Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 367/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Monika Musiał po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skarg "[...]" Spółka z o.o. w [...] na decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...].2004r. nr [...] z dnia [...].2004r. nr [...] z dnia [...].2004r. nr [...] z dnia [...].2004r. nr [...] z dnia [...].2004r. nr [...] z dnia [...].2004r. nr [...] z dnia [...].2004r. nr [...] z dnia [...].2004r. nr [...] z dnia [...].2004r. nr [...] z dnia [...].2004r. nr [...] w przedmiocie odsetek wyrównawczych skargi oddala


UZASADNIENIE

Agencja Celna "[...]" Sp. z o.o. w [...] (obecna nazwa "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą [...]), jako przedstawiciel bezpośredni importera: A. L., Firma Import-Eksport "[...]" w [...] (obecnie [...]" w [...]), zgłaszała w Urzędzie Celnym w [...] do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towar w postaci słodzika [...]

1. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

2. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

3. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

4. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

5. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

6. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

7. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

8. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

9. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

10. w dniu [...].1999 r., według dokumentu SAD nr [...]

Towar zaklasyfikowano do kodu PCN: 2106 10 80 0.

Po przyjęciu zgłoszeń celnych organ celny przeprowadził ich weryfikację w zakresie klasyfikacji przedmiotowego towaru i Dyrektor Urzędu Celnego w [...] decyzjami:

1. - nr [...] z dnia [...].1999r.,

2.- nr [...] z dnia [...]. 2000r.,

3. - nr [...]z dnia [...].2000r.,

4. - nr [...] z dnia [...].2000r.,

5.- nr [...] z dnia [...]. 2000r.,

6. - nr [...]z dnia [...] 2000r.,

7. - nr [...] z dnia [...].1999r.,

8. -nr [...] z dnia [...].1999r:,

9.- nr [...] z dnia [...].1999r.,

10. nr [...] z dnia [...].1999r.,

uznał przedmiotowe zgłoszenia celne za nieprawidłowe zakresie klasyfikacji importowanego towaru, określił kwoty wynikające z długu celnego, pozostałe do zapłaty kwoty wraz z odsetkami wyrównawczymi za okres od daty powstania długu celnego do dnia wpłaty. Organ celny wskazał, że towar należy klasyfikować do kodu PCN: 2106 90 98 0. Niewłaściwa klasyfikacja towarowa spowodowała zdaniem organu, uszczuplenie należności celno-podatkowych. W myśl art. 85 Kodeksu celnego, należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego i według stawek w tym dniu obowiązujących. Określenie ceł nastąpiło na podstawie elementów kalkulacyjnych, tj. art. 13 § 1 Kodeksu celnego z zastosowaniem stawki celnej konwencyjnej, określonej w Taryfie celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustanowienia Taryfy celnej.

W decyzjach organ wskazał, że dłużnikami solidarnie są Agencja Celna [...] Sp. z o.o. oraz firma Import-Eksport "[...]"

Od powyższych decyzji Firma "[...]" Import-Eksport wniosła odwołania, w których podniosła zarzuty:

1. naruszenia art. 13 § 1 i 3 pkt l i 2, art. 65 § 4 pkt 2 lit. a, art. 222 § 4 i art. 226 § 1 ustawy Kodeks celny,

2. naruszenia art. 120, 121 § 1, 122, 123 § 1, 124, 125 § 1, 180 § 1, 187, 188, 197 § 1, 200 § 1 i 210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa,

3. podania nieistniejącej podstawy prawnej w odniesieniu do odsetek wyrównawczych,

4. naruszenia § 1 ust.3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania.

W uzasadnieniu odwołań wskazano w szczególności, że wszelkich czynności przed organami celnymi dokonywała w imieniu strony odwołującej się-Agencja Celna, tj. podmiot koncesjonowany i wyspecjalizowany w prowadzeniu tego typu spraw, ponoszący pełną odpowiedzialność majątkową wobec organów celnych za pokrycie kwot długów celnych lub innych opłat, jakie powstały m.in. na skutek nieprawidłowego dokonania czynności, do których został upoważniony. To właśnie Agencja Celna klasyfikowała słodzik do kodu PCN 2106 10 80 0. Podniesiono również zarzuty, że organ niezasadnie pobrał odsetki wyrównawcze.

Agencja Celna [...] Sp. z o. o. w pismach z dnia [...].2000r. i [...].2000r. złożonych w Urzędzie Celnym w [...] stwierdziła, że w związku z odwołaniami wyjaśnia, iż zgodnie z art. 209§1 pkt 3 § 3 Kodeksu celnego, dłużnikiem jest zgłaszający a z zapisu art.3§1 pkt 23 w związku z art. 253§1 pkt 1 Kodeksu celnego (upoważnienie bezpośrednie dla agencji) wynika, że w tym przypadku zgłaszającym jest firma [...]. Zgodnie z art.209 §1 pkt 3 Kodeksu celnego dłużnikiem jest również osoba, która dostarczyła danych do zgłoszenia celnego oraz osoby, które przy zachowaniu należytej staranności mogły się dowiedzieć, że dane są nieprawdziwe. Agencja otrzymał od przedstawiciela firmy [...] szczegółowe wyjaśnienia, co do sposobu taryfikacji towaru. Działając z upoważnienia bezpośredniego importera, Agencja nie miała na celu uszczuplenia kwoty należności przywozowych.

Prezes Głównego Urzędu Ceł w Warszawie po rozpoznaniu odwołań [...], Firma Import-Eksport "[...]", decyzjami z dnia [...]. 2000 r. nr:

1. [...]

2. [...]

3. [...]

4. [...]

5. [...]

6. [...]

7. [...]

8. [...]

9. [...]

10. [...]

uchylił decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w części dotyczącej podstawy prawnej, natomiast w pozostałej części decyzje organu I instancji utrzymał w mocy.

Organ odwoławczy podtrzymał argumentację zawartą w decyzjach pierwszoinstancyjnych odnośnie klasyfikacji towaru. M.in. organ odwoławczy wskazał, że takie kwestie jak relacje między firmą Import-Eksport [...] a Agencją celną, zakres upoważnienia, znajdują się poza regulacją administracyjną i należą wyłącznie do tych podmiotów. Spory powstałe między nimi w tym zakresie powinny być rozstrzygane polubownie, a w ostateczności przez sąd powszechny.

Odnosząc się do zasadności naliczenia przez organ l instancji odsetek wyrównawczych, organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 222 § 4 Kodeksu celnego w przypadku, gdy przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z długu celnego powoduje uzyskanie korzyści finansowej, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze. W myśl § 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20.11.1997r., w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, wydanego na podstawie art. 222 § 5 Kodeksu celnego, organ celny prawidłowo pobrał odsetki wyrównawcze, ponieważ kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych podanych przez zgłaszającego w zgłoszeniu celnym w zakresie taryfikacji towaru celnego. Za prawidłowe zgłoszenie towaru wraz ze wszystkimi stosownymi dokumentami i prawidłowo wypełnionym zgłoszeniem celnym odpowiada strona.

Powyższe decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł zostały skierowane do A. L. właścicielki firmy Import-Eksport" [...]". Według tzw. rozdzielnika decyzje też wysłano "do wiadomości Agencji Celnej [...] Sp. z o. o.

A. L., "[...]" w [...] złożyła skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł, zarzucając między innymi naruszenie art. 258 § 1 i 3 w związku z art. 253 § 1, art. 3 § 1 pkt. 23 i art. 256 § 1 pkt. 2 Kodeksu celnego poprzez całkowite pominięcie istotnej okoliczności jak pełna odpowiedzialność majątkowa agencji celnej wobec organów celnych za pokrycie kwot długów celnych i innych opłat, jakie powstały na skutek nieprawidłowego dokonania czynności, do których agencja celna była upoważniona. Zgłoszenie celne dokonane było przez Agencję Celną [...] Sp. z o.o. tj. wyspecjalizowany podmiot i nieprawidłowości dotyczące zgłoszenia celnego winny przede wszystkim obciążać tę agencję. Dlatego wniosła o uchylenie rozstrzygnięć organów obu instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, wyrokami z dnia 18.06.2003r. sygn. akt I SA/Kr 1932/00, I SA/Kr 1931/00, I SA/Kr 1930/00, I SA/Kr 1929/00, I SA/Kr 1933/00, I SA/Kr 1927/00, I SA/Kr 1934/00,I SA/Kr 1935/00,1 SA/Kr 1936/00,1 SA/Kr 1928/00 - oddalił powyższe skargi. W uzasadnieniu wyroków Sąd wskazał, iż nie znalazł podstaw do uznania, że zaskarżone decyzje naruszają przepisy prawa materialnego lub zasady postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

A. L., "[...]" w [...], pismami z dnia [...].2003 r., do Dyrektora Izby Celnej w [...] złożyła wnioski o zmianę decyzji ostatecznych Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] 2000 r. w zakresie odsetek wyrównawczych w ten sposób, by do zapłaty pozostała kwota główna należności celnej bez kwoty odsetek. Jako podstawę prawną swojego wniosku wskazała przepis art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Strona wyjaśniła, że nieprawidłowe zaklasyfikowanie towaru nie wynikało ze świadomego działania lub zaniedbania importera ani jego przedstawiciela. Importer sprowadzał identyczny lub podobny towar przez dłuższy czas i dostawy objęte były procedurą dopuszczenia do obrotu przez Urząd Celny w [...] w latach 1999 i 1998. Zgłoszenia celne przyjmowane były z weryfikacją przez organy celne poprzez badanie dokumentów i rewizję celną. W żadnym wypadku kwestia klasyfikacji taryfowej nie była podnoszona i zgłoszenia te nie zostały zmienione. Utrzymująca się przez dłuższy czas praktyka akceptowania przez Urząd Celny w [...] klasyfikacji słodzików dietetycznych, do podpozycji Taryfy celnej o kodzie 2106 10 80 0, uzasadniała kontynuowanie stosowania takiej klasyfikacji przez zgłaszającego, działającego w dobrej wierze.

Izba Celna w [...] zwróciła się do [...] Sp. z o. o. w [...] z pytaniem, czy jako druga strona postępowania wyraża zgodę na zmianę decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w sposób określony we wniosku. Przedstawiciel [...] Sp. z o. o. w [...] pisemnie stwierdził, że nie widzi przeciwwskazań, aby wniosek A. L. został rozpatrzony pozytywnie.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzjami nr [...] do [...] z dnia [...] 2003r. zmienił decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].2000r. w ten sposób, że uchylił decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w [...] w części sentencji określającej obowiązek zapłaty odsetek wyrównawczych i orzekł, że do zapłaty pozostaje jedynie kwota stanowiąca różnicę pomiędzy kwotą długu celnego określonego decyzjami Dyrektora Urzędu Celnego w [...] a kwotą cła określoną w zgłoszeniach celnych. W pozostałym zakresie decyzje Prezesa GUC zostały utrzymane w mocy.

W uzasadnieniu decyzji wskazał, że zgodnie z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Jedna strona postępowania: A. L., złożyła wnioski o zmianę decyzji, natomiast druga strona, [...] Sp. z o. o. w [...], zgodziła się na dokonania zmiany w sposób określony w tych wnioskach.

Przepis § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków probiernia odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania, który obowiązywał w dniu powstania długu celnego oraz w dniu orzekania o obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych, nakazuje odstąpić od orzeczenia o obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych, jeśli dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania.

Zdaniem organu zostało wykazane, że wpisanie nieprawidłowych danych w zgłoszeniach celnych, które spowodowało zarejestrowanie kwoty cła w zaniżonej wysokości, wynikało z interpretacji treści Taryfy celnej akceptowanej przez organy celne w trakcie kontroli wcześniejszych zgłoszeń celnych identycznych towarów. Interpretacja ta nie była kwestionowana przez organy celne przez długi czas, dlatego też strona i jej przedstawiciel mogli działać w dobrej wierze w przekonaniu, że stosowanie stawek celnych przypisanych dla podpozycji Taryfy celnej nr 2106 10 80 0 jest prawidłowe. Przedstawione dowody potwierdzają wystąpienie szczególnych okoliczności i uzasadniają uznanie, że ani importer ani jego przedstawiciel - agencja celna nie doprowadzili do zarejestrowania zaniżonej kwoty wynikającej z długu celnego, świadomie lub przez zaniedbanie podając nieprawidłowe dane w zgłoszeniach celnych. Zgłaszający działał w zaufaniu do ustalonego sposobu interpretacji Taryfy celnej i nie można mu zarzucić zaniedbania w tym względzie.

Uzasadniając swoją właściwość wskazał, że art. 2 pkt 1 ustawy z 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz zmianie niektórych ustaw stanowi o zniesieniu centralnego urzędu administracji państwowej w sprawach celnych - Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Zgodnie z art. 4 ust. 1 w zw. z ust. 2 i 3 ustawy z 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz zmianie niektórych ustaw oraz art. 279 § 1 pkt 2 Kodeksu celnego, w redakcji ustalonej zmianą wprowadzoną przez art. 14 pkt 9 ustawy z dnia 20 marca 2002 r. o przekształceniach w administracji celnej oraz zmianie niektórych ustaw, do zakresu działania dyrektorów izby celnych przechodzą dotychczasowe zadania i kompetencje Prezesa Głównego Urzędu Ceł w zakresie indywidualnych postępowań w sprawach celnych, w tym rozpatrywania odwołań od decyzji podjętych w I instancji przez dyrektorów urzędów celnych. Tym samym organem właściwym do orzekania o zmianie decyzji ostatecznej, wydanej w postępowaniu odwoławczym przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł, stał się właściwy miejscowo dyrektor izby celnej.

