Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1841/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, art. 184 w zw. z art. 197 § 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia L.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 1107/15 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi L.B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [..] października 2015 r., nr [..] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

L.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie za pośrednictwem organu skargę na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [..] października 2015 r., znak: [..] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za przejęcie nieruchomości. W skardze tej zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przez Sądem Rejonowym w S. o sygn. akt: I Ns 337/15 o zmianę postanowienia spadkowego w sprawie o sygn. akt: I Ns 236/08.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2016 r., sygn. akt: VIII SA/Wa 1107/15 odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji wskazując, iż zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718) zwanej dalej p.p.s.a., zasadą jest, że wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Sąd natomiast może, na wniosek strony, wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2004 r., FZ 496/2004). Wnioskujący ma więc obowiązek dokładnego przytoczenia okoliczności, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Tymczasem w sprawie niniejszej skarżąca nie uprawdopodobniła wystąpienia okoliczności potwierdzających wystąpienie niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania decyzji, poza wskazaniem, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o zmianę postanowienia spadkowego. Skarżąca nie wykazała zatem, że wykonanie decyzji może spowodować trudne do odwrócenia skutki oraz znaczną szkodę po jej stronie. Ponadto Sąd zauważył, że rodzaj obowiązku (wypłata ustalonego odszkodowania), którego m.in. dotyczy zaskarżona decyzja nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, a do jego wykonania zobowiązany został Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, a nie skarżąca. Nie jest to więc sytuacja, która uzasadnia zastosowanie w stosunku do skarżącej wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

L.B. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego uchylenia. W zażaleniu tym skarżąca podniosła, iż osoba, która zdaniem skarżącej, przyczyniła się do ustalenia (nieprawidłowego) kręgu spadkobierców może nie chcieć dobrowolnie wypłacić faktycznym spadkobiercom należnego im odszkodowania, a tym samym narazi ich na szkodę, co czyni zażalenie uzasadnionym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Słusznie zauważył Sąd I instancji, że warunkiem przyznania ochrony tymczasowej, jako wyjątku od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jest wykazanie we wniosku, iż zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu została bowiem wprowadzona w celu ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mógłby dla strony wywołać akt, zanim zostanie zbadany przez sąd administracyjny pod względem legalności. Sąd ocenia zatem, czy podane przez stronę okoliczności wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by sąd w oparciu o konkretne dane mógł stwierdzić, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania aktu istotnie trudne do odwrócenia. Zauważyć należy, iż wykonanie każdej decyzji pociąga za sobą określone konsekwencje, zaś jej uchylenie powoduje, że wykonanie decyzji okazuje się zbędne.

Bezspornym jest, że skarżąca wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadniła, w konsekwencji nie wykazała, na czym konkretnie miałoby polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Wyjaśnić należy, że nie jest rolą Sądu domniemywanie w czym wnioskodawca upatruje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2010 r., sygn. akt: II FZ 223/10, z dnia 15 lutego 2011 r., sygn. akt: II OZ 73/11, z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt: I OSK 2988/14). W tym stanie rzeczy, nie sposób ocenić postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2016 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jako wadliwego.

Abstrahując od podanych w zażaleniu okoliczności, które skarżąca uznaje za przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji, zauważyć należy, że nie były one znane Sądowi I instancji. Przytoczenie okoliczności pozwalających Sądowi na dokonanie merytorycznej oceny wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji dopiero w zażaleniu, nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. w przypadku, gdy sądowi nie można zarzucić naruszenia prawa, ponieważ zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie prawidłowości działania Sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia (co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a.), a nie ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Przyjęcie odmiennego stanowiska mogłoby stanowić uzasadniony zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności postępowania sądowadministracyjnego oraz w istocie doprowadzić do niedopuszczalnej sytuacji, w której zażalenie, ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym, w sposób niedopuszczalny – o jego niezbędne nieformalne elementy, wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2009 r., sygn. akt: I OZ 375/09; z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt: II OZ 1240/11 i z dnia 3 marca 2016 r., sygn. akt: I FZ 33/16 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213).

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.