Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 48/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a), art. 29 ust. 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 40 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Protokolant Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 15 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwany "Dyrektorem Agencji") utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwany "Prezesem Agencji") z dnia [...] r. Nr [...] ustalającą P. K. kwotę nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.

Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że w dniu [...] r. wpłynął do Biura Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniosek P. K. o przyznanie jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) na 2009r. do [...] ha gruntów rolnych.

Kierownik Biura Powiatu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej zwany "Kierownikiem Biura Powiatowego") decyzją nr [...] z dnia [...] r. przyznał P. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok do areału upraw zatwierdzonego dla: - jednolitej płatności obszarowej (JPO) - [...] ha

w wysokości [...] zł, - uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej - PZ) - [...] ha dla [...] DJP (duże jednostki przeliczeniowe)

w wysokości [...] zł, na łączną kwotę [...] zł, która została przekazana na konto producenta w dniu [...] r.

Dyrektor Agencji w dniu [...] r. decyzją nr [...] unieważnił decyzję Kierownika Biura Powiatowego nr [...] z dnia [...] r., z uwagi na fakt, że płatności zostały przyznane do powierzchni upraw na działce ewidencyjnej nr [...] obręb ewidencyjny [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], większej niż, powierzchnia referencyjna ustalona dla tej działki ewidencyjnej w oparciu o system informacji geograficznej.

Następnie w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego wydał nową decyzję nr [...] w sprawie przyznania P. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. w łącznej kwocie [...] zł, w tym : - jednolitą płatność obszarową (JPO) do areału zatwierdzonego [...] ha w wysokości [...] zł, - uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca - PZ) - do [...] ha dla 1 konia posiadanego i zgłoszonego/wpisanego do rejestru koniowatych

w okresie referencyjnym od dnia [...] r. do dnia [...] r. w wysokości [...] zł. Przedmiotowa decyzja wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna.

W dniu [...] r. Prezes Agencji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nadmiernie pobranych środków finansowych

w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] r., i w związku z jej unieważnieniem, wydał decyzję z dnia [...] r. ustalającej P. K. kwotę nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych w wysokości [...] zł.

W dniu [...] r. P. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji oraz o uchylenie decyzji i przekazanie jej do ponownego rozpoznania organowi I instancji, zarzucając naruszenie:

– art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych

w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. U. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18) , dalej zwane "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia

21 kwietnia 2004 r." w związku z przyjęciem, że nie ma on zastosowania

w niniejszej sprawie;

– art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 30, poz. 168 ze zm., dalej zwany "K.p.a.") w związku z art. 8 K.p.a.

i art. 80 K.p.a. polegające na dokonaniu dowolnej oceny i błędnym przyjęciu,

że skarżący mógł z łatwością zauważyć błąd organu, podczas gdy skarżący działał w pełnym zaufaniu do organu administracji publicznej, który działa

na podstawie prawa i w granicach prawa;

– art. 107 § 1 i 3 K.p.a., ponieważ w swojej decyzji organ w uzasadnieniu nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał, że wydana przez Kierownika Biura Powiatowego w [...] decyzja nr [...]

z dnia [...] r. jest jak najbardziej prawidłowa, zaś wypłacone płatności bezpośrednie zostały przyznane na podstawie złożonego wniosku o przyznanie dopłat na 2009 r., który był wypełniony zgodnie z "prawdą i rzeczywistością". Zaś organ zaakceptował wniosek i przyznał płatności. Skarżący nie zgadza się z taką sytuacją, że w wyniku błędu organu administracji publicznej będzie musiał zwracać otrzymane środki finansowe z odsetkami, gdyż takie postępowanie byłoby niesprawiedliwe społecznie i prowadziłoby do wzbogacenia się Skarbu Państwa.

Ponadto argumentował, że organ powinien uwzględnić przesłankę

z art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, na mocy której organ odstępuje od ustalenia należności wymaganej do zwrotu, ponieważ nie mógł w żaden sposób wykryć błędu popełnionego przez organ, który dotyczył stanu faktycznego. Według skarżącego Prezes Agencji w swojej decyzji nie ustalił rzetelnie całego stanu faktycznego.

