Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1863/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: Art. 59 ust. 1, art. 60, art. 61, art. 63, art. 103 ust. 2, art. 104
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: Art. 908
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: Art. 6, 7, art. 10, art. 28, art. 64 par. 4, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dąbek Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi Ł. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 października 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia należności podlegającej zwrotowi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 257,00 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...]:

- ustalił należność podlegającą zwrotowi przez Ł. D. z tytułu wydatków wniesionych zastępczo przez Gminę na opłatę za pobyt A. D. w domu pomocy społecznej w okresie od 1 października 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. w wysokości 8.215,6 zł,

- orzekł, że należność Ł. D. zobowiązany jest zwrócić w terminie do 31.07.2012 r.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art.104, art.107, art.108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071, obecnie tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej "K.p.a." oraz art.104 ust. 3 w związku z art. 61 ust.3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (tj.: Dz.U. z 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm., obecnie tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.), dalej "u.p.s."

Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności na podstawie art.108 K.p.a.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że Ł. D. jest wnukiem A. D. W dniu 11 grudnia 2003 r. nabył nieruchomość obciążoną prawem dożywocia na rzecz swojej babki, A. D. (umowa darowizny z dnia 11.12.2003 r. Repertorium A Nr [...]). Zgodnie z art. 908 Kodeksu cywilnego nabywca nieruchomości obciążonej prawem dożywocia zobowiązany jest zapewnić osobie objętej tym prawem dożywotnie utrzymanie, przyjąć ją jako domownika, dostarczać wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym.

A. D. przebywała w Domu Pomocy Społecznej od 14 lutego 2011 r. do 31 stycznia 2012 r.

Stosownie do art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1-3 u.p.s., do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej obowiązani są w kolejności:

1. mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka;

2. małżonek, zstępni przed wstępnymi;

3. gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej;

przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

W myśl art. 61 ust. 2 pkt 2 lit. b u.p.s., małżonek, zstępni przed wstępnymi wnoszą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2 u.p.s., jeżeli posiadany dochód na osobę w rodzinie jest wyższy niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300 % kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Ł. D. jest zobowiązany do ponoszenia odpłatności za pobyt swojej babki w domu pomocy społecznej, będąc w posiadaniu nieruchomości obciążonej prawem dożywocia na jej rzecz, tym bardziej, że jak wynika z wywiadu z dnia 28.05.2012 r., dochód 4-osobowej rodziny Ł. D. wynosił 8.634,68 zł, co daje na osobę w rodzinie 2.158,67 zł, natomiast kryterium dochodowe na osobę w rodzinie określone na podstawie art. 8 u.p.s. wynosi 351 zł. Dochód na osobę w rodzinie przekraczał znacznie 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie (1053 zł), zatem Ł. D. jest w stanie finansowo sprostać temu obowiązkowi.

Koszt pobytu osoby w domu pomocy społecznej ponoszony przez małżonka, zstępnych lub wstępnych jest ustalany w umowie, którą zawierają te osoby z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej, zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 2 oraz art. 103 ust. 2 u.p.s.

Ł. D., jak wynika z pisma z dnia 21.10.2011 r., oraz wywiadu wyraził zgodę na pokrywanie kosztów przebywania swojej babki w domu pomocy społecznej, w wysokości proporcjonalnej od wszystkich zstępnych A. D. Organ uznał, że w świetle przepisów oraz stanu faktycznego nie jest możliwe przyjęcie takiego rozwiązania. Obowiązek przyjęty przez Ł. D. w umowie o dożywocie wyprzedza obowiązki innych osób w rodzinie (zstępnych) i nie pozwala na proponowane obciążenie wszystkich innych zstępnych proporcjonalnie opłatą za pobyt A. D. w domu pomocy społecznej.

Ł. D. z obowiązków wynikających z umowy dożywocia nie wywiązał się należycie, dlatego ww. świadczenia i pomoc A. D. zastępczo zapewniał DPS, a pobyt w nim finansowany był przez Gminę w wysokości różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca w DPS a opłatą wnoszoną przez A. D.

W przypadku, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla się od tego obowiązku, opłaty te zastępczo wnosi gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej (art. 61 ust. 3 u.p.s.). Gmina zastępczo wnosiła opłatę za pobyt w DPS A. D. w okresie 14.02.2011 r. - 31.01.2012 r.

Odnośnie należności za okres od 14.02.2011 r. do 30.09.2011 r. została wydana decyzja administracyjna [...] z dnia [...] 2011 r.

