Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 425/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2020-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 24 ust. 5b, art. 24 ust. 5f
journal: Dz.U. 2020 poz 266
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j.
article: art. 33 par.1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ryszard Maliszewski Sędziowie sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. O. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie postanowieniem z "[...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej organ, DIAS) po rozpatrzeniu zażalenia B. O. (dalej Zobowiązany, Skarżący), utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia "[...]"r., w przedmiocie uznania za niezasadny zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia "[...]" r., o numerach od "[...]" do "[...]".

Z uzasadnienia zaskarżonego aktu jak i przedstawionych do kontroli Sądu akt administracyjnych wynika, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. (zwany dalej: "Dyrektor ZUS") prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec B. O., na podstawie tytułów wykonawczych z dnia "[...]"r., o numerach od "[...]" do "[...]", wystawionych przez Wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. (zwany dalej: "ZUS Oddział w O."). Przedmiotowe tytuły obejmują zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2006r. do sierpnia 2011r. Wszczęcie egzekucji administracyjnej na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych nastąpiło w dniu "[...]"r., w wyniku doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności:

- Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w O., zawiadomienia z dnia "[...]"r., o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej;

- B. S.A., zawiadomienia z dnia "[...]" r., o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego.

Powyższe zawiadomienia o zajęciu, wraz z odpisami tytułów wykonawczych, doręczono Zobowiązanemu w dniu "[...]" r. W dniu "[...]"r. do siedziby organu egzekucyjnego wpłynęło pismo B. O. z dnia "[...]"r., zatytułowane "Ostateczne wezwanie do przestrzegania prawa". Mając na uwadze fakt, iż Zobowiązany wniósł przedmiotowe pismo w siedmiodniowym, ustawowym terminie do zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz w jego uzasadnieniu podniósł zarzut przedawnienia dochodzonych obowiązków, organ egzekucyjny zakwalifikował przedmiotowe pismo, jako zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia "[...]" r., Dyrektor ZUS uznał zgłoszony zarzut za niezasadny, wskazując, iż na dzień wystawienia tytułów wykonawczych wykazane w nich należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne, z uwagi na okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia, nie uległy przedawnieniu. Pismem z dnia "[...]"r., Zobowiązany złożył zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, postanowieniem z dnia "[...]"r., uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Rozpatrując ponownie sprawę, Dyrektor ZUS, postanowieniem z dnia "[...]"r., stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego zarzutu.

Pismem z dnia "[...]"r., Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia "[...]"r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora ZUS w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. W treści swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że ocena, czy egzekwowane należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od lutego 2006 r. do sierpnia 2011 r. uległy przedawnieniu, była przedmiotem rozpatrzenia w odrębnych postępowaniach sądowych.

W wyniku złożonej przez Zobowiązanego, pismem z dnia "[...]"r., skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 26 czerwca 2019 r. (prawomocnym od dnia "[...]" r.), sygn. akt I SA/Ol 405/19, uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]"r., w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, iż Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa 694/17 (a wcześniej Sąd Okręgowy w Olsztynie w orzeczeniu z dnia 30.06.2017r., sygn. akt IV U 647/17) oceniał kwestię przedawnienia egzekwowanych należności, lecz tylko do momentu wydania decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia "[...]" r., (prawidłowość wydania tej decyzji stanowiła przedmiot postępowań sądowych). Dlatego nie można uznać, że zarzut przedawnienia składek został rozpatrzony w postępowaniu sądowym w takim znaczeniu, jakie wynika z art. 34 § 1 u.p.e.a. W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę fakt, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte dopiero w kwietniu 2018 r., nie można przyjąć, że przytoczone wyżej wyroki sądów powszechnych rozstrzygnęły definitywnie kwestię przedawnienia składek na dzień wszczęcia egzekucji. Tym samym, zgłoszony przez Zobowiązanego po wszczęciu postępowania egzekucyjnego, zarzut przedawnienia egzekwowanych należności, zdaniem Sądu, nie można było uznać za nie dopuszczalny.

Postanowieniem z dnia "[...]"r., DIAS , po ponownej analizie treści wniesionego przez Zobowiązanego zażalenia oraz po uwzględnieniu stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wyrażonego w wyroku z dnia 26 czerwca 2019 r., uchylił postanowienie Dyrektora ZUS, z dnia "[...]"r., stwierdzające niedopuszczalność zarzutu zgłoszonego w postępowaniu egzekucyjnym i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczył, iż nie można uznać, że zgłoszony przez B. O., pismem z dnia "[...]"r., zarzut przedawnienia egzekwowanych składek został rozpatrzony w postępowaniu sądowym w takim znaczeniu, jakie wynika z treści art. 34 § 1 u.p.e.a. Organ odwoławczy zalecił organowi egzekucyjnemu ponowną ocenę kwestii przedawnienia należności z tytułu składek, w ramach zgłoszonego przez Zobowiązanego zarzutu.

Postanowieniem z dnia "[...]"r., Dyrektor ZUS, po ponownym rozpatrzeniu pisma z dnia "[...]"r., uznał zgłoszony zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., dotyczący przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011r., za niezasadny. Organ egzekucyjny, powołując się na przepisy art. 24 ust. 5b i 5f u.s.u.s., wskazał, iż nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia poszczególnych należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne, co przyczyniło się do wydłużenia biegu terminu przedawnienia. Tym samym, w ocenie organu, należności składkowe na dzień wszczęcia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych z dnia "[...]"r., o numerach od "[...]" do "[...]", nie były przedawnione.

Pismem z dnia "[...]"r. Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. W ocenie Skarżącego nastąpiło przedawnienie składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2006r. do sierpnia 2011 r. Zaskarżonemu postanowieniu Zobowiązany zarzucał naruszenie:

- art. 24 ust. 5b u.s.u.s., poprzez "pomylenie postępowania toczącego się przed sądem powszechnym z postępowaniem egzekucyjnym w administracji, gdyż w oparciu o ten przepis ZUS Oddział O. wydłużył okres zawieszenia przedawnienia dochodzonych składek w zaskarżonym postanowieniu". W ocenie Skarżącego, organ egzekucyjny w oparciu o art. 24 ust. 5b u.s.u.s niezasadnie zastosował okres zawieszenia przedawnienia składek od dnia "[...]" r. do dnia "[...]" r. (tj. od dnia w którym Skarżący odebrał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie określenia składek, do dnia w którym zapadł wyrok przed Sądem Apelacyjnym w Białymstoku);

- art. 24 ust 5f u.s.u.s., przez podwójne zastosowanie na podstawie tego przepisu okresu zawieszenia biegu terminu przedawnienia składek. Skarżący zaznacza, iż "skoro na podstawie tego przepisu nastąpiło już zawieszenie biegu terminu przedawnienia przy wydawaniu decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, to nie można ponownie stosować zawieszenia biegu przedawnienia przy decyzji o obowiązku opłacenia składek na te ubezpieczenia". Według Skarżącego, organ nie sprecyzował, w oparciu o jaki przepis prawa wydłużył okres zawieszenia biegu terminu przedawnienia o kolejne "[...]" dni. Zdaniem Skarżącego, organ nie powinien stosować dwukrotnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia w oparciu o ten sam przepis, dla tych samych okresów składkowych;

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedno Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), przez nieuwzględnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26.06.2019 r., sygn. akt I SA/Ol 405/19, którym rozstrzygnięta została kwestia przedawnienia składek, do dnia "[...]"r. Skarżący zaznaczał również, iż organ powinien respektować wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14.02.2018 r., sygn. akt III AUa 694/17, stwierdzający przedawnienie roszczeń w dniu "[...]"r., jeżeli do tego czasu nie wdrożono postępowania

Po rozpoznaniu zażalenia z dnia "[...]"r. DIAS utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. z dnia "[...]"r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ po omówieniu przepisów odnoszących się zarówno do przesłanek wniesienia zarzutów jaki i trybu ich rozpoznania wskazał, że wniesione pismem z dnia "[...]"r. zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w O., wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie nastąpiło przedawnienie egzekwowanych należności z tytułu nieopłaconych składek za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011 r. Jak podkreślał DIAS Organ pierwszej instancji, zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego zawartymi w postanowieniu z dnia "[...]"r., dokonał ponownej oceny zgłoszonego zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., dotyczącego przedawnienia egzekwowanych składek i zasadnie ocenił, iż na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego należności te, z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b i ust. 5f u.s.u.s. nie uległy przedawnieniu.

Zdaniem organu odwoławczego, Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w treści zaskarżonego postanowienia z dnia "[...]"r. prawidłowo dokonał analizy biegu terminu przedawnienia egzekwowanych zaległości. Organ egzekucyjny, analizując okoliczności mające wpływ na ocenę przedawnienia dochodzonych składek, wziął pod uwagę zmiany przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz uwzględnił czynności, które miały wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia dochodzonych składek. DIAS zaznaczał, iż zgodnie z treścią art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 266 ze zm.; zwana dalej u.s.u.s) w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.2003 r. do 01.01.2012 r., należności z tytułu nieopłaconych składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Z dniem 01.01.2012 r., na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz.U. z 2011r., Nr 232, poz. 1378), nastąpiła zmiana treści art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez skrócenie okresu przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz składek na FP i FGŚP z 10 do 5 lat. Zgodnie z art. 27 ustawy o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa wart. 24 ust. 4 u.s.u.s., którego bieg rozpoczął się przed dniem 01.01.2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 01.01.2012 r. Zgodnie z powyższym przepisem prawa, do należności składkowych nieprzedawnionych do dnia 01.01.2012 r. ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty wymagalności składek, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 01.01.2012 r. Wyjątek od tej zasady ustanawia art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r., stosownie do którego jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 01.01.2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu

Jak wywodził dalej DIAS biorąc pod uwagę powyższe przepisy, w przedmiotowej sprawie składki za okres marzec - listopad 2006 r. przedawniłyby się odpowiednio w kwietniu - grudniu 2016 r. (korzystniejszy dla Strony 10-letni termin przedawnienia), a składki za okres grudzień 2006 r. - sierpień 2011 r. w dniu "[...]"r. (korzystniejszy dla Strony 5-letni termin przedawnienia, liczony od dnia 01.01.2012 r.), gdyby Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. nie podejmował działań, mających wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. DIAS zastrzegał jednak, że jak wynika z akt sprawy, organ egzekucyjny podejmował jednak czynności, które spowodowały zawieszenie biegu terminu przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011 r., na podstawie art. 24 ust. 5f oraz na podstawie art. 24 ust. 5e ustawy u.s.u.s.

DIAS wskazywał następnie, że zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b u.s.u.s, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei zgodnie z art. 24 ust. 5f u.s.u.s., w przypadku wydania decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Jak podkreślał DIAS w odniesieniu do składek B. O. za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011 r. zawieszenie biegu terminu przedawnienia, na podstawie art. 24 ust. 5f u.s.u.s. nastąpiło w okresach:

- od dnia "[...]" r. do dnia "[...]"r. (na okres "[...]" dni), tj. od dnia doręczenia Stronie zawiadomienia z dnia "[...]"r., o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym do dnia "[...]"r. uprawomocnienia decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]"r., dotyczącej ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym;

- od dnia"[...]"r. do dnia "[...]"r. (na okres "[...]" dni), tj. od dnia doręczenia Stronie zawiadomienia z dnia "[...]"r. o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości nie opłaconych należności z tytułu składek do dnia uprawomocnienia się decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia "[...]"r., określającej wysokość należności za okres od lutego 2006 r. do sierpnia 2011 r. oraz wskazującej obowiązek ich opłacenia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Decyzja została odebrana przez Zobowiązanego "[...]"r., natomiast w dniu "[...]"r. Strona wniosła od decyzji odwołanie do Sądu Okręgowego w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Sąd wyrokiem z dnia 30 czerwca 2017 r., sygn. akt. IV U 647/17 oddalił odwołanie Strony. Zobowiązany pismem z dnia "[...]"r. wniósł apelację do Sądu Apelacyjnego w Białymstoku, który wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa 694/17 oddalił apelację Skarżącego. Z dniem "[...]"r. decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w O. z dnia "[...]"r. stała się prawomocna.

DIAS zaznaczał, że uwzględniając powyższe okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia, terminy przedawnienia należności składkowych Zobowiązanego za okres marzec 2006 r. - sierpień 2011 r. upływałby odpowiednio: za marzec 2006 r. w dniu "[...]"r.; za kwiecień 2006 r. w dniu "[...]"r., za maj 2006 r. w dniu "[...]"r., za czerwiec 2006 r. w dniu "[...]"r., za lipiec 2006 r. w dniu "[...]"r., za sierpień 2006 r. w dniu "[...]"r.; za październik 2006 r. w dniu "[...]"r.; za listopad 2006 r. w dniu "[...]"r. oraz za okres grudzień 2006 r. - sierpień 2011 r. w dniu "[...]"r.

Dalej DIAS zaznaczał, że w odniesieniu do składek za okres marzec 2006 r. - sierpień 2011 r., nastąpiło jednakże zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s., które spowodowało, iż nie upłynął termin przedawnienia tych składek. Jak wskazywano zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b u.s.u.s, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytuł składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

Mając na uwadze powyższe, organ odwoławczy stwierdzał, iż w odniesieniu do składek za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011 r., pierwszą dokonaną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności, było doręczenie w dniu "[...]"r. dłużnikom zajętej wierzytelności zawiadomień z dnia "[...]"r o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego w B. S.A. oraz o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku w Urzędzie Skarbowym w O. Zobowiązany w dniu "[...]"r. odebrał tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniami o zajęciu. W związku z powyższym DIAS stwierdzał, iż bieg terminu przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011 r. został, na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zawieszony o kolejny okres

- od dnia "[...]"r. do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa nadal, z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne z majątku Zobowiązanego.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie DIAS, nie nastąpiło przedawnienie egzekwowanych należności na dzień wystawienia tytułów wykonawczych z dnia "[...]"r. o numerach od "[...]" do "[...]" oraz na dzień wszczęcia egzekucji administracyjnej. Należności z tytułu składek za okres od marca 2006 r. do sierpień 2011 r. nie uległy przedawnieniu, z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust 5f u.s.u.s. oraz trwające nadal zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust 5e u.s.u.s.

Odnosząc się do bezpośrednio do zarzutów Zobowiązanego, dotyczących naruszenia art. 24 ust 5f u.s.u.s. oraz art. 24 ust 5e u.s.u.s., DIAS stwierdzał, iż są one niezasadne. Organ pierwszej instancji prawidłowo wyliczył i wskazał okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia w odniesieniu do składek za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011 r., tym samym dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym należności B. O. nie uległy przedawnieniu. DIAS wskazywał dalej, że zasadnie w sprawie uwzględniono zawieszenie biegu terminu przedawnienia na postawie art. 24 ust. 5f u.s.u.s. w dwóch okresach, związanych z wydaniem przez ZUS Oddział w O., przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, decyzji z dnia "[...]"r., znak: "[...]"oraz decyzji z dnia "[...]"r., znak: "[...]". Jak wskazywano powyżej zawieszenie biegu terminu przedawnienia, na podstawie art. 24 ust. 5f u.s.u.s. nastąpiło od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r., (na okres "[...]" dni) oraz od dnia "[...]" r. do dnia "[...]"r. (na okres "[...]"dni). W przedmiotowej sprawie, w odniesieniu do składek za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011 r., wierzyciel wydał na podstawie art. 83 ust. 1 u.s.u.s. dwie decyzje, które miały wpływ na zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Jak zaznaczał DIAS wbrew twierdzeniom Skarżącego, okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r., nie dotyczy postępowania egzekucyjnego, które w niniejszej sprawie wszczęto w dniu "[...]"r. W ocenie organu odwoławczego, niezasadny był także zarzut dotyczący naruszenia art. 153 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2019 r., sygn. akt I SAlOl 405/19. W treści zaskarżonego postanowienia z dnia "[...]"r. Dyrektor ZUS, zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego oraz uwzględniając treść uzasadnienia powyższego wyroku Sądu, dokonał oceny kwestii przedawnienia należnych od Zobowiązanego składek za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011 r., w odniesieniu do okresu po dniu "[...]"r. W ocenie DIAS niezasadny był także zarzut, dotyczący przedawnienia roszczeń w dniu "[...]"r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zaznaczał, że w rozstrzygnięciu z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa 694/17 Sąd Apelacyjny w Białymstoku, uznał, że na dzień wydania tej decyzji z "[...]"r., składki nie były przedawnione. Uwagi Sądu w zakresie przedawnienia składek w okresie późniejszym miały charakter hipotetyczny. W związku z powyższym, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia "[...]"r. nie mógł rozstrzygać definitywnie kwestii przedawnienia egzekwowanych składek.

Od powyższego postanowienia pismem z dnia "[...]". skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Olsztynie wywiódł Zobowiązany. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

- przyjęcie, że Organ pierwszej instancji, zgodnie z zaleceniami organu odwoławczego zawartymi w postanowieniu z dnia "[...]"r. dokonał ponownej oceny zgłoszonego zarzutu i zasadnie ocenił, iż na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego należności te, z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b i ust. 5j u.s.u.s. nie uległy przedawnieniu. (str. "[...]" uzasadnienia), by w dalszej części uzasadnienia (str. "[...]") stwierdzić: " Wbrew twierdzeniom Skarżącego, okres od dnia "[...]". do dnia "[...]"r., nie dotyczy postępowania egzekucyjnego, które w niniejszej sprawie wszczęto w dniu "[...]"r.". Skoro tak to "czego dotyczy art. 24 ust. 5b u.s.u.s. na podstawie, którego rzekomo zawieszono postępowanie przed dniem "[...]"r. skoro mówi on o zawieszeniu przedawnienia w wyniku wszczęcia egzekucji?"

- przyjęciu za prawidłowe ustaleń organu pierwszej instancji, by następnie zaprzeczyć im w swoim uzasadnieniu. Skoro bowiem "Wbrew twierdzeniom Skarżącego, okres od dnia "[...]" r. do dnia "[...]"r., nie dotyczy postępowania egzekucyjnego, które w niniejszej sprawie wszczęto w dniu"[...]" r." to dlaczego utrzymano zaskarżone postanowienie, w którym organ pierwszej instancji uzasadniając zawieszenie biegu przedawnienia od dnia "[...]"r. używa następujących argumentów: "W treści decyzji wskazano. iż stanowi ona, zgodnie z przepisem § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30.10.2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych, których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia (Dz. U z 2017 r., poz. 131), podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Decyzja została odebrana osobiście przez B. O. w dniu "[...]"r." Jest to typowe uzasadnienie mające podciągnąć prowadzone postępowanie sądowe pod zawieszenie biegu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s., "ponieważ postępowanie zakończone decyzją ustalającą wysokość należności z tytułu składek nie zawiesza biegu przedawnienia. Takie postępowanie nie jest bowiem wymienione w art. 24 ust. 5e i 5j ustawy systemowej" (str. 7 Wyroku z uzasadnieniem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 14 lutego 2018 r., sygn. akt III AUa 694/17).

- Przypisywanie mi zarzutów których nie podnosiłem w zażaleniu na postanowienie pierwszej instancji przez twierdzenia typu: "Odnosząc się do zarzutów Zobowiązanego, dotyczących naruszenia art. 24 ust 5j u.s.u,s. oraz art. 24 ust.5e u.s.u.s." (str. "[...]" uzasadnienia).

- Podnoszenie argumentów, przeczących elementarnej wiedzy merytorycznej. Dla przykładu co znaczy zapis typu: "pierwszą dokonaną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności, było doręczenie w dniu "[...]"r. dłużnikom zajętej wierzytelności zawiadomień z dnia "[...]"r. nr "[...]" i "[...]" o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego B. S.A. oraz o zajęciu wierzytelności z tytułu nadpłaty podatku w Urzędzie Skarbowym w O. Zobowiązany w dniu "[...]" r. odebrał tytuły wykonawcze wraz z zawiadomieniem o zajęciu. " (str. 7 uzasadnienia). Kto przy tym zapisie jest dłużnikiem? Urząd Skarbowy w O. i B. S.A.?

- Analizę stanu prawnego po dniu "[...]"r. nie mającego dla sprawy żadnego znaczenia.

- Brak elementarnej logiki polegającej na niemożności wiązania poszczególnych faktów w jedną logiczną całość. Skoro Dyrektor Izby Administracji Skarbowej twierdzi, że zarówno on jak o organ pierwszej instancji zgodnie z Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26.06.2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Ol 405/19 przeanalizowali sprawę przedawnienia składek za okres po dniu "[...]"r. to musieli przyznać za tym Wyrokiem, że sprawa przedawnienia do tego dnia jest rozstrzygnięta. Jeżeli jednak organy obu instancji przyjmują początek terminu biegu zawieszenia przedawnienia w tzw. drugim okresie od dnia "[...]" r. to mają problem opisany na wstępie, na dodatek twierdzą że nie naruszają art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. , poz. 1302 ze zm.).

Po przedstawieniu wskazanych wyżej argumentów skarżący zarzucał zaskarżonemu postanowieniu, jak również postanowieniu organu pierwszej instancji naruszenie art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. gdyż przez tak ukierunkowane łamanie prawa ośmieszają majestat państwa.

Z uwagi na powyższe Skarżący wnosił o uchylenie decyzji w całości i umorzenie toczącego się bezprawnie postępowania egzekucyjnego, gdyż ponowne rozpatrywanie sprawy przez organy które czyniły to dotychczas, może jedynie skutkować dalszą ich kompromitacją.

W odpowiedzi na skargę DIAS potrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie była zasadna i jako taka podlegała oddaleniu.

Zgodnie z przepisami art. 153 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Ocena prawna, o jakiej mowa w powołanym przepisie, dotyczyć może zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob.: J.P.Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., wyrok NSA z 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, LEX nr 187499). Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i na Sądzie, może być wyłączony tyko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, LEX 44392).

W tym stanie rzeczy ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły i wykonały wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny Sądu i co do których Sąd nie dopatrzył się uchybień w działaniu organu administracji, nie mogą być ponownie oceniane. W konsekwencji w niniejszej sprawie punktem wyjścia dla oceny legalności zaskarżonej decyzji był wyrok Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2019r., sygn. akt I SA/Ol 405/19. Pośrednio Sąd rozpoznając niniejsza sprawę związany jest zaś na zasadzie art. 365 § 1 KPC wyrokiem Sadu Apelacyjnego w Białymstoku z 14 lutego 2018r. sygn. akt III AUa 694/17 do którego odnoszono się także w wyroku WSA w Olsztynie z dnia 26 czerwca 2019r. sygn. akt I SA/Ol 405/19.

Przypomnieć trzeba zatem, że WSA w Olsztynie w wyroku z dnia 26 czerwca 2019r. sygn. akt I SA/Ol 405/19 wskazał, że nie można uznać, że zarzut przedawnienia składek został rozpatrzony w postępowaniu sądowym (prowadzonym przed sądem powszechnym) w takim znaczeniu, jakie wynika z art.34 §1 u.p.e.a. Niedopuszczalność zarzutu nie wynika bowiem z tego, że był zgłaszany przez stronę w innym postępowaniu, lecz z tego, że został w innym postępowaniu rozpatrzony. Biorąc pod uwagę, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte dopiero w kwietniu 2018 r., nie można przyjąć, że wyroki Sądu Okręgowego jak i zapadłego w wyniku jego zaskarżenia wyroku Sądu Apelacyjnego z 14 lutego 2018r. rozstrzygnęły definitywnie kwestię przedawnienia składek na dzień wszczęcia egzekucji. Jak wywodził dalej WSA w Olsztynie, jeśli z uwagi na art. 34 § 1a u.p.e.a. organ egzekucyjny nie miał możliwości merytorycznego badania zarzutu przedawnienia, to odnosiło się to jedynie do dnia "[...]" r., gdyż wyrok Sadu Apelacyjnego (z 14 lutego 2018 r.), kontrolował decyzję na ten dzień. Zatem kwestia przedawnienia w okresie późniejszym powinna była zostać oceniona przez organ egzekucyjny w ramach zarzutu podniesionego przez skarżącego.

Konsekwencją wyroku WSA z 26 czerwca 2019r. było zatem zawężenie kwestii analizy ewentualnego przedawnienia egzekwowanych roszczeń do czasu po "[...]"r. Do tego momentu, roszczenia te nie uległy bowiem przedawnieniu, co przesądził Sad Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 14 lutego 2018r..

W toku ponownie prowadzonego postepowania organy egzekucyjne obu instancji wykonały wiążące je zalecenia WSA w Olsztynie analizując kwestie przedawnienia egzekwowanych roszczeń po dniu "[...]"r.

Organy zasadnie wskazały zatem na okoliczności skutkujące wstrzymaniem biegu przedawnienia. Skład orzekający w niniejszej sprawie odnosząc się bezpośrednio do ponoszonego przez skarżącego zarzut, iż organ egzekucyjny nie powinien stosować dwukrotnie zawieszenia biegu terminu przedawnienia w oparciu o ten sam przepis (art. 24 ust 5f u.s.u.s.), dla tych samych okresów składkowych; pragnie wskazać iż zarzut ten nie jest uzasadniony. Norma prawna ma bowiem charakter generalny i abstrakcyjny, odnosi się zatem do adresata określonego jedynie kategorialnie. Abstrakcyjność normy wyraża się natomiast w tym, że nakazywane, zakazywane albo dozwolone postępowanie ma mieć miejsce w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Norma taka może być stosowana nieprzewidywalną i potencjalnie nie skończoną ilość razy. Zastosowanie normy wymaga jedynie by ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiadał hipotezie normy prawnej.

W przedmiotowej sprawie organy w sposób jasny przedstawiły chronologie zdarzeń skutkującą, zastosowaniem przepisów u.s.u.s. wstrzymujących bieg przedawnienia dochodzonych w postepowaniu egzekucyjnym należności. Jak wskazywał DIAS w odniesieniu do składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne Skarżącego za okres od marca 2006 r. do sierpnia 2011 r zawieszenie biegu terminu przedawnienia składek, na podstawie art. 24 ust. 5f u.s.u.s., nastąpiło w okresach:

- od dnia "[...]"r do dnia "[...]" r (na okres "[...]" dni), tj. od dnia doręczenia Stronie zawiadomienia z dnia "[...]"r., o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym do dnia"[...]"r. uprawomocnienia się decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]"r, dotyczącej ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym;

- od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. (na okres "[...]" dni), tj. od dnia doręczenia Stronie zawiadomienia z dnia "[...]" r. o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości nieopłaconych należności z tytułu składek do dnia uprawomocnienia się decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia "[...]"r., ,określającej wysokość należności za okres od lutego 2006r do sierpnia 2011r. oraz wskazującej obowiązek ich opłacenia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego.

Z punktu widzenia granic niniejszego postępowania najistotniejszy jest drugi z okresów zawieszenia biegu przedawnienia roszczeń (choć i pierwszy z uwagi na jego wpływ na ogólny okres przedawnienia roszczeń nie pozostaje bez znaczenia). Zastosowanie pierwszego z okresów zawieszenia przedawnienia nie zostało zakwestionowane zarówno w wyroku SA w Białymstoku z 14 lutego 2018r. jaki WSA w Olsztynie z 26 czerwca 2019r. Odnosząc się bezpośrednio do drugiego z okresów zawieszenia biegu przedawnienia wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 24 ust. 5f u.s.u.s., w przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna. Decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dnia "[...]"r., określającej wysokość należności za okres od lutego 2006 r do sierpnia 2011r. oraz wskazującej obowiązek ich opłacenia pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego zyskała status prawomocnej dopiero w dniu "[...]"r. wraz z wydaniem przez Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyroku oddalającego apelacje od wyroku RO w Olsztynie z 30 czerwca 2017r. oddalającego odwołanie Skarżącego od decyzji z "[...]"r.

Jak wynika z materiału dowodowego przedmiotowej sprawy, uwzględniając powyższe okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia, termin przedawnienia należności składkowych Zobowiązanego za okres marzec 2006 r. – a wiec najwcześniejszych z dochodzonych - upływał w dniu "[...]"r. Przed tą datą zaistniały jednak zdarzenia odpowiadające hipotezie normy wynikającej z przepisu 24 ust. 5b u.s.u.s., powodujące, że termin ten został przesunięty.

Słusznie DIAS wskazywał, że w odniesieniu do składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres marzec 2006 r - sierpień 2011 r, nastąpiło także zawieszenie biegu terminu przedawnienia należności na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b u.s.u.s, bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytuł składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowym postępowaniu, w odniesieniu do składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2006 r do sierpnia 2011r., pierwszą dokonaną czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności, było doręczenie w dniu "[...]"r. dłużnikom zajętej wierzytelności zawiadomień z dnia "[...]"r. Czynność ta mieści się w granicach hipotezy przywoływanej normy, na co wskazuje m.in. WSA w Olsztynie w wyroku z 28 maja 2020r. sygn. akt I SA/Ol 278/20.

W związku z powyższym, bieg terminu przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2006r. do sierpnia 2011 został słusznie, na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s., zawieszony o kolejny okres - od dnia "[...]" r do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. trwa zatem nadal, z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne z majątku Zobowiązanego. Biorąc powyższe pod uwagę, od "[...]"r. w stosunku do egzekwowanych należności nie biegnie termin przedawnienia, bowiem trwa okres jego zawieszenia z uwagi na toczące się postępowanie egzekucyjne z majątku Zobowiązanego.

Mając powyższe na uwadze skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że nie nastąpiło przedawnienie egzekwowanych należności na dzień wystawienia tytułów wykonawczych. Tym samym skład orzekający w niniejszej sprawie uznał zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia art. 24 ust. 5b i 5f u.s.u.s. za niezasadne.

Jednocześnie w ocenie Sądu nie miał podstaw zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. jak również tylko ogólnie sformułowane zarzuty naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę, uznając ją za niezasadną.