Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 457/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust15
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.
article: art. 60  art. 61 art. 67 art. 184 art. 207 ust. 1,8,9,12a pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Adam Gołuch (spr.), Protokolant Specjalista Joanna Pasiecznik-Sól, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skarżąca B. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...]r. o nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach RPO W[...] na lata 2014-2020 wraz z odsetkami.

W zaskarżonej decyzji organ ustalił, co następuje:

W dniu [...] r. została zawarta pomiędzy województwem [...] reprezentowanym przez Zarząd Województwa [...] pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej programem województwa [...] na lata 2014-2020 (zwanej dalej IZ) a skarżącą B. K. prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą B. K. Przedszkole Publiczne [...] z siedzibą w T. (zwaną dalej beneficjent lub strona), umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]" realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (umowa o dofinansowanie projektu). Do niniejszej umowy w dniu [...] r. zawarto aneks nr [...]. We wniosku o dofinansowanie w realizacji projektu w części B.9 jako główny cel przedsięwzięcia wskazano: "zapewnienie wysokiej jakości edukacji przedszkolnej w gminie T. poprzez utworzenie 20 nowych miejsc wychowania przedszkolnego w tym 10 dla dzieci z niepełnosprawnościami, podniesienia kompetencji 5 osób z kadry pedagogicznej w zakresie pedagogiki specjalnej oraz wyrównania szans edukacyjnych i rozwojowych dzieci w wieku przedszkolnym poprzez rozszerzenie oferty o dodatkowe innowacyjne zajęcia w zakresie stwierdzonych deficytów (...)." Projektodawca zaznaczył, że projekt skoncentruje się na zapewnieniu warunków odpowiadających dzieciom poprzez stworzenie sal do prowadzenia zajęć z integracji sensorycznej, doświadczenia światłem i zmysłami, w których edukacja i ćwiczenia stanowią zabawę, zapewniając jednocześnie wysoką jakość wsparcia.

W związku z powyższym skarżąca wszczęła postępowanie w zakresie zamówienia dostawy pomocy dydaktycznych, sprzętu komputerowego i multimedialnego w placówce przedszkolnej w T. w dniu 25 lutego 2019r. Przedmiot zamówienia został podzielony na trzy części (zadania):

– zadanie I: dostawa pomocy dydaktycznych do realizacji w terminie 26 marca 2019r.

– zadanie II: dostawa sprzętu komputerowego i multimedialnego do realizacji w terminie 26 marca 2019r.

– zadanie III: dostawa mebli i wyposażenia sal do realizacji w terminie 26 marca 2019r.

Postępowanie pozostało nierozstrzygnięte w zakresie zadanie I - dostawy pomocy dydaktycznych. W zakresie zadania II i III za najkorzystniejszą uznano ofertę firmy A sp. z o.o.sp.k.

– W dniu 7 marca 2019r. skarżąca sporządziła notatkę zawierającą opis dalszych, podejmowanych przez nią działań w zakresie zadania I - dostawa pomocy dydaktycznych. Następnie skarżąca zawarła z wykonawcą umowy:

– w dniu [...]r. umowę nr [...], której przedmiotem była dostawa mebli i wyposażenia w ramach zadania III (wartość umowy [...]zł brutto);

– w dniu [...]r. umowę nr [...], której przedmiotem była dostawa sprzętu komputerowego i multimedialnego w ramach zadania II (wartość umowy [...] zl. brutto);

– w dniu [...]r. umowę nr [...], której przedmiotem była dostawa pomocy dydaktycznych w ramach zadania I (wartość umowy [...]zł. brutto).

Tym samym Beneficjent poprzez swoje działanie polegające na zmianie istotnej warunków zamówienia, po tym jak zostało już przeprowadzone postępowanie w oparciu o zasadę konkurencyjności doprowadził do naruszenia przesłanki wskazanej w rozdziale 6.5 pkt.8 lit. a Wytycznych.

W pierwotnym ogłoszeniu o zamówieniu opublikowanym w bazie konkurencyjności pod nr [...], jako termin realizacji zamówienia dla zadania I wskazano 26 marca 2019r. W zawartej w dniu [...]r. umowie z wykonawcą A sp z o.o spk. nr [...], której przedmiotem była dostawa pomocy dydaktycznych dokonano dwóch zmian w stosunku do pierwotnych zapisów treści ogłoszenia : przesunięto termin dostaw do dnia 30 czerwca 2019r oraz dopuszczono możliwość dostarczenia przedmiotu umowy w trzech transzach /etapach (I etap/transza-40% pomocy dydaktycznych do dnia 29 marca 2019r., II etap/transza 40% pomocy dydaktycznych do dnia 29 kwietnia 2019r., III etap/transza - 40% pomocy dydaktycznych do dnia 30 czerwca 2019r.

