Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 698/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-11-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59
journal: Dz.U. 2022 poz 479
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Zdzienicka-Wiśniewska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędzia WSA Marek Kraus, , , po rozpoznaniu w Wydziale w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2022 r. sprawy ze skargi V.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2022 r., nr 2201-IEE.711.91.80.2022.3.BT w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku, prowadzi postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanej - pani V. P. - na podstawie 10 wystawionych przez wierzyciela, Prezydenta Miasta Bielsko - Biała, tytułów wykonawczych:

- z 20 listopada 2012 r. (podstawą jego wystawienia jest decyzja z 12 lipca 2012 r.) obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości I, II, III rata okres: od stycznia 2012 r. do września 2012 r. w kwocie należności głównej 28 657,00 zł;

- z 11 kwietnia 2013 r. (podstawą jego wystawienia jest decyzja z 12 lipca 2012 r.) obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości IV rata okres: od października 2012 r. do grudnia 2012 r. w kwocie należności głównej 9 552,00 zł;

- z 21 października 2013 r. (podstawą jego wystawienia jest decyzja z 8 lutego 2013 r.) obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości I, II rata okres: od stycznia 2013 r. do czerwca 2013 r. w kwocie należności głównej 19 882 zł;

- z 25 lipca 2014 r. - (podstawą jego wystawienia jest decyzja z 8 lutego 2013 r.), obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości III, IV rata okres: od lipca 2013 r. do grudnia 2013 r. w kwocie należności głównej 19 881 zł;

- z 19 lipca 2019 r. - (podstawą jego wystawienia są decyzje: z 24 marca 2014 r., z 4 lipca 2014 r. i z 15 maja 2015 r.) obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości I, II, III rata okres: od stycznia 2014 r. do września 2014 r. w kwocie należności głównej 30 304 zł;

- z 19 lipca 2019 r. - (podstawą jego wystawienia są decyzje: z 24 marca 2014 r., z 4 lipca 2014 r. i z 15 maja 2015 r.) obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości IV rata okres: od października 2014 r. do grudnia 2014 r. w kwocie należności głównej 10 082 zł;

- z 14 marca 2016 r. - (podstawą jego wystawienia jest decyzja z 8 kwietnia 2015 r.), obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości I, II rata za okres: od stycznia 2015 r. do czerwca 2015 r. w kwocie należności głównej 20.147 zł;

- z 14 marca 2016 r. - (podstawą jego wystawienia jest decyzja z 8 kwietnia 2015 r.), obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości III rata okres: od lipca 2015 r. do września 2015 r. w kwocie należności głównej 10 073,00 zł;

- z 14 marca 2016 r. - (podstawą jego wystawienia jest decyzja z 8 kwietnia 2015 r.), obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości IV rata okres: od października 2015 r. do grudnia 2015 r. w kwocie należności głównej 10 073,00 zł;

- z 1 marca 2017 r. - (podstawą jego wystawienia jest decyzja z 11 kwietnia 2016 r.), obejmujący należności z tytułu podatku od nieruchomości I, II rata okres: od stycznia 2016 r. do czerwca 2016 r. w kwocie należności głównej 20141 zł.

W celu wyegzekwowania należności objętych wskazanymi tytułami zastosowane zostały środki egzekucyjne przez:

Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej który, w toku prowadzonego postępowania, zawiadomieniem z 3 sierpnia

2017 roku dokonał zajęcia nieruchomości położonej w B., dla której Sąd

Rejonowy w Bielsku-Białej prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Podstawę sporządzenia ww. zawiadomienia stanowiły tytuły wykonawcze z dnia 20 listopada 2012 r., 11 kwietnia 2013 r., 21 października 2013 r. oraz 25 lipca 2014 r. Odpis zawiadomienia został doręczony stronie w dniu 25 sierpnia 2017 r., zaś odpisy wskazanych tytułów wykonawczych zostały doręczone stronie uprzednio, tj. 27 października 2014 r.;

Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku, który w toku prowadzonego postępowania, zawiadomieniem z 16 kwietnia 2020 roku dokonał zajęcia nieruchomości położonej w R., gm. U., dla której Sąd Rejonowy w Słupsku prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Podstawę sporządzenia ww. zawiadomienia stanowiło 5 tytułów wykonawczych z 19 lipca 2019 r. Odpis zawiadomienia został doręczony stronie w dniu 4 maja 2020 r., zaś odpisy dwóch tytułów wykonawczych zostały doręczone 11 września 2019 roku;

Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej, w toku prowadzonego postępowania, zawiadomieniem z 19 października 2020 r. dokonał zajęcia nieruchomości położonej w B., dla której Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Podstawę sporządzenia zawiadomienia stanowiły m.in. 10 tytułów wykonawczych z dnia: 20 listopada 2012 r., 11 kwietnia 2013 r., 21 października 2013 r., 25 lipca 2014 r., 14 marca 2016 r. 1 marca 2017 r. oraz 19 lipca 2019 r. Odpis zawiadomienia został doręczony stronie 28 października 2020 r., zaś odpisy tut tułów wykonawczych 14 maja 2016 r. oraz 1 marca 2017 r. - 30 maja 2017 r.

