Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 134/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 3 pkt 1a
journal: Dz.U. 2021 poz 1255
law: Ustawa z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2022 r. sprawy ze skargi K.B. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie przez K.B. jest decyzja Szefa Urzędu Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] stycznia 2022 r., Nr [...], którą po rozpatrzeniu wniosku ww. o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 dalej jako "k.p.a.") oraz art. 5 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1255 ze zm., dalej ustawa o działaczach opozycji) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2021 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej.

Powyższa decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Skarżący K.B. złożył w dniu 21 lipca 2021 r. do Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniosek o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Jako okoliczności uzasadniające do uzyskania wymienionego statusu skarżący wskazał aresztowanie i inwigilacje w latach 1959-1962. Do wniosku dołączył decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...] czerwca 2021 r. wydaną na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji, z treści której wynika, że nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa i w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa. Zainteresowany we wniosku o potwierdzenie przedmiotowego statusu wskazywał na okoliczność swojego aresztowania i skazania wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] października 1961 r. na karę 5 lat pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa z art. 5 m.k.k. tj. za to, że w dniu [...] stycznia 1959 r. w [...] napisał i wysłał do Szwecji na adres W.S. i M.J., działających w interesie obcych państw, dwa listy zawierające propozycję nawiązania z nimi porozumienia w celu przekazywania na szkodę interesu Państwa Polskiego wiadomości o charakterze wywiadowczym z terenu budowy kombinatu [...], lecz zamierzonego celu nie osiągnął, wobec zatrzymania tych listów przez Urząd Pocztowy na mocy postanowienia Naczelnej Prokuratury Wojskowej z dnia [...] stycznia 1959 r.. Skarżący złożył od tego wyroku rewizję. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 1962 r. Sąd Najwyższy zmienił powyższy wyrok, uznając K.B. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu i skazał go na karę 1 roku i 6 miesięcy więzienia, zaliczając jednocześnie na poczet wymierzonej kary okres tymczasowego aresztowania od [...] maja 1959 r. do [...] września 1959 r. i od [...] października 1961 r. W uzasadnieniu wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych skarżący podał, że wskazane listy napisał po przeczytaniu artykułu w tygodniku [...], z którego wynikało, że wymienione osoby pomagają Polakom, licząc na otrzymanie z ich strony pomocy materialnej (paczki), informując, że pracuje na terenie gdzie powstaje kombinat [...], o którym można było przeczytać w ukazujących się w Polsce gazetach, nie oferował ze swej strony przekazywania jakichkolwiek informacji na ten temat. Skarżący nie otrzymał od tych osób jakiejkolwiek odpowiedzi. Sam nie podejmował dalszych prób nawiązania z nimi kontaktu. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy powołując się na art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego (Dz.U. z 1991r., nr 34, poz. 149 ze zm.) stwierdził nieważność wyroku Wojewódzkiego Sądu z dnia [...] października 1961 r. zmienionego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 1962 r., na mocy którego skazano K.B. za czyn z art. 23 § 1 k.k. w zw. z art. 5 m.k.k. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2021 r. organ wezwał skarżącego do przedłożenia dowodów (dokumentów prywatnych, urzędowych, oświadczeń świadków, publikacji naukowych), które umożliwią potwierdzenie konkretnych ram czasowych i zakresu działalności opozycyjnej oraz doznanych represji z powodów politycznych, w rozumieniu ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej. W piśmie tym zawarto informację, co zgodnie z powyższą ustawą uznawane jest za działalność antykomunistyczną i kto może być uznany za osobę represjonowaną. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżący w piśmie noszącym datę [...] sierpnia 2021 r. oraz [...] sierpnia 2021 r. ponownie opisał okoliczności związane z jego aresztowaniem i skazaniem za popełnienie przestępstwa z art. 23 § 1 k.k. w zw. z art. 5 m.k.k. Wskazał, że w okresie od stycznia 1959 r. do października 1962 r. był w związku z prowadzeniem przeciwko niemu postępowania karnego związanego z postawionymi mu zarzutami inwigilowany przez wojsko, policję oraz organy bezpieczeństwa państwa. Był pozbawiony możliwości wykonywania swojego zawodu (ekonomisty). Wskazał jednocześnie, że wszystkie dokumenty związane z niniejszą sprawą przekazał organowi.

