Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1067/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant sekretarz sądowy Agata Danicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2021 r. sprawy ze skargi Gminy Miasto [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto [...] kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], wydaną w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego.

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie:

I. udzielił Gminie Miastu [...] pozwoleń wodnoprawnych na usługi wodne polegające na:

1. odprowadzaniu do urządzenia wodnego – rowu przydrożnego na działce nr 646 w [...], wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej z drogi ul. [...] wraz z chodnikami i przyległymi terenami zieleni, poprzez istniejący wylot kolektora deszczowego o nr 236 i średnicy ( 600 mm, zlokalizowany w km 0+023 biegu rowu, na działce nr 646 w [...];

2. odprowadzanie wód do potoku [...] na działce nr 701 w [...], wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej z drogi ul. [...] wraz z chodnikami i przyległymi terenami zieleni, poprzez istniejący wylot kolektora deszczowego o nr 238 i średnicy ( 500 mm, zlokalizowany w km 4+745 biegu potoku, na działce nr 702/8 w [...];

3. odprowadzanie wód do potoku [...] na działce nr 701 w [...], wód opadowych lub roztopowych, ujętych w zamknięty system kanalizacji deszczowej z drogi ul. [...], na odcinku od skrzyżowania z ul. [...] do budynku kościoła, wraz z chodnikami i przyległymi terenami zieleni, poprzez istniejący wylot kolektora deszczowego o nr 262 i średnicy ( 600 mm, zlokalizowany w km 4+003 biegu potoku, na działce nr 702/8 w [...];

II. ustalił warunki udzielonych pozwoleń wodnoprawnych, w tym w pkt II.2 ustalił, że należy dokonywać regularnych (co najmniej dwa razy do roku) przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających i systemu kanalizacyjnego, usuwać i oddawać do unieszkodliwiania gromadzące siew nich zanieczyszczenia, a czynności te odnotowywać w zeszycie eksploatacji urządzeń, a w pkt II.11 ustalił, że inwestor ponosi odpowiedzialność materialną w przypadku wyrządzenia szkód osobom trzecim, w wyniku normalnego lub niezgodnego z pozwoleniem wodnoprawnym korzystaniem z wód;

III. określił, że pozwolenie wodnoprawne na wskazane w pkt I decyzji usługi wodne udzielone zostało na okres 30 lat, liczony od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Gmina Miasto [...] (dalej: "Gmina" lub "skarżąca") wniosła odwołanie od opisanej wyżej decyzji w zakresie pkt I pkt 1 tiret pierwszy, pkt 2 tiret pierwszy i pkt 3 tiret pierwszy tj. ustalenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do urządzenia wodnego (rowu lub potoku) oraz w zakresie pkt II pkt 2 i 11 ustalających warunki pozwolenia wodnoprawnego w postaci dokonywania regularnych przeglądów eksploatacyjnych systemu kanalizacji deszczowej oraz ponoszenia odpowiedzialności materialnej w przypadku wyrządzenia szkód osobom trzecim, w wyniku normalnego lub niezgodnego z pozwoleniem wodnoprawnym korzystaniem z wód.

Odwołująca podniosła, że nie zgadza się z dokonanymi przez organ I instancji obliczeniami maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych. Organ uznał za niemiarodajne obliczenia powyższych wartości dokonane w przedstawionym operacie wodnoprawnym wskakując, że stanowią wartości uśrednione, natomiast sam dokonał obliczeń w oparciu o dane opadów z 4 czerwca 2010 r. oraz przy zastosowaniu własnej metodyki obliczeń – w oparciu o przepływ miarodajny o czasie trwania 15 minut. Obliczenie przepływu miarodajnego dokonuje się natomiast przy założeniu czasu trwania deszczu, prawdopodobieństwo jego wystąpienia raz na "x" lat oraz przy jego stałym natężeniu występującym na terenie całej powierzchni rozpatrywanej zlewni, co zdaniem skarżącej znacząco odbiega od rzeczywistości. Organ nie wyjaśnił dlaczego obliczenia winny zostać dokonane dla czasu trwania deszczu 15 minut oraz nie wskazał jaką wartość współczynnika prawdopodobieństwa wystąpienia deszczu należy przyjąć dla opisywanej sprawy. Tymczasem z art. 409 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 624 z późn. zm.) – dalej: "P.w." wynika, że w operacie wodnoprawnym należy podać maksymalną ilość odprowadzanej wody, a nie ilość wody ustaloną w wyniku przyjęcia pewnych prawdopodobieństw.

Odnosząc się do nałożonych w pkt II decyzji obowiązków skarżąca podniosła, ze z przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 12 lipca 2019 r. w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego oraz warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu do wód lub do ziemi ścieków, a także przy odprowadzaniu wód opadowych lub roztopowych do wód lub do urządzeń wodnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 1311) – dalej: "rozporządzenie" nie wynika obowiązek usuwania i oddawania do utylizacji gromadzących się zanieczyszczeń dwa razy do roku. Brak jest przy tym racjonalnych podstaw, aby nakładać na stronę obowiązek czyszczenia studzienek dwa razy do roku w sytuacji, gdy np. ilość nagromadzonych odpadów jest bardzo mała i nie ma wpływu na funkcjonalność sieci. Ponadto w przepisach P.w. brak jest regulacji normujących kwestie odpowiedzialności podmiotu jako warunku pozwolenia wodnoprawnego.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie:

I. uchylił decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w [...] Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w zakresie pkt II.11 decyzji;

II. w pozostałej części utrzymał ww. decyzję w mocy.

Organ odwoławczy zauważył, że autor przedstawionego przez skarżącą operatu wodnoprawnego dokonał obliczeń maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w sposób zalecany przez organ I instancji, a jedynie wynik tych obliczeń został przedstawiony w innej jednostce, niż jest wskazana w treści art. 409 i art. 403 P.w., tj. jako ilość wyrażona w dm3/s zamiast m3/s. W operacie zastosowano zatem taki sam wzór do obliczeń jak w sposobie wskazanym wnioskodawcy przez organ I instancji w wezwaniu z dnia 4 listopada 2020 r. Edycji ze strony skarżącej wymagało jedynie przedstawienie obliczonych wartości w jednostkach wymaganych w przepisach Prawa wodnego. Dyrektor podkreślił, że na etapie sporządzenia ww. wezwania, organ I instancji szczegółowo wyjaśnił stronie, dlaczego nie podziela stanowiska skarżącej na temat wskazanego w uzupełnieniu do operatu sposobu wyliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wnikliwie przeanalizował dokumenty złożone wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i po stwierdzeniu braków w tej dokumentacji wezwał wnioskodawcę do jej uzupełnienia, szczegółowo wskazując jakie elementy i w jakim zakresie wymagają poprawy. Na każdym etapie czynności podejmowane w toku postępowania wyjaśniającego przez Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] były czytelne i odpowiednio objaśniane uczestnikom postępowania, a ustalenia w zakresie zaskarżonej maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych dokonane zostały na podstawie danych przedstawionych w operacie wodnoprawnym w odpowiedzi na wymagania w tym zakresie wynikające wprost z P.w. Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącej dotyczącego realizacji obowiązku nałożonego na użytkownika pozwolenia wodnoprawnego w punkcie 11.2 decyzji organ odwoławczy podniósł, że z zapisu ustalonego w tym punkcie nie wynika konieczność usuwania i oddawania do utylizacji gromadzących się zanieczyszczeń z częstotliwością dwa razy w roku. Czynności te powinny być dokonywane zgodnie z prawidłową eksploatacją elementów systemu kanalizacji deszczowej. Określona w punkcie II.2 częstotliwość odnosi się natomiast do przeglądów eksploatacyjnych systemu kanalizacji deszczowej, co znajduje potwierdzenie w przepisie § 17 ust. 5 rozporządzenia.

Odnosząc się zaś do wynikającego z pkt II.11 decyzji zapisu o ponoszeniu odpowiedzialności materialnej za wyrządzenie szkód osobom trzecim w wyniku normalnego lub niezgodnego z pozwoleniem korzystania z wód organ odwoławczy podniósł, że kwestia odpowiedzialności za szkody jako warunku wykonywania uprawnienia jest niezgodna z przepisem art. 403 P.w. Spośród wielu obowiązków wynikających z treści przywołanego powyżej przepisu P.w., w sentencji decyzji powinny być zatem określone tylko te, co do których występuje potrzeba ustalenia. Ze względu na wyrażoną w art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn zm.) – dalej: "k.p.a." zasadę praworządności, organy administracji nie mogą działać wbrew obowiązującym i jednoznacznie brzmiącym przepisom prawa. Z powyższego wynika m.in., że organ administracji nie może nałożyć na wnioskodawcę obowiązku, jeżeli nie wykaże, że uprawniają go do tego konkretne przepisy prawa.

Dyrektor wskazał, że odpowiedzialność odszkodowawcza ujęta jest w Dziale XI obowiązującej ustawy P.w. i reguluje również kwestie naprawienia szkód będących następstwem pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego. Skoro obowiązek ponoszenia odpowiedzialności za szkody związane z pozwoleniem wodnoprawnym uregulowany jest wprost w przepisach ustawy, to nie znajduje uzasadnienia przepisywanie tych norm prawnych w oryginalnej lub zmienionej formie do pozwolenia wodnoprawnego i tym bardziej - nadawanie im charakteru warunku wykonywania uprawnienia wynikającego z udzielonego pozwolenia wodnoprawnego. To zaś obligowało organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzję w części, w której ustanowiono nieprawidłowe warunki tj. w zakresie punktu II.11.

W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie, Gmina Miasto [...] wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie pkt II oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Powtarzając argumentację sformułowaną w odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji, zaskarżonej decyzji Gmina zarzuciła naruszenie:

1. art. 7, art. 8 , art. 11, art. 77 § 1, art. 8., art. 107 § 1 pkt. 6 § 3 k.p.a. w związku z art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w. polegające na:

– wybiórczym rozpatrzeniu materiału dowodowego, poprzez pominięcie danych określonych w pkt 6.3 operatu wodnoprawnego, mającym istotne znaczenie w sprawie, bo określającego maksymalną ilością wód opadowych lub roztopowych wyrażoną w m3/s co doprowadziło do dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego,

– nierozpoznaniu istoty sprawy, czy maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych wyrażona w m3/s wskazana przez Gminę Miasto [...] jest właściwa, jeżeli nie to dlaczego, lub dlaczego właściwa jest maksymalna ilość wód opadowych lub roztopowych wyrażona w m3/s ustalona przez organ I instancji,

– niewłaściwej ocenie danych zawartych w pkt 6.2 operatu wodnoprawnego, polegająca na przyjęciu, że dane te są maksymalną ilością wód opadowych lub roztopowych, o których mowa w art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w.,

– braku należytego sporządzenia uzasadnienia decyzji, poprzez niespełniające wymogów art. 107 § 1 pkt. 6 § 3 k.p.a i pominięcie twierdzeń Gminy Miasto [...] zawartych w odwołaniu, brak argumentacji prawnej organu, w tym brak oceny prawnej co do danych zawartych w pkt 6.3 operatu wodnoprawnego, uniemożliwiające ocenę toku rozumowania organu, poddające w wątpliwość i uniemożliwiającego sprawdzenie, w jakim zakresie przeprowadzono kontrolę zaskarżonej decyzji organu I instancji,

2. art. 138 § 1 ust. 1 K.p.a. w związku z art. 403 ust. 2 pkt 2 P.w. polegające na braku kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem zgodności z prawem, co w konsekwencji doprowadziło do utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, mimo istnienia uzasadnionych podstaw do uchylenia tej decyzji w związku z wadliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) - dalej. P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu rację ma strona skarżąca zarzucając, że decyzja organu drugiej instancji narusza reżimy proceduralne kształtujące warunki sporządzenia uzasadnienia decyzji organu II instancji. Proklamowana w art. 15 k.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego zobowiązuje organ drugiej instancji do ponownego, całościowego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem do wyjaśnienia jakie okoliczności w sprawie zostały ustalone, wskazania jakiego podmiotu one dotyczą, podania jakie przepisy prawa znalazły w sprawie zastosowanie i jakiej treści normy prawne zostały z nich przez organ wyinterpretowane i wreszcie wytłumaczenia jakie dyrektywy postępowania wynikające z tych norm są wiążące dla stron postępowania. Inicjując administracyjny tok instancji strona z założenia nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji. Jeżeli strona w odwołaniu formułuje zarzuty w stosunku do rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez organ I instancji, to rzeczą organu II instancji jest się do tych zarzutów odnieść. Obowiązek ten nabiera szczególnego znaczenia wówczas, gdy organ II instancji utrzymuje w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, a zatem ocenia odwołanie jako niezasadne. Strona ma prawo dowiedzieć się, z jakich przyczyn podane przez nią zarzuty dotyczące wadliwości rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej okazały się niezasadne, a organ ma obowiązek tak ukształtowane prawo strony zrealizować - jest to refleks obowiązywania zasady przekonywania (art. 11 (k.p.a.), zasady działania organów w sposób budzący zaufanie do organów administracji publicznej (art. 8 § 1 k.p.a.), zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz zasady dwuinstancyjności postępowania. Procesowym rozwinięciem podanych unormowań zasadniczych jest art. 107 § 3 k.p.a., zobowiązujący organ do takiego sporządzenia uzasadnienia decyzji administracyjnej, aby uzasadnienie faktyczne zawierało w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Kontrolowana sprawa administracyjna dotyczy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. Zasadniczo rozstrzygnięcie organu I instancji było dla skarżącej pozytywne w tym sensie, że uzyskała uprawnienie, którego się domagała. Skarżąca w odwołaniu zakwestionowała jednak ustaloną w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, określoną w m3 na sekundę; obowiązek ustalenia tego parametru w pozwoleniu wodnoprawnym wynika wprost z art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w.

Zgodnie z wymogami ustalonymi treścią art. 409 ust. 6 pkt 1 u.p.w. operat wodnoprawny, na podstawie którego wydaje się pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast powinien określać "maksymalną ilość wód opadowych lub roztopowych odprowadzonych do wód wyrażoną w m3/s". Są to dane konieczne, albowiem muszą znaleźć bezpośrednie odzwierciedlenie w treści pozwolenia wodnoprawnego, które musi określać "ilość wód opadowych lub roztopowych, odprowadzanych do wód lub do ziemi, w tym maksymalną ilość m3 na sekundę i średnią ilość m3 na rok, oraz powierzchnię rzeczywistą i zredukowaną zlewni odwadnianej przez każdy wylot" - art. 403 ust. 2 pkt 2 u.p.w.

Jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 20 lipca 2021 r. II SA/Rz 682/21 (dostępny na stronie" orzezcenia.nsa.gov.pl), ustawodawca nie wskazał w przepisach ustawy, a także w przepisach wykonawczych do tego aktu, sposobu wyliczania przepływu maksymalnego ilości wód w m3/s. W odpowiedzi na kierowane do strony skarżącej wezwanie organu z dnia 4 listopada 2020 r. zakwestionowano podany w nim sposób wyliczenia maksymalnej ilości wód opadowych w oparciu o podany wzór i wskazano na metodę ustalenia maksymalnej ilości wód opadowych lub roztopowych, jaka może być odprowadzana za pomocą wylotów kolektorów deszczowych.

Sąd stwierdza – za tutejszym Sądem w wyroku z dnia 26 sierpnia 2020 r., II SA/Rz 395/20, że niewątpliwie ustawodawca poprzez treść art. 403 ust. 2 pkt 2, art. 409 ust. 6 pkt 1 u.p.w. wymaga podania przez wnioskodawcę maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, która to wartość może wystąpić w czasie obowiązywania pozwolenia. Chodzi tu więc o wartość hipotetyczną, jednakże ustaloną w oparciu o dane pewne obrazujące analogiczne, czyli maksymalne ilości wód opadowych lub roztopowych, które wystąpiły na powierzchni zlewni. Jednocześnie należy podać dane, które mogą dotyczyć stanu przeszłego, poprzedzającego złożenie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Organ nie może kwestionować danych przedstawionych przez stronę a odnotowanych za okres sprzed złożenia wniosku. Informacja w tym zakresie ma przedstawiać najwyższy przypuszczalny limit ilości wód odprowadzanych do wód lub do urządzeń wodnych, co potwierdza użyte w powyższych przepisach wyrażenie "maksymalnej ilości".

