Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1238/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli skargę oddala.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]stycznia 2015 r., nr [...], na podstawie art. 48 ust. 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 82 ust. 2 w związku z art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej k.p.a.), nakazał inwestorowi T. M. rozbiórkę budowli hydrotechnicznej usytuowanej na dz. nr [...] w miejscowości B., w korycie potoku [...], na prawym brzegu potoku, składającej się z nasypu żwirowego o długości ok. 60 m oraz usytuowanego w nim muru oporowego z prefabrykowanych elementów żelbetowych typu L o szerokości korony 27 cm wraz z fundamentem z bali drewnianych wypełnionych narzutem kamiennym. Budowla objęta nakazem rozbiórki usytuowana jest na wysokości działek nr ewid. [...]i [...]w miejscowości B. i dochodzi do ogrodzenia siatkowego na podmurówce betonowej usytuowanego na dalszej części nasypu żwirowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie czynności kontrolnych przeprowadzonych w terenie (protokół z dnia 7 sierpnia 2014 r., nr [...]), oględzin (protokół z dnia 26 listopada 2014 r., nr [...]) oraz dokumentów zgromadzonych w toku postępowania ustalił, że na działce nr ewid. [...]w miejscowości B., w korycie potoku [...], na prawym brzegu potoku, na wysokości działek nr ewid. [...]i [...], w maju i czerwcu 2014 r. T. M. wykonał mur oporowy z elementów prefabrykowanych typu L, które zostały posadowione na fundamencie z bali drewnianych wypełnionych narzutem kamiennym. Wykonany mur oporowy o długości ok. 60 m i szerokości korony 27 cm (wymiary zostały doprecyzowane w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 26 listopada 2014 r.) został następnie obsypany żwirem pobranym z koryta potoku. Nasyp żwirowy posiada kształt trójkąta, którego wymiary pomierzone metrem po skarpie nasypu wynoszą: od strony odwodnej od poziomu wody do korony nasypu: ok. 3,00 m, od strony odpowietrznej: 1,90 m. W odsłoniętych miejscach korony nasypu żwirowego widoczna korona muru oporowego o szer. 27 cm, która przebiega na całej długości nasypu pod wykonanym nasypem żwirowym, aż do linii ogrodzenia. Wykonany obiekt budowlany należy uznać za budowlę regulacyjną na potoku [...], zatem stanowi on budowlę hydrotechniczną, której wykonanie wymagało uzyskania zarówno pozwolenia wodnoprawnego jak i pozwolenia na budowę.

Organ zaznaczył, że zgodnie z treścią § 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2007 r. nr 86 poz. 579) "Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o budowli hydrotechnicznej - rozumie się przez to budowle wraz z urządzeniami i instalacjami technicznymi z nimi związanymi, służące gospodarce wodnej oraz kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu z nich, w tym: zapory ziemne i betonowe (...) budowle regulacyjne na rzekach i potokach...". W myśl art. 3 pkt 1b ustawy Prawo budowlane "Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami". Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane "budowlą" jest: "każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem malej architektury, jak: (...) przepusty, (...) budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne... ". Ponadto, podkreślił, że art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 - 31. Natomiast w myśl art. 29 ust. 1 pkt 17 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnień brzegów rzek i potoków górskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wód wewnętrznych, niestanowiących konstrukcji oporowych.

Mając na uwadze powyższe, organ wojewódzki stwierdził, że potok [...]jest potokiem górskim, niemniej jednak wykonane umocnienie liniowe brzegu potoku stanowi jednocześnie konstrukcję oporową. Zatem w niniejszym przypadku nie ma zastosowania ww. przepis zwalniający inwestora od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Wykonana budowla regulacyjna stanowi urządzenie wodne, zatem zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo wodne wymagała uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę przedmiotowej budowli hydrotechnicznej, ani pozwolenia wodnoprawnego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie właściwy jest tryb postępowania określony w art. 48 ustawy Prawo budowlane oraz że brak jest możliwości wdrożenia postępowania legalizacyjnego, z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Wskazał przy tym, że przedmiotowy obiekt, z uwagi na jego usytuowanie, powoduje w znacznym stopniu zawężenie koryta potoku oraz nasilenie erozji na przeciwległym lewym brzegu, na skutek jego wykonania linia brzegowa została przesunięta w stronę lewego brzegu. Zatem narusza on przepis art. 25 ustawy Prawo wodne, który stanowi, iż "zabrania się niszczenia lub uszkadzania brzegów śródlądowych wód powierzchniowych, tworzących brzeg wody budowli lub murów niebędących urządzeniami wodnymi oraz gruntów pod śródlądowymi wodami powierzchniowymi." Ponadto, podkreślił, że Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...], Zarząd Zlewni [...] z/s w [...] zwrócił uwagę, że sposób wykonania muru oporowego nie gwarantuje jego stateczności, bowiem w przypadku przejścia wód powodziowych prawdopodobne jest, że elementy żelbetowe zostaną rozmyte i utrudnią swobodny przepływ wód. Taki sposób wykonania obiektu narusza zatem przepisy Działu III Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie (Dz.U. z 2007 r. nr 86, poz. 579).