W piśmie z 30 października 2020 r., uzupełnionym pismami z: 2 września 2021 r., 10 września 2021 r., 18 października 2021 r. zobowiązana zarzuciła przedawnienie zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za okres: 2012 r., 2013 r., 2014 r., 2015 r., I i II kwartał 2016 r., czyniąc zasadnym obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego do jej majątku. W ocenie strony egzekucja z nieruchomości jest wyłącznie czynnością egzekucyjną, nie zaś środkiem egzekucyjnym, tym samym nie wywiera skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Strona zarzuciła ponadto organowi egzekucyjnemu brak podstaw do żądania stanowiska wierzyciela w kwestii oceny przedawnienia roszczenia, które następuje z mocy prawa, nie zaś z woli wierzyciela.

Wierzyciel - Prezydent Miasta Bielska-Białej w piśmie z 2 listopada 2021 r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku o wygaśnięciu obowiązków objętych wskazanymi wyżej tytułami wykonawczymi w związku z zapłatą dokonaną w dniu 26 października 2021 r. przez stronę.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku postanowieniem z 30 grudnia 2021 r. obciążył stronę kosztami postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie 9 tytułów wykonawczych z dnia 20 listopada 2012 r., 11 kwietnia 2013 r., 21 października 2013 r., 25 lipca 2014 r., 19 lipca 2019 r. wystawionych przez Prezydenta Miasta Bielska-Białej w łącznej kwocie 30 982,64 zł.

Postanowieniem z 6 kwietnia 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Słupsku postanowieniem z 14 lutego 2022 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie 10 tytułów wykonawczych z dnia 20 listopada 2012 r., 11 kwietnia 2013 r., 21 października 2013 r., 25 lipca 2014 r., 14 marca 2016 r., 1 marca 2017 r., 19 lipca 2019 r. z powodu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2022 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu, przywołując m. in. treść przepisu art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Z 2022 r., poz. 479 ze zm.; dalej jako "u.p.e.a."), art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.) a także art. 70 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.) Dyrektor wskazał, że w analizowanej sprawie okres przedawnienia poszczególnych zobowiązań w podatku od nieruchomości oraz zdarzenia modyfikujące ten bieg przedstawiają się następująco:

za okres od stycznia 2012 r. do grudnia 2012 r. - 5-letni termin rozpoczął swój bieg z dniem 31 grudnia 2012 r. i upływałby z dniem 31 grudnia 2017 r. Jednakże w trakcie biegu terminu przedawnienia powyższych zobowiązań nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości położonej w B., dla której Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej prowadzi księgę wieczystą nr [...] - 25 sierpnia 2017 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej (zawiadomieniem z 3 sierpnia 2017 r.).

- za okres od stycznia 2013 r. do grudnia 2013 r. - 5-letni termin rozpoczął bieg z dniem 31 grudnia 2013 r. i upływałby z dniem 31 grudnia 2018 r. Jednakże w trakcie biegu terminu przedawnienia powyższych zobowiązań nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości położonej w B., dla której Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej prowadzi księgę wieczystą nr [...] - 25 sierpnia 2017 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej (zawiadomieniem z 3 sierpnia 2017 r.).

- za okres od stycznia 2014 r. do grudnia 2014 r. - 5-letni termin rozpoczął bieg z dniem 31 grudnia 2014 r. i upływałby z dniem 31 grudnia 2019 r.

1. w trakcie biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązań nastąpiło jego zawieszenie w okresie od 21 października 2015 r. (data wpływu do SKO w Bielsku-Białej skargi na decyzję z 4 września 2015 r.) do 31 sierpnia 2016 r. (data

wpływu do SKO w Bielsku-Białej prawomocnego wyroku WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/GI 1351/15 z 24 maja 2016 r.) tj. 315 dni. Tym samym termin przedawnienia zobowiązań został przedłużony o 315 dni i upływałby 10 listopada 2020 r.

