarządu Dróg Miejskich za wykonanie zobowiązania była skarżąca, gdyż to między nimi została zawarta umowa o wykonanie zadania.

Organ odwoławczy podkreślił, że umowa użyczenia pojazdu, na którą powołała się strona, zezwalała jedynie użyczającemu na korzystanie z tego pojazdu. Z powyższej umowy nie wynikało, aby biorący w użyczenie zobowiązywał się wobec jakiegokolwiek podmiotu do wykonania usługi przewozowej. Zapis § 5 umowy użyczenia z dnia [...] lutego 2009 r. stanowił, że "w przypadku zaistnienia konieczności wykonania usługi na rzecz użyczającej biorący w użyczenie zobowiązuje się wykonać taką usługę nieodpłatnie". Cytowany zapis umowy mógł być jedynie podstawą do zawiązania się zobowiązania pomiędzy użyczającym i biorącym w używanie, a nie pomiędzy biorącym w używanie i osobą trzecią.

Główny Inspektor Transportu Drogowego, potwierdzając prawidłowość stwierdzonego naruszenia w postaci wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, podkreślił, że to na przedsiębiorcy ciążył obowiązek wyposażenia kierowcy w wymagane przepisami dokumenty. Przed dokonaniem tej czynności przedsiębiorca powinien upewnić się czy na odcinku kontrolnym jest wpisany numer rejestracyjny pojazdu. Przedsiębiorca powinien także dokonać przyklejenia odcinka winiety samoprzylepnej w sposób określony w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych. Wymagane dokumenty to takie, które zostały prawidłowo wypełnione i odpowiadają w swej treści pozostałym regulacjom prawnym, m.in. co do sposobu dokumentowania uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Organ odwoławczy wziął pod uwagę fakt, iż w toku postępowania strona nadesłała odcinek kontrolny siedmiodniowej karty opłaty nr i seria [...] przedziurkowanej na dzień [...] marca 2009 r., podkreślając jednocześnie, że na powyższym odcinku nie wpisano żadnych danych w rubryce nr rejestracyjny. Ponadto, zgodnie z l.p. 4. 1 załącznika do u.t.d. karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub w dniach następnych.

Organ odwoławczy uznał, że skarżąca dopuściła się zaniedbania obowiązku uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, która to okoliczność została stwierdzona w protokole kontroli oraz potwierdzona w postaci dokumentacji fotograficznej.

Organ odwoławczy podkreślił, iż to po stronie pracodawcy (przedsiębiorcy) leży obowiązek przyjęcia takich rozwiązań organizacyjnych, które będą gwarantować, iż w trakcie wykonywania transportu drogowego w pojazdach należących do niego znajdować się będą wszystkie wymagane prawem dokumenty, a transport wykonywany będzie zgodnie z regulującymi go przepisami. To pracodawca winien w ramach swoich obowiązków kierowniczych zadbać, aby osoby zatrudnione przez niego jako kierowcy skutecznie posiadali wszystkie wymagane dokumenty, które podlegają kontroli przez uprawniony organ. W sytuacji stwierdzenia, że kierowca nieodpowiednio dba o powierzone mu rzeczy, czy też dokumenty, pracodawca ma szereg środków dyscyplinujących, aby to wyegzekwować.

Odnośnie naruszenia z tytułu l.p. 1.1 załącznika do u.t.d. wskazał, iż strona w dniu kontroli nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego osób. Potwierdzały to pisma Urzędu Miejskiego w K. z dnia [...] maja 2009 r. oraz [...] z dnia [...] lipca 2010 r. Ustawowym obowiązkiem przedsiębiorcy podejmującego działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego jest uzyskanie licencji. W tym przypadku przedsiębiorca zaniedbał dokonania tego obowiązku, co skutkowało nałożeniem przez organ I instancji kary pieniężnej.

Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z tym, że prowadzone postępowanie nie dotyczyło ani interesu prawnego, ani obowiązku skarżącej, organ odwoławczy potwierdził prawidłowość uznania jej za stronę postępowania, co skutkowało obowiązkiem przestrzegania przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Pismem z dnia [...] października 2010 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu [...] października 2010 r.) skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powołaną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z decyzją organu I instancji lub stwierdzenie ich nieważności.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

a) prawa procesowego tj. art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż stroną postępowania była M.D. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Wielobranżowe "A.";

b) prawa materialnego, tj.:

- art. 5 ust. 1 i 3 u.t.d. poprzez przyjęcie, iż strona zobowiązana była do uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego,

- art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz l.p. 1.1 załącznika do u.t.d. poprzez przyjęcie, że strona wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek.

