Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 880/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58 § 1, art. 58 § 2, art. 58 § 3, art. 59 § 2, art. 58, art. 43, art. 39, art. 7, art. 8, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu [...] stycznia 2022 r. sprawy ze skargi E. H. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej E. H. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

E. H. (dalej: "strona", "skarżąca") zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] odmawiające przywrócenia terminu na złożenie odwołania od decyzji Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w D. z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Strona dnia [...] maja 2020 r. złożyła w formie elektronicznej wniosek o przyznanie płatności na rok 2020. Następnie decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w D. przyznał stronie płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Decyzja została skierowana do reprezentującego stronę M. S. na adres: [...], [...]. Doręczenie przesyłki nastąpiło za pośrednictwem operatora pocztowego za zwrotnym potwierdzeniem odbioru (ZPO). Zgodnie z adnotacjami zamieszczonymi na ZPO: przesyłkę [...] maja 2021 r. podjął

Z. H. - pełnoletni domownik (co oznaczono na ZPO), który podjął się oddania przesyłki adresatowi i potwierdził to własnoręcznym podpisem i datą.

W dniu [...] czerwca 2021 r. strona złożyła w siedzibie organu I instancji pismo zatytułowane "Prośba" (zgodnie z prezentatą i potwierdzeniem przyjęcia dokumentu). W uzasadnieniu pisma zwróciła się z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z [...] maja 2021 r.. Strona wskazała, że o wydanej decyzji dowiedziała się [...] czerwca 2021 r. od M. S. (pełnomocnika), który zwracał się wielokrotnie do organu o informacje dotyczące stanu sprawy. Wyjaśniła, że korespondencję odebrał Z. H. (teść), o której zapomniał (odkładając ją w swoim pokoju). Z. H. jest starszym schorowanym człowiekiem, mającym problemy z pamięcią oraz jest załamany po śmierci żony, z którą przeżył 40 lat. Strona podkreśliła, że uchybienie terminowi było spowodowane wypadkiem losowym, a nie jej złą wolą.

Pismem z [...] lipca 2021 r. organ II instancji wezwał stronę do usunięcia braków formalnych wniosku poprzez złożenie odwołania od decyzji z [...] maja 2021 r.

W odpowiedzi na wezwanie ([...] sierpnia 2021 r.) strona działając przez pełnomocnika złożyła pismo pt. "Odwołanie" (wpływ zgodnie z prezentatą, data nadania: [...] lipca 2021 r.).

Postanowieniem z [...] sierpnia 2021 r. organ II instancji odmówił przywrócenia terminu na złożenie odwołania od decyzji z [...] maja 2021 r. Jako podstawę

prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 1-3 ustawy

z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.) – dalej: "k.p.a.".

W uzasadnieniu stwierdził, że strona spełniła warunki, o których mowa

w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., tj. złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi; dopełniła czynności, dla której określony był termin (po wezwaniu). Jednakże w zakresie kryterium braku winy organ II instancji wskazał, że zaistnienie przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże

się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. W tym zakresie powołał orzeczenie sądu administracyjnego.

Zdaniem organu II instancji okoliczności podane przez stronę we wniosku nie zasługiwały na wiarę, strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu. Organ podkreślił, że we wniosku o wpis do ewidencji producentów strona wskazała adres do korespondencji "[...]", który to adres jest również adresem korespondencyjnym jej pełnomocnika (M. S.). Pod tym adresem zamieszkuje również teść strony (Z. H.), który odebrał korespondencję.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że w przypadkach potwierdzenia odbioru pisma przez inną osobę niż adresat zastosowanie ma art. 43 k.p.a.. W tym zakresie stwierdził, że podjęcie się przez osobę upoważnioną do oddania przesyłki adresatowi jest równoznaczne w skutkach prawnych z doręczeniem przesyłki samemu adresatowi. Niedochowanie należytej staranności przez tę osobę do przekazania adresatowi przesyłki nie stanowi okoliczności mającej wpływ na bieg terminów w postępowaniu.

