Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 506/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Bartłomiej Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 maja 2007 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację radcowską. oddala skargę.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 506/07

Uzasadnienie

P. F. wniósł skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...]

Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż w dniu [...] lipca 2006 r. P. F. przystąpił do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P..

Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r. Komisja Egzaminacyjna ustaliła, że P. F. uzyskał z testu kwalifikacyjnego 186 (sto osiemdziesiąt sześć) punktów, wobec czego otrzymał negatywny wynik egzaminu konkursowego na aplikację radcowską.

Odpis uchwały doręczony został skarżącemu w dniu 4 sierpnia 2006 r.

W dniu 10 sierpnia 2006 r. P. F. złożył odwołanie od powyższej uchwały, w którym domagał się ponownej weryfikacji jego testu i zmiany uchwały Komisji Egzaminacyjnej oraz wpisanie go na listę aplikantów radcowskich na obszarze właściwości Okręgowej Izby Radców Prawnych w P..

Skarżący podniósł w odwołaniu, że pytania konkursowe zostały skonstruowane w sposób wadliwy, gdyż w pytaniach tych brak było prawidłowych odpowiedzi bądź też więcej niż jedna odpowiedź była prawidłowa. Powyższe zarzuty skarżący odniósł do pytań o nr 10, 28, 32, 63, 68, 76, 109, 112, 142, 155, 191, 202, 209, 224. W związku z powyższym stwierdził, że udzielone przez niego odpowiedzi na wskazane w odwołaniu pytania winny być uznane za prawidłowe i powinien uzyskać w wyniku powtórnej weryfikacji testu 200 punktów, a tym samym uzyskać pozytywny wynik z egzaminu konkursowego.

Decyzją z dnia [....] grudnia 2006 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 3310 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 123, poz. 1059 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej na obszarze właściwości Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. z dnia [...] lipca 2006 r.

W uzasadnieniu decyzji organ, w oparciu o analizę całości dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem stwierdził, iż egzamin, którego skarżący był uczestnikiem, przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 grudnia 2005 r. w sprawie powoływania i odwoływania członków komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz szczegółowego trybu i sposobu przeprowadzania egzaminu konkursowego i radcowskiego (Dz. U. Nr 258, poz. 2164 z późn. zm.).

Za niezasadne minister Sprawiedliwości uznał zarzuty skarżącego dotyczące błędnego sformułowania pytań o numerach 10, 28, 32, 63, 68, 76, 109, 112, 142, 155, 191, 202, 209, 224 wskazując, iż na pytania te możliwa i poprawna była tylko jedna z trzech zaproponowanych odpowiedzi i była nią odpowiedź wynikająca z klucza.

P. F. wniósł skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Komisji Egzaminacyjnej jako naruszających prawo.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zarzucił, że organ nie uwzględnił prawidłowych odpowiedzi udzielonych przez P. F. na pytania o nr 10, 63, 68, 112 i 202 podtrzymując w tym zakresie argumentację przedstawioną wcześniej w odwołaniu.

Odnośnie pytania nr 10 o treści:

Ekstradycja obywatela polskiego do innego państwa jest:

A. zakazana;

B. dopuszczalna na podstawie decyzji Prokuratora Krajowego;

C. dopuszczalna na podstawie orzeczenia sądu "

pełnomocnik skarżącego zarzucił, że w pytaniu nie zostało wskazane, iż odnosi się ono do Konstytucji RP. Zgodnie zaś z art. 607t. § 1 k.p.k., w brzmieniu obowiązującym przed 5 listopada 2006 r., dopuszczalne było przekazanie obywatela polskiego na podstawie europejskiego nakazu aresztowania, pod warunkiem, że osoba ta będzie odesłana na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej po prawomocnym zakończeniu postępowania w państwie wydania nakazu europejskiego. Przepis ten został uznany za niekonstytucyjny na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 kwietnia 2005r. (Dz.U. z 2005r. Nr 77, poz. 680) przy czym zastrzeżono, że przestanie on obowiązywać z upływem 18 miesięcy od daty publikacji, a więc w dniu 5 listopada 2006 r. W momencie udzielania odpowiedzi na pytanie testowe, był on więc przepisem obowiązującym i brak wskazania w pytaniu wyraźnie o ocenę zakazu ekstradycji jedynie w oparciu o Konstytucję RP, nie pozwalał na wybór odpowiedzi A jako odpowiedzi prawidłowej według klucza.

