Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 14/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2020-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 21 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2017 poz 1856
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Dnia 22 lipca 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.) Asesor WSA Małgorzata Kowalska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2020 roku sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie wypłaty pomocy na zalesienie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] roku nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego R.M. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., § 4, § 8, § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 153 ze zm.), art. 59 ust. 1, art. 64 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz.U.UE.L.2013.347.549), art. 24, art. 53 ust. 1 Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz.UE. z 31 lipca 2014 r., Nr L 227, str. 69), art. 18 ust. 6, art. 19 ust. 1 Rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia 8 maja 2019 r., nr [...] w przedmiocie wypłaty RM pomocy na zalesienie, tj. premii zalesieniowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne objętego PROW2007-2013".

W sprawie ustalono następujące okoliczności faktyczne i prawne.

W dniu 13 marca 2018 r. strona złożyła oświadczenie potwierdzające brak zmian w roku 2018 w odniesieniu do wniosku o przyznanie płatności złożonego w roku 2017, w którym wnioskowała m.in. o przyznanie pomocy na zalesianie (PROW 2007-2013).

W dniu 17 grudnia 2018 r. Biuro Kontroli na Miejscu przeprowadziło w gospodarstwie beneficjenta kontrolę w zakresie zalesiania gruntów rolnych. Z przebiegu kontroli sporządzono raport o nr [...] z dnia 21 grudnia 2019 r., który został doręczony stronie.

W dniu 28 stycznia 2019 r. do [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wpłynęły zastrzeżenia strony do raportu z czynności kontrolnych. W dniu 4 lutego 2019 r. Biuro Kontroli na Miejscu poinformowało beneficjenta o przychyleniu się do prośby przeprowadzenia ponownej kontroli.

W dniu 12 kwietnia 2019 r. Biuro Kontroli na Miejscu przeprowadziło w gospodarstwie beneficjenta ponowną kontrolę w zakresie zalesiania gruntów rolnych, z przebiegu której sporządzono raport nr [...] z dnia 12 kwietnia 2019 r.

Decyzją z dnia 8 maja 2019 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał stronie pomoc w łącznej wysokości 12 090,40 zł, w tym premię zalesieniową w wysokości 12 090,40 zł

W dniu 23 maja 2019 r. strona złożyła odwołanie wskazując, że niesłusznie przyjęto jako obszar stwierdzony podczas kontroli na miejscu 10,82 ha, zamiast zadeklarowanej powierzchni - 11,15 ha. Skarżący podniósł, że jesienią 2010 r. na działkach o nr 14 i 15 w okręgu [...], gmina [...] dokonał zalesienia w ramach PROW 2007-2013. Zalesiona powierzchnia ww. działek wynosiła 11,15 ha. Teren, na którym dokonano zalesienia to obszar znajdujący się pomiędzy innymi polami uprawnymi, nie graniczący z lasami, podmokły i okresowo zalewany. Na obszarze ww. znajdują się rowy melioracyjne o szerokości 6 m, a ich całkowita powierzchnia zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów wynosi 0,5919 ha i została wyłączona z zalesienia. Utrzymanie zalesienia na ww. działkach jest trudne, ponieważ teren jest podmokły i okresowo zalewany, uprawy są niszczone przez zwierzęta i kłusowników. Pomimo upływu 8 lat od zalesienia stale dosadzane są nowe sadzonki, aby utrzymać uprawę.

Zdaniem skarżącego podczas przeprowadzonej ponownie w dniu 12 kwietnia 2019 r. kontroli błędnie przyjęto obwód uprawy, tj. 1441 m zamiast 3146 m, tak jak przyjęto to podczas poprzedniej kontroli. Kontrolujący zupełnie nie uwzględnili 6 m rowów melioracyjnych przecinających uprawę, które nie były zgłoszone do zalesiania a ich powierzchnia jest wyłączona z uprawy, a granica uprawy znajduje się po obu stronach rowów. W przypadku natomiast przyjęcia przez kontrolujących prawidłowo określonego przez poprzednią kontrolę obwodu 3146 m zamiast 1441 m tolerancja pomiaru nie wynosiłaby 0,18 ha a 0,39 ha i przy zmierzonym niedoborze wynoszącym 0,33 ha w pełni pokrywałaby brak jeszcze z 6 arowym zapasem. Jeśli zatem dokonano pomiaru rowów po obu ich stronach to konieczne jest uwzględnienie niedokładności urządzenia użytego przy pomiarach. W ocenie skarżącego można pominąć powierzchnię rowów tylko wtedy gdyby nie zostały zmierzone, a ich powierzchnię wyłączono za całkowitej powierzchni zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów, czyli 0,5919 ha. Tymczasem zmierzono uprawę po całej długości granic, w tym również na rowach melioracyjnych, nie uwzględniając jednak granic na rowach do wyliczenia tolerancji.

