Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 568/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie Sędzia WSA Olga Białek Sędzia NSA Halina Kremis– spr. Protokolant asystent sędziego Malwina Jaworska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 28 lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie zawiadomienia P. W. współwłaściciela budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej przy ul. R. [...] we W. z dnia 5 grudnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych związanych z przebudową instalacji wodnokanalizacyjnej i zmianą usytuowania przyborów sanitarnych w należącym do D. P. i J. G. – P. budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej przy ul. R. [...] we W..

Postanowieniem z dnia 20 marca 2008 r. nr [...] organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego nałożył na D. P.- inwestora robót budowlanych obowiązek sporządzenia i dostarczenia oceny technicznej wykonanych prac. W przedłożonej w dniu 29 października 2008 r. ocenie technicznej oraz jej uzupełnieniu z dnia 18 marca 2009 r. inż. A. W. oraz inż. R. C. stwierdzili, że podczas robót budowlanych doszło do osłabienia ścian nośnych budynku poprzez poziome jej podcięcie nieprzesklepioną wnęką na "Geberit", co stwarza niebezpieczeństwo dla :konstrukcji budynku. W celu wyeliminowania zagrożenia i doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem autorzy opinii wskazali, że koniecznym będzie wykonanie przesklepienia wnęki na "Geberit" z dwuteownika NP 120, opartego na poduszkach betonowych o grubości 10 cm. W uzupełnieniu do oceny technicznej inż. A. W. stwierdził, że lokalne przecięcia wieńca stropowego przez pion kanalizacyjny nie mają wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji i eksploatacji budynku (pod warunkiem zachowania od strony sąsiada substancji murowanej o grubości 6 cm). Inż. R. C. w opisie do opracowania oświadczył, że wykonana przebudowa wewnętrznej instalacji wodnokanalizacyjnej nie wpływa na stan bezpieczeństwa budynku przy ulicy R. [...] oraz budynku sąsiedniego.

Po dokonaniu tych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. powołując się na przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006 r. ze zm.) decyzją z dnia 11 maja 2009 r. nr 1082/2009 nałożył na inwestora - obowiązek przeprowadzenia robót budowlanych polegających na wykonaniu przesklepienia z dwuteownika NP 120 nad wnęką na stelaż urządzenia spłukującego typu "Geberit", opartego na poduszkach betonowych grubości 10 cm), celem doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Opisane rozstrzygniecie w wyniku kontroli instancyjnej zostało uchylone przez D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15 lipca 2009 r. nr [...]. Uzasadniając podjęte stanowisko organ II instancji wskazał, że wprawdzie organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie naprawcze (zgodnie z przepisami zawartymi w art. 50, 51 ustawy - Prawo budowlane), jednak nałożone obowiązki budzą wątpliwości z uwagi na warunkowe określenie bezpieczeństwa konstrukcji w ocenie technicznej, załączonej do materiału dowodowego (stwierdzenie, że "wykonanie pionu kanalizacyjnego nie ma wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji i eksploatacji budynku, pod warunkiem zachowania od strony sąsiada substancji murowanej o grubości 6 cm"). W ocenie organu II instancji niezbędnym było wyjaśnienie kwestii bezpieczeństwa konstrukcji.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego przeprowadził w dniu 20 października 2009 r. dodatkowy dowód z oględzin budynków przy ulicy R. [...] i [...] we W.. W toku oględzin ustalono, że w budynku przy ulicy R. [...] na II kondygnacji nadziemnej w pomieszczeniu łazienki (w ścianie oddzielającej budynki przy ulicy R. [...] i [...]) istnieje wnęka o wymiarach 0,51 x 1,29 m i głębokości 0,12 m. We wnęce w odległości 2 cm od lica ściany (od strony wnętrza łazienki w budynku przy ulicy R. [...]) widoczna jest rura kanalizacyjna średnicy ok. 10 cm. Na zewnątrz ściany (od strony pomieszczenia łazienki) zamontowano stalowy stelaż, do którego zamocowano urządzenie spłukujące typu "Geberit". Po przeciwnej stronie ściany, w budynku przy ulicy R. [...] w pomieszczeniu łazienki na suficie widoczna jest rysa biegnąca prostopadle do ściany. Na ścianie pomiędzy budynkami od strony budynku przy ulicy R. [...] ułożone są płytki ceramiczne. W toku oględzin dokonano pomiarów grubości ściany oddzielającej budynki (co przedstawiono w formie szkicu w protokole z oględzin) i ustalono, że grubość tej ściany wynosi ok 32 cm (wraz z warstwami wykończeniowymi ściany). Z przeprowadzonych oględzin sporządzony został protokół. W trakcie oględzin P.W. oświadczył, że nie zgodzi się z dokonanymi przez pracowników organu pomiarami i odmówił brania udziału w czynnościach dowodowych (pomiarach) oraz podpisania protokołu. D.P. oświadczył, że zakupił budynek przy ulicy R. [...] w 1992 r. w stanie surowym zamkniętym i był inwestorem robót związanych z wykonaniem wnęki na stelaż urządzenia spłukującego typu "Geberit" i przebudową pionu kanalizacyjnego.