2. przerwanie biegu terminu przedawnienia w związku z zastosowaniem środka

egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości położonej w R., dla której Sąd Rejonowy w Słupsku prowadzi księgę wieczystą nr [...] - 4 maja 2020 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku (zawiadomieniem z 16 kwietnia 2020 r.) oraz kolejno w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości położonej w B., dla której Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej prowadzi księgę wieczystą nr [...] - 28 października 2020 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej (zawiadomieniem z 19 października 2020 r.).

- za okres od stycznia 2015 r. do grudnia 2015 r. - 5-letni termin rozpoczął bieg z dniem 31 grudnia 2015 r. i upływałby z dniem 31grudnia 2020 r. Jednakże w trakcie biegu terminu przedawnienia wskazanych zobowiązań nastąpiło przerwanie jego biegu w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości położonej w B., dla której Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej prowadzi księgę wieczystą nr [...] - 28 października 2020 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej (zawiadomieniem z 19 października 2020 r.).

- za okres od stycznia 2016 roku do czerwca 2016 roku - 5-letni termin rozpoczął bieg z dniem 31 grudnia 2016 r. i upływałby z dniem 31 grudnia 2021 r. Jednakże w trakcie biegu terminu przedawnienia ww. zobowiązań nastąpiło przerwanie jego biegu w związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości położonej w B., dla której Sąd Rejonowy w Bielsku-Białej prowadzi księgę wieczystą nr [...] - 28 października 2020 r. przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej (zawiadomieniem z 19 października 2020 r.).

Organ nie podzielił argumentów strony zmierzających do udowodnienia, że w analizowanym postępowaniu egzekucyjnym, w którym wielokrotnie organy egzekucyjne zastosowały środki egzekucyjne w postaci zajęcia nieruchomości, nie nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia należności objętych przedmiotowymi tytułami wykonawczymi.

Zdaniem Dyrektora nie można zaakceptować poglądu strony, że zajęcie nieruchomości jest wyłącznie czynnością egzekucyjną, nie zaś środkiem egzekucyjnym. Ustawodawca w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. w zakresie egzekucji obowiązków o charakterze pieniężnym wymienił dwanaście środków egzekucyjnych, w tym w art. 1a pkt 12 lit.a egzekucję z nieruchomości. W obowiązującej ustawie każdemu ze środków egzekucyjnych poświęcono stosowne przepisy w ten sposób, że każdy z nich ma własną regulację prawną. Regulacje te tworzą dla każdego ze środków egzekucyjnych osobne konstrukcje materialno prawne określające zwłaszcza postać i treść stosowanego przymusu oraz ewentualne osobliwości proceduralne związane z jego stosowaniem. Regulacja ta czasami jest uzupełniana przez przepisy właściwych przedmiotowo ustaw materialnych. Zgodnie natomiast z definicją wynikającą z art. 1a pkt 2 u.p.e.a., kiedy w ustawie jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego.

Zdaniem organu z analizy powyższych definicji legalnych obu pojęć wynika, że pojęcie "czynności egzekucyjnej" nie jest tożsame z pojęciem "środka egzekucyjnego". Pojęcie "czynności egzekucyjnej" jest bowiem pojęciem szerszym, niż pojęcie "środka egzekucyjnego". Nie można więc obu tych pojęć utożsamiać i stosować zamiennie, w szczególności przy badaniu czy doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia w świetle art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym organ nie podzielił stanowiska strony, że zajęcie nieruchomości dokonane przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej z 3 sierpnia 2017 r. nie spowodowało przerwania biegu terminu przedawnienia zaległości.

Dyrektor podzielił jednocześnie stanowisko strony odnośnie kwestii konieczności samodzielnej oceny przedawnienia przez organ egzekucyjny bez udziału wierzyciela. Organ wskazał, że ustawodawca nie przewidział możliwości wypowiedzenia się wierzyciela w formie procesowej przed podjęciem rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe nie oznacza jednak, iż organ egzekucyjny nie jest uprawniony do zwrócenia się do wierzyciela z żądaniem złożenia wyjaśnień, czy ustosunkowania się do pisma zobowiązanego. Wyjaśnienia złożone przez wierzyciela podlegają ocenie dowodowej organu i nie są dla niego wiążące. Natomiast art. 7 w związku z art. 77 K.p.a. nakazuje organom podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.

