Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1172/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 pkt 1 art. 13 ust. 2 i 4
journal: Dz.U. 2007 nr 231 poz 1700
law: Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa - tekst jednolity
article: art. 2 pkt 4 art. 93 ust. 2a art. 95 pkt 3 art. 96 ust. 1 b
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 21 stycznia 2016 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska /spr./ sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz sędzia del. WSA Paweł Groński Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 stycznia 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 885/13 w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta O. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz Gminy O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 885/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi Prezydenta Miasta O., uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r. o odmowie stwierdzenia nabycia przez Gminę O. nieruchomości – każdą w części dotyczącej działki nr [...] o pow. 5010 m2, położonej w O. przy ul. W., a w pozostałej części skargę oddalił.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewoda Mazowiecki odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę O. własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,2299 ha (obręb [...]) oraz nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,5010 ha (obręb [...]). Wojewoda stwierdził, że nie została spełniona jedna z przesłanek określonych w art. 13 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (Dz. U. z 2004 r., Nr 208, poz. 2128 ze zm.), ponieważ na dzień 30 czerwca 2000 r. nie były one położone na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł Prezydent Miasta O., stwierdzając, że opisane nieruchomości spełniają warunki do przeniesienia prawa własności na rzecz gminy.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r. Organ odwoławczy przytoczył treść art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i stwierdził, że zakres unormowania przepisów ww. ustawy obejmuje zasady gospodarowania mieniem Skarbu Państwa określonym w jej art. 1, czyli nieruchomościami rolnymi w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położonymi na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i Parków Narodowych. Tak więc aby przedmiotowa nieruchomość stała się własnością gminy, na mocy art. 13 ust. 2 ustawy musi być w dniu 30 czerwca 2000 r. m.in. położona na obszarze przeznaczonym w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Jak wynika z akt sprawy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy O., którego ustalenia obowiązywały w dniu 30 czerwca 2000 r., nieruchomość stanowiąca działkę ew. nr [...] w części położona była na terenach przeznaczonych pod zabudowę jednorodzinną osiedla Ż., w pozostałej zaś części położona była na terenach rolnych. Nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] położona była na obszarze przeznaczonym pod projektowane osiedle Ż. Nieruchomości te nie były zatem w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone na cele gospodarki rolnej. Nie można zatem uznać, aby jedna z przesłanek, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. została w przedmiotowej sprawie spełniona.

Prezydent Miasta O. złożył skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając:

1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie:

– art. 6, 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne przyjęcie, że sporna nieruchomość nie była w całości przeznaczona na cele gospodarki rolnej;

– błąd w ustaleniach faktycznych w zakresie, w jakim organ odwoławczy przyjął, że sporna nieruchomość nie była przeznaczona na cele gospodarki rolnej;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa poprzez błędne przyjęcie, że sporna nieruchomość nie była przeznaczona na cele gospodarki rolnej i jako taka nie podlega z mocy ustawy nabyciu przez Miasto O.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest częściowo uzasadniona.

Sąd wskazał, że zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy ma ustalenie, czy nieruchomość oznaczona jako działki nr [...] i [...], położona w O., spełnia warunki z art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Przepis ten stanowi, iż nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3 lub nieprzekazane Agencji Nieruchomości Rolnych ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1 w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na których są położone. Należy przyjąć, że "nieruchomości rolne", o których mowa w tym przepisie, to nieruchomości, o jakich mowa w art. 1 pkt 1 tej ustawy, a więc nieruchomości rolne w rozumieniu Kodeksu cywilnego, położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Z kolei Kodeks cywilny, do którego odsyła ten przepis, w art. 461 stanowi, że nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane dla prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Z przedstawionych regulacji prawnych wynika, że nieruchomościami rolnymi w rozumieniu ustawy z dnia 19 października 1991 r. są nieruchomości zdefiniowane w przepisach Kodeksu cywilnego i stosownie do art. 1 pkt 1 tej ustawy położone na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej. Tylko więc nieruchomości spełniające te warunki podlegają komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 13 powołanej ustawy. Dla zastosowania tego przepisu konieczne jest ustalenie, czy będąca przedmiotem postępowania nieruchomość w dniu 1 lipca 2000 r., oprócz spełnienia innych warunków określonych w tym przepisie, była przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej.

Sąd wskazał, że według miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta O. zatwierdzonego uchwałą Rady Narodowej Miasta O. z dnia [...] listopada 1986 r., obowiązującego w dniu 1 lipca 2000 r., działka nr [...] położona była na obszarze przeznaczonym pod projektowane osiedle Ż., zatem w stosunku do niej nie została spełniona jedna z przesłanek wymienionych w art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa i własność tej nie przeszła z dniem 1 lipca 2000 r. z mocy prawa na rzecz Miasta O.

