Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1324/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.
journal: Dz.U. 2018 poz 2107
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska,, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2019 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w S. na rzecz strony skarżącej Spółki A. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

1. W dniu 06.06.2017 r. o godz. 22:30 w okolicach przejścia granicznego

w K. , funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej Z. Urzędu Celno- Skarbowego w S., na podstawie art. 13 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r., poz. 708 ze zm., dalej przywoływana jako: "ustawa o SENT"), przeprowadzili kontrolę zespołu pojazdów składającego się z ciągnika marki [...] oraz naczepy ciężarowej o numerach rejestracyjnych [...], będącego w dyspozycji firmy przewozowej [...], [...], M. , [...] (dalej przywoływana jako: "Skarżąca"), kierowanego przez A. J. legitymującego się dowodem osobistym nr [...]. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli sporządzony został Protokół z kontroli znak [...] z dnia [...] r., z którego wynika, że podczas kontroli funkcjonariuszom okazane zostały następujące dokumenty:

- Lieferschein nr [...],

- Ladeliste z dnia [...] r.,

- CMRzdnia [...] r.,

- Licencja nr [...]

- dowody rejestracyjne naczepy i ciągnika

Na podstawie powyższych dokumentów ustalono, że przedmiotem przewozu był olej silnikowy [...] [...], w łącznej ilości [...] litrów w [...] beczkach, [...] kg, klasyfikowany do kodu [...], a więc podlegający ustawie o SENT.

Nadawcą towaru była firma [...], ul. [...], [...] [...], Niemcy, odbiorcą [...]), terminalo [...], Litwa i przewoźnikiem Skarżąca.

W trakcie kontroli rozpoczętego na terytorium kraju przewozu kierowca nie okazał numeru referencyjnego zgłoszenia przewozu do rejestru, dokumentu zastępującego zgłoszenie ani też dokumentu potwierdzającego przesunięcie międzymagazynowe, co skutkowało nałożeniem na kierowcę - na podstawie art. 32

ust. 1 ustawy o SENT - mandatu karnego w wysokości [...] zł.

W wyniku sprawdzenia rejestru zgłoszeń przewozów prowadzonego w systemie teleinformatycznym (dalej przywoływany jako: "System SENT") kontrolujący stwierdzili, że przewoźnik przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju nie dopełnił obowiązku przesłania do rejestru zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego

dla tego zgłoszenia. W dniu następnym, tj. 7.06.2017 r. o godz. 9:12 do rejestru przesłane zostało zgłoszenie, któremu nadany został nr [...]

2. Postanowieniem znak [...] z dnia [...] r. Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. wszczął wobec Skarżącej postępowanie mające na celu ustalenie, czy w dniu [...] r. doszło do naruszenia przepisów ustawy o SENT w zakresie - wynikającego z art. 7

ust. 1 ustawy o SENT - obowiązku przesłania do rejestru zgłoszenia przewozu towaru i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia.

W dniu 22.12.2017 r. do Organu pierwszej instancji wpłynęło pismo reprezentującego Skarżącego radcy prawnego, w którym wniósł o doręczenie odpisu protokołu z kontroli oraz wskazanie podstaw prawnych prowadzonego postępowania.

Jednocześnie pełnomocnik podniósł, że Skarżąca wykonywała transport z Niemiec ([...]) na Litwę ([...]) i przewóz miał odbyć się promem z K.

do K. na Litwie, z pominięciem terytorium Polski. Na potwierdzenie powyższego załączona została faktura zakupu biletu promowego, w treści której widnieją numery rejestracyjne skontrolowanego zespołu pojazdów, a także załączony został przelew za ww. fakturę. Jak wyjaśnił pełnomocnik, kierowca - pomimo "zabukowanego" rejsu promem samowolnie podjął decyzję o realizowaniu przewozu przez terytorium kraju, co potwierdza załączone oświadczenie kierowcy z dnia 14.12.2017 r. W wypadku nieuznania tego oświadczenia pełnomocnik wniósł o przesłuchanie kierowcy A. J. na okoliczność przebiegu przewozu i decyzji o rezygnacji z przejazdu drogą morską. Zdaniem pełnomocnika wykluczone jest postawienie przewoźnikowi zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, bowiem wynikający z tego przepisu obowiązek musi być poprzedzony zamiarem rozpoczęcia przewozu przez terytorium Polski, a tymczasem braku takiego zamiaru dowodzi zakupiony przez Skarżącą bilet promowy.

Uwzględniając treść przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o SENT - przewidującego możliwość odstąpienia od nałożenia kary przy zaistnieniu wymienionych w tym przepisie przesłanek, Organ wezwał Skarżącą do wskazania okoliczności oraz dowodów zaistnienia przesłanki ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego, które usprawiedliwiałyby niedopełnienie przez Skarżącą obowiązku przewidzianego przepisem art. 7 ust. 1 ustawy o SENT.

W piśmie z dnia 5.02.2018 r. pełnomocnik Skarżącej poinformował, że szczególną okolicznością uzasadniającą nienakładanie kary, oprócz przyczyn wskazanych w piśmie z dnia 18.12.2017 r. jest sytuacja finansowa Spółki [...], która w 2017 r. poniosła stratę w wysokości [...] EUR, co potwierdzają odpisy załączonych dokumentów księgowych.

3. Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. decyzją, znak [...], z dnia [...] r., na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT nałożył na Skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł w związku z niedopełnieniem przewidzianego w art. 7 ust. 1 ustawy o SENT obowiązku przesłania do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenia i uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia.

Organ wskazał, że w tej sprawie zgodnie ze zgromadzonymi dokumentami,

w tym Dowodem dostawy nr [...], Ladeliste z dnia [...] r. i dokumentem CMR z dnia [...] r. przedmiotem przewozu z terytorium [...] na terytorium [...] był olej smarowy o nazwie handlowej [...] [...], zaklasyfikowany

do kodu [...], w ilości [...] litrów ([...] beczek po [...] litrów), czyli zgodnie z art. 3 ust 2 lit. b ustawy o SENT towar podlegający systemowi monitorowania drogowego. Wykonująca przewóz towarów Skarżąca - w myśl art. 2 pkt 8 ustawy o SENT była przewoźnikiem, który zgodnie z art. 7 ust. 1 przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju był zobowiązany do przesłania do rejestru zgłoszeń w systemie SENT zgłoszenia przewozu towaru i uzyskania dla tego zgłoszenia numeru referencyjnego.

W trakcie przeprowadzonej w dniu 6.06.2017 r. przez funkcjonariuszy celno-skarbowych Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S.,

w okolicach przejścia granicznego w K. , kontroli drogowej zespołu pojazdów, którym dokonywany był przedmiotowy przewóz, ustalono, że przewoźnik nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, tj. nie przesłał do rejestru zgłoszeń w7 systemie SENT zgłoszenia przedmiotowego przewozu.

Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. ustalając, że w dniu [...] r. przewoźnik nie dopełnił przewidzianego w art. 7 ust. 1 ustawy o SENT obowiązku dokonania zgłoszenia, stwierdził, że okoliczność ta wyczerpuje przesłankę wymienioną w art. 22 ust. 1 ustawy o SENT, która skutkuje nałożeniem na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Jednocześnie wskazał, że wobec niezdefiniowania użytych w art. 22 ust. 3 ustawy

o SENT pojęć "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego" niezbędne jest odwołanie się do sądowej wykładni ww. pojęć, w sprawach, co prawda dotyczących udzielania ulg podatkowych, niemniej jednak, w ocenie Organu ze względu na ich uniwersalny charakter, aktualnych również w tej sprawie. Organ wskazał, że przez "ważny interes podatnika" rozumie się sytuację, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych zdarzeń, podatnik nie jest w stanie uiścić należności podatkowych. Będzie to np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku. Przesłanki tej nie należy oceniać tylko w kontekście osobistej sytuacji majątkowej podatnika, lecz z uwzględnieniem związku zachodzącego pomiędzy obniżeniem zdolności płatniczej, a zajściem wypadków' powodujących i uzasadniających niemożność zapłaty.

Dodatkowo Organ przywołał, że w orzecznictwie sądowym ugruntował się pogląd,

że przez "zdarzenie losowe" rozumie się zaistniałe, niespodziewane zdarzenie, niezależne od woli podatnika, które spowodowało, że ten znalazł się w trudnej sytuacji materialnej, niepozwalającej na zapłatę zaległego podatku.

Organ uwzględniając wskazówki płynące z orzecznictwa sądowego w zakresie rozumienia pojęcia "ważnego interesu podatnika" dokonał oceny wskazanych przez Stronę okoliczności, które miałyby być uznane za stanowiące "ważny interes przewoźnika" uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary przewidzianej w art. 22

ust. 1 ustawy o SENT i wskazał, że faktura "[...] [...]" z dnia [...] r. dotyczy zakupu biletu na rejs w dniu 8.06.2017 r., a zatem nie może stanowić dowodu, że pierwotnie, tj. w dniu 6.06.2018 r. po odebraniu towaru N. W. w Niemczech, towar miał być przewieziony do portu w K. . Zdaniem Organu ze względu na datę rejsu 8.06.2017 r. nie można wykluczyć, że zakup biletu miał miejsce w związku z przeprowadzoną w dniu 6.06.2017 r. drogową kontrolą przewozu. Odnośnie twierdzenia Skarżącej, że kierowca bez Jej wiedzy podjął decyzję o zmianie trasy, Organ wskazał, że z protokołu kontroli wynika, że kierowca przyjmując mandat karny za brak numeru referencyjnego zgłoszenia, oświadczył, że polecenie transportu otrzymał od swojego przełożonego, który nie powiadomił go o konieczności posiadania numeru referencyjnego. W konsekwencji Organ nie dał wiary twierdzeniu Skarżącej o samowolnej decyzji kierowcy o zmianie trasy przewozu, tj. drogi morskiej na lądową przez terytorium Polski.

Tym samym Organ stwierdził, że wskazane przez Skarżącą przyczyny niedopełnienia obowiązku przesłania zgłoszenia wynikające z samowoli kierowcy, jak również wykazane w piśmie z dnia 5.02.2018 r. starty finansowe, nie wypełniają przesłanki "ważnego interesu podatnika".

Dodatkowo Organ odniósł się do podnoszonej przez Skarżącą okoliczności niepobrania przez kontrolujących kaucji na poczet kary, w czym Skarżąca upatruje to, że Organ usprawiedliwił przewoźnika jako nieponoszącego odpowiedzialności za samowolne działania kierowcy. Fakt niepobrania kaucji, to zdaniem Organu przeoczenie, z którym nie można wiązać tak daleko idących wniosków, jakie stawia Strona, a mianowicie, że uwalnia Skarżącą z odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku przewidzianego w art. 7 ust. 1 ustawy o SENT.

Analizując z kolei przesłankę "ważnego interesu społecznego" Organ wskazał,

że przesłanka ta nakazuje mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych

dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwa, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego. Celem ustawy o SENT jest wyeliminowanie nielegalnych podmiotów w obszarach, w których stwierdza się najwięcej nieprawidłowości podatkowych. Skuteczny pobór podatków wyrównuje warunki prowadzenia działalności gospodarczej i istotnie wpływa na zmniejszenie zakłóceń gospodarczych, dlatego niezbędne stało się wdrożenia monitorowania i kontroli przewozu towarów "wrażliwych", tj. należących do grupy najwyższego ryzyka ze względu na naruszenia prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję.

Z powyższych względów ważny interes Skarbu Państwa wymaga, aby zobowiązane ustawą SENT podmioty ponosiły przewidziane prawem kary za naruszenie nałożonych na nie obowiązków.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia na Stronę kary przewidzianej w art. 22 ust. 1 pkt ustawy o SENT.

4. Pismem z dnia 29.03.2018 r. Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika odwołała się od powyższej decyzji, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania.

Zarzuciła decyzji dokonanie błędnych ustaleń w zakresie tego, że bilet na przeprawę promową został zakupiony w celu uniknięcia odpowiedzialności za wykonywanie przewozu na terytorium kraju bez dokonania zgłoszenia do systemu SENT. Ponadto nieuwzględnienie zaistniałej w sprawie przesłanki ważnego interesu przewoźnika, którą stanowi brak odpowiedzialności Strony za samowolne działanie kierowcy. Końcowo Skarżąca podniosła, że jeżeli Organ miał wątpliwości odnośnie twierdzeń kierowcy winien był go przesłuchać, tymczasem z nieuzasadnionych przyczyn zaniechał przeprowadzenia tego dowodu.

5. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, decyzją z dnia [...] r.,

nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz. U. z 2018 r., poz. 800) w związku

z art. 2 pkt 8 i pkt 9, art. 3 ust.1, ust. 2 pkt 1 lit b, art. 7, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 26 ust. 5 ustawy o SENT, utrzymał w mocy decyzję Organu pierwszej instancji

Rozpatrując sprawę w wyniku wniesionego odwołania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia i nie podzielił zarzutów w nim zawartych. Wskazał, że ustawa o SENT nałożyła na określone podmioty, tj. podmiot wysyłający, podmiot odbierający, przewoźnika oraz kierującego środkiem transportu obowiązki związane z monitorowaniem drogowego przewozu towarów (art. 1 ustawy o SENT.).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. zauważył, że z treści faktury

za przewóz promem w dniu 08.02.2017 r. nie wynika o jakiej godzinie został dokonany zakup biletu, analogicznie z polecenia przelewu bankowego z dnia 6.06.2017 r. tytułem ww. faktury za prom również nie wynika godzina zlecenia przelewu. Biorąc pod uwagę możliwość elektronicznego zakupu biletu na prom oraz zlecenia przelewu bankowego, Organ nie wykluczył, że czynności związane z opłaceniem transportu drogą morską mogły nastąpić wskutek przeprowadzonej w dniu 6.06.2017 r. kontroli drogowej.

Niezależnie jednak od powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. stwierdził, że nawet gdyby przyjąć, że faktycznie zgodnie z zakupionym biletem na prom Strona planowała przewóz drogą morską, to sam zamiar jest niewystarczającą okolicznością uwalniającą Stronę od obowiązku przewidzianego w art. 7 ust. 1 ustawy o SENT.

Zdaniem Organu odwoławczego, dla oceny, czy wystąpił obowiązek przewidziany w art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, nie jest istotny wcześniejszy zamiar przewoźnika odnośnie wyboru drogi transportu, ale fakt rozpoczęcia transportu przez terytorium kraju. Inaczej każdorazowo uchybiając obowiązkowi przesłania zgłoszenia do rejestru w systemie SENT przewoźnik mógłby tłumaczyć się, że nie zamierzał przewozić towaru przez terytorium kraju. Przed rozpoczęciem faktycznego przewozu musi być dokonane zgłoszenie bez względu na wcześniejsze plany, co do trasy przewozowej. Zmieniając wcześniej zaplanowaną trasę przewoźnik jest zobowiązany zweryfikować ciążące na nim obowiązki.

Organ nie podzielił również zarzutu, że samowolna decyzja kierowcy o zmianie trasy przewozu winna skutkować odstąpieniem od nałożenia kary.

Uznał, że mało prawdopodobna jest samodzielna decyzja kierowcy o zmianie trasy

z tego powodu, że nie chciał oczekiwać dwa dni na transport promem. Decyzja

o transporcie drogą lądową zamiast drogą morską musiała uwzględniać dodatkowe koszty związane z zakupem paliwa i opłatami drogowymi. Organ zauważył, że średnia odległość z miejsca załadunku towaru, czyli z N. W. do K. to około [...] km i z K. (miejsce docelowe przeprawy promowej) do W. (miejsce rozładunku towaru) to [...] km. Natomiast przewóz drogowy z N. W. do W. na Litwie przez K. to trasa o długości [...] km, zatem przy rezygnacji z przewozu promem kierowca musiał liczyć się, że "nieplanowany" transport drogowy obejmie odcinek o długości ponad [...] km. W sytuacji, gdy przewoźnik miał zakupiony bilet na prom na trasie K.- K., kierowca podejmując samodzielnie decyzję o zmianie trasy przewozu [...] ton ładunku towaru musiał liczyć się z tym, że obciążą go koszty dodatkowego transportu drogowego, co podważa sens ekonomiczny pracy świadczonej przez kierowcę na rzecz przewoźnika.

Niezależnie od powyższego, jak podniósł Organ, należy mieć na uwadze, że kierowca realizując przedmiotowy przewóz wykonywał czynności w ramach pracy świadczonej na rzecz przewoźnika, a zatem podejmowane przez niego czynności w ramach obowiązków wynikających z umowy o pracę odnoszą bezpośredni skutek wobec pracodawcy, czyli przewoźnika. Zleceniobiorcą umowy transportu towaru była Skarżąca, która za pośrednictwem swojego pracownika wykonywała zlecony przewóz towarów. Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy o SENT to podmiot wykonujący przewóz towarów, a nie kierowca jest przewoźnikiem, na którego to przewoźnika, a nie na kierowcę ustawa o SENT nakład obowiązek przesłania zgłoszenia do systemu SENT.

Jednocześnie odnosząc się do podejmowanej przez Skarżącą próby uwolnienia się od odpowiedzialności w związku z ukaraniem kierowcy Organ wskazał, że kierowca został ukarany na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy o SENT za brak posiadania numeru referencyjnego zgłoszenia, zaś przewoźnik jest odpowiedzialny za nieprzesłanie zgłoszenia do Systemu SENT i uzyskania dla tego zgłoszenia numeru referencyjnego. Tym samym każda z ww. osób ponosi odpowiedzialność za niedopełnienie innego rodzaju obowiązku, pomimo, że obowiązki te pozostają ze sobą w związku, bowiem odnoszą się do zgłoszenia przewozu towaru. Niemniej jednak przepisy ustawy o SENT nie przewidują, że poniesienie kary przez kierowcę za rozpoczęcie przewozu towaru przez kierującego bez numeru referencyjnego wyłącza odpowiedzialność przewoźnika. Przepis art. 32 ust. 1 ustawy o SENT ustanawia sankcję wobec kierowcy, zaś art. 22 ust. 1 ustawy o SENT stanowi podstawę nałożenia kary na przewoźnika za niedokonanie zgłoszenia, są to więc dwie odrębne sankcje, których adresatami są różne podmioty.

Dalej Organ wskazał, że do ww. protokołu z kontroli załączone zostało pisemne oświadczenie kierowcy z dnia 08.06.2017 r., że włada językiem polskim w mowie

i piśmie, a zatem nie są uzasadnione zastrzeżenia Skarżącej, co do mocy dowodowej oświadczenia złożonego przez kierowcę do protokołu z kontroli. Odnośnie samej treści w/cyt. oświadczenia złożonego przez kierowcę do protokołu z kontroli Organ przyznał, iż nie wynika z niego dosłownie, że otrzymał polecenie transportu przez Polskę, niemniej jednak uwzględniając kontekst protokołu i przedmiot kontroli trudno mieć wątpliwości, że kierowca mógł mówić o innym przewozie niż faktycznie realizowany - drogowy przewóz Polskę, tym bardziej, że równocześnie wspomniał, że nie otrzymał informacji o konieczności posiadania numeru referencyjnego.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego nieprzeprowadzenia dowodu

z przesłuchania kierowcy, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. zauważył, że w piśmie z dnia 18.12.2017 r. Strona alternatywnie wniosła

o przesłuchanie kierowcy, gdyby twierdzenia zawarte w oświadczeniu kierowcy z dnia 14.12.2017 r. były niewystarczające. Zestawienie oświadczenia kierowcy z dnia 14.12.2017 r. z oświadczeniem złożonym do protokołu z kontroli doprowadziło Organ

do konstatacji, że nadesłane przez Stronę za pismem z dnia 18.12.2017 r. materiały dowodowe, w tym oświadczenie z dnia 14.12.2017 r. nie dowodzą, w ocenie Organu tego, że kierowca samowolnie podjął decyzję o zmianie trasy przewozu.

Jednocześnie, jak wskazał Organ, w sprawie nie wystąpiły przesłanki "ważnego interesu przewoźnika", które zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust. 1. Wskazywane przez Skarżącą okoliczności, tj. "samowolna" decyzja kierowcy o zmianie trasy transportu oraz starta finansowa w 2017 r,. niezależnie od tego, że Organ nie dał wiary, co do samowolnej decyzji kierowcy, nie stanowią, w ocenie Organu, nadzwyczajnych, losowych okoliczności, spowodowanych "siłą wyższą", których Skarżąca nie mogła uniknąć przy zachowaniu należytej staranności, a tym samym nie zwalniają przewoźnika z ciążącego na nim obowiązku przesłania zgłoszenia do rejestru w systemie SENT. Analogicznie wskazana przez Stronę w piśmie z dnia 5.02.2018 r. strata finansowa w 2017 r. nie może być utożsamiana jako ważny interes Strony uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary szczególnie, że Spółka nie wykazała żadnego związku pomiędzy uchybieniem obowiązkowi przewidzianemu w art. 7 ust. 1 ustawy o SENT a ewentualną stratą finansową. Dolegliwość wynikająca z konieczności zapłaty kary pieniężnej jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o ważnym interesie Spółki, uzasadniającym odstąpienie od nałożenia kary.

Z kolei rozpoznając przedmiotową sprawę w kontekście istnienia przesłanki "ważnego interesu publicznego", który uzasadniałby odstąpienie od nałożenia kary, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w S. również nie znalazł podstaw od stwierdzenia, że takowa wystąpiła. Organ podkreślił, że, celem ustawy o SENT jest uszczelnienie poboru podatków należnych od towarów wrażliwych, tj. m.in. paliw w przypadku których nadużycia skutkują znacznymi uszczupleniami w kluczowych dla budżetu podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Uszczelnieniu poboru tych podatków służy ustawa o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów. Niedopełnienie przewidzianych przepisami ustawy o SENT obowiązków jest zagrożone sankcjami administracyjnymi, które pełnią dwojakie funkcje: prewencyjną - zniechęcające do prób nielegalnego obrotu wrażliwymi towarami, a jednocześnie gwarancyjną dla służb kontrolnych - skutecznego sprawowania kontroli nad obrotem towarami wrażliwymi. Odstąpienie od nałożenia kary z powodu "ważnego interesu społecznego" musi uwzględniać to, że interes publiczny to ochrona wpływów do budżetu, która powinna uniemożliwiać sytuację rezygnacji z tych wpływów oraz rezygnację z konieczności ochrony interesów innych podatników. Organ nakładając przewidzianą w art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT karę pieniężną, realizuje prewencyjną funkcję ustawy o SENT, która służy skutecznemu poborowi należnych podatków z poszanowaniem zasady sprawiedliwego i równego ponoszenia ciężarów podatkowych przez wszystkich podatników, w związku z tym, zdaniem Organu, w interesie publicznym leży nałożenie przedmiotowej kary.

6. Niezadowolona z treści decyzji, Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie.

Pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentu potwierdzenia przelewu na kwotę [...]EUR. z dnia 6.06.2017 z godziny 13:02 na okoliczność czasu zakupu biletu promowego dla przewozu objętego kontrolą.

Decyzji zarzucono naruszenie :

1) przepisów postępowania, tj. art. 122, art. 187 §1, art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez nie ustalenie stanu faktycznego, który byłby podstawą

do właściwej subsumpcji prawa, a to poprzez zawarcie w treści uzasadnienia decyzji sprzecznych ustaleń co do tego czy przewóz wykonywany przez przewoźnika przez terytorium Polski mieścił się w jego zamiarze (i wiedzy) czy też nie. Co jakkolwiek uznane przez organ za indyferentne dla dokonania subsumpcji, ma znaczenie dla rozstrzygnięcia przy przyjęciu innej niż prezentowana przez organy wykładnia prawa;

2) prawa materialnego - art. 7 ust.1 ustawy o SENT, poprzez wadliwą wykładnię tego przepisu, polegające na przyjęciu że przewoźnik ma obowiązek dokonać zgłoszenia przewozu w systemie SENT w sytuacji gdy nie ma zamiaru ani nawet wiedzy o tranzytowaniu terytorium RP i w konsekwencji wadliwe zastosowanie art. 22 ust.1 pkt 1 ustawy.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że przewoźnik drogowy wykonywał przewóz towarów podlegających zgłoszeniu w trybie ustawy między Niemcami a Litwą. Ładunek został podjęty przez przewoźnika w dniu 6.06.2017 r. Tego samego dnia o godz. 22:30 kierowca został zatrzymany na granicy RP na przejściu granicznym w K. . Kierowcy wymierzono mandat karny za brak dokonano zgłoszenia i zwolniono pojazd, który wycofał się na terytorium Niemiec. Dopiero 6.12.2017 r. zawiadomiono stronę o tym że toczy się postępowanie administracyjne i wyznaczono termin na wypowiedzenie się w sprawie.

Strona konsekwentnie w toku całego postępowania wskazywała, że przewóz miał być realizowany drogą morską i przedstawiono na tę okoliczność dowodu zakupu w dniu 6/06/2017 biletu promowego dla poddanej kontroli ciężarówki. Podnoszono, że błędne są twierdzenia organu że bilet na przeprawę zakupiono w celu uniknięcia odpowiedzialności za wykonywanie przewozu bez zgłoszenia do systemu SENT. Wskazywano, że kontrola miała miejsce o godz. 22.30 w dniu 6 czerwca 2017 r. Strona przedstawiła dwie faktury z dnia 6 czerwca 2017 r. na zakup biletu na przeprawę promową w dniu 8 czerwca 2017 r. Co więcej przedstawiono potwierdzenie dokonania przelewu z tego samego dnia. Wskazywano na okoliczności notoryjne, że 22.30 banki nie pracują i nie mogą zaksięgować o tej poprzez operacji. Nie mogła zatem strona w celu oszukania organu celnego dokonać takich czynności jak zabukowanie rejsu i dokonanie przelewu ze względu na kontrolę, tym bardziej że kontrola miała miejsce także poza godzinami pracy biura strony i informacja o tym że kierowca znajduje się na przejściu granicznym w Polsce dotarła do strony dopiero dzień później. Przedstawiono też oświadczenie kierowcy, że bez wiedzy i zgody przewoźnika, samowolnie zdecydował na wykonanie przewozu przez terytorium Polski.

