Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 743/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 64 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędziowie: sędzia WSA Jarosław Szulc (spr.) sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: starszy sekretarz sądowy Anna Krenz- Winiecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020r. sprawy ze skargi Narodowego Funduszu Zdrowia [...] w B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia [...] w B. kwotę 580 zł ( pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Ł. G. na wniosek wierzyciela - Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] ([...]), obejmującego należność z tytułu kosztu udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej w kwocie należności głównej 2.184,00 zł. Organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] października 2017r. zajął wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Alior Bank S.A. w W. oraz w mBank S.A. w W.. Zawiadomienia te wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] października 2017r. W odpowiedzi na powyższe zawiadomienia, banki poinformowały o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej prowadzonej przez różne administracyjne organy egzekucyjne.

Następnie, zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2017r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w ING Bank Ś. S.A. w K.. W odpowiedzi na zajęcie bank pismem z dnia [...] listopada 2017r. poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. oraz Prezydenta M. B..

Organ egzekucyjny pismem z dnia [...] października 2018r. przekazał wierzycielowi zestawienie dokonanych czynności egzekucyjnych przeprowadzonych wobec zobowiązanego. W dniu [...] października 2018r. poborca skarbowy spisał z zobowiązanym protokół o stanie majątkowym, z którego wynika, że nie posiada składników majątkowych oraz praw, które mogłyby stanowić przedmiot egzekucji.

Kolejnym zawiadomieniem z dnia [...] maja 2019r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w PKO Bank Polski S.A. w W.. W odpowiedzi z dnia [...] maja 2019r. bank poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku bankowym.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2019r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 1438 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a.") umorzył z powodu bezskuteczności postępowanie egzekucyjne prowadzone na wniosek wierzyciela - Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B.. Organ egzekucyjny wskazał, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Wszczęcie ponownej egzekucji może nastąpić w przypadku ujawnienia majątku lub źródeł dochodu zobowiązanego.

Następnie, pismem z dnia [...] lipca 2019r. organ zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego. W odpowiedzi wierzyciel wniósł o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z dnia [...] września 2019r. organ egzekucyjny obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 147,22 zł prowadzonego z majątku zobowiązanego Ł. G..

Na powyższe rozstrzygnięcie, wierzyciel złożył zażalenie wnioskując o zmianę zaskarżonego postanowienia i nieobciążenie kosztami postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. z tytułu zajęcia rachunku bankowego. Zdaniem wierzyciela opłata egzekucyjna w wysokości określonej art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. W przedmiotowym postępowaniu podjęta czynność egzekucyjna - zajęcie rachunku bankowego nie doprowadziła do faktycznego zajęcia jakichkolwiek środków pieniężnych, nie doszło do zaspokojenia wierzyciela nawet w najmniejszej części. W związku z tym, obciążenie wierzyciela jest niezasadne.

Postanowieniem z dnia [...] października 2019r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Organ przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji regulujące zasady pobierania opłat egzekucyjnych oraz określania ich wysokości.

Podał, że w przedmiotowej sprawie w konsekwencji podjętych czynności egzekucyjnych, powstały koszty egzekucyjne w wysokości 147,22 zł, na które składa się opłata manipulacyjna wynosząca 1% kwoty egzekwowanej należności (wraz z odsetkami za zwłokę) naliczona do tytułu wykonawczego Nr [...] ([...]) w wysokości 22,06 zł oraz opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego wynosząca 5% kwoty egzekwowanej należności w wysokości 125,16 zł. Wskazano, że organ egzekucyjny nie wyegzekwował kosztów egzekucyjnych od zobowiązanego, umarzając postępowanie egzekucyjne z powodu bezskuteczności egzekucji, wynikającej z braku posiadanego przez niego majątku, a w konsekwencji nieskutecznego dochodzenia należności. Tym samym, w postępowaniu egzekucyjnym nie wyegzekwowano od zobowiązanego żadnych kwot, które można by zaliczyć na poczet kosztów egzekucyjnych. W związku z tym, mając na uwadze treść art. 64c § 4 u.p.e.a., koszty egzekucyjne pokrywa wierzyciel, którym jest Dyrektor Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w B..