Skarżąca będąca beneficjentem, wprowadzając zmiany do sposobu realizacji zamówienia (zmiana terminu oraz dopuszczenie dostaw w trzech etapach) zmieniła jego warunki w sposób istotny, doprowadzając w ten sposób do powstania innego zamówienia w stosunku do pierwotnie ogłoszonego w bazie konkurencyjności pod nr [...]-zamówienia. Tymczasem w związku z wprowadzonymi zmianami, powstała konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania w oparciu o zasadę konkurencyjności, zgodnie z obowiązującymi Wytycznymi. Jednakże skarżąca nie opublikowała nowego ogłoszenia, lecz zawarła poza procedurą konkurencyjności w sposób nieuprawniony w dniu [...]r. umowę nr [...], której przedmiotem była dostawa pomocy dydaktycznych.

Zespół kontrolujący IZ, w dniu 7 listopada 2019 r. stwierdził nieprawidłowość, polegającą na naruszeniu zapisów podrozdziału 6.5pkt.8 lit. a wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 lipca 2017 r. poprzez zawarcie z pominięciem konkurencyjnych procedur umowy z wykonawcą na dostawę pomocy dydaktycznych objętych pierwszą, nierozstrzygniętą częścią pierwotnego zamówienia. W ramach przedmiotowej umowy zmieniono w sposób istotny warunki zamówienia wydłużając o ponad 3 miesiące termin jego realizacji oraz dopuszczając możliwość dostaw w trzech etapach. Mając na uwadze § 6 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (tj.Dz.U z 2018r. poz.971 z późn. zm., dalej: rozporządzenie MRiF) w brzmieniu ustalonym nowelizacją z 2017r. (obowiązującym w dniu stwierdzenia nieprawidłowości) najbliższą rodzajowo kategorią nieprawidłowości ujęta w poz.7 tabeli, stanowiącej załącznik do ww. rozporządzenia pn. Stawki procentowe stosowane przy obniżaniu wartości korekt finansowych i pomniejszeń dla poszczególnych kategorii nieprawidłowości indywidualnych (poz. 7 pn. Bezprawne udzielenie zamówienia w trybie negocjacji bez ogłoszenia, z wolnej ręki, zapytania o cenę, partnerstwa innowacyjnego lub licytacji elektronicznej). Wysokość stawki procentowej określonej dla tej kategorii nieprawidłowości wyniosła 100% wartości zamówienia. W związku z powyższym na wydatki związane z udzieleniem ww. zamówienia nałożono korektę w wysokości 100% oraz zawiadomiono skarżącą, że nie ma możliwości kwalifikowania wydatków wynikających z zawartej umowy we wnioskach o płatność za kolejne okresy rozliczeniowe ( z tytułu ich pomniejszenia o 100% wartości zamówienia).

Skarżąca wniosła o uchylenie ww. decyzji Zarządu Województwa [...] z dnia [...]r., nr [...], z uwagi na naruszenie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2021poz.735 z późn.zm. zwany dalej k.p.a.), mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to:

– naruszenie art.7 oraz art. 7a kpa. poprzez brak należytych działań organu z urzędu mających na celu załatwienie sprawy a przez to nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywateli przez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych – niedokonanie pogłębionej analizy warunków rynkowych dla oceny realnej możliwości zachowania zasady konkurencyjności, poprzez brak ustalenia wpływu rzeczywistej i potencjalnej istotności zmiany pierwotnych warunków terminu realizacji projektu dla jego wykonania i osiągnięcia celu i wyboru innego kontrahenta, ponadto przez nierozstrzygnięcie wątpliwości co do interpretacji treści norm prawnych (Wytycznych) na korzyść skarżącej je sygnalizującej, pomimo braku przesłanki sprzeciwiania się temu spornych interesów stron.

– naruszenie przepisów art.7 oraz art.77 § 1 kpa, poprzez niezrealizowanie przez organ obowiązku wyczerpującego zebrania i uwzględnienia aktualnego stanu faktycznego i całości materiału dowodowego istniejącego w dacie wydawania decyzji, przez brak wyczerpania mocy dowodowej notatki skarżącej z dnia 7 marca 2019r. dla ustalenia zajścia przesłanki istotności zmiany warunków, która nie stanowiła zmiany istotnej powodującej powiększenie się grona kontrahentów, na którą w razie istotności zwrócić musiałby organ uprzedzony o zamierzeniu beneficjenta co do przedłużenia terminu zamówienia udzielonego przez jedynego oferenta w podziale na transze i w sytuacji zaopatrywania się innych oferentów u wybranego jako kontrahenta ( bowiem firma A byłaby w każdej sytuacji dostawcą pozostałym oferentom towaru – przedmiotu projektu).

