Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1977/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6114 Podatek od spadków i darowizn
6560
Hasła tematyczne: Podatek od spadków i darowizn
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 4a ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 142 poz 1514
law: Ustawa z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca),, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant ref. staż. Maksymilian Kulczycki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2011 r. sprawy ze skargi E. B. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz E. B. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Na podstawie przedłożonych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie przez Ministra Finansów akt z postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie Sąd poddał analizie następujący stan faktyczny i prawny. E. B. (dalej: "Skarżąca", "Strona"), złożyła w dniu 25 stycznia 2010 r. (data wpływu do Ministra Finansów) wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych. W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny. Strona w dniu 25 września 2009 r. nabyła spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego przy ul. S. [...] w W.. W spisanej w tym dniu umowie sprzedaży w formie aktu notarialnego Nr Rep A [...] zobowiązała się do zapłaty kwoty 101.500,00 zł ze środków własnych, natomiast pozostała część długu miała być pokryta z zaciągniętego kredytu hipotecznego. Wpłata kwoty 101.500,00 zł miała zostać dokonana na rachunek bankowy sprzedających E. W., M. W. i G. W.; który został wskazany w § 3 umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego. W dniu 27 września 2009 r. została zawarta umowa darowizny pomiędzy darczyńcami M. i W. B., a ich córką Skarżącą (obdarowaną). Darczyńcy oświadczyli, że znana jest im treść przedmiotowej umowy sprzedaży z dnia 25 września 2009 r. Dlatego przedmiotem darowizny jest prawo majątkowe w postaci nieodpłatnego zwolnienia z długu obdarowanej (ich córki) wobec wierzycieli E. W., M. W. i G. W.. Celem nieodpłatnego zwolnienia obdarowanej z długu wobec wierzycieli, darczyńcy zobowiązali się przekazać na rachunek bankowy sprzedających, wskazany w umowie sprzedaży z dnia 25 września 2009 r. w § 3 pkt a), kwotę 101.500,00 zł w ciągu 2 dni od dnia podpisania przedmiotowej umowy darowizny, obdarowana wyraziła zgodę na zwolnienie jej z długu w powyższy sposób. W dniu 28 września 2009 r. został dokonany przelew z rachunku bankowego darczyńców na rachunek bankowy wierzycieli wskazany w umowie sprzedaży z dnia 25 września 2009 r. w § 3 pkt a. Strona w ciągu 5 lat poprzedzających wskazane nabycie na podstawie umowy darowizny z dnia 27 września 2009 r. nie była obdarowywana przez rodziców. Miejsce zamieszkania Strony (obdarowanej) w dniu powstania obowiązku: ul. B. [...], [...] S.. W związku z powyższym Skarżąca zadała następujące pytania: czy w przedstawionym stanie faktycznym objęta jest ona zwolnieniem podatkowym wskazanym w art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 768 ze zm. – dalej: "u.p.s.d."), jeżeli zgłosi nabycie prawa majątkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego?, czy też w zaistniałym stanie faktycznym należy zastosować zwykłe zasady opodatkowania nabywców zaliczanych do I grupy podatkowej? Strona uważa, iż jest objęta zwolnieniem podatkowym ujętym w normie art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., o ile zgłosi nabycie prawa majątkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, tj. do dnia 28 marca 2010 r. Przedmiotem darowizny było prawo majątkowe w postaci zwolnienia z długu Strony poprzez zaspokojenie jej wierzycieli. W cywilnej konstrukcji umowy darowizny przysporzenie na rzecz obdarowanego może także dokonać poprzez zmniejszenie jego pasywów. Z tego powodu w takiej umowie darowizny znajduje się zapis o świadczeniu na rzecz osoby trzeciej - wierzyciela obdarowanego. Takie stanowisko Skarżąca opiera się na stanowisku WSA w Rzeszowie, wyrażonym w prawomocnym wyroku z dnia 1 grudnia 2008 r. sygn. I SA/Rz 591/08. Sąd analizował sytuację zbliżoną do stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię. Sąd uznał, iż z uwagi na to, że przelew został dokonany z rachunku bankowego darczyńcy, na rachunek bankowy wierzyciela obdarowanego, to nie można mówić o darowiźnie środków pieniężnych obdarowanemu, a o darowiźnie prawa majątkowego. W tej sytuacji nie ma zastosowania art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., aczkolwiek obdarowana jest zwolniona z podatku na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., skoro środki pieniężne wskazane w umowie darowizny zostały przelane przez darczyńcę bezpośrednio na rachunek bankowy wierzyciela obdarowanej i miały na celu wykonanie zobowiązania za obdarowana. Przy darowiźnie środków pieniężnych, obdarowany otrzymuje środki pieniężne i może nimi swobodnie dysponować, wnioskodawczym wskazuje, że w jej sytuacji została zwolniona z konkretnego długu i na ten cel zostały bezpośrednio przekazane środki pieniężne darczyńców.