Decyzja dotyczy okresu od 1.10.2011 r. do 31.01.2012 r. w którym Gmina zastępczo poniosła wydatki z tytułu opłat za pobyt A. D. w domu pomocy społecznej, w łącznej wysokości 8.215,6 zł, tj. za październik 2011 r. - 2053,9 zł, za listopad 2011 r. - 2053,9 zł, za grudzień 2011 r. - 2053,9 zł, za styczeń 2012 r. - 2053,9 zł. Kwoty te stanowią różnicę między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca w domu pomocy społecznej a opłatą wniesioną przez A. D. Średni miesięczny koszt utrzymania mieszkańca w DPS, wynosił - 2.728,5 zł. A. D. ponosiła odpłatność, zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 u.p.s., w wysokości 70% swoich dochodów tj. po 674,6 zł miesięcznie.

Wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin jej zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku poniesienia wydatków na świadczenia z pomocy społecznej, do których zobowiązane są osoby wymienione w ustawie o pomocy społecznej obowiązek zwrotu poniesionych wydatków, w tym opłat określonych przepisami ustawy o pomocy społecznej, egzekwuje się od tych osób na drodze administracyjnej określonej w art. 104 ust. 3 u.p.s.

Rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nadano w oparciu o art. 108 K.p.a. ze względu na ważny interes społeczny.

Ł. D. wniósł odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 7, art. 107 K.p.a, art. 10 K.p.c., art. 61, 63, 103 u.p.s., art. 908 K.c. i wskazał, iż obowiązek pokrycia kosztów pobytu w DPS powinien być odpowiednio rozłożony na czworo dzieci i szesnaścioro wnucząt A. D.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 października 2012 r. [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy - na podstawie art. 61 i art. 104 ust. 3 u.p.s. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przywołując treść art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego wskazał, że w myśl art. 61 ust. 1 u.p.s.: obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej są w kolejności:

1) mieszkaniec domu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka,

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi,

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej

- przy czym osoby i gmina określone w pkt 2 i 3 nie mają obowiązku wnoszenia opłat, jeżeli mieszkaniec domu ponosi pełną odpłatność.

2. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnoszą:

1) mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70 % swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70 % tego dochodu;

2) małżonek, zstępni przed wstępnymi - zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2:

a) w przypadku osoby samotnie gospodarującej, jeżeli dochód jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, jednak kwota dochodu pozostająca do wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% tego kryterium,

b) w przypadku osoby w rodzinie, jeżeli posiadany dochód na osobę jest wyższy niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, z tym że kwota dochodu pozostająca po wniesieniu opłaty nie może być niższa niż 300% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie;

3) gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej - w wysokości różnicy między średnim kosztem utrzymania w domu pomocy społecznej a opłatami wnoszonymi przez osoby, o których mowa w pkt 2. (...)

Przepisy u.p.s. wyraźnie wskazują, iż należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej podlegają ściągnięciu w trybie egzekucyjnym.

A. D. zmarła w dniu 4 lutego 2012 r. w domu pomocy społecznej.

Organ odwoławczy podzielając ustalenia organu I instancji co do dochodu rodziny skarżącego stwierdził, że mając na uwadze art. 8, art. 61, oraz art. 103 u.p.s., dochód na osobę w rodzinie skarżącego znacznie przekracza 300% kryterium dochodowego.

Koszt pobytu osoby w DPS ponoszony jest przez małżonka, zstępnych lub wstępnych oraz ustalany jest w umowie, którą zawierają te osoby z kierownikiem ośrodka pomocy społecznej. Skarżący wyraził zgodę na pokrywanie kosztów przebywania swojej babki w DPS proporcjonalnie w stosunku do wszystkich zstępnych A. D. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż nie jest możliwe przyjęcie tego rozwiązania, ponieważ obowiązek, który w umowie o dożywocie przyjął Ł. D. wyprzedza obowiązki pozostałych zstępnych. W zamian za przeniesienie własności nieruchomości obciążonej prawem dożywocia, skarżący zobowiązał się zapewnić swojej babce dożywotnie utrzymanie.

Kolegium podzieliło również stanowisko organu I instancji, iż skarżący nie wywiązał się w sposób wystarczający z tego obowiązku, dlatego zastępczo pomoc zapewnił DPS, natomiast pobyt A. D. finansowany był przez Gminę w wysokości różnicy pomiędzy średnim miesięcznym kosztem utrzymania osoby w DPS a opłatą wnoszoną przez tą osobę.

Dlatego zdaniem Kolegium, organ I instancji słusznie zobowiązał Ł. D. do zwrotu wydatków wniesionych zastępczo przez Gminę na opłatę za pobyt babki skarżącego w domu pomocy społecznej w B.

Zgodnie z art. 908 K.c. Ł. D. jako nabywca nieruchomości obciążonej prawem dożywocia winien zdaniem Kolegium przyjąć swoją babkę jako domownika, zapewniając jej niezbędne schronienie, wyżywienie, pomoc etc. Z uwagi na to, że skarżący nie wywiązał się z umowy o dożywocie, A. D. zmuszona była korzystać z pomocy społecznej w formie umieszczenia w DPS. Niemniej jednak mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa, należało "prawu dożywocia" nadać prymat w przypadku zobowiązanych w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt A. D. w DPS.