Organ II instancji wskazał, że strona była w pełni świadoma, że ewentualna korespondencja przekazana na ww. adres może zostać odebrana przez tę osobę,

a następnie nie przekazana. Mimo posiadanej wiedzy strona nie dokonała zmiany adresu do doręczeń we wniosku o wpis do ewidencji producentów w celu wyeliminowania ryzyka odbioru korespondencji przez teścia, wiedząc o jego problemach z pamięcią. Zdaniem organu strona dopuściła się niedbalstwa

w tym zakresie, które doprowadziło do uchybienia terminu na złożenie odwołania. Analizowana okoliczność nie była wypadkiem losowym, którego strona nie mogła przewidzieć lub usunąć.

Organ II instancji uznał, że strona nie uwiarygodniła braku swojej winy, nie wykazała należytej staranności jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Nie zaistniały, więc pozytywne przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji organu I instancji.

Strona zaskarżyła postanowienie organu II instancji, zarzucając naruszenie:

1) art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.

w zw. z art. 136 k.p.a. i art. 138 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie

wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności, czy Z. H. jest domownikiem M. S.;

2) art. 43 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez nie dokonanie skutecznego doręczenia decyzji pełnomocnikowi i błędne przyjęcie, że skarżącej upłynął termin na wniesienie odwołania;

3) art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że skarżąca wykazała się winą lub niedbalstwem przy dochowaniu terminu do wniesienia odwołania.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów na okoliczność miejsca zamieszkania pełnomocnika i tego, że Z. H. nie jest domownikiem M. S.. Ponadto zawnioskowała o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca uszczegółowiła zarzuty skargi. Wskazała, że Z. H. jest jej teściem i mieszka z nią pod adresem [...]. M. S. (pełnomocnik) mieszka pod adresem [...] i nie jest w jakikolwiek sposób spokrewniony, czy skoligacony z nią ani ze Z. H.. Skarżąca podkreśliła, że prowadzi odrębne gospodarstwo domowe, pod zupełnie innym adresem, w innych częściach miejscowości. Zdaniem skarżącej w sytuacji doręczenia decyzji z [...] maja 2021 r. pełnomocnikowi, nie mogło ono nastąpić do rąk osoby,

która nie jest jego domownikiem, ani nawet sąsiadem, czy dozorcą domu.

Organ przed rozstrzygnięciem wniosku o przywrócenie terminu powinien wyjaśnić,

czy Z. H. jest domownikiem M. S.. Zdaniem skarżącej bez znaczenia jest, że wiele lat temu błędnie podano we wniosku o wpis do rejestru producentów adres pełnomocnika.

Skarżąca podkreśliła, że skoro nie doszło do skutecznego doręczenia korespondencji pełnomocnikowi, nie uchybiono terminowi do wniesienia odwołania, a wniosek był uzasadniony, choć w zasadzie niepotrzebny, ponieważ organ powinien był doręczyć korespondencję pełnomocnikowi.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.

Organ II instancji podkreślił, że nie neguje kwestii związanej z adresem zamieszkania pełnomocnika skarżącej, tj. [...]. Stwierdził jednak, że we wniosku o wpis do ewidencji producentów skarżąca wskazała (sekcja VI wniosku o wpis do ewidencji producentów) jako adres do korespondencji własny adres zamieszkania, a nie adres zamieszkania jej pełnomocnika. Tym samym to skarżąca zdecydowała, że korespondencję należy kierować przez pełnomocnika, ale na jej adres

zamieszkania, którego domownikiem pod wskazanym adresem do korespondencji

był Z. H.. Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem, że przesyłkę nadano na błędny adres.

Organ II instancji podkreślił, że na przedmiotowy adres kierowana była już wcześniej korespondencja, a skarżąca nie informowała w żaden sposób organów o zmianie adresu do korespondencji. Podstawą dla organów był wniosek o wpis do ewidencji producentów, z którego wynika, iż adresem do korespondencji jest właśnie [...], a jednym z domowników jest Z. H..