Przedłożył również dodatkowe wyjaśnienia wskazujące na posiadanie [...] koni oraz dokumenty źródłowe dotyczące ich pochodzenia. Ponadto w dniu [...]r. do Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęło zaświadczenie [...] z dnia [...] r.,

z którego wynika, że P. K. w okresie referencyjnym od [...]r. do [...]r. zgłosił lub zarejestrował tylko jednego konia o nr identyfikacyjnym ([...]), pozostałe konie ([...] sztuk) wymienione w przedmiotowym zaświadczeniu będące w posiadaniu producenta zostały zgłoszone lub zarejestrowane w Centralnej Bazie Koniowatych w terminie późniejszym niż wymagany okres referencyjny.

Dyrektor Agencji, który sprawę przejął do rozpoznania w związku ze zmianą właściwości organu od [...] r., rozpatrując sprawę ponownie, wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] r., orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji, nie znajdując podstaw do stwierdzenia, że decyzja ta narusza prawo w sposób skutkujący jej uchyleniem.

Organ w uzasadnieniu decyzji powołał argumentację zbieżną do tej powołanej w zaskarżonej decyzji organu I instancji, podzielając pogląd, iż w sprawie zaszła przesłanka do zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. Nr 98, poz. 634, ze zm., dalej zwana "u.a.r.i.m.r.", a więc ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych. Wskazał dalej, że podstawą orzekania o zwrocie nadmiernie pobranych środków płatności było unieważnienie przez Dyrektora Agencji decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] r. z uwagi na fakt, że płatność została błędnie wyliczona w oparciu o zbyt wysoki wskaźnik DPJ [...] od [...] koni, tymczasem producent w okresie referencyjnym tj. od [...] r. do [...] r. był właścicielem jednego zarejestrowanego konia. Organ wyjaśnił także, że ww. wskaźnik w nowej decyzji z [...] r. został poprawiony na [...], wskazując na określony w przepisach sposób ustalania tego wskaźnika i zasady wyliczania tzw. płatności zwierzęcej. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż różnica pomiędzy płatnościami z decyzji unieważnionej i określonymi w nowej decyzji z dnia [...] r. wynosi [...] zł, przy czym z uwagi na wystąpienie okoliczności umożliwiających odstąpienie od ustalenia nienależnie pobranej jednolitej płatności obszarowej (JPO), kwota nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2009 r. z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej – płatności zwierzęcej wynosi [...] zł.

Odnosząc się do zarzutów wniosku, Dyrektor Agencji uznał je za niezasadne, stwierdzając, że nie mieszczą się one w zakresie postępowania dotyczącego ustalenia kwoty do zwrotu, którego celem nie jest weryfikacja decyzji wydanych

w postępowaniach dotyczących przyznania płatności.

W kwestii niezastosowania art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004

z dnia 21.04.2004 r., mówiącego o przesłance do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranej płatności w przypadku popełnienia błędu przez organ, Dyrektor Agencji stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy błąd organu polegający na ustaleniu DPJ był możliwy do zauważenia przez producenta, który mógł i powinien zweryfikować deklarację o dołączoną do wniosku kartę informacyjną tak, aby podane areały działek rolnych nie przekraczały powierzchni ewidencyjno-gospodarczej (PEG). W ocenie organu nie została zatem spełniona jedna z dwóch przesłanek, o których mowa w art. 73 ust. 4 i ust. 5 ww. rozporządzenia.

Dalej w uzasadnieniu decyzji, organ nie stwierdził także, aby

w sprawie upłynął czteroletni termin przedawnienia zwrotu płatności uznanej

za nadmiernie pobraną, określony w art. 73 ust. 5 rozporządzenia, gdyż wypłata płatności nastąpiła w dniu [...] r., natomiast decyzja Prezesa Agencji nr [...] z dnia [...] r. o ustaleniu P. K. kwoty nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich do gruntów rolnych przyznanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego nr [...] z dnia [...]r., została doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu [...] r.

Organ wskazał także, że oceny sprawy nie zmieniają dodatkowe wyjaśnienia strony, że była również właścicielem i posiadaczem klaczy, od których pochodzą źrebięta wpisane do rejestru koniowatych, bowiem nie zmieniają faktu,

że tylko jeden koń został zgłoszony/wpisany do rejestru koniowatych w okresie referencyjnym od [...] r. do [...] r.