Art. 61 u.p.s. w sposób jasny i wyraźny wskazuje kolejność osób zobowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt w DPS. Wskazanie zatem przez Ł. D. wszystkich zobowiązanych do ponoszenia ww. opłaty, miałoby znaczenie w sytuacji, gdyby skarżący nie zawarł umowy darowizny z dnia 11 grudnia 2003 r. Nr Rep. A [...].

Organy administracji publicznej działają w oparciu o istniejące przepisy prawne i w ich granicach. W sprawie GOPS był zatem zobowiązany do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, przepisów ustawy o pomocy społecznej oraz przepisów Kodeksu Cywilnego etc.

Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, gdyż jest ona w ocenie Kolegium prawidłowa. Stanowisko organu I instancji znajduje uzasadnienie prawne i faktyczne. Decyzja organu I instancji została podjęta po przeprowadzeniu wyczerpującego postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję organu odwoławczego skargę wniósł Ł. D.

Zdaniem skarżącego, decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz procesowego, zarówno administracyjnego jak i cywilnego. Skarżący zarzucił organowi II instancji naruszenie m.in. art. 7, art. 10, art. 28, art. 61, art. 107 K.p.a. oraz art. 61, art. 63, art. 103, art. 104 u.p.s. oraz art. 158, art. 245, art. 908, art. 910, art. 913 K.c. W szczególności zaskarżonej decyzji zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania powodujących nieważność postępowania, a to:

1. art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 1 K.p.a. przez zastosowanie oraz art. 1 i 2 kodeksu postępowania cywilnego przez brak zastosowania, polegające na wydaniu decyzji administracyjnej w zakresie odpowiedzialności cywilnoprawnej skarżącego z tytułu stosunku cywilnoprawnego, tj. umowy dożywocia, przez ustalenie obowiązywania umowy, nakazania jej wykonania i zamiany świadczeń niepieniężnych na pieniężne, podczas gdy w tym zakresie istnieje wyłączna kompetencja sądu powszechnego,

2. art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 6 K.p.a. przez brak zastosowania, polegające na działaniu bez podstawy prawnej, gdyż brak jest przepisu prawa, który upoważniałby organ do dochodzenia na drodze administracyjnoprawnej roszczeń z tytułu dożywocia, co skutkowało wydaniem decyzji administracyjnej o obowiązku zwrotu wyłącznie przez skarżącego (w ocenie organu zobowiązanego z umowy dożywocia) należności za pobyt w domu pomocy społecznej A. D., bez rozpoznania sprawy przez sąd powszechny,

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

3. art. 7 oraz 10 K.p.a., powodujące naruszenie art. 28 oraz 61 § 4 K.p.a. przez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zaniechanie przez organ przeprowadzenia postępowania dowodowego z wyjaśnień pozostałych zstępnych A. D. (4 dzieci i 15 wnucząt) na okoliczność osób zainteresowanych oraz okoliczności, kto przed 1971 r. otrzymał nieruchomości, w tym z prawem dożywocia na rzecz A. D., oraz kto jest obecnie właścicielem tych nieruchomości, doprowadzając do błędnego ustalenia stanu faktycznego, że skarżący jest jedyną osobą zobowiązaną z prawa dożywocia, w sytuacji gdy w rzeczywistości istnieją również inne osoby obciążone na analogicznych zasadach prawem dożywocia (zarówno zstępni, jak i osoby spoza tego kręgu, z dochodami przekraczającymi kryteria dochodowe ustalone w u.p.s.), co skutkowało brakiem zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich stron, tj. pominięcie udziału 4 dzieci i 15 wnucząt A. D., godząc w zasady słuszności i sprawiedliwego rozdzielenia należności za pobyt w domu pomocy społecznej,

4. art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez:

- brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, gdyż organ nie wskazał, ani nie wyjaśnił, jaki przepis prawa upoważnia go do nakazania skarżącemu wykonania umowy dożywocia z pominięciem drogi postępowania cywilnego, w tym na rzecz gminy, oraz nie wyjaśnił, dlaczego zobowiązanie skarżącego na drodze administracyjnej wyprzedza zobowiązanie innych krewnych, skoro art. 61 u.p.s. kształtuje specyficzną normę zobowiązań alimentacyjnych o charakterze publicznoprawnym, której reguły odbiegają od reguł prawa cywilnego, oraz nie wyjaśnił, jaka jest odpowiedzialność na postawie tego przepisu osób zobowiązanych wobec A. D. z tytułu umowy dożywocia, a nie będących jej zstępnymi,