Twierdzenia te i dowody, zdaniem Skarżącej, Organ poddał swojej jednostronnej nieobiektywnej ocenie. Stwierdzono m.in. że przelew dokonany w dniu 6/06/2017 został dokonany po rozpoczęciu kontroli, właściwie to napisano że mógł tak być dokonany. Takie ustalenie, jakkolwiek nonsensowne w świetle doświadczenia, gdyż jak wiadomo o tej porze banki nie księgują transakcji (zazwyczaj transakcje księgowane są do godz. 17.00), co łatwo sprawdzić poprzez wejście na jakiekolwiek internetowe konto bankowe, to narusza przepisy wskazane w petitum, ponieważ ustalenie to jest wyłącznie dywagacją Organu nie popartą żadnym materialnym dowodem (np. zaświadczeniem z banku dokonującego księgowania) poza przekonaniem samego Organu, który dowodu tego zastąpić nie może. Z przedstawionego do skargi wyciągu wynika natomiast że zapłata za bilet promowy nastąpiła 6 czerwca 2017 r. o godzinie 13.02, a więc przed kontrolą z godziny 22.30.

W ocenie Skarżącego potwierdza to wszelkie jej dotychczasowe twierdzenia.

Organ dalej wylicza że kierowca musiałby przejechać [...] km, przez Polskę i jego zdaniem potwierdza to nieracjonalność decyzji kierowcy. Twierdzenie to wykazuje brak znajomości realiów pracy kierowców w transporcie, dla których dyskomfort pracy nie wiąże się z przemieszczeniem, ale z nadmiarem czasu, który ten musi spędzić w pracy, co wpływa ujemnie na standard jego życia, np. w wymiarze rodzinnym. Oznacza to że decyzja kierowcy, który zamiast czekać na prom 2 dni i jeszcze nim płynąć przez dzień, postanawia szybciej zakończyć przewóz, jest z punktu widzenia jego potrzeb jak najbardziej racjonalna. Wbrew zapatrywaniom Organu kierowcy nie są bezwolnymi podporządkowanymi pracodawcy jednostkami. Ich pozycja na rynku pracy systematycznie rośnie przez co zachowania kierowców są bardziej niezależne i nie muszą być zgodne z prawem. Przypisywanie odpowiedzialności przewoźnikom za takie zachowanie wykracza poza regulacje ustawy.

Dalej, jak wskazała Skarżąca, Organ popada w sprzeczności argumentując,

że kierowca rzekomo działał w wykonaniu polecenia przewoźnika, przy czym przyjmuje i płaci mandat na niego tylko wystawiony. Skoro wykonywał polecenia pracodawcy to dlaczego przyjmuje mandat, tego Organ nie wyjaśnia. Jak się ma przy tym oświadczenie kierowcy, że działał samowolnie oraz przyjęcie przez niego mandatu, z jego rzekomymi twierdzeniami że działał w wykonaniu poleceń pracodawcy (który wcześniej kupił bilet na prom w Niemczech) z uzasadnienia decyzji nie wynika.

W ocenie Organu przeciętny przewoźnik jest w stanie w krótkim czasie w godzinach nocnych zaplanować intrygę z zakupem biletu na prom, przymusić kierowcę

do składania fałszywych oświadczeń i jeszcze do tego przeprowadzić transakcje

z bankiem i sprzedawcą biletów poprzez wyemitowanie faktur i to wszystko od 22.30

do 24.00 w dniu 6 czerwca 2017 r. Scenariusz taki byłby możliwy do przeprowadzenia z użyciem aparatu organizacyjnego niedostępnego dla nawet największej organizacji gospodarczej czy państwowej i przy zaangażowaniu dużej liczby uczestników, a nie dla przeciętnego niewielkiego przewoźnika. Zapatrywania Organu są zatem nierealistyczne.

Zdaje się organ mieć tego świadomość skoro "z ostrożności" formułuje wywody prawne, które starają się wykazywać na indyferentność zamiaru przewoźnika co do wykonania przewozu przez terytorium Polski. Konsekwencją jednak zapatrywań organu jest konstatacja, że przewoźnik ponosił odpowiedzialność za takie skrajne sytuacje jak np. uprowadzenie pojazdu z ładunkiem na terytorium Polski. Zapatrywanie takie nie jest możliwe do akceptacji. Nie są przy tym zasadne obawy organu, że do uwolnienia się od odpowiedzialności wystarczyłoby samo powołanie się na brak zamiaru wykonywania przewozu przez obszar RP. Jak to podniesiono w odwołaniu, w razie przeprowadzenia kontroli przewozu bez tego zgłoszenia istnieje domniemanie i zazwyczaj tak jest, że przewoźnik ma świadomość tranzytowania terytorium kraju, jednak w razie udowodnienia, że taka świadomość nie występowała, np. z powodu samowolnego działania kierowcy albo innych wypadkach np. kradzieży pojazdu, choroby psychicznej kierującego etc., wówczas odpowiedzialność administracyjna ogranicza się do kary na kierowcę (w tym wypadku [...] zł) i przewoźnik jest z tej odpowiedzialności zwolniony. Nie jest więc tak z jednej strony, jak twierdzi Organ, że samo powołanie się na brak zamiaru wykonania przewozu przez Polskę oznaczać będzie uwolnienie się przewoźnika od odpowiedzialności. Udowodnienie tej okoliczności obciążałoby przewoźnika i jest trudne, zważywszy na liczbę dokumentów, które towarzyszą operacji transportowej, tym niemniej w wyjątkowych sytuacjach możliwe, co w tej konkretnie sprawa udało się przewoźnikowi, poprzez okazanie dokumentów z których wynika że jeszcze przed kontrolą zakupił bilet na przejazd promowy. Z drugiej natomiast strony nie jest tak że przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność absolutną np. w sytuacji kradzieży pojazdu czy samowoli kierowcy. Takie zapatrywanie oznaczałoby absolutyzację odpowiedzialności przedsiębiorcy do granic niespotykanych w żadnym z systemów prawnych. Skarżąca zaznaczyła przy tym że w przypadkach samowolnego działania kierowców ponoszą oni odrębną odpowiedzialność karno-administracyjną z art. 32 ustawy w wymiarze grzywny do 7500 zł. Przepis ten z jednej strony gwarantuje, ze nie ma obawy "rozszczelnienia" systemu kontroli, z drugiej potwierdza że w pewnych sytuacjach może występować odpowiedzialność kierującego bez odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Przedstawione zagadnienie stanowi istotny problem prawny zasługujący na poważne rozważenie i wytyczenie granic odpowiedzialności administracyjnej przewoźnika, które w ocenie Skarżącej kończą się w miejscu gdzie zaczyna się wyłączna wina kierowcy za powstanie naruszenia.

Sprzeczność twierdzeń wypowiadanych podczas kontroli i oświadczenia kierowcy powinna być wyjaśniona w drodze jego przesłuchania pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jakkolwiek z akt sprawy nie wynika w jakim trybie i w jakim języku przesłuchano świadka - kierowcę, także wartość przytoczonych w uzasadnieniu twierdzeń kierowcy jest co najmniej wątpliwa. Możliwa jednak do usunięcia w trybie przesłuchania w toku postępowania. Rezygnacja z tego dowodu, zdaniem Skarżącej nie jest zrozumiała.

Wyłączna wina kierowcy za powstałe naruszenie ogranicza odpowiedzialność administracyjną tylko do jego osoby i nie może być uzasadnieniem

dla odpowiedzialności pracodawcy tego kierowcy.

7. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

8. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy,

nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przeprowadzona przez sąd wojewódzki w granicach tak określonej właściwości kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że narusza ona prawo. Sąd przy tym dopatrzył się nieprawidłowości zarówno, co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego. Z tego powodu Sąd uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Organu I instancji jest sprzeczna z prawem, a skarga zasługuje na uwzględnienie.

9. W kwestii podstaw do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej z tytułu naruszenia przepisów ustawy SENT Sąd podziela stanowisko Organów. Natomiast

za niewyczerpujące i prowadzące do niepełnego ustalenia stanu faktycznego sprawy uznaje Sąd przeprowadzenie postępowania dowodowego, w zakresie możliwości wystąpienia przesłanki ważnego interesu przewoźnika; za niezgodne z prawem

zaś stanowisko Organów dotyczące wykluczenia, co do zasady, możliwości odmowy odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej na przewoźnika na podstawie przesłanki interesu publicznego.

10. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy o SENT. Ustawa ta określa zasady systemu monitorowania drogowego przewozu towarów oraz odpowiedzialność za naruszenie obowiązków związanych z drogowym przewozem towarów podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika i kierującego środkiem transportu.

Zgodnie z art. 2 ustawy o SENT, za kierującego należy uważać (pkt 2) osobę fizyczną, która kieruje środkiem transportu. Nadawcą towaru jest zaś (pkt 3) osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, dokonująca wysyłki towaru będącego przedmiotem przewozu. Z kolei odbiorcą towaru (pkt 5) jest osoba fizyczna albo prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, do której ma być dostarczony towar będący przedmiotem przewozu. Przewoźnik to, zgodnie z pkt 8, osoba fizyczna albo prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, prowadząca działalność gospodarczą, wykonująca przewóz towarów. Za przewóz towarów ustawa uważa (pkt 9) przemieszczenie towaru na lub przez terytorium kraju środkiem transportu po drodze publicznej, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas tego przemieszczania, przeładunku oraz rozładunku. Zgłoszenie, o którym mowa w pkt 16 art.2 ustawy SENT, to zgłoszenie przewozu towaru do rejestru zgłoszeń określonej ilości tego samego rodzaju towaru przewożonego od jednego nadawcy towaru do jednego odbiorcy towaru, do jednego miejsca dostarczenia towaru, jednym środkiem transportu. Numer referencyjny (pkt 4) to unikatowy identyfikator nadawany zgłoszeniu.

Na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o SENT systemowi monitorowania drogowego podlega przewóz towarów objętych wymienionymi pozycjami CN: 2207 nieoznaczonych znakami akcyzy, 2707, 2710, 2905, 2917, 3403, 3811, 3814 zawierających alkohol etylowy, 3820 zawierających alkohol etylowy, 3824 oraz 3826, jeżeli masa brutto przesyłki towarów objętych tymi pozycjami przekracza 500 kg lub jej objętość przekracza 500 litrów.

W ustawie przyjęto (art. 4 ust. 1-4), że środkiem technicznym służącym monitorowaniu drogowego przewozu towarów jest rejestr zgłoszeń. Jest on prowadzony w systemie teleinformatycznym i gromadzi dane zawarte w zgłoszeniach, uzupełnieniach zgłoszeń i ich aktualizacjach oraz dotyczące przeprowadzonych kontroli.

Obowiązki poszczególnych podmiotów związanych z przewozem towarów określa art. 5 ustawy SENT. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego [przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. Ust. 2 art. 7 określa elementy zgłoszenia.

Zgodnie z art. 9 ust.1 i 2 ustawy o SENT przesyłanie, uzupełnianie i aktualizacja zgłoszenia następują za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych. Podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik mogą przesyłać, uzupełniać i aktualizować zgłoszenia pod warunkiem, że są zarejestrowanymi użytkownikami Platformy Usług Elektronicznych Skarbowo-Celnych.

Jeżeli przewoźnik nie otrzyma numeru referencyjnego, to powinien na podstawie art. 10 ustawy o SENT odmówić przyjęcia do przewozu towarów podlegających zgłoszeniu. Przewoźnik, przed rozpoczęciem przewozu towaru, jest obowiązany przekazać kierującemu numer referencyjny. Kierujący, w momencie rozpoczęcia przewozu towaru, powinien posiadać numer referencyjny, w przeciwnym wypadku kierujący jest obowiązany odmówić rozpoczęcia przewozu towaru.

Przewóz towarów podlega kontroli, o której mowa w art. 13 ustawy SENT, polegającej na sprawdzeniu przestrzegania obowiązków w zakresie dokonywania, uzupełniania i aktualizacji zgłoszenia, zgodności danych zawartych w zgłoszeniu ze stanem faktycznym oraz posiadania numeru referencyjnego.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT - w przypadku niedokonania przez przewoźnika zgłoszenia, na przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości [...] zł. Natomiast w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika

lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Przepis art. 26 ust. 1 ustawy SENT przewiduje wydanie decyzji w sprawie nałożenia kary pieniężnej.

Ustawa o SENT uzależnia w ust. 3 art. 26 odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej,

od tego, czy odstąpienie nie stanowi pomocy publicznej albo stanowi pomoc

de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną

z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Na podstawie art. 26 ust. 5 ustawy SENT w zakresie nieuregulowanym w ustawie

do kar pieniężnych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

11. Treść przytoczonych przepisów upoważniała Organ do zastosowania

do stanu faktycznego sprawy regulacji dotyczących kar pieniężnych za naruszenie obowiązków przewoźnika, w szczególności do nałożenia na skarżącego kary

na podstawie przepisu art. 22 ust. 1 ustawy o SENT .

Wykonująca przewóz towarów Skarżąca - w myśl art. 2 pkt 8 ustawy o SENT była przewoźnikiem, który zgodnie z art. 7 ust. 1 przed rozpoczęciem przewozu

na terytorium kraju był zobowiązany do przesłania do rejestru zgłoszeń w systemie SENT zgłoszenia przewozu towaru i uzyskania dla tego zgłoszenia numeru referencyjnego.

W trakcie przeprowadzonej w dniu 6.06.2017 r. przez funkcjonariuszy celno-skarbowych Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. kontroli drogowej zespołu pojazdów, którym dokonywany był przewóz, ustalono, że przewoźnik nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku wynikającego z art. 7 ust. 1 ustawy o SENT, tj. nie przesłał do rejestru zgłoszeń w systemie SENT zgłoszenia przedmiotowego przewozu. Stąd, Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. stwierdził, że okoliczność ta wyczerpuje przesłankę wymienioną w art. 22 ust. 1 ustawy o SENT, która skutkuje nałożeniem na przewoźnika kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

Rację należy przyznać Organom, że skoro przed rozpoczęciem przewozu

na terytorium kraju Skarżący był zobowiązany do przesłania do rejestru zgłoszeń

w systemie SENT zgłoszenia przewozu towaru i uzyskania dla tego zgłoszenia numeru referencyjnego, a tego nie uczynił, to niezależnie od tego, czy z powodu niewiedzy, braku świadomości działań podejmowanych przez kierowcę, przeoczenia, czy też świadomie, naruszył przepis art. 7 ust. 1 ustawy SENT, co dało Organowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 22 ust.1 tej ustawy w wysokości [...] zł.

12. W tym miejscu Sąd podkreśla, że obowiązki Skarżącej jako przewoźnika wynikają z przepisu prawa, a nie z jego zamiarów.

Wskazać bowiem należy, że ustawa o SENT zawiera instrumenty służące

m. in. "uszczelnianiu" systemu podatkowego, nie zawiera zaś przepisów kreujących jakiekolwiek obowiązki podatkowe. Z treści przepisów ustawy SENT nie wynika,

aby nakładanie kar pieniężnych w przypadkach wymienionych w ustawie uzależnione było od powstania uszczupleń podatkowych wskutek naruszenia przepisów tej ustawy. Sąd zwraca w tym miejscu uwagę na to, że obowiązek przewoźnika wymieniony w art. 7 ust. 1 ustawy o SENT ma charakter formalny, a jednak ustawodawca uznał w art. 22 ust. 1, że jego niewypełnienie, skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w wysokości [...] zł. Co istotne, brzmienie przepisu wskazuje, że zarówno wydanie decyzji nakładającej karę jak i jej wysokość, nie zależą od uznania organu, bowiem w przepisie tym nie użyto zwrotu "może". Nakładając karę, organ nie ma podstaw do badania przyczyn, dla których przewoźnik nie dokonał zgłoszenia, bowiem przedmiotowa kara nie jest uzależniona od wystąpienia przesłanki winy.

W związku z powyższym Sąd uznał, że stan faktyczny, ustalony przez Organ

w zakresie przesłanek z art. 22 ust. 1 ustawy SENT, dawał podstawy do zastosowania tego przepisu.

13. Jednocześnie odnosząc się do argumentacji Skarżącej Sąd podziela stanowisko Organów, że kierowca został ukarany na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy

o SENT za brak posiadania numeru referencyjnego zgłoszenia, zaś przewoźnik jest odpowiedzialny za nieprzesłanie zgłoszenia do Systemu SENT i uzyskania dla tego zgłoszenia numeru referencyjnego. Tym samym każda z ww. osób ponosi odpowiedzialność za niedopełnienie innego rodzaju obowiązku, pomimo, że obowiązki te pozostają ze sobą w związku, bowiem odnoszą się do zgłoszenia przewozu towaru. Niemniej jednak przepisy ustawy o SENT nie przewidują, że poniesienie kary przez kierowcę za rozpoczęcie przewozu towaru przez kierującego bez numeru referencyjnego wyłącza odpowiedzialność przewoźnika. Przepis art. 32 ust. 1 ustawy o SENT ustanawia sankcję wobec kierowcy, zaś art. 22 ust. 1 ustawy o SENT stanowi podstawę nałożenia kary na przewoźnika za niedokonanie zgłoszenia, są to więc dwie odrębne sankcje, których adresatami są różne podmioty.

14. W tej sprawie jednak Organ dopuścił się uchybień w przeprowadzeniu postępowania dowodowego, co pozostawia stan faktyczny niewyjaśnionym, w zakresie analizy przesłanki z art. 22 ust. 3 ustawy o SENT. Zgodnie z normą wyrażoną w tym przepisie, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 albo 2, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

W ocenie Organów wobec niezdefiniowania użytych w art. 22 ust. 3 ustawy o SENT pojęć "ważnego interesu przewoźnika" oraz "interesu publicznego" niezbędne

jest odwołanie się do sądowej wykładni ww. pojęć, w sprawach, co prawda dotyczących udzielania ulg podatkowych, niemniej jednak ze względu na ich uniwersalny charakter, aktualnych również w przedmiotowej sprawie. Tego stanowiska Sąd zdecydowanie nie podziela.

Nie można zgodzić się z poglądem prowadzącym do zawężonej wykładni art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, a sprowadzającym się do rozumienia "ważnego interesu przewoźnika" li tylko do sytuacji nadzwyczajnych, siły wyższej czy losowych zdarzeń (jak np. utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku). Takiego ograniczenia ustawa nie wprowadza, zatem Organ, dokonując zawężonej interpretacji przesłanki z art. 22 ust. 3 w istocie naruszył tę normę. Ważny interes przewoźnika to interes ważny dla niego, subiektywny, który każdorazowo należy ocenić z uwzględnieniem całokształtu materiału i odnieść do indywidualnej causy. Aby móc dokonać tej analizy prawidłowo, należy przede wszystkim zebrać cały materiał dowodowy, następnie zaś dokonać jego oceny. Organy obu instancji w tej sprawie tego nie uczyniły.

W obliczu bowiem rodzącego wątpliwości już na pierwszy rzut oka oświadczenia złożonego przez kierowcę do protokołu z kontroli, z którego, co Organy same przyznają, nie wynika z niego dosłownie, że otrzymał polecenie transportu przez Polskę, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania kierowcy uznać należało za konieczne do wyjaśnienia tej wątpliwości.

Także stawianie przez Organy tezy o kupnie przez Skarżącą biletu na prom

po powzięciu przez nią informacji o kontroli, wydaje się nieuzasadnione i nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale. Organ powinien wziąć pod uwagę dopuszczony na rozprawie jako dowód z dokumentu – dokument potwierdzenia przelewu na kwotę [...]EUR. z dnia 6.06.2017 z godziny 13:02 na okoliczność czasu zakupu biletu promowego dla przewozu objętego kontrolą.

Okoliczności powyższe, rozpatrywane łącznie z szerszym, niż zaprezentował Organ rozumieniem terminu "ważny interes przewoźnika" powinny doprowadzić Organ do sformułowania odmiennego wniosku, co do wystąpienia tego interesu.

15. Błędne jest także bezsprzecznie, wynikające z zaskarżonej decyzji kategoryczne stanowisko organu odwoławczego co do tego, że w sprawach kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy SENT - co do zasady - wykluczone jest, w ramach badania możliwości odstąpienia od nałożenia kary, rozważanie zaistnienia przesłanki interesu publicznego. Swoje stanowisko Organ motywuje celem ustawy SENT, jakim jest uszczelnianie systemu podatkowego i walka z "szarą strefą". Argumentację tę poparto powołaniem się na konstytucyjną zasadę równości wobec prawa. Organ uważa, że skoro obowiązek zapłaty kary jest skutkiem naruszenia prawa (niewykonania obowiązków przewoźnika określonych w ustawie SENT) to nie jest w interesie publicznym odstąpienie od nałożenia kary. Organ wskazał, że "nieuprawnione uprzywilejowanie jednego podmiotu w stosunku do innych stanowi naruszenie interesu publicznego. Odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej w sytuacji naruszenia przepisów prawa oznaczałoby nieuzasadnione przysporzenie ze strony Skarbu Państwa na rzecz osoby prowadzącej działalność gospodarczą i godziłoby w konstytucyjną zasadę równości wobec prawa." W ocenie Sądu jest to stanowisko błędne i z gruntu pozbawione logiki. Przecież art. 22 ust. 3 ustawy o SENT daje, w literalny sposób, możliwość odstąpienia od nałożenia kary albo w razie wystąpienia przesłanki ważnego interesu przewoźnika, albo właśnie z uwagi na interes publiczny.

W tym zakresie Sąd uznaje, że wprowadzenie przez ustawodawcę przesłanki interesu publicznego świadczy, że przewidział on sytuacje, w których odstąpienie

od dochodzenia należności będzie zbieżne z tym interesem. Słusznie zauważyła także Skarżąca, że badanie przesłanki interesu publicznego nie powinno być ograniczane do konfrontacji z zasadami równości oraz powszechności opodatkowania. Bowiem takie podejście sprawiłoby, że w zasadzie każda ulga w zapłacie należności publicznoprawnych powstałych wskutek naruszenia przepisów, mimo iż przewidziana przez ustawodawcę, byłaby udzielona w sprzeczności z ww. zasadami konstytucyjnymi.

Stanowisko Organu, wykluczające z zasady możliwość stwierdzenia interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia kary pieniężnej, narusza przepis art. 22 ust. 3 ustawy o SENT poprzez jego błędną wykładnię, a ponadto godzi w zasadę legalizmu oraz zasadę budowy zaufania do organu podatkowego, wyrażone w art. 120 i 121 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zasadę oficjalności postępowania dowodowego, zgodnie z którą organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W rozpatrywanej sprawie Organ nie odniósł zebranego w sprawie materiału dowodowego do przesłanki interesu publicznego w odstąpieniu od nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej.

Argumentacja Organu odnosząca się do przesłanki interesu publicznego oparta została, co Organ przyznał, na praktyce orzeczniczej organów, a także sądów, w zakresie umarzania zaległości podatkowych na podstawie art. 67a O.p. Zdaniem Sądu, jak najbardziej należy korzystać z ww. dorobku orzeczniczego. Nie można jednak czynić tego w sposób automatyczny, tylko dlatego, że w przepisach obu ustaw (art. 67a O.p. i art. 22 ust. 3 ustawy o SENT) użyto tego samego określenia: "interes publiczny". Przepis art. 67a O.p. ma w pewnym sensie uniwersalny charakter (daje możliwość umarzania zaległości w różnego rodzaju podatkach), co mogłoby uzasadniać możliwość różnicowania stosowania ulgi w zależności od okoliczności, w których doszło do powstania zaległości. Wydaje się, że na gruncie przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o SENT możliwości takich jest mniej, gdyż przewidziane w ustawie kary pieniężne wiążą się z naruszeniem obowiązków wynikających z tej ustawy. Ponadto, czego zdaje się nie dostrzegać Organ, o ile art. 67a O.p. przewiduje umarzanie zaległości tylko na wniosek podatnika, to odstąpienie od nałożenia kary na podstawie przepisu art. 22 ust. 3 ustawy o SENT może mieć miejsce także z urzędu, co nie powinno pozostawać bez wpływu na aktywność organu w zakresie badania obu przesłanek odstąpienia.

16. Powtórzyć należy, że skoro ustawa o SENT przewiduje możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na przesłankę interesu publicznego, to niedopuszczalnym jest ogólne stwierdzenie, że nie można odstąpić od nałożenia kary, gdyż nie leży w interesie publicznym takie działanie, bez wskazania przy tym konkretnych argumentów, odnoszących się do realiów rozpatrywanej sprawy. Prawidłowo stosując przepis art. 22 ust. 3 ustawy o SENT, Organ powinien, przykładowo, wskazać sytuacje, w których jego zdaniem dopuszczalne byłoby odstąpienie od nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej z uwagi na interes publiczny, a następnie ocenić, czy w niniejszej sprawie zachodzi taka możliwość, albo Organ powinien przynajmniej wyjaśnić, dlaczego w tej akurat konkretnej sytuacji zastosowanie tej przesłanki nie jest możliwe. Wykluczenie, co do zasady, odstąpienia od nałożenia kary z powodu braku interesu publicznego w sytuacji, gdy przepis ustawy możliwość taką przewiduje, jest naruszeniem ww. zasad ogólnych oraz prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 22 ust. 3 ustawy SENT i uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.

17. Rozpatrując sprawę ponownie, Organ uwzględni ocenę prawną zawartą

w wyroku, w szczególności w zakresie interpretacji pojęć "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny", użytych w art. 22 ust. 3 ustawy SENT oraz zbada możliwości jego zastosowania w niniejszej sprawie, uzupełni materiał dowodowy o przesłuchanie kierowcy, a następnie dokona ponownej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnej z prawidłową wykładnią pojęć "ważny interes przewoźnika" i "interes publiczny", z poszanowaniem zasad zawartych w art. 120, art. 121 § 1 oraz art. 187 § 1 O.p.

18. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej wydanie decyzji Organu I instancji,

na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.