Decyzją noszącą datę [...] listopada 2021 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powołując się na art. 5 ust. 1 i art. 2 oraz art. 3 ustawy o działaczach opozycji odmówił potwierdzenia K.B. statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. W uzasadnieniu decyzji organ, po przedstawieniu ustalonego stanu faktycznego sprawy, w szczególności okoliczności związanych ze skazaniem skarżącego na początku lat 60 -tych minionego wieku za popełnienia przestępstwa z art. 23 § 1 k.k. w zw. z art. 5 m.k.k., a następnie stwierdzeniem przez Sąd Okręgowy nieważności wyroków skazujących podniósł, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na stwierdzenie, że K.B. prowadził działalność opozycyjną w rozumieniu art. 2 bądź doznał represji wymienionych enumeratywnie w art. 3 ustawy o działaczach opozycji. Brak było podstaw do przyjęcia, że prowadził on działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka, łącznie przez co najmniej 12 miesięcy, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi. Nie przedstawił również dowodów, które wskazywałby na doznanie represji wymienionych w art. 3 powołanej ustawy.

W ustawowym terminie K.B. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2022 r. Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powołując się na art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 1 k.p.a. oraz art. 5 w związku z art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy o działaczach opozycji utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2021 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania i dokonanych ustaleniach, organ wskazał, że zgodnie z art. 2 ww. ustawy o działaczach opozycji, działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się natomiast okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do dnia [...] grudnia 1981 r. Strona we wniosku o potwierdzenie przedmiotowego statusu, jak i na etapie postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podniosła jak i nie wykazała aby powadziła działalność, o której mowa w wyżej cytowanym przepisie.

Odnosząc się do represji, organ podniósł, że definicja osoby represjonowanej została przedstawiona przez ustawodawcę w art. 3 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji. Podnoszona przez K.B. okoliczność skazania na karę pozbawienia wolności nie była spowodowana działalnością na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Nie każde bezprawne działanie organów ścigania PRL jest represją polityczną, o której mowa w cytowanej ustawie. W świetle normy art. 3 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji organ powinien wziąć pod uwagę dwa elementy, które muszą wystąpić łącznie, tj. przebywanie strony więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni oraz działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, o której mowa w przepisach cytowanej ustawy. Z oświadczeń samego zainteresowanego, jak i z przedłożonych dokumentów nie wynikało, aby wnioskodawca miał być zatrzymywany z uwagi na swoją działalność opozycyjną, prowadzoną na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Skargę na powyższą decyzję złożył K.B. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżona decyzja jest dla niego krzywdząca. Wskazał, że w latach 1959 -1961 minionego wieku był skazany za popełnienie przestępstwa z art. 23 § 2 k.k. w zw. z art. 5 m.k.k. Skazanie to było związane z prowadzoną przez niego działalnością polityczną. Był w tym okresie inwigilowany przez służby bezpieczeństwa. Potwierdza to postanowienie Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2021 r. stwierdzające na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznawaniu za nieważne orzeczeń wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] października 1961 r. zmienionego wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 1962 r. Zarówno opis czynu przestępnego za który został skazany, przyjęta kwalifikacja prawna oraz okoliczności jego popełnienia wskazują, że było to związane z prowadzeniem przez niego działalności na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego.

W złożonej odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) kontrola działalności administracji publicznej przeprowadzana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny może wzruszyć zaskarżoną decyzję jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako "p.p.s.a.".). Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów, ustalonych na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Zadaniem sądu administracyjnego jest wyłącznie sprawdzenie, czy zaskarżony akt prawny został wydany zgodnie z przepisami prawa materialnego oraz czy przy podejmowaniu zaskarżonego aktu nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego. W myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyr. na podstawie akt sprawy.

Przeprowadzona przez sąd wojewódzki w ramach tak nakreślonej kognicji kontrola postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów z dnia [...] stycznia 2022 r. wykazała, że nie było ono dotknięte naruszeniem przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w związku z czym brak było podstaw do wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Materialnoprawną podstawą kontrolowanego rozstrzygnięcia były przepisy ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r. poz. 1255 z późn. zm., zwanej dalej ustawą o działaczach opozycji). Akt ten wprowadza dwie kategorie podmiotów, którym na gruncie tej ustawy przyznano różnorakie uprawnienia. Pierwszą kategorię, "działaczy opozycji antykomunistycznej" ustawodawca uregulował w art. 2 ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym działaczem opozycji antykomunistycznej jest osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] czerwca 1989 r., łącznie przez co najmniej 12 miesięcy prowadziła, w ramach struktur zorganizowanych lub we współpracy z nimi, zagrożoną odpowiedzialnością karną, działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce. Przy czym, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy, do okresu 12 miesięcy, o którym mowa w ust. 1, nie wlicza się okresów działalności w ramach niezależnego ruchu związkowego lub niezależnego ruchu studenckiego, prowadzonej w okresie od dnia [...] sierpnia 1980 r. do dnia [...] grudnia 1981 r.

Z kolei w art. 3 ustawa wprowadza definicję "osoby represjonowanej z powodów politycznych" statuując, że jest nią osoba, która w okresie od dnia [...] stycznia 1956 r. do dnia [...] lipca 1990 r.:

1) przebywała w:

a) więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wyroku wydanego w latach 1956-1989 albo bez wyroku jednorazowo przez okres dłuższy niż 48 godzin lub wielokrotnie przez łączny okres dłuższy niż 30 dni, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

b) ośrodku odosobnienia na podstawie art. 42 dekretu z dnia 12 grudnia 1981 r. ostanie wojennym (Dz. U. poz. 154, z 1982 r. poz. 18, z 1989 r. poz. 178 oraz z 2011 r. poz. 342) za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

2) przez okres powyżej 30 dni pełniła zasadniczą służbę wojskową lub czynną służbę wojskową w ramach ćwiczeń wojskowych, do której odbycia została powołana z przyczyn politycznych za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;

3) brała udział w wystąpieniu wolnościowym na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce i w związku z tym:

a) na skutek działania, w tym niejawnego, wojska, milicji lub organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1575 oraz z 2018 r. poz. 5 i 369), zwanych dalej "organami bezpieczeństwa państwa", poniosła śmierć, doznała uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia na okres dłuższy niż 7 dni,

b) była inwigilowana przez organy bezpieczeństwa państwa i podjęto wobec niej bezprawne działanie polegające na popełnieniu na jej szkodę przestępstwa lub wykroczenia,

c) była pozbawiona możliwości wykonywania swojego zawodu,

d) została z nią rozwiązana umowa o pracę,

e) została relegowana z uczelni wyższej lub innej szkoły,

f) była objęta zakazem publikacji przez Główny Urząd Kontroli Prasy, Publikacji i Widowisk, wojewódzki lub miejski urząd kontroli prasy, publikacji i widowisk albo Główny Urząd Kontroli Publikacji i Widowisk lub okręgowy urząd kontroli publikacji i widowisk przez okres dłuższy niż jeden r.;

4) była poszukiwana listem gończym, oskarżona lub skazana za popełnienie przestępstwa lub wielokrotnie skazywana za popełnienie wykroczenia, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce.

Powyższe przepisy stanowią zamknięty katalog przypadków uzasadniających przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Ustawodawca w unormowaniach tych w sposób enumeratywny określił jakie działanie i związane z nim skutki mogą uzasadniać przyznanie uprawnień przewidzianych tą ustawą. Oznacza to, że tylko sytuacje opisane ściśle w przytoczonych przepisach mogą kwalifikować do uzyskania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, żadne inne, chociażby wiązały się z narażeniem zdrowia lub życia.

Należy podkreślić, że status "działacza opozycji antykomunistycznej" lub "osoby represjonowanej z powodów politycznych" może zostać potwierdzony przez właściwy organ wyłącznie osobom spełniającym warunki określone wprost przez ustawodawcę odpowiednio w art. 2 oraz art. 3 ustawy o działaczach opozycji. Nadto z przytoczonych przepisów wynika, że postępowanie w sprawie potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych wszczyna się z reguły na wniosek osoby ubiegającej się o ten status i to ta osoba ma dołączyć do wniosku dowody potwierdzające spełnienie oznaczonych przesłanej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 645/20).

W rozpoznawanej sprawie skarżący uzyskał decyzję Prezesa IPN z dnia [...] czerwca 2021 r., w której organ ten stwierdził, że K.B. nie był pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, a w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez niego lub przy jego udziale, w ramach czynności wykonywanych przez niego w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Tym samym stwierdzić trzeba, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki negatywne, co do przyznania jemu wnioskowanego statusu. Fakt ten jednak nie jest wystarczający do wydania decyzji potwierdzającej status skarżącego jako działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Te bowiem okoliczności organ ustala na podstawie przedłożonych przez wnioskodawcę lub zgormadzonych w toku postępowania dowodów, które potwierdzą spełnienie przez stronę warunków określonych w art. 2 lub art. 3 ustawy o działaczach opozycji.

W ocenie sądu, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, organ zasadnie uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia, aby skarżący którykolwiek z tych warunków spełnił.

Strona we wniosku o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej, wskazując na okoliczności uzasadniające potwierdzenie takiego statusu, wskazała na okoliczność zaaresztowania i odbywania kary pozbawienia wolności związanej ze skazaniem wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] października 1961 r., zmienionego następnie wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 1962 r. za popełnienie przestępstwa z art. 23 § 2 k.k. w zw. z art. 5 m.k.k., polegającego na napisaniu i wysłaniu do Szwecji w dniu 5 stycznia 1959 r. na adres W.S. i M.J., działających w interesie obcych państw dwóch listów, zawierających propozycję nawiązania z nimi porozumienia, w celu przekazywania na szkodę interesu Państwa Polskiego wiadomości o charakterze wywiadowczym z terenu budowy kombinatu [...], lecz zamierzonego skutku nie osiągnął, wobec zatrzymania tych listów przez Urząd Pocztowy na mocy postanowienia Naczelnej Prokuratury Wojskowej z dnia [...] stycznia 1959 r. Powyższe okoliczności zostały wykazane poprzez przedłożenie do akt sprawy odpisów wyżej wymienionych wyroków.

Bezspornym w niniejszej sprawie jest również fakt, że skarżący odbył wymierzoną mu karę pozbawienia wolności w wymiarze ponad 2/3 orzeczonej kary i został warunkowo zwolniony z odbycia pozostałej części kary na mocy postanowienia Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] sierpnia 1962 r., co zostało potwierdzone także poprzez złożenie odpisu tegoż orzeczenia. Natomiast postanowieniem z dnia [...] stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy powołując się na art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego stwierdził nieważność wskazanego już wyżej wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] października 1961 r. zmienionego następnie wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 1962 r. Skarżący wykazał powyższą okoliczność przedkładając odpis wskazanego orzeczenia. Jednocześnie we wniosku skarżący podniósł, że nie zamierzał nawiązywać kontaktu z przedstawicielami obcego wywiadu. W zatrzymanych listach wskazał jedynie, że jest zatrudniony przy budowie kombinatu [...], o czym można było przeczytać w między innymi w gazetach wydawanych na terenie Państwa Polskiego. Liczył, że w tym trudnym okresie otrzyma od osób, do których te listy adresował, pomoc materialną w formie paczki. Nie oferował w tych listach przekazywania dalszych informacji związanych z budową kombinatu [...]. Nadto podniósł, że jego zdaniem po odbyciu kary był do 1973 r. inwigilowany, przez okres 10 lat widniał w określonych rejestrach, miał z tego powodu problemy "w zatrudnieniu, kontrole służb bezpieczeństwa w zakładach pracy", o czym ma świadczyć dołączony do wniosku odpis notatki o treści "K.B. obecnie pracuje w WSS w [...] i zamieszkuje przy [...]". Zarówno we wniosku, jak i w dalszych pismach adresowanych do organu skarżący nie wskazywał jaką prowadził działalność w strukturach zorganizowanych lub we współpracy z nimi, nakierowaną na odzyskanie przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka w Polsce oraz nie wskazał na dolegliwości wymienione w art. 3 ustawy o działaczach opozycji.

Z uwagi na podnoszony przez skarżącego fakt odbycia kary pozbawienia wolności w oparciu o skazanie na podstawie wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] października 1961 r., zmienionego następnie wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 1962 r., co do wysokości wymierzonej kary (których następnie stwierdzono nieważność w oparciu o ustawę z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego) i treść art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o działaczach opozycji wskazać należy, że warunkiem potwierdzenia statusu osoby represjonowanej jest spełnienie przez zainteresowanego obu wymienionych w nim przesłanek. Pierwszą jest przebywanie w więzieniu lub innym miejscu odosobnienia na terytorium Polski na mocy wydanych w latach 1956 – 1989 na mocy wyroku lub bez wyroku przez określony w tym przepisie okres, którą to przesłankę skarżący niewątpliwie spełnił. Drugą natomiast przesłanką związaną z pierwszą wyżej opisaną jest pobyt w więzieniu za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka. Okoliczność zatem bezprawnego aresztowania, pobytu w więzieniu i złego tam traktowania, sam w sobie nie wyczerpuje dyspozycji art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o działaczach opozycji, gdyż przepis ten dotyczy pozbawienia wolności "za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka Polsce". Z brzmienia tego przepisu wynika, że organ rozpatrując wymienioną kwestię, a więc ustalenie spełnienia obu przesłanek i związku pomiędzy nimi nie może oprzeć się tylko na domniemaniu ich istnienia oraz zachodzącego między nimi związku.

Dokonując oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w tym przedłożonego przez skarżącego oraz udzielonych przez niego informacji dotyczących okoliczności towarzyszących skazaniu za popełnienie przestępstwa z art. 23 § 2 i art. 5 m.k.k. i pobyt w więzieniu stwierdzić należy, że nie było ono związane z prowadzeniem przez niego działalnością, o której mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 25 marca 2015 r. Strona nie wskazała, aby taką działalność prowadziła. Nadmienić należy, że działalność taka winna stanowić jedynie świadome i celowo podejmowane działania zmierzające do odzyskania przez Polskę suwerenności, niezawisłości, samostanowienia. Nie jest więc tak, że każdy przejaw nieposłuszeństwa, czy nawet oporu wobec ówczesnej władzy lub wyrażona wobec niej krytyka jest wystarczającą przesłanką do zakwalifikowania takich zachowań jako stanowiących działalność, o której mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o działaczach opozycji. W złożonym wniosku o przyznanie statusu działacza opozycji antykomunistycznej, czy też osoby represjonowanej, ani też w późniejszych pismach składanych do organy oraz we wniesionej do Sądu skardze, strona nie wskazała na prowadzenie działalności, o której mowa w art. 3 pkt 1 lit. a ustawy o działaczach opozycji oraz zachodzącego związku między prowadzoną taką działalnością, a skazaniem za popełnienie przestępstwa z art. 23 § 2 k.k. w zw. z art. 5 m.k.k.

Zasadnie przyjął również organ w zaskarżonej decyzji, że zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie pozwala przyjąć, że strona spełnia przesłanki uznania za działacza opozycji antykomunistycznej określonych w art. 2 ustawy o działaczach opozycji. Tak samo należy się odnieść do spełnienia przesłanek określonych w art. 3 pkt 1 lit. b czy też w pkt od 2 do 4 powołanego artykułu. Sam fakt zainteresowania przez służby bezpieczeństwa osobą skarżącego, o czym ma świadczyć między innymi przywołana wyżej notatka nosząca datę [...] kwietnia 1972 r., nie jest wystarczającym dowodem spełnienia warunków uzasadniających przyznanie stronie statusu osoby represjonowanej, przy uwzględnieniu, że sama strona nie wskazuje na okoliczności uzasadniające przyjęcie, że spełnia jedną z przesłanek określonych w art. 3 ustawy o działaczach opozycji. Podnieść również należy, że stwierdzenie przez sąd powszechny w oparciu o art. 1 ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za działalność na rzecz niepodległościowego bytu Państwa Polskiego, nieważności wyroku Sądu Wojewódzkiego z dnia [...] października 1961 r. i zmieniającego go wyroku Sądu Najwyższego z dnia [...] czerwca 1962 r. skazującego stronę za popełnienie przestępstwa z art. 23 § 2 k.k. w zw. z art. 5 m.k.k. nie oznacza, że skarżący spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie mu statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej w rozumieniu ustawy o działaczach opozycji, są to bowiem dwie różne regulacje prawne służące realizacji różnych celów ustawowych.

Analiza akt sprawy i podejmowane przez organ czynności zmierzające do wyjaśnienia wszystkich istotnych do rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, uzasadniało przyjęcie, że zostało ono przeprowadzone z zachowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, uznając że zaskarżona decyzja odpowiada prawu stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do uwzględnienia wniesionej skargi, co zgodnie z art. 151 p.p.s.a. uzasadnia jej oddalenie w całości.