W związku z rozbieżnościami dotyczącymi grubości ściany pomiędzy budynkami przy ulicy R. [...] i [...] we W., organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego przesłuchał R. C. - autora "oceny technicznej wykonanych robót budowlanych" w charakterze świadka. W trakcie przesłuchania przeprowadzonego w dniu 17 marca 2010 r. R. C. oświadczył, że nie dokonywał pomiarów ściany oddzielającej budynku przy ulicy R. [...] i R. [...] z powodu braku możliwości wejścia do budynku przy ulicy R. [...], a dane dotyczące grubości ściany pomiędzy budynkami powziął z otrzymanej dokumentacji. Ponadto wyjaśnił, że nawet przy grubości ściany ok 20 cm spełniony jest wymóg zachowania substancji murowanej między budynkami w miejscu przebiegu rury kanalizacyjnej o grubości 6 cm, co (jak wskazano w ocenie technicznej) zabezpiecza rurę kanalizacyjną przed jej uszkodzeniem (np. w przypadku wbicia gwoździa w ścianę przez sąsiada).

Po dokonaniu dodatkowych ustaleń Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie oraz możliwości zapoznania się z zebranymi dokumentami. Po zapoznaniu się z aktami sprawy, odnosząc się do zgromadzonego materiału dowodowego, w piśmie z dnia 2 kwietnia 2010 r. C. i P.W. wskazali, że rozwiązaniem sprawy będącej przedmiotem prowadzonego postępowania może być jedynie przywrócenie stanu jaki był przed wykonaniem robót. Należy zatem zamurować otwór w ścianie wspólnej, który powstał jako miejsce pod stelaż miski ustępowej oraz usunąć pion kanalizacyjny ze ściany wspólnej i naprawić przerwane lokalnie wieńce żelbetonowe poprzez ich zespolenie.

