Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SAB/Gd 62/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania
Powołane przepisy: article: art. 35 par. 1, art. 36 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut ( spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi R. O. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania w przedmiocie wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę 1. stwierdza, że Wojewoda [...] dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. O. sumę pieniężną w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych; 4. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek; 5. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego R. O. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

R. O., reprezentowany przez radcę prawnego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. na przewlekłe postępowanie Wojewody [...] w sprawie wniosku o udzielnie mu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę w Polsce.

Skarżący zarzucił organowi, że swoją przewlekłością w prowadzeniu sprawy naruszył:

- art. 12 § 1 w związku z art. 35 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.) - dalej zwane: "k.p.a.". Z uwagi na przewlekłość postępowania administracyjnego, przejawiające się w nieefektywnym jego prowadzeniu i wykonywaniu czynności w dużych odstępach czasu;

- art. 9 w związku z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. z uwagi na niepoinformowanie skarżącego o przyczynach zwłoki, wskazania nowego terminu załatwienia sprawy oraz pouczenia o prawie do wniesienia zażalenia.

W związku z tym wniósł o: przeprowadzenie rozprawy; zobowiązanie organu do wydania decyzji w określonym terminie; stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, a przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; przyznanie od organu na rzecz skarżącego z powołaniem na art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej w skrócie: "p.p.s.a.") sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł; przyznanie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że w dniu 19 kwietnia 2017 r. wniósł o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Sprawa nie została załatwiona do dnia złożenia skargi. Organ nie powiadomił również o przyczynach zwłoki, terminie jej zakończenia oraz prawie do wniesienia zażalenia.

Zdaniem skarżącego jego sprawa nie należy do gatunku spraw szczególnie skomplikowanych. Z tych względów zgodnie z dyspozycją art. 35 § 3 k.p.a., jej załatwienie powinno nastąpić w terminie miesiąca. Nie mniej biorąc pod uwagę, że w jego toku organ występuje z zapytaniami do innych organów należałoby przyjąć, iż terminie 2 miesięcy jest terminem brzegowym. Ponadto, zgodnie z art. 36 k.p.a. o każdym niezałatwieniu sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy, a nadto pouczyć o prawie do wniesienia zażalenia. Od momentu złożenia wniosku, strona nie uzyskała jakiejkolwiek informacji w powyższym zakresie. Ugruntowane w tym zakresie orzecznictwo Sądów Administracyjnych wskazuje, że za przewlekłe prowadzenie postępowania należy rozumieć sytuację prowadzenia go w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu (por. wyrok NSA o sygn. akt II OSK 2104/14; wyrok WSA we Wrocławiu o sygn. akt II SAB/Wr 38/14; wyrok WSA we Wrocławiu o sygn. akt I SAB/Wr 8/14). Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zatem niewydanie przez organ rozstrzygnięcia w terminie z art. 36 k.p.a., a prowadzenie sprawy przez 522 dni, tj. okres dłuższy niż skarżący może pracować w ramach oświadczenia o powierzeniu pracy, świadczy o rażącym charakterze. Skarżący nie wie również, jakie czynności zostały podjęte oraz kiedy, bowiem nie otrzymał w tym zakresie informacji, a kontakt telefoniczny z urzędem jest praktycznie niemożliwy.

Skarżący podkreślił, że pracował na podstawie oświadczenia o powierzeniu wykonywania pracy cudzoziemcowi, a więc skonsumował prawo do świadczenia pracy na terytorium RP w ramach procedury uproszczonej - oświadczenia pracodawcy. Z uwagi na deklarację zatrudnienia przez A. sp. z o.o., skarżący w kwietniu 2017 r. złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę. Wprawdzie złożenie wniosku legalizuje pobyt w Polsce, jednak nie pozwala na podjęcie legalnej pracy. Przewlekłością postępowania spowodowała, że skarżący został zepchnięty na margines życia społecznego, a utrzymując się z oszczędności, bez rychłego widoku załatwienia sprawy, funkcjonuje na granicy egzystencji.