Końcowo organ II instancji odniósł się do analizy przesłanki braku winy w uchybieniu terminowi i jej uprawdopodobnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zauważył, co następuje

Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a z takim mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

W ocenie Sądu, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 2 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych

orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy,

a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych

w skardze, w granicach sprawy wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że narusza ono prawo, w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie

go z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie

Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w S. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020.

Zdaniem organu II instancji kwestią sporną w niniejszej sprawie było stwierdzenie, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające przywrócenie skarżącej terminu do złożenia odwołania, w szczególności wystąpienie okoliczności uprawdopodabniających, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy skarżącej.

Jednakże zasadniczą kwestię poddaną ocenie, stanowiła okoliczność skierowania decyzji z [...] maja 2021 r. do pełnomocnika strony postępowania prowadzonego przez ARiMR, lecz na adres tej strony, na podstawie danych adresowych zawartych we wniosku o wpis do ewidencji producentów (w szczególności jego sekcji VI).

Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Z treści ww. regulacji wynika obowiązek strony, która domaga się przywrócenia terminu, uprawdopodobnienia faktu, iż przez cały czas biegu terminu, któremu uchybiono, istniała przeszkoda nie do pokonania, na którą strona nie miała wpływu, a która uniemożliwiała dokonanie czynności procesowej w ustawowym terminie.

Należy ponadto zwrócić uwagę na to, że ustawodawca, tworząc omawiany przepis sformułował jedynie obowiązek strony uprawdopodobnienia podnoszonych okoliczności, a nie ich dowodzenia. Stronę obciążają więc niewspółmiernie mniejsze obowiązki niż przy prowadzeniu postępowania dowodowego. Nie mniej jednak strona składając wniosek o przywrócenie terminu zobowiązana jest przywołać okoliczności świadczące o braku jej winy w dochowaniu terminu.

Stosownie do art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Zgodnie z art. 58 § 3 k.p.a. przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne.

Stosownie zaś do art. 59 § 2 k.p.a. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.

Powyższe przepisy wskazują, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności jest instytucją procesową, mającą na celu przede wszystkim ochronę strony przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu. Na podstawie ww. przepisów przywracane mogą być jedynie terminy przewidziane przepisami należącymi do prawa procesowego, a nie materialnego. Dopuszczenie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i jako wyjątek powinien być interpretowany w sposób ścisły.

Przepisy art. 58 k.p.a. przewidują cztery przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie: wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu; uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku winy; dopełnienie wraz z wnioskiem (ewentualnie na wezwanie organu w zakreślonym terminie) o przywrócenie terminu czynności, której termin dotyczy.

Organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu uznał, że decyzja

z [...] maja 2021 r. została skierowana do pełnomocnika reprezentującego skarżącą przed ARiMR oraz na prawidłowy adres do korespondencji. Adres ten, jako właściwy adres do doręczeń, został ustalony przez organ na podstawie sekcji VI wniosku o wpis do ewidencji producentów. Zgodnie z ZPO, korespondencji została podjęta przez Z. H. (pełnoletniego domownika). W związku z tym uznał, że zastosowanie w kwestii doręczenia znalazł art. 43 k.p.a., co pozwoliło na stwierdzenie, iż doręczenie było skuteczne i wywołało skutek prawny. Skarżąca natomiast wystąpiła [...] czerwca 2021 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu,

w którym podniosła, że o korespondencji dowiedziała się od pełnomocnika

(M. S. ) w dniu [...] czerwca 2021 r.. Podniosła, że przesyłkę podjął Z. H., lecz jej nie przekazał skarżącej, ponieważ cierpi na problemy z pamięcią. Następnie na wezwanie organu skarżąca nadesłał odwołanie, którego dotyczy uchybiony termin.

Organ II instancji stwierdził, że skarżąca spełniła ustawowe warunki, tj. wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu, dochowując terminu do jego wniesienia poprzez złożenie go w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminowi i dopełniając czynności, dla której ustanowiono termin. Oceniając wniosek o przywrócenie terminu z punktu widzenia zasadności, organ II instancji stwierdził, iż okoliczności podawane przez skarżącą nie zasługiwały na wiarę. Zdaniem organu II instancji, skarżąca nieuprawdopodobniła braku swojej winy w uchybieniu terminu.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi rozwinęła argumentację, wskazując, że organ II instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności, co do prawidłowości adresu pod którym dokonano doręczenia

oraz co do statusu Z. H., jako dorosłego domownika M. S..