Odnosząc się do kwestii braku podstaw do naliczenia i pobrania opłaty za zajęcie rachunku bankowego, z uwagi na niewyegzekwowanie jakiejkolwiek kwoty organ odwoławczy odwołując się do art. 80 § 2 u.p.e.a. stwierdził, że sam ustawodawca zakłada możliwość dokonania zajęcia, mimo braku jakichkolwiek środków pieniężnych zgromadzonych na koncie w chwili zajęcia. Stan środków na rachunku bankowym nie jest więc przesłanką dokonania zajęcia i pozostaje bez jakiegokolwiek znaczenia. Organ podkreślił, że obowiązek uiszczenia opłat, o których mowa w art. 64 § 1 i 6, zgodnie z art. 64 § 9 pkt 2 u.p.e.a. powstaje za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności - z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Przepis ten nie uzależnia naliczenia opłaty od tego, czy wskutek zajęcia doszło do wyegzekwowania jakichkolwiek kwot. Opłata za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wydatki egzekucyjne są należnościami, które nie pozostają w związku z efektami egzekucji, co wynika wprost z art. 64 u.p.e.a. Organ zaznaczył, że do skutecznego zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego doszło w dniach: [...] października 2017r., [...] listopada 2017r. i [...] maja 2019r., tj. w terminach doręczenia zawiadomień do Alior Bank S.A., mBank S.A., ING Bank Ś. S.A. i PKO BP S.A. Zajęcia te zostały uznane i przyjęte do realizacji przez dłużników zajętych wierzytelności. Stąd też - zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej - naliczenie opłaty za czynność egzekucyjną zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego było zasadne.

W złożonej do tut. Sądu skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej obciążenia wierzyciela kosztami zajęć rachunków bankowych, tj. co do kwoty 125,16 zł i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a., polegającą na uznaniu, iż w przypadku dokonania zajęcia rachunku bankowego, z którego nie uzyskano żadnych środków na poczet prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny ma prawo obciążyć wierzyciela opłatą egzekucyjną, podczas gdy prawidłowa wykładnia wymienionego przepisu prowadzi do wniosku, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być nałożona wyłącznie wtedy, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, nie ma natomiast podstaw do obciążania opłatą wierzyciela gdy na zajętym rachunku bankowym brak jest środków pieniężnych niezbędnych do realizacji zajęcia. W uzasadnieniu skargi przedstawiła stanowisko wspierające podniesione zarzuty, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, w tym wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 06 kwietnia 2017r. w sprawie II FSK 693/15 oraz z dnia 10 kwietnia 2018r., sygn. akt. 914/16.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018r. poz. 1302 dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie według podanych kryteriów stwierdzić należy, iż narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia, utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] września 2019 r. o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego w wysokości 147,22 zł prowadzonego z majątku zobowiązanego Ł. G..

Z ustaleń faktycznych sprawy wynika, że w toku postępowania egzekucyjnego Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B. zawiadomieniami z dnia [...] października 2017r. zajął wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Alior Bank S.A. w W. oraz w mBank S.A. w W..

Zawiadomienia te wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...] października 2017 r., W odpowiedzi na powyższe zawiadomienia, Banki pismami z dnia [...] października 2017 r. poinformowały organ egzekucyjny o przeszkodzie w realizacji zajęcia, z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej.

Następnie, zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2017r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w ING Bank Ś. S.A. w K.. W odpowiedzi na zajęcie Bank pismem z dnia [...] listopada 2017 r. poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia, z uwagi na zbieg egzekucji administracyjnej. Z kolei, zawiadomieniem z dnia [...] maja 2019 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w PKO Bank Polski S.A. w W.. W odpowiedzi z dnia [...] maja 2019 r. Bank poinformował o przeszkodzie w realizacji zajęcia, z uwagi na brak środków na rachunku bankowym.

W dniu [...] października 2018 r. poborca skarbowy spisał z zobowiązanym, w miejscu jego zamieszkania protokół o stanie majątkowym, w którym podano, że nie posiada on składników majątkowych oraz praw, które mogłyby stanowić przedmiot egzekucji. W rezultacie, postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego w B., z powodu bezskuteczności egzekucji, umorzył, w trybie art. 59 § 2 u.p.e.a postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanego. Jednocześnie wskazano, iż w toku postępowania egzekucyjnego nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Następnie, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. obciążył Dyrektora Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia kosztami prowadzonego postępowania egzekucyjnego w wysokości 147,22 zł.