Nie przesądzając rozstrzygnięcia Sądu, wskazane naruszenie daje skarżącemu pełne prawo do ubiegania się o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł, która to kwota nie przekracza połowy kwoty wynikającej z art. 154 § 6, w zw. Z 149 § 2 p.p.s.a. Wnioskowana kwota stanowić będzie rekompensatę, zadośćuczynienie za utracone zarobki, które skarżący otrzymałby, gdyby organ terminowo wydał rozstrzygnięcie w sprawie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie wskazując m.in., że Oddział ds. Legalizacji Pobytu Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego boryka się z opóźnieniami w realizacji prowadzonych postępowań z uwagi na ogromną i wciąż rosnącą ilość wniosków składanych przez cudzoziemców celem udzielenia zezwoleń pobytowych. Prowadzi to do sytuacji, gdy jeden pracownik prowadzi kilkaset postępowań jednocześnie.

W przedmiotowej sprawie w dniu 28 sierpnia 2017r., na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach organ wystąpił do Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G., Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych Komendy Wojewódzkiej Policji oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej celem uzyskania informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca stanowi zagrożenie dla obronności i bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wydanie decyzji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy nie było możliwe, ponieważ skarżący nie dołączył do wniosku kompletu dokumentów, tj. umowy będącej podstawą wykonywania pracy, zawartej na okres powyżej 3 miesięcy, dokumentu potwierdzającego posiadanie ubezpieczenia zdrowotnego oraz zapewnionego miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Brak wezwania cudzoziemca do uzupełnienia niniejszych dokumentów wynikał z obciążenia pracownika liczbą prowadzonych postępowań oraz zasobów kadrowych komórki właściwej do sprawy związanych z legalizacja pobytu cudzoziemców. Nie bez znaczenia pozostaje również fakt długotrwałej absencji chorobowej pracownika rozpatrującego wniosek skarżącego.

Nadto podmiot powierzający skarżącemu wykonywanie pracy miał możliwość wystąpienia do Wojewody o udzielenie zezwolenia na pracę lub zarejestrowanie we właściwym ze swoją siedzibą lub miejscem zamieszkania urzędzie pracy oświadczenia o zamiarze powierzenia wykonywania pracy, co umożliwiłoby mu wykonywanie pracy w okresie oczekiwania na wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Dalej organ podał, że przedmiotowy wniosek został przekazany do Wojewody [...], w związku ze zgłoszeniem przez pełnomocnika skarżącego zmiany miejsca pobytu. W związku z powyższym, zgodnie z art. 104 ustawy o cudzoziemcach w brzmieniu obowiązującym do dnia 12 lutego 2018 r., organ utracił kompetencje do wydania rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie należy się odnieść do wniosku pełnomocnika skarżącego o przeprowadzenie rozprawy. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na mocy art. 122 p.p.s.a. Sąd rozpoznający sprawę w trybie uproszczonym może przekazać sprawę do rozpoznania na rozprawie. Oznacza to, że w przypadku skarg na bezczynność w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony, ale równocześnie, skierowanie sprawy na rozprawę także nie może być automatycznym efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też mimo, że w skardze wniesiono o przeprowadzenie rozprawy, to uwzględniając treść art. 122 p.p.s.a. powyższy wniosek nie wiązał Sądu, co oznacza, że możliwym było skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne (por. B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z komentarzem pod red. R.Hausera i M.Wierzbowskiego., Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2015 r. str.527). Sąd wobec tego rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym mając na uwadze, że przyspieszyło to rozpatrzenie sprawy.

Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że co do zasady strona, która uważa, że organ prowadzący postępowanie działa przewlekle lub jest bezczynny, powinna wnieść ponaglenie, o jakim mowa w art. 37 k.p.a. Strona może następnie wnieść skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może to przy tym zrobić nie czekając ani na rozpoznanie przez organ ponaglenia ani też na upływ terminu do jego rozpoznania ( m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 26 lipca 2018 r., sygn. akt II SAB/Ke 34/18).

