Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 559/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 18, art. 34 par. 4, par. 5
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Protokolant referent stażysta Renata Tomaszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. Z. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. działając w oparciu o treść art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a., art. 18, art. 27 § 1 pkt 9 oraz art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm.)-dalej u.p.e.a., po rozpatrzeniu zażalenia M.Z. na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne.

W dniu [...] Prezydent Miasta Ł. wystawił wobec M.Z. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości. Odpis przedmiotowego tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanemu w dniu 28 października 2014r.

W dniu 22 grudnia 2014r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) M.Z. złożył zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, wnosząc jednocześnie o przywrócenie terminu do ich wniesienia.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...] z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Odrębnym natomiast postanowieniem wydanym w tej samej dacie, tj. [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

W dniu 5 lutego 2015r. M.Z. złożył zażalenie na postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Zarzucając w zażaleniu błąd w ocenie zebranego materiału dowodowego, przedwczesne wydanie niniejszego postanowienia z uwagi na możliwość zaskarżenia postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne i naruszenie tym samym art. 97 ust. 4 K.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i zawieszenie postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymując zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy wskazało, że postanowieniem z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] o nr [...]. Powyższe postanowienie zostało przez zobowiązanego skutecznie zaskarżone, jednak zgodnie z art. 17 § 2 u.p.e.a., wniesienie zażalenia nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy powyższe postanowienie organu pierwszej instancji, odmawiając ostatecznie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zdaniem organu odwoławczego zaniechanie w postaci niewydania postanowienia w sprawie zarzutów mogłoby się spotkać z zarzutem bezczynności organu egzekucyjnego. Zostały bowiem złożone zarzuty, które nie zostały rozpatrzone, co jest równoznaczne z niezakończeniem postępowania. Odmowa przywrócenia terminu może wynikać m.in. z faktu faktycznego braku uchybienia terminu. Tym samym chybiony jest zarzut naruszenia przepisu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., który nie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania.

Przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. przewiduje wydanie postanowienia "w sprawie zgłoszonych zarzutów", co oznacza, że w sytuacji, gdy zarzutów nie można uwzględnić, to należy odmówić ich uwzględnia. Zarzutów natomiast nie można uwzględnić, gdy nie są merytorycznie zasadne albo wówczas, gdy nie zostały spełnione wymogi formalne do ich wniesienia np. uchybiono siedmiodniowemu terminowi do ich wniesienia. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący podtrzymując zarzut błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi skarżący odwołując się do treści art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. podkreślił, że złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a od rozstrzygnięcia organu I instancji o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów złożył środek odwoławczy, co uzasadniało zawieszenie postępowania administracyjnego na podstawie wskazanego powyżej przepisu.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 t.j.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 powołanej ustawy).

Stosownie zaś do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm.)-dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia, tj. jego zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie kontroli sądowoadministracyjnej poddano postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] wydane w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o nr [...] z dnia [...] obejmującego należności z tytułu podatku od nieruchomości.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. nr Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 ze zm.)- dalej u.p.e.a. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. jednym z obligatoryjnych elementów tytułu wykonawczego jest pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Strona, która uchybiła terminowi do wniesienia zarzutu, może złożyć zarzut wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, stosownie do treści art. 58 § 1 K.p.a. Skutkiem niezłożenia takiego wniosku jest bezskuteczność zarzutu – organ egzekucyjny nie jest bowiem uprawniony do jego rozpatrzenia. Z powyższego wynika więc, że po upływie 7-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu egzekucyjnego, o ile termin ten nie został na wniosek zobowiązanego przywrócony, nie może on podnosić skutecznie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

W niniejszej sprawie tytuł wykonawczy doręczono skarżącemu w dniu 28 października 2014r. Następnego dnia tj. w dniu 29 października 2014r. rozpoczął bieg ustawowy termin do wniesienia zarzutów, który upłynął w dniu 4 listopada 2014r. Zarzuty wobec otrzymanego tytułu wykonawczego zostały jednak wniesione dopiero w dniu 22 grudnia 2014r., a więc z uchybieniem 7-dniowego terminu. Wnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego skarżący złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia. Z materiałów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego wynika, że postanowieniem z dnia [...], nr [...] Prezydent Miasta Ł. odmówił uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...], nr [...] z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia. Odrębnym natomiast postanowieniem wydanym w tej samej dacie, tj. w dniu [...], nr [...] organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.

Skoro zatem skarżący uchybił terminowi do wniesienia zarzutów organ I instancji nie był władny ich merytorycznie rozpoznać. Kwestią dyskusyjną jest jaką formę winno wówczas przybrać wydane przez organ rozstrzygnięcie, przepisy u.p.e.a. nie regulują bowiem wprost tego zagadnienia. W przepisie art. 34 § 4 jest jedynie mowa, że organ egzekucyjny "wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego". Orzecznictwo sądów administracyjnych nie jest w tej mierze jednolite.