– naruszenie przepisów art. 8 i 9 kpa, poprzez brak prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej poprzez brak proporcjonalności w decyzji o zwrocie kwoty dofinansowania, brak należytego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, przez brak czuwania przez organ nad tym by strona nie poniosła szkody z powodu

nieznajomości prawa - nie udzielając wyjaśnień i wskazówek, podczas gdy ten obowiązek organu nie został wykonany przez pozostanie organu w bezczynności po notatce beneficjenta z dnia 7 marca 2019r co świadczy o braku należytej staranności organu administracji w prowadzeniu sprawy, a uchybienie to mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy.

– naruszenie art.11 kpa, przez brak wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, pozbawiając stronę możliwości wykonania decyzji bez konieczności przymusu i jej zaskarżania, w zakresie braku powołania przyczyn uznania ustalonego stopnia procentowego korekty na poziomie jedynie 25% za zasadny.

– naruszenie art.107§ 3kpa kpa, poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny mocy dowodowej notatki skarżącej z dnia 7 marca 2019r przyjętej do stanu faktycznego zawierającej istotne oświadczenie skarżącej do organu o zatwierdzenie jego planowanych czynności z informacją o braku ofert i konieczności zmiany toku postępowania skutkującego częściowym wyłączeniem zasady konkurencyjności, na które to oświadczenie organ pozostał bezczynny , oraz poprzez brak wskazania przyczyn faktycznych i metodologii stojącej u podstaw matematycznych i logicznych przyjęcia progu procentowego 25% w wydanej decyzji za uzasadniony, przez sprzeczność uzasadnienia decyzji w nazbyt ogólnym wskazaniu przyczyn świadczących na korzyść skarżącej i bez jednoczesnego podania uzasadnienia braku uznania tych przyczyn jako uzasadniających całkowite lub wyższe uwzględnienie procentowe korekty niż przyjęta przez organ.

Nadto skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, przez dokonanie błędnej wykładni treści i znaczenia przepisów to jest:

– naruszenie regulacji podrozdziału 6.5 pkt.8 lit. a wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 z dnia 19 lipca 2017 r., a prowadzącą do dokonania na jego podstawie nieprawidłowej wykładni i oceny prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, poprzez niezasadne przyjęcie że doszło do istotnej zmiany warunków zamówienia wykluczające możliwość nie stosowania pełnej procedury zasady konkurencyjności, podczas gdy zmiana terminu realizacji nawet potencjalnie nie wywołałaby skutku

rozszerzenia grona oferentów poza firmę przyjętą przez Beneficjenta jako dostawcę ( będącego także dostawcą dla firm pozostałych oferentów).

– naruszenie § 3 ust.1 i § 3 ust.2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (tj. Dz.U z 2018r. poz.971 z późn. zm., dalej: rozporządzenie MRiF) w brzmieniu ustalonym nowelizacją z 2017r. poprzez obniżenie wartości korekty dokonane przy nieprawidłowej ocenie charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej, stopnia naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, zasad przejrzystości i niedyskryminacji, bez przyjęcia rzeczywistych i faktycznych, oraz obiektywnie ocenionych możliwości zastosowania w całości tychże reguł w okolicznościach sprawy przez skarżącą w ówczesnych warunkach rynkowych, z uwzględnieniem należytej staranności skarżącej w poinformowaniu organu o zamierzeniu wynikłym i koniecznym – odstąpienia od zasady pełnej konkurencyjności w niemożności znalezienia innego oferenta.

– naruszenia art.184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych w zwz. z procedurami obowiązującymi skarżącą przy wykorzystaniu środków poprzez nieprawidłowe zastosowanie do stanu faktycznego przez nieuwzględnienie rzeczywistego wykonania projektu z należytą starannością , ponoszenie wydatków celowo rzetelnie , racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów przez skarżącą wypełniającą wszystkie obowiązki wskazane w umowie , aneksach o dofinansowaniach i procedurach.

– naruszenia art.143 pkt.2 Rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące EFRR, EFS, FS, EFRROW, oraz EFMiR, poprzez nieuwzględnienie dostateczne charakteru i wagi nieprawidłowości, brak zastosowania proporcjonalności oraz braku uwzględnienia zaistnienia nawet potencjalności strat finansowych poniesionych przez fundusze polityki spójności lub EFMR, podczas gdy strata-szkoda realna nie wystąpiła w funduszach wspólnotowych.