W złożonej skardze sformułowano zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, polegającą na uznaniu, iż w przypadku dokonania zajęcia rachunku bankowego, z którego nie uzyskano żadnych środków na poczet prowadzonego postępowania egzekucyjnego, organ egzekucyjny ma prawo obciążyć wierzyciela opłatą egzekucyjną. Zdaniem skarżącego, prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. może być nałożona wyłącznie wtedy, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych, nie ma natomiast podstaw do obciążania opłatą wierzyciela, gdy na zajętym rachunku bankowym brak jest środków pieniężnych niezbędnych do realizacji zajęcia.

Odnosząc się do spornej w sprawie kwestii zasadności naliczenia i obciążenia wierzyciela opłatą za zajęcie wierzytelności z podanych w postanowieniu organu egzekucyjnego rachunków bankowych należy wskazać, że w myśl art. 64 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny, w egzekucji należności pieniężnych, pobiera określone w tym przepisie opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. Organ egzekucyjny pobiera opłatę m.in. za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 tego przepisu wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr (art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) oraz opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych, która wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1,40 zł (art. 64 § 6 u.p.e.a.). Ustalając wysokość opłaty należy wykazać, jakie konkretne czynności organu egzekucyjnego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, miały wpływ na powstanie kosztów egzekucyjnych w ustalonej wysokości.

Natomiast zgodnie z art. 64c § 1 ustawy egzekucyjnej, opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Co do zasady zatem, to zobowiązany ponosi koszty prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Wyjątek od zasady obciążenia zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego w administracji został przewidziany w art. 64c § 4 u.p.e.a., zgodnie z którym wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego. W takiej sytuacji, wierzyciel nie tylko nie odzyskuje od zobowiązanego dochodzonej należności, ale jest obciążany kosztami bezskutecznej egzekucji. Dlatego też, oprócz wskazania podstawy prawnej obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, organ egzekucyjny winien wziąć pod uwagę, czy rozstrzygnięcie o kosztach będzie zgodne z zasadami ogólnymi postępowania egzekucyjnego zawartymi w ustawie, w szczególności zasadą celowości postępowania, tj. czy nie obciąża się wierzyciela opłatami za czynności, co do których już przed ich podjęciem wiadomo, że nie doprowadzą do pokrycia kosztów egzekucyjnych. Zatem, zasady ogólne postępowania egzekucyjnego muszą być brane pod uwagę przy wydaniu orzeczenia w zakresie obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II FSK 687/12 (wszystkie wyroki powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych) celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku przez zobowiązanego. W przypadku egzekwowania należności pieniężnych postępowanie egzekucyjne powinno doprowadzić co do zasady do odzyskania należności od zobowiązanego, zatem majątek wierzyciela powinien ulec powiększeniu, a nie uszczupleniu.

Sąd w składzie orzekającym podziela również pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 06 kwietnia 2017 r., o sygn. akt II FSK 693/15, iż opłata egzekucyjna w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. organ egzekucyjny, z zastrzeżeniem § 2 tegoż artykułu, w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - w wysokości 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr. We właściwym odczytaniu wyżej przywołanego przepisu wystarczającym jest zastosowanie wykładni językowej. Zasadniczy prymat tego rodzaju wykładni prawa wynika z faktu, że prawo dociera do adresatów w postaci konkretnych przepisów prawnych i mogą oni oczekiwać, że ich obowiązki, czy uprawnienia są kształtowane treścią tekstu prawnego (zob. B. Brzeziński, Wykładnia prawa podatkowego, Gdańsk 2013, s. 24). Treść cytowanego wyżej tekstu prawnego, nie pozostawia jakichkolwiek wątpliwości, że opłata egzekucyjna w wysokości wyżej określonej, może być pobrana wyłącznie wówczas, gdy nastąpi faktyczne zajęcie wierzytelności pieniężnych. Jednocześnie w cytowanym przepisie ustawodawca nie zawarł jakiegokolwiek przyzwolenia do pobierania stosownych opłat egzekucyjnych także wówczas, gdy dojdzie do zajęcia rachunku bankowego, na którym nie było jakichkolwiek środków finansowych. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że także w doktrynie prawa od dawna podnosi się, że podstawową wadą konstrukcyjną omawianych regulacji jest brak jakiejkolwiek zależności pomiędzy poborem opłat a skutecznością prowadzonej egzekucji, co prowadzi w niektórych sytuacjach do generowania wysokich kosztów egzekucyjnych, przy jednoczesnym braku realizacji, chociażby w części, dochodzonego obowiązku pieniężnego (zob. R. Hauser, W. Piątek w: R. Hauser, A. Skoczylas (red.), Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2016, s. 327). Podobne stanowisko NSA zaprezentował w wyrokach z dnia 19 lutego 2019 r., II FSK 589/17; z dnia 20 marca 2018 r., II FSK 778/16; z dnia 6 kwietnia 2017 r., II FSK 778/16 i II FSK 693/15.