- brak wyjaśnienia art. 103 ust. 2 u.p.s. o zakazie zwiększania odpłatności pomiędzy współzobowiązanymi oraz przyczyn jego niezastosowania,

III. naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

5. art. 61 u.p.s. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na rozszerzeniu odpowiedzialności skarżącego o zobowiązania z tytułu dożywocia w sytuacji, gdy przepis ten stanowi instytucję o charakterze ustawowym w zakresie obowiązku alimentacyjnego o charakterze publicznym i jest jedyną normą, która upoważnia organ do nałożenia obowiązku pokrywania kosztów pobytu w domu pomocy społecznej w drodze decyzji na małżonka i krewnych w nim wymienionych, oraz art. 104 ust. 3 w zw. z art. 103 ust. 2 u.p.s. przez nieprawidłowe zastosowanie, polegające na wydaniu decyzji administracyjnej o należnościach z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej z naruszeniem zasady niepowiększania należności jednych współzobowiązanych za współzobowiązanych zwolnionych z wnoszenia opłat,

6. art. 63 u.p.s. przez ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej za dni, w których A. D. przebywała poza domem pomocy społecznej (19 dni w 2011 roku i 4 dni w 2012 r.),

7. art. 158, 245 § 1 i 2, oraz 910 § 1 zdanie drugie k.c. przez brak zastosowania, skutkujące błędnym ustaleniem, że prawo dożywocia nadal istnieje, pomimo że A. D. zrzekła się skutecznie tego prawa w 2010 r., czemu dała wyraz odmawiając przyjmowania jakichkolwiek świadczeń od skarżącego,

8. art. 908 oraz 913 K.c. przez błędną wykładnię polegające na błędnym przyjęciu, że:

- dożywotnik (A. D.) ma obowiązek - a nie uprawnienie – przyjęcia świadczeń z tytułu umowy dożywocia, co skutkowałoby nieakceptowalnym wnioskiem, że skarżący powinien zmusić A. D., aby z nim zamieszkała i przyjmowała od niego wyżywienie, ubranie, światło, opał, pielęgnację i opiekę w sytuacji, gdy A. D. nie chciała dobrowolnie zamieszkać u skarżącego i odmawiała przyjęcia od niego świadczeń,

- organ administracji może we władczy sposób dokonać zamiany świadczeń niepieniężnych z umowy dożywocia (przyjęcie dożywotnika na domownika i dostarczaniu mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, pomocy i pielęgnacji) na świadczenia pieniężne (rentę), podczas gdy art. 913 § 1 K.c. wprost stanowi, że zamiany tej może dokonać tylko sąd powszechny.

Skarżący wniósł:

- o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w całości,

- ewentualnie, w przypadku gdyby Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, w całości,

- o zasądzenie kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przedstawiono obszerną argumentację podniesionych zarzutów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 P.p.s.a.

Skarga jest zasadna, jednakże Sąd nie w pełni podziela podniesione w niej zarzuty i wnioski.

W sprawie poddanej kontroli Sądu spór dotyczy nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu należności z tytułu wydatków wniesionych zastępczo przez Gminę na opłatę za pobyt A. D. w domu pomocy społecznej w okresie od 1 października 2011 r. do 31 stycznia 2012 r. w wysokości 8.215,60 zł. Skarżący kwestionując również wysokość ustalonej należności, przede wszystkim kwestionuje przyjęcie przez organy, że należność zobowiązany jest zwrócić wyłącznie i w całości skarżący, jako zstępny - wnuk A. D. pomimo tego, iż A. D. pozostawiła 4 dzieci i 15 wnucząt.

Zdaniem Sądu, art. 61 u.p.s. w sposób jasny i wyraźny wskazuje kolejność osób zobowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt w DPS.

1. Zasada kolejności przyjęta w przepisie art. 61 ust. 1 u.p.s. oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Istotne w tym rozwiązaniu jest to, że wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.s., ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie.

2. Błędne jest stanowisko, że obowiązek gminy, o jakim mowa w art. 61 ust. 3 u.p.s., należy pojmować, jako świadczenie z pomocy społecznej, którego gmina ma udzielać bezzwrotnie zawsze wtedy, kiedy z obowiązku tego nie wywiązują się osoby zobowiązane w pierwszej kolejności.

3. Zawarcie umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s., służy jedynie określeniu wysokości opłaty wnoszonej za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, natomiast sam obowiązek uiszczania opłat wynika z mocy ustawy, a nie z umowy. Skoro, więc obowiązek członków rodziny osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, polegający na wnoszeniu związanych z tym opłat wynika wprost z art. 61 ust. 1 pkt 2 u.p.s., to w sytuacji uchylania się od tego obowiązku przez osoby zobowiązane, gmina, która zastępczo poniosła wydatki, może egzekwować ich zwrot na drodze administracyjnej. Właściwą drogą wyegzekwowania takich należności przez gminę, jest wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 3, w związku z art. 61 ust. 3 u.p.s.

