Wyrok NSA oz. w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 1614/00
NSA oz. w Lublinie
Data orzeczenia: 2002-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Powołane przepisy: article: art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Pismo Wójta Gminy w sprawie właściwego użytkowania nieruchomości, dotyczące jej uciążliwego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości ze względu na hodowlę zwierząt gospodarskich, nie spełnia wymogów art. 107 Kpa, jakim powinna odpowiadać decyzja. Brak zatem podstaw do uruchomienia postępowania odwoławczego w tej sprawie.

TEZY

Pismo Wójta Gminy w sprawie właściwego użytkowania nieruchomości, dotyczące jej uciążliwego oddziaływania na sąsiednie nieruchomości ze względu na hodowlę zwierząt gospodarskich, nie spełnia wymogów art. 107 Kpa, jakim powinna odpowiadać decyzja. Brak zatem podstaw do uruchomienia postępowania odwoławczego w tej sprawie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2002 r. sprawy ze skargi Jana S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia 31 października 2000 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie dotyczącej sposobu użytkowania nieruchomości - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; (...).


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) zaskarżoną decyzją, w której jako podstawę prawną wskazano art. 138 par. 1 pkt 3 w zw. z art. 105 par. 1 Kpa, umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie o uregulowanie sposobu użytkowania nieruchomości małżeństwa R. położonej we wsi (...).

Motywy zaskarżonej decyzji są następujące: w dniu 27 września 2000 r. Anna i Jan S., wobec biernej postawy Urzędu Gminy (...), wystąpili do tutejszego Kolegium z wnioskiem - "zażaleniem" o wszczęcie postępowania administracyjnego, którego przedmiotem byłoby uregulowanie niewłaściwego użytkowania przez Reginę i Czesława R. działki gruntu, położonej we wsi (...), sąsiadującej z nieruchomością wnioskodawców.

W piśmie tym małżonkowie S. podnieśli, iż są właścicielami działki gruntu, położonej we wsi (...), oznaczonej numerem 177/1, zabudowanej domem mieszkalnym. Nieruchomość ta położona jest w sąsiedztwie działki gruntu, znajdującej się w dyspozycji małżeństwa R., zabudowanej budynkiem gospodarczym, w którym prowadzona jest chlewnia. Zdaniem skarżących, jej położenie /na linii zabudowy budynków mieszkalnych/ jest niezgodne z obowiązującym prawem i bardzo uciążliwe dla okolicznych mieszkańców. Ponadto małżonkowie S. wskazali na fakt, iż dotychczasowe interwencje w Urzędzie Gminy (...) nie przyniosły pożądanych rezultatów.

Zadania gminy, podobnie jak obowiązki właścicieli nieruchomości w przedmiocie utrzymywania czystości i porządku uregulowane są przepisami ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /Dz.U. nr 132 poz. 622 ze zm./, a w szczególności w art. 3, art. 5 i art. 6 tej ustawy.

Wskazana ustawa nie legitymuje jednak organów administracji do podejmowania działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości zachodzących w toku użytkowania działek przez ich właścicieli czy użytkowników. Nie przewiduje również możliwości prowadzenia postępowań administracyjnych, których celem byłoby zmuszenie właścicieli działek do przestrzegania przepisów tej ustawy w przypadku jawnego jej naruszania. Co prawda, zgodnie z art. 4 pkt 5 powołanej wyżej ustawy, rada gminy, po zasięgnięciu opinii państwowego terenowego inspektora sanitarnego, ustala, w drodze uchwały, szczegółowe zasady utrzymywania czystości i porządku na terenie gminy, które dotyczą zasad utrzymywania zwierząt gospodarskich na terenach wyłączonych z produkcji rolnej, w tym także zakazu ich utrzymywania na określonych obszarach lub w poszczególnych nieruchomościach. Jednakże z posiadanych przez Kolegium informacji wynika, iż Rada Gminy (...) nie wydała dotychczas uchwały zawierającej wskazane powyżej treści, gdyż miejscowość (...) nie jest terenem wyłączonym z produkcji rolnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) reprezentuje pogląd, iż w zaistniałej sytuacji Anna i Jan małżeństwo S. mogą wystąpić do kolegium do spraw wykroczeń przy sądzie rejonowym - właściwego ze względu na miejsce popełnienia wykroczenia z wnioskiem o ukaranie. Takie rozwiązanie pozostaje również w zgodzie z treścią powołanej powyżej ustawy z dnia 13 września 1996 r., która w art. 10 ust. 3 przewiduje drogę postępowania w sprawach naruszenia utrzymania czystości i porządku przez właścicieli nieruchomości w trybie przepisów kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Ponadto wnioskodawcy mogą wystąpić na drogę postępowania cywilnego przed sądem powszechnym z powództwem przeciwko właścicielowi nieruchomości o zaniechanie naruszeń /immisji/.

Wobec powyższego, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26 ze zm./ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...) stoi na stanowisku, iż dalsze prowadzenie niniejszego postępowania administracyjnego jest bezprzedmiotowe. Podobnie w świetle przepisów prawa materialnego, tj. ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /Dz.U. nr 132 poz. 622 ze zm./, Kolegium nie znajduje podstaw prawnych do rozpatrywania niniejszej sprawy.

Jan S. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem. Wyjaśnił, że budynek gospodarczy należący do małżeństwa S. został przekształcony w chlewnię. Nowy sposób użytkowania budynku powoduje uciążliwości dla sąsiednich działek, w tym działki skarżącego.

Strona przeciwna w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja dotknięta została wadą powodującą konieczność stwierdzenia jej nieważności.

Od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie /art. 127 par. 1 Kpa/, do którego rozpatrzenia właściwy jest organ wyższego stopnia /art. 127 par. 2 Kpa/. Zatem rozpatrzenie sprawy w trybie odwoławczym może nastąpić po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji i wniesieniu odwołania od tej decyzji przez uprawniony podmiot.

W rozpatrywanej sprawie organ I instancji nie wydał decyzji. Za taką nie może być bowiem uznane pismo Wójta Gminy (...) z dnia 9 lipca 2000 r. skierowane do małżeństwa R. Pismo to nie spełnia wymogów, jakim powinna odpowiadać decyzja, określonych w art. 107 Kpa. W konsekwencji pismo interwencyjne skarżących z dnia 27 września 2000*skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) nie mogło być potraktowane jako odwołanie. Brak było więc podstaw do uruchomienia postępowania odwoławczego i wydania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy. Organ ten z rażącym naruszeniem art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa, powołanego jako podstawa prawna zaskarżonej decyzji, umorzył postępowanie odwoławcze. Brak decyzji organu I instancji wykluczał możliwość wydania zaskarżonego orzeczenia.

Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa /art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa/, skutkuje stwierdzenie nieważności tej decyzji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Obciążenie strony przeciwnej kosztami postępowania uzasadnia art. 55 ust. 1 ustawy o NSA.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.