Decyzją z dnia 8 czerwca 2010 r. nr 1616/2010 powołując w podstawie prawnej przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 83 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. Nr 156, poz. 1118 z 2006 roku ze zmianami) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. nałożył na D.P. obowiązek wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu przesklepienia z dwuteownika NP 120 nad wykonaną podczas samowolnych robót wnęką na stelaż urządzenia spłukującego typu ,,GEBERIT", opartego na poduszkach betonowych grubości 10 cm, w pomieszczeniu łazienki w budynku przy ul. R. [...] we W., w terminie 60 dni od dnia gdy decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego przyjął, że ściana oddzielająca budynki przy ulicy R. [...] i [...] we W. posiada grubość ok 32 cm (wraz z warstwami wykończeniowymi). Wnęka wykonana przez D.P. w pomieszczeniu łazienki budynku przy ulicy R. [...] posiada głębokość 12 cm. W związku z tym w miejscu przebiegu rury kanalizacyjnej (widocznej we wnęce) grubość ściany między budynkami wynosi ok 20 cm. W myśl ustaleń zawartych w ocenie technicznej, gdzie wskazuje się, że wykonanie pionu kanalizacyjnego nie ma wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji i eksploatacji budynku, pod warunkiem zachowania od strony sąsiada substancji murowanej o grubości 6 cm organ I instancji uznał, że ten warunek jest spełniony (wykonanie pionu nie stwarza niebezpieczeństwa dla budynku). Powołując się na ustalenia zawarte w uzupełnieniu do oceny technicznej, organ I instancji stwierdził, że niebezpieczeństwo dla konstrukcji budynku stwarza poziome podcięcie ściany nieprzesklepioną wnęką na "Geberit". Celem wyeliminowania zagrożenia i doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem organ uznał, że koniecznym będzie wykonanie przesklepienia wnęki na "Geberit" z dwuteownika NP 120, opartego na poduszkach betonowych o grubości 10 cm. Odnosząc się do uszkodzeń spoin okładzin ściennych w pomieszczeniu łazienki budynku przy ulicy R. [...] organ I instancji wyjaśnił, że nie posiadają one cech zagrożenia konstrukcji, a dochodzenie roszczeń z tytułu zniszczenia uszkodzenia mienia strona może dochodzić przed sądami powszechnymi. Organ I instancji wyjaśnił przy tym, że celem postępowania administracyjnego w trybie przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane jest doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem. Doprowadzenie do stanu poprzedniego stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane (jako eliminacja niezgodności z przepisami, zasadami wiedzy technicznej) może mieć tylko i wyłącznie miejsce w przypadku braku innej możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z przepisami, zasadami wiedzy technicznej (brak możliwości zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane).

Od decyzji odwołanie do D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli C. i P.W.. Odwołujący się zażądali doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami poprzez wymontowanie urządzenia typu ,,Geberit" ze ściany, wypełnienie cegłą całego otworu, usunięcie ze wspólnej ściany rur kanalizacyjnych, wypełnienie cegłą całego otworu oraz naprawienie wieńca żelbetonowego.