Organ wojewódzki podniósł także, że jednym z warunków umożliwiających zalegalizowanie samowolnie wykonanego obiektu budowlanego jest przedłożenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Zatem w przypadku gdy inwestor nie jest właścicielem nieruchomości, winien uzyskać taką zgodę od właściciela. W niniejszym przypadku właściciel działki, na której został usytuowany nielegalny obiekt budowlany jednoznacznie stwierdził, że nie wyraża zgody na jego pozostawienie w korycie potoku [...].

W ocenie, [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasadnym więc było wydanie decyzji w przedmiocie nakazu rozbiórki, który zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w pewnych szczególnych przypadkach może być nałożony na inwestora, który nie legitymuje się prawem własności nieruchomości.

Odnosząc się do wyjaśnień przekazanych przez T. M. w trakcie przeprowadzonych oględzin, że roboty budowlane będące przedmiotem niniejszego postępowania zostały wykonane podczas akcji powodziowej, organ stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Zabezpieczenie budynku w trakcie przejścia powodzi nie może polegać na wybudowaniu nowej budowli, bez stosownych zezwoleń, na terenie co do którego inwestor nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Wykonanie przedmiotowej budowli trwało około miesiąca, co wynika z wyjaśnień przedstawicieli Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] oraz załączonych zdjęć obrazujących przebieg procesu inwestycyjnego, ponadto ich wykonanie doprowadziło do zniszczenia opaski z narzutu kamiennego na faszynie, wykonanej przez zarządcę potoku w ramach usuwania skutków powodzi z lipca 2001 r.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł T. M..

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania T. M., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił stanowisko organu wojewódzkiego, że objęty nakazem rozbiórki mur oporowy, wymagał przed jego wykonaniem uzyskania pozwolenia na budowę. Za bezzasadną uznał argumentację skarżącego, że realizacja spornego obiektu budowlanego nie wymagała pozwolenia na budowę, bowiem zgodnie z art. 7 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz.U. z 2001 r. nr 84, poz. 906, ze zm.) "Nie wymaga pozwolenia na budowę odbudowa zniszczonych w wyniku działania żywiołu budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych". Zdaniem organu, w niniejszej sprawie, nie mamy do czynienia z odbudową obiektu budowlanego. Z protokołu przeprowadzonych w dniu 6 sierpnia 2014 r. przez pracowników [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego czynności kontrolnych oraz załączonego do ww. protokołu materiału dowodowego wynika, że objęty nakazem rozbiórki, wykonany latem 2014 r. mur oporowy z prefabrykowanych elementów żelbetowych typu L o szerokości korony 27 cm wraz z fundamentem z bali drewnianych wypełnionych narzutem kamiennym nie jest tożsamy z istniejącym wcześniej murem oporowym. Różni się bowiem od niego gabarytami i formą architektoniczną. Potwierdza to również protokół z oględzin robót budowlanych przeprowadzonych w dniu 26 listopada 2014 r., w którym stwierdzono, że prace związane z budową objętego nakazem rozbiórki muru doprowadziły do zasypania istniejącej opaski z narzutu kamiennego luzem na faszynie (opaska została zniszczona lub rozebrana). Organ dodał, że opaska ta została zewidencjonowana w karcie ewidencyjnej obiektu inwentarzowego zabudowy regulacyjnej cieku, obrazującej wykonanie zabudowy lewego i prawego brzegu potoku [...]opaskami z narzutu kamiennego na wyściółce faszynowej gr. 25 cm.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego za prawidłowe uznał także stanowisko organu I instancji, odnośnie braku możliwości legalizacji spornego obiektu. Wskazał przy tym, że obiekt wykonano z naruszeniem przepisów prawa, przede wszystkim art. 25 ustawy Prawo wodne, zgodnie z którym "Zabrania się niszczenia lub uszkadzania brzegów śródlądowych wód powierzchniowych, tworzących brzeg wody budowli lub murów niebędących urządzeniami wodnymi oraz gruntów pod śródlądowymi wodami powierzchniowymi". Wskazał także na pismo z dnia 7 listopada 2014 r., znak: [...], Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...], Zarząd Zlewni [...]z siedzibą w [...], który zaznaczył, że "Betonowy mur oporowy powoduje w znacznym stopniu zawężenie koryta potoku oraz nasilenie erozji na przeciwległym brzegu poniżej wykonanego muru oporowego. Ponadto przedmiotowy mur jest wykonany niewłaściwie w przypadku przejścia wód powodziowych prawdopodobne jest, że elementy betonowe zostaną ponownie rozmyte i utrudnią swobodny spływ wód. Mając na uwadze powyższe RZGW nie widzi możliwości pozostawienia w korycie potoku [...]nielegalnej zabudowy, tj. muru oporowego usytuowanego pod nasypem żwirowym".