Końcowo organ ponownie rozpoznający sprawę stwierdził, że postępowanie organu I instancji jak i wydana w przedmiotowej sprawie decyzja nie naruszają przepisów postępowania administracyjnego, w tym dowodowego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, P. K., wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Agencji , zarzucił naruszenie :

– przepisów prawa materialnego skutkujących całkowicie błędnym przyjęciem,

iż płatność zwierzęca winna być przyznana od jednego konia, podczas gdy strona posiadała ilość koni wskazaną we wniosku, co wynika z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy;

– prawa materialnego art. 73 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia

21 kwietnia 2004 r., poprzez jego niewłaściwą wykładnię, skutkującą przyjęciem, iż nie ma on zastosowania w niniejszej sprawie;

– prawa procesowego art. 6 K.p.a. w zw. z art. 8 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a., polegające na dokonaniu całkowicie dowolnej oceny skutkujące błędnym przyjęciem, iż skarżący mógł z łatwością zauważyć błąd organu, podczas gdy skarżący działał w pełnym zaufaniu do organu administracji publicznej, który działa na podstawie i w granicach prawa;

– art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie skutkujące niewskazaniem

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że skoro, zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy spełnił wszystkie wymogi uprawniające

do przyznania płatności w uzyskanej wysokości i od [...] koni zarejestrowanych to brak jest podstaw do żądania ich zwrotu. Ponadto, analogicznie jak we wniosku

o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarżący wskazał, że jego zdaniem w sprawie ma zastosowanie art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Argumentował także, że organ nie podał żadnych okoliczności wskazujących na możliwość zauważenia przez skarżącego błędu organu administracji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach kompetencji przysługujących sądom administracyjnym w zakresie kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu

z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania

i wykładni norm prawa materialnego, należy stwierdzić, że Sąd w sprawie niniejszej nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani zasad procedury administracyjnej skutkujących uchyleniem zaskarżonej decyzji, a tym samym uwzględnieniem skargi.

Sąd uznał, że organy administracji obu instancji w sposób należyty oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, zaś wydane na jego podstawie decyzje odpowiadają prawu.

W tym miejscu wskazać należy, że przedmiotem kontroli w tej sprawie jest decyzja Dyrektora Agencji z dnia [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa Agencji z [...] r. ustalające wysokość nienależnie pobranych środków pieniężnych przyznanych skarżącemu z tytułu płatności do gruntów rolnych na rok 2009, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Materialnoprawną podstawę wydania wskazanych decyzji stanowił art. 29 ust. 1 u.a.r.i.m.r.

Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym do 1 sierpnia 2012 r., Prezes Agencji ustala, w drodze decyzji administracyjnych, kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków pochodzących z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych

z funduszy Unii Europejskiej lub krajowych przeznaczonych na finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej. Przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 jest więc ustalenie, czy

w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Zaznaczyć i podkreślić jednakże należy, iż w takim przypadku zadaniem Prezesa Agencji, jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji nie jest kontrolowanie zasadności decyzji wydanych w postepowaniu dotyczącym przyznania płatności do gruntów rolnych. Celem tego postępowania nie jest także kontrola wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki,

a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne - to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną.

Jak wynika z akt administracyjnych niniejszej sprawy decyzją z [...]r. przyznano skarżącemu płatności bezpośrednie na rok 2009 w kwocie [...] zł,

w tym: [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej, [...] zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). Przyznane płatności zostały zrealizowane w dniu [...] r. na rachunek bankowy wskazany przez stronę we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

W wyniku wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektor Agencji decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] r. Następnie Kierownik Biura Powiatowego decyzją z dnia [...] r. przyznał skarżącemu płatności na rok 2009 w wysokości [...] zł, w tym: [...] zł z tytułu jednolitej płatności obszarowej i [...] zł z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Należy zauważyć, że decyzje te stała się ostateczne w administracyjnym toku instancji, przez co skarżący zgodził się na poczynione tam ustalenia faktyczne i związane z tym konsekwencje. Tym samym podnoszone w tym postępowaniu jak i w skardze zarzuty skarżącego, kwestionujące ustalenia faktyczne dotyczące liczby koni, uprawniającej do płatności zwierzęcej, jak i argumentacja strony nie mogły być uwzględnione w tym postępowaniu. W oparciu o powyższe Prezes Agencji wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych przez skarżącego środków finansowych, a następnie w dniu [...] r., wydał decyzję w tym przedmiocie, utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Dyrektora Agencji z dnia [...] r. (po zmianie właściwości organów od [...] r.) wskazując i określając jednocześnie, iż ustalona zaskarżoną decyzją kwota nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego

w wysokości [...] zł (obejmująca kwotę jednolitej płatności obszarowej), stanowi różnicę pomiędzy kwotą jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł uzyskanej na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] r.,

a kwotą jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł przyznanej ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r. Natomiast kwota [...] zł stanowi różnicę pomiędzy kwotą pobranych płatności z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej (płatności zwierzęcej) w wysokości [...] zł, a kwotą [...] zł przyznanej ww. decyzją z dnia [...] r.

Mając na względzie powyższy stan faktyczny Sąd stwierdza, iż Prezes Agencji i następnie Dyrektor Agencji zasadnie uznali, że skarżący utracił prawo do uzyskania płatności na rok 2009, w kwocie przyznanej mu decyzją z dnia [...] r., skoro decyzja ta przyznająca płatności została decyzją ostateczną wyeliminowana z obrotu prawnego, a ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] r. przyznane zostały skarżącemu płatności bezpośrednie w niższej kwocie. W tej sytuacji środki pieniężne stanowiące różnicę kwot przyznanych ww. decyzjami przekazane skarżącemu na wskazany przez niego we wniosku o wpis do ewidencji producentów rachunek bankowy w dniu 11 marca 2010 r. należało uznać za pobrane nienależnie w świetle art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a) ww. u.a.r.i.m.r., a to musiało skutkować zobowiązaniem skarżącego do ich zwrotu. Prawidłowo w niniejszej sprawie organy uznały, że w rozpatrywanej sprawie wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.), skutkujące odstąpieniem od ustalenia beneficjentowi pomocy kwoty nienależnie pobranych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2009

z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości [...] zł, uzyskanych na mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego z dnia [...] r. W myśl bowiem art. 40 ust. 1 ww. ustawy z dnia [...] r. o płatnościach bezpośrednich, Prezes Agencji odstępuje od ustalenia kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności m.in. obszarowych, przypadku gdy kwota tej płatności nie jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006 r., str. 52, ze zm.).

Prezes Agencji również zgodnie z prawem obciążył skarżącego odsetkami za zwłokę od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość nienależnie pobranych płatności do dnia ich zwrotu. Stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego. Przepisy krajowe w tym zakresie zawarte zostały - w myśl dyspozycji art. 29 ust. 2 u.a.r.i.m.r. - w Dziale III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo, a obowiązek organu wypełniał również normy prawa wspólnotowego - art. 73 ust. 1 w zw. z ust. 3 rozporządzenia Nr 796/2004 Komisji ( WE) z 21 kwietnia 2004r., zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone za okres między powiadomieniem o obowiązku rolnika do zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem.

Zaskarżona decyzja nie narusza również obowiązujących w zakresie przedawnienia przepisów wspólnotowych. Wskazać bowiem, że zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze

o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (73 ust. 5 obowiązującego w sprawie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

W niniejszej sprawie ww. okresy przedawnienia nie upłynęły, ponieważ wypłata pomocy za rok 2009, uznanej następnie za nienależnie pobraną nastąpiła

w dniu [...] r., natomiast przyjmując, iż datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze przyznanej pomocy było doręczenie mu w dniu [...] r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności, terminy, z upływem których nie można żądać zwrotu przyznanej pomocy, nie zakończyły biegu. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy, ustalając czteroletni okres przedawnienia błędnie wskazał, że skarżący został powiadomiony o nieuzasadnionym charakterze płatności w dniu doręczenia decyzji z dnia [...] r., tj. w dniu [...] r. (omyłkowo podano datę [...] r.), jednakże błąd ten nie ma wpływu na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie zasadnie również przyjęto, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych płatności bezpośrednich za rok 2009. Na podstawie wskazanego przepisu obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika.

