Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 350/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, art. 3 pkt. 20
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Spółkę z o.o. w [...] jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2016 r. znak: [...], wydana w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Orzeczeniem tym, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania I H od decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. znak: [...], umarzającej wszczęte na wniosek I H postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] października 2012 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Postępowanie w sprawie miało następujący przebieg: decyzją z [...] października 2012 r., nr [...], znak: [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] Sp. z o.o. w [...] pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. [...] oraz [...] w miejscowości [...], obr. [...], gm. [...]. Decyzja ta została sprostowana postanowieniem Starosty [...] z [...] stycznia 2015 r., znak: [...]; na mocy decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2012 r., nr [...], znak: [...], przywołana decyzja o pozwoleniu na budowę została zaś przeniesiona na [...] Sp. z o.o. w [...].

Wskazane orzeczenie z [...] października 2012 r., zostało zakwestionowane przez I H, która to pismem z [...] marca 2016 r. wniosła o stwierdzenie jego nieważności. Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2016 r. znak: [...], umorzył wszczęte na wniosek I H postępowanie we wskazanym przedmiocie, tj. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] października 2012 r. nr [...]. Uznał bowiem, że wnioskodawczyni nie posiada legitymacji procesowej do skutecznego złożenia ww. żądania. Dokonując takiej oceny organ sprawdził położenie nieruchomości, których właścicielem jest skarżąca względem działki inwestycyjnej. Uwzględnił przy tym art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Stwierdził w efekcie, że sporna inwestycja nie wpływa na sposób zagospodarowania działek skarżącej o nr ew. [...] w obrębie [...], gmina [...].

Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego z [...] lipca 2016 r., I H wniosła z zachowaniem terminu odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Po jego rozpatrzeniu zapadła wskazana na wstępie decyzja tego organu z [...] grudnia 2016 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest możliwe tylko w przypadku, gdy jest to dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. Prowadzenie postępowania w sprawie, w której z żądaniem wszczęcia wystąpi osoba nie będąca stroną jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych; tak więc, właściwy organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony.

Stosownie do treści przepisu art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA z 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06). W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

I dalej, organ II instancji podał, że analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że sporne przedsięwzięcie obejmuje swym zakresem budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną. Maszt przedmiotowego obiektu usytuowany jest na działkach o nr ew. [...] oraz [...] w miejscowości [...], obr. [...], gm. [...]. Jak wynika z akt sprawy, I H nie brała udziału w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Starosty [...] z [...] października 2012 r., nr [...]. W celu ustalenia interesu prawnego ww. osoby Główny Urząd Nadzoru Budowlanego pismem z [...] września 2016 r. wezwał I H do wykazania interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Starosty [...], poprzez przesłanie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez skarżącą tytułu prawnego do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W piśmie z [...] października 2016 r., stanowiącym odpowiedź na powyższe wezwane, I H wskazała, że interes prawny w kwestionowaniu ww. decyzji wywodzi z tytułu przysługującego jej prawa własności działki nr ewid. [...], obręb [...], co potwierdza treść Księgi Wieczystej Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...],[...] Wydział Ksiąg Wieczystych. Organ odwoławczy stwierdził przy tym, że w przypadku elektrowni wiatrowych obszar oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego będzie, co do zasady, wyznaczany w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961). Zgodnie z tym przepisem odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych przez odległość, o której mowa w art. 4 ust. 1, rozumie się najkrótszy odcinek pomiędzy:

rzutem poziomym istniejącego budynku mieszkalnego albo istniejącego budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa, albo

granicą terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy, o której mowa w art. 4 ust. 2 pkt 2 i w art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym dotyczącą inwestycji, o której mowa w pkt 1, na którym możliwa jest lokalizacja tej inwestycji, albo

linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza realizację inwestycji, o której mowa w pkt 1,

a:

okręgiem, którego promień jest równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami, a środek jest środkiem okręgu opisanego na obrysie wieży istniejącej elektrowni wiatrowej, albo

linią rozgraniczającą teren, którego sposób zagospodarowania określony w planie miejscowym dopuszcza budowę elektrowni wiatrowej.