Adresatami powyższych decyzji były A. L. "[...]" oraz [...] Sp. z o.o.

Od powyższych decyzji [...] Sp. z o.o. złożyła odwołania wnosząc o ich uchylenie w zakresie, w jakim dotyczą one Spółki. Przedmiotowym decyzjom zarzucono naruszenie przepisów art. 139 § 3 i 140 oraz art. 225, 227 § 2 oraz 233 Ordynacji podatkowej oraz art. 253 § 1 pkt 1 oraz art. 3 § 1 pkt 23 Kodeksu celnego.

W uzasadnieniu podniesiono, że do dnia sporządzenia odwołań, w ocenie spółki nie rozpoznano odwołań z dnia [...] .2000r.( [...].2000r.) skierowanych do Prezesa Głównego Urzędu Ceł, co stanowi naruszenie art. 139 § 3 i art. 140 Ordynacji podatkowej. Orzeczeniami tymi z całą pewnością nie są decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].2000 r., które skierowane są wyłącznie do firmy [...], a ponadto organ celny nie ustosunkował się w nich, do żadnego z podniesionych przez Spółkę zarzutów. Ponadto, odwołania spółki [...] powinny być rozpatrzone niezależnie od odwołań strony - spółki [...] Łączne rozpoznanie odwołań nie było uzasadnione podobnym stanem faktycznym albowiem odwołania [...] Sp. z o.o. zawierały odmienne zarzuty i podstawę prawną. Dlatego postępowania w sprawie odwołań spółki [...] wciąż się toczą, co w konsekwencji powoduje, że decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] 2003 r., w zakresie, w jakim odnoszą się do spółki [...], są przedwczesne, a tym samym niezgodne z przepisami prawa.

Ponadto [...] Sp. z o.o. jako przedstawiciel bezpośredni, nie jest stroną postępowania i nie może być uznana za dłużnika solidarnego. Zgodnie z treścią art. 253 § 1 pkt 1 Kodeksu celnego, przedstawiciel bezpośredni działa w imieniu i na rzecz innej osoby. Tym samym oświadczenia składane w toku postępowania przed organem celnym składa zgłaszający za pośrednictwem agencji celnej. Kodeks celny po to wprowadził rozróżnienie na przedstawicielstwo pośrednie i bezpośrednie, aby wskazać na różnice w odpowiedzialności przedstawiciela. Wraz ze zgłaszającym odpowiadać solidarnie może tylko przedstawiciel pośredni a z definicji zgłaszającego zawartej w art.3 § 1 pkt 23 Kodeksu celnego wynika, że zgłaszającym nie jest przedstawiciel bezpośredni.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzjami z dnia [...] i [...] 2004r. o numerach [...]- utrzymał zaskarżone decyzje w mocy.

W uzasadnieniach decyzji Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że pisma z dnia ([...].2002r.) [...].2000r., złożone w związku z odwołaniami firmy "[...]", na które powołuje się agencja celna, nazywając je "odwołaniem", stanowią jedynie stanowisko agencji celnej w przedmiotowej sprawie. Zgodnie, bowiem z art. 222 ustawy Ordynacja podatkowa, odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty wobec decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Powyższe pisma niewątpliwie są pozbawione tych wymogów. Ponadto, pisma te złożone zostały po upływie terminu przewidzianego do wniesienia odwołania. Agencja celna była powiadamiana o rozstrzygnięciach organów celnych poprzez doręczanie jej wszystkich rozstrzygnięć. Miała zapewniony czynny udział w postępowaniu, o czym świadczy między innymi doręczenie jej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].2000r. W związku tym organ celny nie naruszył przepisu art. 123 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w myśl którego organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się, co do zebranych w sprawie materiałów lub dowodów oraz zgłoszonych żądań.

Pismem z dnia [...].2004r. Sp. z o.o. [...], powołując się na art. 52§4 ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skierowała do Dyrektora Izby Celnej w [...] wezwanie do podjęcia działania w kwestii rozpatrzenia odwołań z [...].2000 r. i [...]. 2000 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, Dyrektor Izby Celnej w [...] poinformował [...] Sp. z o.o., że postępowania odwoławcze w sprawach odwołań z dnia [...].2000r.( [...].2000r.) zostały zakończone wydaniem decyzji przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł w Warszawie w dniu [...] 2000r.

Sp. z o.o. [...] wniosła skargę na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w [...] w powyższym zakresie. Wyrokiem z dnia 26.09.2006 r. sygn. akt III SAB Kr 20/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.

[...] Sp. z o.o wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] i [...].2004 r. .o numerach [...] do [...]-wnosząc o ich uchylenie jako niezgodnych z prawem powołując się na przepisy art. 139§3, 223§1, 225 ustawy-Ordynacja podatkowa.

Zdaniem skarżącej, powyższe decyzje Dyrektora Izby Celnej w [...] są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym sprawy i naruszają przepisy dotyczące prawa strony do odwołania się od decyzji organów administracji publicznej. Pisma skarżącej z dnia [...] 2000 r. i [...].2000 r. stanowiły odwołania, o których mowa w art. 222 Ordynacji podatkowej. Przepis ten precyzuje formalne wymagania odwołania. Na jego podstawie ocenie podlega kwestia, czy odwołanie zawiera zarzuty przeciw decyzji, czy sprecyzowana jest istota i zakres żądania oraz czy wskazane zostały dowody uzasadniające to żądanie. Zgodnie z art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni. Nie usunięcie braków formalnych odwołania w terminie 7 dni skutkuje pozostawieniem odwołania, tak jak każdego innego podania, bez rozpoznania. Dla odwołania formą tą jest ostateczne postanowienie organu II instancji.

W przedmiotowych sprawach, jeżeli organy celne miały wątpliwości, co do charakteru złożonych przez spółkę pism, winne były w świetle art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, wezwać stronę do określenia, czy złożone przez nią pisma stanowią odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego. Dopiero na skutek nie uzupełnienia przez spółkę braków formalnych podań, organ II instancji winien był wydać postanowienie o pozostawieniu odwołań bez rozpatrzenia. Zdaniem skarżącej w przedmiotowej sprawach organy celne nie dopełniły obowiązków wynikających z przepisów ordynacji podatkowej poprzez wezwanie strony do uzupełnienia braków formalnych pisma. Tym samym, nie można przerzucać odpowiedzialności na skarżącą za nierozwianie wątpliwości organu celnego, co do charakteru prawnego złożonych podań i przyjąć, że było to jedynie "stanowisko agencji celnej w przedmiotowej sprawie".

Skarżąca, podkreśliła, że również zarzut o niezachowaniu terminu do wniesienia środka odwoławczego uznać należy za nieuzasadniony. Spółka wniosła odwołania w terminie 14 dni od dnia, kiedy doręczone zostały jej Decyzje Dyrektora UC w [...], tj. zgodnie z art. 223 § 2 lit. a) Ordynacji podatkowej.

Zdaniem skarżącej, odwołania spółki [...] złożone do Głównego Urzędu Ceł za pośrednictwem Dyrektora Urzędu Celnego w [...] nie zostały rozpoznane do dnia dzisiejszego. Stanowi to naruszenie przepisów art. 139 § 3 i 140 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którymi załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym powinno nastąpić nie później niż w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania odwołania przez organ odwoławczy, a w każdym przypadku nie załatwienia sprawy we właściwym terminie, organ obowiązany jest zawiadomić stronę, podając przyczyny niedotrzymania terminu i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Odwołania te nie zostały rozpoznane do dnia dzisiejszego, ponieważ postępowanie nie zakończyło się ono wydaniem orzeczenia w tym zakresie. Orzeczeniem tym nie są decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].2000 r., które skierowana są wyłącznie do firmy [...]. Ponadto nie ustosunkowano się w nich, do żadnego z podniesionych przez skarżącą zarzutów. Zdaniem skarżącej, odwołania spółki [...] powinny być rozpatrzone niezależnie od odwołania strony - spółki [...]. Łączne rozpoznanie odwołań nie jest uzasadnione podobnym stanem faktycznym albowiem odwołania [...] Sp. z o.o. zawierały odmienne zarzuty i podstawę prawną.

W ocenie skarżącej, postępowania w sprawie odwołań spółki [...] wciąż się toczą, ponieważ organ administracji publicznej zaniechał rozpatrzenia tych odwołań. Dlatego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] oraz o zobowiązanie Izby Celnej w [...] do rozpatrzenia odwołań spółki [...] z dnia [...].2000 r. i [...].2000 r.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o ich oddalenie. Wskazał, iż organy celne nie posiadały wątpliwości, co do charakteru pism z dnia [...] i [...] .2000r. Z ich treści wynikało, że złożone zostały "w związku z odwołaniami firmy [...]", a ich treść nie wskazywała na to, że zawierają zarzuty przeciwko decyzjom Dyrektora Urzędu Celnego w [...] ani też istotę i zakres żądania będącego przedmiotem ewentualnego odwołania Nie było, więc potrzeby przeprowadzania postępowania w trybie art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w [...], utrzymane w mocy przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł zostały następnie zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokami z dnia 18.06.2003r. skargi oddalił. Tym samym mając na uwadze art. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, na podstawie której orzekał w/w Sąd, a stanowiącym, że Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej, na zasadach określonych w niniejszej ustawie, stwierdzić należy, że przedmiotowe sprawy zostały zbadane przez Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargi Firmy [...] na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] .2000r. kompleksowo zbadał przedmiotowe sprawy, w tym również kwestię wniesienia przez Sp. z o.o. [...] odwołań od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...]. Skoro, zatem Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia przepisów w zakresie postępowania uznać należy, że działania podejmowane przez Dyrektora Urzędu Celnego w [...] jak i Prezesa Głównego Urzędu Ceł były prawidłowe. Dlatego organ celny nie dopuścił się naruszenia przepisów art. 139 § 3 i 140 ustawy Ordynacja podatkowa.

Organ celny wydający zaskarżone w niniejszej sprawie decyzje, przestrzegał ogólnych zasad postępowania stanowiących integralną część przepisów regulujących procedurę w sprawach celnych. Postępowania w przedmiotowych sprawach celnych prowadzone były na podstawie przepisów prawa, czyli zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 120, jak też w art. 121 Ordynacji podatkowej, tj. w sposób budzący zaufanie do organów celnych, przejawiający się przestrzeganiem przepisów procesowych, prawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, z uwzględnieniem zasady bezstronności. Organ celny w toku postępowania nie dopuścił się naruszenia którejkolwiek z wymienionych zasad. Agencja celna [...] była powiadamiana o wszystkich rozstrzygnięciach organów celnych poprzez doręczanie jej wszystkich rozstrzygnięć, w tym decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z [...].2000r. Tymczasem podjęła działania dopiero po wydaniu decyzji przez Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...].2003r. zmieniających decyzje Prezesa Głównego Urzędu w części dotyczącej odsetek wyrównawczych, na którą to zmianę wyraziła zgodę w piśmie z dnia [...].2003r.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270).

Zgodnie z dyspozycją art.134 §1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę i nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej.

Na tle powyższego przepisu szczególnego znaczenia nabiera, więc zagadnienie tożsamości sprawy administracyjnej poddanej w niniejszej sprawie kontroli sądowej. W ocenie Sądu granice rozpoznania zostały zakreślone przedmiotem wniosku importera o zmianę w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego ostatecznej decyzji organu w zakresie odsetek wyrównawczych i to jest sprawa, która podlegała kontroli Sądu.

Należy, bowiem zauważyć, że skargi [...] Sp. z o. o. dotyczyły decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] i [...] 2004 r. wydanych po rozpoznaniu odwołań skarżącej od decyzji tego samego organu z dnia [...].2003 r. Decyzje te rozstrzygały wnioski A. L. " [...]" o zastosowanie przepisu art. 2651 § 1 Kodeksu celnego i zmianę ostatecznych decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł w [...] z dnia [...].2000 r., utrzymujących w mocy decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w [...], w których uznano zgłoszenia celne za nieprawidłowe, określono kwoty wynikające z długu celnego, pozostałe do zapłaty kwoty wraz z odsetkami wyrównawczymi oraz w których wskazano, że dłużnikami solidarnymi są Agencja Celna [...] Sp. z o.o. oraz firma Import-Ekspotrt "[...]". Skoro przedmiot wniosków "[...]" w [...], skierowanych do Dyrektora Izby Celnej w [...] dotyczył zmiany decyzji ostatecznych Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]. 2000 r. w zakresie odsetek wyrównawczych w ten sposób, by do zapłaty pozostała kwota główna należności celnej bez kwoty odsetek i był oparty na przepisie art. 2651 Kodeksu celnego, to do oceny tych wniosków przez organ, nie mogły być rozważane żadne inne okoliczności chociażby wynikające z oczywistej wadliwości decyzji, do których wnioski się nie odnosiły w zakresie np. nieprawidłowego wskazania skarżącej jako dłużnika czy też nie rozpoznania odwołań skarżącej od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] z 1999r. i 2000r.

Granice zaskarżenia w niniejszym postępowaniu został zakreślone także tym, że jak trafnie wskazał Dyrektor Izby Celnej w [...], decyzje Dyrektora Urzędu Celnego w [...], utrzymane w mocy przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie, który wyrokami z dnia 18.06.2003r. skargi oddalił. Tym samym mając na uwadze art. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 i Nr 104 poz. 515 ze zm.), na podstawie której orzekał Sąd, a stanowiącym, że Naczelny Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez sądową kontrolę wykonywania administracji publicznej, na zasadach określonych w niniejszej ustawie stwierdzić należy, że przedmiotowe sprawy zostały kompleksowo zbadane przez Sąd. Ponadto zgodnie z przepisem art. 51 w/w ustawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę nie był związany jej granicami. Uznać należy, zatem, że Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie rozpatrując skargi Firmy [...] na decyzje Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...].2000r. kompleksowo zbadał przedmiotowe sprawy, w tym również kwestię wniesienia przez Sp. z o.o. [...] odwołań decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...]

Wojewódzki Sąd Administracyjny, poddał, więc kontroli sprawę w granicach zainicjowanych wnioskami importera i rozważał czy zaskarżone decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] i [...].2004 r. są zgodne z prawem, a w szczególności, czy w decyzjach tych w sposób prawidłowy została dokonana kontrola zastosowania przez ten sam organ przepisu art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, stanowiącego podstawę wniosku A. L., "[...]" w [...]. To była, bowiem sprawa poddana kontroli Sądu i tylko w tej sprawie wydane decyzje podlegały tej kontroli niezależnie od zarzutów i wniosków skarg oraz powołaną podstawą prawną.

Zdaniem Sądu przy tak zakreślonych granicach rozpoznania nie można dopatrzeć się podstaw do uwzględnienia skarg.

Zgodnie, bowiem z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego decyzja ostateczna, na mocy, której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Z treści przytoczonego przepisu wynika, że uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej na podstawie tego przepisu uzależniona jest od:

a) spełnienia przesłanek pozytywnych w postaci wniosku strony lub jej zgody na uchylenie (zmianę) decyzji ostatecznej oraz istnienia interesu publicznego lub ważnego interesu strony przemawiającego za uchyleniem (zmianą) tej decyzji,

b) niewystąpienia przesłanki negatywnej w postaci zakazu wzruszenia decyzji ostatecznej, wynikającego z przepisów szczególnych.

W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 2651 Kodeksu celnego organy celne, rozpatrując wniosek strony-importera, powinny, zatem zbadać, czy w sprawie występują, określone w tym przepisie przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznych w części określającej obowiązek zapłaty odsetek wyrównawczych, nie mogły natomiast oceniać zgodności z prawem tych decyzji oraz rozstrzygać o przesłankach nieobjętych hipotezą art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, co również wyznacza granice sprawy poddanej kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu.

W wydanych i zaskarżonych decyzjach Dyrektor Izby Celnej prawidłowo uznał, że nie występuje negatywna przesłanka w postaci przepisu szczególnego, który sprzeciwia się uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej, ponieważ Kodeks celny nie zawiera przepisów szczególnych, które sprzeciwiałyby się uchyleniu lub zmianie decyzji. Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej w [...], który wskazał, że przepis § 1 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 listopada 1997 r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych oraz sposobu ich naliczania (Dz. U. Nr 143, poz. 958, z późniejszymi zmianami: Dz. U. Nr 86 z 1998 r., poz. 544), który obowiązywał w dniu powstania długu celnego oraz w dniu orzekania o obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych, nakazuje odstąpić od orzeczenia o obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych, jeśli dłużnik udowodni, że podanie nieprawidłowych lub niekompletnych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Jedna strona postępowania A. L., złożyła wniosek o zmianę decyzji w zakresie odsetek wyrównawczych, natomiast druga strona, [...] Sp. z o. o. w [...], zgodziła się na dokonanie zmiany w sposób określony w tym wniosku. Trafnie w tej sytuacji Dyrektor Izby Celnej w [...] uznał, że zaistniały przesłanki do odstąpienia od orzeczenia o obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych, skoro dłużnik udowodnił, że podanie nieprawidłowych danych było spowodowane szczególnymi okolicznościami, nie wynikającymi z jego zaniedbania lub świadomego działania. Importer, bowiem, sprowadzał identyczny lub podobny towar przez dłuższy czas i dostawy te były objęte procedurą dopuszczenia do obrotu przez Urząd Celny w [...] w latach 1998-1999. Utrzymująca się przez dłuższy czas praktyka akceptowania przez organ celny klasyfikacji słodzików dietetycznych do kodu PCN odmiennego od następnie przyjętego w wyniku weryfikacji zgłoszeń celnych wskazywała, że zaistniały przesłanki do odstąpienia od obowiązku zapłaty odsetek wyrównawczych.

Przepis art. 2651 Kodeksu celnego jest przepisem ogólnym stanowiącym jeden z elementów systemu nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego obejmujących przypadki weryfikacji decyzji dotkniętych wadliwościami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi oraz decyzji prawidłowych. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn., że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości i nie mogą być stosowane zamiennie. Tryb uregulowany w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego dotyczy weryfikacji decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo. Prawo nabyte w rozumieniu tego przepisu można najogólniej charakteryzować, jako każdą korzyść, jaką strona uzyskuje pod względem prawnym z załatwienia jej sprawy decyzją administracyjną. Przepis ten nie może być traktowany jedynie jako stwarzający możliwość uznaniowego działania organów administracji i to tylko w interesie publicznym reprezentowanym przez organy administracyjne, albowiem jest to przepis pozwalający na zajęcie się ponownie sprawą również w interesie strony. W interesie publicznym leży racjonalne pojmowanie administracji publicznej. Wobec tego zmiany polityki administracyjnej, wykładni prawa, oceny stanów faktycznych, zwykła zmiana stanowiska tego samego organu w sprawach pozostawionych uznaniu administracyjnemu, następujące po wydaniu w sprawie np. odmownej decyzji, nie prowadzą do jej wadliwości lub bezprzedmiotowości, a zatem bez dopuszczenia odwołalności decyzji lub jej wzruszenia w trybie nadzoru strona byłaby pozbawiona uzyskania dla siebie nowego rozstrzygnięcia jej sprawy.

Dlatego też w ocenie Sądu w zaskarżonych decyzjach Dyrektor Izby Celnej w [...] prawidłowo zastosował wskazany przepis. W tej sytuacji nie mogły wywołać żądanego przez skarżącą skutku w postaci uchylenia zaskarżonych decyzji, zarzuty oparte na nieprawidłowym wskazaniu skarżącej jako dłużnika w decyzjach wydanych przez Dyrektora Urzędu Celnego w [...] w 1999 r. i 2000r. i nie rozpoznaniu odwołań skarżącej od tych decyzji. Ten zakres decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w [...] nie mógł być jak powyżej wskazano badany w granicach spraw poddanych kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Należy zauważyć, że w skargach nie podniesiono żadnych zarzutów dotyczących merytorycznej trafności rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Celnej w [...] w odniesieniu do zastosowanego przepisu art. 2651 Kodeksu celnego.

W niniejszym postępowaniu Sąd nie może swoimi ocenami prawnymi wkraczać w sprawę odmienną do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w niej decyzji administracyjnych. Dlatego też Sąd nie odnosi się do zarzutów skarżącej zawartych w skargach, że jako przedstawiciel bezpośredni importera, dokonała zgłoszeń celnych w imieniu i na rzecz importera, nie miała statusu zgłaszającego i nie mogła być uznana za dłużnika. Pomimo tego organy celne w niniejszej sprawie przyjęły, że skarżąca miała status zgłaszającego i zarazem dłużnika i w konsekwencji była stroną postępowania celnego.

Podobnie jak już wskazano, w niniejszej sprawie wywołanej wniesieniem skarg dotyczących decyzji wydanych w oparciu o art. 2651 Kodeksu celnego nie można uznać za trafne zarzutów, że odwołania spółki [...] z dnia [...] i [...].2000 r., złożone do Głównego Urzędu Ceł za pośrednictwem Dyrektora Urzędu Celnego w [...] nie zostały rozpoznane do dnia dzisiejszego oraz, że stanowi to naruszenie przepisów art. 139 § 3 i 140 Ordynacji podatkowej. Zarzuty te odnoszą się, bowiem do innej sprawy aniżeli podana kontroli Sądu. Dlatego też w ocenie Sądu zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skarg, ani też analiza akt spraw nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), orzekł jak w sentencji.