Należy w związku z tym uznać, że skarżący udzielił prawidłowej odpowiedzi C na tak postawione pytanie.

Odnośnie pytania nr 63 o treści :

"Postanowienia wzorca umowy zawartej z konsumentem, sformułowane w sposób niezrozumiały:

A. są nieważne

B. wiążą konsumenta

C. tłumaczy się na korzyść konsumenta."

pełnomocnik skarżącego podniósł, że art. 385 § 2 k.c. reguluje jedynie sytuację, w której postanowienia wzorca umowy są sformułowane niejednoznacznie. Przy czym ustawodawca wyraźnie rozróżnił w pierwszym zdaniu tego przepisu niejednoznaczność postanowień od ich niezrozumiałości. Wychodząc z założenia precyzyjności zadawanych pytań testowych, zdający miał więc prawo przypuszczać, że w pytaniu tym celowo użyto sformułowania "niezrozumiały", a nie "niejednoznaczny". Jednocześnie ze względu na fakt, iż przepis art. 386 § 2 k.c. nie reguluje skutków prawnych zastosowania niezrozumiałych zapisów we wzorcach umownych, należało uznać, iż w zakresie niezrozumiałych zapisów zastosowanie znajdą zasady ogólne, w tym art. 58 § 1 k.c., zgodnie z którym czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna. Zastosowanie niezrozumiałych postanowień we wzorcu umownym narusza wprost art. 385 § 2 k.c. zd. 1. Zapis taki winien więc być uznany za nieważny, a odpowiedź udzielona przez skarżącego - za prawidłową.

Odnośnie pytania nr pytania 68 o treści:

"Samochód Jana K. został uszkodzony na skutek spadnięcia komina z domu stanowiącego własność mieszkających w nim małżonków Marii i Jerzego R. W toku procesu zostało ustalone, że komin został wadliwie wybudowany przez wykonawcę obiektu, co doprowadziło do oderwania się tej części budowli. Za poniesioną przez Jana K. szkodę małżonkowie R.

A. nie odpowiadają gdyż nie można im przypisać winy;

B. odpowiadają, gdyż oderwanie się komina wynikało z wad w budowie;

C. mogą uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli udowodnią, że krótko przed zdarzeniem stan obiektu został sprawdzony przez wyspecjalizowany podmiot, który nie stwierdził zagrożenia "

pełnomocnik skarżącego zarzucił, że samo pytanie i zawarte w nim propozycje odpowiedzi były niezwykle nieprecyzyjne. W treści pytania wskazano, że komin został wadliwie wybudowany przez wykonawcę obiektu, co sugerowałoby powstanie przesłanek do odpowiedzialności na zasadzie ryzyka. Jednocześnie jednak w odpowiedzi C dano jeszcze możliwość małżonkom R. na uniknięcie odpowiedzialności poprzez zasugerowanie, iż mogą oni wykazać w procesie, że obiekt został sprawdzony przez wyspecjalizowany podmiot, który nie stwierdził zagrożenia. Z treści tej propozycji odpowiedzi wynika wprost, że przedmiotem badania przez wyspecjalizowany podmiot było nie tylko zwykłe sprawdzenie, przeczyszczenie komina czy jego konserwacja, ale wyraźne stwierdzenie, że komin nie stwarza zagrożenia, a więc również, że został wybudowany zgodnie z regułami sztuki budowlanej. Odpowiadającemu mogłoby to sugerować, że małżonkowie R. posiadają dowód na to, że nie tylko w sposób prawidłowy utrzymywali i konserwowali komin, ale również na to, że jego budowa była prawidłowa. Stąd możliwość uznania, że odpowiedź C jest odpowiedzią prawidłową. Wobec powyższego również wskazanie tej odpowiedzi jako odpowiedzi prawidłowej nie może być uznane za błędne.

Odnośnie pytania nr 112 o treści:

" W sprawach podlegających rozpoznaniu według przepisów o postępowaniu nieprocesowym, sąd rejonowy orzeka w składzie:

A. jednego sędziego bez udziału ławników;

B. jednego sędziego oraz dwóch ławników;

C. jednego sędziego bez udziału ławników, z wyjątkiem spraw wymienionych w K.p.c."

pełnomocnik skarżącego zarzucił, że jeżeli autorowi pytania chodziło o bezpośrednie odniesienie się do brzmienia art. 509 k.p.c., powinien wyraźnie wskazać o jakie wyjątki chodzi. Ogólne sformułowanie użyte w punkcie C pytania, nie pozwalało natomiast jednoznacznie uznać, iż tylko ta odpowiedź jest odpowiedzią prawidłową. Nie mając zaś możliwości wyboru kilku odpowiedzi jednocześnie, skarżący wybrał odpowiedź A, która była najbliższa zasadzie ogólnej obowiązującej w rozpoznawaniu spraw w postępowaniu cywilnym nieprocesowym. Dokonanie zaś wyboru najbliższego obowiązującej zasadzie ogólnej, nie może być uznane za odpowiedź błędną.

Odnośnie pytania nr 202 o treści:

"W postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy:

A. kodeksu postępowania cywilnego;

B. ordynacji podatkowej;

C. kodeksu postępowania administracyjnego ".

pełnomocnik skarżącego wskazał, iż z brzmienia przepisu art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że do postępowania egzekucyjnego w administracji mogą mieć zastosowanie zarówno przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, jak i innych przepisów, jeżeli takowe zostaną powołane do zastosowania w samej ustawie. Co do zasady zastosowanie znajdą przepisy k.p.a. Jednakże ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakazuje stosowanie przepisów kodeksu postępowania cywilnego w szeregu przypadkach (art. 12, 40 § 2, 62, 71, 1 lOg § 6, 162 § 1). Jeżeli więc pytanie testowe nie precyzowało, iż dotyczy ono zasady obowiązującej w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub też nie wskazywało, iż chodzi o uregulowanie zawarte w art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, udzielenie przez skarżącego odpowiedzi A nie można uznać za odpowiedź błędną.

Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnośnie podniesionego przez pełnomocnika skarżącego zarzutu polegającego na uznaniu, iż pytania o numerach 10, 63, 68, 112 i 202 zostały sformułowane błędnie, gdyż więcej niż jedna odpowiedź była prawidłowa lub prawidłową była odpowiedź inna, niż wskazana w kluczu, bądź też żadna z odpowiedzi nie była poprawna organ stwierdził, iż pytania egzaminacyjne zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Pytania spełniały zatem kryteria określone treścią przepisu art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych. Jedynym wyjątkiem było pytanie nr 38, na które można było udzielić dwóch prawidłowych odpowiedzi, w przypadku jednakże skarżącego okoliczność ta pozostaje bez znaczenia, albowiem udzielił on na to pytanie odpowiedzi zgodnej z kluczem, za co Komisja Egzaminacyjna przyznała mu punkt.

Organ podkreślił, iż zadaniem osoby egzaminowanej podczas rozwiązywania testu konkursowego było wybranie spośród trzech zaproponowanych odpowiedzi tej, która jest prawdziwa w oparciu o dane zawarte tylko i wyłącznie w tymże pytaniu bez czynienia dodatkowych założeń. Pytania oparte były na przepisach prawa, z kontekstu treści pytania i zaproponowanych odpowiedzi osoba egzaminowana mogła i powinna była wywnioskować, jaki jest sens pytania i czego ono dotyczy. Dlatego też zawarte w skardze zarzuty dotyczące niejednoznaczności kwestionowanych pytań należy uznać za nieuzasadnione, jako że wynikają one z niewłaściwego zrozumienia pytań i poszukiwania odpowiedzi na nie poza treścią pytania.

Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących pytania nr 10 organ wskazał, iż w kontekście jasno sformułowanego pytania testowego, nieuzasadnione jest utożsamianie odrębnych pojęć "ekstradycji", "wydania" i "przekazania". Jedynym bowiem przepisem posługującym się wyłącznie pojęciem "ekstradycji" jest przepis art. 55 ust. 1 Konstytucji RP, który stanowił podstawę udzielenia prawidłowej odpowiedzi.

Odnośnie zarzutów dotyczących pytania nr 63 organ wskazał, iż zwrot "postępowania niejednoznaczne", którym posługuje się przepis art. 382 § 2 zd. 2 k.c. obejmuje swą treścią także postanowienia niezrozumiałe - na taką samą bowiem ochronę zasługuje konsument, któremu doręcza się postanowienie niejednoznaczne, jak i konsument nie rozumiejący jego postanowień, gdy owo niezrozumienie mieści się w przyjętym modelu konsumenta podlegającego ochronie. Stąd też zarzut skargi należy uznać za nieuzasadniony.

Odnosząc się z kolei do zarzutów dotyczących pytania nr 68 organ podkreślił, iż właściwa odpowiedź na to pytanie wynika bezpośrednio z przepisu art. 434 k.c., a w samej treści pytania jest mowa o zasadniczym elemencie umożliwiającym wskazanie prawidłowej odpowiedzi tj. "wadliwym wybudowaniu komina".

W kwestii zarzutów dotyczących pytania nr 112 organ wskazał, iż podstawę udzielenia prawidłowej odpowiedzi C stanowiła treść art. 509 k.p.c. Pytanie i treść udzielonej nań prawidłowej odpowiedzi były jasne i precyzyjne, nie wymagały przy tym żadnych zmian redakcyjnych. Nie jest bowiem prawdą, iż w postępowaniu nieprocesowym sąd rejonowy orzeka w składzie jednego sędziego bez udziału ławników (gdyż np. w sprawach o przysposobienie orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników), jak i nie jest prawdą, iż w sprawach tych orzeka w składzie jednego sędziego i dwóch ławników (gdyż np. w sprawach o stwierdzenie nabycia spadku orzeka w składzie jednego sędziego). Jedynie więc odpowiedź C zawierająca stwierdzenie " z wyjątkiem spraw wymienionych w k.p.c." była odpowiedzią pełną i prawidłową. Znajomość tego przepisu umożliwiała więc udzielenie jednej prawidłowej odpowiedzi.

Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących pytania nr 202 organ podkreślił natomiast, iż art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wprost stanowi, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten, o charakterze kategorycznym, oznacza, że organ egzekucyjny, prowadząc postępowanie, powinien kierować się przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, bądź jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, winien odpowiednio stosować przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Udzielając więc odpowiedzi na to pytanie należało mieć to na względzie. Brak zatem podstaw do twierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania cywilnego, a co za tym idzie brak jakichkolwiek podstaw by przyjąć, iż za prawidłową może zostać uznana także odpowiedź A.

W konkluzji organ wskazał, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia wskazanych przez pełnomocnika skarżącego przepisów ustawy o radcach prawnych, wobec czego skarga winna zostać oddalona.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 24 maja 2007 r. podtrzymał zarzuty skargi podkreślając, iż podstawowym problemem związanym z przeprowadzonym egzaminem było to, że pytania w nim zawarte, w szczególności te, na które powołał się skarżący nie spełniały wymogów określonych w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, ze względu na swoją niejednoznaczność. Wszystkie wątpliwości w tym zakresie winny więc przemawiać na korzyść zdającego, gdyż w przeciwnym wypadku podważeniu ulega zasada zaufania obywateli do organów państwa wyrażona w art. 8 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga P. F. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości nie narusza prawa.

P. F. wniósł do Ministra Sprawiedliwości odwołanie od uchwały Komisji Egzaminacyjnej ustalającej negatywny wynik konkursu z uwagi na uzyskanie z egzaminu 186 punktów, tj. poniżej wymaganego minimum 190 punktów.

Egzamin konkursowy w którym brał udział skarżący, odbył się w roku 2006, co oznacza, że w stosunku do skarżącego miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) w jej ostatecznym kształcie nadanym ustawą z dnia 30 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo o adwokaturze i innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361).

W ocenie Sądu, w świetle tych przepisów, postępowanie konkursowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego wynik ma bezpośredni wpływ na możliwość wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisu na listę aplikantów radcowskich. Wynika to z brzmienia art. 33 ust. 1 ustawy o radcach prawnych stanowiącego, iż nabór na aplikację radcowską przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego na tę aplikację, a uzyskanie pozytywnej oceny z egzaminu, zgodnie z ust. 3 cyt. artykułu, uprawnia kandydata do złożenia, w przeciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników konkursu, wniosku o wpis na listę aplikantów. Samo postępowanie konkursowe w stosunku do określonej osoby rozpoczyna zgłoszenie o przystąpieniu do egzaminu konkursowego na aplikację (art. 333 ust. 1 ustawy). Zgłoszenie nieodpowiadające warunkom formalnym określonym w ust. 2 cyt. wyżej artykułu, wymaga od przewodniczącego komisji konkursowej wezwania do usunięcia braków formalnych w trybie art. 64 § 2 k.p.a., a w dalszej konsekwencji skutkuje pozostawieniem zgłoszenia bez rozpoznania - art. 333 ust. 4 i ust. 5. O tym, iż w przypadku postępowania konkursowego mamy do czynienia z samodzielnym postępowaniem administracyjnym, decyduje również możliwość uruchomienia przez kandydata faktycznej weryfikacji raz ustalonego wyniku egzaminu. Jak stanowi art. 3310 ust. 1 ustawy o radcach prawnych wynik egzaminu konkursowego kandydata ustala, w drodze uchwały specjalnie do tego celu powołany, na podstawie art. 331 ust. 1 ustawy, przez Ministra Sprawiedliwości, organ - komisja egzaminacyjna do spraw aplikacji radcowskiej, od uchwały której to komisji przysługuje zainteresowanemu odwołanie dotyczące wyników egzaminu do Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości jest zaś organem wyższego stopnia w stosunku do komisji (art. 3310 ust. 2 i art. 331 ust. 2 ustawy o radcach prawnych).

Sformułowanie "organ wyższego stopnia", zawarte w tym przepisie, po pierwsze nadaje komisji egzaminacyjnej rangę organu administracji publicznej pierwszej instancji, a po drugie wyraźnie nawiązuje do treści art. 127 § 2 k.p.a., zgodnie z którym właściwym do rozpoznania odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia.

Przywołane wyżej przepisy w sposób jednoznaczny wskazują więc, że postępowanie konkursowe jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, w którym decyduje się czy stronie wszczynającej to postępowanie (zgłoszeniem o przystąpieniu do egzaminu) przyznane zostanie uprawnienie złożenia wniosku o wpisanie na listę aplikantów radcowskich, czy też nie. O uprawnieniu tym decyduje powołany w tym celu przez organ państwowy inny organ, od którego rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej przysługuje odwołanie. Równocześnie przepisy ustawy o radcach prawnych, ani nie określają wprost tego rozstrzygnięcia jako decyzji, ani też nie precyzują trybu składania odwołania (nie ma terminu do złożenia odwołania). Tym niemniej z przywoływanych przepisów wynika, że mamy tu do czynienia z rozstrzygnięciem o charakterze decyzji administracyjnej, a w konsekwencji zastosowanie znajdują przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego bez konieczności stwierdzania tego w akcie prawnym.

Tak więc dla ubiegania się przez osobę zainteresowaną o wpis na listę aplikantów radcowskich, możliwość dochodzenia, w odrębnym postępowaniu administracyjnym (w drodze odwołania od uchwały komisji), ponownego ustalenia wyniku egzaminu ma niezwykle istotne znaczenie, zważywszy iż w tak rozumianym postępowaniu od decyzji Ministra Sprawiedliwości przysługuje skarga do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

P. F. w niniejszej sprawie skorzystał z obu tych możliwości.

Skarżący w skardze zarzucił, że zakwestionowane przez niego pytania zostały skonstruowane z naruszeniem art. 339 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

W myśl przepisu art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Zatem, w odniesieniu do pytań nr 10, 63, 68, 112, 202 skarżący nie może, co do zasady wywodzić, że prawidłowe są zarówno odpowiedzi do testu przygotowane przez zespół konkursowy, o którym mowa w art. 332 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jak i odpowiedzi wskazane przez niego, gdyż takie podejście nie mieści się w ogólnym założeniu metodologicznym na jakim zbudowany jest przepis art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Nie może ulegać wątpliwości, że pytanie egzaminacyjne powinno być zredagowane dostatecznie precyzyjnie, aby uniknąć wątpliwości ze strony osoby egzaminowanej co do zakresu przedmiotowego danego pytania.

Poprawna odpowiedź na testowe pytanie, w zakresie o którym mowa w art. 339 ust. 1 ustawy, musi pozostawać w zgodności z kontekstem pytania. Zatem należy odrzucić istnienie innej prawidłowej odpowiedzi poza wskazaną przez zespół konkursowy, jeżeli powodowałoby to potrzebę wyjścia poza granice zakreślone pytaniem. Jeżeli więc odpowiedź jest właściwa wyłącznie dla konkretnej sytuacji nie opisanej w pytaniu z testu wyboru, bądź wychodzi poza jednoznacznie zakreślony kontekst i logikę pytania, to znaczy nie jest to na użytek ww. egzaminu odpowiedź prawidłowa. Odpada też w takiej sytuacji zarzut opracowania testu wyboru z naruszeniem przepisów ustawy.

Poza tym wymaga podkreślenia, że sąd administracyjny nie jest organem, który niejako w trzeciej instancji dokonuje sprawdzenia testu. Jak już wskazano wyżej uprawniony jest wyłącznie do kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem materialnym i procesowym. W przypadku dokonywania kontroli decyzji Ministra Sprawiedliwości wydanych na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 3310 ust. 2 ustawy o radcach prawnych, Sąd ma w pierwszym rzędzie zbadać, czy organ uczynił zadość obowiązkowi ponownego rozpatrzenia sprawy, a więc czy dokonał powtórnej analizy akt sprawy pod kątem ustalonego, a kwestionowanego przez stronę postępowania (kandydata) wyniku egzaminu oraz czy to rozpatrzenie nie ma charakteru skrótowego, pobieżnego, czy nie zawiera sprzeczności albo oczywistych błędów, gdy idzie o ocenę zgromadzonych dowodów.

Organowi nie można - w ocenie Sądu - postawić zarzutu, że sprawę niniejszą załatwił z naruszeniem norm procesowych. Jak wynika z obszernego i szczegółowego uzasadnienia decyzji, organ przeanalizował całość dokumentacji związanej z przeprowadzonym egzaminem i ustosunkował się do wszystkich zarzutów skarżącego, które ukierunkowały jego działanie. Ostatecznie nie stwierdził, iż w sprawie miały miejsce uchybienia, które mogłyby zaważyć na indywidualnym wyniku konkursu.

Gdy chodzi o pytanie nr 10 nie sposób podważyć stanowiska organu, że odpowiedź na nie wynika wprost z przepisu art. 55 ust. 1 Konstytucji RP. Przywołane przez skarżącego przepisy regulujące instytucję europejskiego nakazu aresztowania nie posługują się bowiem pojęciem "ekstradycja", którego użyto w treści tego pytania.

Odnośnie pytania nr 63 organ wyczerpująco uzasadnił stanowisko, że pytanie to dotyczyło postanowień wzorca niezrozumiałych, a zatem także niejednoznacznych w rozumieniu przepisu art. 385 § 2 zd. 2 k.c. Z tego względu, w świetle art. 385 § 2 zd. 2 k.c., postanowienia te nie mogą być uznane za nieważne czy niewiążące konsumenta, lecz jedynie tłumaczone na jego korzyść, a więc prawidłową jest wskazana w kluczu odpowiedź C.

Nie nasuwa też wątpliwości stanowisko organu co do odpowiedzi na pytanie nr 68. Prawidłowa odpowiedź na to pytanie wynika z art. 434 k.c. Należy pamiętać, że do zdającego, który wie, że tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa, należy wybór jednej odpowiedzi najlepszej, a zarazem najbardziej oczywistej, bez czynienia dodatkowych założeń, nie wynikających z treści pytania.

Nie sposób też podważać stanowiska organu, który nie podzielił argumentacji skarżącego co do odpowiedzi na pytanie nr 112 testu wyboru. Odpowiedź (C prawidłowa według klucza) na to pytanie wynika wprost z treści art. 509 k.p.c.

Odnośnie pytania nr 202 organ wyjaśnił natomiast szczegółowo dlaczego odpowiedź C jest tą jedyną prawidłową odpowiedzią, nie zaś odpowiedź A, jak utrzymuje skarżący. Odpowiedź A byłaby prawidłowa, jednak tylko w określonym, szczególnym przypadku. Jeśli więc odpowiedź jest właściwa wyłącznie dla pewnej konkretnej sytuacji, nie opisanej w pytaniu testu konkursowego to znaczy, że nie będzie to odpowiedź prawidłowa na to pytanie i nie oznacza to, że test został sformułowany w sposób naruszający przepis art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Reasumując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa zaskarżoną decyzją, a uzasadnienie tej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i odnosi się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu przez skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.