Postanowienie NSA, sygn. akt II SA 1729/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-01-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 617  Uprawnienia do wykonywania określonych czynności i zajęć
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Zawody prawnicze
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 104
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 24
journal: Dz.U. 1988 nr 41 poz. 324
law: Ustawa z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej.
Teza: Uchwała samorządu adwokackiego, wzywająca adwokata do zaprzestania prowadzenia na podstawie art. 24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ działalności gospodarczej, nie rozstrzyga o istocie sprawy w sposób władczy i stanowczy, a wobec tego nie ma charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 Kpa; na tego rodzaju uchwałę skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

TEZY

Uchwała samorządu adwokackiego, wzywająca adwokata do zaprzestania prowadzenia na podstawie art. 24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ działalności gospodarczej, nie rozstrzyga o istocie sprawy w sposób władczy i stanowczy, a wobec tego nie ma charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 Kpa; na tego rodzaju uchwałę skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 207 par. 6 w związku z art. 204 par. 1 Kpa skargę Andrzeja H. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia 16 czerwca 1993 r. w przedmiocie wezwania do zaprzestania działalności gospodarczej.


UZASADNIENIE

Okręgowa Rada Adwokacka w (...) w dniu 13 marca 1993 r., na podstawie art. 45 ust. 2 w związku z art. 68 ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze /Dz.U. nr 16 poz. 124 ze zm./, podjęła uchwałę następującej treści: "wezwać adwokata Andrzeja M.H. do zaprzestania działalności w ramach art. 24 ustawy o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 z 1988 r./ na terenie (...)". W uzasadnieniu tej uchwały podano, że adw. Andrzej H. ma wyznaczoną siedzibę wykonywania zawodu w Ż., gdzie prowadzi kancelarię adwokacką. Niezależnie od tego, począwszy od dnia 1 maja 1992 r., utworzył kancelarię prawniczą, którą w ramach art. 24 ustawy o działalności gospodarczej prowadzi wraz z żoną na terenie B.-B. Takie postępowanie jest sprzeczne z uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej nr 2/IX/89, w myśl której adwokat może utworzyć kancelarię prawniczą na podstawie art. 24 cytowanej ustawy tylko w siedzibie wykonywania zawodu adwokata. Utworzenie przez adw. H. kancelarii prawniczej poza Ż. /w B.-B./, to jest poza miejscem wykonywania zawodu adwokata, narusza w rozumieniu tej uchwały podstawową zasadę o wpisie adwokatów i wyznaczeniu siedziby wykonywania zawodu, określoną w art. 68 ust. 3 prawa o adwokaturze.

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej uchwałą z dnia 16 czerwca 1993 r. postanowiło nie uwzględnić odwołania wniesionego przez zainteresowanego adwokata od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej. Stanowisko zajęte w zaskarżonej uchwale uznano za w pełni zasadne.

Adwokat Andrzej H. zaskarżył powyższą uchwałę i wniósł o jej uchylenie, jako niezgodnej z prawem. Zdaniem skarżącego, "nie można uznać, aby określone w ust. 11 uchwały NRA przepisy miały zastosowanie wprost do prowadzenia przez adwokata działalności w ramach art. 24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r., a w tym aby przepis art. 68 ust. 3 ustawy - Prawo o adwokaturze, traktujący o wyznaczeniu siedziby jako elementu uchwały o wpisie na listę adwokatów, posiadał moc wiążącą także dla adwokatów, którzy prowadzą działalność gospodarczą".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 196 par. 1 Kpa kontroli sądu administracyjnego w zakresie zgodności z prawem podlegają tylko decyzje administracyjne, a także postanowienia wymienione w art. 196 par. 3 Kpa.

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej nie może być zaliczona do żadnego z postanowień, o jakich mowa w art. 196 par. 3 Kpa.

Należy zatem ocenić, czy uchwała ta może być uznana za decyzję administracyjną w rozumieniu art. 104 Kpa, a więc czy uchwała ta, jak stanowi art. 104 par. 2 Kpa, rozstrzyga sprawę co do jej istoty albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji.

Przez "inny sposób" zakończenia sprawy w postępowaniu administracyjnym rozumie się: a/ umorzenie postępowania /art. 105 par. 1 i art. 138 par. 1 pkt 3 Kpa/ lub b/ uchylenie przez organ odwoławczy zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji /art. 138 par. 2 Kpa/. Omawiana uchwała nie kończy sprawy w ten sposób.

Zdaniem sądu, uchwała ta nie rozstrzyga też sprawy w sposób stanowczy, co jest niezbędnym elementem decyzji administracyjnej. Rozstrzygnięcie sprawy jest to wynik procesu stosowania normy prawa administracyjnego, wyrażony w postaci: a/ odmowy udzielenia uprawnienia, b/ udzielenia uprawnienia, c/ udzielenia uprawnienia przy równoczesnym obciążeniu odpowiednim obowiązkiem, d/ cofnięcia udzielonego uprawnienia, e/ obciążenia wyłącznie obowiązkiem. Tam, gdzie nie ma rozstrzygnięcia, nie ma decyzji, lecz tylko wypowiedź organu, wyrażająca jego poglądy, zamiary itp. /W. Dawidowicz: Postępowanie administracyjne, Warszawa 1983, str. 102-103/.

Nie ulega wątpliwości, że omawiana uchwała Okręgowej Rady Adwokackiej nie ma charakteru określonego w lit. "a"-"d" powyższego wywodu. Zdaniem sądu, uchwała ta nie obciąża też skarżącego w sposób stanowczy określonym obowiązkiem.

"Wezwania" do zaprzestania określonej działalności, prowadzonej rzekomo niezgodnie z przepisami wewnątrzkorporacyjnymi /z naruszeniem uchwały NRA nr 2/IX/89/, nie można traktować jako uchwały o zakazaniu prowadzenia takiej działalności, która mogłaby mieć charakter "władczego przejawu woli organu", jaki cechuje decyzję administracyjną.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uchwała samorządu adwokackiego, wzywająca adwokata do zaprzestania prowadzenia na podstawie art. 24 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej /Dz.U. nr 41 poz. 324 ze zm./ działalności gospodarczej, nie rozstrzyga o istocie sprawy w sposób władczy i stanowczy, a wobec tego nie ma charakteru decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 Kpa. Na tego rodzaju uchwałę skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje.

W takiej sytuacji nie zachodzi potrzeba wypowiadania się przez sąd administracyjny, czy uchwalone przez samorząd adwokacki "wezwanie", skierowane do członka korporacji, znajduje podstawy w przepisach prawa powszechnie obowiązującego.

Uznając skargę na omawianą uchwałę za niedopuszczalną, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 6 w związku z art. 204 par. 1 Kpa orzekł jak w sentencji postanowienia.