Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 697/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2016-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od środków transportowych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 4
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity
article: art. 73 ust. 5, art. 78a ust. 2, art. 78a ust. 4
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek / spr./ Sędziowie WSA Tomasz Smoleń WSA Jarosław Szaro Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2015 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] maja 2016 r. nr [...]. określającą P. K. wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2015 r.

Jak wynika z akt sprawy P. K. (określany dalej również jako podatnik, skarżący) w dniu 30 lipca 2015 r. nabył przyczepę Diebolt AR 20 20 o nr rej. [...], który to pojazd był czasowo wycofany z ruchu na okres do dnia 31 października 2015 r. Pomimo wezwania Burmistrza Miasta i Gminy nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych, dlatego też organ wszczął postępowanie z urzędu i decyzją z dnia [...] maja 2016 r., opisaną powyżej, określił podatnikowi wysokość zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2015 r. w kwocie 200,00 zł.

Nie zgadzając się z decyzją organu podatnik wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Zdaniem skarżącego skoro pojazd był wycofany z ruchu, a następnie poddany generalnemu remontowi, to obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym właściciel nabytego pojazdu, wyłączonego czasowo z ruchu przez poprzedniego właściciela, odebrał dowód i tablice rejestracyjne (co oznacza dopuszczenie pojazdu do ruchu).

W ocenie skarżącego żaden przepis nie przewiduje, że zobowiązanie podatkowe powstaje z chwilą upływu terminu czasowego wycofania pojazdu z ruchu.

Na poparcie zajętego stanowiska powołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 5 listopada 2009 r. o sygn. I SA/GI 597/09.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (określane dalej jako organ odwoławczy) decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r., opisaną na wstępie, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), określanej dalej jako: "u.p.o.l.", obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych, z zastrzeżeniem ust. 2, który nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych. W ust. 4a tego przepisu postanowiono, że obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został ponownie dopuszczony do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu lub z końcem miesiąca, w którym upłynął czas, na jaki pojazd powierzono. Zgodnie z ust. 5, obowiązek podatkowy, o którym mowa w ust. 1 i 2, wygasa z końcem miesiąca, w którym środek transportowy został wyrejestrowany lub wydana została decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu.

Organ wyjaśnił, że zasady czasowego wycofania pojazdów z ruchu nie zostały określone w ww. ustawie podatkowej. Regulacje dotyczące tego zagadnienia zawarto natomiast w ustawie z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.). Wynika z nich, że czasowego wycofania pojazdu z ruchu dokonuje, na wniosek właściciela pojazdu lub podmiotu, któremu powierzono pojazd w trybie przepisu art. 73 ust. 5, starosta właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, wydając decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. (art. 78a ust. 1 tej ustawy). Równocześnie organ ten zatrzymuje w depozycie dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne - § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie czasowego wycofania pojazdów z ruchu (Dz. U. Nr 285, poz. 2856 ze zm.). Tablice te oraz dowód rejestracyjny, po upływie terminu wycofania pojazdu z ruchu, nie są zwracane właścicielowi z urzędu. Jak stanowi § 7 powołanego rozporządzenia, organ rejestrujący, na pisemny wniosek właściciela pojazdu oraz po dołączeniu decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, zwraca właścicielowi pojazdu dowód rejestracyjny oraz tablice rejestracyjne.

W ocenie organu w świetle powyższych unormowań nie sposób przyjąć, jak proponuje skarżący, by poprzez bierność właściciela pojazdu mogło dojść do sytuacji, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ponownie nie powstanie. Zdaniem organu pojazd jest bowiem nadal zarejestrowany, a podatnik nadal jest jego właścicielem, co w myśl art. 9 ust. 1 i 4 u.p.o.l. stanowi o spełnieniu przesłanek powstania (ponownego) obowiązku podatkowego. Zdaniem organu zgodzić się należy z dokonaną przez organ pierwszej instancji wykładnią art. 9 ust. 4a u.p.o.l., że przez ponowne dopuszczenie do ruchu (po upływie terminu wskazanego w decyzji o wyłączeniu pojazdu z ruchu) należy rozumieć potencjalną możliwość wykorzystywania przez właściciela pojazdu na drogach publicznych.

Organ odwoławczy podkreślił, że niezależnie zatem od tego, czy właściciel stawił się i odebrał dokumenty wraz z tablicami, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin wycofania pojazdu z ruchu, powstanie ponownie obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych. Fakt nieodebrania z depozytu dowodu rejestracyjnego i tablic nie ma wpływu na datę powstania obowiązku podatkowego w omawianym podatku.

