Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 435/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 1  par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: Art. 3  par. 1, art. 134  par. 1, art. 145 par. 1  pkt 1  lit. c w zw. z art. 135
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 7, 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: Art. 17
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: Art. 129
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 435/22 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 października 2022 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko Sędziowie: WSA Janusz Kasprzycki WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) po rozpoznaniu w dniu 4 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 28 stycznia 2022 r. nr SKO.Śr/4111/1796/2021 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 28 stycznia 2022 r. znak: SKO.ŚR/4111/1796/2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, działając na podstawie przepisów art. 17 ust. 1 i ust. 5 pkt 2a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 111 z późn. zm., dalej: u.ś.r.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz z dnia 18 listopada 2021 r. znak: OPS/5231/ŚP/223/2021 o odmowie przyznania D. T. (dalej: skarżąca), prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia 28 czerwca 2021 r. skarżąca zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką Z. B.

Decyzją z dnia 19 sierpnia 2021 r. Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Na skutek odwołania skarżącej powyższa decyzja została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 29 września 2021 r. nr SKO.ŚR/4111/1254/2021, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na konieczność uzupełniania materiału dowodowego, w szczególności ustalenie, czy skarżąca jest jedyną osobą, która opiekuje się niepełnosprawną matką oraz, czy mąż skarżącej w jakikolwiek sposób pomaga skarżącej w sprawowaniu opieki, a jeśli tak, w jakim zakresie. Ponadto organ I instancji powinien ustalić, czy są inne osoby zobowiązane do alimentacji, a jeśli tak, jakie mają możliwości uczestniczenia w sprawowaniu opieki oraz jaka jest ich sytuacja rodzinna i materialna.

Rozpoznając sprawę ponownie Burmistrz Miasta i Gminy Olkusz decyzją z dnia 18 listopada 2021 r. odmówił skarżącej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. Następnie organ I instancji wskazał, że stosując się do zaleceń organu odwoławczego wystosował wezwanie do męża skarżącej w celu wyjaśnienia, czy uczestniczy w opiece nad matką skarżącej, a także wezwał skarżącą do wyjaśnienia, czy są inne osoby zobowiązane do alimentacji wobec matki skarżącej. W złożonych wyjaśnieniach skarżąca wskazała, że nie ma innych osób zobowiązanych do alimentacji - rodzice, mąż i druga córka matki skarżącej nie żyją. Z wyjaśnień nadesłanych przez męża skarżącej wynika z kolei, że nie jest on w stanie świadczyć pomocy w opiece w większym wymiarze niż w drobnych czynnościach, ewentualnie w opiece podczas chwilowej nieobecności skarżącej, ponieważ pracuje w systemie zmianowym, a także ze względu na problemy zdrowotne (sam posiada orzeczenie o umiarkowanych stopniu niepełnosprawności).

Na podstawie zgromadzonej dokumentacji organ ustalił, że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia, ani żadnej pracy zarobkowej. Nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy. Matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem wydanym przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oddział w C. z dnia 28 sierpnia 2016 r., z którego wynika, że jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Jak ustalono, matka skarżącej cierpi na zaburzenia afektywne-dwubiegunowe i ograniczone zaburzenia osobowości, nie jest zorientowana w czasie i przestrzeni, ma problemy z kontaktem społecznym. Nie opuszcza domu, jak również nie może zostać sama w domu. Wymaga ciągłej opieki.

Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wynika, że skarżąca sprawuje opiekę nad matką w sposób nie budzący żadnych wątpliwości. Jest to opieka sprawowana w sposób trwały, osobisty i ciągły, a jej przedmiotem jest całodobowe zaspokajanie wszystkich potrzeb życiowych niepełnosprawnej matki. W ocenie organu, skarżąca nie jest w stanie pogodzić sprawowania opieki nad matką z podjęciem jakiegokolwiek zatrudnienia.