Końcowo, za nieuzasadnione uznał Dyrektor żądanie strony w kwestii stwierdzenia przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku bezczynności organu egzekucyjnego - Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej i przewlekłości prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił, że organ odwoławczy jest związany granicami zażalenia i nie rozpoznaje całości sprawy, a jedynie tę kwestię procesową, której dotyczy zażalenie. Tym samym nie jest uprawniony do badania w przedmiotowym postępowaniu przewlekłości postępowania egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie przepisów: art. 6,7,8 § 1,9,10 § 1 K.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony przed wydaniem zaskarżonego postanowienia. Zdaniem skarżącej, jeśli strona nie brała udziału w postępowaniu bez własnej winy to zgodnie z art. 145 § 1 ust. 4 K.p.a. okoliczność ta stanowi podstawę wznowienia postępowania. Zdaniem skarżącej naruszenie dyspozycji art. 10 K.p.a., skutkujące naruszeniem ogólnych zasad postępowania wymienionych w art. 6, 7, 8 § 1, 9 K.p.a., zwalnia ją od formułowania pozostałych zarzutów, w tym naruszenia prawa materialnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sąd administracyjny w granicach swojej właściwości bada zgodność zaskarżanych decyzji z prawem.

W skardze kierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania skutkujące pozbawieniem prawa udziału w postępowaniu. Pani V. P. stwierdziła, że naruszenie zasad ogólnych art. 6, art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. skutkowało pozbawieniem jej możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ jest zobowiązany do respektowania praw strony w zakresie wyznaczony przepisami postępowania, w tym przepisami regulującymi materię prawną w zakresie opisu i oszacowania wartości zajętej nieruchomości, zawartymi w art. 110m – art. 110u u.p.e.a., posiłkując się przy tym przepisami postępowania zawartymi w k.p.a. tylko w sytuacjach nieuregulowanych przepisami u.p.e.a. (por. wyrok WSA w Olsztynie z dnia 17 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Ol 14/22).

Przepis odsyła do odpowiednio stosowanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy tego kodeksu mogą być stosowane tylko w takim zakresie i w taki sposób, aby uzupełniać, a nie modyfikować ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wynika stąd konieczność selektywnego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz niedopuszczalność stosowania przepisów tego kodeksu w takich sprawach, które zostały uregulowane w sposób wyczerpujący w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. P.Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, WKP 2021, komentarz do art. 18).

W praktyce stosowanie "odpowiednio" przepisów, do których odesłano, wymaga wnikliwego rozpatrzenia, w jakim zakresie i w jaki sposób należy to robić (postanowienie SN z dnia 8 lipca 1998 r., III CZP 17/98, OSNC 1999, nr 1, poz. 19). Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mogą być stosowane przy uwzględnieniu specyfiki postępowania egzekucyjnego w administracji. Konieczne jest dostrzeżenie przymusowego charakteru, a także szybkości i skuteczności wykonania określonych prawem obowiązków, skoro celem postępowania egzekucyjnego jest doprowadzenie do wykonania obowiązków wynikających z aktów administracyjnych lub innych aktów poddanych egzekucji. Akcesoryjne stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, kiedy nie jest to w sprzeczności z ratio legis ustawy egzekucyjnej.

Przepis art. 18 u.p.e.a. odsyła w sposób ogólny do stosowania kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem wszystkich przepisów tej ustawy, bez wyjątku.

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mają jedynie posiłkowe zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Rozwiązania wynikające z przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji mają pierwszeństwo przed regulacjami wskazanego wyżej kodeksu. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego mogą mieć zastosowanie, jeżeli określone zagadnienie nie jest w ogóle uregulowane w tej ustawie bądź też nie jest uregulowane w sposób wyczerpujący.

W postępowaniu egzekucyjnym stosuje się odpowiednio większość zasad ogólnych przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego, przy czym zróżnicowany jest zakres adaptacji tych zasad w postępowaniu egzekucyjnym (por. P. Pietrasz [w:] Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II; opubl. LEX 2015).

Ogólne sformułowane zarzuty naruszenia art. 6 k.p.a. - zasady legalizmu, art. 7 k.p.a. - zasady prawdy obiektywnej, art. 8 k.p.a. - zasady zaufania, art. 9 k.p.a. -zasady udzielania informacji nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Wydanie przez organ orzeczenia o treści innej niż oczekiwana przez stronę nie jest potwierdzeniem naruszenia zasad prawnych postępowania egzekucyjnego.

W postępowaniu egzekucyjnym znacznie ograniczone zastosowanie ma wynikająca z art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu(por. P. Pietrasz [w:] Kijowski Dariusz Ryszard (red.), Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz, wyd. II; opubl. LEX 2015). Wskazuje się, że zasada ta w ogóle nie znajduje zastosowania w tym postępowaniu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r., III SA 3483/03, LEX nr 165982) 243 . Ustawa egzekucyjna w wielu miejscach pozwala na skuteczne dokonanie czynności egzekucyjnych bez konieczności zapewnienia uczestnikom możliwości czynnego w nich udziału, np. zajmowanie praw majątkowych. Zastosowanie art. 10 k.p.a. do każdej czynności w praktyce uniemożliwiłoby wyegzekwowanie od zobowiązanych jakiegokolwiek świadczenia.

Z akt sprawy wynika, że strona była prawidłowo pouczona o przysługujących jej na gruncie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prawach procesowych i skutecznie z uprawnień korzystała. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. nie zasługuje na uwzględnienie.

Strona w skardze zaznaczyła, że odstępuje od zgłoszenia zarzutów dotyczących błędnego ustalenia stanu faktycznego oraz niesłusznego zastosowania prawa materialnego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie spór sprowadza się do rozbieżności w ocenie skutków przesłanek przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązań objętych tytułami wykonawczymi. Nie jest sporne wystawienie przez wierzyciela jedenastu tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu podatku od nieruchomości za wskazane okresy rozliczeniowe.

Nie jest również sporne, że w celu wyegzekwowania należności objętych tymi tytułami wykonawczymi podjęte zostały działania egzekucyjne przez Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Bielsku - Białej oraz naczelnika Urzędu Skarbowego w Słupsku. W zażaleniu z dnia 10 marca 2022 r. pani V. P. wskazała, że istotne jest wyłącznie ustalenie, czy nastąpiło przedawnienie zobowiązań określonych w tytułach wykonawczych. W ocenie strony zajęcie nieruchomości w 2017 r. przez organ egzekucyjny w Bielsku – Białej nie spowodowało przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, gdyż błędne było uznanie, że czynność egzekucyjna polegająca na zajęciu nieruchomości jest tożsama z czynnością egzekucyjną polegającą na stosowaniu środka egzekucyjnego.

W ocenie Sądu nie jest trafne stanowisko strony, że treść pojęcia "zastosowanie środka egzekucyjnego" istotnego dla zastosowania art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej obejmuje również zajęcie nieruchomości, co stanowi wyłącznie czynność egzekucyjną.

Stanowisko prawne strony skarżącej nie jest prawidłowe.

Przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określają przy pomocy jakich środków organ egzekucyjny może dochodzić zaległych zobowiązań w trybie administracyjnym. Zgodnie z art. 1a pkt 12 lit. a) ustawy środkami egzekucji administracyjnej należności pieniężnych są:

- egzekucja z pieniędzy,

- egzekucja z wynagrodzenia za pracę,

- egzekucja ze świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego, a także z renty socjalnej,

- egzekucja z rachunków bankowych,

- egzekucja z innych wierzytelności pieniężnych,

- egzekucja z praw z instrumentów finansowych w rozumieniu przepisów o obrocie instrumentami finansowymi, zapisanych na rachunku papierów wartościowych lub innym rachunku, oraz z wierzytelności z rachunku pieniężnego służącego do obsługi takich rachunków,

- egzekucja z papierów wartościowych niezapisanych na rachunku papierów wartościowych,

- egzekucja z praw majątkowych zarejestrowanych w rejestrze akcjonariuszy,

- egzekucja z weksla,

- egzekucja z autorskich praw majątkowych i praw pokrewnych oraz z praw własności przemysłowej,

- egzekucja z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,

- egzekucja z pozostałych praw majątkowych,

- egzekucja z ruchomości,

- egzekucja z nieruchomości.

Egzekucja z nieruchomości to środek egzekucyjny, w ramach którego zgodnie z art. 110 i nast. u.p.e.a. są podejmowane czynności egzekucyjne.

Organ egzekucyjny prawidłowo wywodzi, że zgodnie z definicją w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. czynności egzekucyjne to działania zmierzające do zaskarżenia lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Relacja pomiędzy tymi pojęciami prawnymi została prawidłowo wskazana przez organ. Brak tożsamości pojęć zajęcia czynności egzekucyjnej i środka egzekucyjnego został dostrzeżony przez organ, który prawidłowo ocenił skutek zastosowania środka egzekucyjnego na gruncie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.

Organ dokonał ustalenia w tym zakresie, korzystając z możliwości zapoznania się ze stanowiskiem wierzyciela w tym zakresie jako elementem postępowania dowodowego. Organy egzekucyjne są uprawnione do przypisywania skutku przerwania biegu przedawnienia każdorazowemu zastosowaniu środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony.

Organ prawidłowo wskazał, że przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej jest zgodny z Konstytucją RP, co potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 21 czerwca 2011 r., sygn. akt P 26/10, OTK-A 2011/5/43, Dz. U. Nr 140, poz. 825).

Sąd, stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na postawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.