2. Minister Finansów w interpretacji indywidualnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. uznał stawisko Skarżącej za nieprawidłowe. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 1 ust. 1 u.p.s.d. podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem: dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego; darowizny, polecenia darczyńcy; zasiedzenia; nieodpłatnego zniesienia współwłasności; zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu; nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności. Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej: "K.c.") przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Art. 5 u.p.s.d. stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń. Według art. 9 ust. 1 pkt 1 u.p.s.d., opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 u.p.s.d. zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 u.p.s.d. do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów. Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie (art. 9 ust. 2 u.p.s.d.). Zgodnie z art. 12 u.p.s.d., jeżeli przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń powtarzających się na rzecz nabywcy, a wartość tego prawa nie może być ustalona w chwili powstania obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania ustala się w miarę wykonywania tych świadczeń. Naczelnik urzędu skarbowego może jednak za zgodą podatnika przyjąć za podstawę opodatkowania prawdopodobną wartość świadczeń powtarzających się za cały czas trwania obowiązku tych świadczeń. Zgodnie z art. 4a ust. 1 u.p.s.d. zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli: zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym. W przypadku, gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny są środki pieniężne, w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku, oprócz warunku zgłoszenia nabycia tych środków w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, występuje warunek udokumentowania przekazania tych środków na rachunek bankowy nabywcy lub jego rachunek prowadzony przez SKOK albo za pośrednictwem poczty. Warunek do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn nie jest spełniony również wtedy, gdy środki pieniężne zostaną przekazane na rachunek osoby trzeciej. Minister Finansów biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny stwierdził, iż darowizna, którą Skarżąca otrzymała od rodziców podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, z uwagi na fakt, iż udokumentowaniem darowizny jest przelew z rachunku bankowego darczyńców na rachunek bankowy wskazany w umowie sprzedaży sprzedających, a nie dowód otrzymania środków pieniężnych przez Stronę od rodziców, jako obdarowanej. Warunek do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. nie został spełniony, ponieważ środki pieniężne zostały przekazane na rachunek osoby trzeciej, w tym przypadku wierzycieli. W związku z powyższym na Skarżącej, jako obdarowanej ciążył obowiązek - zgodnie z treścią art. 17a ust. 1 u.p.s.d., złożenia zeznania (SD-3) w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku podatkowego - właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego ze względu na miejsce zamieszkania obdarowanej w dniu powstania obowiązku podatkowego. Minister Finansów odnosząc się do powołanego przez Stronę wyroku wskazał, iż rozstrzygnięcie w nim zawarte dotyczy konkretnej, indywidualnej sprawy podatnika w określonym stanie faktycznym i w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcie w niej zawarte jest wiążące.

3. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Strona podtrzymała swoje stanowisko w sprawie i wniosła o zmianę wydanej interpretacji.

4. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany przedmiotowej interpretacji.