Organ odwoławczy stwierdził, że z powyższego wynika, iż nie jest dopuszczalne odstąpienie od nakazu rozbiórki spornego obiektu budowlanego, z uwagi na naruszenie przepisów działu III rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. (Dz.U. z 2007 r. nr 86, poz. 579) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.

Niezależnie od powyższego, organ podniósł, iż odstąpienie od nakazu rozbiórki jest w omawianej sprawie niemożliwe z uwagi na brak legitymowania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Sporna inwestycja, jak wynika z wypisu z rejestru gruntów z dnia 12 września 2014 r., usytuowana jest na działce nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna [...],[...]-[...], obręb nr [...], B., będącej we władaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...]. W piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wskazał, że nie widzi możliwości pozostawienia spornej inwestycji w korycie potoku [...], zatem inwestor nie uzyska od niego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, będącego warunkiem koniecznym do zainicjowania postępowania legalizacyjnego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w odniesieniu do zarzutu zawartego w odwołaniu, że "w żadnej mierze nie zostało potwierdzone dowodowo, iż mur oporowy powoduje nasilenie erozji na przeciwległym brzegu", wskazał, iż Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej jest organem dysponującym specjalistyczną wiedzą w zakresie gospodarowania wodami. Ponadto na zjawisko erozji na przeciwległym brzegu wskazali również właściciele działek w pismach składanych w toku postępowania.

Skargę na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. M., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu w związku z § 1 i 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 sierpnia 2014 r. w sprawie gmin poszkodowanych w wyniku działania żywiołu w maju 2014 r., w których stosuje się szczególne zasady odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych, poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji błędne uznanie konieczności uzyskania pozwolenia na budowę dla dokonanej po powodzi w maju 2014 r. odbudowy muru oporowego zlokalizowanego na działce nr [...]położonej w B.;

2) art. 48 ust. 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, poprzez bezpodstawne zobowiązanie skarżącego do dokonania rozbiórki obiektu budowalnego w postaci budowli hydrotechnicznej usytuowanej na działce nr [...]w miejscowości B.;

3) art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i wszechstronnego zbadania sprawy, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż brak jest tożsamości pomiędzy murem częściowo odbudowanym na działce nr [...]położonej w B., a murem, jaki występował tam przed powodzią w maju 2014 r.;

4) art. 7, 77 i 80 i 84 § 1 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego i wszechstronnego zbadania sprawy, a w konsekwencji błędne ustalenie, iż objęty rozbiórką mur oporowy zlokalizowany na działce nr [...]położonej w B.narusza przepisy działu III rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie;