Z uwagi jednak na to, że orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane w dniu 28 września 2016 r., a data powstania niepełnosprawności została określona na dzień 15 stycznia 2015 r., a zatem niepełnosprawność powstała później niż w granicach określonych przez art. 17 ust. 1b u.ś.r. (tj. do momentu ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia), organ stwierdził, że przesłanki przyznania świadczenia nie są w przedmiotowej sprawie spełnione. Organ zaznaczył, że jest mu znany wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13, w którym stwierdzono, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego dla osób prawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią określnego w ww. przepisie wieku (tj. 18. lub 25. roku życia). Ponieważ jednak zakwestionowany przez Trybunał przepis nie został zmieniony przez ustawodawcę, pozostaje obowiązującym prawem, a zatem organ jest zobligowany go stosować. W związku z powyższym organ odmówił przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wskazując, że warunek określony w art. 17 ust. 1b u.ś.r. nie został spełniony.

W odwołaniu wniesionym od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Olkusz z dnia 18 listopada 2021 r., skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Skarżąca podniosła, że na skutek wyroku Trybunały Konstytucyjnego sygn. K 38/13, doszło uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej, w zakresie w jakim art. 17 ust. 1b różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na datę powstania niepełnosprawności. W oparciu o powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie w zaskarżonej decyzji z dnia 28 stycznia 2022 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że przesłankami przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są: sprawowanie opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, wymagającym stałej pielęgnacji i niepodejmowanie z tego powodu pracy.

Przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r., wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. K 38/13 został uznany za niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W konsekwencji tego wyroku, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, w myśl którego, stwierdzenie niekonstytucyjności części przepisu w wyroku zakresowym, wywołuje domniemanie niekonstytucyjności tej zakwestionowanej części, a skoro sądy są związane orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego w zakresie dokonanej oceny zgodności z Konstytucją, to znaczy, że nie mogą uchylić się od tego związania przez wzgląd na jakiekolwiek treści zawarte w uzasadnieniu takiego orzeczenia, ponieważ uzasadnienie nie stanowi treści rozstrzygnięcia. W konsekwencji powyższej wykładni artykułu 17 ust. 1b u.ś.r., Kolegium stwierdziło, że nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z Konstytucji RP. Brak jest zatem podstaw do odmowy przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie wskazanego przepisu.

W dalszej kolejności Kolegium stwierdziło, że celem instytucji świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, by opiekować się osobą niepełnosprawną. Świadczenie pielęgnacyjne ma zatem zastąpić dochód, wynikający ze świadczenia pracy, której nie może podjąć osoba pielęgnująca. Zarówno osoba sprawująca opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem, jak też osoba opiekująca się innym członkiem rodziny, wobec którego obciążona jest obowiązkiem alimentacyjnym, wypełniają zobowiązanie o charakterze prawnorodzinnym, którego źródłem są przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Badając materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie Kolegium stwierdziło, że zostały ustalone i potwierdzone fakty pozwalające stwierdzić, iż skarżąca nie spełnia pozostałych warunków wskazanych w przepisie art. 17 ust. 1 u.ś.r.

W ocenie Kolegium w większości przypadków opieka, którą sprawuje skarżąca nie ma charakteru tego rodzaju, aby zmuszała skarżącą do definitywnej rezygnacji z pracy czy też aktywności zawodowej. Zadania opiekuńcze podane w wywiadzie środowiskowym opierają się na gotowaniu, sprzątaniu, robieniu zakupów czy towarzyszeniu chorej. Są to czynności należące do kategorii szeroko rozumianego codziennego prowadzenia gospodarstwa domowego, wykonywane przez osoby, które na co dzień pracują zawodowo. Skarżąca w wieku 45 lat nie pracuje zawodowo od 8 lat i nie pracowała już przed stwierdzeniem niepełnosprawności umiarkowanej u swojej matki. Wysokość renty rodzinnej pobieranej przez matkę skarżącej łącznie z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi 1 877,78 zł. Jest to kwota, która zdaniem Kolegium, jest wystarczająca do skorzystania z ew. pomocy osób trzecich przy opiece nad matką. Łączny dochód w rodzinie wynosi 5 306,52 zł, a dochód na osobę wynosi 1 768,84 zł, co przekracza kryterium dochodowe, które wynosi 1 584,00 zł. Rodzina mieszka w dobrych warunkach - w domu o pow. 220,00 m2, wraz z działką o pow. 1150 m2, posiada dwa samochody.

Mając na uwadze powyższe Kolegium stwierdziło, że organ I instancji słusznie odmówił skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, przy czym należało wskazać na inne przyczyny niż oparcie swojego rozstrzygnięcia na art. 17 ust. 1b u.ś.r.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, poprzez dokonanie błędnej wykładni art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., poprzez zaniechanie wykładni systemowej i celowościowej i w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie przez organ, że zakres opieki świadczony przez skarżącą, nie wypełnia ww. dyspozycji podczas gdy w rozumieniu ww. przepisu osoba niepełnosprawna w stopniu znacznym wymaga – w zależności od rodzaju schorzenia oraz aktualnego stanu zdrowia - opieki stałej lub długotrwałej, lecz niekoniecznie całodobowej, co nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego;

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, tj. faktycznego zakresu opieki skarżącej nad matką, determinującym konieczność stałego sprawowania opieki, co skutkuje brakiem ustalenia prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., co oznacza, że jeżeli sąd administracyjny dostrzega naruszenie prawa w zaskarżonej decyzji, to niezależnie od argumentów skarżącego, tenże sąd administracyjny uprawniony jest do uwzględnienia skargi.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wskazuje, iż podziela pogląd organu II instancji, że nie ma znaczenia data powstania niepełnosprawności dla świadczenia pielęgnacyjnego otrzymywanego przez opiekunów osób dorosłych. Przywołany w decyzji organu I instancji art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mógł być stosowany w związku z uznaniem go za niekonstytucyjny przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r., sygn. K 38/13. Stosując właściwą wykładnię art. 17 ust. 1b u.ś.r., należy przyjąć, iż w stosunku do opiekunów osób, których niepełnosprawność powstała później, oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, należy dokonywać z pominięciem tego kryterium. W konsekwencji niedopuszczalne jest oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, co znalazło potwierdzenie w jednolitej linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, którą Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela (por. wyroki NSA z dnia 29 kwietnia 2019 r., I OSK 300/19, z dnia 26 kwietnia 2019 r., I OSK 8/19, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowił art. 17 ust. 1 u.ś.r., z treści którego wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka, osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej lub innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W niniejszej sprawie niewątpliwie spełnione zostały dwie z trzech ustawowych przesłanek pozytywnych przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj.: znaczny stopień niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz pozostawanie skarżącej i jej matki w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym.

Co do znacznego stopnia niepełnosprawności, "orzeczenie lekarskie o niepełnosprawności wydane w trybie ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721) jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 2 k.p.a., a więc jest dowodem tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Nie podlega ono weryfikacji przez organ administracji publicznej w prowadzonym przez niego postępowaniu o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Dokument urzędowy, który spełnia wymogi określone w przepisach, ma szczególną moc dowodową w postępowaniu. Polega ona na przyjęciu dwóch domniemań, tzn. prawdziwości oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych. W konsekwencji organ nie może odrzucić - bez przeprowadzenia przeciwdowodu - istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. W orzecznictwie podkreśla się, że skoro dokumenty urzędowe są najbardziej wiarygodnymi środkami dowodowymi, to dowody przeciwne muszą być zdecydowanie przekonywające (por. wyrok NSA z 3 marca 2011 r., II OSK 389/2010, Lexis.pl nr 2535296; wyrok WSA we Wrocławiu, z 14 maja 2013 r., IV SA/Wr 178/13, CBOSA)" (B. Godlewska-Bujok, Ustawa o świadczeniach rodzinnych. Komentarz - LexisNexis 2014, komentarz do art. 17).

Z kolei co do pozostawania skarżącej i jej matki w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym, to stosownie do treści art. 129 § 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz.1359) "obowiązek alimentacyjny obciąża zstępnych przed wstępnymi, a wstępnych przed rodzeństwem; jeżeli jest kilku zstępnych lub wstępnych - obciąża bliższych stopniem przed dalszymi".

Organy zaniechały jednak należytego ustalenia czy w rozpoznawanej sprawie została spełniona trzecia przesłanka umożliwiająca przyznanie świadczenia, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., a mianowicie istnienie bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką.

Systemowo, świadczenia pielęgnacyjne, zgodnie z art. 17 ust. 1 zdanie ostatnie u.ś.r., przysługują tylko tym osobom, które "nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji".

System świadczeń rodzinnych został tak pomyślany, aby rekompensować utratę dochodów z powodu konieczności pielęgnacji członka rodziny wymuszającej rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia. Wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znacznym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek przyczynowy.

Postępowanie dotyczące przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wymaga uwzględniania szeregu okoliczności dotyczących sytuacji osobistej i rodzinnej osoby ubiegającej się o to świadczenie oraz osoby potrzebującej opieki. Stąd, dla wyprowadzenia prawidłowych wniosków, będących podstawą decyzji w tym przedmiocie, konieczne jest zachowanie odpowiedniej staranności w zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie, pomimo przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, dowody zebrane przez organ I instancji nie pozwalają na prawidłowe ustalenie czy rodzaj lub ilość czynności z związanych z opieką nad matką, uniemożliwia skarżącej podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej w jakimkolwiek wymiarze i formie. Podstawą koniecznych w sprawie rozważań winno być poszerzone postępowanie wyjaśniające, które potwierdziłoby przedstawiany przez skarżącą sposób i zakres opieki sprawowanej nad matką.

Skarżąca podaje, iż jej matka cierpi na zaburzenia afektywne-dwubiegunowe i ograniczone zaburzenia osobowości, nie jest zorientowana w czasie i przestrzeni, ma problemy z kontaktem społecznym, nie opuszcza domu, jak również nie może zostać sama w domu, wymaga ciągłej opieki. Nie przedłożyła jednak w tym zakresie żadnej dokumentacji medycznej matki, potwierdzającej rodzaj schorzeń, na jakie cierpi matka oraz zakres koniecznej z tego powodu opieki.

W tym zakresie Sąd wskazuje, że Kolegium w zaskarżonej decyzji nieprawidłowo wskazało, że matka skarżącej "ma stwierdzony stopień umiarkowanej niepełnosprawności do 2023 r. na podstawie orzeczenia z dnia 16.03.2018 r. wydanego przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w O., data powstania niepełnosprawności została określona na dzień 15.01.2015 r.", podczas gdy w istocie orzeczenie wskazane przez Kolegium, zostało wydane dla męża skarżącej, nie zaś dla jej matki. Natomiast matka skarżącej uzyskała orzeczenie wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 28 sierpnia 2016 r., z którego wynika, że jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Z orzeczenia tego nie wynika natomiast na jaki rodzaj schorzeń cierpi oraz jaki jest zakres koniecznej z tego powodu opieki. Ponadto orzeczenie to wydane zostało ponad 6 lat temu, a ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego nie wynika jaki jest aktualny stan zdrowia matki skarżącej, a w związku z tym, czy skarżąca, z uwagi na zakres i rozmiar czynności, jakie wykonuje opiekując się matką, rzeczywiście nie może podjąć żadnego zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Dopiero tak przeprowadzone postępowanie da możliwość oceny spełnienia przesłanki istnienia bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem przez nią opieki nad niepełnosprawną matką

W niniejszej sprawie organ II instancji nie poczynił ustaleń w powyżej opisanym zakresie i co najmniej przedwcześnie przyjął, że skarżąca nie spełnia wskazanej przesłanki. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie daje odpowiedzi na pytanie, czy zakres i sposób sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, wyklucza możliwość podjęcia przez skarżącą jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Organ II instancji nie podjął możliwych i koniecznych czynności dla zweryfikowania zakresu sprawowanej przez skarżącą, niezbędnej opieki nad matką oraz jej wymiaru, które to okoliczności determinują ocenę spełnienia spornej przesłanki umożliwiającej przyznanie świadczenia, o jakim mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. Świadczy to o naruszeniu przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik tej sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nakazujących rozstrzyganie sprawy na podstawie wyczerpująco zebranego, całościowo rozpatrzonego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego.

W tym stanie sprawy, uznając, że skarga jest usprawiedliwiona, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., uchylił decyzje organów obu instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.

Prowadząc ponowne postępowanie organ ustali stan faktyczny sprawy niezbędny do oceny zaistnienia wszystkich przesłanek koniecznych do nabycia przez skarżącą prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.