Sąd stwierdził, że organy natomiast błędnie przyjęły, że brak jest podstaw do pozytywnego rozstrzygnięcia co do działki nr [...]. Stan faktyczny również w tej części nie budzi wątpliwości: z wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] listopada 1986 r. wynika, że działka o nr ewidencyjnym [...] zlokalizowana na rysunku planu na terenie jednostki J 7MN oraz RP jest położona na 2 obszarach:

1. Część "1" działki zlokalizowana jest na terenie jednostki o symbolu J7MN – Część terenu projektowanej zabudowy jednorodzinnej osiedla Ż. Realizacja sukcesywna – wymaga opracowania planu podziału geodezyjnego i przeprowadzenia tego podziału w terenie wraz z wytyczeniem sieci ulic wewnętrznych oraz zabezpieczeniem odpowiednich działek pod urządzenia usługowe. Istniejące enklawy zadrzewienia leśnego do zachowania jako terenu zieleni publicznej o charakterze leśnym. Istniejące siedliska rolne oraz zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna w dobrym stanie do zachowania.

2. Część "2"– działki zlokalizowana na terenie o symbolu RP - tereny rolne.

Zdaniem Sądu, w tej sytuacji nieuprawnione jest twierdzenie organu, że również co do działki o nr ew. [...] nie została spełniona jedna z przesłanek warunkujących przejście nieruchomości na własność Gminy. Wadliwie bowiem organ przyjął, że skoro jedynie część działki spełnia omawiane normy to nie jest możliwe pozytywne dla wnioskodawcy rozstrzygnięcie co do całej nieruchomości.

Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 13 ww. ustawy z dniem 1 lipca 2000 r. nabycie przez gminę własności nieruchomości, o ile spełniają one wymogi wskazane w tym przepisie, odbywa się z mocy prawa (ex lege). W konsekwencji od upływu ustawowego terminu nastąpił podział nieruchomości na część spełniającą określone w ustawie warunki i tym samym nabytą przez Gminę Miasto O. (określona na rysunku planu jako część "2") oraz na część niespełniającą ustawowych przesłanek i jako taką pozostającą własnością Skarbu Państwa (oznaczona na rysunku planu jako część "1"). W tym zakresie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podzielił argumentację zawartą w uzasadnieniu wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2008 r. w sprawie II OSK 1612/07 oraz z dnia 26 lipca 2013 r., I OSK 346/12 (dostępne w http://:orzeczenia.nsa.gov.pl).

Konkludując, Sąd stwierdził, że wadliwe jest rozstrzygnięcie organów w części, w której stwierdzono, że działka nr [...] nie spełniała przesłanek, których zaistnienie powodowało przejście własności nieruchomości na rzecz gminy. Skoro bowiem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że część "2" działki wg oznaczenia na rysunku stanowiącym integralną część wyrysu zlokalizowana jest na terenie oznaczonym jako tereny rolne, to własność tej części działki – o ile spełnione są pozostałe przesłanki wymienione w art. 13 ust. 2 ustawy, przeszła na rzecz gminy. W pozostałej części żądanie gminy jest nieuzasadnione.

W tym stanie rzeczy zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w części, w której odmawiają one stwierdzenia nabycia przez Miasto O. własności części nieruchomości stanowiącej część działki nr [...], została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego – art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa.

Sąd wskazał, że rozpoznając ponownie sprawę, organ zobowiązany będzie dokonać geodezyjnego podziału działki nr [...] na części odpowiadające granicom określonym w planie jako część "1" i część "2", który to podział odbył się ex lege, a następnie wydać stosowne rozstrzygnięcia co do działek powstałych w wyniku podziału. Przed uwzględnieniem wniosku o stwierdzenie nabycia własności części działki przez Gminę organy będą zobligowane do wyjaśnienia, czy spełnione są pozostałe przesłanki wymienione w art. 13 ust. 2 ustawy. Ten aspekt został wszak pominięty przez organy dotychczas orzekające wobec stwierdzenia (wadliwego), że nie zaistniała przesłanka przeznaczenia nieruchomości na cele produkcji rolnej.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zaskarżając wyrok w części dotyczącej uchylenia decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2009 r. w zakresie działki nr [...], położonej w O. w przy ul. W. Organ zarzucił Sądowi I instancji:

1. naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię, tj. art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa polegającą na przyjęciu, że jeżeli nieruchomość oznaczona działką nr [...] w części stanowiła grunt rolny, istnieje możliwość stwierdzenia przez organ nabycia przez Gminę O. z mocy prawa tej części nieruchomości,

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., w zw. z art. 135 p.p.s.a. przez uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody Mazowieckiego, w sytuacji gdy decyzje te nie naruszały prawa materialnego.