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca rozwinęła zarzuty w stosunku do zaskarżonej decyzji, wskazując m.in., że organ błędnie przyjął, iż przedmiotowy mur odbudowywany latem 2014 r. jest w istocie innym murem niż istniejący tam wcześniej, na co ma wskazywać załączony do akt protokół z dnia 6 sierpnia 2014 r. Przywołany protokół w żadnej bowiem mierze nie pozwala na wyrażenie takiego stanowiska, nie zawiera on jakichkolwiek obiektywnych informacji na temat gabarytów i formy architektonicznej muru istniejącego przed powodzią w maju 2014 r. Stanowisko przedstawiciela Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej wyrażone w protokole z dnia 26 listopada 2014 r. potwierdza w istocie, iż przed powodzią w maju 2014 r. istniał już mur oporowy, co jest w istocie bezspornym faktem. Organy administracyjne obu instancji nie przeprowadzały jakichkolwiek dowodów w kierunku oceny zachowania wymogów pozwalających na zakwalifikowanie dokonanej po maju 2014 r. odbudowy muru oporowego jako spełniającej szczególne warunki określone w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 roku o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu. Przywoływanie w tym kontekście przez organ opaski z narzutu kamiennego, która rzekomo miała zostać zasypana podczas odbudowy muru w 2014 r. jest zupełnie bezpodstawne. Opaska ta powstała faktycznie po powodzi w 2001 r. i faktycznie w miejscu zakola, na którym istnieje obecnie mur oporowy, ale została trwale naruszona w wyniku pierwszej istotnej powodzi, a tym samym w rzeczywistości nie istniała już od wielu lat. Nadto opaska ta nigdy nie stanowiła jakiegokolwiek zabezpieczenia dla nieruchomości skarżącego. Skarżący podkreślił, że stanowisko organu w dużej mierze opiera się na niepotwierdzonych oświadczeniach przedstawicieli Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, a więc tego podmiotu, który pismem z dnia 22 maja 2014 r. wyraził stronie zgodę na wykonanie prac w obrębie spornego muru. W świetle powyższego, w ocenie T. M., niewątpliwie organy administracji publicznej przedwcześnie, bez przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego, bez ustalenia zasadniczych kwestii w tym w szczególności oceny legalności dokonanej odbudowy muru w ramach szczególnych warunków odbudowy po powodziowej, bezpodstawnie przyjęły za zasadne nakazanie rozbiórki przedmiotowego obiektu.

Skarżący zarzucił także, że organ bezpodstawnie przyjął, iż sporny mur oporowy powoduje w znacznym stopniu zawężenie koryta potoku oraz nasilenie erozji na przeciwległym brzegu poniżej wykonanego muru oporowego. Dodatkowo, podniesiono wątpliwość, iż elementy betonowe zostaną ponownie rozmyte i utrudniają swobodny przepływ wód. Okoliczności te, których i stwierdzenie wymaga wiedzy specjalistycznej, nie zostały w żaden sposób zbadane w prowadzonym postępowaniu. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej przeprowadzając postępowanie nie dokonywał analiz i pomiarów w celu ustalenia wskazanych faktów, a powyższy wniosek wysnuto wyłącznie na podstawie dowolnego stwierdzenia. Organ poza oględzinami nie podjął jakichkolwiek czynności uzasadniających postawione wnioski o erozji. Wobec tego, organ nie posiadając odpowiedniej wiedzy w tym zakresie, nie przeprowadzając czynności dowodowych zaniechał wszechstronnego zbadania sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2015 r., nakazującą T. M., na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, rozbiórkę budowli hydrotechnicznej usytuowanej na dz. nr [...] w miejscowości B., w korycie potoku [...], na prawym brzegu potoku, składającej się z nasypu żwirowego o długości ok. 60 m oraz usytuowanego w nim muru oporowego z prefabrykowanych elementów żelbetowych typu L o szerokości korony 27 cm wraz z fundamentem z bali drewnianych wypełnionych narzutem kamiennym. Budowla objęta nakazem rozbiórki usytuowana jest na wysokości działek nr ewid. [...]i [...]w miejscowości B. i dochodzi do ogrodzenia siatkowego na podmurówce betonowej usytuowanego na dalszej części nasypu żwirowego.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane Prawa budowlanego właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Należy zaznaczyć, że stosownie do ww. przepisu nakaz rozbiórki nie jest orzekany bezwzględnie, w tym znaczeniu, że stwierdzenie przez organ faktu zaistnienia samowoli budowlanej nie prowadzi wprost do nakazania rozbiórki wzniesionego nielegalnie obiektu budowlanego. Przed orzeczeniem rozbiórki organ nadzoru budowlanego ma bowiem obowiązek zbadania, czy jest możliwa legalizacja danego obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie do treści art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w pierwszej kolejności organ administracyjny powinien ustalić czy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2 pkt 1 ustawy). Pozytywne ustalenie w tym zakresie pozwala organowi przystąpić do dalszych czynności legalizacyjnych określonych treścią art. 48 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. zbadania czy obiekt budowlany nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego prawem. Natomiast w sytuacji ustalenia, że dany obiekt narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, wówczas zakończenie postępowania administracyjnego następuje poprzez wydanie decyzji o nakazie rozbiórki. A zatem, gdy nie ma możliwości wykazania zgodności wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu budowlanego z przepisami, obowiązującymi w dacie rozstrzygania sprawy, nie ma możliwości jego legalizacji. Ponadto, zauważyć należy, że w postępowaniu legalizacyjnym, obowiązkowym jest legitymowanie się dokumentami, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane (art. 48 ust. 3 pkt 2 ustawy).