Punktem wyjścia do rozważań w niniejszej sprawie jest konieczność rozstrzygnięcia istniejącego pomiędzy skarżącą, a organem II instancji sporu

czy w sprawie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji, a jeżeli tak to w jakim trybie doszło do doręczenia.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że konieczne było przeprowadzenie analizy treści ZPO potwierdzającej doręczenie decyzji z [...] maja 2021 r. oraz treści wniosku z [...] grudnia 2017 r. o wpis strony do ewidencji producentów, a w szczególności sekcji od IV-VIII i X oraz załącznika do wniosku (pełnomocnictwo).

Sąd przeanalizował również pod kątem adresatów oraz osób podejmujących korespondencję: wniosek z [...] maja 2020 r. o przyznanie płatności na rok 2020, raport z [...] lipca 2020 r. i [...] listopada 2020 r. z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności (oryginał i korekta); zawiadomienie o niezałatwieniu sprawy w terminie z [...] marca 2021 r. wraz z ZPO; zawiadomienie z [...] kwietnia 2021 r. o niezałatwieniu sprawy w terminie wraz ZPO.

Wyjaśnić zatem należy, że we wniosku o wpis do ewidencji producentów widnieją następujące dane: w sekcji IV - dane identyfikacyjne wnioskodawcy (nazwisko: H. , pierwsze imię: E. , drugie imię: M. ), w sekcji V – miejsce zamieszkania i adres albo siedziba i adres wnioskodawcy (województwo: [...]; powiat: [...]; gmina: [...]; kod pocztowy:

[...]; poczta: [...]; miejscowość: [...]; nr domu: [...]), w sekcji VI – adres do korespondencji wnioskodawcy/pełnomocnika (z zastrzeżeniem, że wypełnia się jedynie, jeżeli adres do korespondencji jest inny niż adres podany w sekcji V i VIII), sekcja nie została wypełniona; w sekcji VII – dane pełnomocnika/osoby uprawnionej do reprezentacji (nazwisko: S. ; pierwsze imię: M. ; drugie imię: J. ); w sekcji VIII – miejsce zamieszkania i adres pełnomocnika (województwo: [...]; powiat: [...]; gmina: [...]; kod pocztowy: [...]; poczta: [...]; miejscowość: [...]; nr domu: [...]). Ponadto w treści pełnomocnictwa zamieszczono dane adresowe pełnomocnika – M. S., które są tożsame z sekcją VIII wniosku o wpis do ewidencji producentów. Podkreślić należy, że formularz wniosku w sekcji VI przewiduje możliwość zaznaczenia, w wyznaczonych komórkach, czy adres do korespondencji dotyczy wnioskodawcy, czy pełnomocnika (pole na szarym tle). W analizowanym wniosku zaznaczono komórkę odpowiadającą wnioskodawcy, jednak danych adresowych nie wpisano. Ponadto z przypisu zamieszczonego w formularzu wynika, że pola na szarym tle wypełnia pracownik ARiMR (w polach takich znajdują się opisy sekcji, w tym m.in. komórki w sekcji VI związane z wyborem osoby, której dotyczy adres do korespondencji).

Analiza ww. danych zamieszczonych we wniosku prowadzi do wniosku, że skarżąca w toku postępowania o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego reprezentowana była przez pełnomocnika (M. S. ). Potwierdza to również pełnomocnictwo (załącznik do wniosku), którym skarżąca umocowała M. S. do występowania w jej imieniu i załatwiania

na jej rzecz wszystkich spraw w postępowaniach przed organami ARiMR, za wyjątkiem odbioru należnych płatności przyznanych jej jako producentowi w ramach postępowań prowadzonych przez ARiMR.

