Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 894/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska / spr. / Sędziowie WSA Krystyna Daniel WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Rejonowego Zarządu [...] w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 31 maja 2010 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 października 1969 r. ([...]) Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. Urząd Spraw Wewnętrznych orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Państwa, w stanie wolnym od obciążeń, na cele budowlane, nieruchomości składającej się z parceli l. kat. "1" o pow. 3272 m² , objętej lwh [...] KW Nr [...] powstałej z podziału parceli l. kat "2" stanowiącej własność A. ze S. K. w ¼ cz. i E. S. S. w ¾ częściach i przeniesienie tego prawa na rzecz Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu decyzji wywłaszczeniowej podano, że nieruchomości "są niezbędne na cele budownictwa zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r."

Pismami z dnia 14 lutego 2000 r. i z dnia 28 lutego 2000 r. E. S. i A. K. wystąpili do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Swym roszczeniem objęli parcelę gruntową l.kat. "1" o pow. 3272 m². Pismami z dnia 9 listopada 2000 r. wniosek poparły K. G. i M. S. – obok A. K. spadkobierczynie A. K..

Decyzją z dnia 14 października 2002 r. ([...]) Starosta [...] orzekł o odmowie zwrotu części działek nr "3" i "4" położonych w M. gm. [...] w granicach wywłaszczonej parceli gruntowej l. kat. "1" b. gm. M. na rzecz: E. S., A. K., K. G. i M. S..

Organ ustalił, że:

Prawo własności przedmiotowej nieruchomości zostało nabyte przez Skarb Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Powołana w decyzji wywłaszczeniowej decyzja lokalizacyjna nr [...] ustalała lokalizację magazynów na terenie położonym w M., którego granice oznaczono na mapie katastralnej stanowiącej do niej załącznik graficzny. Załącznika tego nie udało się odszukać. Ze zgromadzonych materiałów wynika, że w zamian za przekazanie władzom cywilnym, na potrzeby mieszkaniowe terenów wojskowych, władze miejskie zaproponowały lokalizacje nowych terenów dla potrzeb wojska obejmującą m.in. ok. 52 ha terenu istniejącego wówczas placu ćwiczeń na P. (będących już w dyspozycji wojska) oraz ok. 178 ha terenów w granicach administracyjnych miasta K. i powiatu [...]. Na terenie "P." zamierzano zrealizować: 1) plac ćwiczeń usytuowany na północny-zachód od drogi przebiegającej przez istniejący wówczas plac ćwiczeń na P. i łączącej szosy z K. do K. i z K. do O., jako teren zamienny za place ćwiczeń wojskowych zlokalizowane dotychczas w M. (komp. 3450) i P. (komp. 173); 2) zespół dwóch strzelnic szkolnych w zamian za oddane miastu tereny na P. i W. (komp. Nr 3446 i Nr 3445) z czynnymi strzelnicami; 3) obiekty kubaturowe mające stanowić zaplecze w/w strzelnic, w zamian za obiekty na P. i W.. Z uwagi na okoliczność, że teren na "P." nie zabezpieczał w całości potrzeb wojska, na cele magazynowe przewidziano odrębną lokalizację w rejonie miejscowości M. obejmującą teren o powierzchni ok. 30 ha, który stanowić miał rejon budynków magazynowych wraz z zapleczem – w zamian za oddane miastu: kompleks 1450-M., kompleks 821-F. i kompleks 3376-B..

Dla obszaru wskazanego w pkt 1 z przeznaczeniem na plac ćwiczeń dnia 21 kwietnia 1965 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wydało decyzję nr [...] ([...]) ustalającą lokalizację szczegółową terenów wojskowych. Natomiast dla obszaru przeznaczonego na cele magazynowe decyzją z dnia 5 sierpnia 1965 r. Nr [...] ([...]) Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. ustaliło lokalizację szczegółową magazynów wojskowych.