W ocenie Sądu, uwzględniając powyższe, organ egzekucyjny bezpodstawnie obciążył wierzyciela opłatą wyliczoną na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. z tytułu zajęcia rachunku bankowego w PKO BP.S.A. Zgodnie z informacją udzieloną przez Bank, na zajętym rachunku brak było jakichkolwiek środków. Nie można zatem uznać, że w toku egzekucji doszło do zajęcia wierzytelności, ponieważ w istocie zajęcie rachunku bankowego okazało się nieskuteczne. W aktach sprawy brak jest informacji, aby od momentu wszczęcia egzekucji do jej zakończenia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego na zajęty rachunek bankowy wpłynęły środki pieniężne, umożliwiające chociażby częściowe zaspokojenie wierzyciela. Także w przypadku zajęć pozostałych rachunków bankowych w mBanku i ING Banku Śląskim, zasadność naliczenia opłat egzekucyjnych nie znajduje odzwierciedlenia w aktach sprawy. Wprawdzie Banki w odpowiedzi na zajęcie poinformowały o zbiegu egzekucji, jednak także w tych przypadkach, brak jest w aktach sprawy informacji o pozostawaniu bądź wpływie w toku egzekucji środków na zajętych rachunkach bankowych. Skoro przepisy ustawy egzekucyjnej nie przewidują opłaty za zajęcie samego rachunku bankowego, a jedynie za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego, to dopóki nie dojdzie do zajęcia wierzytelności, nie ma podstaw do naliczenia opłaty w wysokości określonej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Oceny tej nie zmienia nawiązanie przez organ odwoławczy do treści przepisu art. 80 § 1 u.p.e.a. Przepis ten wskazuje bowiem, w jaki sposób dokonuje się czynności zajęcia rachunku bankowego i w żaden sposób nie potwierdza stanowiska, że zajęcie wierzytelności można utożsamiać z zajęciem samego rachunku bankowego. Przeciwnie, w przepisie art. 80 § 2 u.p.e.a. mowa jest o "zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego", co dowodzi, że warunkiem zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego jest istnienie na zajętym rachunku bankowym środków pieniężnych.

Zasadnie natomiast organ naliczył i obciążył wierzyciela na podstawie art. 64 ust. 6 u.p.e.a. opłatą manipulacyjną w wysokości 22,06 zł. Ta kwestia nie jest w sprawie sporna. Opłata manipulacyjna jest odrębną opłatą, naliczaną obok innych opłat za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych i jest ona należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas, gdyby po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna z uwagi na brak majątku zobowiązanego. Jest ona niezależna od zastosowanych środków egzekucyjnych i wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej wierzytelności. Z przepisu art. 64 § 10 u.p.e.a. wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty manipulacyjnej powstaje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Opłata manipulacyjna stanowi swego rodzaju zwrot wydatków poniesionych przez organ egzekucyjny za wszelkie podejmowane czynności manipulacyjne ( np. wystawienie i doręczenie tytułu wykonawczego ) dokonane w toku prowadzonej egzekucji, a obowiązek jej zapłaty, nie zależy od efektów tych czynności i całego postępowania egzekucyjnego. W rozpoznawanej sprawie naliczenie opłaty manipulacyjnej było zasadne, bowiem organ egzekucyjny wystawił i przesłał zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych. Nadto, zważywszy na przeprowadzone w toku egzekucji czynności, naliczenie opłaty w kwocie 22,06 zł należy uznać za zgodne ze standardami wynikającymi z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 czerwca 2016 r. w sprawie SK 31/14.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni dokonaną powyżej wykładnię prawa oraz stanowisko Sądu, odnośnie zasadności naliczenia opłat egzekucyjnych, związanych z zajęciem rachunków bankowych.

Z podanych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( tj. Dz.U. z 2018r., poz. 265 ) zasadzając od organu odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 zł, obejmującą uiszczony wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego.