Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 151/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 2  ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant Paulina Rosiak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 8 listopada 2006 r. sprawy ze skargi C. Ż. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi C. Ż. stała się decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., którą organ ten - powołując się na art. 12 ust. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) oraz § 8 ust. 1 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) i art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O.: z dnia [...] Nr [...] (znak [...]) o braku podstaw do stwierdzenia chorób zawodowych -astmy oskrzelowej /poz. 6/ i obustronnego ubytku słuchu typu ślimakowego /poz. 21/; z dnia [...] nr [...] (znak [...]) o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego /poz. 5/.

W postępowaniu wyjaśniającym organy ustaliły, że C. Ż. pracował kolejno:

- od 2 października 1968 r. do 1 kwietnia 1990 r. jako stolarz - lakiernik w Spółdzielni Pracy A w O.;

- od 2 września 1991 r. do 2 stycznia 2004 r. jako stolarz, prowadząc własną działalność gospodarczą.

Z karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...] wynika, że zainteresowany był narażony w środowisku pracy na działanie hałasu, rozpuszczalników, farb, lakierów oraz pyły drewna. Od 1998 r. przeszedł na rentę inwalidzką z powodu astmy oskrzelowej i choroby degeneracyjnej układu ruchu. Astma oskrzelowa została rozpoznana w 1983 r. Wykonane w 1999 r. testy punktowe z alergenami pospolitymi wykazały bardzo silną alergię na roztocze kurzu domowego. Z powodu choroby zasadniczej był wielokrotnie hospitalizowany w latach 2001 - 2004, a w czasie ostatniego pobytu w Oddziale Gruźlicy i Chorób Płuc w K. postawiono rozpoznanie przewlekłej obturacyjnej choroby płuc.

W związku z zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej ([...]), C. Ż. został skierowany na badania w celu rozpoznania chorób zawodowych narządu słuchu i układu oddechowego.

D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W., w dniu [...] wydał orzeczenie nr [...], w którym stwierdził, że w oparciu o wywiad chorobowy, przedłożoną dokumentację z Poradni Alergologicznej, testy punktowe, aktualne wyniki badań brak podstaw do rozpoznania u C. Ż. chorób zawodowych: astmy oskrzelowej /poz. 6/; przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli /poz. 5/; zawodowego uszkodzenia narządu słuchu /poz. 21/, o których mowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W orzeczeniu stwierdzono, że w czasie aktualnego badania w Ośrodku Medycyny Pracy "(...) nie stwierdzono zmian osłuchowych w płucach, natomiast w badaniu spirometrycznym upośledzenie czynności wentylacyjnej typu obturacyjnego umiarkowanego stopnia, badanie gazometryczne nie odbiega od normy. W badaniu laryngologicznym stwierdzono skrzywienie przegrody nosowej, cechy podsychającego przewlekłego nieżytu gardła, a w audiometrii obustronny niedosłuch odbiorczy, którego poziom klinicznie nie odpowiada etiologii zawodowej. W badaniu videostroboskopowym: obrzęk fałdów głosowych podśluzówkowy typu oedema Reincke, cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej, poza tym krtań o budowie i funkcji prawidłowej."

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w przypadku astmy atopowej, testy punktowe potwierdziły wybitne uczulenie na roztocze kurzu domowego (jest to alergen kosmopolityczny), przy ujemnych testach z alergenami drzew, co wskazuje na brak przesłanek do uznania związku przyczynowego astmy z ekspozycją zawodowa.

W odniesieniu do przewlekłej obturacyjnej choroby płuc, będącej skutkiem zarówno astmy oskrzelowej, jak i przewlekłego zapalenia oskrzeli, zdaniem Ośrodka Medycyny Pracy, nie można również uznać związku przyczynowego z pracą, albowiem stopień upośledzenia czynności wentylacyjnej płuc nie osiąga poziomu wymaganego w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., obowiązujących w orzecznictwie chorób zawodowych (FEV1 winien osiągać wartość poniżej 50 % wartości należnej, a pomiary czynników szkodliwych w ciągu ostatnich 10-ciu lat pracy zawodowej powinny przekraczać NDS-y). Podobnie stwierdzany obecnie ubytek słuchu nie osiąga poziomu wymaganego w cytowanych wyżej przepisach, zgodnie z nimi wymagany jest poziom co najmniej 45 dB dla ucha lepiej słyszącego, u C. Ż. wynosi on 25 dB.

W trybie odwoławczym C. Ż. został skierowany na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Instytut ten wydał w dniu [...] trzy orzeczenia lekarskie: nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - astmy oskrzelowej /poz. 6/; nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem /poz. 21/; nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego /poz. 5/.

Odnośnie astmy oskrzelowej /poz. 6/ jednostka orzecznicza II stopnia wskazała, iż "przeprowadzona diagnostyka alergologiczna (na 10 mg Encortonu) wykazała silne dodatnie odczyny na pospolite alergeny pozazawodowe - roztocza kurzu domowego (Dermatophagoides farinae i Dermatophagoides pteronyssinus) oraz na poliwakcynę (antygeny bakteryjne). Klinicznie i spirometrycznie dodatni był wynik prowokacyjnego testu inhalacyjnego z wyciągiem antygenowym w/w roztoczy kurzu domowego (obserwowano spadek FEV1 o 24% i pojawienie się objawów bronchospastycznych). Ujemnie wypadły natomiast testy z potencjalnymi alergenami środowiska pracy badanego. Biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy (częste zaostrzenia o charakterze infekcyjnym w przebiegu choroby, utrzymywanie się objawów pomimo zaprzestania pracy zawodowej), wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej (brak uczulenia na antygeny specyficzne dla zawodu badanego, wykazana w testach skórnych i prowokacyjnych istotność uczulenia na alergeny kurzu domowego), dane z dostępnej dokumentacji lekarskiej - nie znaleziono podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Rozpoznawana u pacjenta astma ma charakter atopowo-infekcyjny, nie jest związana przyczynowo z warunkami pracy zawodowej badanego."

Odnośnie choroby zawodowej narządu słuchu /poz. 21/ jednostka orzecznicza II stopnia stwierdziła, iż "w trakcie hospitalizacji badaniem otoskopowym stwierdzono obustronnie błony bębenkowe bladoszare, z refleksem świetlnym. Przeprowadzana diagnostyka audiologiczna obejmująca audiometrię tonalną (dwukrotnie wykonaną, powtarzalną), audiometrię impedancyjną (obiektywną) i próby lokalizacyjne (SISI, próba zanikania tonu progowego) wykazała obustronny niedosłuch odbiorczy o lokalizacji pozaślimakowej (brak objawu wyrównania głośności typowego dla uszkodzenia ślimaka; próba SISI - bez cech lokalizacji ślimakowej uszkodzenia słuchu). Średnie podwyższenie progu słuchu obliczone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz wynosi: dla ucha prawego - 21 dB, dla ucha lewego - 19 dB. Zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi w zakresie chorób zawodowych, określonymi jednoznacznie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. - stwierdzona lokalizacja uszkodzenia słuchu - pozaślimakowa, a więc nietypowa dla pohałasowego uszkodzenia narządu słuchu oraz obustronnie wielkość ubytku słuchu (poniżej 45 dB) - nie uzasadniają rozpoznania u badanego obustronnego, trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem."

Odnośnie przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego /poz. 5/ jednostka orzecznicza II stopnia podniosła, iż "w trakcie obecnej obserwacji klinicznej badaniem fizykalnym stwierdzono okresowo objawy bronchospastyczne o niewielkim nasileniu; nie obserwowano samoistnych napadów duszności typu astmatycznego. W badaniu spirometrycznym stwierdzono zaburzenia wentylacji o typie obturacji niedużego stopnia, ze zmniejszeniem przepływów w drobnych oskrzelikach i podwyższeniem całkowitego oporu oskrzelowego oraz wskaźnika objętości zalegającej. Ujemne były wyniki prób rozkurczowych z Atroventem i Berotekiem, co świadczy o słabej odwracalności skurczu oskrzeli. W badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie wykazano cech niewydolności oddechowej. Zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi w zakresie chorób zawodowych, określonymi jednoznacznie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. - brak trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc wyrażającego się obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej FEV1 poniżej 50% wartości należnej (FEV1 u pacjenta stanowi 66-70-77% wartości należnej) - nie upoważnia do rozpoznania u pacjenta przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego."

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich i po zawiadomieniu strony o zebraniu materiału dowodowego i o możliwości wypowiedzenia się co do tego materiału, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O.; decyzją z dnia [...] Nr [...] nie stwierdził u C. Ż. choroby zawodowej - astmy oskrzelowej /poz. 6/ i obustronnego ubytku słuchu typu ślimakowego /poz. 21/; decyzją z dnia [...] nr [...] nie stwierdził choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego /poz. 5/.

Od powyższych decyzji odwołanie złożył C. Ż. nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem.

Przed wydaniem decyzji organ drugiej instancji zawiadomił (pismo z dnia [...]) stronę o zebranym materiale i możliwości złożenia wyjaśnień i żądań. Wobec zastrzeżeń zainteresowanego, iż w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. zbyt mało uwagi poświęcono na badania związane ze środowiskiem pracy, organ odwoławczy zwrócił się do jednostki medycznej o przesłanie wyników testów alergologicznych. W odpowiedzi z dnia [...] Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. przesłał wyniki testów alergologicznych oraz wyniki badań czynnościowych układu oddechowego. Dnia [...] C. Ż. ponownie zapoznał się z całością akt sprawy.

Rozpatrując odwołanie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znalazł dostatecznych podstaw do weryfikacji pierwszoinstancyjnych rozstrzygnięć. Organ ten podkreślił, że do stwierdzenia przez Państwową Inspekcję Sanitarną choroby zawodowej spełnione muszą być jednocześnie dwa, wynikające z definicji choroby zawodowej, zawarte w § 2 ust. 1 i § 5 ust. 2 i ust. 3 powołanego wcześniej rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych;

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.

Tymczasem, zdaniem organu, w przypadku C. Ż. jeden z powyższych warunków dotyczący rozpoznania klinicznego trzech chorób nie został spełniony. Strona była badania w placówkach służby zdrowia upoważnionych do rozpoznawania chorób zawodowych (w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W., w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.). Organ drugiej instancji powołując się na ich orzeczenia wskazał w uzasadnieniu decyzji, że:

1) stwierdzone ubytki słuchu - obustronny niedosłuch typu odbiorczego o lokalizacji pozaślimakowej na poziomie poniżej 45 dB - nie spełniają kryteriów choroby zawodowej narządu słuchu przyjętych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.

2) całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy (częste zaostrzenia o charakterze infekcyjnym w przebiegu choroby, utrzymywanie się objawów pomimo zaprzestania pracy zawodowej), wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej (brak uczulenia na antygeny specyficzne dla zawodu stolarza-lakiernika - co zostało poparte dokumentacją przesłaną z Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.), wykazana w testach skórnych i prowokacyjnych istotność uczulenia na alergeny kurzu domowego), dane z dostępnej dokumentacji lekarskiej - nie dają podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Rozpoznawana u C. Ż. astma ma charakter atopowo-infekcyjny i nie jest związana przyczynowo z warunkami pracy zawodowej.

3) brak trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc wyrażającego się obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej FEV1 poniżej 50% wartości należnej (FEV1 u zainteresowanego stanowi 66-70-77% wartości należnej) nie upoważnia do rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu C. Ż. podniósł, że decyzja organu odwoławczego jest dla niego krzywdząca. Wskazał, że to w pracy zawodowej stracił zdrowie i mimo rehabilitacji i zażywania lekarstw, sterydów trudno mu dzisiaj normalnie funkcjonować. Choruje na astmę oskrzelową atopową, przewlekłą obturacyjną chorobę płuc, skrzywienie przegrody nosowej, nieżyt gardła, obustronny niedosłuch, zwyrodnienie kręgosłupa. Wszystkie te choroby nabył w czasie 30 - letniej pracy na stanowisku stolarza lakiernika, w warunkach narażenia na pył drzewny, opary farb i lakierów, rozcieńczalników chemoutwardzalnych, przy braku sprawnej wentylacji.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Podkreśliła dodatkowo, że orzeczenia obu jednostek medycznych o braku podstaw do stwierdzenia trzech chorób zawodowych są spójne, obiektywne i wszechstronnie uzasadnione, a więc spełniają kryterium opinii biegłego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a."), w tym również na decyzje wydawane przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. "b"), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. "c"). Godzi się dodatkowo podkreślić, iż - stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. - rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

W ocenie Sądu, kwestionowanej decyzji nie można postawić skutecznego zarzutu sprzeczności z prawem w rozumieniu w art. 145 p.p.s.a., gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie znajduje dostateczne podstawy w prawie materialnym, jego wydanie zaś poprzedziło niewadliwie przeprowadzone postępowanie administracyjne.

Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego - zgodnie z przepisami proceduralnymi - tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie rozpoznania chorób zawodowych u C. Ż. zostało rozpoczęte po rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115). Zatem przepisy zawarte w tym akcie znajdują zastosowanie w sprawie.

Według § 2 ust. 1 powyższego rozporządzenia Rady Ministrów, przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Zgodnie z Wykazem chorób zawodowych - stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia - do chorób zawodowych zalicza się" przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli (poz.5); astmę oskrzelową (poz. 6); obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem (poz. 21).

W świetle powyższego w sprawie, przedmiotem której jest stwierdzenie choroby zawodowej, ustalenia wymaga: czy określona choroba mieści się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia; czy ta choroba spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Oceniając działanie czynnika szkodliwego uwzględnić należy przy tym rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego jak i sposób wykonywania pracy (§ 2 ust. 2 rozporządzenia).

Jak wyżej powiedziano, ustalenia stanu faktycznego w powyższym, istotnym dla sprawy zakresie, poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 kpa, wyrażającego m.in. zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § l kpa, organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Art. 80 kpa, wyrażający zasadę swobodnej oceny dowodów, obliguje przy tym organ administracyjny do przedstawienia poddającej się kontroli oceny dowodów ze wskazaniem (w uzasadnieniu rozstrzygnięcia - art. 107 § 1 i § 3 kpa), jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów na jakich się oparł w tym zakresie, przyczyn dla których dowodom tym dał wiarę.

Zgodnie z § 5 ust. 1 wskazanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. właściwym do orzekania o rozpoznaniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej rozpoznania jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach w sprawie specjalizacji lekarskich niezbędnych do orzekania w zakresie chorób zawodowych, zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. W szczególności, jak wynika z ust. 2 pkt 1 jednostkami orzeczniczymi I stopnia są poradnie i oddziały chorób zawodowych wojewódzkich ośrodków medycyny pracy, zaś według § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia jednostkami orzeczniczymi II stopnia są poradnie, oddziały i kliniki chorób zawodowych jednostek badawczo - rozwojowych w dziedzinie medycyny pracy.

Wskazane orzeczenia lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, są opiniami w rozumieniu art. 84 § l kpa. Trafnie wskazuje się, że bez tych opinii, bądź sprzecznie z nimi, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej ani nie może ustalać czy rozpoznane schorzenie mieści się w powoływanym wykazie. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu z obowiązku dokonania oceny tej opinii, jako jednego z dowodów w sprawie, w granicach zakreślonych powołanym wyżej art. 80 kpa. Zasadne jest stwierdzenie, że opinia powinna - aby organ administracji mógł się na niej skutecznie oprzeć - zawierać wszechstronne uzasadnienie i wyjaśniać wątpliwości w sposób przekonujący.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracyjne obu instancji nie uchybiły przedstawionym wyżej wymogom proceduralnym. Należy przede wszystkim zauważyć, że organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej zebrały w postępowaniu wyjaśniającym istotny do rozpatrzenia i załatwienia sprawy materiał dowodowy, na który składają się w szczególności orzeczenia medyczne dwóch specjalistycznych jednostek (D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W., Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.), odnoszące się do rozpatrywanych jednostek chorobowych. Dokumentacja zgromadzona w aktach sprawy stwarzała organom administracji dostateczne podstawy do przyjęcia, że orzeczenia lekarskie zostały wydane po gruntownych badaniach skarżącego i po uwzględnieniu innych dowodów istotnych w rozpoznawanym przypadku, co pozwalało przypisać takim orzeczeniom walory opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. W opiniach jednostek medycyny pracy sformułowano bowiem jednoznaczne i poparte szczegółowymi badaniami wnioski o braku u skarżącego choroby zawodowej: przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli (poz.5); astmę oskrzelową (poz. 6); obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem (poz. 21). Mając do dyspozycji specjalistyczne niesprzeczne orzeczenia, bazujące na analizie badań medycznych, organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej mogły więc - bez naruszenia granic zakreślonych w art. 80 k.p.a. - ocenić te dowody i przyjąć je za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia w sprawie.

Niewadliwie przeprowadzone postępowanie wyjaśniające miało decydujący wpływ na materialnoprawne podstawy kwestionowanego rozstrzygnięcia. Według § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., przy zgłaszaniu podejrzenia, rozpoznawaniu i stwierdzaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. Organy sanitarne trafnie uznały, że w sprawie taka sytuacja nie występuję.

Jeśli idzie o chorobę słuchu wywołana hałasem, to o jej zawodowej etiologii można mówić tylko wtedy, gdy wystąpi "obustronny trwały ubytek słuchu typu ślimakowego spowodowany hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1, 2 i 3 kHz" (punkt 21 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego wcześniej rozporządzenia). Tymczasem zebrany w sprawie materiał dowodowy wykluczył zawodowe źródło choroby skarżącego, skoro - przyjęte za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia - specjalistyczne badania wykazały istnienie u C. Ż. obustronnego niedosłuchu typu odbiorczego o lokalizacji pozaślimakowy, na poziomie poniżej 45 dB (UP-21 dB, UL-19 dB).

Odnośnie choroby astma oskrzelowa (punkt 6 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego wcześniej rozporządzenia). Dokumentacja medyczna oparta o całokształt obserwacji klinicznej, w tym wywiad chorobowy, wyniki przeprowadzonej diagnostyki alergologicznej, dane z dostępnej dokumentacji lekarskiej - wskazujące na częste zaostrzenia o charakterze infekcyjnym w przebiegu choroby, utrzymywanie się objawów pomimo zaprzestania pracy zawodowej, na brak uczulenia na anytygeny specyficzne dla zawodu stolarza-lakiernika (co zostało poparte dokumentacją przesłaną z Instytutu Medycyny Pracy i Zakładu Środowiskowego w S. pismem z dnia [...]), oparta o wykazaną w testach skórnych i prowokacyjnych istotność uczulenia na alergeny kurzu domowego - nie dają podstaw do przyjęcia zawodowej etiologii astmy oskrzelowej. Rozpoznawana u C. Ż. astma ma charakter atopowo-infekcyjny, nie jest związana przyczynowo z warunkami pracy zawodowej.

Natomiast o zawodowym podłożu choroby przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, można mówić tylko wtedy, (punkt 5 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wymienionego wcześniej rozporządzenia), gdy wystąpi - przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEV1) poniżej 50 % wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej były przypadki stwierdzenia na stanowisku pracy przekroczeń odpowiednich normatywów higienicznych. Zebrany w sprawie materiał medyczny wskazuje na brak trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc wyrażającego się obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej FEVi poniżej 50 % wartości należnej. FEV1 u zainteresowanego stanowi 66 -70 % wartości należnej, co wyklucza rozpoznania przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli jako choroby pochodzenia zawodowego.

Organy administracji sanitarnej nie uchybiły zatem także prawu materialnemu, wskazując na brak w rozpoznawanych przypadkach określonych przez prawodawcę przesłanek uznania wskazanych chorób za choroby zawodowe. Nie każde uszkodzenie słuchu, nie każda choroba płuc, pozwala kwalifikować tę dolegliwość do kategorii chorób zawodowych.

Skoro wszczęte skargą C. Ż. postępowanie sądowe nie dało podstaw do postawienia organom Państwowej Inspekcji Sanitarnej zarzutu naruszenia prawa materialnego lub reguł postępowania administracyjnego, przeto - stosownie do dyspozycji art. 151 p.p.s.a. - należało orzec jak w sentencji wyroku.