Różnica powierzchni deklarowanej do stwierdzonej wynosi 3,05% i o zaledwie 0,01 ha przekracza poziom 3%. Kontrola wyłączyła z obszaru zalesienia obszar zniszczonej przez bobry uprawy o powierzchni znacznie przekraczającej 0,01 ha tj. takiej jaka brakuje do odstąpienia od naliczania kar.

Podsumowując skarżący wskazał, że przy uwzględnieniu długości granicy wynoszącej 3146 m wysokość pomocy powinna być przyznana bez jakichkolwiek potrąceń, a w przypadku nieuwzględnienia powyższych zastrzeżeń, uwzględnienie zniszczeń dokonanych przez dzikie zwierzęta o choćby 0,01 ha nie byłoby podstaw do naliczania dwukrotności stwierdzonej różnicy, a w przyszłości innych kar.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy wskazując, że zgodnie z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia, pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, z wyłączeniem jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, zarządzających mieniem Skarbu Państwa na podstawie przepisów o lasach, zwanemu dalej "rolnikiem", jeżeli:

1) został wpisany do ewidencji producentów stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności;

2) zobowiązał się do:

a) wykonania zalesienia gruntów, na których do dnia złożenia wniosku o pomoc była prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, zgodnie z normami określonymi w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,

b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej przez 5 lat od dnia wykonania zalesienia

- zgodnie z planem zalesienia, o którym mowa w przepisach o lasach, zwanym dalej "planem zalesienia";

3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez 15 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie;

4) są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z uwzględnieniem przepisów art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.);

5) uzyskał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego zalesienia - w przypadku gdy planowane zalesienie jest przedsięwzięciem, którego realizacja wymaga, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.), uzyskania takiej decyzji.

Pomoc na zalesianie gruntów rolnych jest przyznawana rolnikowi do gruntów:

1) stanowiących grunty orne lub sady, które zostały przeznaczone do zalesienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku tego planu, gdy zalesianie tych gruntów nie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;

2) stanowiących własność lub współwłasność tego rolnika albo własność jego małżonka;

3) o powierzchni większej niż 0,5 ha i szerokości większej niż 20 m, przy czym wymagań tych nie stosuje się, jeżeli grunty graniczą z lasem, a ich powierzchnia wynosi co najmniej 0,1 ha;

4) położonych poza:

a) obszarami Natura 2000 lub obszarami znajdującymi się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r. poz. 1651, 1688 i 1936), chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z planami ochrony albo planami zadań ochronnych tych obszarów,

b) obszarami rezerwatów przyrody, parków krajobrazowych, parków narodowych lub obszarami ich otulin, chyba że planowane zalesienie nie jest sprzeczne z celami ochrony tych obszarów.

Zgodnie z brzmieniem § 8 ust. 1 rozporządzenia, pomoc na zalesianie obejmuje:

1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazowa, zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku, licząc od dnia wykonania zalesienia;

2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu poniesionych kosztów prac pielęgnacyjnych oraz ochrony uprawy leśnej przed zwierzyną w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 5 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia;

3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność z tytułu utraconych dochodów wynikających z przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez 15 lat, licząc od dnia wykonania zalesienia.

W myśl § 8 ust. 4, 4a i 4b rozporządzenia, wysokość pomocy na zalesianie, w danym roku kalendarzowym, ustala się jako iloczyn stawek wsparcia na zalesienie, premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej na hektar gruntu i powierzchni zalesionego gruntu objętego obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 6 ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 65/2011, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, w szczególności zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 16 i art. 21 rozporządzenia nr 65/2011, a w przypadku wsparcia na zalesienie - zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 30 rozporządzenia nr 65/2011.

Przy ustalaniu wysokości pomocy na zalesianie gruntów rolnych uwzględnia się deklarowaną przez rolnika powierzchnię tych gruntów nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz.UE. L.316 z 02.12.2009, str. 65, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1122/2009", określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Przy ustalaniu wysokości pomocy na zalesianie, do powierzchni zalesionego gruntu objętego obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 zalicza się powierzchnię gruntu:

1) wyznaczoną przez granicę uprawy leśnej i granicę sąsiedniego gruntu stanowiącego własność innego podmiotu, lecz nie większą niż wyznaczona przez granicę uprawy leśnej i linię biegnącą w odległości:

a) 1,5 m od granicy tej uprawy - w przypadku gdy grunt, na którym znajduje się ta uprawa, sąsiaduje z gruntem użytkowanym jako grunt leśny, stanowiącym własność innego podmiotu,

b) 3 m od granicy tej uprawy - w przypadku gdy grunt, na którym znajduje się ta uprawa, sąsiaduje z gruntem użytkowanym w sposób inny niż określony w lit. a, stanowiącym własność innego podmiotu;

2) przeznaczoną do działań związanych z ochroną przeciwpożarową, o ile działania takie zostały określone w planie zalesienia;

3) zajętą przez:

a) drzewa będące pomnikami przyrody, objęte ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody,

b) rowy, których szerokość nie przekracza 2 m,

c) oczka wodne w rozumieniu przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, o łącznej powierzchni mniejszej niż 100 m2

W myśl § 13 ust. 2 rozporządzenia, jeżeli rolnik złożył w wymaganym terminie oświadczenie, o którym mowa w § 12 ust. 2, oraz wykonał zalesienie zgodnie z planem zalesienia i zgodnie z § 11 ust. 3, kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji, przyznaje pomoc na zalesianie, w terminie 60 dni od dnia złożenia tego oświadczenia. Pomoc na zalesianie wypłaca się w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o przyznaniu pomocy na zalesianie stała się ostateczna (§ 13 ust. 3 rozporządzenia).

Premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa, począwszy od drugiego roku realizacji planu zalesienia, jest wypłacana na wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie, zwany dalej "wnioskiem o wypłatę", w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku, w którym został złożony ten wniosek (§ 13 ust. 4 rozporządzenia).

Jeżeli przed dokonaniem wypłaty premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej zostanie stwierdzona okoliczność uzasadniająca dokonanie zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, w szczególności zmniejszeń lub wykluczeń, o których mowa w art. 16 i art. 19 rozporządzenia nr 640/2014, kierownik biura powiatowego Agencji ustala, w drodze decyzji, wysokość tych premii za rok kalendarzowy, w którym stwierdzono te okoliczności, dokonując odpowiednich zmniejszeń lub wykluczeń, a jeżeli jest konieczne dokonanie wykluczenia, o którym mowa w art. 19 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, to w tej decyzji ustala również kwotę podlegającą odliczeniu na podstawie art. 19 ust. 3 rozporządzenia nr 640/2014 (§ 13 ust. 5 rozporządzenia).

Z treści cyt. § 13 ust. 2 w zw. § 8 ust. 1 rozporządzenia wynika, że podstawą wypłaty premii pielęgnacyjnej oraz zalesieniowej jest decyzja przyznająca pomoc na zalesianie, od drugiego roku realizacji planu zalesienia, premia pielęgnacyjna i premia zalesieniowa jest wypłacana na wniosek o wypłatę pomocy na zalesianie, organ w takiej sytuacji nie wydaje już żadnej decyzji, chyba że przed dokonaniem wypłaty premii pielęgnacyjnej lub premii zalesieniowej zostanie stwierdzona okoliczność uzasadniająca dokonanie zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, o których mowa w art. 16 i art. 19 rozporządzenia nr 640/2014.

W toku prowadzonego postępowania organ dokonuje oceny spełnienia warunków przyznania pomocy, przy czym stosownie do treści art. 59 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1306/2013 system kontroli obejmuje kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność oraz uzupełniające je kontrole na miejscu. Zgodnie z art. 24 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

W niniejszej sprawie w wyniku kontroli na miejscu przeprowadzonej na zgłoszonych do płatności gruntach Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał stronie premię zalesieniową w pomniejszonej wysokości do powierzchni 10,82 ha Kontrola gruntów zgłoszonych przez stronę do objęcia premią zalesieniową przeprowadzona została w okresie od 17 do 21 grudnia 2018 r. Kontrola obejmowała weryfikację powierzchni zgłoszonych do płatności działek i została przeprowadzona metodą inspekcji terenowej, która polega na weryfikacji w terenie położenia oraz granic zadeklarowanych przez rolnika we wniosku działek, pomiarze powierzchni uprawy leśnej przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod, odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i ewentualnie zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej. Wyniki przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 53 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014.

Ponadto zawarte w raporcie z kontroli wyniki oględzin znajdują potwierdzenie w dołączonym do raportu materiale graficznych oraz dokumentacji fotograficznej. W toku kontroli sporządzone zostały szkice obrazujące przebieg granic skontrolowanych działek, na których oznaczone zostały obszary zalesione poszczególnymi gatunkami drzew oraz wskazane miejsca i kierunek zdjęć wykonanych na gruncie. Na podstawie przeprowadzonej kontroli na miejscu inspektorzy terenowi wykluczyli z płatności obszar o powierzchni 4,24 ha z uwagi na znaczne ubytki obsady drzew uznając, że zadeklarowany do płatności obszar nie ma charakteru kompleksu leśnego. W raporcie kontroli w uwagach wskazano, że "Dane z wniosku - obejmuje dane z wniosku o przyznanie pomocy".

Sekcja XIIa. Wyniki kontroli działek zalesionych - obejmuje dane z wniosku o przyznanie płatności. Kontrola celem -weryfikacji utrzymania uprawy leśnej zgodnie z aktualnym zobowiązaniem.

Wyplata ostatniej 5-tej premii pielęgnacyjnej: 20.10.2014r. (...)