W niniejszej sprawie pismo z 24 września 2018 r., zawierające ponaglenie zostało nadane za pośrednictwem poczty w dniu 26 września 2018r., natomiast skarga na bezczynność została nadana w dniu 1 października 2018r.. Mając na uwadze powyższe rozważania, zdaniem składu orzekającego wymogi formalne skutecznego wniesienia skargi zostały spełnione.

Skarga była zasadna.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Sąd stwierdza również, czy organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie Sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ( art. 149 § 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem rozpoznania jest skarga na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

Podstawę prawną rozpoznania wniosku skarżącego stanowią przepisy ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, zwanej dalej "ustawą". Przepisy ustawy nie wskazują terminów załatwienia sprawy o udzielenie zezwolenia na pobyt tymczasowy i pracę, skutkiem czego należy odwołać się w tym zakresie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, uwzględniając przy tym regulację zawartą w art. 109 ustawy, do czego Sąd odniesie się w dalszej części rozważań.

Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że przepisy k.p.a. dotyczące terminów załatwiania spraw powinny być przez organ orzekający w przedmiotowej sprawie przestrzegane.

Art. 35 § 3 k.p.a. stanowi, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 36 § 1 i 2 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 organ administracji publicznej obowiązany jest zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

Z powyższego wynika, że Wojewoda [...] miał obowiązek załatwienia sprawy w terminie najwyżej 2 miesięcy od daty wszczęcia postępowania w sprawie, co miało miejsce w dniu 19 kwietnia 2017r. Zatem maksymalny dwumiesięczny termin na załatwienie sprawy przez organ upłynął w dniu 19 czerwca 2017 r., organ tymczasem nie załatwił sprawy w ww. terminie, natomiast pismem z dnia 12 października 2018r., powołując się na art. 19 i 65 § 1 k.p.a., przekazał sprawę do rozpatrzenia przez organ właściwy w sprawie.

Sąd ma na uwadze, że w przypadku postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zachowanie ww. terminów może być w niektórych przypadkach niemożliwe. Już choćby wspomniany wcześniej art. 109 ust. 1 i 2 ustawy stanowi, że przed wydaniem decyzji o udzieleniu cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy wojewoda zwraca się do komendanta oddziału Straży Granicznej, komendanta wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, a w razie potrzeby także do konsula właściwego ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania cudzoziemca za granicą lub do innych organów z wnioskiem o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ww. organy przekazują informację w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku ( termin ten może ulec przedłużeniu do 60 dni).

Wynikający z powołanego przepisu obowiązek przeprowadzenia konsultacji może spowodować przedłużenie postępowania, jakkolwiek ustawodawca przyjął rozwiązanie, że jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji w terminie 30 dni nie udzieli odpowiedzi, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony ( art. 109 ust. 4 ustawy).

Z akt sprawy wynika, że pierwsze czynności w sprawie, w postaci uzupełnienia wniosku skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę zostały podjęte w dniu 6 czerwca 2017r., po czym pismem z dnia 22 czerwca 2017r. poinformowano skarżącego o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy, który został przedłużony do dnia 29 grudnia 2017r. W dniu 28 sierpnia 2017r. organ zwrócił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w G., Komendy Wojewódzkiej Policji w G. i Dyrektora Delegatury Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w G. z wnioskiem o przekazanie informacji, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy. W aktach sprawy brak jest odpowiedzi na powyższe wnioski. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 109 ust. 4 ustawy, jeżeli organ obowiązany do przekazania informacji w terminie 30 dni nie udzieli odpowiedzi, uznaje się, że wymóg uzyskania informacji został spełniony. Procedura konsultacji nie miała zatem wpływu na przedłużenie się prowadzonego przez organ postępowania.

Jak wskazano wcześniej, zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Jak wynika z akt sprawy organ trzykrotnie informował skarżącego o przesunięciu terminu załatwienia sprawy powołując się na art. 36 § 2 k.p.a. - z przepisu tego wynika, że obowiązek, o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu. Pisma informujące o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy zostały sporządzone w dniu: 22 czerwca 2017r. ( o czym była mowa już wcześniej), 29 grudnia 2017r. ( nowy termin do dnia 29 czerwca 2018r.), 29 czerwca 2018r. ( nowy termin do dnia 30 listopada 2018r.). W ww. pismach organ podawał jako przyczynę niezałatwienia sprawy w terminie konieczność zgromadzenia pełnego materiału dowodowego w sprawie, przy czym w żadnym z tych pism, wbrew treści art. 36 § 1 k.p.a., organ nie pouczał skarżącego o prawie do wniesienia ponaglenia. Wskazać należy również, że w każdym przypadku organ wskazywał nowy termin załatwienia sprawy przedłużając go o pół roku, z wyjątkiem ostatniego zawiadomienia, w którym termin przedłużono do pięciu miesięcy.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy Sąd doszedł do przekonania, że nawet gdyby przyjąć, że na początkowym etapie postępowania istniały podstawy do tego, by wyznaczyć nowy termin rozpatrzenia sprawy, wniosek skarżącego wymagał bowiem uzupełnienia, jak również organ zobligowany był uzyskać informacje, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy, to jednak należy zauważyć, że pierwsze czynności w sprawie zostały podjęte przez organ w czerwcu 2017r., a zatem po upływie dwumiesięcznego terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 k.p.a. Dopiero zaś w końcu sierpnia 2017r. organ wystąpił do odpowiednich organów z wnioskiem o przekazanie informacji, o których mowa w art. 109 ust. 1 ustawy. Poza tym organ nie podejmował żadnych innych czynności zmierzających do załatwienia sprawy.

Podkreślić dodatkowo należy, że informacja o tym, że organ utracił właściwość do rozpoznania wniosku skarżącego wpłynęła do niego w dniu 11 maja 2018r., co wynika z prezentaty znajdującej się na dokumentach, z których wynika, że skarżący zamieszkał we Wrocławiu i podpisał umowę zlecenia z firmą mającą siedzibę w tym mieście.

Art. 65 k.p.a. znajduje zastosowanie, jeżeli organ administracji, do którego podanie wniesiono (będący adresatem podania), stwierdza swoją niewłaściwość do załatwienia sprawy, bądź też utracił właściwość w trakcie toczącego się postępowania. W takim wypadku bezczynnością jest sytuacja, w której organ będąc niewłaściwym w sprawie, nie przekazuje jej niezwłocznie do właściwego organu w trybie art. 65 § 1 k.p.a.

W przedmiotowej Wojewoda [...] zgodnie z art. 104 ust. 1 ustawy utracił właściwość miejscową do załatwienia sprawy i informacja o tym wpłynęła do niego w dniu 11 maja 2018r., wniosek skarżącego został zaś przekazany Wojewodzie [...] pismem z dnia 12 października 2018r.

W ocenie Sądu organ prowadził przedmiotowe postępowanie w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, przy czym czynności te sprowadzały się głownie do informowania strony o nowym terminie załatwienia sprawy, były one zatem pozorne i powodowały, że formalnie organ nie był bezczynny. Z powyższego wynika jednak, że przez okres od końca września 2017r. ( to jest kiedy upłynął termin udzielenia odpowiedzi na zapytanie w trybie art. 109 ust. 4 ustawy) do dnia przekazania sprawy według właściwości tj. przez ponad rok organ nie podejmował już żadnych czynności w sprawie. Tymczasem z uwagi na okres czasu przez jaki toczyło się przedmiotowe postępowanie, organ winien był szczególnie aktywnie zmierzać do jego szybkiego zakończenia, tym bardziej, że sprawa - z uwagi na jej przedmiot - miała ona istotne znaczenie z punktu widzenia interesu strony. Nadto, wobec utraty właściwości do rozpatrzenia sprawy, obowiązkiem organu było niezwłoczne przekazanie wniosku skarżącego organowi właściwemu w sprawie.

Sąd uwzględniając powyższe stwierdził, że przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę [...] postępowania jest oczywiste. Opisany powyżej przebieg postępowania nie pozostawia co do tego żadnych wątpliwości. Postępowanie - do czasu przekazania sprawy wg. właściwości - trwało 18 miesięcy, co stanowi wielokrotność terminu określonego w art. 35 § 3 k.p.a., w tym okresie organ najpierw opieszale prowadził postępowanie w sprawie, zaś po 28 sierpnia 2017r. nie podejmował żadnych czynności mających na celu załatwienie sprawy.