W niniejszej sprawie rzeczą organu nadzoru prowadzącego postępowanie administracyjne, było ustalenie, jaki zakres robót został wykonany, ich termin, a także poczynienie ustaleń w zakresie tego co istniało w danym miejscu przed wykonaniem robót. Powyższe miało znaczenie dla stwierdzenia czy, a jeżeli tak, jakie przepisy ustawy Prawo budowlane należało zastosować, a także czy w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy szczególne, w tym przepisy ustawy Prawo wodne, a przede wszystkim przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu.

W ocenie Sądu, organ nadzoru budowlanego wywiązał się z tego zadania, a poczynione ustalenia doprowadziły go do prawidłowej konkluzji, iż na gruncie niniejszej sprawy, nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu oraz że nie ma możliwości legalizacji przedmiotowej inwestycji, zrealizowanej w warunkach samowoli budowlanej, z uwagi na jej niezgodność z przepisami ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, a zatem taki stan rzeczy wyczerpuje przesłankę do wydania nakazu rozbiórki.

Jak wskazał organ nadzoru budowlanego, z protokołu przeprowadzonych w dniu 6 sierpnia 2014 r. przez pracowników [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego czynności kontrolnych oraz załączonego do ww. protokołu materiału dowodowego wynika, że objęty nakazem rozbiórki, wykonany latem 2014 r. mur oporowy z prefabrykowanych elementów żelbetowych typu L o szerokości korony 27 cm wraz z fundamentem z bali drewnianych wypełnionych narzutem kamiennym nie jest tożsamy z istniejącym wcześniej murem oporowym. Różni się bowiem od niego gabarytami i formą architektoniczną. Potwierdza to również protokół z oględzin robót budowlanych przeprowadzonych w dniu 26 listopada 2014 r., w którym stwierdzono, że prace związane z budową objętego nakazem rozbiórki muru doprowadziły do zasypania istniejącej opaski z narzutu kamiennego luzem na faszynie (opaska została zniszczona lub rozebrana). Opaska ta została zewidencjonowana w karcie ewidencyjnej obiektu inwentarzowego zabudowy regulacyjnej cieku, obrazującej wykonanie zabudowy lewego i prawego brzegu potoku [...]opaskami z narzutu kamiennego na wyściółce faszynowej gr. 25 cm. (załącznik nr 2 do protokołu z dnia 7 sierpnia 2014 r.).

Na okoliczność wykonania betonowego muru oporowego bez jakichkolwiek uzgodnień w rozumieniu art. 122 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy Prawo wodne wskazuje w piśmie z dnia 29 maja 2014 r., znak: [...], Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...]Zarząd Zlewni [...] w [...]. Ta sama instytucja w piśmie z dnia 7 listopada 2014 r., znak: [...], wskazała, że betonowy mur oporowy został wykonany w całości w korycie potoku [...]. Inwestycja powoduje w znacznym stopniu zawężenie koryta potoku oraz nasilenie erozji na przeciwległym lewym brzegu poniżej wykonanego muru oporowego. Ponadto, przedmiotowy mur jest wykonany niewłaściwie, w przypadku przejścia wód powodziowych prawdopodobne jest, że elementy betonowe ponownie zostaną rozmyte i utrudnią swobodny spływ wód. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej nie znalazł możliwości pozostawienia w korycie potoku [...]nielegalnej zabudowy tj. muru oporowego usytuowanego pod nasypem żwirowym.