Z uwagi na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 jego sentencji i w tym zakresie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie od skarżących na rzecz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, iż przepisy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie mogą stanowić podstawy prawnej do podziału nieruchomości z mocy prawa. Treść art. 13 ust. 1 i 2 w zw. z art. 1 ustawy wskazuje, że przepisy te odnoszą się do stanu prawnego wyłącznie całych nieruchomości. Skoro ustawodawca nie przewidział regulacji, która wskazywałaby, że jeżeli istnieje konieczność określenia granic nieruchomości, które przeszły na własność gmin z dniem 1 lipca 2000 r. wojewoda wydaje decyzję o podziale nieruchomości, wnioskować należy, że intencją ustawodawcy było zapobieżenie powstawaniu nieruchomości, które ze względu na swoją powierzchnię i ukształtowanie nie mogłyby być w żaden sposób wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej, a tym samym nie spełniałyby podstawowego kryterium pozwalającego na uznanie danej nieruchomości za rolną w rozumieniu art. 461 k.c. Kwestia podziału nieruchomości rolnych uregulowana została w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r ., Nr 102, poz. 651 t.j.). Analiza art. 93 ust. 2a tej ustawy wskazuje, że ustawodawca dostrzegł konieczność ścisłej reglamentacji możliwości podziału nieruchomości, w przypadku, gdy dotyczy on nieruchomości rolnej. Skoro zatem w jednym akcie prawnym ustawodawca ściśle ogranicza dopuszczalność podziału nieruchomości rolnych, to nie może dopuszczać dowolnego ich podziału w innym akcie prawnym. Tym bardziej, iż przepisy ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa nie mówią ani o podziale, ani o tym, iż część nieruchomości może stać się własnością gminy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina O. wniosła o jej oddalenie oraz zasądzenie na rzecz Gminy kosztów postępowania kasacyjnego według norm przewidzianych. Podkreśliła, iż zgodnie z art. 13 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa z dniem 1 lipca 2000 r. nabycie przez gminę własności nieruchomości, o ile spełniają wymogi wskazane w tym przepisie, odbywa się z mocy prawa. W konsekwencji od upływu ustawowego terminu nastąpił podział nieruchomości na część spełniającą określone w ustawie warunki i tym samym nabytą z mocy prawa przez Gminę O. oraz na część niespełniającą ustawowych przesłanek i jako taką pozostającą własnością Skarbu Państwa. Przepis art. 95 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami przewiduje możliwość podziału nieruchomości w celu wydzielenia części nieruchomości, której własność została nabyta z mocy prawa. Wówczas w myśl art. 96 ust. 1 b tej ustawy nie wydaje się decyzji zatwierdzającej podział, gdyż zastępuje ją ostateczna decyzja o nabyciu własności nieruchomości. Istotne jest przy tym, że w obrocie prawnym znajdują się nieruchomości rolne o bardzo małej powierzchni i bez dostępu do drogi publicznej, gdy tymczasem przedmiotowa część działki nr [...] z obr. [...] przeznaczona w planie zagospodarowania pod uprawy rolne dostęp do drogi publicznej posiada.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa polegającą na przyjęciu, że jeżeli dana nieruchomość jedynie w części spełnia przesłanki nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 1 tej ustawy, to istnieje możliwość stwierdzenia przez organ nabycia przez gminę z mocy prawa tej części nieruchomości.