W uzasadnieniu skargi strona zaprzeczyła, aby w dniu kontroli była podmiotem wykonującym transport drogowy. W opinii skarżącej, organ odwoławczy nie wyjaśnił w sposób bezsporny, który z podmiotów: skarżąca czy też kierowca skontrolowanego pojazdu powinien być rzeczywistym adresatem zaskarżonych decyzji administracyjnych, a więc stroną w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącej, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wyraźnie wskazuje na kierowcę kontrolowanego pojazdu jako adresata nałożonej kary pieniężnej. Skarżąca powołała się na ustalenia organu I instancji, który trzykrotnie wskazał na kierowcę jako osobę odpowiedzialną za stwierdzone naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, kierując pod jego adresem zawiadomienie z dnia [...] lutego 2010 r. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy postępowanie wszczęte wobec skarżącej powinno zostać umorzone.

Skoro skarżąca nie wykonywała transportu drogowego, nie była zobowiązana do uzyskania odpowiedniej licencji na jego wykonywanie transportu, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d. Zdaniem skarżącej, zasadność takiego twierdzenia potwierdzają dokumenty w postaci zaświadczenia o rodzaju wykonywanej przez stronę działalności gospodarczej, która nie obejmuje usług transportowych, niewystawienie przez skarżącą faktury VAT za usługę wywozu ziemi w dniu [...] marca 2010 r., umowy użyczenia. Zakwestionowała także ustalenia organu odwoławczego, zgodnie z którymi skarżąca przy wykonywaniu transportu drogowego posługiwała się kierowcą, który w jej imieniu kierował pojazdem. Twierdziła, że użyczonym samochodem marki [...] kierowca jako indywidualny przedsiębiorca miał zamiar wykonywać usługi transportowe na rzecz innych osób, a przyjęcie do wykonania na rzecz skarżącej usługi miało mieć w zamiarze stron umowy użyczenia jedynie charakter incydentalny, czego potwierdzeniem jest zapis tej umowy, iż "w przypadku zaistnienia konieczności (...)". W opinii skarżącej, z powyższego wynikało, że kierowca pojazdu był zobowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. wypis z licencji na wykonywanie transportu drogowego rzeczy oraz zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne.

Wobec tego, nie podzieliła stanowiska organu odwoławczego odnośnie naruszenia art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. oraz l.p. 1.1 załącznika do u.t.d., gdyż nie zostały spełnione przesłanki zawarte we wskazanym przepisie.

Zdaniem skarżącej, organ odwoławczy dokonał zbyt daleko idącej, a w istocie błędnej interpretacji umowy zlecenia zawartej przez stronę z Zarządem Dróg Miejskich w K. na wykonanie robót budowlanych oraz umowy użyczenia, dowodząc tym samym nieznajomości natury i istoty umowy użyczenia.

Zgodnie z art. 710 k.c. przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu przez czas oznaczony lub nieoznaczony na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy, a nie na "zobowiązaniu biorącego w użyczenie wobec jakiegokolwiek podmiotu na wykonanie usługi przewozowej". Treść § 5 ww. umowy użyczenia, na którego podstawie organ stwierdził odpowiedzialność strony skarżącej, jest zapisem zgodnym z obowiązującym prawem. Istotą użyczenia jest jej nieodpłatność i w tym zakresie strona słusznie powoływała się na treść wskazanego § 5 umowy użyczenia, jako podstawę wykonania na jej rzecz nieodpłatnego przewozu przez kierowcę jako samodzielnego przedsiębiorcy wykonującego przewóz, zaś z istoty rzeczonej umowy wynika, że kierowca jako biorący w użyczenie władał pojazdem jako posiadacz zależny - w interesie własnym, a nie w zastępstwie i w interesie strony skarżącej jako jej pracownik czy przedstawiciel.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów należy stwierdzić, że skarga M.D. nie jest uzasadniona, albowiem decyzja nie narusza prawa.

Decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2010 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2010 r. nie naruszają przepisów prawa materialnego wskazanych w ustawie o transporcie drogowym w stopniu mającym istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a w konsekwencji nie mogą być uznane za obciążone wadą nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a.

Zdaniem Sądu, wymierzając karę pieniężną w łącznej wysokości 11.000 zł organy obu instancji, w oparciu o zebrane w toku postępowania dowody, prawidłowo uznały, że w dniu [...] marca 2009 r. skarżąca M.D. wykonywała transport drogowy bez wymaganej licencji oraz bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji wskazać należy, że zgodnie z art. 4 pkt 3 u.t.d. transport drogowy oznacza krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy i obejmuje również:

a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4,

b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy.

Z kolei według art. 4 pkt 4 u.t.d. niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne) – to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Z przepisu art. 5 ust. 1 u.t.d. wynika zasada, że podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. Jednym z warunków uzyskania licencji, w myśl art. 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d. jest, aby przedsiębiorca osobiście wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy, a także inne osoby niezatrudnione przez przedsiębiorcę, lecz wykonujące osobiście przewozy na jego rzecz, spełniał wymagania określone w przepisach ustawy o transporcie drogowym oraz w innych przepisach określających wymagania wobec kierowców.

Ze wskazanego art. 5 ust. 3 pkt 4 u.t.d. wynika jednoznacznie, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie transportu drogowego może wykonywać przewozy bądź osobiście bądź poprzez zatrudnionych przez tego przedsiębiorcę kierowców, czy też poprzez inne osoby niezatrudnione wprawdzie przez przedsiębiorcę, lecz osobiście wykonujące przewozy na rzecz właściciela licencji, o ile oczywiście osoby te spełniają stosowne wymagania, określone w ustawie.

Z kolei art. 33 u.t.d. wymaga, aby przewozy drogowe na potrzeby własne mogą były wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Zwolnienia od tego obowiązku określa art. 33 ust. 2 u.t.d., który w pkt 3 stanowi, że nie mają obowiązku uzyskania zaświadczenia przedsiębiorcy posiadający uprawnienia do wykonywania transportu drogowego.

W dniu kontroli był wykonywany przewóz drogowy. Podczas kontroli kierowca nie okazał ani wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego, ani wypisu z zaświadczenia na przewozy własne, jak również dowodu opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych – odcinka kontrolnego karty opłaty drogowej oraz winiety samoprzylepnej.

Sąd podzielił ustalenia organu, iż skarżąca jako przedsiębiorca przy wykonywaniu transportu drogowego posługiwała się kierowcą – A.A., który wykonywał przewóz na rzecz skarżącej. Bezspornym jest, że pojazdem był przewożony piach z budowy chodnika, którą to budowę realizowała firma skarżącej (wyjaśnienia M.D., k. –88, 130, faktura VAT, k. – 131, pismo Zarządu Dróg Miejskich w K., k. -132, kopia protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka, k. – 102 – 103 akt. adm.). Pojazd stanowił własność skarżącej (kopia dowodu rejestracyjnego, k. – 145 akt adm.). Pojazd w okresie od dnia 27 lutego 2009 r. do dnia 31 marca 2009 r. był przedmiotem umowy użyczenia między M.D. a A.A. (kopia umowy użyczenia, k. – 133 – 134 akt adm.). Jak wynika z zeznań kierowcy, pojazd wzięty w użyczenie miał mu służyć do celów prywatnych, a nie do wykonywania usług transportowych (k. – 103 akt adm.). Skarżąca twierdziła, że A.A. miał używać samochód do wykonywania usług transportowych, ale nie przedstawiła żadnych dowodów na tę okoliczność. Kierowca zaś nie jest przedsiębiorcą, nie zostały przedstawione dowody, aby wykonywał przez okres trwania umowy usługi transportowe, brak jest dowodu, aby umowa użyczenia została zgłoszona do Urzędu Skarbowego. Ponadto z zapisu § 5 umowy użyczenia wynikało, że w przypadku zaistnienia konieczności wykonania usługi na rzecz użyczającej biorący w użyczenia zobowiązywał się do wykonania takiej usługi nieodpłatnie (k. – 134 akt adm.). Właśnie w dniu kontroli kierowca wykonywał przewóz na rzecz skarżącej w rozumieniu § 5 tej umowy.(wyjaśnienia skarżącej, k. – 88, zeznania kierowcy, k – 103,), gdyż jak wskazano przewoził piach z budowy chodnika na prywatną posesję. W całości tę usługę zleciła mu skarżąca. Gdyby kierowca wykonywał usługę transportową, to winien przedstawić fakturę za wykonanie tej usługi. Skarżąca nie podnosiła, aby za wykonanie usługi transportowej A.A. wystawił fakturę dla Zarządu Dróg Miejskich. Faktura VAT wystawiona na skarżącą i umowa zawarta z Zarządem Dróg Miejskich w K. (k. – 131, 132 akt adm.) jednoznacznie wskazywały, że skarżącej zostało zlecone bieżące utrzymanie ulic i usługi transportowe nie zostały wyłączone z tej umowy. Zatem skarżąca miała wykonywać wszystkie czynności związane z realizacją umowy z Zarządem Dróg Miejskich w K., również tej dotyczącej wykonania chodnika. Do czynności tych należało także zaliczyć przewóz niezbędny do realizacji zadań: utrzymania czystości i budowy chodnika. Stanowisko organu potwierdzają nadto wyjaśnienia skarżącej, jak i kierowcy co do podmiotu, który zakupił kartę opłaty drogowej (wyjaśnienia skarżącej, k. – 82, wyjaśnienia kierowcy, k. – 57 akt adm.). Zgodnie z art. 42 ust. 1 u.t.d. obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych ciąży bowiem na podmiocie wykonującym przewóz drogowy.

Zatem organ prawidłowo ustalił, że skarżąca M.D. powinna być stroną postępowania, a nie kierowca – A.A. Zresztą postępowanie wobec A.A. zostało prawomocnie umorzone.

W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, że przewóz był wykonywany pomocniczo przez skarżącą do jej podstawowej działalności gospodarczej. W tej sytuacji, jeżeliby zostały spełnione warunki z art. 4 pkt 4 u.t.d. skarżąca powinna byłaby uzyskać zaświadczenie, o którym mowa w art. 33 ust. 1 u.t.d.

Skarżąca takim zaświadczeniem nie legitymowała się. W tej sytuacji na mocy art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 p[kt 1 li. a) u.t.d. powinna była posiadać licencję na wykonywanie transportu drogowego. Jej również posiadała.

Konsekwencją przyjęcia, że M.D. wykonywała transport drogowy z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym było wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d. Przepisy te nie pozostawiają organowi żadnej swobody w zakresie wymierzania kar, w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów wymienionych w art. 92 ust. 1 u.t.d. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, w myśl art. 92 ust. 4 u.t.d. określa załącznik do ustawy.

Skarżąca nie posiadała licencji na wykonywanie transportu drogowego i mimo to wykonywała go, co jest sankcjonowane przez l.p. 1.1. załącznika do u.t.d.

Z kolei co braku opłaty za przejazd pojazdu po drogach krajowych, podlegającego karze według l.p. 4.1. załącznika do u.t.d. należy zauważyć, że w l.p. 4.1. załącznika do u.t.d. stanowi się, że karta dobowa lub tygodniowa, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a przedstawiona została w terminie późniejszym, nie stanowi dowodu uiszczenia opłaty. To samo dotyczy innej karty, która w chwili rozpoczęcia kontroli nie znajdowała się w pojeździe, a zakupiona została w dniu kontroli lub dniach następnych. Zatem wyjaśnienia skarżącej i kierowcy, ze dowód wniesienia opłaty pozostał omyłkowo w biurze M.D., w świetle powyższego uregulowania nie miały znaczenia.

Błędne powołanie się przez organ na rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 5 czerwca 2009 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych, obowiązujące od dnia 10 czerwca 2009 r. (§ 11 rozporządzenia), zamiast na rozporządzenie Ministra Transportu z dnia 8 sierpnia 2006 r. w sprawie opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 151, poz. 1089 z późn. zm.), obowiązujące w dniu kontroli, nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż uregulowania w zakresie dowodu uiszczenia opłaty są podobne, a co istotniejsze, uregulowania dotyczące opisywanej sytuacji znajdowały się w ustawie o transporcie drogowym, bez potrzeby odwoływania się do przepisów wykonawczych.

Z powyższych względów skargę jako bezzasadną na mocy art. 151 p.p.s.a. należało oddalić.