DZ.15

Część 1: pow. zm. 3,55 ha, obw zewn. 826m

Część 2: pow. zm. 2,20 ha, obw zewn. 642m

DZ.14

Część 1: pow. zm. 0,59 ha, obw 732m

Część 2: pow. zm. 0,11 ha, obw 153m

Część 3: pow. zm. 0,32 ha, obw 316m

Część 4: pow. zm. 0,04 ha, obw 87m

Część 5:pow. zm. 0,10 ha, obw 390m

W dniu 28 stycznia 2019 r. beneficjent złożył zastrzeżenia do raportu z czynności kontrolnych. Zakwestionował dokonane pomiary oraz wniósł o przeprowadzenie kolejnej kontroli w obecności strony po upływnie okresu zimowego. W dniu 12 kwietnia 2019 r. została przeprowadzona kolejna kontrola w gospodarstwie w obecności beneficjenta. Strona podpisała raport z kontroli i nie wniosła żadnych uwag do jego treści, nie złożyła również zastrzeżeń do raportu z kontroli.

Z treści raportu z czynności kontrolnych wynika, że powierzchnia zmierzona/stwierdzona zalesienia wykonanego na działce ewidencyjnej nr 14 i 15, wyniosła10,82 ha, przy czym zgodnie z uwagami inspektorów przeprowadzających czynności kontrolne: "ze względu na liczne wcinające się obiekty - rowy, do obliczenia tolerancji pomiaru zastosowano obwód zewnętrzny.

Wyłączenie 1 = 0,04 ha, obwód 91

Z powierzchni zalesienia wyłączono rowy > 2 m, kępy wierzby, miejsca pozbawione drzew.

W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych stwierdzono rozbieżność pomiędzy stanem faktycznym w terenie, a powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o wypłatę pomocy na zalesianie. Zgodnie z obowiązującą treścią raportu z kontroli, w tym zdjęć oraz szkiców z pomiaru powierzchni zalesionych działek stwierdzono, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania premii zalesieniowej jest mniejsza od powierzchni zgłoszonej do objęcia płatnością o 0,33 ha i wynosi 10,82 ha. Jak zostało wyżej wskazane obszar wykluczony obejmuje rowy, których szerokość przekracza 2 m, co potwierdzają zdjęcia o nr 32, 33, 37, 38, 43, jak również kępy wierzby widoczne na fotografiach o nr 26, 27, 34 oraz obszary, na których nie stwierdzono drzew, miejsca te przedstawiają fotografie o nr 30, 31, i 35, które wykonano podczas kontroli.

Różnica zatem między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 0,33 ha, co stanowi 3,05% powierzchni stwierdzonej.

Zgodnie z brzmieniem art. 19 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy Rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mów a w art. 17 ust. 1 obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru zatwierdzonego. Jak wskazano powyżej procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną wynosiła 3,05% natomiast zmniejszenie płatności wyliczone jako 2-krotność stwierdzonej różnicy to 0,66 ha

Pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o wartość 2 razy większą od stwierdzonej różnicy (tj. 10,82 obszar zatwierdzony - 0,66 ha wartość 2 razy większa od stwierdzonej różnicy = 10,16 ha). Powierzchnia, zakwalifikowana do przyznania płatności wynosi 10,16 ha. Wysokość stawki pomocy na zalesianie gruntów rolnych: Premia zalesieniowa została określona w załączniku nr 4 do rozporządzenia i wynosi 1 190,00 zł/ha.

Odnosząc się do zarzutów postawionych w odwołaniu organ odwoławczy wyjaśnił, że podczas pierwszej kontroli kontrolujący przyjęli obwód całkowity uprawy, ponieważ wykluczenia powierzchni nieuwzględnionej do płatności były na tyle duże (tj. 4,24 ha), że wyliczenie tolerancji błędu w tym przypadku nie miało większego znaczenia w niniejszej sprawie. W wyniku przeprowadzenia drugiej kontroli inspektorzy przyjęli do płatności większą powierzchnię w związku z powyższym tolerancja błędu ma w tym przypadku znaczenie. Zgodnie z zapisami instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni w przypadku obiektów wcinających się przy obliczaniu tolerancji pomiaru należy użyć obwodu zewnętrznego, co ma na celu zastosowanie właściwej, niezawyżonej w wyniku nieuwzględnienia w pomiarze obiektu niekwalifikującego się, tolerancji w odniesieniu do pomiaru powierzchni kontrolowanej działki. W związku z powyższym przyjęcie obwodu 3146 m, tak jak podnosi strona w odwołaniu, pozwoliłoby na uwzględnienie powierzchni zadeklarowanej we wniosku, co byłoby przekłamaniem kontroli tzn. zostałyby uwzględnione do płatności obszary niekwalifikujące się, tj. kępy wierzby, rowy melioracyjne > 2m szerokości oraz obszary pozbawione drzew, dlatego też przyjęty przez kontrolujących obwód zewnętrzny działki 1441 m, jest jak najbardziej prawidłowy.

Odnosząc się zarzutów przedstawionych w dalszej części odwołania organ odwoławczy wskazał, że kontrola w gospodarstwie beneficjenta została przeprowadzona przy wykorzystaniu dopuszczalnych metod (w rozpatrywanej sprawie był to pomiar za pomocą urządzenia GPS), odwzorowaniu dokonanych ustaleń na materiale graficznym i ewentualnie zobrazowaniu stanu gruntów poprzez sporządzenie dokumentacji fotograficznej, a wyniki przeprowadzonej kontroli utrwalone zostały w protokole z czynności kontrolnych spełniającym wymogi formalne określone w art. 41 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 809/2014. W art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 zostały przewidziane odstępstwa od stosowania kar administracyjnych, które mają zastosowanie do: płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (jednolitej płatności obszarowej, płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), płatności za zazielenienie, płatności dla młodych rolników, płatności związanych do powierzchni upraw, płatności związanych do zwierząt, płatności dla małych gospodarstw), płatności niezwiązanej do tytoniu, płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (płatności ONW), płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020), płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) oraz do pomocy w ramach działania Inwestycje w rozwój obszarów leśnych i poprawę żywotności lasów w ramach PROW 2014-2020 (z wyjątkiem kosztów założenia), zwanej dalej również "pomocą na zalesienie (PROW 2014-2020). W przypadku nieprzestrzegania kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań lub innych obowiązków wynikających ze stosowania sektorowego prawodawstwa rolnego, z wyjątkiem kar za nieprzestrzeganie wymogów wzajemnej zgodności, zgodnie z art. 64 ust. 2 rozporządzenia 1306/2013, nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy:

a. niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej;

b. niezgodność jest wynikiem oczywistych błędów, o których mowa w art. 59 ust. 6;

c. niezgodność jest wynikiem błędu właściwego organu lub innego organu oraz w przypadku gdy błąd ten nie mógł zostać w rozsądny sposób odkryty przez osobę, której dotyczy kara administracyjna;

d. dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby;

e. niezgodność jest nieznaczna, w tym w przypadku gdy wyrażona jest w formie progu, który ma zostać ustalony przez Komisję na podstawie ust. 7 lit. b);

f. zachodzą inne przypadki, w których nałożenie kary nie jest właściwe; przypadki te mają być określone przez Komisję zgodnie z ust. 6 lit. b). "

Zdaniem organu odwoławczego powyższy przepis nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie i na zmianę stanowiska organu nie wpływają argumenty podniesione przez stronę w treści odwołania. Popełniony błąd nie stanowi błędu oczywistego. Nie mógł zostać zweryfikowany w oparciu o złożone przez stronę wraz z wnioskiem dokumenty zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawczego komisji (UE) nr 809/2014. W aktach sprawy brak jest dokumentów, które potwierdzałyby, że stwierdzone nieprawidłowości są wynikiem działania siły wyższej. Strona nie wskazuje również na wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych wymienionych w art. 2 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. W analizowanym stanie faktycznym nie zaistniały także przesłanki wymienione w art. 64 ust. 2 lit. c i d Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013.

Zgłoszona we wniosku o wypłatę premii zalesieniowej powierzchnia stanowi podstawę do wypłaty premii zalesieniowej i określa ciężar finansowy tej pomocy, a zatem wnioskujący o wypłatę premii zalesieniowej rolnik, wskazując grunty do płatności, musi czynić to w pełni świadomie, bowiem bierze na siebie odpowiedzialność za zgłoszone dane. Wniosek o przyznanie płatności wiąże organ, który decydując o przyznaniu pomocy, musi odnieść się do danych w nim zawartych, w tym do wielkości zgłoszonego obszaru, i te właśnie dane poddać kontroli administracyjnej, bo decydują one o wielkości przyznanej pomocy.

Składając wniosek RM złożył oświadczenie woli i wiedzy, za które ponosi odpowiedzialność. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, strona ponosi wyłączną winę za nieprawidłową deklarację powierzchni zalesionej we wniosku. Zdaniem organu odwoławczego nie zaistniały również przesłanki z art. 64 ust. 2 lit. e Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013. Stwierdzona niezgodność nie jest nieznaczna albowiem jak zostało to powyżej szczegółowo wykazane stwierdzona różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią stwierdzoną stanowi 0,33% powierzchni stwierdzonej.

Odnosząc się natomiast do art. 64 ust. 2 lit. f Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1306/2013 organ wyjaśnił, że wyjątki od stosowania kar administracyjnych zostały określone w art. 15 Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 640/2014. Zgodnie z przywołanym przepisem kar administracyjnych przewidzianych w rozdziale IV zatytułowanym "Obliczanie pomocy i kar administracyjnych związanych z systemami płatności bezpośrednich i środkami rozwoju obszarów wiejskich w ramach zintegrowanego systemu" nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. Podane przez beneficjenta ww. informacje powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność do faktycznej sytuacji. W analizowanym stanie faktycznym brak jest dowodów potwierdzających okoliczność dokonania zmian we wniosku w zakresie spornej działki.

W świetle powyższego brak jest podstaw do zastosowania odstąpienia zmniejszenia płatności w związku z zatwierdzeniem do płatności powierzchni mniejszej niż deklarowała strona we wniosku. Ustalenia oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym w postaci raportu z kontroli oraz dokumentacji fotograficznej nie zostały podważone przez rolnika żadnym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności.

Podsumowując organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie przyznania płatności zostało przeprowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami. Organ odwoławczy nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji tego rodzaju naruszeń prawa, które powodowałyby konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania zarzucił naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 7, art. 8, art. 11, art. 80. i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady prawdy materialnej oraz zasady swobodnej oceny dowodów przez przyjęcie, jako podstawy dokonanych pomiarów uprawy leśnej skarżącego, arbitralnych, niekonsekwentnych i sprzecznych z zasadami wiedzy kryteriów, a w konsekwencji wydaniu zaskarżonej decyzji na podstawie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęciu, że powierzchnia uprawy leśnej została zaniżona w stosunku do zadeklarowanej przez stronę o 0,33 ha i niezasadne pomniejszenie premii zalesieniowej przysługującej stronie o 785,40 zł, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał dostatecznych podstaw do czynienia takich ustaleń.

W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował przyjętą w sprawie metodologię dokonywania pomiarów upraw leśnych prowadzonych przez stronę uprawniających do uzyskania premii na zalesienie. Podał, że zalesieniu podlegają dwie działki wyodrębnione ewidencyjnie, natomiast pomiarom podlegają trzy wydzielone wewnętrznie obszary zalesienia. Na gruncie przepisów odnoszących się do przyznania płatności na cele zalesienia gruntów rolnych ustawodawca wyraźnie rozróżnia działkę rolną jako rodzaj jednorodnego użytkowania gruntu oraz działkę ewidencyjną jako kategorię geodezyjną. Powyższa okoliczność ma znaczenie w niniejszej sprawie, ponieważ obrys pomiarów zalesień obejmował trzy wyodrębnione obszary zalesień położone na dwóch działkach ewidencyjnych. Zalesiona powierzchnia na tych działkach wynosiła 11,15 ha. Teren na którym dokonano zalesienia to obszar znajdujący się pomiędzy innymi polami uprawnymi nie graniczący z innymi lasami, który jest podmokły, okresowo zalewany i znajdują się na nim rowy melioracyjne o szerokości 6m. Powierzchnia rowów zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów to: 0,5919 ha i była wyłączona z zalesienia. Powierzchnia całkowita zalesionych działek to 11,7419 ha a zgłoszona do zalesienia to 11,15 ha.

Dokonując pomiarów zalesień kontrolujący przyjęli jednolitą metodę pomiaru (urządzenie GPS) i niejednolite oraz nieadekwatne kryteria dokonywania pomiarów dla obrysów zewnętrznych i wewnętrznych zalesień. W konsekwencji otrzymany wynik pomiarów nie może zostać uznany za prawidłowy. Oznaczenie terenów zalesionych zarówno po obwodach wewnętrznych , jak i wewnętrznych (obrys rowów melioracyjnych, czy polana o powierzchni 0,04 ha) dokonane zostały za pomocą tej samej metody i urządzenia GPS.

Przy czym w odniesieniu do pomiarów zewnętrznych przy ich dokonywaniu uwzględniono kryterium dopuszczalnego błędu urządzenia pomiarowego wynikającego z jego parametrów, tj. 1,25 m. Natomiast parametru dopuszczalnego błędu urządzenia pomiarowego nie uwzględniono przy obliczaniu obrysów wewnętrznych w postaci rowów melioracyjnych. Uznając na podstawie niejasnych kryteriów, że w tej sytuacji błąd urządzenia nie występuje. W ocenie strony zmiana parametrów obliczeń dla wyznaczenia wewnętrznych granic zalesień dokonana została w sposób arbitralny, a otrzymane przez stronę wyjaśnienie, że tak uznał kierownik regionalny, bez przedstawienia czytelnego uzasadnienia dla takiego postępowania pogłębia jedynie poczucie arbitralności i dowolności podjętego rozstrzygnięcia.

Różnica pomiarów obrysów wewnętrznych i zewnętrznych opartych o jednolite kryteria dałby w istocie wynik nieznacznie różniący się do uzyskanego przez kontrolujących, a zważywszy na znikomy margines, z jakim została przekroczona wartość 3% różnicy pomiędzy wartością deklarowaną, a stwierdzoną w toku kontroli, w sposób istotny zmienia to ocenę prawną sprawy i wywołuje znaczące zmiany w sferze prawnej skarżącego w zakresie materialnych skutków stwierdzonych różnic w zalesieniu.

Na marginesie skarżący wskazał jedynie, że trudno jest stwierdzić czy zastosowane do pomiarów urządzenie posiada stosowny certyfikat warunkujący ocenę prawidłowości i legalności dokonanych pomiarów.

Uzasadnienie zawarte w treści zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji w żaden sposób nie czyni zadość zasadzie przekonywania i zostało sformułowane w oderwaniu od istoty zarzutów strony, która upatrywała arbitralności przyjętych metod pomiaru, także w odniesieniu do kryteriów przyjętych w toku pierwszej kontroli i nie chodzi tu, jak usiłuje przekonywać organ drugiej instancji o to, że przy dokonywaniu pomiarów podczas pierwszej kontroli różnica pomiarów, była tak duża, że uwzględnianie obrysu rowów melioracyjnych wyłączonych z zalesień nie miało znaczenia dla sprawy, a przyjętą metodę dokonywania obliczeń tych obmiarów dla obrysów wewnętrznych i zewnętrznych zalesień, dla których organ stosował różne kryteria bez dostatecznego uzasadnienia.

Co istotne w ten sposób w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ pośrednio przyznał, iż w aktualnym stanie fatycznym sprawy dokonane obliczenie obrysów wewnętrznych zalesień mają znaczenie w sprawie.

Dlatego w ocenie strony uzasadnienie decyzji nie respektuje też należycie zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., tymczasem prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno czynić zadość zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 k.p.a., która sprowadza się do wyjaśnienia adresatowi decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa i klarowną argumentację, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Uzasadnienie decyzji obok waloru informacyjnego powinno zawierać zatem elementy wyjaśniające i przekonujące. Treść uzasadnienia winna obrazować szczegółowy tok rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, oraz wskazywać i wyjaśniać przesłanki faktyczne, jakimi kierował się organ podejmując konkretne rozstrzygnięcie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że w przypadku obiektów wcinających się przy obliczaniu tolerancji pomiaru należy użyć obwodu zewnętrznego.

Skarżący w piśmie procesowym z dnia 12 lipca 2020 r., podtrzymał wcześniej zgłoszone zarzuty. Stwierdził ponadto, że pracownicy ARMiR dokonali pomiarów terenów zielonych na jego działce w sposób sprzeczny z regułami wyznaczonymi w Instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni, wydanej przez ARMiR w 2018 roku. Decyzja wydana na podstawie wadliwych ustaleń nie odpowiada zasadom dokonywania pomiarów wyznaczonych przez sam organ (choć instrukcja ta nie ma przymiotu prawa powszechnie obowiązującego). Zauważyć należy, iż jak wynika z treści załączonych do akt postępowania akt geodezyjnych w granice działki wcinają się sześciometrowe rowy melioracyjne nie kwalifikujące się do objęcia płatnością, które dzielą je na dwie mniejsze działki. Stosownie do treści ust. 6.4.1. tej instrukcji regulującego obliczanie obwodu działki dla obiektów nie kwalifikujących się do objęcia płatnością, którą dzielą działkę na dwie odrębne działki rolne, do wyliczania tolerancji pomiaru nie należy przyjmować obwodu zewnętrznego, należy natomiast przyjąć obwód obu części (wniosek a contrario). Przy czym zasadę tę stosuje się niezależnie od szerokości obiektu wcinającego się. Zdaniem skarżącego tym samym sposobu dokonania pomiarów przez organ, w tym stanie faktycznym, nie można uznać za prawidłowy, wobec oczywistej jego sprzeczności z treścią instrukcji, która nakazuje dla obiektów wcinających się w granice działki i dzielące je na dwie oddzielne działki uwzględniać tolerancje pomiaru także tego obiektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( t.j. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W tym zakresie kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracji wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ocena sprawy dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz. U. 2019 r. poz. 2325, dalej zwanej: p.p.s.a.) Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sąd może więc wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa. Skarga podlega natomiast oddaleniu w przypadku braku uzasadnionych podstaw zaskarżenia (art. 151 p.p.s.a.)

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (t.j.Dz. U. z 2018 r. poz. 1936), z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Stosownie do art. 21 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:

1)stoi na straży praworządności;

2)jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3)udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4)zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.

W myśl art. 21 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.

Z treści tego przepisu wynika więc, że wyłącza on zastosowanie niektórych zasad ogólnych postępowania administracyjnego, niemniej sam zawiera dyrektywę, stosownie do której organ administracji publicznej w toku postępowania stoi na straży praworządności. Oznacza to obowiązek organów działania na podstawie przepisów prawa. Zasada praworządności nakłada zatem na organy orzekające obowiązek ustalenia mocy wiążącej przepisu prawa w dniu wydania decyzji. Po ustaleniu mocy obowiązującej przepisu prawa, organy powinny podjąć czynności w celu ustalenia stanu faktycznego w sprawie, do którego zastosowany zostanie przepis obowiązujący w dniu orzekania. Z zasady praworządności wynika bowiem, że organy administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym zobowiązane są stosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1327/15 - Lex nr 2317072).

Zdaniem Sądu art. 21 ust. 1 i 2 cyt. ustawy z dnia 7 marca 2007 r. nie wyklucza w postępowaniu przed organami ARiMR zasady przekonywania wynikającej z art. 11 k.p.a oraz obowiązku sporządzenia uzasadnienia zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Przy czym w świetle art. 11 k.p.a. organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Konsekwencją tej zasady jest ciążący na organie obowiązek wyczerpującego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości zebranego materiału dowodowego oraz do wszystkich zarzutów podnoszonych przez strony w toku postępowania.

Zasada przekonywania nabiera szczególnego znaczenia w przypadku podejmowania przez organy negatywnych dla strony rozstrzygnięć, które powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do prawidłowości oceny stanu faktycznego, jak i prawnego, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Szczególną rolę w omawianym zakresie przypisuje się uzasadnieniu decyzji administracyjnej, które stanowi integralną część każdej decyzji i jest elementem umożliwiającym sądową kontrolę w zakresie oceny prawidłowości przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Jego zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia i przekonanie strony, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło inne rozstrzygniecie, to nastąpiło to z innych przyczyn. W uzasadnieniu powinno się znaleźć pełne odzwierciedlenie i ocena zebranego materiału dowodowego oraz wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek jakimi kierował się organ w procesie decyzyjnym.

Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi przyjęta przez organ administracji metoda przeprowadzenia czynności kontrolnych w gospodarstwie strony w dniu 12 kwietnia 2019 r.

Zapisy zawarte w raporcie z czynności kontrolnych stwierdzają powierzchnię zalesienia na działce ewidencyjnej nr 14 i 15 – 10,82 ha. Inspektorzy przeprowadzający czynności kontrolne poczynili w raporcie adnotację, cyt. "ze względu na liczne wcinające się obiekty – rowy, do obliczenia tolerancji pomiaru zastosowano obwód zewnętrzny. Wyłączenie 1= 0,004 ha, obwód 91. Z powierzchni zalesienia wyłączono rowy > 2 m., kępy wierzby, miejsca pozbawione drzew".

Organ odwoławczy uzasadniając decyzję uznał za nieprawidłowe zastrzeżenia strony dotyczące błędnego przyjęcia obwodu uprawy 1441 ., zamiast 3146 m., jak przyjęto we wcześniejszym protokole z kontroli przeprowadzonej w grudniu 2018 r.

Zdaniem skarżącego należało uwzględnić sześciometrowe rowy melioracyjne, których nie zgłaszał do zalesienia, a ich powierzchnia jest wyłączona z uprawy. W przypadku przyjęcia w raporcie obwodu 3146 m., zamiast 1441 m. tolerancja pomiaru nie wynosiłaby 0,18 ha., a 0,39 ha. i przy zmierzonym niedoborze wynoszącym 0,33 ha. w pełni pokrywałaby brak jeszcze z 6 arowym zapasem.

Organ odrzucając prawidłowość powyższej argumentacji powołał się na zapisy instrukcji realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni w przypadku obiektów wcinających się. Zgodnie z tymi zapisami w przypadku obiektów wcinających się przy obliczaniu tolerancji pomiaru należy użyć obwodu zewnętrznego.

W ocenie sądu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniono przekonująco dlaczego przy obiektach wcinających się, występujących w zgłoszonej do płatności działce, należało przy obliczaniu tolerancji pomiaru użyć obwodu zewnętrznego. Tym samym organ administracji nie wyjaśnił stronie, zgodnie z art. 11 k.p.a., jakimi przesłankami kierował się załatwiając sprawę.

Jak trafnie podniósł skarżący w piśmie procesowym z dnia 12 lipca 2020 r., instrukcja nie jest aktem prawa powszechnie obowiązującego.

Zdaniem sądu zasadność stosowania jej przez organ administracji powinna zostać w sposób dokładny wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji. To znaczy, czy wydanie instrukcji i jej stosowanie znajduje oparcie w przepisach prawa polskiego bądź prawa unijnego. Szczególnie w sytuacji, gdy z treści instrukcji organ wywodzi skutki niekorzystne dla strony postępowania.

Nawet jeśli stosowanie zapisów instrukcji okazałoby się prawnie uzasadnione, to obowiązkiem organu jest wyjaśnienie w decyzji przyjętego sposobu interpretacji zapisów przedmiotowej instrukcji. Tymczasem organ ograniczył się do lakonicznego stwierdzenia, że w przypadku obiektów wcinających się przy obliczaniu tolerancji pomiaru należy użyć obwodu zewnętrznego.

Organ nie zauważył, iż w ust. 6.4.1. instrukcji przewidziano warianty wcinania się obiektu niekwalifikującego się do płatności, to jest gdy nie dzieli działki na dwie oddzielne działki rolne lub tę działkę dzieli na dwie oddzielne działki rolne. Jedynie w pierwszym przypadku przewidywane jest przyjęcie tzw. obwodu zewnętrznego działki.

Organ administracji decydując o przyjęciu obwodu zewnętrznego działki nie ustalił, czy obiekty niekwalifikujące się do płatności, to jest sześciometrowe rowy melioracyjne, dzielą działkę na dwie oddzielne działki. Z oświadczenia skarżącego i złożonej przez niego mapy geodezyjnej wynika, że obiekty wcinające się (rowy melioracyjne) dzielą działkę na dwie oddzielne działki.

Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni powyższe rozważania. Ponadto odniesie się do zapisu zawartego na mapie załączonej do akt administracyjnych (k. 63), stwierdzającego powierzchnię przedmiotowej działki 10, 86 ha, a więc różną od przyjętej w decyzji powierzchni 10,82 ha. Wydaną decyzję organ uzasadni w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą uznając to za niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy.

O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

ab/