Zgodnie z powołanym przepisem nieruchomości rolne nieprzekazane do Zasobu ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 16 ust. 3, lub nieprzekazane Agencji ostatecznymi decyzjami, o których mowa w art. 17 ust. 1, w terminie określonym w ust. 1, stają się z mocy prawa własnością gmin, na terenie których są położone. Powołana ustawa - zgodnie z jej art. 1 pkt 1 (według stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji) - ma zastosowanie do nieruchomości rolnych w rozumieniu Kodeksu cywilnego położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, z wyłączeniem gruntów znajdujących się w zarządzie Lasów Państwowych i parków narodowych. Z treści art. 13 ust. 2 powołanej ustawy nie wynika, aby niemożliwe było nabycie przez gminę z mocy prawa części nieruchomości, która spełnia przesłanki z art. 1 pkt 1 ustawy. Ustawa nie uzależnia nabycia nieruchomości przez gminę z mocy prawa od powierzchni tej nieruchomości, ani jej wyodrębnienia ewidencyjnego. Zastosowanie art. 13 ust. 2 ustawy nie zostało zatem ograniczone do nieruchomości stanowiących w całości nieruchomości rolne w rozumieniu art. 1 pkt 1 ustawy. Przyjęcie odmiennej interpretacji tego przepisu, prezentowanej przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, mogłoby prowadzić do sytuacji, w których niemożliwe byłoby nabycie przez gminę nieruchomości, której tylko niewielka część nie miałby charakteru rolnego, co przekreślałoby cel wprowadzenia art. 13 ust. 2 ustawy. Podobne stanowisko wyrażone zostało w już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 15 grudnia 2008 r., II OSK 1612/07 oraz z dnia 26 lipca 2013 r., I OSK 346/12, publ. http://:orzeczenia.nsa.gov.pl), na które to orzecznictwo trafnie powołał się Sąd I instancji. W wyrokach tych przyjęto, iż z dniem 1 lipca 2000 r. gmina stała się, zgodnie z ustawową dyspozycją i jedynie na mocy samego prawa, właścicielem nieruchomości w części, w jakiej nieruchomość ta spełniała przesłanki z art. 1 pkt 1 ustawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono zarzut, iż analiza przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 102, poz. 651 ze zm.) wskazuje, że skoro ustawodawca w tym akcie prawnym ściśle ogranicza dopuszczalność podziału nieruchomości rolnych (art. 93 ust. 2a), to nie może dopuszczać dowolnego ich podziału w innym akcie prawnym. Odnosząc się do tego zarzutu, wskazać na wstępie należy, iż przepisy tych ustaw wzajemnie się nie wykluczają, a wręcz przeciwnie - organ wydający decyzję na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa ma obowiązek uwzględnić również przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ustawa ta nie narusza innych ustaw w zakresie dotyczącym gospodarki nieruchomościami, a w szczególności ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa. Oznacza to, że przepisy ustawy z 1991 r., które dotyczą tylko nieruchomości rolnych będących własnością Państwa są przepisami szczególnymi w stosunku do przepisów ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, natomiast w kwestiach nieuregulowanych w ustawie z 1991 r. należy stosować przepisy ogólne ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Ustawa o gospodarce nieruchomościami spełnia więc funkcję uzupełniającą w stosunku do ustaw wymienionych w jej art. 2, w tym do ustawy z 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (por. postanowienie NSA z dnia 5 czerwca 2009 r., II OW 51/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wbrew twierdzeniom organu, przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami dopuszczają możliwość dokonania podziału nieruchomości rolnej na działki o powierzchni mniejszej niż 0,3 ha (art. 93 ust. 2a), m.in. w celu powiększenia nieruchomości sąsiedniej, regulacji granic. Zakaz podziału działek rolnych na mniejsze niż 0,3 ha nie odnosi się też do przypadków określonych w art. 95 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nowelizacja tej ustawy, która weszła w życie 22 października 2007 r. wprowadziła zmiany w art. 93 i od tego czasu nie budzi wątpliwości, że podział nieruchomości rolnej na działki mniejsze niż 0,3 ha jest dopuszczalny w przypadkach określonych w art. 95. Zgodnie z art. 95 pkt 3 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami niezależnie od ustaleń planu miejscowego, a w przypadku braku planu niezależnie od decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podział nieruchomości może nastąpić w celu wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa. Przepis art. 96 ust. 1 b ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stanowi natomiast, że w przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1. Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział.

Z przepisów tych wynika, że w przypadku gdy tylko część nieruchomości rolnej spełnia przesłanki do nabycia przez gminę z mocy prawa określone w art. 13 ust. 2 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, to decyzja deklaratoryjna wojewody stwierdzająca nabycie tej części nieruchomości przez gminę wydana na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z 1991 r. zatwierdza również podział całej nieruchomości na część podlegającą komunalizacji i pozostałą część. Zatem nabycie przez gminę części nieruchomości spełniającej przesłanki z art. 13 ust. 2 w zw. z art. 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa następuje z mocy prawa, natomiast gmina musi uzyskać decyzję deklaratoryjną wojewody (art. 13 ust. 4 ustawy z 1991 r.) stwierdzającą nabycie konkretnej nieruchomości o określonych ściśle granicach. Z treści art. 46 k.c. wynika bowiem, że nieruchomość gruntowa to część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny przedmiot własności. Wyodrębnienie nieruchomości następuje więc przez oznaczenie jej granic. Bez oznaczenia granic nieruchomości trudno ustalić w jakiej części stała się ona odrębnym przedmiotem własności gminy. Zastosowanie w tej sprawie uzupełniająco art. 96 ust. 1b ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami pozwala więc na zatwierdzenie przez wojewodę w decyzji wydanej na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z 1991 r. podziału nieruchomości w celu wydzielenia tej części, która została nabyta przez gminę z mocy prawa.

Zatem w tej sprawie Wojewoda Mazowiecki powinien dokonać ustaleń, która dokładnie część działki nr [...] o pow. 5010 m2, położonej w O. przy ul. W. spełnia przesłanki z art. 13 ust. 2 w zw. z art. 1 pkt 1 ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa, a następnie wydać decyzję stwierdzającą nabycie przez Gminę tej określonej części nieruchomości z mocy prawa i równocześnie zatwierdzającą podział całej nieruchomości na podstawie art. 96 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.