Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 1039/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 130 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. b, art. 153, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.), Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w formie egzaminu państwowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 1 czerwca 2017 r. nr[...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Z. M. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 16 października 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 1 czerwca 2017 r., którą organ skierował Z. M. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii [...] i [...].

W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia 1 czerwca 2017 r. (nr [...]) Starosta - działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 128 ze zm. – dalej jako: "p.r.d."), art. 51 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 978 – dalej jako: "u.k.p."), art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2014 r., poz. 970 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako: "k.p.a."), § 5 ust. 3 i 4 oraz § 9 ust. 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r., poz. 231 ze zm.) - po rozpatrzeniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., skierował Z. M. (dalej zwanego: "stroną", "skarżącym") na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego w zakresie kategorii [...] i [...] prawa jazdy, w związku z przekroczeniem 24 punktów karnych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 25 lutego 2016 r. o skierowanie strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. w związku z przekroczeniem 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d., w zakresie prawa jazdy kat. [...] i [...].

W dniu 11 sierpnia 2016 r. organ wydał decyzję o skierowaniu strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 stycznia 2017 r. uchyliło jednak ww. decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na niewyjaśnione przez organ rozbieżności pomiędzy treścią ww. wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. a dalszymi pismami wyjaśniającymi z dnia 2 maja 2016 r. i 15 czerwca 2016 r. w zakresie stwierdzonych przez stronę naruszeń ruchu drogowego, daty ich dokonania i niejasności, co do przypisanej (łącznej) liczby punktów karnych za wskazane naruszenia.

W dalszym toku postępowania Starosta zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z prośbą o ponowne zweryfikowanie wniosku o sprawdzenie kwalifikacji strony.

W odpowiedzi Komendant Wojewódzki Policji w G. wyjaśnił, że wskazanie czterech a nie pięciu wpisów ostatecznych dotyczących naruszeń ruchu drogowego w okresie od 31.10.2014 r. do 06.07.2015 r., stanowiło oczywistą omyłkę pisarską. W zakresie podniesionych wątpliwości Komendant wyjaśnił, że strona dokonała w dniu 18 lutego 2015 r. wykroczenia polegającego na przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h. Sprawa skierowana została do Sądu Rejonowego w W. z siedzibą w P., który wyrokiem o sygn. akt [...] uznał stroną winną wykroczenia, z czym wiązało się 6 punktów karnych. Ponadto Komendant wyjaśnił, że wykroczenie opisane w punkcie 4 ww. wniosku z dnia 25 lutego 2016 r. zostało popełnione w dniu 6 maja 2015 r.

Nadto Komendant wypowiedział się w sprawie uznania szkolenia zmniejszającego liczbę posiadanych punktów karnych informując, że zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. 2012 r., poz. 488 – dalej jako: "rozporządzenie z dnia 25 kwietnia 2012 r.") odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Komendant wskazał, że ponieważ już na dzień pierwszego szkolenia, czyli na 26 lutego 2015 r., strona popełniła wykroczenia za które otrzymała 61 punktów tymczasowych, to nie można było uznać szkolenia i zmniejszyć liczby punktów karnych. W związku z tym Komendant Wojewódzki Policji w G. stwierdził, że przypisana liczba 30 punktów karnych, dotycząca wniosku wynika z faktu popełnienia przez stronę wszystkich naruszeń, a zatem wniosek o sprawdzenie kwalifikacji należy uznać za aktualny i w pełni zasadny.

Mając powyższe na uwadze organ wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d. kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy. Stosownie zaś do treści art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy o kierujących pojazdami do dnia 3 czerwca 2018 r. starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby kierującej tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u u.p.r.d. Kierowca lub osoba kierująca tramwajem skierowana na egzamin państwowy przystępują do kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w trybie art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p., który stanowi, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji.

Przekroczenie 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez stronę skutkuje koniecznością poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Organ wyjaśnił, że niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego czy też uzyskanie negatywnego wyniku egzaminu państwowego powoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami zgodnie z przepisami art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. c/ u.k.p.

Strona odwołała się od decyzji organu I instancji podnosząc, że naruszono § 7 i § 8 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. oraz art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z 20 marca 2015 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw. Dodatkowo zarzuciła błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na uznaniu, iż w dniu przystąpienia do szkolenia była obciążona ponad 24 punktami karnymi, co rzekomo wykluczało możliwość obniżenia liczby posiadanych punktów karnych. Wskazała, że w aktach sprawy brak dokumentów potwierdzających, iż w dniu przystąpienia do szkolenia liczba posiadanych punktów karnych przekraczała 24.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 16 października 2017 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że z wniosku o skierowanie strony na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, sporządzonego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 25 lutego 2016 r. wynika, że za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione w dniach: 31 października 2014 r., 14 lutego 2015 r., 18 lutego 2015 r., 6 maja 2015 r. i 6 lipca 2015 r. strona otrzymała po 6 punktów, których suma we wskazanym okresie wyniosła 30.

W toku postępowania ustalono także, że wniosek strony, skierowany do Sądu Rejonowego w S. o uchylenie mandatu karnego nałożonego za przekroczenie prędkości w miejscowości M. w dniu 14 lutego 2015 r. prawomocnym postanowieniem z dnia 4 maja 2016 r. nie został uwzględniony, a wyrok Sądu Rejonowego w G. z dnia 29 października 2015 r. dotyczący wykroczenia popełnionego 14 lutego 2015 r., stał się prawomocny po uznaniu za bezskuteczny wniosku o przywrócenie terminu do złożenia sprzeciwu od tego wyroku (pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z 15 czerwca 2016 r.).

Odpowiadając na wątpliwości organu I instancji związane ze zmniejszeniem liczby punktów karnych po odbyciu przez stronę szkolenia, Komendant wyjaśnił ponadto, że już na dzień 26 lutego 2015 r. strona popełniła wykroczenia, za które dopuszczalny limit punktów został przekroczony. Liczba punktów tymczasowych wynosiła 61, zatem w konsekwencji szkolenia nie mogło dojść do zmniejszenia liczby otrzymanych punktów karnych. Stosownie bowiem do § 8 pkt 4–7 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. kierowcy wpisanemu do ewidencji po przedstawieniu przez niego zaświadczenia o odbyciu szkolenia lub otrzymaniu tego zaświadczenia od dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego, właściwy dla miejsca zamieszkania ewidencjonowanego komendant wojewódzki Policji zmniejsza o 6 liczbę posiadanych punktów, odejmując je według kolejności wpisów, począwszy od wpisu odpowiadającego naruszeniu popełnionemu z datą najwcześniejszą, z zastrzeżeniem ust. 5 i 6. Liczba punktów odjętych z tytułu odbytego szkolenia nie może być większa od liczby punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego przed jego odbyciem. Odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24. Kierowca może uczestniczyć w szkoleniu nie częściej niż raz na 6 miesięcy.

Kierowca, który za naruszenie przepisów ruchu drogowego uzyskał więcej niż 24 punkty ma bezwzględny obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z uprawnienia o jakim mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d., gdyż zmniejszenie w trybie art. 130 ust. 3 p.r.d. liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy przed rozpoczęciem takiego szkolenia przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła sumy 24 punktów ostatecznych bądź podlegających tymczasowemu wpisowi.

Z przepisów prawa wynika, że przypisywanie punktów za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie należy do wyłącznej kompetencji Policji. Także Policja usuwa punkty przyznane na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 u.p.r.d. (§ 6 ust. 1 pkt 4 ww. rozporządzenia), a zatem czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę ani przez samorządowe kolegium odwoławcze. Żaden z wymienionych organów nie jest uprawniony do samodzielnego ustalania ilości punktów, jaka figuruje w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego.

W razie przekroczenia przez kierowcę 24 punktów otrzymanych w okresie jednego roku Komendant Wojewódzki Policji występuje do organu właściwego w sprawach wydawania prawa jazdy z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, w zakresie wszystkich posiadanych przez niego kategorii prawa jazdy (§ 7 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia w zw. z art. 130 ust. 1 i 2 u.p.r.d.). Wniosek taki sporządza się wyłącznie na podstawie wpisów ostatecznych (§ 7 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Organ zaznaczył, że w niniejszym postępowaniu organy ustalają wyłącznie czy wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji odpowiada określonym wymogom formalnym, nie mając uprawnień do badania prawidłowości wpisów w zakresie ilości punktów karnych ani też badania, czy kierowca, którego wniosek dotyczy, faktycznie dopuścił się wykroczenia drogowego.

W niniejszym postępowaniu - po wyjaśnieniu kwestii ilości popełnionych wykroczeń, za które strona otrzymała punkty karne w okresie od 31 października 2014 r. do 6 lipca 2015 r. oraz szkoleń odbytych po przekroczeniu limitu 24 punktów karnych - wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 25 lutego 2016 r. należało uznać za zasadny. To oznacza, że w dacie złożenia wniosku w ewidencji figurowało pięć wpisów za naruszenia przepisów ruchu drogowego popełnione w okresie od 31 października 2014 r. do 6 lipca 2015 r. Po popełnieniu ostatniego z wymienionych wykroczeń suma punktów karnych wynosiła 30. Przekroczenie liczby 24 punktów w dniu 6 lipca 2015 r., przed upływem 1 roku, liczonego od 31 października 2014 r. jest niewątpliwe i nie podlega przedawnieniu i w tym stanie rzeczy zasadność zastosowania art. 114 ust. 1 pkt 1 b/ p.r.d. nie mogła budzić wątpliwości.

Z. M. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o jej uchylenie, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 k.p.a. polegające na niepodjęciu wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do wyjaśnienia sprawy i braku zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego polegające na:

- braku zweryfikowania podnoszonych przez skarżącego twierdzeń o rzeczywistej liczbie punktów karnych wedle stanu na dzień 26 lutego 2015 r.,

- przy określeniu stanu punktowego na ww. datę uwzględnione zostały punkty nieaktywne i tymczasowe, które zostały w późniejszym czasie wyeliminowane - co też stanowiło sytuację niedopuszczalną, albowiem stwierdzenie usunięcia punktów tymczasowych winno obligować organ do ich ponownego przeliczenia;

naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;

naruszenie § 5 ust. 1 pkt 3 lit. c/ rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r., polegające na niezastosowaniu tego przepisu poprzez brak usunięcia z ewidencji wpisów tymczasowych wskutek przedawnienia karalności - co też mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego organ zaniechał oceny kontroli prawidłowości treści pisma Komendanta Komendy Wojewódzkiej Policji w zakresie prawidłowości poczynionych ustaleń, mimo podniesionych przez skarżącego zarzutów, że punkty usunięte w trybie przewidzianym tym przepisem nie powinny stanowić podstawy jakichkolwiek ustaleń faktycznych przez organ w tej materii, a zwłaszcza uniemożliwiać obniżenia punktów karnych w drodze szkolenia, gdyż byłoby to sprzeczne z Konstytucją (przede wszystkim zasada praworządności i domniemania niewinności), zasadami prawa (legalizmu i pogłębionego zaufania obywatela do organów państwa), jak i duchem prawa;

naruszenie art. 6 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji polegające na przyjęciu, iż występowanie punktów tymczasowych w dacie przystąpienia do szkolenia, które ma na celu zmniejszenie ilości posiadanych punktów uniemożliwia "zaliczenie" tego szkolenia w sytuacji, w której punkty tymczasowe zostaną usunięte prawomocnym wyrokiem sądowym; brak podstawy ustawowej (delegacji zawartej w przepisach rangi ustawy), która mogłaby prowadzić do podobnej konstatacji;

naruszenie art. 130 ust. 4 p.r.d. polegające na interpretacji rozporządzenia w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w oderwaniu od treści ustawowego upoważnienia do określenia warunków odejmowania punktów za szkolenia, a jedynie określenie liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia.

W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że przy ustalaniu stanu punktów za popełnione wykroczenia drogowe na dzień 26 lutego 2015 r. mogło dojść w istocie do uwzględnienia punktów tymczasowych, które podlegały usunięciu w drodze prawomocnego wyroku karnego. Po usunięciu wpisów tymczasowych z powodu wydania wyroku powinno nastąpić "ponowne sprawdzenie" czy odbyte szkolenie może skutkować obniżeniem o 6 punktów karnych; inne rozumienie byłoby sprzeczne z zasadami praworządności, legalizmu i szeroko pojętego domniemania niewinności.

Nie powinno też ujść uwadze, że ustawa - Prawo o ruchu drogowym nie przewiduje upoważnienia do określenia warunków odejmowania punktów za szkolenia w drodze rozporządzenia, a jedynie określenie liczby punktów z tytułu odbytego szkolenia (art. 130 ust. 4 p.r.d.), stąd zasadnym jest odwołanie do zasad prawa takich jak praworządność, równość wobec prawa. Dlaczego obywatel, któremu naliczono bezpodstawnie punkty tymczasowe, ma być traktowany gorzej niż obywatel, który tych punktów nie zgromadził na swoim "koncie"?

W ocenie skarżącego nie powinno się czynić ustaleń w oparciu o punkty tymczasowe opisane w informacji KWP, które zostały usunięte z ewidencji na podstawie § 5 ust. 1 pkt 3 lit. c/ rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. (czyli, gdy w postępowaniu w sprawie o naruszenie prowadzonym przez właściwy organ stwierdzono, że nastąpiło przedawnienie karalności).

Zdaniem skarżącego organy orzekające w sprawie przyjęły całkowicie bezkrytycznie twierdzenia i wnioski, które zostały przytoczone przez Komendanta Wojewódzkiego Policji.

W odpowiedzi na skargę w piśmie z dnia 18 grudnia 2017 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Następnie, przy piśmie z dnia 22 stycznia 2018 r., w ślad za skargą, Kolegium przesłało nadesłane przez Starostę akta sprawy celem uzupełnienia i dołączenia do akt I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla zaskarżoną decyzję w całości lub w części (pkt 1), albo stwierdza jej nieważność (pkt 2) bądź niezgodność z prawem (pkt 3).

Sąd badając niniejszą sprawę stwierdził, że zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji, podlegają uchyleniu z uwagi na to, że w sprawie wystąpiło naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przesłanki wznowienia postępowania zostały określone w art. 145 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.). W myśl art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przy czym, jak wskazuje się w doktrynie prawa administracyjnego ujawnienie nowych dowodów może prowadzić, nie tylko do ustalenia nowych okoliczności, ale do zmiany oceny stanu faktycznego sprawy. Nadto nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2014, s. 587-578). Przyjmuje się więc, że sąd administracyjny jest obowiązany uchylić decyzję, jeżeli stwierdzi wystąpienie którejś z przesłanek wznowienia postępowania, gdyż pojęciu "naruszenia prawa" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. należy przypisać znacznie bardziej zobiektywizowane, nawiązujące do szerokiego pojmowania wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków w decyzji administracyjnej (które to wady mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego, np. wadliwego prejudykatu). W takim przypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa" i powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji. W tym (zobiektywizowanym) ujęciu "naruszenia prawa" nie jest bowiem istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo (por. T. Woś [red.], H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2012, s. 748-749).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 16 października 2017 r. (nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia 1 czerwca 2017 r. o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii [...] i [...].

Materialnoprawną podstawę wydania rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowił art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ ustawy z dnia 5 stycznia 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm. – dalej: "p.r.d."), który przewiduje, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Wyjaśnienia przy tym wymaga, że organ w opisanym przypadku ma obowiązek (a nie jedynie prawo), skierować wskazana w ww. przepisie osobę na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wydana na podstawie cytowanego przepisu ma charakter związany, co oznacza, że właściwy starosta (prezydent) nie ma wyboru co do możliwości skierowania lub odstąpienia od niego w przypadku złożenia wniosku przez właściwego komendanta Policji (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 960/16, LEX nr 2204843).

Należy podkreślić, że postępowanie jest wszczynane na wniosek organu Policji a ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 p.r.d. jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Organ ten, ma również kompetencję do usuwania punktów karnych. Ostateczne wpisy do ewidencji o popełnionych przez kierowcę naruszeniach przepisów ruchu drogowego decydują o przypisaniu określonej ilości punktów karnych. Z kolei ilość takich punktów przesądza o obowiązku sporządzenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień. Ustawodawca mając na uwadze poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym, przyjął bowiem zasadę, że przekroczenie liczby 24 punktów w ciągu roku od pierwszego naruszenia przepisów ruchu drogowego, z którym wiązało się przypisanie odpowiedniej liczby punktów, skutkuje obligatoryjnym skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, jeżeli liczba punktów znajduje oparcie we wpisach ostatecznych istniejących na dzień sporządzenia wskazanego wniosku. Oznacza to, że jeżeli wniosek właściwego komendanta wojewódzkiego Policji został sporządzony na podstawie ostatecznych wpisów, to organ administracji, podejmując decyzję na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ u.p.r.d., nie jest uprawniony do badania prawidłowości orzeczeń, na podstawie których dokonano w ewidencji takich wpisów, gdyż kwestie te należą do wyłącznej kompetencji organów prowadzących ewidencję. Organ ten nie jest również uprawniony do weryfikowania, czy wpisy ostateczne na dzień sporządzenia wniosku komendanta wojewódzkiego Policji nadal są ujęte w ewidencji, czy też w okresie po skierowaniu wniosku nastąpiło ich wykreślenie wobec zatarcia ukarania (skazania).