Wskazana okoliczność jest bezsporna. Dodatkowo potwierdzona została ona, również w raportach z czynności kontrolnych w zakresie wymogów wzajemnej zgodności oraz zawiadomieniach o niezałatwieniu sprawy w terminie. Pełnomocnik potwierdzał przekazanie raportów oraz wskazywany był przez organ w nagłówkach pism oraz decyzji merytorycznej.

Kluczem do oceny prawidłowości doręczenia decyzji z [...] maja 2021 r. jest prawidłowa ocena danych umieszczonych w powołanych wyżej sekcjach wniosku o wpis do ewidencji producentów. W tym zakresie Sąd nie podziela, prezentowanego w zaskarżonym postanowieniu oraz odpowiedzi na skargę, stanowiska organu, że skierowanie korespondencji zawierającej przedmiotową decyzję do pełnomocnika, lecz na adres strony postępowania (tj. adres do korespondencji zgodnie z sekcją VI wniosku), było prawidłowe, a doręczenie w trybie doręczenia zastępczego skuteczne.

Sąd stoi na stanowisku, że pomimo oznaczenia w sekcji VI wniosku - komórki dotyczącej wnioskodawcy, organ miał obowiązek skierować korespondencję do ustanowionego przez wnioskodawcę pełnomocnika (co prawidłowo wykonał),

ale na adres pełnomocnika (czego nie wykonał). Argumentacja organu dotycząca wyboru adresu wnioskodawcy jako właściwego do doręczeń w oparciu o sekcję VI wniosku jest nieprawidłowa. Błąd organu sprowadza się do wadliwego zrozumienia znaczenia sekcji VI wniosku i jej wpływu na wybór adresu do doręczeń.

Sekcja VI ma bowiem znaczenie dla takiego wyboru jedynie wówczas, gdy przewidziano w nim inny adres niż adres zamieszkania wnioskodawcy, albo pełnomocnika. Ponadto w celu uznania adresu do korespondencji za właściwy dla doręczenia, adres taki musiałby zostać wpisany do sekcji VI. Pola tej sekcji nie zostały jednak wypełnione.

Innymi słowy nie jest prawidłowy wybór adresu do doręczeń w sposób jakiego dokonał organ. Na gruncie niniejszej sprawy osobą właściwą do doręczeń był pełnomocnik (bezsporne), jednakże skuteczne doręczenie tej osobie mogło nastąpić na dwa rodzaje adresów. Adresami tymi są: adres zamieszkania pełnomocnika (sekcja VIII wniosku) albo adres do korespondencji pełnomocnika (sekcja VI). Wyjaśnić należy, że w sekcji VI wniosku nie wskazano adresu do korespondencji pełnomocnika (z tym zastrzeżeniem, że ujawnia się tam adres jeżeli jest on inny niż adres wskazany w sekcji VIII). Analogicznie możliwy byłby wybór adresu do doręczeń wnioskodawcy (przy braku pełnomocnika – takiej sytuacji w niniejszej sprawie nie było), tj. adresu zamieszkania z sekcji V albo adresu do korespondencji z sekcji VI).

Sąd zwraca uwagę na jeszcze jeden aspekt prawidłowego wyboru adresu do doręczeń. Powinien to być adres pod którym takie doręczenie jest możliwe.

Nie było natomiast możliwe skuteczne doręczenie korespondencji urzędowej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru pełnomocnikowi pod adresem zamieszkania wnioskodawcy, skoro adres ten nie był, ani adresem zamieszkania pełnomocnika, ani adresem pełnomocnika do korespondencji.

Sąd zauważa, że nie zasługuje na akceptację argumentacja organu,

iż pod adresem "[...]" dokonywano skutecznego doręczania korespondencji adresowanej do pełnomocnika (na różnych etapach postępowania), które wywołały reakcję skarżącej. Zdaniem organu okoliczność ta miałaby potwierdzać, że doręczenie decyzji pod tym adresem, lecz skierowanej do pełnomocnika było prawidłowe,

a więc skuteczne.