W ocenie organu za przyjęciem takiej wykładni omawianego przepisu przemawia również ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że obowiązek podatkowy w omawianym podatku nie wygasa np. w przypadku złego stanu technicznego pojazdu, faktycznego braku możliwości korzystania z posiadanego środka transportu, a nawet wskutek fizycznej likwidacji poprzez jego rozmontowanie, pocięcie i sprzedaż na złom, utylizacji pojazdu (wykorzystanie odpadów jako surowców wtórnych do dalszego przerobu), wywozu z kraju, czy też jego kradzieży.

Zdaniem organu konieczność opłacania podatku od środków transportowych nie jest uzależniona od użytkowania pojazdu ani od jego fizycznego posiadania. Jeżeli właściciel nie złoży stosownego wniosku, a starosta nie wyda decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu, obowiązek podatkowy dalej istnieje, chyba że dojdzie do zbycia pojazdu.

Na poparcie zasadności zajętego stanowiska organ powołał liczne orzecznictwo sądów administracyjnych. (wyrok NSA z dnia 15 lipca 2008 r. o sygn. II FSK 520/07, wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2011 r. o sygn. II FSK 1161/10, wyrok NSA z dnia 25 maja 2011 r. o sygn. II FSK 108/10, wyrok NSA z dnia 27 maja 2011 r. o sygn. II FSK 129/10).

Skarżący nie podzielając stanowiska organu wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie domagając się uchylenia decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r.

W uzasadnieniu skargi wyjaśnił, że zakupił ciągnik samochodowy i przyczepę ciężarową, które w dniu zakupu były wycofane z ruchu przez poprzedniego właściciela.

W piśmie z dnia 27 października 2015 r. skierowanego do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w T. i w piśmie z dnia 30 października 2015 r. skierowanego do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w Ż. zwrócił się z wnioskami o przedłużenie czasowego okresu wycofania z ruchu przyczepy ciężarowej Diebolt, ale na skutek błędu w przepływie informacji pomiędzy Wydziałami Komunikacji w Ż. i T. sporny pojazd został zakwalifikowany jako zarejestrowany na stałe przez Starostwo Powiatowe w T. i skreślony z ewidencji pojazdów w Ż., co uniemożliwiło dokonanie przedłużenia wyrejestrowania czasowego, o co zwracał się skarżący.

W ocenie skarżącego błąd w przepływie informacji pomiędzy wydziałami komunikacji w Ż. i T. spowodował odmowne załatwienie przez Starostę . jego wniosku z dnia 30 października 2015 r. o przedłużenia czasowego okresu wycofania z ruchu przyczepy Diebolt a następnie bezpodstawne określenie podatku od środków transportowych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Skarżący dodatkowo w piśmie z dnia 21 września 2016 r. wskazał, że ostatecznie Starosta Powiatowy w Ż. wydał decyzję z dnia [...] września 2016 r. o przedłużeniu do 30 czerwca 2017 r. okresu czasowego wycofania z ruchu przyczepy ciężarowej Diebolt stanowiącej przedmiot sporu w sprawie. Jak wynika z kserokopii tej decyzji załączonej do wskazanego pisma została ona wydana na skutek wniosku skarżącego z dnia 30 października 2014 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 9 ust. 4 u.p.o.l. obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został zarejestrowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w przypadku nabycia środka transportowego zarejestrowanego - od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został nabyty.

Obowiązek podatkowy powstaje także od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu (art. 9 ust. 4a cytowanej ustawy).

Kluczową kwestią rozpatrywanego sporu jest to, z jaką chwilą pojazd czasowo wycofany z ruchu zostaje do niego dopuszczony ponownie.

Czasowego wycofania pojazdu z ruchu dokonuje na mocy art. 78a ustawy Prawo o ruchu drogowym, na wniosek właściciela pojazdu starosta właściwy ze względu na miejsce ostatniej rejestracji pojazdu, wydając decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu. Dotyczy to zarejestrowanych samochodów ciężarowych i przyczep o dopuszczalnej masie całkowitej od 3,5 t, ciągników samochodowych, pojazdów specjalnych oraz autobusów (art. 78a ust. 2 cytowanej ustawy).

Pojazd może być czasowo wycofany z ruchu na okres od 2 do 24 miesięcy. Okres ten może być przedłużony, jednak łączny okres wycofania pojazdu z ruchu nie może przekraczać 48 miesięcy w roku, licząc od dnia wydania decyzji o jego wycofania z ruchu (art. 78a ust. 4).