W niniejszej sprawie wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie uprawnień z dnia 25 lutego 2016 r. informował, że w okresie od 31.10.2014 r. do 6.07.2015 r., skarżący otrzymał łącznie 30 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, tj.:

1. 31.10.2014 r., P., W., [...], [...], [...], Spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego - kolizja drogowa; Punkty: 6

2. 14.02.2015 r.. D. - OBSZAR WIEJSKI. M., K6, AUTOBUS, MIKROBUS, [...], Przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h; Punkty: 6

3. 18.02.2015 r., P., P. H., SAMOCHÓD OSOBOWY, [...], Przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h; Punkty: 6

4. 6.05.2015 r., R. - OBSZAR WIEJSKI, Ś., [...], AUTOBUS, MIKROBUS, [...], Przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h; Punkty: 6

5. 6.07.2015 r., P. - OBSZAR WIEJSKI, M., AUTOBUS, MIKROBUS, [...], Przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h; Punkty: 6

W toku postępowania wniosek ten – a więc informacje w nim zawarte, co do okoliczności (dat) wskazanych i stwierdzonych wykroczeń - został potwierdzony w piśmie Komendy Wojewódzkiej Policji w G. z dnia 16 marca 2017 r. W piśmie tym wyjaśniono, że skarżący popełnił powyższe wykroczenia i żaden z mandantów karnych nie został przez sąd uchylony, ani nie została uchylona prawomocność wyroków orzeczonych przez sąd, dlatego też brak było podstaw do anulowania wniosku o sprawdzenie kwalifikacji czy skierowania na badania psychologiczne. Organ policji w ww. piśmie potwierdził również, że na dzień pierwszego szkolenia, tj. 26.02.2015 r. skarżący miał przypisanych 61 punktów karnych, co w tych okolicznościach nie mogło prowadzić do zmniejszenia ilości punktów.

Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że wobec przedstawionych przez Komendę Wojewódzka Policji w G. informacji organy administracji winny były – w świetle powyższych wyjaśnień - uwzględnić wniosek organu Policji i orzec zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d.

Zwrócić należy jednak uwagę, że – jak wynika z przekazanych tut. Sądowi akt uzupełniających organu I instancji - już po wydaniu zaskarżonej decyzji do organu I instancji wpłynęło pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 27 grudnia 2017 r. (znak [...]), z którego wynikało m.in., że po informacji uzyskanej od skarżącego dotyczącej wyroku uniewinniającego Sądu Okręgowego w G. za wykroczenia popełnione w 2013 r., organ policji dokonał ponownej analizy popełnionych przez Z. M. naruszeń przepisów ruchu drogowego z wyrokiem sądów, wskazując że zgodnie z wyrokiem sądu okręgowego - umorzono postępowanie w sprawie co spowodowało usunięcie z systemu naruszeń opisanych w wyroku. W związku z powyższym – jak wskazał organ policji - umożliwiło to uznanie szkolenia, które skarżący odbył w dniu 26.02.2015 r., co skutkowało odjęciem 6 punktów karnych za wykroczenie z dnia 31.10.2014 r. Ponadto – jak wyjaśnił organ policji - zostało wprowadzone rozstrzygnięcie sądowe, którym uznano Z. M. winnym popełnienia wykroczenia z dnia 02.01.2015 r. a punkty, których przyznano 5 za "naruszenie zakazu korzystania podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku'" - stały się ostateczne. Wskazano, że z tego powodu dokonano korekty do wniosku o sprawdzenie kwalifikacji oraz wniosku o skierowanie na badanie psychologiczne z dnia 25 lutego 2016 r. Do pisma tego została dołączona – datowana na dzień 27 grudnia 2017 r. - wspomniana korekta wniosku o sprawdzenie kwalifikacji Z. M. Skorygowany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji wniosek wskazywał, że skarżący otrzymał łącznie 29 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, gdyż w okresie od 2.01.2015 r. do 6.07.2015 r. wielokrotnie naruszył on przepisy ruchu drogowego, tj.:

1. 2.01.2015, R., R., G., SAMOCHÓD OSOBOWY, [...], Naruszenie zakazu korzystania podczas jazdy z telefonu wymagającego trzymania słuchawki lub mikrofonu w ręku; Punkty: 5

2. 14.02.2015, D. - OBSZAR WIEJSKI, M., [...], AUTOBUS, MIKROBUS, [...], Przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h; Punkty: 6

3. 18.02.2015, P., P., H., SAMOCHÓD OSOBOWY, [...], Przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h; Punkty: 6

4. 6.05.2015, R. - OBSZAR WIEJSKI, Ś., [...], AUTOBUS, MIKROBUS, [...], Przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h; Punkty: 6

5. 6.07.2015, P. - OBSZAR WIEJSKI, M., AUTOBUS, MIKROBUS, [...], Przekroczenie prędkości od 31 do 40 km/h; Punkty: 6

Podkreślenia wymaga, że w korekcie - dokonanej już po wydaniu zaskarżonej decyzji - skarżącemu usunięto 6 punktów z tytułu wykroczenia wskazanego w punkcie pierwszym "pierwotnego" wniosku, tj. wykroczenia z dnia 31.10.2014 r.; dodano natomiast inne wykroczenie popełnione w dniu 2.01.2015 r. Mając to na uwadze należy wskazać, że wniosek, jak i korekta, znacznie się od siebie różnią przedstawiając inne dane, zarówno co do wykroczeń, jak i ilości punktów przypisanych skarżącemu. Można zauważyć, że gdyby w pierwotnym wniosku nie uwzględniać 6 punktów za pierwsze z wymienionych wykroczeń, to skarżący miałby 24 punkty, co nie upoważniałoby organu Policji do występowania z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Z kolei dopisanie określonych punktów do wniosku (jego skorygowanie) już po wydaniu obu rozstrzygnięć w przedmiotowej sprawie nie może zostać zaakceptowane bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego przez organy administracji, tym bardziej w sytuacji mającej miejsce w niniejszej sprawie, tj. w sytuacji, w której sam wniosek (jego treść) w sposób oczywisty i bezpośredni rzutują na wydanie decyzji nakładającej określony obowiązek. Takie działanie prowadziło także do pozbawienia skarżącego elementarnej wiedzy o okolicznościach istotnych dla rozstrzygnięcia danej sprawy, a w konsekwencji także pozbawiało go w istocie możliwości odniesienia się do całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zdaniem Sądu korekta wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., świadczy o nowych okolicznościach w sprawie, które nie były znane organom (ani skarżącemu) w momencie orzekania.

Nadto w uzupełnionych na etapie postępowania sądowoadmnistracyjnego aktach administracyjnych sprawy, znajduje się odpis wyroku Sądu Okręgowego w G. V Wydział Karny z dnia 19 października 2015 r. (sygn. akt [...]), w którym uchylono wyrok Sądu Rejonowego w W. IX Wydział Karny z dnia 4 maja 2015 r. (sygn. akt [...]) uznający Z. M. za winnego popełnienia szeregu wykroczeń w ruchu drogowym. Jednocześnie Sąd okręgowy umorzył postępowanie sprawie. Wskazany wyrok stanowił podstawę do zmiany stanowiska organu Policji, co do możliwości odjęcia skarżącemu 6 punktów z tytułu odbycia szkolenia w dniu 26 lutego 2015 r., kwestia ta - co warto zaznaczyć - była przedmiotem sporu w trakcie postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie, po wydaniu zaskarżonej decyzji z dnia 16 października 2017 r., zostały ujawnione nowe istotne okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organom orzekającym w niniejszej sprawie, tj. ww. wyrok Sądu oraz wydana w dniu 27 grudnia 2017 r. korekta do wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia 25 lutego 2016 r., która przedstawia inne dane odnośnie wykroczeń i punktów przypisanych skarżącemu i w istocie stanowi "nowy wniosek", o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b/ p.r.d., którego treść (wiarygodność) winna zostać poddana pełnej ocenie (weryfikacji) organów administracji w toku ponownie prowadzonego postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie. Biorąc zatem pod uwagę zmianę dotychczasowego stanowiska organu Policji w zakresie informacji zawartych we wniosku o sprawdzenie kwalifikacji oraz skierowanie na badanie psychologiczne oraz związanie organów takim wnioskiem Policji, konieczne jest ponowne wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy przez organ I instancji.

Mając na względzie wskazane okoliczności Sąd - na podstawie art. 135 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ w związku z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., orzekł jak w punkcie 1. sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania (punkt 2. sentencji wyroku) zostało wydane w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Na zasądzoną od organu odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę składa się wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 480 zł, opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa – 17 zł oraz wpis sądowy w wysokości 200 zł.

Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań oraz oceny prawnej i wiążą organy w niniejszej sprawie stosownie do art. 153 p.p.s.a.