5. Strona skargą z dnia 28 czerwca 2010 r. wniosła o uchylenie interpretacji indywidualnej Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz wniosła o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzuciła: naruszenie prawa, a w szczególności art. 4a u.p.s.d. oraz naruszenie art. 14 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa; naruszenie przepisów prawa cywilnego, w szczególności art. 65, art. 888 K.c., przez ich niezastosowanie lub też błędną ich wykładnię. Skarżąca przytoczyła dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podniosła, iż organ dokonując interpretacji indywidualnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. uchylił się od ustalenia podstawowej kwestii w sprawie, a mianowicie, co w istocie było przedmiotem darowizny. W ocenie Skarżącej, bez tego nie ma możliwości dokonania prawidłowej interpretacji i odpowiedzi na zadane we pytanie. Ponadto, Strona wskazała, iż całkowicie niezrozumiałym jest fakt, iż organ, dokonując interpretacji, zignorował przywołane we wniosku, a jakże ważne dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wydane w sprawie I SA/Rz 591/08, nie poddając przy tym jakiejkolwiek analizie uzasadnienia przywołanego powyżej orzeczenia. Oczywistym jest, iż przywołane orzeczenie zostało wydane w konkretnej sprawie i tylko w tej sprawie jest wiążące. Jednakże, w opinii Skarżącej, bierność organu podatkowego w tym zakresie nie może pozostać niezauważona, a to z uwagi na to, iż w sytuacji niemalże identycznego stanu faktycznego obu spraw, odmowne stanowisko organu podatkowego jest nieuzasadnione i wydane bez merytorycznego odniesienia się do twierdzeń strony Skarżącej. Strona podkreśliła, iż stanowisko Ministra Finansów w zakresie uzasadnienia prawnego, ma niezwykle ogólnikowy charakter, a w szczególności nie zawiera ono wyczerpującej analizy dotyczącej tego, co należy uznać za przedmiot darowizny w niniejszej sprawie, co jednocześnie należy przecież uznać za sprawę mającą kluczowe znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia spornej sprawy. Skarżąca wskazała, iż zgodnie z art. 14 § pkt 2 ustawy Ord. pod., interpretacje prawa podatkowego winny być dokonywane przy uwzględnieniu orzecznictwa sądów, TK lub ETS. W ocenie Skarżącej, prawidłowa odpowiedź na pytanie zadane we wniosku o interpretację indywidualną dokonana może być jedynie w oparciu o art. 4a u.p.s.d., który określa w jakich warunkach może nastąpić zwolnienie od podatku. Skarżąca podkreśla, iż podtrzymuje swoje stanowisko przyjęte we wniosku o dokonanie interpretacji podatkowej, jak i w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Twierdzi, iż organy podatkowe błędnie uznały, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem darowizny były środki pieniężne, a wskutek czego niewłaściwie został zastosowany przepis art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d., uzależniając prawo do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn do udokumentowania otrzymania środków dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy. Wskazuje, że stosownie do treści art. 1 u.p.s.d., podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw majątkowych. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy i zbywalne prawa majątkowe. W doktrynie przyjmuje się, że darowizna obejmuje m.in. takie prawa, jak prawo wieczystego użytkowania, ograniczone prawa rzeczowe, a także nieodpłatne zwolnienie z długu. W myśl art. 4a ust. 1 pkt 2 u.p.s.d. zwalnia się nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych m.in. przez wstępnych czy zstępnych, jeżeli zgłoszą ich nabycie naczelnikowi właściwego urzędu skarbowego w odpowiednim terminie 6 miesięcy oraz udokumentują fakt ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy, jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo - kredytową lub przekazem pocztowym. Z ocenie Strony z powyższego wynika jedynie to, iż wyłącznie w przypadku darowizny środków pieniężnych dla spełnienia przesłanek zwolnienia z podatku wymagane jest odpowiednie udokumentowanie otrzymania tych środków. Bezsporne jest, iż Skarżąca nigdy środków pieniężnych nie otrzymała, albowiem środki zostały wpłacone na konto jej wierzyciela, tym samym nie mogła nimi dysponować, ani nigdy nie była w ich posiadaniu, co jest istotą darowizny środków pieniężnych. Zdaniem Skarżącej, nie można więc uznać, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiła darowizna środków pieniężnych. Skarżąca nie mogła w żaden sposób dysponować tymi środkami, bowiem darczyńca wyraźnie określił cel i sposób przekazania środków, a przedmiotowe środki zostały przelane na darczyńcę bezpośrednio na rachunek wierzyciela obdarowanej i miały na celu wykonanie zobowiązania za obdarowaną. Z samej zatem treści umowy darowizny, także z okoliczności, sposobu i charakteru wzbogacenia się obdarowanego wynika, iż przedmiotem darowizny było zwolnienie obdarowanej z długu poprzez jego zapłatę przez darczyńcę. W istocie rzeczy zatem, darczyńca przejął za obdarowaną (Skarżącą) jej dług. Na uwagę zasługują również niepodważalne okoliczności stanu sprawy - jak to, że w dniu zawierania umowy darowizny, dług, którego zwolnienie miało dotyczyć, już istniał, obdarowany nie otrzymał żadnych środków pieniężnych, a otrzymał je jedynie wierzyciel obdarowanego - bezpośrednio od rodziców skarżącej. Skarżąca nigdy nie otrzymała żadnych środków pieniężnych, nigdy nie była w ich posiadaniu, jak również nigdy nie mogła nimi dysponować. Jedyną korzyścią majątkową z tytułu zawarcia umowy było to, iż Skarżąca uzyskała zwolnienie z obowiązku zapłaty długu. Takie przejęcie długu ma cechy darowizny, gdyż następuje przysporzenie na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy, z tym, że jej przedmiotem są nie środki pieniężne ale prawo majątkowe. W takiej sytuacji zdaniem Strony trzeba przyjąć - gdy przedmiotem darowizny nie były środki pieniężne - że nie jest wymagane udokumentowanie przekazania darowizny na rachunek bankowy obdarowanej, jej rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo - kredytową lub przekazem pocztowym, a jedynie zgłoszenie darowizny od urzędu skarbowego w odpowiednim terminie. W związku z powyższym przy wydawaniu przedmiotowej interpretacji indywidualnej, doszło także do naruszenia przepisów prawa cywilnego dotyczących czynności prawnych i oświadczeń woli, a zwłaszcza art. 65 K.c., który wskazuje, jak należy w sposób prawidłowy interpretować wolę stron umowy. Naruszenie tego przepisu przez organ wydający interpretację oznacza, iż wydana została ona z naruszeniem prawa. Przy czym Skarżąca zauważa, iż darowizna zgodnie z art. 888 K.c. jest wszelkie bezpłatne świadczenie na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy i nie sposób w tym zakresie doszukać się jakichkolwiek ograniczeń co do przedmiotu darowizny. Jedyne ograniczenia w tym zakresie zawiera art. 889 K.c., zgodnie z którym "nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia: gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu; gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył, albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nie nabyte". Oznacza to, że oparcie interpretacji na pkt 2 art. 4a ust. 1 u.p.s.d. stanowi naruszenie prawa i z uwagi na to Skarżąca wnosi, jak na wstępie.

6. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

7. Przenosząc określone w przepisach ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej jako "p.p.s.a.") kryteria oceny zaskarżonego aktu administracyjnego na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd uznał, iż zaskarżona indywidualna interpretacja prawa podatkowego w zakresie wykładni przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn - narusza przepisy prawa materialnego w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia.

8. Sąd w rozpoznawanej sprawie w całości przyjął jako własny w rozpoznawanej sprawie pogląd wyrażony w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r. Sygn. akt II FSK 818/09. W orzeczeniu tym Sąd kasacyjny uchylając orzeczenie WSA w Warszawie oddalające skargę na decyzję ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn wyjaśnił, iż przepis art. 4a u.p.s.d. ma głównie cel społeczny, co wymaga zrekonstruowania jej treści przy łączeniu poszukiwania sensu użytych w niej wyrażeń z celem tej regulacji (por. R. Mastalski, Wprowadzenie do prawa podatkowego, Warszawa 1995, s. 102). Cel ten został wyraźnie określony w uzasadnieniu rządowego projektu zmiany ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz od podatku od czynności cywilnoprawnych (Druk sejmowy nr 736 z dnia 28 czerwca 2006 r.). W odniesieniu do pierwszej z tych ustaw "projektowane zmiany (...) mają na celu zapewnienie ochrony interesów majątkowych członków najbliżej rodziny". Podkreślono, że zniesienie obciążeń podatkowych dla nabywających nieodpłatnie majątek od osób najbliższych ma na względzie "konieczność szczególnej ochrony sytuacji majątkowej rodziny". Zatem wprowadzone art. 4a zwolnienie podatkowe stanowi realizację w sferze przepisów regulujących obowiązki podatkowe konstytucyjnej zasady uwzględniania dobra rodziny. Zasada ta znajduje swój wyraz w art. 18 Konstytucji RP gwarantującym rodzinie ochronę i opiekę RP oraz art. 71 ust. 1, nakazującym państwu prowadzenie polityki społecznej i gospodarczej uwzględniającej dobro rodziny. Narzuca to obowiązek wyboru takiego kierunku wykładni, który jest zgodny z konstytucyjnymi normami i wartościami (por. wyrok TK z dnia 8 maja 2000 r., sygn. akt SK 22/99). Natomiast wprowadzenie warunków (zgłoszenie i udokumentowanie darowizny) miało na celu "zapewnienie szczelności sytemu podatkowego" oraz "uzyskanie pewności prawnopodatkowej odnośnie nabytego majątku". Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1952/08 (publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/), pod ww. eufemistycznymi zwrotami kryje się dążenie do zapobieżenia fikcyjnym umowom darowizny sporządzanym wyłącznie dla zmniejszenia obciążeń podatkowych. Cel ten jest osiągnięty także w przypadku udokumentowania darowizny środków pieniężnych dowodem ich przekazania na rachunek bankowy innego – niż obdarowany – podmiotu ale na jego rzecz. Nie ma tu żadnego pola do nadużyć, a zapewniona jest pełna realizacja normy celu społecznego jaką jest – o czym już była mowa – art. 4a ust. 1 u.p.s.d.

9. Sąd kasacyjny w analogicznej do niniejszej sprawie podkreślił, że podlega zwolnieniu od podatku nabycie tytułem darowizny środków pieniężnych, jeżeli nabycie to zostało zgłoszone organowi podatkowemu we właściwym czasie i udokumentowane dowodem przekazania na rachunek bankowy prowadzony dla innego, niż obdarowany, podmiotu, ale na rzecz osoby obdarowanej. Sformułowanie użyte w art. 4a ust 1 pkt 2 u.p.s.d. "na rachunek bankowy nabywcy" nie oznacza, że musi to być konto, jakie bank prowadzi dla obdarowanego.

10. Zważywszy powyższe stanowisko Sąd w rozpoznawanej sprawie zgodził się ze Stroną, iż w przypadku przekazania środków na rzecz Skarżącej przelanych na konto jej wierzycieli w ramach transakcji nabycia nieruchomości Strona będzie mogła skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 u.p.s.d.

11. Przy ponownym rozpatrywaniu przedmiotowej sprawy Minister Finansów uwzględni wyżej zaprezentowane uwagi interpretacyjne i przyjmie prawidłowe rozumienie art. 4a u.p.s.d. Jego przyjęcie nie tylko pozwala na pełną realizację doniosłego społecznie zamierzenia ustawodawcy, ale i zapobiega próbom "przekształcenia" – post factum – umów darowizny wbrew ich nie nasuwającej wątpliwości interpretacyjnych treści.

12. Z tych przyczyn skarga zasługuje na uwzględnienie, natomiast zaskarżona interpretacja indywidualna, stosownie do art. 146 § 1 i art. 152 ustawy p.p.s.a. podlega uchyleniu i nie może być wykonana w całości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.