W razie uchybienia terminu do wniesienia zarzutów niektóre sądy uznają, że powinno się wówczas oddalić zarzuty (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2009r., sygn. akt I SA/Bk 361/08), bądź pozostawić zarzuty bez rozpoznania (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 9 lipca 2008r., sygn. akt I SA/Po 443/08) albo też umorzyć postępowanie w przedmiocie zarzutów (por. wyrok NSA z dnia 24 października 2000r., sygn. akt I SA/Ka 712/99), bądź nie uwzględnić zarzutów z powodu ich wniesienia po upływie terminu (por. wyrok NSA z dnia 1 października 1999r., sygn. akt I SA/Lu 722/98; wyrok WSA w Łodzi z dnia 24 kwietnia 2008r. sygn. akt III SA/Łd 19/08, LEX nr 524102). Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wskazany jako ostatni uznając, że prawidłowym rozstrzygnięciem jest odmowa uwzględnienia zarzutów z uwagi na uchybienie terminu do uch wniesienia. Skoro bowiem przepis art. 34 § 4 u.p.e.a. przewiduje wydanie postanowienia "w sprawie zgłoszonych zarzutów" to oznacza to, że w każdej sytuacji gdy zarzutów nie można uwzględnić, czy to dlatego, że są niezasadne, czy też dlatego, że nie zostały spełnione wymogi formalne do ich wniesienia, (np. uchybiono 7-dniowemu terminowi do ich wniesienia), należy odmówić ich uwzględnienia. Wskazane wyżej wątpliwości co do prawidłowej formy, w której organ odnieść się winien do spóźnionych zarzutów nie mają jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem w żadnym przypadku organ egzekucyjny nie może merytorycznie rozpoznać wniesionych po upływie terminu zarzutów.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest jednak ustalenie, czy możliwe jest wydanie postanowienia o odmowie uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, przed rozpatrzeniem wniosku zobowiązanego o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, złożonego jednocześnie z zarzutami w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Rozpatrując niniejszą sprawę we wskazanym powyżej aspekcie Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, zgodnie z którym w przypadku złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego po upływie terminu wraz z jednoczesną prośbą o przywrócenie uchybionego terminu organ egzekucyjny nie może wydać postanowienia o odmowie ich uwzględnienia przed rozpatrzeniem prośby o przywrócenie terminu.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie zaaprobował pogląd wyrażony w wyrokach z dnia 20 marca 2009, sygn. akt I FSK 112/08 i z dnia 23 listopada 2007 r., sygn. akt II FSK 1316/06, a zwłaszcza w wyroku NSA z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt I FSK 1443/11 (wszystkie dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), którego argumentacja może zostać w pełni odniesiona do realiów niniejszej sprawy. Za zasadne więc Sąd uznał przytoczenie in extenso głównych wywodów ostatniego z wymienionych orzeczeń, w którym wyeksponowana została teza, że "rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim)".

Należy wskazać, że prośbę o przywrócenie terminu składa się po ziszczeniu okoliczności faktycznej, polegającej na jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu.

O ocenie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia decydowało natomiast to, czy według stanu na moment podjęcia postanowienia ziściły się przesłanki do jego wydania na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Sednem sprawy, w której organ egzekucyjny odmawia uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest więc ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie tytułu wykonawczego oraz ustalenie kiedy zostały wniesione zarzuty. Organ egzekucyjny niezwłocznie po otrzymaniu zarzutów ma obowiązek dokonać wstępnych ustaleń, czy nie zachodzą powody wyłączające możliwość załatwienia sprawy co do istoty, w tym obowiązek weryfikacji, czy zarzuty zostały wniesione w ustawowym terminie i w żadnym razie nie stoi temu na przeszkodzie złożony wniosek o przywrócenie terminu. Odmowa uwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, przed rozpatrzeniem wniosku zobowiązanego o przywrócenie terminu do ich wniesienia, wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest działaniem przedwczesnym.

Okoliczność, że organ egzekucyjny postanowieniem wydanym na podstawie art. 58 § 1 i 2 K.p.a. nie uwzględnił prośby strony i w tym samym dniu, w którym wydał zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, odmówił również przywrócenia terminu do dokonania uchybionej czynności nie miała wpływu na zgodność z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W konsekwencji, z podanych powyżej powodów, zaprezentowana przez organy egzekucyjne argumentacja zasługiwała na aprobatę. Nie zasługiwał natomiast na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Reasumując sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Skarżący uchybił terminowi do wniesienia zarzutów i organy administracji z tego powodu trafnie odmówiły ich uwzględnienia. Rozpoznając sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub procesowego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

D.Cz.