Taki pogląd został wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2010 r., sygn. I OSK 1171/09 (LEX nr 594941).

Podzielając powyższe stanowisko w odniesieniu do sprawy poddanej kontroli Sądu, należy wskazać, że krąg osób zobowiązanych do wnoszenia opłat za pobyt w DPS nie upoważnia organu do skierowania decyzji tylko do jednej z osób z pominięciem pozostałych zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1 u.p.s., z odwołaniem się do cywilnoprawnego stosunku wynikającego z art. 908 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 ze zm.) dalej "K.c."

Niewątpliwie organy administracji publicznej działają w oparciu o istniejące przepisy prawne i w ich granicach, co wynika z zasady praworządności wyrażonej w art. 6 K.p.a. Niewątpliwie przepisy Kodeksu cywilnego a w szczególności art. 908 K.c. są obwiązującymi przepisami prawa. Organy administracji publicznej naruszają jednak wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadę praworządności a przede wszystkim prawo materialne, jeżeli stosują przepisy prawa cywilnego z pominięciem prawa administracyjnego w sytuacji, gdy prawo administracyjne zawiera pełne materialnoprawne regulacje dotyczące przedmiotu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W sytuacji, gdy ustawodawca w systemie prawa administracyjnego posługuje się pojęciami, których nie definiuje, a które są zdefiniowane w szeroko rozumianym systemie prawa cywilnego, organy administracji publicznej uprawnione są do stosowania cywilnoprawnych definicji tych pojęć, jednakże obowiązane są kształtować władczo w decyzji administracyjnej prawa i obowiązki stron postępowania administracyjnego w oparciu o materialnoprawne przepisy prawa administracyjnego.

W sprawie w ocenie Sądu, organ I instancji odwołując się wprawdzie do normy prawnej zawartej w art. 61 u.p.s. błędnie, zatem uznał, że obowiązek przyjęty przez Ł. D. w umowie o dożywocie, o której mowa w art. 908 K.c. wyprzedza obowiązki innych osób w rodzinie (zstępnych) i nie pozwala na proponowane przez stronę obciążenie wszystkich innych zstępnych proporcjonalnie opłatą za pobyt A. D. w domu pomocy społecznej.

Stanowisko to zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazując, że należało "prawu dożywocia" nadać prymat w przypadku zobowiązanych w sprawie ponoszenia opłaty za pobyt A. D. w DPS.

W tym miejscu należy wskazać, że istota sprawy poddanej kontroli Sądu dotyczy ustalenia prawidłowej wykładni przepisów ustawy o pomocy społecznej regulujących sposób ustalania opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej w uwzględnieniu stanu prawnego obwiązującego na dzień wydania decyzji.

Materialnoprawne uregulowania dotyczące skierowania i pobytu w domu pomocy społecznej zawierają przepisy rozdziału 2 ustawy o pomocy społecznej (art. 54-66). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 60 ust. 1 u.p.s. pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny. Opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej ustala w drodze decyzji organ gminy właściwej dla osoby kierowanej do domu pomocy społecznej (art. 59 ust. 1). W art. 61 ust. 1 u.p.s. określone zostały osoby zobowiązane do wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej. Są nimi w kolejności: mieszkaniec domu pomocy społecznej, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Zasada kolejności przyjęta w tym przepisie oznacza, że w sytuacji, gdy osoba umieszczona w domu pomocy społecznej nie jest w stanie ponosić kosztów pobytu w placówce, obowiązek wnoszenia opłat spoczywa na małżonku, w następnej kolejności na zstępnych, w dalszej kolejności na wstępnych, a jeszcze w dalszej - na gminie, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Wnoszenie opłat nie obciąża równocześnie wszystkich zobowiązanych wymienionych w art. 61 ust. 1, ale obowiązek ten przechodzi na nich w kolejności ustalonej w powołanym przepisie. Zastępczy charakter wnoszenia opłat przez gminę wynika z art. 61 pkt. 3 u.p.s., w myśl którego gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej, wnosi opłaty zastępczo, jeżeli nie wywiązują się z tego osoby zobowiązane w pierwszej kolejności. Gminie przysługuje prawo dochodzenia zwrotu poniesionych w tym celu kwot (art. 61 ust. 3 u.p.s).

Na tle przytoczonych uregulowań materialnych ustawy o pomocy społecznej należy, uwzględniając treść zawartych w tej ustawie przepisów odnoszących się do postępowania w sprawach udzielania świadczeń z pomocy społecznej, rozpatrywać kwestię formy, w jakiej następuje określenie osoby (osób) zobowiązanych do ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej oraz zakresu tego zobowiązania (wysokości należnych od nich kwot). W szczególności wyjaśnienia wymaga, czy następuje to w drodze decyzji administracyjnej, czy też wyłącznie w drodze umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy.

Tryb postępowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej regulują przepisy zawarte w rozdziale 7 ustawy (art. 100-109), spośród których dla rozpoznawanej sprawy istotne znaczenie mają art. 103 ust. 2 i art. 104.

Decyzję administracyjną właściwy organ wydaje w sytuacji, w której gmina wniosła zastępczo opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej i zgodnie z art. 61 ust. 3 zd. drugie ustawy dochodzi zwrotu należności od osoby (osób) zobowiązanych do ich wnoszenia. W myśl art. 104 ust. 1 u.p.s. należności z tytułu wydatków na świadczenia z pomocy społecznej i z tytułu opłat określonych w ustawie, a także z tytułu świadczeń pobranych nienależnie, podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 104 ust. 3 u.p.s. wysokość należności podlegającej zwrotowi oraz termin jej zwrotu ustala się w drodze decyzji administracyjnej. W szczególnych przypadkach można zwolnić zobowiązanego z obowiązku zwrotu gminie opłat poniesionych przez nią zastępczo, zwłaszcza jeżeli stanowiłoby to dla niego nadmierne obciążenie (art. 104 ust. 4). Stanowisko organu w tej sprawie powinno zostać wyrażone w decyzji, która niewątpliwie ma w tym zakresie charakter uznaniowy, a jej wydanie powinna poprzedzać ocena sytuacji zobowiązanego dokonana na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego. Trzeba jednak mieć na względzie, że decyzja, o której mowa w art. 104 ust. 3, jest wydawana jedynie w celu przeprowadzenia egzekucji obowiązku niezrealizowanego przez osobę zobowiązaną i stanowi tytuł egzekucyjny będący podstawą prawną do przeprowadzenia egzekucji administracyjnej.

Problem wymagający rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie polega zaś na tym, co w odniesieniu do konkretnej osoby jest źródłem powstania obowiązku ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej: sama ustawa, decyzja administracyjna, czy umowa cywilnoprawna, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 ustawy.

W tej kwestii należy wziąć pod uwagę, że - jak wyjaśnił to już Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt I OSK 204/10 (dostępny pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query) - stosunek prawny polegający na udzieleniu świadczenia z pomocy społecznej, w tym także polegającego na skierowaniu do domu pomocy społecznej, ma charakter publicznoprawny (administracyjny). Skierowanie do domu pomocy społecznej następuje w drodze decyzji administracyjnej. Decyzją również właściwy organ ustala opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej osoby skierowanej (art. 59 ust. 1). Decyzja o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej indywidualizuje, więc przewidziany w przepisach art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 i 2 obowiązek ponoszenia opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej przez wymienione w tych przepisach osoby (podmioty). Adresatami decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej może być osoba skierowana do domu pomocy społecznej, a także osoba (bądź osoby) z kręgu podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 2 i 3, tj. małżonek, zstępni przed wstępnymi oraz gmina. To w decyzji, o której mowa w art. 59 ust. 1, doznają konkretyzacji powołane przepisy ustawy poprzez określenie kwoty opłaty za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, wskazanie osoby (osób) zobowiązanych do jej ponoszenia z kręgu podmiotów wymienionych w ww. przepisach, ustalenie przypadających na nich kwot opłaty oraz ew. zwolnienie, stosownie do art. 64, w całości lub w części z ustalonej opłaty.

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 9 września 2010 r. sygn. akt I OSK 204/10, o takim zakresie decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej świadczy także treść § 8 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej obecnie z dnia z dnia 23 sierpnia 2012 r. w sprawie domów pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r., poz. 964), w którym zawarto wymóg dołączenia do wniosku o skierowanie do domu pomocy społecznej oświadczenia o wysokości dochodów nie tylko osoby ubiegającej się o skierowanie, ale także jej małżonka, zstępnych oraz wstępnych zobowiązanych do ponoszenia opłaty. Niewątpliwie są to dane niezbędne do wydania, na podstawie art. 59 ust. 1, decyzji o treści obejmującej opisany wyżej zakres rozstrzygnięcia. Pogląd, że wynikające z art. 59 ust. 1 ustalenie opłaty w decyzji administracyjnej obejmuje obowiązek organu nie tylko określenia ogólnej kwoty opłaty miesięcznej, ale także osoby lub osób zobowiązanych do jej uiszczania prezentowany jest również w literaturze (zob. A. Prekurat Ustawa o pomocy społecznej z komentarzem – cyt. za W. Maciejko i P. Zaborniak Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008, s. 299).

Podkreślić należy, że obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 powołanej ustawy kreuje nie umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2, ale decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej przewidziana w art. 59 ust. 1 ustawy. Umowa zawierana pomiędzy kierownikiem ośrodka pomocy społecznej a małżonkiem albo zstępnymi bądź wstępnymi mieszkańca domu pomocy społecznej nie jest, zatem wyłącznym źródłem obowiązku ponoszenia opłat przez te osoby za pobyt w domu pomocy społecznej. Z samego brzmienia art. 103 ust. 2 wynika, że celem takiej umowy nie jest nawiązanie cywilnoprawnego stosunku zobowiązującego do ponoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej, ale ustalenie wysokości opłaty wnoszonej przez zobowiązane osoby, a więc opłaty, której obowiązek ponoszenia został już ustawowo ustalony. Obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 ustawy powinien, zatem zostać określony już w decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i o ustaleniu opłaty za pobyt. Oznacza to, że nawet udokumentowana okoliczność odmowy zawarcia umowy, o której stanowi art. 103 ust. 2 u.p.s. (o ustaleniu opłaty za pobyt mieszkańca w domu społecznej), przez osobę wskazaną w treści art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s., sama w sobie nie może stanowić wyłącznej podstawy do wydania decyzji o obowiązku zwrotu przez taką osobę na rzecz gminy części opłaty przez nią ponoszonej.

Podkreślić należy, że gmina ma obowiązek uiszczenia opłat zastępczych, ale jedynie wówczas, gdy osoba, za którą gmina wnosi opłatę, ma prawnie określony obowiązek opłaty w oznaczonej wysokości i go nie realizuje. Nie można gminy obciążać obowiązkiem opłat zastępczych w sytuacji, gdy opłata osób zobowiązanych nie jest określona decyzją administracyjną.

Niedopuszczalna jest również konstrukcja, zgodnie z którą gmina ponosi koszty pobytu osoby w domu pomocy społecznej, a dopiero później, w decyzji nakazującej zwrot zastępczo poniesionych wydatków ustalany jest obowiązek opłaty osoby, za którą uiszczono opłaty (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt I OSK 653/12, dostępny pod adresem internetowym: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query). Aby mówić o opłacie zastępczej musi być, zatem uprzednio ustalona opłata podstawowa (pierwotna).

Reasumując - przewidziany w art. 61 ust. 1 u.p.s obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej musi być skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. Zastępcze ponoszenie opłat przez gminę, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.s. może mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której osoby, na które obowiązek wnoszenia opłat został nałożony w drodze decyzji lub które podjęły się wnoszenia takiej opłaty na podstawi umowy, nie wywiązują się z tego obowiązku

Powyższe stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 września 2013 r. sygn. I OSK 2726/12, które Sąd w sprawie w pełni podziela.

Odnosząc powyższe rozważania do sprawy poddanej kontroli Sądu należy zauważyć, że z akt administracyjnych wynika, co następuje.

Decyzją z dnia [...] .2011 r. [...] Burmistrz Gminy skierował A. D. do Domu Pomocy Społecznej dla osób w podeszłym wieku, na pobyt stały- na podstawie art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1 u.p.s.

Decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] Starosta orzekł o umieszczeniu A. D. w Domu Pomocy Społecznej - na podstawie art. 54 ust. 1, art. 59 ust. 1 oraz ust. 2 u.p.s.

Decyzje te pozostają poza granicami sprawy i nie odnosząc się do ich zgodności z prawem należy zauważyć, że w żadnej z tych decyzji nie rozstrzygnięto ani w przedmiocie wysokości opłaty za pobyt A. D. w domu pomocy społecznej, do którego została skierowana, ani też nie wskazano osób, które zobowiązane są do ponoszenia opłaty.

Z kolei decyzją z dnia [...] 2011 r. [...] Burmistrz Gminy na podstawie art. 61 ust. 1 u.p.s. ustalił od 14.02.2011 r. opłatę za pobyt w Domu Pomocy Społecznej wnoszony przez A. D. w wysokości 674,60 zł miesięcznie, co stanowi kwotę nie większą niż 70 % dochodu miesięcznie. W sentencji decyzji organ wskazał, że Gmina wnosi opłatę w wysokości różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca DPS wynoszącym do marca 2011 r. 2728,50 zł miesięcznie, od kwietnia 2011 r. 2728,50 zł miesięcznie, a opłatą wniesioną przez A. D. Wskazał też, że Gmina zastrzega sobie prawo dochodzenia zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia udzielone A. D. w trybie określonym w art. 96 ust. 1 pkt 2 u.p.s.

Również i ta decyzja pozostaje poza granicami sprawy, zatem przyjąć należy, że rozstrzygnięto w niej o wysokości opłaty i obowiązku ponoszenia je w części określonej w decyzji przez A. D. i zastępczo w pozostałej części przez Gminę z pominięciem jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, istniejących osób obowiązanych do ponoszenia tych opłat wskazanych w art. 61 u.p.s., co do kręgu i kolejności. Wniosek ten wynika także z tego, że decyzja ta została skierowana wyłącznie do A. D., a doręczoną ją jak wynika z tzw. rozdzielnika tylko tej osobie oraz DPS.