Ponadto skarżąca podniosła że co prawda organ obniżył kwotę korekty finansowej lecz w sposób niedostateczny w stosunku do popełnionej nieprawidłowości, ponieważ przedmiotowy projekt jest bardzo znaczący dla społeczności.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z następujących względów:

– - nie naruszono przepisów kpa, mające istotny wpływ na wynik sprawy to jest art. 7 oraz art. 7a kpa, ponieważ organ podjął wszelkie czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela poprzez pogłębiona analizę warunków rynkowych dla oceny realnej możliwości zachowania zasady konkurencyjności, a także ustalił wpływ rzeczywistej i potencjalnej zmiany pierwotnych warunków terminu realizacji projektu.

– - nie naruszono przepisów art. 7 oraz art.77 § 1 kpa, ponieważ organ ocenił moc dowodową notatki skarżącej z dnia 7 marca 2019r w której opisano działania skarżącej tj. że zmieniono sposób realizacji zamówienia poprzez zmianę terminu oraz dopuszczenie dostaw w trzech etapach czym zmieniono warunki zamówienia w sposób istotny, doprowadzając do nowego zamówienia które wymagało ponownego przeprowadzenia postępowania w oparciu o zasadę konkurencyjności zgodnie z obowiązującymi wytycznymi. To działania skarżącej doprowadziły do naruszenia zasady konkurencyjności.

– nie naruszono przepisów art. 8 i 9 kpa, ponieważ organ prowadził postępowanie w sposób wzbudzający zaufanie do władzy publicznej oraz należycie i wyczerpująco informował stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków ponieważ to skarżąca podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązała się do przestrzegania wytycznych oraz realizacji działań w projekcie z należyta starannością. Zatem organ prowadził postępowanie w sprawie zwrotu dofinansowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, z uwzględnieniem wszelkich zasad postepowania administracyjnego, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania oraz nie odstąpił od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim stanie faktycznym i prawnym. Co organ wykazał przedstawionym materiale w aktach sprawy.

– nie naruszono przepisów art.11 kpa, ponieważ organ wyjaśnił stronie zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez stronę decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu ponieważ wziął wszystkie przesłanki dotyczące korekty finansowej pod uwagę co w konsekwencji spowodowało że decyzją obniżono korektę finansową do wysokości 25%.

– nie naruszono przepisów art.107 § 3 kpa kpa, ponieważ organ w uzasadnieniu faktycznym decyzji zawarł wskazanie faktów , które organ uznał za udowodnione , dowodów na których się oparł, oraz przyczyn , z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej a także wyjaśnił podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, ponieważ organ nie pominął w uzasadnieniu decyzji oceny mocy dowodowej notatki skarżącej z dnia 7 marca 2019r oraz dokonał wyczerpującej analizy stanu faktycznego i prawnego, wskazując że Instytucja Zarządzająca nie zatwierdza planowanych czynności w ramach prowadzonych przez beneficjentów zamówień i nie ponosi odpowiedzialności za działania beneficjentów naruszające przepisy prawa.

Również jak wykazał organ nie naruszono przepisów § 3 ust.1 § 3 ust.2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień, albowiem korekta finansowa została obniżona do wysokości 25%.

Również jak wykazał organ nie naruszono przepisów art.184 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych w zwz. z procedurami obowiązującymi skarżącą przy wykorzystaniu środków ponieważ organ uwzględnił procedury określające zasady realizacji projektu.

Nadto jak wykazał organ nie naruszono przepisów art.143 pkt.2 Rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r ponieważ strata-szkoda realna nie jest konieczna lecz sama możliwość jej wystąpienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j., Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty organów

jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt.5, podejmowane z zakresu administracji publicznej.

Sąd przyjął za prawidłowy stan sprawy ustalony przez organ.

W przedmiotowej sprawie bezspornym było że w dniu [...] r. została zawarta pomiędzy województwem [...] reprezentowanym przez Zarząd Województwa [...] pełniący funkcję Instytucji Zarządzającej programem województwa [...] na lata 2014-2020 a skarżącą prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą B. K. Przedszkole Publiczne [...] z siedzibą w T., umowa nr [...] o dofinansowanie projektu pod nazwą "[...]" realizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020 współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego (umowa o dofinansowanie projektu). Do niniejszej umowy w dniu [...] r. zawarto aneks nr [...]. W związku z powyższym skarżąca wszczęła postępowanie w zakresie zamówienia dostawy pomocy dydaktycznych, sprzętu komputerowego i multimedialnego w placówce przedszkolnej w T., zamieszczając w bazie konkurencyjności pod nr [...] swoje zamówienie.

Następnie zawarła umowę z wykonawcą na dostawę pomocy dydaktycznych objętych pierwszą, nierozstrzygniętą częścią pierwotnego zamówienia, wydłużając o ponad trzy miesiące termin jej realizacji oraz dopuszczając do dostaw w trzech etapach. Uprzednio skarżąca nie opublikowała nowego zamówienia zawierającego zmienione warunki dostawy. Powyższe fakty nie są sporne.

W opinii Sądu kwestią sporną w sprawie jest ustalenie, czy zaistniały podstawy i spełnione zostały przesłanki do określenia dla skarżącej kwoty środków przypadających do zwrotu oraz sposobu i wysokości w jaki należy dokonać korekty finansowej.

Skarżąca uważa, iż pomimo zaistnienia z jej przyczyny ww. zdarzenia organ powinien całkowicie obniżyć korektę finansową albowiem usprawiedliwia to fakt realizacji celu głównego założonego w projekcie.

Przechodząc do analizy prawidłowości postępowania IZ RPO [...] wskazać należy, że rozporządzenia unijne zobowiązują państwa członkowskie do zapobiegania nieprawidłowościom w wydatkowaniu środków z budżetu UE, a także do odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zwrotu tych kwot po terminie.

Zakreślając ramy prawne sprawy na wstępie należy przypomnieć, iż aktem prawa wspólnotowego, mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, jest w szczególności rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EU) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r. Ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz.U. EU.L.2013.347.320 z późn. zm. zwane dalej Rozporządzeniem 1303/2013). Z treści uregulowań tego rozporządzenia wynika, że za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę odpowiedzialne są państwa członkowskie. Do tych państw należy zapobieganie, wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zwrotu tych kwot po terminie (art. 122 ust.2). Skuteczność realizacji przez państwa procedur odzyskiwania środków finansowych, które zostały wypłacone beneficjentom ma znaczenie dla konsekwencji, które obciążają to państwo.

Zgodnie z art.143 ust.2 Rozporządzenia nr 1303/2013, państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podęto decyzję o anulowaniu.

Użyte w ww. przepisie pojęcie nieprawidłowości zostało natomiast zdefiniowane w art.2 pkt 36 rozporządzenia i oznacza ono każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Z kolei w krajowym porządku prawnym aktem prawa krajowego, który określa zasady realizacji programów jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (ustawa wdrożeniowa). Z art. 24 ust 1 tej ustawy wynika, że stwierdzenie wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej albo nieprawidłowości systemowej, zwanych dalej "nieprawidłowościami", powoduje powstanie obowiązku podjęcia przez właściwą instytucję odpowiednich działań, o których mowa w ust 9 lub ust 11. Wartość korekty finansowej wynikającej ze stwierdzonej nieprawidłowości indywidualnej jest równa kwocie wydatków nie można określić, wartość korekty finansowej ustala się, z uwzględnieniem ust6 i przepisów wydanych na podstawie ust 13, zgodnie z art 143 ust.2 rozporządzenia ogólnego (ust. 7).

Zasady postępowania w przypadku wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej uregulowano w ust. 5 oraz 8-11 ustawy wdrożeniowej. Zgodnie z art. 24 ust. 9 pkt 2, w przypadku stwierdzenia wystąpienia nieprawidłowości indywidualnej w uprzednio zatwierdzonym wniosku o płatność – właściwa instytucja nakłada korektę finansową oraz wszczyna procedurę odzyskania od beneficjenta kwoty współfinansowania UE w wysokości odpowiadającej wartości korekty finansowej, zgodnie z art. 207 u.f.p.

Przepis art. 207 ust1 u.f.p. stanowi, że środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, jeżeli są: wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem; wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184; 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Zgodnie z art. 207 ust. 8 u.f.p. w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1, instytucja określona, odpowiednio w ust. 9 lub 11i 11a lub instytucja, która podpisała z beneficjentem umowę o dofinansowanie, wzywa do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki (ust.9).