W ocenie Sądu takie postępowanie organu narusza wszelkie wskazane powyżej normy regulujące czas trwania postępowania administracyjnego. Przekraczanie terminów jest oczywiste i niedopuszczalne, zaś tak duża zwłoka w rozpoznaniu sprawy nie znajduje żadnego uzasadnienia w przepisach prawa. Postępowanie było długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwało ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do załatwienia sprawy.

Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 149 p.p.s.a. dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Za rażące naruszenie tych przepisów można zatem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Jednakże w przekonaniu Sądu celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. Przedstawiona wcześniej analiza przebiegu postępowania dawała podstawy do przyjęcia, że niczym nie dającą się wytłumaczyć przewlekłość postępowania stanowi rażące naruszeniem prawa.

W dalszej kolejności należy zauważyć, że o przyznaniu sumy pieniężnej sąd orzeka w razie uwzględnienia skargi, a więc w sytuacji, jaka wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Przepis ten stanowi, że grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy, a więc w tego rodzaju sytuacjach, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia decyzji w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z k.p.a. W ocenie Sądu, taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie zachodzi. Nadto suma pieniężna stanowi formę rekompensaty dla skarżącego za zwłokę w załatwieniu sprawy. W niniejszej sprawie skarżący na skutek przewlekle prowadzonego postępowania został pozbawiony na bardzo długi czas możliwości wykonywania legalnie pracy. Podjęte przez niego starania mające na celu poprawę swojej sytuacji ekonomicznej okazały się, przez długi okres czasu, bezowocne. Dodać trzeba, że usprawiedliwieniem przewlekłego prowadzenia postępowania nie mogą być trudności kadrowe, czy konieczność zgromadzenia materiału dowodowego. Okoliczności te mogą jedynie wpływać na wysokość grzywny nałożonej na organ czy przyznanej skarżącemu sumy pieniężnej.

W świetle powyższego nałożenie na organ sankcji w postaci przyznania skarżącemu od organu sumy pieniężnej, aczkolwiek w niższej od oczekiwanej wysokości, jest uzasadnione. Za adekwatny w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy Sąd uznał wymiar sumy pieniężnej w wysokości 5000 złotych. Suma pieniężna przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, możliwością, z której należy korzystać, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do akceptacji z punktu widzenia ochrony praw strony. Mając na uwadze zatem, że przez długi czas, nieusprawiedliwiony szczególnymi obiektywnymi okolicznościami, Wojewoda [...] pozostawał w przewlekłości Sąd uznał, że kwota 5000 zł przyznana skarżącemu będzie w sposób wystarczający spełniała zarówno swą rolę prewencyjną, jak i kompensacyjną. Wartość ta spełnia niewątpliwie jedyne kryterium określone w p.p.s.a., zgodnie z którym suma pieniężna nie może przekraczać wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6, a więc w 2018 r. nie może być wyższa niż 18.655,65 zł (Obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2018 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2017 r. i w drugim półroczu 2017 r. – M.P. poz. 197).

W świetle powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w G., na podstawie art. 149 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. oraz art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji wyroku.

Wskazać należy, że jeżeli w toku postępowania organ dotychczas właściwy do rozpatrzenia sprawy stał się niewłaściwy, niedopuszczalne jest umorzenie postępowania przez ten organ. W takich przypadkach sprawa podlega wyłącznie przekazaniu na podstawie art. 65 k.p.a. W niniejszej sprawie organ zakończył stan przewlekłości, przekazując w dniu 12 października 2018r. sprawę do rozparzenia przez organ właściwy w sprawie. Mając to na uwadze Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody [...] do jej rozpoznania. Zobowiązywanie organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku stało się bowiem bezprzedmiotowe (art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.).

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na łączną sumę zasądzonych kosztów składają się zwrot wpisu w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie radcowskie w kwocie 480 zł i opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).