Z powyższego oraz z akt administracyjnych sprawy nie wynika, zatem aby obowiązek wnoszenia opłat został nałożony w drodze decyzji na inne osoby z kręgu osób wskazanych w art. 61 u.p.s. pomimo bezspornego istnienia takich osób, poza A. D. (w części), lub które podjęły się wnoszenia takiej opłaty na podstawi umowy, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s.

Oznacza to, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa albowiem zdaniem Sądu, wydanie decyzji na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 61 ust. 1 oraz 2 u.p.s., określającej osoby zobowiązane do przenoszenia opłaty i ustalającej wysokość opłaty przypadającej dla poszczególnych osób, a taka decyzja nie została wydana, jest warunkiem zgodnego z prawem zastosowania mechanizmu wnoszenia opłat zastępczych przez gminę.

Taką decyzją nie jest zdaniem Sądu, przywołana powyżej decyzja Burmistrza Gminy z dnia [...] 2011 r. [...]. Decyzja ta, bowiem została wprawdzie wydana - jak w niej wskazano- na podstawie art. 61 ust. 1 u.p.s., jednakże organ za pobyt w DPS ustalił w niej wysokość opłat ponoszonych wyłącznie przez A. D. w części stanowiącej kwotę nie większą niż 70 % dochodu miesięcznie, natomiast nie ustalił innych osób już wówczas znanych organowi obowiązanych do ponoszenia pozostałych części opłat z kręgu osób wskazanych w art. 61 ust. 1 oraz 2 u.p.s. Nie ma przy tym znaczenia dla oceny skutków tej decyzji to, że w sentencji decyzji organ wskazał, że Gmina wnosi opłatę w wysokości różnicy między średnim miesięcznym kosztem utrzymania mieszkańca DPS a opłatą wniesioną przez A. D. oraz, że Gmina zastrzega sobie prawo dochodzenia zwrotu wydatków poniesionych na świadczenia udzielone A. D. w trybie określonym w art. 96 ust. 1 pkt 2 u.p.s.

Zatem wydanie w sprawie przez organ I instancji decyzji na podstawie art. 61 ust. 3 u.p.s. w zw. z art. 104 ust. 3 u.p.s., która nie była poprzedzona decyzją określającą osoby zobowiązane do przenoszenia opłaty i ustalającej wysokość opłaty przypadającej dla poszczególnych osób na podstawie art. 59 ust. 1 u.p.s. w zw. z art. 61 ust. 1 oraz 2 u.p.s., zostało dokonane z naruszeniem prawa i wadliwie to stanowisko zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Już tylko z tego powodu decyzje te należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Sądowi znany jest z urzędu wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 grudnia 2012 r. sygn. III SA/Kr 291/12 oddający skargę na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] 2011 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] 2011 r. nr [...], ustalającą należność podlegającą zwrotowi przez Ł. D. z tytułu wydatków wniesionych zastępczo przez Gminę w związku opłatą za pobyt A. D. w domu pomocy społecznej w okresie od 14 lutego 2011 r. do 30 września 2011 r. w wysokości 14.916,3 zł. Decyzje te dotyczyły okresu pobytu A. D. w domu pomocy społecznej bezpośrednio poprzedzającego okres pobytu w niniejszej sprawie.

Jednakże Sąd w składzie orzekającym nie podziela stanowiska zaprezentowanego w wyżej wymienionym orzeczeniu z przyczyn powyżej wskazanych.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane w sprawie z naruszeniem w zakresie wyżej opisanym przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz przepisów postępowania, co mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a oraz lit. c P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a.

Zgodnie z art. 200 P.p.s.a.: w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

W sprawie skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika- radcę prawnego - wskazał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 8216 złotych.

Jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 216 P.p.s.a.).

W każdym piśmie wszczynającym postępowanie sądowe w danej instancji należy podać wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy wysokość opłaty (art. 215 P.p.s.a.).

Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Koszty sądowe obejmują opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. "Sprawy z zakresu pomocy i opieki społecznej" w rozumieniu art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. obejmują skargi na działanie (lub bezczynność) organów administracji publicznej podejmowane (zaniechane) na podstawie u.p.s. Zatem w sprawie poddanej kontroli Sądu skarżący korzystał z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.

W konsekwencji powyższego Sąd orzekając o kosztach postępowania zaliczył do nich wynagrodzenie reprezentującego skarżącego radcy prawnego w wysokości 240 zł, według stawki określonej w § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490), przy uwzględnieniu wniesionej opłaty skarbowej za pełnomocnictwo w wysokości 17 zł - łącznie 257 zł.