Podkreślić należy, że analiza ZPO powołanych wyżej zawiadomień, nasuwa istotne wątpliwości w zakresie prawidłowości doręczeń. Wszystkie te korespondencje kierowane były na adres "[...]", lecz imiennie skierowane zostały do pełnomocnika - M. S.. Tymczasem odbioru korespondencji dokonywały inne osoby, które przez doręczycieli zostały opisane jako pełnoletni domownicy (tj. B. S.; M. S.). Wyjaśnić należy, że osoby te nie zamieszkują pod adresem wskazanym na ZPO (tj. [...]). Wniosek taki wynika z wyjaśnień skarżącej, która obszernie argumentowała, że M. S. wraz z rodziną zamieszkuje pod adresem "[...]", a doręczyciel dotychczas i tak zawsze dokonywał doręczeń pod tym adresem. Tym samym nie jest jasne czy osoby podejmujące korespondencję rzeczywiście podejmowały ją pod adresem "[...]" oraz dla kogo są pełnoletnimi domownikami. Co więcej na ZPO dla przesyłki z [...] kwietnia 2021 r. adresowanej do M. S. (której odbiór potwierdził podpisem), widnieje adnotacja, że doręczenia dokonano pełnoletniemu domownikowi.

Okoliczności te pozostają bez bezpośredniego wpływu na przedmiot

niniejszej sprawy, ponieważ ocenie poddawane jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...] maja 2021 r.

(doręczonej [...] maja 2021 r.). Sąd zamierzał jednak zwrócić uwagę, że reakcja skarżącej na korespondencję wadliwie kierowaną, nie usprawiedliwia błędu organu w wyborze adresu do doręczeń i nie przesądza o skuteczności kolejnych doręczeń. Sąd więc nie podziela argumentacji organu, w tym zakresie.

Sąd przechodząc do analizy przedmiotu niniejszego postępowania, wskazuje, że uchybienie terminu stanowi okoliczność o charakterze obiektywnym. Stan świadomości strony oraz motywy jej postępowania pozostają prawnie obojętne dla stwierdzenia uchybienia terminu. Zadaniem organu II instancji jest zatem wyłącznie stwierdzenie, czy w okolicznościach sprawy zaszła obiektywnie rozumiana okoliczność w postaci przekroczenia terminu. Zdaniem Sądu, przeprowadzona przez ten organ ocena uchybienia przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji była nieprawidłowa.

W postępowaniach dotyczących przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zastosowanie znajdują przepisy k.p.a., w tym dotyczące doręczeń, czy zaskarżania decyzji i postanowień wydawanych w tych sprawach przez organy administracji publicznej.

Przepis art. 39 k.p.a. wyznacza ogólną regułę odnoszącą się do doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z którą organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

Ponadto, w myśl art. 42 k.p.a., pisma doręcza się osobom fizycznym

w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§ 1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2), a ponadto, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§ 3).

W myśl art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania go adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, pozostawiając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe w drzwiach mieszkania.

Wymaga w tym miejscu podkreślenia, że doręczenie korespondencji

w trybie doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi (zgodnie art. 43 k.p.a.) jest skuteczne, jeżeli spełnione są następujące przesłanki: a) adresat jest nieobecny w mieszkaniu w czasie doręczania pisma, b) pismo zostało przyjęte za pokwitowaniem przez dorosłego domownika, sąsiada lub dozorcę, c) osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi, d) w razie gdy pismo zostało przyjęte przez sąsiada lub dozorcę, o doręczeniu pisma tym osobom umieszczono zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata. Co za tym idzie odebranie przesyłki przez jakąkolwiek inną osobę wyklucza uznanie za prawidłowe doręczenia decyzji w dniu, w której jej przyjęcie pokwitowała ta osoba.

Zatem skoro w niniejszej sprawie przesyłkę zaadresowaną do pełnomocnika skarżącej - M. S., lecz na adres skarżącej, odebrał Z. H., który nie jest dorosłym domownikiem M. S.,

to nie ma podstaw do uznania, iż przesyłka została doręczona [...] maja 2021 r. jak uczynił to organ w niniejszej sprawie. Sąd ponownie wskazuje, co obszernie analizował we wcześniejszym fragmencie rozważań, że organ błędnie uznał za właściwy adres, na podstawie sekcji VI wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Reasumując dotychczasowe rozważania należy stwierdzić, że organ II instancji nie wywiązał się z obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, naruszając przepisy postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania

(art. 8 § 1 k.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), co oznacza, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów, które pozwolą rozstrzygnąć sprawę w kontekście znajdujących zastosowanie przepisów prawa materialnego. Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego organ ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.).