Podnieść należy, że organ przyznał skarżącemu płatność zwierzęcą na 2009 r. w decyzji z dnia [...] r., w oparciu o ustalenie, że DJP wynosi [...] dla jednego konia zgłoszonego do rejestru koniowatych. Nie budzi wątpliwości, że dzieląc ten wskaźnik przez współczynnik przeliczenia zwierząt żywych wynoszący [...] wynik działania przeczy ustaleniom faktycznym. Tymczasem, nie ulega wątpliwości, co zostało udokumentowane przez producenta, wymaganym zaświadczeniem wydanym przez uprawniony podmiot, że w okresie referencyjnym od [...] r. do [...] r. posiadał tylko jednego zarejestrowanego konia, uprawniającego do płatności. Wskazany wyżej błąd doprowadził do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r. W ocenie Sądu, błąd ten ma charakter oczywisty i wbrew twierdzeniom skarżącego mógł być przez niego zauważony poprzez zwykłe działanie matematyczne. Jak też słusznie zauważył organ odwoławczy, skarżący w złożonym wniosku o przyznanie płatności podpisał oświadczenie, że zna zasady ich przyznawania, w tym też wyżej wskazane rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., w oparciu

o którego przepisy ustalana jest płatność zwierzęca i metoda przeliczania zwierząt na DJP. Nie budzi wątpliwości Sądu, że beneficjent pomocy o każdej sytuacji wystąpienia zmian faktycznych na deklarowanych do płatności działkach, czy to związanych z nadzwyczajnymi okolicznościami czy też każdej innej okoliczności, powinien powiadomić organ, a oprócz tego skorygować wniosek lub nawet go wycofać. Działanie wnioskodawcy zmierzające do dostosowania wniosku do stanu rzeczywistego leży w jego interesie, bowiem w ten sposób może on uniknąć negatywnych skutków nieprawidłowo złożonego wniosku, w tym skutku w postaci wydania decyzji nakazującej zwrot nienależnie pobranej płatności. Skarżący zapoznał się z treścią wskazanych obowiązków podpisując w formularzu wniosku stosowne zobowiązanie do powiadomienia organu "o każdym fakcie mogącym mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności objętej wnioskiem, jak również o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności , gdy dotyczy wykorzystania gruntów rolnych lub wielkości powierzchni upraw - za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, odpowiada występujący z nim rolnik (vide wyrok NSA z dnia 26 maja 2010r. sygn. akt II GSK 609/09).

Należy także zauważyć, że organ poprzez wydanie kolejnych rozstrzygnięć administracyjnych poinformował skarżącego o powyższym błędzie. Skarżący miał zapewnione prawo do zaskarżenia wydanych decyzji, o prawie do ich zaskarżenia został pouczony, z której to możliwości nie skorzystał w odrębnych postępowaniach, bowiem zarówno decyzji stwierdzającej nieważność z dnia [...] r. jak i nowej decyzji o płatnościach z dnia [...] r. nie kwestionował.

Wobec powyższego, Sąd uznał za niezasadny zarzut naruszenia ww. art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2204, bowiem przepis ten jest jasny, organy dokonały jego prawidłowej wykładni, zasadnie uznając w konsekwencji, że nie miał on zastosowania w stanie faktycznym sprawy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego.

Reasumując, zdaniem Sądu zasadnie Prezes Agencji przyjął, że uzyskana przez wnioskodawcę płatność przyznana w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2009 uznana następnie za nienależnie pobraną podlega zwrotowi. Należało zaaprobować stanowisko organu, zaprezentowane w zaskarżonej decyzji, także co do sposobu wyliczenia kwoty płatności na rok 2009 przypadającej do zwrotu oraz co do naliczenia odsetek.

W ocenie Sądu organ nie naruszył jakichkolwiek przepisów oraz działał

w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Organ wskazał właściwe przepisy i prawidłowo je zastosował. Dopełnił powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w szerokim uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona prawidłowa. W tej sytuacji, zdaniem Sądu, zarzuty wobec organu, że nie podał okoliczności wskazujących na możliwość zauważenia błędu uznać należało za bezpodstawne.

Wbrew zarzutom skargi, w postępowaniu w przedmiocie ustalenia kwot nadmiernie pobranych płatności bezpośrednich, organ nie ma obowiązku weryfikowania przesłanek uprawniających do przyznania płatności, to bowiem wykracza poza zakres tego postępowania. Dlatego też nie podlega kontroli Sądu spełnienie przez skarżącego wymogów uprawniających do płatności jako wykraczające poza zakres rozstrzygnięcia poddane kontroli Sądu na skutek wniesionej skargi.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę.