Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 761/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1, 2 i 6
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz, sędzia WSA Katarzyna Owsiak (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za maj 2018 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Postępowanie przed organami podatkowymi.

1.1. Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS/organ odwoławczy) z dnia [...] lutego 2020 r. wydane w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku od towarów i usług za maj 2018 r.

1.2. W dniu 20 czerwca 2018 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. (dalej: NUS/organ pierwszej instancji) wpłynęła deklaracja VAT-7 za maj 2018 r. P. Sp. z o.o. (dalej: Spółka/Strona/Skarżąca) z wykazaną nadwyżką podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, termin zwrotu przypadał na dzień 19 sierpnia 2018 r.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. (doręczonym w dniu 13 sierpnia 2018 r.) NUS przedłużył termin dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanej w ww. deklaracji VAT-7 za maj 2018 r. do dnia 22 października 2018 r.

Na podstawie upoważnienia z dnia 20 sierpnia 2018 r. NUS w dniu 31 sierpnia 2018 r. wszczął wobec Spółki kontrolę podatkową w zakresie: "Prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w zakresie podatku od towarów i usług przed dokonaniem zwrotu za maj 2018 r. Aktualność danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym". Kontrolą został objęty okres od 1 maja 2018 r. do 31 maja 2018 r.

Pierwotnie termin zakończenia kontroli podatkowej został wyznaczony na dzień 31 października 2018 r., jednak ze względu na konieczność zebrania dodatkowego materiału dowodowego powyższa kontrola została przedłużona do dnia 31 grudnia 2018 r., do dnia 29 marca 2019 r., do dnia 28 czerwca 2019 r., do dnia 30 sierpnia 2019 r. do dnia 29 listopada 2019 r., a następnie do dnia 31 stycznia 2020 r.

W toku prowadzonej kontroli podatkowej NUS przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, wykazanego w deklaracji podatkowej VAT-7 za miesiąc maj 2018 r. do dnia:

- 28 lutego 2019 r., postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. (doręczonym w dniu 10 października 2018r.);

- 31 maja 2019 r. - postanowieniem z dnia [...] lutego 2019 r. (doręczonym w dniu 11 lutego 2019r.).

- 30 sierpnia 2019 r., postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r. (doręczonym w dniu 17 maja 2019r.);

- 31 grudnia 2019 r., postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. (doręczonym w dniu 23 sierpnia 2019r.), Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie NUS z dnia [...] sierpnia 2019 r., a DIAS postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, Strona wniosła skargę na ww. postanowienie DIAS;

- 31 marca 2020 r., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. (doręczonym w dniu 25 grudnia 2019 r.).

Organ podatkowy w przywołanych postanowieniach każdorazowo wskazywał przyczynę wydłużenia terminów, będących skutkiem konieczności uzupełnienia materiału dowodowego celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego w prowadzonej sprawie.

Jak wynika z uzasadnienia postanowienia z dnia [...] grudnia 2019 r., w toku prowadzonej kontroli, NUS, celem potwierdzenia prawidłowości i rzetelności zawartych transakcji handlowych, wystosował zapytania do podmiotów W. oraz K. Uzyskanie odpowiedzi na skierowane do ww. kontrahentów będzie miało wpływ na potwierdzenie prawidłowości i rzetelności zawartych transakcji handlowych w kontrolowanym okresie.

Dodatkowo organ podatkowy pierwszej instancji wskazał, że do dnia 31 stycznia 2020 r. przewidywany jest termin zakończenia kontroli podatkowej, zaś podatnikowi przysługuje prawo do wniesienia zastrzeżeń do protokołu w terminie 14 dni od doręczenia protokołu kontroli, a kontrolujący są zobowiązani do rozpatrzenia tych zastrzeżeń w terminie 14 dni od ich otrzymania.

Powyższe czynności organu podatkowego pierwszej instancji stały się podstawą do wydania postanowienia z dnia [...] grudnia 2019 r. o przedłużeniu terminu zwrotu podatku naliczonego nad należnym za maj 2018 r. do dnia 31 marca 2020 r. Postanowienie to doręczono Stronie poprzez elektroniczną skrzynkę podawczą ePUAP w dniu 25 grudnia 2019 r.

1.3. Pismem z dnia 2 stycznia 2020 r. Strona złożyła zażalenie na postanowienie NUS z dnia [...] grudnia 2019 r., w którym zarzuciła naruszenie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2020 r. poz. 106, dalej: u.p.t.u.) w zw. z art. 274 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r. poz. 900, dalej: O.p.) poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu, w sytuacji gdy brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania rozliczeń podatkowych Spółki.

1.4. DIAS postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie NUS z dnia [...] grudnia 2019 r..

Organ drugiej instancji w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wskazał, że NUS słusznie przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za maj 2018 r. Organ podatkowy orzekając o przedłużeniu terminu zwrotu nie działał w sposób dowolny, a stanowisko co do konieczności weryfikacji zasadności zwrotu jest uzasadnione w stanie faktycznym sprawy. DIAS stwierdził, że skoro podjęte zostały działania mające na celu weryfikację zwrotu, zaś czynności te nie zostały zakończone do dnia upływu terminu zwrotu, przedłużenie terminu zwrotu podatku było zasadne. W sytuacji prowadzenia postępowania kontrolnego u Spółki, na dzień wydawania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, organ podatkowy niewątpliwie nie dysponował kompletnymi dowodami, w oparciu o które mógłby rozstrzygnąć kwestię zasadności zwrotu podatku VAT za maj 2018 r.

2. Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji.

2.1. Skarżąca nie zgodziła się z postanowieniem DIAS i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzucono naruszenie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. w zw. z art. 121 § 1 O.p. poprzez bezpodstawne przedłużenie terminu zwrotu, w sytuacji gdy brak jest jakichkolwiek podstaw do kwestionowania rozliczeń podatkowych Spółki.

2.2. Mając na względzie powyższe Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

2.3. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

3.1. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

3.2. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że złożona w tej sprawie skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), na mocy którego sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie.

Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do badania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Oceniając skarżone postanowienie w świetle wskazanych powyżej kryteriów uznać należy, że organy nie naruszyły przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o podatku od towarów i usług w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

3.3. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie DIAS z dnia [...] lutego 2020 r. utrzymujące w mocy postawienie NUS z dnia [...] grudnia 2019 r., przedłużające Skarżącej termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji VAT-7 za maj 2018 r. w kwocie 45.082,00 zł do dnia 31 marca 2020 r.

Podkreślić należy, że było to postanowienie przedłużające już po raz kolejny termin dokonania zwrotu nadwyżki za maj 2018 r.

3.4. W pierwszej kolejności należy poczynić kilka uwag natury ogólnej na temat instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku, uregulowanej w art. 87 u.p.t.u.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u., w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

Zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 87 ust. 2 u.p.t.u.).

Jak stanowi z kolei art. 87 ust. 6 u.p.t.u. na wniosek podatnika, złożony wraz z deklaracją podatkową, urząd skarbowy jest obowiązany zwrócić różnicę podatku, o której mowa w ust. 2, w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia (...) - przy czym przepisy ust. 2 zdanie drugie i trzecie, ust. 2a, 4a-4f stosuje się odpowiednio.

3.5. Podkreślenia wymaga, że organy podatkowe są uprawnione do przedłużania terminu zwrotu podatku celem zweryfikowania zasadności zwrotu. Uzasadnione jest to m.in. neutralnością podatku od towarów i usług jako daniny od wartości dodanej i koniecznością zapobieżenia nienależnemu odliczaniu kwot podatku naliczonego oraz bezpodstawnym zwrotom nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Odsunięcie w czasie zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego jest warunkowane istnieniem określonych wątpliwości i potrzebą ich wyjaśnienia w kontekście prawidłowości rozliczenia przedłożonego przez podatnika. Jak wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie, dopuszczalność przedłużenia terminu zwrotu VAT nie jest uzależniona od wykazania konkretnych dowodów czy zarzutów świadczących o niezasadności zwrotu, a wystarczające w tym względzie jest uzasadnione podejrzenie czy też istnienie niejasności, wymagających dalszego sprawdzenia (tak wyroki NSA z dnia 10 września 2019 r., sygn. akt I FSK 802/19 i sygn. akt I FSK 767/19; z dnia 25 lipca 2019 r., sygn. akt I FSK 845/19). Rolą organu podatkowego, decydującego się na sięgnięcie do art. 87 ust. 2 u.p.t.u., nie jest zatem wykazywanie (dowodzenie) braku podstaw do zwrotu VAT, lecz wskazanie (uprawdopodobnienie), że określone elementy stanu faktycznego nie są klarowne, budzą wątpliwości i powinny zostać zbadane.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 powołując się na orzecznictwo TSUE, termin na dokonanie zwrotu VAT zasadniczo może być przedłużony w celu przeprowadzenia kontroli podatkowej i nie staje się przez to nierozsądny, o ile przedłużenie nie wykracza poza to, co jest konieczne, by zakończyć procedurę kontroli. Każde państwo jest bowiem zobowiązane do podjęcia wszelkich środków legislacyjnych i administracyjnych odpowiednich, by zapewnić pełny pobór podlegającego zapłacie podatku VAT na swym terytorium. Nie można zatem aprobować takiej wykładni art. 87 ust. 2 u.p.t.u, która ograniczałaby stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadziłaby do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie.

Należy również wskazać, że prawodawca przewidział formę ochrony, czy też wynagrodzenia podatnikowi niesłusznego wstrzymania zwrotu różnicy podatku naliczonego nad należnym. Zgodnie bowiem z art. 87 ust. 2 ustawy o VAT w przypadku, gdy przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykaże zasadność zwrotu nadwyżki podatku, organ wypłaca podatnikowi należną kwotę powiększoną o odsetki w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia terminu płatności podatku lub rozłożenia go na raty. W przypadku zatem niesłusznego przedłużenia terminu organ podatkowy ponosi konsekwencje wadliwej oceny zasadności zwrotu. Spełniony został zatem wymóg ustawowego uregulowania spornego zagadnienia, a ponadto zrównoważone zostały interesy stron, to jest podatnika i fiskusa, co oznacza, że spełnione zostały fundamentalne względy praworządności w zakresie wprowadzenia możliwości przedłużenia terminu do zwrotu podatku.

Gwarancję ochrony interesów podatnika stanowi też regulacja art. 87 ust. 2a ustawy o VAT, w której przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu (zob. wyrok WSA w Warszawie z 26 kwietnia 2019 r. III SA/Wa 2561/18). Z instytucji złożenia zabezpieczenia Skarżąca nie skorzystała.

3.6. W pierwszej kolejności należy wskazać, że spełniony został formalny warunek skuteczności przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, gdyż sporne postanowienie NUS z dnia [...] grudnia 2019 r. zostało doręczone Spółce w dniu 25 grudnia 2019 r. (co wynika z Urzędowego poświadczenia doręczenia - karta 70 akt administracyjnych), a więc przed upływem terminu do zwrotu nadwyżki do dnia 31 grudnia 2018 r., wynikającego z postanowienia z dnia 9 sierpnia 2019 r. (karta 22 akt administracyjnych).

Podkreślić należy, że postanowienie NUS poprzedzające skarżone w sprawie postanowienie z dnia [...] grudnia 2019 r. zostało zaskarżone zażaleniem do organu drugiej instancji. Od wydanego w wyniku rozpatrzenia zażalenia Spółki postanowienia DIAS z dnia [...] września 2019 r. złożona została skarga do WSA w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 2505/19 uznał ją za niezasadną.

3.7. Z akt sprawy wynika również, że badanie zasadności zwrotu podatku VAT za maj 2018 r. odbywało się w ramach kontroli podatkowej, wszczętej w dniu 31 sierpnia 2018 r. w zakresie sprawdzenia prawidłowości rozliczeń z budżetem państwa w zakresie podatku od towarów i usług przed dokonaniem zwrotu za maj 2018 r. i aktualność danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym. Kontrolą został objęty okres od dnia 1 maja 2018 r. do dnia 31 maja 2018 r. Zatem badanie zasadności zwrotu VAT odbywało się w ramach postępowań weryfikacyjnych, wskazanych w art. 87 ust. 2 u.p.t.u.

3.8. Odnosząc się do kwestii należytego uzasadnienia przez organy podatkowe przesłanek stanowiących podstawę do przedłużenia terminu zwrotu spornej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wskazać należy, że organ podatkowy powinien opierać się na odpowiednich okolicznościach wynikających ze stanu faktycznego danej sprawy, przy czym organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Nie chodzi zatem o wykazanie, że zwrot jest niezasadny ani o wykazanie, że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu. Organ winien natomiast wykazać, że istnieją okoliczności przemawiające za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku (wyrok NSA z dnia 11 lutego 2015 r., sygn. akt I FSK 2127/13)

Organ winien wykazać, że zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania w oparciu o co najmniej uprawdopodobnione przesłanki. Powinien więc wskazać i wykazać, że przed upływem ustawowego terminu zwrotu podjęte zostały czynności zmierzające do zweryfikowania jego zasadności, lecz nie dały one jeszcze rezultatu lub jest on niejednoznaczny. Uzasadnienie postanowienia, wydanego w oparciu o art. 87 ust. 2 u.p.t.u. powinno więc zawierać powody odmowy dokonania zwrotu w ustawowym terminie z przedstawieniem istniejących w tym przedmiocie wątpliwości wraz ze wskazaniem przyczyn, dla których organ uznał, że takie wątpliwości wystąpiły.

W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie, wraz z poprzedzającymi je postanowieniami organu pierwszej instancji, spełniają wskazane powyżej wymogi, niezbędne dla kontroli przez Sąd prawidłowości przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Organy przede wszystkim określiły, jakie czynności są podejmowane w celu weryfikacji zawieranych przez Skarżącą transakcji obrotu olejem rzepakowym oraz z czego one wynikają. W wydanych postanowieniach organy obu instancji uzasadniły potrzebę przedłużenia terminu zwrotu wnioskowanej przez Spółkę kwoty 45.082,00 zł za maj 2018 r. koniecznością zakończenia dokonywanej w ramach kontroli podatkowej weryfikacji przebiegu transakcji dokonywanych przez Spółkę. Jak wskazał NUS w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2019 r. w związku z wątpliwościami co do prawidłowego rozliczenia Spółki i rzetelności transakcji handlowych organ w toku kontroli podatkowej wystosował zapytania do W. (wezwanie z dnia 9 grudnia 2019 r. karta 63 akt administracyjnych) oraz K. (wezwanie z dnia 9 grudnia 2019 r. karta 62 akt administracyjnych) i do dnia sporządzenia postanowienia nie uzyskał odpowiedzi na skierowane zapytania. Jednocześnie zdaniem organu odpowiedzi na pisma skierowane do wspomnianych kontrahentów będą miały bezpośredni wpływ na potwierdzenie prawidłowości i rzetelności zawartych transakcji handlowych w kontrolowanym okresie.

Jednocześnie jak wskazuje NUS w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2019 r. z uwagi na trwające czynności związane z planowanym na dzień 31 stycznia 2020 r. zakończeniem kontroli, w tym koniecznością doręczenia protokołu kontroli podatkowej, organ przedłużył termin zwrotu do dnia 31 marca 2020 r., co uwzględnia czas na wniesienie zastrzeżeń do protokołu kontroli w terminie 14 dni od jego doręczenia oraz czas na rozpatrzenie tych zastrzeżeń również w przewidzianym ustawą terminie 14 dni. Podkreślić należy przy tym, że termin ten ma charakter informacyjny, co nie oznacza, że zwrot nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nie może być zrealizowany niezwłocznie po zakończeniu weryfikacji zasadności nawet przed wyznaczonym dniem określonym w postanowieniu.

Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że w świetle powyższych, przywołanych przez organ okoliczności weryfikacja transakcji dokonywanych przez Spółkę trwa nadal. Nie można pominąć także i tej okoliczności badanej sprawy, że na dzień wydawania spornego postanowienia przez NUS nie zakończono jeszcze weryfikacji transakcji zawartych przez Skarżącą i nadal trwała kontrola podatkowa wszczęta w dniu 31 sierpnia 2018 r.

W kontekście wyżej przedstawionych okoliczności, w ich całokształcie, zważywszy na to, że przeprowadzone wcześniej ustalenia wywołują potrzebę dalszej weryfikacji i toczyła się jeszcze kontrola podatkowa, zgodzić się należy ze stanowiskiem organów, zwalczanym bezskutecznie w skardze, że występują w przedmiotowej sprawie wątpliwości i zachodzi potrzeba dalszej weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Zaistnienie owych uzasadnionych wątpliwości, było konieczną i wystarczającą przesłanką do zastosowania w sprawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Podkreślenia wymaga, że przywołany przepis nie nakłada na organy obowiązku wykazywania nieprawidłowości zadeklarowanego zwrotu, a do przedłużenia terminu zwrotu podatku wystarczające jest stwierdzenie, że istnieją uzasadnione wątpliwości, co do zasadności zwrotu w określonej przez podatnika wysokości. Jak to wcześniej już akcentowano, organ podatkowy w postępowaniu w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu VAT decyduje wyłącznie o konieczności dalszej weryfikacji okoliczności sprawy w celu dokonania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu.

3.9. Odnosząc się do argumentacji Skarżącej, że w świetle dokumentów zgromadzonych w przedmiotowym oraz innych postępowaniach prowadzonych w sprawach zwrotu VAT wykazany zwrot jest należny i powinien być dokonany niezwłocznie podnieść należy, że wbrew twierdzeniom Skarżącej zgłoszenia transportu w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów (SENT) oraz pisma Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, same w sobie, nie znoszą wątpliwości co do zasadności zwrotu podatku. Dla takiej sytuacji nie przewidziano regulacji analogicznej do art. 87 ust. 2a u.p.t.u., znoszącej dopuszczalność przedłużania terminu zwrotu podatku. Dotyczy to także listów przewozowych CMR oraz odczytów tras z wewnętrznego systemu Skarżącej (GBOX Assist).

Podobnie oświadczenia Skarżącej oraz jej kontrahentów o rzetelności rozliczenia z tytułu świadczonych usług również nie mogą stanowić zakazu weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Z doświadczenia płynącego z rozstrzygania analogicznych spraw Sąd wie, że nawet w przypadku ewidentnych oszustw podatkowych (co nie oznacza, że takowe ujawniają akta niniejszej sprawy) kontrahenci zazwyczaj pozostają przy swoim zdaniu i niezmiennie twierdzą, że wystawiane faktury odzwierciedlają rzeczywistość gospodarczą (zob. też wyroki WSA w Warszawie: z dnia 23 stycznia 2020r. III SA/Wa 1782/19; z dnia 17 grudnia 2019 r. III SA/Wa 1652/19; z dnia 6 grudnia 2019r. III SA/Wa 1379/19).

Zdaniem Sądu, działania organów podatkowych wskazują, że były one ukierunkowane na zbadanie, w określonym trybie, wątpliwości co do zadeklarowanego przez Spółkę zwrotu VAT. Nie oznacza to istnienia okoliczności, które mają charakter konkretnych dowodów świadczących o nieprawidłowościach w rozliczeniu, czy konkretnych zarzutów, które można postawić podatnikowi. Na takim etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Powinien też uwzględniać okoliczności dowodowe, którymi dysponuje na danym etapie. O tym, czy rozstrzygnięcie organu podatkowego o przedłużeniu terminu zwrotu VAT jest zasadne, decydują wszystkie podane przez ten organ wątpliwości. Nie chodzi zatem o wykazanie w trybie postanowienia o przedłużeniu zwrotu, że zwrot nadwyżki VAT naliczonego nad należnym jest niezasadny, ani że istnieją dowody przemawiające za niezasadnością zwrotu, lecz wykazanie jedynie istnienia uzasadnionych okoliczności przemawiających za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu.

Podkreślenia wymaga, że przy podejmowaniu rozstrzygnięć o przedłużeniu terminu zwrotu podatku możliwie jest również kierowane się nie tylko tymi danymi, które rodzą wątpliwości z uwagi na specyfikę danej sprawy, ale także tymi, które zazwyczaj, z powodu notoryjnie znanych okoliczności, nasuwają wątpliwości co do zasadności zwrotu. Sama formalna poprawność deklaracji, faktury i/lub innych dokumentów przedłożonych przez podatnika wnioskującego o zwrot, nie wyklucza automatycznie wątpliwości co do zasadności zwrotu.

Wbrew przypuszczeniom Skarżącej, kontrolowane przez Sąd postanowienia organów obu instancji nie są wyrazem stanowiska, że zwrot nadwyżki VAT nie powinien być dokonany. Spółka oczekuje niezasadnie, by uzasadnienia postanowień w sprawie przedłużenia terminu zwrotu VAT odpowiadały treścią motywom decyzji zmieniającej rozliczenie VAT, co stanowi nadinterpretację art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Postanowienia te należy postrzegać jako instrument zapobiegający dokonywaniu niezasadnych zwrotów, który powinien mieć zastosowanie tylko do czasu wyjaśnienia zasadności deklarowanego przez podatnika zwrotu. Instrument ten organy obu instancji w okolicznościach rozpatrywanej sprawy wykorzystały zgodnie z prawem, a DIAS wydając zaskarżone postanowienie w sposób należyty i zgodny z prawem, mając także na względzie zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponownie rozpatrzył sprawę, odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów.

Reasumując, odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazać należy, że dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest dopuszczalne, gdy nadwyżka ta wynika z transakcji, które w rzeczywistości miały miejsce. W niniejszej sprawie jak wynika również z postanowień o przedłużeniu terminu zwrotu poprzedzających postanowienie sporne w rozpatrywanej sprawie, kwestia wykazywanych przez Spółkę transakcji obrotu olejem rzepakowym budzi wątpliwości w świetle poczynionych dotychczas ustaleń, wobec czego wymaga dodatkowej weryfikacji. Skoro nadal prowadzona była weryfikacja rozliczeń w trybie kontroli podatkowej, to nie można przyjąć, że wątpliwości te zostały usunięte. Przypomnieć raz jeszcze należy, że NUS w dniu [...] grudnia 2019 r., kiedy wydał sporne postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu, był na etapie ustalania i badania stanu faktycznego sprawy i nie dokonał jeszcze wiążących ocen co do podatkowych skutków przeprowadzonych transakcji, zaś przedmiotem zawisłej przed Sądem sprawy pozostawała kwestia istnienia wątpliwości co do rozliczeń podatnika i potrzeba ich dalszej weryfikacji.

Niezasadne są również zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania, czy bezczynności organu w toku postępowania weryfikacyjnego. Sąd w ramach rozpatrywanej sprawy, jak już powyżej wskazano, dokonuje weryfikacji podstaw do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., wobec czego ewentualne zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania, czy bezczynności organu w toku postępowania weryfikacyjnego mogą być inicjowane w ramach odrębnego trybu postępowania.

3.10. Z tych względów Sąd uznał, że wskazane w skardze zarzuty naruszenia przepisu prawa procesowego art. 121 O.p. w związku z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. są niezasadne. Skarżone postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług za maj 2018 r. zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. Organy podatkowe podjęły w toku prowadzonego postępowania niezbędne działania w celu załatwienia sprawy i w efekcie wydały prawidłowe rozstrzygnięcia. Odmienny pogląd Skarżącej odnośnie wyników dotychczas przeprowadzonego postępowania, nie może podważyć oceny organów w tej mierze, która uwzględnia cały kontekst sprawy.

3.11. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.