Strona skarżąca przedstawiła w operacie i w odwołaniu metodologię wyliczenia wymaganych wartości maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych. Skarżąca uwzględniła w niej najwyższą dobową sumę opadów na stacji pomiarowej [...]. Do przeprowadzonych obliczeń założono najwyższe wartości opadu dobowego (czyli wartości najmniej korzystne dla wnioskującego), jaki miał miejsce od rozpoczęcia pomiarów przez stację pomiarową. Ponieważ do obliczeń wykorzystano najwyższą dobową sumę opadów zaobserwowaną w czasie pracy stacji pomiarowej od 1952 r to nie sposób przyjąć że informacje wykorzystane przez Gminę nie odpowiadały treści art. 409 ust. 6 pkt 1 u.p.w. Strona skarżąca wskazała metodykę swych obliczeń w sposób rzeczowy i precyzyjny, wyjaśniając że podana ilość odprowadzanych wód jest ilością maksymalną, jaka w przyszłości może wystąpić na obszarze zlewni.

Organy stwierdziły, że przedstawiony przez stronę sposób dokonanych obliczeń jest nieprawidłowy, albowiem maksymalna ilość wód opadowych powinna być wyliczona z deszczu miarodajnego zgodnie z wytycznymi projektowania. Stanowisko to zostało zakwestionowane w odwołaniu.

Czyniąc zadość podanym wyżej wymogom procesowym organ II instancji powinien przekonująco wyjaśnić, z jakich przyczyn stanowisko skarżącej jest nieprawidłowe. Wymaga to jednoznacznego podania na jakiej podstawie prawnej organ opiera ocenę, że podstawiona przez niego formuła wyliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód jest prawidłowa

Wymagałoby to w szczególności podania podstawy prawnej, która nakazuje uwzględniać w tych obliczeniach wartości "deszczu miarodajnego" oraz "wytycznych projektowania". Jeżeli w ocenie organu pojęcia te mają charakter normatywny, jednakże nie zostały ujęte w tekście wprost, a jedynie implicytywnie, to obowiązkiem organu jest podać argumenty i formułę rozumowania, które takie stanowisko by uzasadniały. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takich wywodów brak.

Organ II instancji eksponuje, że skarżąca w operacie wodnoprawnym podała wartości niezbędne do wyliczenia maksymalnej ilości odprowadzanych wód, a jedynie nie przedstawiła tej ilości w wymaganej formule m3/s. Organy dokonały więc w tym zakresie samodzielnych wyliczeń. Organ II instancji pomija dane zawarte w punkcie 6.3 operatu wodnoprawnego, stanowiące maksymalną ilość wód opadowych i roztopowych wyrażonych w m3/s, pomimo, iż w części ustalającej stan faktyczny na str. 3 decyzji zostały przywołane te dane, jako stanowisko Gminy Miasto [...]. Uznał, że wielkość odpływu miarodajnego wyrażonego w dm3/s, zawarta w punkcie 6.2 operatu wodnoprawnego, jest to maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, którą należy doprowadzić do jednostki m3/s, czyli podzielić przez 1000. Rację ma skarżąca wskazując, że pojęcia: wielkość odpływu miarodajnego oraz maksymalna ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych nie są tożsame. Czym innym jest wartość odpływu miarodajnego wyrażona w dm3/s, a czym innym maksymalna ilość odprowadzanych wód wyrażona w m3/s. Odpływ miarodajny obliczany jest ze względu na konieczność ustalenia przez projektanta średnicy sieci kanalizacji deszczowej lub innych obiektów inżynierskich takich jak przepusty, mosty, w celu zapewnienia bezpieczeństwa konstrukcji sieci, urządzeń, obiektów budowlanych. Obliczenia przepływu miarodajnego, dokonuje się przy założeniu czasu trwania deszczu, prawdopodobieństwa jego wystąpienia raz na "X" lat oraz przy jego stałym natężeniu, występującym na terenie całej powierzchni rozpatrywanej zlewni, co znacznie odbiega od rzeczywistości. Obliczone na tej podstawie wielkości odprowadzonych wód, mogą nie wystąpić nigdy a już z dużą doza prawdopodobieństwa, można założyć, że nie wystąpią w czasie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

Stąd też nie znajduje podstawy prawnej uznanie, iż wielkość odpływu miarodajnego oznacza maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych

Takie stanowisko zostało zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II SA/Rz 1098/20, w którym wskazano, że pojęcie deszczu miarodajnego, ma charakter techniczno-inżynierski i odnosi się do projektowania urządzeń hydrotechnicznych. Deszcz miarodajny ma obrazować najniekorzystniejsze natężenie opadu, czyli opad hipotetyczny, w ustalonym stosunku względem stulecia jaki może na danym terenie wystąpić przez 10-15 minut. Ponadto Sąd wskazuje, że wskazanie w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości wód opadowych i roztopowych w oparciu o deszcz miarodajny, w żaden sposób nie odzwierciedla faktycznie odprowadzanej ilości wód, lecz ilość wód hipotetyczną, ustaloną dla określenia inżynierskiego bezpieczeństwa urządzeń kanalizacji deszczowej. Natomiast maksymalna ilość odprowadzanych wód, to ilość wód jaką maksymalnie ale w ujęciu realnym, rzeczywistym można odprowadzić, a nie ilość ustalona w wyniku przyjęcia pewnych prawdopodobieństw. Strona skarżąca w odwołaniu wskazała, iż organ nie podał żadnej podstawy prawnej, która czyniłaby wiążącym przyjęty w decyzji paradygmat obliczania maksymalnej ilości odprowadzanych wód. Organ II instancji się do tej kwestii nie odniósł i takiej podstawy prawnej nie wskazał.

Nie ma racji organ powołując się na uzasadnienie swoich twierdzeń na wyrok tut. Sądu z dnia 8 września 2020 r., sygn. II SA/Rz 381/20. Żadną miara w wyroku tym nie przesądzono o prawidłowości sposobu obliczania maksymalnej ilości wód opadowych i roztopowych tak jak to uczynił organ w niniejszej sprawie.

Przyczyną uchylenia decyzji jest również naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w stopniu, który przełożył się na treść decyzji. Organ odwoławczy uchylił w części decyzję organu I instancji – słusznie – Sąd podziela w tym zakresie w całości stanowisko organu i w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Nie orzekł więc w żaden sposób o tej części zaskarżonej decyzji, która została przez niego uchylona.

W przypadku, gdy organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w części, może orzec co do istoty sprawy tylko w tej części albo tylko w tej części umorzyć postępowanie. Osnowa decyzji, wydanej na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., składa się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla zaskarżona decyzję organu pierwszej instancji i określa zakres tego uchylenia – w całości lub w części, zaś w drugiej organ odwoławczy w tym samym zakresie rozstrzyga sprawę co do istoty albo umarza postępowanie pierwszej instancji (tak słusznie NSA w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. I OSK 2270/16).

W realiach kontrolowanej sprawy prawidłowe byłoby umorzenie postępowania pierwszej instancji w tej części, która została uchylona, gdyż orzekanie w przedmiocie odpowiedzialności materialnej za wyrządzenie szkód osobom trzecim w wyniku normalnego lub niezgodnego z pozwoleniem korzystania z wód (punkt II.11 zaskarżonej decyzji) jest bezprzedmiotowe – art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odpowiedzialność odszkodowawcza ujęta jest w Dziale XI obowiązującej ustawy Prawo wodne i reguluje również kwestie naprawienia szkód będących następstwem pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia wodnoprawnego. Skoro zatem obowiązek ponoszenia odpowiedzialności za szkody związane z pozwoleniem wodnoprawnym uregulowany jest wprost w przepisach ww ustawy, to nie znajduje uzasadnienia, przepisywanie tych norm prawnych w oryginalnej lub zmienionej formie (jak w omawianym przypadku) do pozwolenia wodnoprawnego i tym bardziej – nadawanie im charakteru warunku wykonywania uprawnienia wynikającego z udzielonego pozwolenia wodnoprawnego.

Organ winien więc był orzec w tym zakresie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., czego do końca prawidłowo nie uczynił.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. i art. 135 P.p.s.a. – zaskarżono tylko część decyzji – orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.