Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1331/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-03-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: utrzymano w mocy postanowienie referendarza sądowego
Powołane przepisy: article: art. 260, art. 246 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Inga Gołowska po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J.J. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1331/16 w sprawie ze skargi J.J. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 5 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania wniesionych zarzutów za nieuzasadnione postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 1331/16.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

We wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną M.J., córką P.J. oraz wnukiem M.J. (ur. w 2013r.). Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą: "G" J.J., z której miesięczny dochód netto określił na kwotę 3.988,10. Działalność ta w 2015 r. przyniosła mu dochód w wysokości 59.558,00 zł, przy przychodzie na poziomie 907.599,00 zł, a w okresie od stycznia do października 2016r. poniósł on stratę w wysokości 358,00 zł, przy przychodzie na poziomie 489.357,00 zł. Konto firmowe prowadzone przez M. Bank Spółdzielczy zostało zamknięte z powodu braku obrotów. P.J. od dnia 13 kwietnia 2016r. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Na konto bankowe M.J., prowadzone przez SKOK "J" dokonywane są wpłaty różnego typu np. w dniu 10 listopada 2016r. był to przelew 400,00 zł od Fundacji [..] "W", w dniu 6 grudnia 2016r. był to przelew 888,20 zł z Międzyszkolnego Klubu Sportowego K., a w dniu 15 grudnia 2016 r. przelano na nie z Urzędu Gminy D. łącznie kwotę 400,00 zł i 700,00 zł. Comiesięczne wydatki związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego obejmują: opłatę za energię elektryczną – 323,54 zł, opłatę za gaz – 117,53 zł (235,06 zł: 2 miesiące = 117,53 zł), opłatę za telefon – 131,86, opłatę za wodę i ścieki – 232,66 zł, koszty żywności, leków, ubranek dla dziecka – ok.1.300,00 zł. Wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości położonej w W., o pow. 0,2199 ha, zabudowanej domem wolnostojącym o pow. 58 m2, o przybliżonej wartości 300.000,00 zł. Nieruchomości obciążona jest dwoma hipotekami na rzecz M. Banku Spółdzielczego, Odział w W.; umowną zwykłą w wysokości 100.000,00 zł oraz umowną kaucyjną w wysokości 50.000,00 zł. Wnioskodawca jest również właścicielem dziesięciu autobusów marki Mercedes, o liczbie miejsc do siedzenia 20, rok prod. 1999, 2006, 2006, 1996, 2006, 2002, 2005, 2004, 2004, 1999 oraz jednego autobusu marki Man, rok prod. 1995, o liczbie miejsc do siedzenia 34.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2017 r. referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zwolnił J.J. od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił. Referendarz ocenił, że zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych w ½ części jest zasadne, a zarazem adekwatne do jego sytuacji materialnej. Nie obciąża skarżącego w całości kosztami sądowymi ale i nie pozbawia go zupełnie pomocy Państwa.

W sprzeciwie wniesionym od powyższego postanowienia skarżący podniósł, że przed sądem toczy się łącznie trzynaście analogicznych spraw z jego skarg, a łączny wpis po zwolnieniu w połowie wyniesie 650,00 zł, co będzie przekraczało jego możliwości płatnicze, zwłaszcza że uiścił już 30.000,00 złotych wskutek bezprawnych działań organów administracyjnych, co znacznie pogorszyło jego sytuację materialną. Zaznaczył, że prowadzone przez niego przedsiębiorstwo (działające w zakresie przewozu osób) konsekwentnie przynosi straty, co jest wynikiem rozwoju infrastruktury kolejowej na obszarze przez nie obsługiwanym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260§1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718, dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260§2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260§3 p.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie wydane przez referendarza sądowego jest prawidłowe. Wniosek skarżącego dotyczył częściowego przyznania prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych.

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 p.p.s.a. przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty sądowe w razie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2005r. sygn. akt: FZ 478/04). Istotne jest także, iż przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia ). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada stały miesięczny dochód czy też ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienia: Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 2004r. sygn. akt: OZ 862/04, z 27 lutego 2012r., sygn. akt: I FZ 561/11, z 1 lipca 2014r., sygn. akt: I FZ 152/14, z 7 lipca 2014r. sygn. akt: II FZ 953/14, z 21 lipca 2014r. sygn. akt: II FZ 1096/14 ).

W ocenie Sądu referendarz sądowy prawidłowo w niniejszej sprawie zastosował zasadę partycypacji skarżącego w kosztach prowadzonego postępowania. Wnioskodawca wciąż prowadzi działalność gospodarczą uzyskując stałe miesięcznie wynagrodzenie z tego tytułu, dodatkowo zaś dysponuje środkami trwałymi o sporej wartości. Pomimo, że ma na utrzymaniu osoby bezrobotne i wnuka, to nie należy do osób, które można by zaliczyć do osób ubogich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są całkowicie środków do życia. Dodatkowo zasadnym było uznanie przez referendarza, że strata w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej nie jest jedynym rzeczywistym miernikiem zasobności i wypłacalności przedsiębiorcy. Powstaje ona w wyniku nadwyżki kosztów uzyskania przychodów nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej przedsiębiorcy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2011r. sygn. akt: I GZ 92/11, z 11 maja 2011r. sygn. akt: II GZ 228/11, z 20 stycznia 2016r. sygn. akt: I GZ 889/15).

Wobec tego niezasadne są zarzuty podniesione w sprzeciwie odnoszące się także do wielości toczących się spraw przed tut. Sądem i braku możliwości uiszczenia połowy wpisu sądowego w kwocie 650,00 zł. Ustalony przez referendarza stopień partycypacji został uzależniony z jednej strony od opisanej sytuacji majątkowej skarżącego, z drugiej zaś od wysokości należnych kosztów sądowych. Niniejsza sprawa jest jedną z trzynastu toczących się przed WSA w Krakowie, a łączna suma wpisów od skarg w tych sprawach wynosi 1.300,00 zł (13 x 100,00 zł). Stąd też jednorazowe uiszczenie połowy wpisu przy wskazanych dochodach, czteroosobowej rodziny jest w zasięgu możliwości płatniczych i wynosi zaledwie po 50,00 zł "za sprawę". W związku z tym, Sąd podziela ocenę referendarza, że zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych w ½ części jest uzasadnione, a zarazem adekwatne do jego sytuacji materialnej. Nie obciąża skarżącego w całości kosztami sądowymi, ale i nie pozbawia go zupełnie pomocy Państwa. Przedmiotowe rozstrzygnięcie jest więc wyrazem racjonalnego miarkowania.

Z powyższych względów zapadłe w przedmiocie prawa pomocy orzeczenie referendarza, Sąd postanowił utrzymać w mocy jako prawidłowe, działając na podstawie art. 260 w związku z art. 246§1 pkt 2 p.p.s.a.