Mając powyższe ustalenia na uwadze nie można uznać, aby przedmiotowa inwestycja podlegała dyspozycji przepisu art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, zgodnie z którym, nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę odbudowa zniszczonych w wyniku działania żywiołu budowli regulacyjnych na wodach oraz urządzeń wodnych. Z przepisu bowiem art. 4 pkt 1) ww. ustawy wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o odbudowie - należy przez to rozumieć odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub w części, w miejscu i o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W stanie faktycznym sprawy stwierdzono zaś, jak wyżej podkreślono, że przedmiotowa inwestycja nie jest tożsama z istniejącym wcześniej murem oporowym. Stanowisko organu zostało oparte min. na oświadczeniu przedstawicieli Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, a więc wyspecjalizowanego podmiotu, posiadającego w swoich szeregach fachowców dysponujących specjalistyczną wiedzą. Powyższych ustaleń nie może podważyć okoliczność, iż Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej pismem z dnia 22 maja 2014 r., znak: [...], udzielił T. M. zgody na wykonanie robót naprawczych na potoku [...], albowiem zgoda ta była udzielona przed wykonaniem prac budowlanych, faktyczny zakres robót mógł zostać wykonany w sposób dowolny.

Słusznie także organ nadzoru budowlanego stwierdził, że nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego obiektu, objętego niewątpliwe obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, ze względu na niespełnienie warunku określonego w art. 48 ust. 2 pkt 2) ustawy Prawo budowlane, w zakresie umożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, tj. z uwagi na naruszenie art. 25 ustawy Prawo wodne oraz przepisów Działu III rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.

Sporna inwestycja, jak wskazał organ, z uwagi na jej usytuowanie, powoduje w znacznym stopniu zawężenie koryta potoku oraz nasilenie erozji na przeciwległym lewym brzegu, na skutek jej wykonania linia brzegowa została przesunięta w stronę lewego brzegu. Powyższe znajduje oparcie w ww. piśmie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...]Zarząd Zlewni [...] w [...]z dnia 7 listopada 2014 r., znak: [...]. Zgodnie zaś z art. 25 ustawy Prawo wodne zabrania się niszczenia lub uszkadzania brzegów śródlądowych wód powierzchniowych, tworzących brzeg wody budowli lub murów niebędących urządzeniami wodnymi oraz gruntów pod śródlądowymi wodami powierzchniowymi. Ponadto, jak także wyżej wskazano, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w [...], Zarząd Zlewni [...] z siedzibą w [...]stwierdził, że sposób wykonania muru oporowego nie gwarantuje jego stateczności, bowiem w przypadku przejścia wód powodziowych prawdopodobne jest, że elementy żelbetowe zostaną rozmyte i utrudnią swobodny przepływ wód. Taki sposób wykonania obiektu narusza zatem przepisy Działu III rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie. Przy czym zauważyć trzeba, że nieuprawnione jest stanowisko skarżącego, aby konieczne było powołanie biegłego na potwierdzenie ww. okoliczności, bowiem co także zostało wyżej podniesione, Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej jest wyspecjalizowanym podmiotem posiadającym w swoich szeregach fachowców dysponujących specjalistyczną wiedzą, jest w stanie obiektywnie ocenić przyczyny powstałego stanu rzeczy, a także jego ewentualny wpływ na przyszłość.

Nadto, zauważyć należy, że zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia konstrukcje budowli hydrotechnicznych wykonuje się z wyrobów i materiałów posiadających aprobaty lub zaświadczenia, potwierdzające ich jakość oraz zachowanie trwałości i cech użytkowych w ustalonym okresie użytkowania. Z akt sprawy nie wynika, aby taki dokumenty na potrzeby postępowania zostały przedłożone.

Końcowo także podkreślić należy, że warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest m.in. przedłożenie dokumentu, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, tj. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 48 ust. 3 pkt 2) ustawy Prawo budowlane). Tymczasem sporna inwestycja jak wynika z wypisu z rejestru gruntów z dnia 12 września 2014 r., usytuowana jest na działce nr ewid. [...], jednostka ewidencyjna [...], [...]- [...], obręb nr [...], B., będącej we władaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej [...]. W piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wskazał, że nie widzi możliwości pozostawienia spornej inwestycji w korycie potoku [...], zatem, słusznie wskazał organ nadzoru budowlanego, że inwestor nie uzyska prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, będącego warunkiem koniecznym do zainicjowania postępowania legalizacyjnego.

Reasumując, w ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., zaś zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę jako nieuzasadnioną oddalił.