Ponadto należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sąd krajowy, do którego należy w ramach jego właściwości stosowanie przepisów prawa Unii, zobowiązany jest zapewnić pełną skuteczność norm unijnych, w razie konieczności odstępując z własnej inicjatywy od stosowania wszelkich sprzecznych z nimi przepisów prawa krajowego, bez potrzeby zwracania się o ich uprzednie uchylenie w drodze prawodawczej lub w ramach innej procedury konstytucyjnej lub oczekiwania na to uchylenie (zob. wyroki: z dnia 20 października 2011r., Interedil, C-396/09, EU:C:2011:671, pkt 38 i przytoczone tam orzecznictwo; z dnia 4 czerwca 2015r. Kernkraftwerke Lippe-Ems, C-5/14, EU:C:2015:354, pkt.32 i przytoczone tam orzecznictwo; a także z dnia 5 kwietnia 2016r., PFE, C-689/13, EU:C:2016:199, pkt 40 i przytoczone tam orzecznictwo).

Odnośnie sposobu (mechanizmu) obliczania korekt finansowych w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, to niezbędne jest przypomnienie, że obowiązek zwrotu nienależnej korzyści, uzyskanej w wyniku nieprawidłowości, nie stanowi sankcji (kary), lecz jedynie konsekwencją ustalenia, iż warunki wymagane dla uzyskania korzyści wynikającej z przepisów Unii nie były przestrzegane, co spowodowało uznanie uzyskanej korzyści za nienależną (zob. podobnie wyroki z dnia 4 czerwca 2009r., Pometon, C-158/08, EU:C:2009:349, pkt 28, z dnia 17 września 2014r., Cruz & Companhia, C-341/13, EU:C:2014:2230, pkt 45 i przytoczone tam orzecznictwo oraz z dnia 18 grudnia 2014r., Somvao, C-599/13, EU:C:2014:2462, pkt36).

Odnosząc się do ustalonego w sprawie, wbrew zarzutom skargi, prawidłowego stanu faktycznego i poprawnie ocenionego przez IZ zgodzić się należy z konkluzją organu, że skarżąca naruszyła warunki konkurencyjności, gdyż po zamieszczeniu w bazie konkurencyjności pod nr [...] swojego zamówienia i po upływie wskazanego w nim terminu zgłaszania ofert zmieniła warunki zamówienia dostosowując je do możliwości jednego z oferentów. Tym samym potencjalnie innym, którzy mogliby spełnić zmienione warunki zamówienia uniemożliwiła udział w nowym zamówieniu. Takowego bowiem nie ogłosiła. Naruszyła tym samym zasady konkurencyjności.

Sąd nie podziela także zarzutu skargi naruszenia § 3 ust.1 i § 3 ust.2 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie warunków obniżania wartości korekt finansowych oraz wydatków poniesionych nieprawidłowo związanych z udzielaniem zamówień (tj. Dz.U z 2018r. poz.971 z późn. zm., dalej: rozporządzenie MRiF) w brzmieniu ustalonym nowelizacją z 2017r Ponieważ organ zastosował maksymalne obniżenie wartości korekty dokonane przy

ocenie charakteru i wagi nieprawidłowości indywidualnej, stopnia naruszenia zasad uczciwej konkurencji, równego traktowania wykonawców, zasad przejrzystości i niedyskryminacji, bez przyjęcia rzeczywistych i faktycznych, oraz obiektywnie ocenionych możliwości zastosowania w całości tychże reguł w okolicznościach sprawy przez skarżącą w ówczesnych warunkach rynkowych, z uwzględnieniem należytej staranności skarżącej w poinformowaniu organu o zamierzeniu wynikłym i koniecznym – odstąpienia od zasady pełnej konkurencyjności w niemożności znalezienia innego oferenta.

W tym miejscu należy zaznaczyć że spory dotyczące odzyskania kwot wypłaconych nienależnie w świetle prawa wspólnotowego powinny być bowiem rozstrzygane przez sądy krajowe, wobec braku przepisów wspólnotowych, na podstawie ich prawa krajowego, jednakże z zastrzeżeniem ograniczeń, jakie nakłada prawo wspólnotowe. Zgodnie z tym kryteria przewidziane w prawie krajowym nie mogą prowadzić do tego, że odzyskanie nienależnej pomocy będzie praktycznie niemożliwe lub nadmiernie utrudnione, a ustawodawstwo krajowe powinno być stosowane w sposób niedyskryminujący w porównaniu z procedurami przeznaczonymi do rozstrzygania sporów krajowych tego samego rodzaju (wyrok TSUE z dnia 19 września 2002r. W sprawie C-336/00 Huber, Rec. s. I-7699, pkt 55, i przytoczone tam orzecznictwo) (por. wyrok TSUE z dnia 15 stycznia 2009r. W sprawie C-281/07 Hauptzollamt Hamburg-Jonas przeciwko Bayerische Hypoteheken und Vereinsbank AG., ACLI:EU:C:2009:6).

Jednocześnie zgodnie z utrwalonym orzecznictwem nie można uznać za sprzeczną z prawem Unii okoliczność, ze prawo krajowe w dziedzinie cofania aktów administracyjnych oraz żądania zwrotu świadczeń pieniężnych wypłaconych nienależnie przez administrację publiczną uwzględnia obok zasady legalności również zasadę ochrony uzasadnionych oczekiwań oraz zasadę pewności prawa, ponieważ zasady te należą do porzadku prawnego Unii. Te zasady powinny być przestrzegane ze szczególnym rygorem w przypadku regulacji przewidującej skutki finansowe (podkreśl. Sądu) (zob. wyrok z dnia 13 marca 2008r. W sprawach połączonych od C - 386/06 do C-358 Vereniging Nationaal Overlegorgaan Sociale Werkvoorziening ECLI:EU:C:2008:165 pkt 52 i tam przytoczone orzecznictwo).

Zasada pewności prawa wymaga w szczególności, aby dane uregulowanie wspólnotowe umożliwiło zainteresowanym dokładne zapoznanie się z zakresem obowiązków, które na nich nakłada (wyroki z dnia 1 października 1998 r. w sprawie C-209/96 Zjednoczone Królestwo przeciwko Komisji, Rec. str.I-5655,pkt 35 z dnia 20

maja 2003 r. w sprawie C-108/01 Consorzio del Prosciutto di Parma i Salumificio S. Rita, Rec str. I-5121, pkt 89 i z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-255/02 Halifax i in., Zb.Orz. Str I-1609, pkt 72). Jednostki powinny bowiem mieć możliwość jednoznacznego poznania swoich praw i obowiązków i podjęcia w związku z tym odpowiednich działań (wyroki z dnia 13 lutego 1996r. W sprawie C-143/93 Van Es Douane Agenten, Rec str. I-431, pkt 27, i z dnia 26 października 2006 r. w sprawie C-248/04 Koniklijke Coöperatie Cosun, Rec. str. I-10211, pkt 79).

Natomiast na poziomie prawa krajowego, zastosowanie do realizacji i kontroli programów operacyjnych oraz ustalania i nakładania korekt finansowych znajdują przepisy, m.in. ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz ustawa o finansach publicznych.

Ustawa dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U z 2020 r., poz. 818, dalej "ustawa wdrożeniowa"), w rozdziale 5 normuje realizację programów operacyjnych. W art 26 ust 15 wskazano, że do zadań zarządzającej należy odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych. W art. 26 ust.1 pkt.15a ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przewidziano, że instytucja ustala i nakłada korekty finansowe i zawarto odesłanie wprost do art.98 rozporządzenia nr 1083/2006. Natomiast art. 30 ust. 2 stanowi, że umowa albo decyzja, o których mowa w ust.1 określają warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiazki beneficjenta z tym związane.

W myśl art. 184 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009r. O finansach publicznych dalej określanej jako u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Owymi "innymi procedurami" w rozumieniu ww. przepisu art.184 ust.1 u.f.p. są m.in. procedury wynikające z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, ale również procedury określone w dokumentach systemu realizacji danego programu, a także procedury określone w umowie o dofinansowanie projektu. Jest to pojęcie o bardzo szerokim znaczeniu, uzasadnione szczególnymi regułami ostrożności przy dysponowaniu środkami publicznymi. Wykładania ta jest w doktrynie i orzecznictwie jednolita. W piśmiennictwie wskazuje się, że: "Analiza komentowanego przepisu prowadzi do wniosku, ze ustawodawca posługując się nieostrym pojęciem procedury, miał na celu uwzględnienie wszelkich umów, regulacji i przepisów, do których stosowania zobowiązane będą organy państwa oraz inne instytucje uczestniczące w systemie wydatkowania środków europejskich. Termin "procedura" nie posiada bowiem definicji legalnej, jego zakres jest bardzo pojemny (określić ją można np. jako "unormowany przepisami, zwyczajami sposób prowadzenia , załatwiania jakiejś sprawy" - por..M. Szymczak (red.) , Słownik języka polskiego, t.2, Warszawa 1988, s.926). Katalog przepisów wypełniających dyspozycję art. 184 ust. 1 u.f.p. jest w związku z tym szeroki, otwarty i – z uwagi na cykliczność tzw. perspektyw finansowych UE oraz środków przekazywanych przez państwa EFTA – zmienny. Można wyrazić pogląd, że mieszczą się w nim normy postępowania związane z wykorzystaniem środków europejskich, które mogą mieć zarówno charakter proceduralny, jak też ustrojowy lub materialny. (...) Należy także zgodzić się z poglądem wyrażanym w literaturze przedmiotu, ze konsekwencją użycia przez ustawodawce tak nieprecyzyjnego terminu jest przyjecie założenia, ze każde naruszenie obowiązujących procedur będzie wypełniało przesłankę warunkującą podjęcie działania przez instytucję odpowiedzialną przedmiotowo za rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu środków, ocena stanu faktycznego i prawnego może zaś zostać dokonana w oparciu o uznanie administracyjne(por. W.Miemiec, w: Europejskie bezzwrotne źródła finansowania, s.170), szczególnie że w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych pojęcie "procedury" przyjęło bardzo szeroki zakres, obejmujący zarówno przepisy prawa powszechnie obowiązującego, jak też wytyczne i różnorodne regulacje wynikające z systemów realizacji programów operacyjnych oraz umowy zawarte z beneficjentami (por. no. Wyr. NSA z 9 stycznia 2014 r. II GSK 1546/12, Legalis; wyr. NSA z 8 maja 2014r., II GSK 249/13, Legalis)" (vide:W.Misiąg (red.), Ustawa o finansach publicznych (w:) W.Misiąg (red.) Ustawa o finansach publicznych. Ustawa o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Komentarz. Wyd.3, Warszawa 2019, Komentarz do art.184, Teza 6).

Zatem "inne procedury" o których mowa w art. 184 ust. 1, to także procedury określone w umowie między beneficjentem, a instytucją zarządzającą projektem- w rozpoznawanej sprawie w umowie z dnia [...]r. Zawartej przez skarżącą z Zarządem Województwa [...]. Wśród wymienionych tam procedur w §26 i 27 określono procedury zachowania konkurencyjności wydatków, które

skarżąca zobowiązała się przestrzegać.

Sąd uznał także, iż z akt sprawy nie wynika naruszenie przez organ art.143 pkt.2 Rozporządzenia parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013r poprzez niezastosowanie proporcjonalności ponieważ strata-szkoda realna nie musi wystąpić w funduszach wspólnotowych aby zastosowano sankcje zwrotowe. Nadto skarżąca zapłaciła za zamówiony sprzęt środkami pochodzącymi z transzy przekazanej jej 10 kwietnia 2019r. Co stanowi o szkodzie finansowej w ogólnym budżecie Unii Europejskiej.

Wobec powyższego należy podkreślić iż skarżąca zobowiązała się do przestrzegania warunków umowy o dofinansowanie i mimo to zmieniła pierwotne warunki zamówienia w sposób istotny czym dopuściła się nieprawidłowości skutkującej zastosowaniem przez organ, korekty finansowej obniżonej ze 100% do 25%, albowiem organ zastosował maksymalne miarkowanie dlatego decyzją nakazano jej zwrot ww. części dofinansowania a nie jak to było w pierwotnym rozstrzygnięciu 100% korekty finansowej. Takie stanowisko sądu oparte jest o potwierdzony i bezsporny fakt zaistnienia nieprawidłowości w realizacji przedmiotowego projektu przez obie strony sporu i które w oparciu o ustalony ww. stan faktyczny i prawny znalazło finał w przyjętym rozstrzygnięciu.

Wobec powyższego za niezasadne należało uznać naruszenie przepisów art.7, art.7a, art.77 § 1 kpa. Ustalony w sprawie stan faktyczny sprawy pozwalał na jej rozstrzygnięcie. Podnoszona przez skarżącą argumentacja o osiągnięciu przez nią celu założonego w projekcie nie wpływa na wynik sprawy. W niej istotne bowiem było, czy do osiągnięcia założonego celu doszło zgodnie z procedurami, czy z ich naruszeniem. Zaś jak już wyżej wskazano skarżąca naruszyła zasadę konkurencyjności.

Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia art.107§ 3kpa, poprzez pominięcie w ustaleniach notatki z dnia 7 marca 2019r. Poinformowanie organu o braku ofert nie zwalniało skarżącej z obowiązku przestrzegania zasad i nie mogło być uznane za akceptację przyjętego przez nią rozwiązania. Zwłaszcza że już 8 marca 2019r skarżąca wystosowała do firmy A pismo z prośbą o zawarcie umowy. Wreszcie organ uwzględnił w ustalonym przez siebie stanie faktycznym te fakty i opisał je w zaskarżonej decyzji. Zatem jej uzasadnienie nie zawiera w tej kwestii braku.W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j., Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), orzekł jak sentencji wyroku.