Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2332/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant starszy asystent sędziego Patrycja Czubała po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2017 r. sygn. akt V SA/Wa 459/17 w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia długu celnego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od A. C. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 459/17 oddalił skargę A. Ch. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie (obecnie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie) z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia długu celnego.

A. C. wniósł skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie zaskarżając to orzeczenie w całości. Zarzucił, że Sąd I instancji wydając zaskarżony wyrok naruszył w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy następujące przepisy prawa procesowego:

1. art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) poprzez wydanie wyroku którego sentencja i uzasadnienie pozostają w rażącej sprzeczności z dowodami znajdującymi się w aktach sprawy.

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zignorowanie i nierozpatrzenie zarzutów strony dotyczących przedawnienia długu celnego, a tym samym nierozpoznanie istoty sprawy, którą jest stwierdzenie nieistnienia długu celnego z powodu przedawnienia, a tym samym jego umorzenie.

W związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Ponadto skarżący kasacyjnie podtrzymał zarzuty dotyczące naruszenia przepisów wskazane w skardze do WSA w Warszawie:

1. art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67d § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) polegającym na ich niezastosowaniu w niniejszej sprawie.

2. art. 242 § 4 i § 6 Kodeksu celnego poprzez ich nieprawidłową interpretację polegającą na uznaniu, że a) niepodejmowanie żadnych działań przez organ egzekucyjny przez okres 10 lat nie wywołuje skutku w postaci przedawnienia długu celnego; b) przyjęciu błędnego ustalenia, że w dniu 29 września 2016 r. doszło do ściągnięcia od strony jakiejkolwiek opłaty.

3. art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej, tj. zasad postępowania nakazujących organom podatkowym działanie na podstawie przepisów prawa, w sposób budzący zaufanie oraz z należytą wnikliwością, poprzez nadużycie prawa polegające na stosowaniu ustawy Kodeks celny uchylonej przeszło 12 lat temu w celu osiągnięcia skutków niekorzystnych dla strony oraz brak rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów przedawnienia.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

W piśmie z dnia 26 marca 2018 r. skarżący wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie skargi kasacyjnej.

W piśmie procesowym z dnia 29 czerwca 2018 r. organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie został określony zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza zatem przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Omawiany przepis ogranicza wymogi, jakie musi spełniać uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną wyłącznie do, niemającej swojego odpowiednika w art. 141 § 4 p.p.s.a., oceny zarzutów skargi kasacyjnej.

Niezasadne są zarzuty naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. O ile w przypadku tych zarzutów przytoczono podstawy kasacyjne, to jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w żaden sposób ich nie uzasadniono. Ponadto z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że opierając skargę kasacyjną na podstawach naruszenia przepisów postępowania, skarżący kasacyjnie musi wykazać, że uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tej okoliczności autor skargi kasacyjnej nie wykazał w uzasadnieniu tego środka zaskarżenia. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny nie miał podstaw do kontroli zaskarżonego wyroku z perspektywy naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a.

Niezasadny okazał się również zarzut naruszenia art. 67a § 1 pkt 3 w zw. z art. 67d § 1 pkt 1 o.p. polegający na ich niezastosowaniu w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela w pełni rozważania Sądu I instancji odnośnie niestosowania w tej sprawie ww. przepisów Ordynacji podatkowej. Dodać należy kompleksowość rozważań organów celnych w tej sprawie, które następnie zostały zaaprobowane przez Sąd I instancji. Otóż organy te nie poprzestały na wskazaniu obowiązującego wówczas art. 262 K.c., zgodnie z którym do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepis art. 12 oraz przepisy działu IV ustawy - Ordynacja podatkowa, co w konsekwencji oznacza, że nie miał tu zastosowania powołany przez skarżącego art. 67a i art. 67d Ordynacji podatkowej (zamieszczony jest w dziale III Ordynacji podatkowej). Niezależnie od tego organy celne dokonały analizy przepisów Ordynacji podatkowej regulujących zakres stosowania tego aktu prawnego (art. 2) i prawidłowo ustaliły stan prawny, dochodząc do wniosku, że Ordynacja podatkowa nie ma zastosowania do ceł.

Również niezasadny okazał się zarzut dotyczący naruszenia art. 242 § 4 i § 6 K.c.

Zgodnie z art. 242 § 4 K.c. kwot należności można dochodzić w ciągu 5 lat, licząc od dnia, w którym zostały zarejestrowane. Natomiast zgodnie z § 6 tego przepisu po każdym przerwaniu przedawnienie biegnie na nowo, począwszy od dnia: 1) wniesienia wpłaty, 2) ściągnięcia ostatniej wpłaty w trybie egzekucji administracyjnej lub stwierdzenia przez organ egzekucyjny, że egzekucja stała się bezskuteczna, 3) uprawomocnienia się orzeczenia sądu wydanego w postępowaniu w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, albo wyroku lub postanowienia sądu administracyjnego. Dodać również należy, że zgodnie z art. 242 § 5 K.c. bieg przedawnienia terminu, o którym mowa w § 4, przerywa: 1) wszczęcie egzekucji, 2) wszczęcie postępowania karnego, postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe lub postępowania przed sądem administracyjnym.

W realiach tej sprawy wszczęcie postępowania egzekucyjnego 13 września 2006 r. spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia. Zauważyć jednak należy, że od momentu wszczęcia postępowania egzekucyjnego nie wystąpiła jakakolwiek okoliczność wymieniona w art. 242 § 5 K.c. stanowiąca przesłankę biegu terminu przedawnienia na nowo po uprzednim przerwaniu. W związku z powyższym zasadnie organy administracyjne i Sąd I instancji doszły do wniosku, że w tej sprawie należności celne nie uległy przedawnieniu.

Niezasadne okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia art. 120, art. 121, art. 122 Ordynacji podatkowej. Nie można zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, że w tej sprawie organy administracyjne oraz Sąd I instancji nadużyły prawo polegające na stosowaniu ustawy Kodeks celny uchylonej przeszło 12 lat temu w celu osiągnięcia skutków niekorzystnych dla strony.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że w skardze kasacyjnej nie zarzucono w ogóle zastosowania w sprawie naruszenia przepisów Kodeksu celnego z 1997 r., czyli nieobowiązującej już ustawy. Konieczność zastosowania w tej sprawie ww. regulacji wyjaśnił Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku (strona 7). Niezależnie od granic skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny podziela zapatrywania Sądu I instancji w tym zakresie. W konsekwencji należy dojść do wniosku, że zastosowanie w tej sprawie przepisów Kodeksu celnego z 1997 r. nie stanowiło nadużycia prawa w celu osiągnięcia skutków niekorzystnych dla strony. Było to bowiem zastosowanie przepisów prawa uregulowanych w zderogowanej ustawie, których obowiązywanie, a w konsekwencji możliwość zastosowania, zostało rozciągnięte w czasie na skutek postanowień przepisów przejściowych zawartych w ustawie z 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne.

Nie można również zgodzić się z twierdzeniem, że organy administracyjne oraz Sąd I instancji nie dokonały rzetelnego ustosunkowania się do zarzutów przedawnienia. W zaskarżonej decyzji materii tej poświęcono strony 7 i 8, natomiast w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku strony 12 – 14.

Tym samym skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach kasacyjnych.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265).