Z analizy projektu budowlanego wynika, że całkowita wysokość elektrowni wiatrowej [...] wynosi 148 m, natomiast promień równy połowie średnicy wirnika wraz z łopatami wynosi 46,5 m (zob. Projekt budowlany, rys. nr III, ark. 4).

W konsekwencji GINB podał, że działki zlokalizowane w odległości mniejszej niż 1480 m od okręgu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych mogą w związku z ww. przepisem podlegać ograniczeniom w zagospodarowaniu.

Podał następnie, że z posiadanych akt sprawy, w tym z projektu zagospodarowania terenu, wynika, że działka nr ewid. [...] należąca do I H znajduje się w odległości ok. 20 m od projektowanej elektrowni wiatrowej.

Tym samym, w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżąca ma interes prawny w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji.

Z uwagi na stwierdzone naruszenie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. uznał więc, że należało uchylić w całości decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r., znak: [...], oraz przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wskazał, że rzeczą organu wojewódzkiego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie prawidłowe ustalenie aktualnego kręgu stron niniejszego postępowania, zawiadomienie wszystkich stron o toczącym się postępowaniu administracyjnym i doręczenie im pełnej korespondencji, w tym decyzji kończącej postępowanie.

Wskazał też, że przeprowadzenie postępowania w ww. zakresie wyłącznie przez organ drugiej instancji doprowadziłoby w opisanej sytuacji do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a.

W skardze do Sądu na ww. decyzję GINB z [...] grudnia 2016 r. skarżąca – [...] z o.o. w [...] zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

-art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 tej ustawy w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w zw. z art. 5 ust. 1 tej ostatniej, w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 6 k.p.a. i w zw. art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez błędne i całkowicie bezpodstawne przyjęcie, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego będzie co do zasady wyznaczony w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o inwestycjach (...), podczas gdy określanie kręgu stron postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę powinno odbywać się na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a., z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania pozwolenia na budowę, a zatem bez zastosowania powołanych przez organ przepisów art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach (...), w odniesieniu do ustalenia obszaru oddziaływania obiektu, z którego miałby być wywodzony interes prawny wnioskodawcy, co w konsekwencji powinno prowadzić do wniosku, że wnioskodawcy nie przysługuje interes prawny do wszczęcia i udziału w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę (nie posiada statusu strony tego postępowania), a decyzja I instancji jest zgodna z prawem;

-art. 13 ust. 2 i ust. 3 ustawy o inwestycjach (..) w zw. z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt 20 tej ostatniej, w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach (...) w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wnioskodawca posiada interes prawny w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, wynikający z położenia należącej do niego działki w odległości mniejszej niż 1480 metrów od elektrowni wiatrowej, objętej pozwoleniem na budowę, a zatem przy zastosowaniu art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach (...) w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, podczas gdy: wskazane przez organ przepisy ustawy o inwestycjach (...) nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie, dotyczącej stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, w szczególności wobec treści art. 13 ust. 2 i ust. 3 tej ustawy, a w konsekwencji interes prawny wnioskodawcy nie może być oceniany, a tym bardziej wywodzony w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach (...) w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.

Mając na względzie wskazane naruszenia prawa, skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie decyzji w całości; nadto – o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Udział w postępowaniu sądowym zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w [...], A J, która w piśmie z [...] listopada 2017 r. wniosła o oddalenie skargi.

O oddalenie skargi wniosła również uczestniczka postępowania – I H, która to przedstawiła swoje stanowisko w piśmie z [...] grudnia 2017 r.

Z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w postepowaniu wystąpiła [...] z o.o. w [...], a postanowieniem z [...] listopada 2017 r. Sąd wniosek ten uwzględnił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna; za konieczne Sąd uznał bowiem uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez wadliwe przyjęcie, że ustalenie obszaru oddziaływania obiektu dla przedmiotowej w sprawie inwestycji winno nastąpić z uwzględnieniem ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, wobec czego interes prawny wnioskodawczyni postępowania znajduje oparcie w przepisach tej ustawy (i nie było podstaw do zastosowania w sprawie art. 105 § 1 k.p.a.).