Zdaniem Sądu, organ II instancji bez uprzedniego wyjaśnienia okoliczności sprawy, z błędną argumentacją oraz z naruszeniem interesu strony wydał niekorzystne dla niej rozstrzygnięcie.

Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w postanowieniu NSA z dnia 15 września 2011 r. sygn. akt II GSK 1761/11, że adresat pisma nie powinien ponosić jakichkolwiek negatywnych konsekwencji niezawinionych przez siebie uchybień przy doręczaniu mu korespondencji, będących wynikiem zaniedbań organu lub podmiotu dokonującego doręczenia, a wszelkie pojawiające się w tym zakresie wątpliwości winny być interpretowane i oceniane na jego korzyść.

Prawidłowo dokonane doręczenie uznawane jest za jeden z kluczowych warunków przestrzegania praw strony w postępowaniu administracyjnym

(por. E. Cisowska-Sakrajda, Doręczanie pism w postępowaniu administracyjnym ogólnym i podatkowym w obrocie zagranicznym, Administracja: teoria – dydaktyka – praktyka 2010, nr 3).

Innymi słowy, każda sytuacja naruszenia przez organ obowiązków doręczenia pisemnej decyzji stronie powinna być oceniana przez sąd indywidualnie, ze szczególnym uwzględnieniem specyfiki postępowania, okoliczności sprawy, oraz ewentualnych skutków procesowych dla podmiotu będącego adresatem decyzji, które to skutki spowodowane zostały nieprawidłowym doręczeniem decyzji. Należy przy tym unikać wszelkiego rodzaju automatycznej oceny, sprowadzającej

się do zastosowania ogólnych reguł postępowania bez względu na specyfikę danego postępowania (por. postanowienie NSA z 25 maja 2011 r., sygn. akt II GSK 816/11).

Mając powyższe na uwadze Sąd wskazuje, iż organ rozpoznając sprawę ponownie, mając na uwadze stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym wyroku, winien po raz kolejny przeanalizować czy w niniejszej sprawie doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania, gdyż uchybienie terminowi stanowi jeden z warunków merytorycznego rozpoznania wniosku o jego przywrócenie. Sąd nie ma bowiem wątpliwości, iż w sprawie nie doszło do prawidłowego doręczenia decyzji.

Końcowo odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie dowodu z dokumentów przedłożonych wraz ze skargą, Sąd wskazuje, że zgodnie z przepisem art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przeprowadzenie dowodu przez sąd administracyjny ma charakter wyjątkowy

i ma miejsce wyłącznie wtedy gdy jest ono konieczne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w danej sprawie. Wskazany przepis upoważnia sąd do przeprowadzenia postępowania dowodowego tylko w wyjątkowych sytuacjach i tylko dowodu z dokumentu. Z przepisu tego wynika także, że dopuszczenie dowodu z dokumentu jest uprawnieniem,

a nie obowiązkiem sądu. Co więcej możliwość przeprowadzenia uzupełniających dowodów w postępowaniu sądowoadministracyjnym należy odnosić do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z oceną czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś do sytuacji wystąpienia istotnych wątpliwości związanych z ustaleniem zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, które zgodnie z treścią

art. 77 § 1 k.p.a. obowiązany jest wyjaśnić organ administracyjny (por. wyrok NSA

z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 3026/18).

Z powyższych względów Sąd odmówił przeprowadzenia dowodu

z przedłożonych dokumentów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., w pkt 1 sentencji wyroku uchylił zaskarżone postanowienie. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. organ II instancji ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wiążącą ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania sformułowane w uzasadnieniu niniejszego wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot kwoty [...]zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl.