Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1507/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2011-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 1a ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1507/10 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 kwietnia 2011 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz (spr. ), Sędzia: WSA Grażyna Firek, Protokolant: Aleksandra Osipowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2011 r., sprawy ze skargi M. M. i H. M., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia 21 lipca 2010 r. Nr [...], w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010r. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

I SA/Kr 1507/10

UZASADNIENIE

Dnia 27 kwietnia 2010 r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję o nr [...], w której ustalono łączne zobowiązanie pieniężne dla H. i M. M. za 2010 r. w kwocie 351 zł. Podstawę prawną powyższej decyzji stanowiły art. 21 § 1 pkt 2 i § 5 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8 poz.60 z późn. zm.), art. 1, art. 3 i art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 6 ust. 1 pkt 2, ust. 2, art. 6a ust. 1, 4a, 5, 6, 9, art. 6c, art. 12 i art. 13d ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 z późn. zm.), art. Od 1a do art. 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 z późn. zm.), a także stosowne przepisy Komunikatu Prezesa GUS z dnia 19 października 2009 r. w sprawie średniej ceny skupu żyta za okres pierwszych trzech kwartałów 2009 r. (M.P. nr 68, poz. 886), obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 3 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2010 r. (M.P. nr 52, poz. 742) oraz uchwały Rady Miasta Krakowa nr XXVII/344/07 z dnia 21 listopada 2007 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego nr 894, poz. 5969).

W toku prowadzonego postępowania organ podatkowy uzyskał odpowiednie wypisy z rejestru gruntów Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. i na ich podstawie, powołując się na treść art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), z którego wynika, że podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, ustalono stan posiadania H. i M. M. na dzień 1 stycznia 2010 r.

Stwierdzono mianowicie, że podatnicy figurują w ewidencji gruntów z tytułu posiadania działek zlokalizowanych w obrębie 100, jednostka ewidencyjna P. o nr [...] i powierzchni 0,0584 ha, nr [...] i powierzchni 0,0582 ha, nr [...] i powierzchni 0,0120 ha oraz o nr [...] i powierzchni 0,0120 ha. Łączna powierzchnia wymienionych działek wynosi 0,1406 ha, a w jej skład wchodzą użytki rolne o powierzchni 0,0240 ha oraz grunty wyłączone z produkcji rolnej o powierzchni 0,1166 ha. Natomiast wobec niezłożenia przez podatników formularza "Informacji o nieruchomościach" przyjęto dodatkowo jako podstawę opodatkowania 140 m kw. budynku mieszkalnego, które to dane wynikały z "Informacji o nieruchomościach" pochodzącej z 2003 r.

Organ ustalił dodatkowo, że decyzjami Wojewody M. z dnia 17 marca 2005 r. o nr [...] i nr [...] (utrzymanymi w mocy decyzjami Ministra Infrastruktury z dnia 6 września 2005r.) z dniem 1 stycznia 1999 r. Gmina Miejska K. nabyła z mocy prawa własność działki nr [...] o powierzchni 0,0018 ha stanowiącej własność H.M. i nr [...] o powierzchni 0,0017 ha stanowiącej własność H. i M. M., które to działki zostały zajęte pod drogę gminną - ulicę R.. Potwierdzeniem tego faktu były otrzymane z Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. zawiadomienia o zmianie z dnia 19 maja 2006 r. o nr [...] i nr [...], z których wynika, że powierzchnia gruntów podatników uległa zmniejszeniu o przejęte działki nr [...] o powierzchni 0,0018 ha i nr [...] o powierzchni 0,0017 ha.

Z otrzymanej z Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K. ostatecznej Decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 19 września 2006 r. o nr [...] orzekającej o wprowadzeniu z urzędu zmiany w operacie ewidencji gruntów wynikało natomiast, że uległa zmianie powierzchnia i oznaczenie działki nr [...] o powierzchni 0.0018 ha - na działkę nr [...] o powierzchni 0,0025 ha oraz działki nr [...] o powierzchni 0.0017 ha na działkę nr [...] o powierzchni 0,0025 ha. Oznacza to, że powierzchnia działek zajętych pod ulicę R. uległa zwiększeniu z 0,0035 ha do 0,0050 ha. W operacie geodezyjnym powyższa decyzja została ujawniona w dniu 25 października 2006 r., o czym organ poinformowany został zawiadomieniem o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków nr [...]. Pomimo dokonanych zmian w powierzchni ww. działek powierzchnia gruntów należących do podatników nie uległa zmniejszeniu. W związku z nasuwającymi się wątpliwościami, co do prawidłowej powierzchni przedmiotowych działek, organ zwrócił się do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta K., który odpowiedział, że pomimo zwiększenia powierzchni gruntów zajętych pod drogę, stan posiadania podatników nie uległ zmianie, co wynika z odpowiednich wypisów z rejestru gruntów.

W toku postępowania M.M. wyraził zastrzeżenia co do powierzchni działek, nie zgodził się również z klasyfikacją działki nr [...] jako zurbanizowanej, podczas gdy jego zdaniem działka ta jest wykorzystywana dla celów rolnych. Organ podatkowy odparł te zarzuty argumentem, że dokonując wymiaru podatku nie ma możliwości wskazania innej powierzchni i klasyfikacji gruntów niż ta wynikająca z danych zawartych w ewidencji gruntów i nie ma prawnej możliwości ingerowania w ww. dane. W konsekwencji organ ustalił zobowiązanie pieniężne podatników w oparciu o dane wynikające z tej ewidencji.

Od powyższej decyzji złożono odwołanie, w którym zarzucono naruszenie art. 73 ust.1-5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872) oraz pominięcie przez organ wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2000 r., sygn. akt P5/99. Odwołujący się wskazał na nieprawidłowości w trakcie pomiarów działek nr [...] i [...], które jego zdaniem sprawiły, że zaniżono powierzchnię nieruchomości zajętą przez Gminę Miasta K. Zarzucił też, że samowolnie zostało zmienione przeznaczenie jednej z działek z rolnej na zabudowaną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 21 lipca 2010 r. wydało decyzję o nr [...], w której utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Oceniono, że organ pierwszej dokonał ustalenia wysokości podatku wg odpowiednich przepisów prawnych. Podkreślono, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, podstawę wymiaru podatków i świadczeń stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, które to dane posiadają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Kwestionowanie danych zawartych w ewidencji odbywa się w odrębnym postępowaniu i dopóki odpowiednia zmiana nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucić organom podatkowym błędnych ustaleń co do przedmiotu i podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jednocześnie organ powołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 marca 2010 r. o sygn. akt II FSK 1914/08, z którego wynika, że w razie istnienia rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a danymi ewidencji gruntów, to na podatniku ciąży obowiązek doprowadzenia do zgodności ze stanem faktycznym.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący w skardze oraz w piśmie z dnia 3 lutego 2011 r. ponownie zakwestionował dane wynikające z ewidencji gruntów, twierdząc, że pomiary zostały sfałszowane i są niezgodne z dokonywanymi przez niego obliczeniami oraz z mapami geodezyjnymi. Skarżący zarzucił ponadto, że nie doręczono mu decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 19 września 2006 r., uniemożliwiając mu tym samym obronę swoich praw. Jego zdaniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. winno było zapewnić mu udział w postępowaniu i dokonać wizji lokalnej w celu stwierdzenia stanu faktycznego. Skarżący zażądał zapłaty za zajętą przez miasto nieruchomość i dokonania pomiarów działek, a także zwrotu niesłusznie pobranego podatku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi, albowiem jego zdaniem zaskarżona decyzja jest prawidłowa. W uzasadnieniu podtrzymano wcześniejsze argumenty, odpierając natomiast zarzut niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu podniesiono, że uchybienie obowiązkowi powiadomienia strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż Kolegium nie gromadziło nowych dowodów, a skarżącemu doręczono pismo przewodnie organu I instancji z dnia 20 maja 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z póź. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, a także okoliczność, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób powodujący konieczność jej wyeliminowania z porządku prawnego.

W niniejszej sprawie skarżący kwestionują wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2010 r. z uwagi na to, że ich zdaniem przyjęta do opodatkowania powierzchnia działek nie odpowiada faktycznej powierzchni na gruncie, skarżący nie godzą się również z klasyfikacją działki nr [...] jako zurbanizowanej, podczas gdy wykorzystywana jest w celach rolnych.

Odnosząc się do zarzutów i argumentacji skarżących należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027 z późn. zm.) - podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Należy więc podzielić stanowisko organów podatkowych, iż podatek od nieruchomości, rolny i leśny ustalany jest w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, co do kwalifikacji tych gruntów oraz ich powierzchni, które to dane są wiążące dla organu podatkowego. Ów niekwestionowany i jednolity pogląd znajduje oparcie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 15 listopada 1994 r., SA/Ka 2592/93, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 1995 r., SA/Wr 1703/94 , wyrok NSA z dnia 18 maja 1994 r. III SA 1685/93, wyrok NSA z dnia 16 października 2007 r., II FSK 1136/06).

Nie sposób pominąć, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych ( por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004 r., III SA/Wa 257/04, wyrok WSA z dnia 5 października 2005 r., III SA /Wa 1718/05, wyrok WSA z dnia 7 lipca 2005 r., III SA/Wa 1206/05) i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji gruntów.

Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków, wskazuje bezpośrednio np. przepis art. 1a ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 z późn. zm.), jak również art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. nr 136, poz. 969 z późn. zm.), w których to przepisach wymienia się ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów.

Za prawidłowe należy uznać zatem zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stanowisko, zgodnie z którym organ podatkowy nie ma podstaw do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zasadą jest, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych z ewidencji gruntów i budynków, powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Następnie, w przypadku uwzględnienia jego zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji, może wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych (por. wyrok NSA z dnia 12 stycznia 1994 r., III SA 911/94 - OSS 1994/4-5/164). Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, co do wielkości i klasyfikacji gruntu. Wobec powyższego, kwestionowanie w postępowaniu podatkowym powierzchni spornego gruntu, w sytuacji, gdy powierzchnia ta wynika z ewidencji gruntów nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Dane tam zawarte mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej. Natomiast kwestionowanie danych zawartych w ewidencji odbywa się w odrębnym postępowaniu od postępowania podatkowego. Dopóki podatnik nie wystąpi do właściwego organu o zmianę zapisów w ewidencji i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucić organom podatkowym a w konsekwencji i Sądowi błędnych ustaleń co do przedmiotu i podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Jeżeli istnieją rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a danymi ewidencji gruntów, to na podatniku ciąży obowiązek doprowadzenia do zgodności ze stanem faktycznym.

Skoro więc z urzędowego rejestru gruntów wynika, że sporne działki gruntu mają wyżej wykazane powierzchnie i klasyfikację, to organy podatkowe zobowiązane były do uwzględnienia ich przy wymiarze podatku, nawet gdyby faktyczna powierzchnia bądź przeznaczenie gruntu różniło się od tej wskazanej w ewidencji gruntów. Dlatego – wbrew oczekiwaniom skarżących – organy podatkowe nie miały obowiązku weryfikowania zapisów ewidencji ze stanem faktycznym na gruncie poprzez przeprowadzenie oględzin, czy też badanie w innym trybie i przy użyciu innych środków dowodowych, jaki faktycznie zachodzi stan na gruncie.

Należy dodać, że SKO naruszyło jedną z podstawowych zasad postępowania podatkowego określoną w art. 123 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 z późn. zm.), a mianowicie zasadę czynnego udziału stron w każdym jego stadium, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 123 cytowanej ustawy nakłada na organy podatkowe obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji nakazuje umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Stosownie bowiem do art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej przed wydaniem decyzji organ podatkowy wyznacza stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Przepis tego artykułu, zawierający konkretyzację normy ujętej w art. 123 Ordynacji podatkowej, stanowi procesową gwarancję realizacji uprawnień strony postępowania podatkowego w zakresie jej pełnego udziału w tym postępowaniu. Z uwagi na brak kontradyktoryjności postępowania podatkowego, każda wypowiedź strony w sprawie może przyczynić się do realizacji zasady zupełności postępowania, o której mowa w art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej.

Jednakże każde naruszenie przepisów postępowania winno być oceniane, jak to wskazano na wstępie, pod kątem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem Sąd uchyla decyzję, gdy stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi tu zatem o taką sytuację, w której, gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych w sprawie najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. Na konieczność każdorazowego badania przez Sąd wpływu naruszenia w postaci nie zawiadomienia strony przed wydaniem orzeczenia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań wypowiedział się NSA w uzasadnieniu uchwały z dnia 25 kwietnia 2005 r., FPS 6/2004, ONSAiWSA 2005/4/66. W niniejszej sprawie uchybienie to, będące naruszeniem przepisu postępowania, nie mogło mieć w ocenie Sądu istotnego wpływu na rozstrzygnięcie organu odwoławczego, gdyż organ ten nie prowadził postępowania dowodowego, zaś stanowisko Prezydenta Miasta K. dotyczące zarzutów zawartych w odwołaniu zostało przesłane podatnikom, tak że mieli możliwość zapoznania się z nim, a co za tym idzie skutecznej obrony swoich praw.

W pozostałym zakresie natomiast – dokonując kontroli zaskarżonej decyzji na podstawie art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd nie dopatrzył się w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego takiego naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, które skutkowałoby koniecznością uchylenia przedmiotowej decyzji. W wyniku dokonanej kontroli Sąd nie dopatrzył się również uchybień skutkujących stwierdzeniem jej nieważności.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.).