Decyzją z dnia 28 lipca 2010 r. nr [...] D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ II instancji stwierdził, że decyzja jest prawidłowa, a wykonanie obowiązków z niej wynikających ma na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co stanowi cel przeprowadzenia postępowania naprawczego stosownie do art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane. Podzielono ustalenia dokonane w pierwszoinstancyjnym postępowaniu, zgodnie z którymi roboty budowlane polegające na przebudowie instalacji wodno-kanalizacyjnej i wykuciu otworu w ścianie wspólnej zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej i w związku wątpliwościami dotyczącymi prawidłowości ich wykonania koniecznym było przeprowadzenie postępowania naprawczego na podstawie art. 50 - 51 ustawy Prawo budowlane. Organ odwoławczy wskazał, że uchylając poprzednią decyzję organu I instancji w sprawie jak i w chwili rozpatrywania odwołania od decyzji z dnia 8 czerwca 2010 r. nie kwestionował konieczności wykonania robót budowlanych nałożonych tą decyzją, bowiem zgodnie ze wskazaniami zawartymi w "uzupełnieniu do oceny technicznej" niebezpieczeństwo dla konstrukcji budynku stwarza poziome podcięcie ściany nieprzesklepioną wnęką na "Geberit". Jak wynika ze wskazań osób uprawnionych, w celu wyeliminowania zagrożenia i doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem konieczne jest wykonanie przesklepienia wnęki na "Geberit" z dwuteownika NP 120, opartego na poduszkach betonowych o grubości 10 cm. Kwestią którą organ I instancji wyjaśnił ponownie rozpatrując sprawę jest prawidłowość dokonanej przebudowy pionu kanalizacyjnego i jego wpływ na bezpieczeństwo konstrukcyjne budynku. Na podstawie pomiarów dokonanych w dniu 20 października 2009 r. ustalono, że ściana oddzielająca budynki przy ulicy R. [...] i [...] posiada grubość ok 32 cm (wraz z warstwami wykończeniowymi). Wnęka wykonana przez D.P. w pomieszczeniu łazienki budynku przy ulicy R. [...] posiada głębokość 12 cm. W związku z tym w miejscu przebiegu rury kanalizacyjnej (widocznej we wnęce) grubość ściany między budynkami wynosi ok 20 cm. Organ odwoławczy w związku ze stwierdzeniem zawartym w ocenie technicznej, że "wykonanie pionu kanalizacyjnego nie ma wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji i eksploatacji budynku, pod warunkiem zachowania od strony sąsiada substancji murowanej o grubości 6 cm" uznał, że organ I instancji słusznie stwierdził, iż ten warunek jest spełniony, tym samym wykonanie pionu nie stwarza niebezpieczeństwa dla budynku. W konsekwencji organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, że poza wskazanymi w sentencji zaskarżonej decyzji robotami budowlanymi nie ma konieczności wykonania innych robót budowlanych. Odnosząc się do argumentów odwołujących się, którzy wskazują, że jedyną możliwością doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem jest wykonanie robót budowlanych, które przywrócą część budynku objętą niniejszym postępowaniem do stanu poprzedniego organ odwoławczy przyjął, że takie stanowisko jest chybione i nie ma odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym. Organ odwoławczy wskazał, że dyspozycja art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane polega na wymuszeniu na inwestorze dokonania wyłącznie czynności faktycznych mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa, co nie musi być równoznaczne z nakazem przywrócenia tej części budynku do stanu poprzedniego. Doprowadzenie do stanu poprzedniego, jak wskazuje Prawo budowlane, art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy (jako eliminacja niezgodności z przepisami, zasadami wiedzy technicznej) może mieć tylko i wyłącznie miejsce w przypadku braku innej możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, przy wykluczeniu możliwości zastosowania art. 51 ust. 1 pkt. 2 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego samo przeświadczenie strony odwołującej się, że nakaz przywrócenia tej części budynku do stanu poprzedniego byłby najbardziej w ich mniemaniu zasadny, nie może być brany pod uwagę przez organy nadzoru budowlanego, w sytuacji gdy całość zgromadzonego materiału dowodowego w postaci ekspertyzy sporządzonej przez osobę uprawnioną oraz protokołu z oględzin również przeprowadzonych przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane wskazuje, że wykonanie wskazanych w sentencji zaskarżonej decyzji robót budowlanych doprowadzi przedmiotowy obiekt budowlany do stanu zgodnego z przepisami. Ustosunkowując się do zarzutów dotyczących braku wstrzymania przez organ stopnia powiatowego robót budowanych po interwencji z roku 2007, a w konsekwencji przyjęcia zakończenia robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. R. [...] zgodnie z zawiadomieniem inwestora z dnia 9 czerwca 2008 r. organ odwoławczy stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu naprawczym nie ma podstaw do wyjaśniania przesłanek jakimi kierował się organ I instancji. Zwrócono uwagę, że przebudowa wewnętrznej instalacji wodnokanalizacyjnej nie stanowiła odstąpienia od warunków o pozwoleniu na budowę lecz była samowolą budowlaną, co do której organ stopnia powiatowego obowiązany był przeprowadzić postępowanie naprawcze. Z uwagi na fakt zakończenia robót w chwili wszczęcia postępowania, bezzasadnym stało się wstrzymywanie tychże robót budowlanych. Odnosząc się do zarzutu bezzasadnego przywołania przez organ stopnia powiatowego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyroku NSA z dnia 16 września 2008 r. organ odwoławczy stwierdził, że powołany wyrok w pełni odnosi się do postępowania, bowiem wskazuje się w nim na przesłanki prowadzenia postępowania naprawczego, co w sposób jednoznaczny wyjaśnił organ stopnia powiatowego.

Na wydaną przez organ II instancji decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. wniósł reprezentowany przez pełnomocnika P.W. -. Autor skargi zarzucił naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to: 1) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji merytorycznego ustosunkowania się do stanowiska skarżących - wnioskujących o nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę zamontowanego urządzenia oraz instalacji kanalizacyjnej ze wspólnej ściany nośnej - a ograniczenie się jedynie do stwierdzenia, że ,,założenie Skarżących jest chybione i nie ma odzwierciedlenia w zebranym materiale dowodowym", gdzie stanowisko skarżących opiera się m.in. o alternatywne wnioski opinii inż. A. W.; ponadto poprzez niewskazanie dlaczego zdaniem organu nie jest on uprawniony w toku kontroli instancyjnej -rozpoznając odwołanie od decyzji z dnia 8 czerwca 2010 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego - do wyjaśnienia okoliczności związanej z brakiem wniesienia sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych przeprowadzonych przez inwestora, które wykonane zostały w odstąpieniu od warunków udzielonego inwestorowi pozwolenia na budowę, podczas gdy powołane przepisy nakładają obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy - który w świetle przyjętego orzecznictwa Sądów Administracyjnych - powinien być rozumiany jak najszerzej; 2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez uznanie stanowisko skarżących - wnioskujących o nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę zamontowanego urządzenia i usunięcie ze wspólnej ściany rur kanalizacyjnych - jest chybione i nie ma odzwierciedlenia w zebranym materialne dowodowym, podczas gdy stanowisko skarżących znajduje swoje odzwierciedlenie w przyjętym alternatywnie wniosku opinii inż. A. W., zakładającym możliwość usunięcia stwierdzonych uchybień w toku robót przeprowadzonych prze inwestora w drodze zabetonowania wnęki, a więc usunięcia zamontowanego urządzenia oraz instalacji kanalizacyjnej ze wspólnej ściany nośnej tj. zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane; ponadto poprzez niewyjaśnienie okoliczności związanej z nie wniesieniem sprzeciwu do zawiadomienia o zakończeniu przedmiotowych robót budowlanych przez inwestora, określonych bezspornie przez organ I i II instancji jako wykonanych w odstąpieniu od warunków pozwolenia na budowę, skutkujących naruszeniem konstrukcji ściany nośnej pomiędzy budynkami skarżącego i inwestora. Ponadto zdaniem skarżącego decyzja organu II instancji została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego mogącym mieć wpływ na wynik postępowania, a to art. 51 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego nie zastosowanie, podczas gdy bezsprzecznie stwierdzona przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia 8 czerwca 2010 r. jak również w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 lipca 2010 r. samowola budowlana inwestora wykonującego montaż urządzenia typu "Geberit" oraz instalacji kanalizacyjnej ze wspólnej ściany nośnej, w budynku mieszkalnym położonym przy ul. R. [...], w odstąpieniu od warunków pozwolenia na budowę, skutkującego osłabieniem ściany konstrukcyjnej, jak również w świetle alternatywnego wniosku przyjętego w opinii inż. A. W. uzasadnia nałożenie na inwestora obowiązku doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem poprzez rozbiórkę zamontowanego urządzenia.

Na zasadzie art. 106 § 3 w zw. z § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 227 k.p.c. i art. 245 k.p.c, pełnomocnik skarżącego wniósł także o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu - opinii rzeczoznawcy budowlanego inż. S. C. z dnia 10 sierpnia 2010 r. "Ocena stanu technicznego wspólnej ściany konstrukcyjnej budynku mieszkalnego (segment) w zabudowie szeregowej" na okoliczność treści tego dokumentu.

W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2010 r. Sąd postanowił dopuścić dołączony do skargi dowód z dokumentu pt. "Ocena stanu technicznego wspólnej ściany konstrukcyjnej budynku mieszkalnego (segment)w zabudowie szeregowej".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 3 §1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sądowa kontrola aktów podjętych w postępowaniu administracyjnym polega wyłącznie na ocenie ich legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej, przy czym sąd kontroluje legalność aktów wydanych w obu instancjach.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlegają decyzje wydane przez organy nadzoru budowlanego w przedmiocie nałożenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.) inwestorów obowiązku wykonania określonych robót budowlanych, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem w budynku mieszkalnym w zabudowie szeregowej przy ul. R. [...] we W..

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że została ona wydana na podstawie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, przy właściwym zastosowaniu zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Prawidłowo został przez organy policji budowlanej ustalony opisany stan faktyczny. Pozostaje bezsporne, że roboty budowlane polegające na przebudowie instalacji wodno-kanalizacyjnej i wykuciu otworu w ścianie wspólnej zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej. Na podstawie pomiarów dokonanych w dniu 20 października 2009 r. ustalono, że ściana oddzielająca budynki przy ul. R. [...] i [...] posiada grubość ok 32 cm (wraz z warstwami wykończeniowymi), wykonana wnęka w pomieszczeniu łazienki budynku przy ul. R. [...] posiada głębokość 12 cm oraz grubość ściany między budynkami w miejscu przebiegu rury kanalizacyjnej (widocznej we wnęce) wynosi ok 20 cm.

Z orzeczenia technicznego sporządzonego przez osoby uprawnione do projektowania oraz kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno-budowlanej wynika, że na skutek przeprowadzonych robót budowlanych niebezpieczeństwo dla konstrukcji budynku stwarza wyłącznie poziome podcięcie ściany nieprzesklepioną wnęką na "Geberit", natomiast takiego niebezpieczeństwa nie stwarza wykonanie pionu kanalizacyjnego. Dlatego też celem wyeliminowania zagrożenia i doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem koniecznym jest wykonanie przesklepienia wnęki na "Geberit" z dwuteownika NP 120 opartego na poduszkach betonowych o grubości 10 cm. Opinia ta, w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, co do jej wiarygodności. Została wykonana przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia, zgodnie z art. 12 ust. 2 Prawa budowlanego, która w świetle art. 12 ust. 6 tej ustawy jest odpowiedzialna za wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy. Zdaniem Sądu, po uzyskaniu stanowiska wskazującego działania, które należy podjąć celem wyeliminowania zagrożenia i doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oraz przeprowadzeniu oględzin, organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do nakazu rozbiórki robót wykonanych na ścianie pomiędzy budynkami.

W zaistniałym w sprawie stanie faktycznym kompetentne organy nadzoru budowlanego trafnie wszczęły i prowadziły postępowanie zmierzające do legalizacji stwierdzonej samowoli. W takim przypadku ustawodawca wyposażył te organy w katalog środków i możliwości, które organ nadzoru budowlanego może, a nawet musi zastosować, dążąc do legalizacji stwierdzonych robót. Wykorzystując swoje kompetencje i znajdując całkowite uzasadnienie w ocenie uprawnionych osób organy, bez przekroczenia zasad legalności uznały za właściwe zobowiązanie inwestora do wykonania szeregu prac budowlanych, w wyniku których wykonane roboty będą posiadały przymiot zgodności z prawem. Wskazać dodatkowo należy także, że opracowujący w toku postępowania administracyjnego opinie rzeczoznawcy wskazali na ten właśnie sposób prowadzenia "postępowania naprawczego" jako najwłaściwszy.

W tej sytuacji za uprawnioną uznać należy decyzję organu nadzoru I instancji, zważywszy na treść sporządzonej przez posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane osoby oceny stanu technicznego wykonywanych robót. Inaczej mówiąc, sąd będąc uprawnionym jedynie do badania legalności (zgodności z prawem) skarżonych do niego decyzji, uznał, że kompetentny organ nadzoru budowlanego był uprawniony do wydania orzeczenia na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. Przedmiotem tegoż jest nałożenie na inwestora D.P. obowiązku wykonania robót budowlanych polegających na wykonaniu przesklepienia z dwuteownika NP 120 nad wykonaną podczas samowolnych robót wnęką na stelaż urządzenia spłukującego typu ,,Geberit", opartego na poduszkach betonowych grubości 10 cm, w pomieszczeniu łazienki w budynku przy ul. R. [...] we W., w terminie 60 dni od dnia gdy decyzja stanie się ostateczna. Ratio legis art. 51 ustawy Prawo budowlane polega na wymuszeniu na inwestorze doprowadzenia prowadzonych lub zakończonych robót do stanu zgodnego z obowiązującym prawem. Wybór merytorycznego rozstrzygnięcia spośród możliwych na gruncie wskazanego artykułu zależy od rodzaju samowoli budowlanej, jej zakresu, skutków i możliwych sposobów uzyskania stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W każdym przypadku organ nadzoru budowlanego, po dokonaniu prawidłowych ustaleń jest uprawniony do dokonania wyboru najwłaściwszej formy działań, które doprowadzą do legalizacji stwierdzonej samowoli.

W przypadku, gdy osoba trzecia czuje się poszkodowana zaistniałą sytuacją może (ewentualnie) dochodzić swoich praw nie przed organami nadzoru budowlanego, tylko przed sądem powszechnym. Wbrew twierdzeniom skarżącego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem nie musi pociągać za sobą konieczności zlikwidowania wszelkich robót budowlanych, które w jakikolwiek sposób naruszały przepisy Prawa budowlanego, bądź też przepisy prawa cywilnego dotyczące ochrony własności. Naruszenie prawa w trakcie wykonywania robót budowlanych nie musi automatycznie pociągać za sobą obowiązku doprowadzenia do stanu poprzedniego. Istotne jest bowiem, czy wynik tych robót jest zgodny z obowiązującymi normami, czy nie zagraża życiu, zdrowiu i bezpieczeństwu ludzi i mienia. W postępowaniu legalizacyjnym rzeczą organu nadzoru budowlanego jest bowiem zbadanie legalności i zgodności ze sztuką budowlaną dokonanych przeróbek. Celem postępowania naprawczego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, ale w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, a nie cywilnego. W rezultacie może nawet dojść do zalegalizowania robót budowlanych wykonanych przez inwestora z naruszeniem prawa własności. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę podziela stanowisko reprezentowane w licznych wyrokach sądów administracyjnych, w myśl którego w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 Prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego nie zajmują się kwestią prawa do dysponowania nieruchomością (por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2009 r., II OSK 1752/07, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2003 r. sygn. akt IV SA 523/01 - ONSA 2004/2/54, wyrok WSA w W. z dnia 28 maja 2009 r. sygn. II SA/Wr 673/08 LEX nr 569027). Przechodząc do podnoszonego w sprawie zarzutu dotyczącego braku wstrzymania prowadzonych prac przede wszystkim wyjaśnić należy, że z zebranego materiału dowodowego wynika, iż w chwili wszczęcia przez organy nadzoru budowlanego postępowania administracyjnego roboty budowlane zostały już wykonane, dlatego też stosownie art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nie było podstaw do wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych i zastosować należało regulacją przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt 1 lub 2 tej ustawy.

Podzielić należy również wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko organu II instancji w zakresie wartości dla sprawy przedłożonej wraz ze skargą opinii technicznej. Lektura tego dokumentu a w szczególności analiza umieszczonej dokumentacji fotograficznej czyni to opracowanie bezwartościowym dla potrzeb niniejszego postępowania. Nie jest to bowiem ocena pod względem przepisów Prawa budowlanego i zasad sztuki budowlanej wykonanych robót budowlanych, które były przedmiotem postępowania lecz mało czytelną oceną stanu technicznego ściany w mieszkaniu P.W..

W tym stanie sprawy przyjąć należało za prawidłowe stanowisko organów nadzoru budowlanego, że skoro z materiału zgromadzonego w aktach sprawy wynikało, że wykonanie nałożonych na inwestora robot budowlanych doprowadzi do stanu zgodnego z prawem, to brak było podstaw do nakładania w decyzji obowiązku przywrócenia stanu dotychczasowego w zakresie w jakim wnioskował za tym skarżący. W tej sytuacji zaskarżoną decyzję uznać należało za prawidłową.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.