Parcela l. kat. "1" nie znajdowała się w granicach lokalizacji magazynów, natomiast znajdowała się ona w obszarze lokalizacji szczegółowej nr [...] obejmującej obszar wojskowy na terenie tzw. "P.. Z mapy katastralnej obejmującej obszar wojskowy w granicach lokalizacji szczegółowej Nr [...], na której zaznaczono granice projektowanego placu ćwiczeń wynika, że parcela l. kat. "1" przeznaczona została, wraz z wieloma sąsiednimi nieruchomościami, pod urządzenie placu ćwiczeń zabezpieczający proces szkolenia wojsk garnizonu K.. Na działce tej urządzono boisko sportowe, które obsadzone jest wieloletnimi drzewami, a którego wschodnia część rowem odwadniającym graniczy z drogą gruntową prowadzącą na teren placu ćwiczeń wojskowych. Boisko usytuowane jest w granicach placu ćwiczeń, urządzonego m.in. zasiekami czołgowymi, rowami ziemnymi, stanowiskiem czołgowym. Obecne działki nr "3" i "5" w granicach których znajduje się parcela 1. kat. "1" pozostają własnością Skarbu Państwa w zarządzie i użytkowaniu Ministerstwa Obrony Narodowej. Teren był i jest nadal użytkowany przez Wojsko Polskie zgodnie z treścią decyzji Prezydium Wojewódzkiej rady Narodowej z dnia 24 kwietnia 1969 r. zmieniającej za zgodą stron decyzje lokalizacyjne nr [...] i nr [...].

Wywłaszczona parcela została zatem wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia i nie podlega zwrotowi.

Na skutek wniesionego odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia 6 grudnia 2002 r. ([...]) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z dnia 17 lipca 2006 r. (sygn. akt II SA/Kr 46/03) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie organy orzekające nie wzięły pod uwagę okoliczności przeniesienia własności wywłaszczonych nieruchomości na Giełdę Rolno-Ogrodniczą "[...]" S.A. w K.. Wyjaśnił, że nawet jeżeli organowi I instancji w chwili orzekania fakt ten nie był znany, to okoliczność ta została podniesiona w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Powtórnie rozstrzygając sprawę organ odwoławczy winien tę okoliczność uwzględnić. Nie uczynienie tego stanowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej (art 7 kpa) i postanowień art. 77 kpa zobowiązujących organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tak aby stworzyć obraz sprawy zgodny z rzeczywistością.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podał nadto, że w świetle ustawy o gospodarce nieruchomościami nie może zostać zwrócona nieruchomość wywłaszczona, której właścicielem w czasie rozpatrywania wniosku o jej zwrot nie jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Stwierdzając jednak istnienie przesłanek przewidzianych w art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, Starosta nie może wydać decyzji odmawiającej takiego zwrotu z tym uzasadnieniem, że nieruchomość nie pozostaje we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Winien on wówczas zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości na zasadzie art. 97 §1 pkt 4 kpa do czasu zakończenia sporu dotyczącego zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej w wyniku której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego utraciła władanie wywłaszczona nieruchomością i podjąć właściwe czynności procesowe celem usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania lub wezwać do ich podjęcia art. 100 kpa).

Decyzją z dnia 30 października 2009 r. ([...]) po ponownym rozpatrzeniu sprawy, na podstawie art. 136 ust. 3, 137 ust. 1, 138 ust. 1, 139, art. 140 ust. 1 -2 i art. 142 oraz art. 96 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 104 kpa Starosta [...] orzekł o zwrocie działek: nr ‘6" o pow. 0,1249 ha i "7" o pow. 0,2023 ha, obr. M. gm. W., powstałych z podziału działek nr "3" i nr "5" obr. M. gm. W., objętych księga wieczystą KR [...], odpowiadających wywłaszczonej parceli 1 kat. "1" o pow. 3272 m², b. gm. M. na rzecz:: E. S. (s. T. i J.) w ¾ częściach, A. K. (s. W. i A.) w 1/12 części, K. G. (c. W. i A.) w 1/12 części i M. S. (c. W. i A.) w 1/12 części. Orzeczono też o zobowiązaniu w/w osób do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty 3608,20 zł. (słownie: trzy tysiące sześćset osiem 20/100), odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji powtórzył ustalenia faktyczne poczynione już uprzednio i ponadto podał co następuje:

Z analizy dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej wynika, że w wyniku założenia nowej ewidencji gruntów, parcele położone w b. gm. kat. M., w tym również parcela l kat. "1" utworzyły działkę ewidencyjną nr "1" o pow. 167,87 ha położoną w obrębie M. jedn. ewid. W., stanowiącą własność Skarbu Państwa, którą decyzją Urzędu Gminy W. z dnia 16 lutego 1987 r. nr UG. [...] przekazano w zarząd i użytkowanie Ministerstwa Obrony Narodowej. Dla przedmiotowej działki założono księgę wieczystą Kw [...], w której w dziale II jako właściciela wpisano Skarb Państwa – Ministerstwo Obrony Narodowej.

Kolejne operaty szacunkowe wykazały dalsze podziały działek. Z porównania mapy katastralnej z obowiązującą mapą ewidencji gruntów wynika, że wnioskowana do zwrotu parcela 1. kat. "1", b. gm. kat. M. odpowiada częściom działek ewidencyjnych nr "3" i "5", zaś z odpisu KR [...] wynika, że w dziale II jako ich właściciel wpisany jest Skarb Państwa –Minister Obrony Narodowej.

Z art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przesłankami zwrotu nieruchomości są:

- wystąpienie przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców z wnioskiem o zwrot nieruchomości, objęcie instytucją zwrotu tylko nieruchomości wywłaszczonej (lub jej części), t.j. nieruchomości w stosunku do których Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego nabyła prawo rzeczowe w drodze wywłaszczenia za odszkodowaniem, jak również nabytej w oparciu o przepisy ustaw enumeratywnie wymienionych w art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami; zbędność nieruchomości wywłaszczonej na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu w rozumieniu przepisu art. 137 ustawy, który formułuje legalną definicję stanu zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Aby nieruchomość mogła być zwrócona wszystkie w/w przesłanki muszą być spełnione łącznie. W przedmiotowej sprawie dwie pierwsze przesłanki zostały spełnione: E. S. jest poprzednim współwłaścicielem wywłaszczonej parceli gruntowej 1kat. "1" b. gm. kat. M., natomiast A. K., K. G. i M. S. są spadkobiercami drugiego byłego współwłaściciela – A. ze S.. Prawo własności przedmiotowej nieruchomości zostało zaś nabyte przez Skarb Państwa w trybie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

Dla obszaru przeznaczonego na plac ćwiczeń dnia 21 kwietnia 1965 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. wydało decyzję nr [..] ([...]) ustalającą lokalizację szczegółową terenów wojskowych. Natomiast dla obszaru przeznaczonego na cele magazynowe decyzją z dnia 5 sierpnia 1965 r. Nr [...] ([...]) Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. ustaliło lokalizację szczegółową magazynów wojskowych.

Parcela l. kat. "1" nie znajdowała się w granicach lokalizacji magazynów, natomiast znajdowała się ona w obszarze lokalizacji szczegółowej nr [...] obejmującej obszar wojskowy na terenie tzw. "P.. Parcela ta więc od samego początku była zbędna na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej w rozumieniu przepisu art. 137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Działki nr "3" i "5" w granicach których znajduje się parcela l. kat. "1" nadal pozostają własnością Skarbu Państwa w zarządzie i użytkowaniu Ministerstwa Obrony Narodowej w zw. z czym ich stan prawny nie stanowi przeszkody do wydania orzeczenia o ich zwrocie.

Z art. 138 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że prawo zarządu i użytkowania ustanowione na rzecz Ministerstwa Obrony Narodowej powinno wygasnąć z dniem, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Przedmiot zwrotu objęty niniejsza decyzja stanowią powstałe w wyników kolejnych podziałów działki nr "6" i "7" odpowiadające wywłaszczonej parceli l. kat. "1" o pow. 3272 m².

Od powyższej decyzji Rejonowy Zarząd [...] w K. wniósł odwołanie do Wojewody [...], zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie i oddalenie wniosku.

Strona odwołująca się podniosła, że skoro parcela l. kat. "1" w całości znajdowała się do poza granicami lokalizacji szczegółowej Nr [...] (jak podaje organ odwoławczy), to w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 21 października 1969 r. błędnie odwoływano się do w/w decyzji o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r. Zasadnicze znaczenie dla ustalenia celu wywłaszczenia wnioskowanej do zwrotu nieruchomości winna mieć więc decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 21 kwietnia 1965 r., w jej bowiem granicach znajdowała się przedmiotowa nieruchomość.

Nadto decyzje nr [...] i nr [...] zostały zmienione decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 24 kwietnia 1969 r. (Nr [...]), z której wynikało, że cały teren objęty tą decyzja będzie użytkowany przez Wojsko Polskie.

Wywłaszczona parcela "1" znajduje się na terenie placu ćwiczeń "P.", na którym zostały zrealizowane budowle właściwe dla palcu ćwiczeń. Fakt, że nie zostały one usytuowane na wywłaszczonej nieruchomości jest bez znaczenia, jeżeli wziąć pod uwagę funkcję placu ćwiczeń. W tej sytuacji nie można stwierdzić, że przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o uwłaszczeniu, nie zostały spełnione więc przesłanki zwrotu nieruchomości.

Decyzją z dnia 31 maja 2010 r. ([...]) na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podał co następuje:

W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, że spełnione zostały dwie przesłanki, bez zaistnienia których nie jest możliwe orzeczenie o zwrocie nieruchomości: 1) z wnioskiem o zwrot wystąpiły uprawnione do tego osoby, 2) w/w parcela może zostać uznana za wywłaszczoną w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wątpliwości budzi natomiast ocena zbędności parceli "1" na cel wywłaszczenia.

Zarówno art. 136 jak i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami posługując się pojęciem celu wywłaszczenia utożsamiają go z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu. Ze względu na fakt, że cel wywłaszczenia w decyzji lub akcie notarialnym określany jest często w sposób ogólnikowy niezbędna jest prawidłowa ocena celu wywłaszczenia na podstawie tych samych kryteriów co jej niezbędność w postępowaniu wywłaszczeniowy. Będzie to w szczególności analiza przeznaczenia gruntu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w czasie wydania decyzji wywłaszczeniowej oraz analiza dokumentacji dołączonej obowiązkowo do wniosku o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, a w szczególności decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji i decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.

W przedmiotowej sprawie cel wywłaszczenia w decyzji z dnia 21 października 1969 r. został określony jako "budownictwo". Decyzja o wywłaszczeniu parceli "1" wyraźnie powołuje się na decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r., która z kolei ustalała szczegółową lokalizację "magazynów". Z powyższego wynika, że to właśnie budowa magazynów (prawdopodobnie o charakterze wojskowym) była celem wywłaszczenia w/w nieruchomości. Tak więc, twierdzenie strony odwołującej się, że decyzja z dnia 21 października 1969 r. błędnie odwoływała się do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r. nie znajduje uzasadnienia.

Nie doszło też do zmiany celu wywłaszczenia nieruchomości na skutek decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia 24 kwietnia 1969 r. Wynika z niej jedynie, że prawa z decyzji nr [...] i [...] wydanych na rzecz i imię Dyrekcji Inwestycji Miejskich I w K., przejmuje Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo-Budowlany w K., oraz że całość terenu w granicach lokalizacyjnych nr [...] i [...] będzie użytkowana przez Wojsko Polskie (por. też wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 marca 209 r. sygn. akt II SA/Kr 1243/08.)

Zgromadzony materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że w/w magazyny nigdy na wnioskowanej do zwrotu nieruchomości nie powstały, dlatego też przy spełnieniu wszystkich przesłanek wywłaszczenia należało orzec o jej zwrocie.

Na powyższą decyzję Rejonowy Zarząd [...] w K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa, co skutkowało błędną oceną celu wywłaszczenia wskazanego w decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dni 21 października 1969 r.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podała co następuje:

W decyzji z dnia 21 października 1969 r. cel wywłaszczenia został określony nieprecyzyjnie, w jej uzasadnieniu dookreślono ten cel poprzez odwołanie do decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia 5 sierpnia 1965 r. Ponieważ załącznik graficzny do tej decyzji nie został odnaleziony, w celu prawidłowego zinterpretowania celu wywłaszczenia konieczne jest odwołanie się do dokumentacji wywłaszczeniowej oraz dotyczącej lokalizacji inwestycji objętych decyzją wyżej wymienioną oraz decyzji o lokalizacji szczegółowej Nr [...] z dnia 21 kwietnia 1965 r. Z ustaleń organu I instancji wynika bowiem, że analiza mapy katastralnej, na której zaznaczone są granice lokalizacji szczegółowej Nr [...] pozwala stwierdzić, że wywłaszczona parcela 1. kat "1" b. gm. kat. M. znajdowała się w granicach obszaru objętego powyższą lokalizacją, ponieważ jest położona na P.. Na terenie "P." zamierzano zrealizować plan ćwiczeń wojskowych, zespół dwóch strzelnic szkolnych i obiekty kubaturowe stanowiące zaplecze strzelnic, a więc na tym terenie nie planowano budowy magazynów. Na cele magazynowe przewidziano lokalizację w miejscowości M., na ten cel została też wydana decyzja Nr [...] z dnia 5 sierpnia 1965 r. Z kolei z analizy mapy wynika, że parcela l. kat. "1" b. gm. kat. M. nie znajdowała się w granicach lokalizacji szczegółowej nr [...].

W decyzji wywłaszczeniowej zachodzi więc sprzeczność pomiędzy jej sentencja a uzasadnieniem. Orzeczono w niej bowiem o wywłaszczeniu parceli, która znajdowała się w obszarze w ogóle nieprzeznaczonym na realizację magazynów, podczas gdy w uzasadnieniu odwołano się do decyzji Nr [...] ustalającej lokalizację szczegółową magazynów, które z kolei miały być zrealizowane na innym terenie. W zaistniałej sytuacji decyzja o lokalizacji szczegółowej nr [...] (której załącznik graficzny obejmuje wywłaszczona parcelę) ma zasadnicze znaczenie dla ustalenia celu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.

Parcela l. kat. "1" znajduje się na terenie placu ćwiczeń "P.", na którym zostały zrealizowane budowle właściwe ze względu na jego przeznaczenie. Wskazuje na to dokumentacja z lat 1971 -1972 rozliczająca wykonanie zadania inwestycyjnego pod nazwą obiekty zamienne M. – P. oraz zeznania świadka R. A.. Z uwagi na funkcję placu ćwiczeń wojskowych nie ma znaczenia, że budowle te nie zostały usytuowane na wywłaszczonej nieruchomości. Istotne jest natomiast, że przedmiotowa parcela znajdowała się na terenie ośrodka szkolenia artyleryjskiego wchodzącego w skład placu ćwiczeń wojskowych i tak też była wykorzystywana. Dla oceny zbędności nie ma znaczenia obecny sposób korzystania z tej nieruchomości, gdyż nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy cel ten został na nieruchomości zrealizowany, a dopiero później zmieniono jej przeznaczenie, czy też w ogóle zaprzestano wykorzystywać nieruchomość w calu, na który została przejęta (por. wyrok NSA z dnia 27 sierpnia 2009 r. LEX nr 552276).

Dokonana przez organ odwoławczy z pominięciem całości materiału dowodowego gramatyczna wykładnia decyzji wywłaszczeniowej prowadzi do błędnej oceny celu wywłaszczenia parceli l. kat. "1". Nie można też zgodzić się ze stanowiskiem organu orzekającego, że prawidłowej wykładni decyzji wywłaszczeniowej stoi na przeszkodzie jej ostateczność. W przedmiotowej sprawie nie chodzi bowiem o zmianę decyzji, ale o prawidłowa jej interpretację.

Zgodnie z art. 7 i 77 §1 kpa organ administracji obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W niniejszej sprawie z uwagi na sprzeczność pomiędzy sentencja decyzji, a jej uzasadnieniem niezbędna była analiza pozostałej dokumentacji, w tym wniosku o wywłaszczenie oraz Programu inwestycji zamiennych w garnizonie K. z dnia 28 września 1964 r. oraz. Opierając się jedynie na wewnętrznym brzmieniu wewnętrznie sprzecznej decyzji, organ administracji naruszył w/w przepisy kpa.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:

W rozpatrywanej sprawie organy poczyniły prawidłowe ustalenia dotyczące faktu i przedmiotu wywłaszczenia, kręgu osób uprawnionych, zebrały możliwy do uzyskania materiał dowodowy. Skarżący, nie kwestionując powyższego, zarzucił jedynie, że do ustalenia zbędności nieruchomości doprowadziła wadliwie przeprowadzona ocena zebranego materiału. Zdaniem skarżącego, skoro z wszystkich dokumentów, a zwłaszcza załączników do decyzji lokalizacyjnej nr [...] wynika, że wywłaszczona parcela nie mieściła się w granicach zamierzonej inwestycji "budowa magazynów", a weszła w skład zamierzenia objętego decyzją lokalizacyjną nr [...], to kwestię jej zbędności na cel wywłaszczenia oceniać należało w kontekście tej ostatniej decyzji lokalizacyjnej. W sprawie zatem sporne jest ustalenie, na jaki cel wywłaszczona została przedmiotowa nieruchomość.

Sąd rozpoznający sprawę niniejszą akceptuje stanowisko organów wedle którego cel wywłaszczenia odczytywać należy przede wszystkim z decyzji wywłaszczeniowej. Dalsze dokumenty związane z planowaniem i realizacją inwestycji służą dookreśleniu i skonkretyzowaniu tego celu, który – choćby ogólnie – został wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Cel wywłaszczenia należy interpretować ściśle, stosownie do przepisu art. 136 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który zakazuje użycia nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji. Późniejsza zmiana celu wywłaszczenia, jak również jego rozszerzająca interpretacja jest niedopuszczalna ze względu na wyjątkowy charakter instytucji wywłaszczenia.

W opisanej we wstępie decyzji z dnia 21 października 1969 r. wprost wymieniono datę i numer decyzji lokalizacyjnej, której treść i zakres (budowa magazynów) odpowiada użytemu w decyzji określeniu celu "budownictwo". Bez znaczenia przy tym pozostaje, że dane decyzji lokalizacyjnej wymieniono w uzasadnieniu, skoro uzasadnienie to stanowi część składową decyzji. Prawidłowo zatem organy odczytały, że celem wywłaszczenia wskazanym w decyzji była realizacja zamierzenia opisanego w decyzji lokalizacyjnej nr [...]. Niczego w tej mierze nie zmienia decyzja Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [...] z dnia 24 kwietnia 1969 r. Nie modyfikuje ona ani przedmiotu, ani zakresu zamierzeń określanych zmienianymi decyzjami lokalizacyjnymi nr [...] i [...], a wynika z niej jedynie, że prawa z tych decyzji wydanych na rzecz i imię Dyrekcji Inwestycji Miejskich I w K., przejmuje Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo-Budowlany w K..

W ocenie Sądu określenie celu wywłaszczenia na podstawie domniemań wynikających z położenia nieruchomości poza terenem objętym inwestycją z decyzji nr [...], a sprzecznie z jednoznacznym brzmieniem decyzji wywłaszczeniowej, nie znajduje uzasadnienia. Takie też założenie przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w wydanym w tej samej sprawie wyroku z dnia 17 lipca 2006 r. Uchylając wówczas decyzję o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości Sąd wskazał wówczas, że ewentualna (a jak się okazało nieistniejąca) przeszkoda polegająca na przekazaniu nieruchomości Spółce [...] jest przeszkodą usuwalną. Przyjąć więc należy, że w ocenie Sądu przeszkodą z zwrocie nie był fakt wykorzystania nieruchomości na cel wywłaszczenia, bo w przeciwnym wypadku uchylenie decyzji nie byłoby uzasadnione. Podobny pogląd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrażał także w innych sprawach dotyczących nieruchomości wywłaszczonych w tak, jak w sprawie niniejszej, celu (por. np. II SA/Kr 50/03 – wyrok z 17 lipca 2006 r., II SA/Kr 44/03 – wyrok z 10 lipca 2006 r., II SA/Kr 2308/02 – wyrok z 19 czerwca 2006 r.).

Co do tego, że na przedmiotowej nieruchomości budowa magazynów nigdy nie została zrealizowana nie ma w sprawie sporu. Bez znaczenia zaś dla rozstrzygnięcia pozostaje to, czy nieruchomość tę wykorzystano na cel opisany w decyzji lokalizacyjnej nr [...].

Skoro zatem istniały wszystkie przesłanki z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, organ zobowiązany był do orzeczenia o zwrocie nieruchomości.

Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i dlatego skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.