Przed rozwinięciem powyższego zważyć należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2016 r., tj. uchylająca decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2016 r. znak: [...], o umorzeniu wszczętego na wniosek I H postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] października 2012 r. nr [...] (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej nr [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działkach o nr ew. [...] oraz [...] w miejscowości[...], obr. [...], gm. [...]), i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zainicjowane zostało wnioskiem I H, a spór w sprawie dotyczy oceny interesu prawnego tej osoby do skutecznego uruchomienia wskazanego postępowania nadzorczego. Organ I instancji, po dokonaniu analizy w tym zakresie uznał bowiem, że I H nie posiada legitymacji do kwestionowania ww. decyzji o pozwoleniu na budowę, stąd też postępowanie (po jego wszczęciu) decyzją z [...] lipca 2016 r. umorzył, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Oceny tej nie podzielił organ odwoławczy, przesądzając, że I H posiada przymiot strony w sprawie i przyjmując za konieczne zastosowanie z tej przyczyny art. 138 § 2 k.p.a.

Zdaniem Sądu, wskazana ocena organu odwoławczego jest jednak błędna; opiera się na wadliwym założeniu, że co do zasady w przypadku elektrowni wiatrowych obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, wyznaczany jest w oparciu o art. 4 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, i ten też przepis stanowi o interesie prawnym w sprawie I H. GINB zajmując takie stanowisko nie dokonał pełnej analizy ww. regulacji prawnej i nie uwzględnił wszystkich okoliczności, a to doprowadziło go do wadliwych konkluzji.

Przy czym, należy zgodzić się z tym organem, że wobec wniosku I. H., należało po wszczęciu postępowania z tegoż wniosku, poczynić ustalenia co do przymiotu strony wnioskodawczyni. Osoba ta nie brała bowiem udziału w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Starosty [...], a zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wniosek I H mógł więc skutecznie uruchomić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (poprzez doprowadzenie do oceny ważności kwestionowanego aktu), tylko wówczas gdy pochodził od strony postępowania. Jednocześnie stwierdzić trzeba, że to, że wnosząca o stwierdzenie nieważności decyzji nie brała udziału w postępowaniu zwykłym nie pozbawia jej prawa do żądania wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Niemniej złożenie wniosku o wszczęcie postępowania nadzwyczajnego przez podmiot czy podmioty nie biorące udziału w postępowaniu zwykłym wymaga od organu, wobec ww. przepisu, oceny interesu prawnego wnioskodawcy czy wnioskodawców. W okolicznościach niniejszej sprawy, ocena w ww. zakresie nie mogła mieć miejsca poza postępowaniem, albowiem nie była oczywista i czyniła koniecznym przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, uwzględniającego zatwierdzony projekt budowlany, obok art. 28 Kodeksu - przepisy art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, a także – przepisy odrębne, o których mowa w tym ostatnim. Zatem, po wszczęciu postępowania w sprawie, należało poddać ocenie to, czy wniosek o stwierdzenie nieważności pochodzi od strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, albowiem brak interesu prawnego osoby składającej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powoduje niedopuszczalność rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w tym przedmiocie i uzasadnia (po wszczęciu postępowania), zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. (zob. wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I OSK 725/05). W tym zaś zakresie sprawa, zdaniem Sądu, na etapie II instancji nie została prawidłowo przeanalizowana; w konsekwencji organ II instancji co najmniej przedwcześnie (nie dokonując właściwej oceny) zakwestionował decyzję organu I instancji opartą na przepisie art. 105 § 1 k.p.a.

I tak, Sąd zauważa, że stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 1999 r., sygn. akt IV SA 2520/98). Interes prawny nie jest jednak kategorią abstrakcyjną i nie można wypowiedzieć się co do jego istnienia bądź nieistnienia bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw określonego podmiotu. Oczywistym przy tym jest, że nie zawsze zachodzić musi tożsamość podmiotów występujących w postępowaniu zwykłym i w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji. Niemniej punktem wyjścia przy ustalaniu kręgu stron postępowania jest przedmiot rozstrzygnięcia pierwotnego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy decyzji o pozwoleniu na budowę, to należało odnieść się do przepisów, które określały krąg podmiotów mogących występować jako strony tegoż postępowania, tj. zakończonego kwestionowaną decyzją.

Kwestię ustalenia stron postępowania w sprawach pozwolenia na budowę reguluje wskazywany już powyżej art. 28 ust 2 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 28 k.p.a. W świetle tego przepisu, stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, a w konsekwencji także w sprawie stwierdzenia nieważności takiego pozwolenia są -oprócz inwestora- właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na których to skoncentrował się organ I instancji orzekając w niniejszej sprawie, ale też przepisy dotyczące na przykład ochrony środowiska (m. in. dotyczące ochrony przed hałasem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Na tle tych przepisów prawa w orzecznictwie podkreśla się, że wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno nastąpić na potrzeby każdej konkretnej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia.

W oparciu o tak rozumiane pojęcie obszaru oddziaływania Wojewoda [...]dokonał oceny, w konsekwencji której uznał, że I H nie ma interesu prawnego w postępowaniu, którego przedmiotem jest stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] października 2012 r. Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję stwierdził natomiast, że interes prawny I H należy wywodzić z art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961) zgodnie z którym odległość, w której mogą być lokalizowane i budowane budynek mieszkalny albo budynek o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa - od elektrowni wiatrowej - jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowej).

Ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uwzględniającym ww. przepisy ustawy obowiązującej od 2016 r., w okolicznościach niniejszej sprawy, nie sposób się jednak zgodzić. O ile rację ma GINB, że w sprawie należało ustalić ponownie, tj. na potrzeby postępowania nieważnościowego krąg stron, w tym – czy wnioskodawczyni posiada legitymację procesową, a to z uwzględnieniem art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, o tyle nie można podzielić stanowiska tego organu, aby do inwestycji objętej ostatecznym pozwoleniem na budowę z 16 października 2012 r., mogły znaleźć zastosowanie przepisy nieobowiązującej wówczas ustawy (które to miałyby wyznaczać obszar oddziaływania obiektu). Tymczasem, GINB dokonując oceny interesu prawnego wnioskodawczyni oparł się wyłącznie na przepisach ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, obowiązującej od 16 lipca 2016 r., pomijając zupełnie okoliczność, że wskazana regulacja prawna nie obowiązywała w dacie wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę, nadto: nie obowiązywała także w dacie złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności.

W ocenie Sądu, określenie stron postępowania nadzorczego powinno zaś nastąpić z uwzględnieniem przepisów prawa materialnego obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji. To przepisy z daty wydania pozwolenia na budowę znajdują bowiem zastosowanie do spornej inwestycji; stąd też – ten stan prawny winien być miarodajny dla ustalenia obszaru oddziaływania tego zamierzenia. Przyznanie podmiotowi stosownej legitymacji z uwagi na zaistniałą zmianę stanu prawnego nie znajduje natomiast ani prawnego czy logicznego, ani też racjonalnego uzasadnienia. Przeciwnie, stanowi zaprzeczenie gwarancji stron w ramach dokonywanego obrotu prawnego oraz zasady niedziałania prawa wstecz. Dlatego też, nie do zaakceptowania jest zaproponowany przez organ odwoławczy retroaktywny charakter normy art. 4 ust. 1 i 5 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych w odniesieniu do ukształtowanego decyzją z [...] października 2012 r. stosunku administracyjnego. Nie można przy tym pominąć, że uwzględniając ww. przepisy ustawy z 2016 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jednocześnie poza zakresem swoich rozważań pozostawił inne regulacje w niej zawarte. W szczególności dokonując oceny w sprawie, nie uwzględnił art. 13 ust. 2, który jako przepis intertemporalny wskazuje, że do spraw o pozwolenie na budowę wszczętych i niezakończonych należy stosować przepisy dotychczasowe. Wskazane rozwiązanie ustawodawcy neguje zaś stanowisko organu odwoławczego zaprezentowane w kontrolowanym obecnie orzeczeniu.

Z tych też przyczyn, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z istotnym naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a.

W tej sytuacji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.