Decyzję o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu wydaje za opłatą organ, o którym mowa w ust. 1, po złożeniu przez właściciela pojazdu lub podmiot, któremu powierzono pojazd w trybie art. 73 ust. 5, do depozytu w tym organie dowodu rejestracyjnego i tablic rejestracyjnych.

Tablice oraz dowód rejestracyjny, po upływie terminu wycofania pojazdu z ruchu, stosownie do treści § 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie czasowego wycofania pojazdów z ruchu, organ rejestrujący, na pisemny wniosek właściciela pojazdu oraz po dołączeniu decyzji o czasowym wycofaniu pojazdu z ruchu, zwraca właścicielowi pojazdu.

Należy zgodzić się ze stanowiskiem prezentowanym w sprawie przez organy, znajdującym swoje źródło także w orzecznictwie sądów administracyjnych, że datą ponownego dopuszczenia pojazdu do ruchu będzie pierwszy dzień, w którym właściciel pojazdu może odebrać w siedzibie organu rejestrującego dowód i tablice rejestracyjne. Niezależnie zatem od tego, czy właściciel stawił się i odebrał dokumenty wraz z tablicami, od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin wycofania pojazdu z ruchu, powstanie ponownie obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych (tak WSA w wyroku z dnia 21 maja 2013 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Op 165/13). Fakt nieodebrania z depozytu dowodu rejestracyjnego i tablic nie ma, wpływu na datę ponownego powstania obowiązku podatkowego w omawianym podatku. (por. B. Pahl, glosa do wyroku WSA z 17 listopada 2010 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 503/10).

Uzasadnieniem powyższego stanowiska jest to, że obowiązek podatkowy w omawianym podatku nie wygasa np. w przypadku złego stanu technicznego pojazdu, faktycznego braku możliwości korzystania z posiadanego środka transportu, a nawet wskutek fizycznej likwidacji poprzez jego rozmontowanie.

Rzecz jednak w tym, że stan faktyczny w rozpoznawanej sprawie przedstawia się nieco inaczej. Mianowicie nie można uznać, że skarżący nie podejmował działań zmierzających do przedłużenia czasowego wyrejestrowania pojazdu. Wręcz przeciwnie skarżący wnioskiem z dnia 30 października 2015 r. zwrócił się do właściwego organu - Starosty Ż. o przedłużenie czasowego wyrejestrowania pojazdu, który jednak został nieuwzględniony przez ten organ ponieważ otrzymał on wiadomość, że pojazd został zakwalifikowany jako zarejestrowany na stałe przez Starostę T. Z kolei przedłużenia wyrejestrowania nie można było dokonać w Starostwie Powiatowym w T. ponieważ właściwym w tym przypadku był Starosta Ż., który to organ nie mógł dokonać przedłużenia wyrejestrowania z przyczyn wskazanych powyżej. Ostatecznie jak wynika z decyzji Starosty Ż. z dnia [...] września 2016 r. zostało przedłużone wyrejestrowanie czasowe.

Nie można zatem uznać zgodnie z cytowanymi powyżej regulacjami prawnymi, że obowiązek podatkowy istniał dalej ponieważ właściciel nie złożył stosownego wniosku, a starosta nie wydał decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. (tak NSA m. in. w wyroku z dnia 27 maja 2011 r. w sprawie II FSK 129/10, z dnia 21 grudnia 2011 r. w sprawie II FSK 1161/10, z dnia 25 maja 2011 r. w sprawie II FSK 108/10). Co, a contrario oznacza, że jeżeli właściciel nie ma takiej woli i nie złoży odpowiedniego wniosku, to pomimo nieodebrania tablic i dowodu rejestracyjnego danego pojazdu, nie następuje automatyczne przedłużenie terminu wycofania pojazdu z ruchu. Aby tak było musi być uzewnętrzniona wola osoby uprawnionej, tj. złożony przez właściciela pojazdu wniosek o przedłużeniu pierwotnie wskazanego terminu. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. Wprawdzie działania skarżącego pyły pierwotnie nieskuteczne lecz wynikało to, z do końca niewyjaśnionych przyczyn, być może leżących po stronie któregoś z organów właściwych w sprawie rejestracji pojazdów, które nie mogą obciążać skarżącego negatywnymi skutkami w postaci obowiązku zapłaty podatku od środków transportowych.

Nie sposób zatem przyjąć, że w tym przypadku mamy do czynienia z biernością właściciela pojazdu na skutek której mógł powstać obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych.

Z tych wszystkich przyczyn, uznając skargę za uzasadnioną, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 205 § 1 p.p.s.a.