Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1455/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 315 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 31, art. 8 pkt 1, art. 9 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2016 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...]Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2014 roku sprawy z wniosku N. z siedzibą w S., Bułgaria o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] , udzielonego na rzecz S. Sp. z o.o. z siedzibą w W., działając na podstawie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 3 oraz art. 165 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późn. zm.) a także art. 98 kodeksu postępowania cywilnego w związku z art. 256 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej - orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] oraz o przyznaniu N. z siedzibą w S., Bułgaria od S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 1240 złotych (słownie: jeden tysiąc dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Do wydania ww. decyzji doszło w następujących okolicznościach:

W dniu 9 października 2006 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek N. (Krajowa Izba Hodowców Winorośli i Producentów Win) z siedzibą w S., Bułgaria o unieważnienie w całości prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...], udzielonego na rzecz S. Sp. z o.o. (poprzednio D. Sp. z o.o.) z siedzibą w W.

Powyższy znak towarowy został zgłoszony do ochrony w dniu 15 lipca 1994 r. i jest przeznaczony do oznaczania napojów alkoholowych z kl. 33.

Jako podstawę prawną swojego żądania strona wnioskująca wskazała art. 8 pkt 1 i art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. z 1985 r. Nr 5 poz. 17 z późn. zm.) - dalej u.z.t. oraz art. 6 Konwencji Paryskiej w związku z art. 164, art. 165 i art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z póź. zm.) - dalej p.w.p.

Wnioskodawca uzasadniając swój interes prawny do występowania o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy powołał się na naruszenie jego prawa majątkowego do znaku towarowego [...], zarejestrowanego w Bułgarii pod nr [...], poprzez zarejestrowanie znaku spornego na rzecz podmiotu nieuprawnionego. Podniósł również, iż prawo ochronne na sporny znak towarowy [...] ogranicza mu możliwość wykonywania zadań statutowych, tj. ochronę wspólnych interesów winiarni bułgarskich oraz ochronę i kontrolę pochodzenia, jakości i autentyczności wytwarzanych i sprzedawanych produktów winiarskich oznaczanych m.in. znakiem towarowym [...].

Wnioskodawca wywiódł interes prawny z art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 i art. 17 w związku z art. 13 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z którymi gospodarka rynkowa jest oparta na wolności działalności gospodarczej, a jej wykonywanie winno być wolne dla każdego, w tym dla podmiotów zagranicznych, na równych prawach, oparte o zasady uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów konsumentów.

Wnioskodawca podkreślił, że uprawniony oraz jego wyłączny licencjobiorca E. Sp. z o.o. z siedzibą w L. podjęli szereg działań mających na celu wyeliminowanie z polskiego rynku bułgarskich producentów wina [...] i zmonopolizowanie dystrybucji tego wina w Polsce, powołując się na sporny znak towarowy. Powyższe działania nasiliły się na przełomie lat 2004 - 2005 i polegają na rozsyłaniu przez uprawnionego oraz jeno licencjobiorcę, do sieci handlowych na terytorium całego kraju pism z żądaniem zaprzestania wprowadzania do obrotu win marki [...], pochodzących od innych niż oni podmiotów (vide: k. 29-16 akt administracyjnych). Wnioskodawca podał, iż wezwał również P.H. [...] Sp. z o.o., [...] Sp. z o.o. oraz [...] S.A. do zaprzestania naruszeń m.in. znaku [...] o nr [...].

Wnioskodawca poinformował również, że sporny znak towarowy stanowi przeszkodę wobec zgłoszonego przez niego do ochrony w dniu 14 lutego 2005 r. znaku towarowego [...] o nr [...], który jest przeznaczony do oznaczania win i napojów alkoholowych z wyłączeniem piwa z kl. 33, a także usług w zakresie zgrupowania na rzecz osób trzecich win i napojów alkoholowych w sklepie lub hurtowni, pozwalającego nabywcy wygodnie je oglądać i kupować.

Wnioskodawca podniósł, iż jest osobą prawną zrzeszającą bułgarskich hodowców winogron i producentów win, która została założona w celu ochrony wspólnych interesów winiarni bułgarskich oraz ochrony i kontroli pochodzenia, jakości i autentyczności wytwarzanych przez nie i sprzedawanych produktów winiarskich. Stwierdził również, że produkowane przez bułgarskie winnice wino gronowe oznaczane znakiem towarowym [...] cieszyło się w Polsce, w latach 80-tych, wielką popularnością, gdyż posiadało dobrą jakość i było ogólnie dostępne.

Wnioskodawca wyjaśnił, że w latach osiemdziesiątych Zjednoczenie Gospodarcze [...], reprezentujące wszystkich bułgarskich producentów win realizowało politykę eksportu wytworzonych przez nich win do wielu krajów, w tym do Polski, poprzez wchodzącą w jego skład Centralę Handlu Zagranicznego [...] - jedyny bułgarski podmiot uprawniony w ramach reżimu monopolu państwowego do eksportu win i napojów spirytusowych. [...] był zatem jedynie pośrednikiem pomiędzy producentami wina działającymi w ramach zjednoczenia [...], a Polską Centralą Handlu Zagranicznego [...], która zajmowała się redystrybucją tych win na terytorium Polski. Wnioskodawca stwierdził, iż w 1990 roku, w wyniku transformacji polityczno-gospodarczej, rozwiązano Zjednoczenie Gospodarcze [...], a wchodzące w jego skład podmioty przekształcono najpierw w samodzielne przedsiębiorstwa państwowe, zaś następnie w spółki prawa handlowego, które zostały uprawnione, m.in. do samodzielnego realizowania handlu zagranicznego. W związku z powyższym spółki te zaczęły samodzielnie realizować eksport win [...] na terytorium Polski, o czym świadczą m.in. kopie stosowanych po 1990 roku etykiet wskazujących ww. przedsiębiorstwa jako producentów i eksporterów.

Wnioskodawca podkreślił, iż od początku lat dziewięćdziesiątych, przez piętnaście lat, bułgarskie winiarnie w sposób niezakłócony i swobodny wprowadzały wina marki [...] do obrotu na terytorium Polski. Przez lata używania, działając w przeświadczeniu, że mają prawo używania oznaczenia [...] do sygnowania sprzedawanych win, wypracowały własną klientelę, renomę i pozycję na polskim rynku, a część z nich poniosła przy tym nakłady na reklamę, organizację sprzedaży i organizację własnych kanałów dystrybucji. Popularność marki [...] potwierdził test spontanicznej znajomości wszystkich marek win przeprowadzony przez C. Sp. z o.o. Tym samym, zdaniem wnioskodawcy, należy uznać, iż znak [...] uzyskał na długo przed zgłoszeniem do rejestracji znamiona znaku powszechnie znanego. Zdaniem wnioskodawcy uzasadnione jest twierdzenie, że wiedza i doświadczenie życiowe przeciętnego Polaka pozwalają na bezsprzeczne stwierdzenie powszechnej znajomości znaku towarowego [...] na terytorium Polski już od lat osiemdziesiątych. Powyższe potwierdza, w ocenie wnioskodawcy, opinia specjalistów od badań marketingowych, w świetle której fakt obecnej popularności marki [...] jest konsekwencją głębokiego zakorzenienia tej marki w świadomości polskiego konsumenta i wieloletnia obecnością tej marki na rynku polskim.

Wnioskodawca stwierdził, iż w dniu 29 listopada 1990 r. następcy prawni byłego zjednoczenia [...] zjednoczyli się w organizację mającą na celu ochronę ich praw - Zrzeszenie Producentów i Handlowców Win i Napojów Spirytusowych. Kontynuatorem działań ww. Zrzeszenia, na które przeniesiono w 2000 r. prawa i obowiązki Zrzeszenia, w tym prawo do bułgarskiego znaku towarowego [...] o nr [...] – zatem uprawnionym do tego znaku jest wnioskodawca.

Zdaniem wnioskodawcy sporny znak towarowy [...] o nr [...] jest podobny do znaku towarowego [...] o nr [...], zarejestrowanego na jego rzecz w Bułgarskim Urzędzie Patentowym z pierwszeństwem od dnia 1 kwietnia 1992 r. w stopniu rodzącym ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia oznaczanych nim towarów i usług.

Ponadto, w ocenie wnioskodawcy, okoliczności faktyczne, towarzyszące zgłoszeniu spornego znaku towarowego do ochrony, wskazują, iż zostało ono dokonane w złej wierze. Sporny znak towarowy [...] o nr [...] został zgłoszony do ochrony przez V. Sp. z o.o. z siedzibą w W., której założycielem i udziałowcem była bułgarska spółka V. z siedzibą w S., Bułgaria - następca prawny Centrali Handlu Zagranicznego [...] - jedynego bułgarskiego podmiotu uprawnionego w ramach reżimu monopolu państwowego do eksportu win i napojów spirytusowych.

Zdaniem wnioskodawcy, uprawniony jako profesjonalny importer i dystrybutor win bułgarskich w Polsce wiedział, lub zachowując należytą staranność powinien był wiedzieć, o tym, iż znak sporny jest myląco podobny do znaku [...], zarejestrowanego w Bułgarii na rzecz Zrzeszenia Producentów i Handlowców Win i Napojów Spirytusowych, a którego to używają bułgarscy producenci win także na polskim rynku. Twierdzenie takie jest zasadne z uwagi na okoliczność, iż udziałowcami oraz członkami zarządu zgłaszającej do ochrony sporny znak, spółki [...] z siedzibą w W. były bułgarskie osoby fizyczne i prawne, znakomicie zorientowane w rynku win bułgarskich.

Ponadto, w ocenie wnioskodawcy, zarówno [...] Sp. z o.o., jako jedynego dystrybutora win bułgarskich w Polsce oraz spółkę [...] z siedzibą w S., jako monopolistę w eksporcie tych win, łączył z bułgarskimi winiarniami, produkującymi wino [...], szczególny stosunek zaufania. W związku z powyższym należy uznać ww. spółki za nielojalnego agenta bułgarskich producentów win, który bez ich zezwolenia zgłosił w Polsce na swoją rzecz cudzy znak towarowy, będący znakiem powszechnie znanym na polskim rynku win. Tym samym, zdaniem wnioskodawcy, zgłoszenie do ochrony spornego znaku towarowego miało na celu zablokowanie bułgarskim producentom wina [...] dostępu do polskiego rynku.

Wnioskodawca dodał także, iż wymieniona bułgarska spółka [...], działając w złej wierze, wcześniej zgłosiła do ochrony w Urzędzie Patentowym RP, na swoją rzecz, również inne, znane i mające strategiczne znaczenie gospodarcze dla bułgarskich producentów win, znaki towarowe - [...] (Sp. [...]) oraz [...] (Sp. [...]).

Wnioskodawca przedłożył do akt sprawy obszerny materiał dowodowy na poparcie swoich twierdzeń m.in.:

1. wyciąg z rejestru znaków towarowych Ludowej Republiki Bułgarii dotyczący znaku towarowego [...] nr [...] - zał. 1,

2. kopię bułgarskiego Rozporządzenia nr 32 Biura Rady Ministrów z dnia 1 września 1983r. w sprawie powołania Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego [...] przy Państwowym Zjednoczeniu [...] - zał. 2,

3. kopię etykiet wina bułgarskiego [...] - zał. 3 i 6,

4. kopię Rozporządzenia Rady Ministrów Ludowej Republiki Bułgarii nr 110 z dnia 14 listopada 1990 r. o decentralizacji i demonopolizacji działalności handlowej, przetwórczej i usługowej i rolnictwa przemysłu spożywczego i handlu - zał. 4,

5. kopię dokumentu z 18 maja 2005 r. wskazującego wysokość eksportu do Polski win z serii [...] zrealizowanego przez [...] - zał. 5,

6. kopię świadectwa ochronnego bułgarskiego znaku towarowego [...] o nr [...] - zał. 9,

7. kopię pisma Urzędu Patentowego Republiki Bułgarii z dnia 1 listopada 2005 r. - zał. 10,

8. kopię protokołu z ogólnego zebrania sprawozdawczego Zrzeszenia Producentów i Handlowców Win i Napojów Spirytusowych z dnia 14 listopada 2000 r. - zał. 11,

9. kopię bułgarskiej Ustawy o winie i napojach spirytusowych - zał. 12,

10. kopię statutu N. - zał. 13,

11. kopię regulaminu korzystania ze znaku handlowego [...] - zał. 14,

12. kopię umowy licencyjnej na znak towarowy [...] z marca 2003 r. - zał.

13. wykaz członków Krajowej Izby Hodowców Winorośli i Producentów Win,- zał.

14. wykaz spółek uprawnionych do produkcji, handlu i eksportu butelkowanych win z etykietą [...] z dnia 25 maja 2005 r., - zał. 17,

15. odpis z Rejestru Handlowego [...] Sp. z o.o., - zał. 18,

16. kopię korespondencji pomiędzy uprawnionym lub jego licencjobiorcą oraz podmiotami wprowadzającymi do obrotu wina oznaczane znakiem towarowym [...]- zał. 19 - 30,

17. kopię zgłoszenia dotyczącą znaku towarowego [...] nr [...]

18. kopię artykułu prasowego pt. "Sprzedaż detaliczna win stołowych" - "Rynki Alkoholowe" listopad 2003 -zał. 32.

W toku postępowania administracyjnego wnioskodawca zarzucał uprawnionemu działanie w złej wierze mające na celu usunięcie wnioskodawcy z polskiego rynku winiarskiego. Uprawniony natomiast twierdził, że tego rodzaju zarzuty są bezpodstawne.

Uprawniony wniósł o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. K. na okoliczność jego działania w dobrej wierze jako nabywcy prawa ochronnego do spornego znaku oraz z uwagi na jego znajomość wcześniejszych powiązań gospodarczych niektórych spółek bułgarskich powołanych przez wnioskodawcę jako współpracujących z uprawnionym. Zakwestionował również interes prawny wnioskodawcy do występowania w niniejszej sprawie. Uprawniony stwierdził także, że wnioskodawca będąc Krajową Izbą Hodowców Winorośli i Producentów Win posługuje się dokumentami dotyczącymi jej poszczególnych członków, przy czym brak jest informacji o powiązaniach między tymi podmiotami. Uprawniony podkreślił, iż obecny skład podmiotów wchodzących w skład ww. Izby różni się od składu z daty jej powstania. W ocenie uprawnionego wnioskodawca nie przedstawił dowodów obrazujących przekształcenia własnościowe w Bułgarii, co czyni jego zarzuty bezzasadnymi. Uprawniony podkreślił, iż sporny znak towarowy stanowi rozwiniecie zarejestrowanego na jego rzecz znaku towarowego [...] o nr [...], zgłoszonego do ochrony dnia 5 grudnia 1990 r., a wiec z wcześniejszym pierwszeństwem niż znak towarowy zarejestrowany na rzecz wnioskodawcy w Bułgarii, przy czym należy mieć na uwadze, iż ochrona znaków towarowych ma charakter terytorialny. Uprawniony podkreślił, iż nie prowadził z wnioskodawcą żadnych interesów i nie ma między nimi powiązań kapitałowych ani gospodarczych. W związku z tym zarzut wnioskodawcy, dotyczący zgłoszenia spornego znaku towarowego w złej wierze jest bezzasadny.

Uprawniony podkreślił, iż znak towarowy [...] o nr [...], którego rozszerzeniem jest znak sporny, zgłosił do ochrony podmiot państwowy - Centrala Handlu Zagranicznego [...], która jako jedyny podmiot gospodarczy miała prawo sprzedaży win bułgarskich na terenie Polski. Ponadto wina marki [...] nie były dostępne na terytorium Bułgarii, a bułgarski znak [...] był przeznaczony do używania w innych krajach.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Urząd Patentowy oddalił wniosek S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. K. na okoliczność jego działania w dobrej wierze jako nabywcy znaku towarowego [...] nr [...] oraz na okoliczność powiązań niektórych spółek bułgarskich powołanych przez wnioskodawcę w toku postępowania z uprawnionym.

Na rozprawie administracyjnej, która odbyła się w dniu 4 września 2014 r. strony podtrzymały swoje dotychczasowe stanowiska.

Uprawniony ponownie złożył wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka A. K. na okoliczność zarzutu wnioskodawcy o podejmowaniu przez D. Sp. z o.o. działań mających na celu zablokowanie dostępu do polskiego rynku bułgarskim producentom wina [...] oraz na okoliczność, że wino [...] o etykiecie będącej przedmiotem zgłoszenia spornego znaku towarowego znajdujące się w obrocie gospodarczym na terenie Polski od dnia 5 grudnia 1990 r. (a więc po dacie zgłoszenia przez uprawnionego słownego znaku towarowego [...] nr [...]) do dnia zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego, tj. 15 lipca 1994r. oraz po tej dacie było wprowadzane do obrotu przez poprzednika prawnego uprawnionego lub inny podmiot za jego zgodą.

Uprawniony podniósł, iż A. K. był i jest prezesem D. sp. z o.o., tj. spółki, która nabyła od V. Sp. z o.o. prawo ochronne na sporny znak towarowy, czynnie uczestniczył w negocjacjach dotyczących przejęcia ww. spółki w związku z czym posiada wiedzę co do wielkości i kanałów dystrybucji produktów opatrzonych oznaczeniem [...] zarówno przed nabyciem ww. przedsiębiorstwa jak i znaków towarowych, a także po jego nabyciu. Jednocześnie uprawniony wyjaśnił, iż nie zachowały się dokumenty z ww. okresu z uwagi na upływ od 20 lat od daty zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego.

Kolegium Orzekające oddaliło zgłoszony wniosek o dopuszczenie dowodu z przesłuchania świadka A. K.

Strony do podtrzymały swoje stanowiska do zamknięcia rozprawy w dniu 4 września 2014 r.

W tych okolicznościach decyzją z dnia [...] września 2014r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] oraz o przyznaniu N. z siedzibą w S., Bułgaria od S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwoty 1240 złotych (słownie: jeden tysiąc dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że:

Zgodnie z art. 164 ustawy Prawo własności przemysłowej prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione, w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa.

Organ podkreślił, że przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie posługują się własną definicją interesu prawnego i dlatego w postępowaniu spornym, dotyczącym unieważnienia prawa ochronnego, znajduje zastosowanie art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Wykazanie interesu prawnego polega zatem na wskazaniu normy prawa materialnego, która z uwagi na prawa, obowiązki lub sytuację, w której znalazł się wnioskodawca uzasadnia wystąpienie z konkretnym wnioskiem rozstrzyganym w trybie postępowania spornego. W piśmiennictwie prawniczym, jak i orzecznictwie, interesem prawnym określa się związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegający na tym, że akt stosowania normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny i znajdować odzwierciedlenie w okolicznościach faktycznych, uzasadniających zastosowanie normy prawa materialnego. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że źródłem interesu prawnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej mogą być nawet najbardziej ogólne normy prawa kreujące prawo do prowadzenia działalności gospodarczej, a zatem także zapisy art. 20 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 i art. 17 w związku z art. 13 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, na które powoływał się wnioskodawca (m.in. wyroki: SN z dnia 4 grudnia 2002r., sygn. akt III RN 218/2001 OSNP 2004/2 poz. 23; wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2003r., II SA 81/2002, nie publ., czy też wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt GSK 1078/04). Czyni się jednak założenie, że wspomniane normy prawne, gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej, mogą być źródłem interesu prawnego, tylko wtedy gdy cudzy znak towarowy przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej (m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2006 r., II GSK 163/06), co ma miejsce między innymi wtedy gdy wnioskodawca używa znaku albo ubiega się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku. Organ podkreślił, że taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Wnioskodawca wskazał bowiem, iż w dniu 14 lutego 2005 r. zgłosił do ochrony na swoją rzecz znak towarowy [...] o nr [...], przeznaczony do oznaczania win i napojów alkoholowych z wyłączeniem piwa, a także usług w zakresie zgrupowania na rzecz osób trzecich win i napojów alkoholowych w sklepie lub hurtowni, pozwalającego nabywcy wygodnie je oglądać i kupować. Sporne prawo stanowi przeszkodę w udzieleniu ochrony na ww. znak towarowy wnioskodawcy, o czym świadczy m.in. załączona do akt sprawy kopia pisma Urzędu Patentowego RP z dnia 2 października 2007 r. (k. 300 t.ll akt), dlatego N. ma prawo żądać ustalenia czy sporne prawo zostało udzielone z naruszeniem ustawowych warunków wymaganych do udzielenia ochrony. Tym samym, zdaniem organu, wnioskodawca wykazał swój interes prawny do występowania a wnioskiem w niniejszej sprawie.

Oprócz tego, w ocenie Kolegium Orzekającego, wnioskodawca wykazał swój interes prawny powołując się na uprawnienie do znaku towarowego [...] zarejestrowanego w Urzędzie Patentowym Republiki Bułgarii pod nr [...] z pierwszeństwem od dnia 1 kwietnia 1992 r. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowym. Za reprezentatywne w tym zakresie można wskazać m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2003 r. sygn. Akt II SA 1165/02 (Wokanda 2004/3/31), z dnia 14 grudnia 2006 r. sygn. Akt II GSK 199/06 (Lex 272213), z dnia 24 maja 2007 r. sygn. Akt II GSK 377/06 (Lex 351107). W świetle powyższych wyroków nie jest kwestionowane posiadanie przez właściciela znaku towarowego interesu prawnego do złożenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy w sytuacji, gdy podmiot zgłaszający znak do ochrony działał w złej wierze. Właściciel znaku towarowego ma więc interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy zgłoszony w złej wierze, jeżeli narusza on prawo własności wnioskodawcy.

Nadto wnioskodawca, jako organizacja zrzeszająca w Bułgarii producentów win, zobowiązana jest do ochrony ich wspólnych interesów, na co wskazują m.in. zapisy załączonego do akt sprawy statutu (k. 911. I akt). Zatem wnioskodawca ma interes prawny w żądaniu unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy, zwłaszcza, że uprawniony oraz jego wyłączny licencjobiorca, zażądał od dystrybutorów producentów win bułgarskich zaprzestania naruszeń prawa ochronnego na ten znak.

Organ podkreślił, iż legitymowanie się interesem prawnym pozwala jedynie wnosić o wszczęcie postępowania o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy, lecz nie gwarantuje korzystnego wyniku tego postępowania.

Zgodnie z art. 315 ust. 1 i ust. 3 ustawy Prawo własności przemysłowej prawa w zakresie znaków towarowych istniejące w dniu wejścia w życie ustawy (tj. dnia 22 sierpnia 2001r.) pozostają w mocy, a ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku do ochrony.

W przedmiotowej sprawie sporny znak towarowy [...] o numerze [...] został zgłoszony do ochrony w dniu 15 lipca 1994 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o znakach towarowych. Przepisy tej ustawy będą więc stanowić podstawę prawną oceny zdolności rejestrowej przedmiotowego znaku.

Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 31 u.z.t. z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji, można było wystąpić w okresie pięciu lat od daty rejestracji znaku towarowego, a po upływie tego okresu jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację w złej wierze. W związku z powyższym Kolegium Orzekające uznało wniosek N. z siedzibą w S., Bułgaria o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, oparty na zarzucie złej wiary uprawnionego, za dopuszczalny, pomimo, iż od daty rejestracji tego znaku (24 lipca 1997 r.) do dnia złożenia wniosku upłynęło ponad 5 lat.

Kolegium Orzekające uznało za zasadny zarzut wnioskodawcy, iż prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem art. 8 pkt 1 u.z.t. Powyższy przepis stanowi, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego. W orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że nie chodzi tu wyłącznie o sprzeczność z zasadami współżycia społecznego samego znaku (jego treści, formy przedstawieniowej), lecz także o sprzeczność z tymi zasadami określonych działań zgłaszającego i ich zamierzonego skutku (wyrok NSA z dnia 28 marca 2002 r., sygn. akt II SA 2971/01 R. Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz, wyd. II Warszawa 1997 r.). Jednocześnie należy zauważyć, iż art. 8 pkt 1 u.z.t. nie zawiera expressis verbis przesłanki dokonania zgłoszenia znaku towarowego do ochrony w złej wierze, lecz zgodnie z doktryną oraz utrwalonym orzecznictwem zła wiara stanowi kwalifikowaną postać dokonania zgłoszenia znaku w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. W świetle art. 7 kc, jeżeli ustawa uzależnia powstanie skutków prawnych od dobrej lub złej wiary należy domniemywać istnienie dobrej wiary. Oznacza to, że obowiązek wykazania złej wiary ciąży na wnioskodawcy, który na tej podstawie żąda unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy. Pojęcie złej wiary nie było zdefiniowane w przepisach ustawy o znakach towarowych i nie zostało też "dookreślone" w ustawie Prawo własności przemysłowej. W piśmiennictwie przyjmuje się, iż pojęcie złej wiary w odniesieniu do zgłoszenia znaku towarowego obejmuje wszelkie przypadki nieuczciwego zgłaszania znaków towarowych, zaś zła wiara nie jest kwestią samego subiektywnego stanu osoby działającej, lecz także kwestią obiektywnych zdarzeń (vide: Ryszard Skubisz "Zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze (wybrane problemy) Rozprawy prawnicze. Księga pamiątkowa Profesora Maksymiliana Pazdana Zakamycze 2005). W doktrynie i judykaturze (R. Skubisz, Zgłoszenie... op. cit.) wskazuje się na szereg form zjawiskowych zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze. Przede wszystkim wskazuje się na zgłoszenie cudzego znaku towarowego w celu zablokowania zgłoszenia lub używania znaku przez podmiot dysponujący znakiem towarowym o pewnej pozycji na rynku. Może się to wiązać w szczególności z dążeniem do przejęcia pozycji danego, istniejącego znaku towarowego, używanego przez innego przedsiębiorcę, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 maja 2007 r., II GSK 377/06). Po drugie, jako przypadek zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze kwalifikuje się zgłoszenie danego znaku w celach spekulacyjnych, charakteryzujące się przede wszystkim brakiem zamiaru używania danego znaku przez podmiot go zgłaszający przy jednoczesnym zamiarze uzyskania korzyści od przedsiębiorców zainteresowanych używaniem danego oznaczenia w charakterze znaku towarowego. Po trzecie, za zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze uznaje się takie działanie osoby, która dokonując zgłoszenia ma świadomość, lub z zachowaniem należytej staranności może się dowiedzieć, że narusza w ten sposób cudze prawo - zarówno prawo podmiotowe o charakterze bezwzględnym, jak i wynikające z konkretnego stosunku prawnego zaistniałego pomiędzy zgłaszającym a daną osobą trzecią (np. z umowy, z istniejącego w danych okolicznościach obowiązku lojalności, etc., por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 września 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 428/06). Organ wskazał także, że za działanie w złej wierze uznaje się każde takie zgłoszenie znaku towarowego, którego celem nie jest używanie go przez zgłaszającego, a które należy oceniać jako naganne z punktu widzenia dobrych obyczajów, w tym w szczególności uczciwych praktyk handlowych pomiędzy przedsiębiorcami i konsumentami. Okoliczności te, w tym naganność postępowania uprawnionego, należy ocenić w kontekście całokształtu ustalonego stanu faktycznego sprawy. O złej lub dobrej wierze uprawnionego decyduje więc ocena całokształtu okoliczności faktycznych występujących w dacie zgłoszenia spornego znaku - w niniejszej sprawie w dniu 15 lipca 1994 r.

Kolegium Orzekające podzieliło stanowisko wnioskodawcy, iż sporny znak [...] o nr [...] jest łudząco podobny do znaku towarowego [...], stosowanego do oznaczania win bułgarskich producentów przez różne podmioty a także, iż produkowane przez bułgarskie winnice wino gronowe oznaczane znakiem towarowym [...] cieszyło się w Polsce, w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, popularnością wśród polskich konsumentów (przedłożone do akt sprawy kopie artykułów prasowych "...a forsa w Bułgarii" Gazeta Bankowa nr 32, 6 sierpnia 1994 r., "Sprzedaż detaliczna win stołowych" - "Rynki Alkoholowe" listopad 2003).

Ponadto w rozpatrywanej sprawie zgłaszającym sporny znak towarowy do ochrony była polska spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Spółkę tę założyła osoba fizyczna, obywatel Bułgarii – L. D. oraz bułgarska osoba prawna - spółka [...] z siedzibą w S., o czym świadczy dołączona do akt sprawy kopia umowy spółki z dnia 31 stycznia 1992 r. Należy także mieć na uwadze, iż z załączonych do akt sprawy materiałów dowodowych (k. 114-136 akt adm.) wynika, iż ww. bułgarska spółka [...], której przedmiotem działalności był m.in. import i eksport win, materiałów winiarskich, napojów wysokoalkoholowych, a podstawową strefą jej działalności - międzynarodowa działalność handlowa, była następcą prawnym Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego [...], powołanego w Bułgarii w dniu 1 sierpnia 1983 r., będącego jednostką organizacyjną Państwowego Zjednoczenia [...], którego przedmiotem działalności był także m.in. eksport, import i reeksport win, i które to do 1990 r. uprawnione było do realizacji handlu zagranicznego winami (k. 133 t.l akt).

Kolegium Orzekające stwierdziło, że również członkami zarządu [...] Sp. z o.o. były osoby pochodzące z Bułgarii - tj. L. D., E. C., N. I., Z. Z., K. V., T. D., S. C., na co wskazuje odpis z rejestru handlowego (k. 30 t. I akt). Zakres działalności spółki [...] Sp. z o.o. obejmował m.in. produkcję w zakresie przemysłu spożywczego z uwzględnieniem wyrobów alkoholowych, a także prowadzenie wszelkiej działalności handlowej, tak w zakresie handlu krajowego, jak i zagranicznego, z prowadzeniem handlu hurtowego importowanymi towarami konsumpcyjnymi, a zatem również napojami alkoholowymi. Jednakże materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie nie wskazuje na to, iż spółka ta była producentem napojów alkoholowych, natomiast potwierdza (m.in.: kopia artykułu "...a forsa w Bułgarii"), że była importerem bułgarskich win [...] do Polski, czego również uprawniony nie kwestionował. Mając na uwadze wskazane okoliczności faktyczne, Kolegium Orzekające, stwierdziło, iż sporny znak towarowy zgłosił do ochrony podmiot, który w prowadzonej działalności gospodarczej był doskonale zorientowany zarówno w zakresie obrotu alkoholem pochodzącym z Bułgarii, jak też w zakresie funkcjonowania w obrocie znaku towarowego [...], do którego znak sporny jest łudząco podobny. W dacie zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego tj. w dniu 15 lipca 1994 r. znak towarowy [...] był zarejestrowany w Bułgarii na rzecz Zrzeszenia Producentów i Handlowców Win i Napojów Spirytusowych, grupującego bułgarskich producentów alkoholi. Zatem zgłaszający, jako importer bułgarskich napojów alkoholowych, oznaczonych znakiem towarowym [...] niewątpliwie zdawał sobie sprawę, że ubiega się o uzyskanie ochrony w Polsce znaku, przeznaczonego do oznaczania popularnych wśród polskich konsumentów bułgarskich win, a który to znak w Bułgarii należał do innego podmiotu, zaś obecnie do wnioskodawcy.

Twierdzenie uprawnionego, iż znak towarowy [...] nie występował w obrocie na terenie Bułgarii, lecz służył do oznaczania towarów dostępnych w innych krajach nie przesądza o braku zasadności zarzutu działania uprawnionego w złej wierze.

Z materiałów dowodowych przedłożonych do kat przedmiotowej sprawy wynika bowiem (k. 129 t.l akt), iż w dacie zgłoszenia spornego znaku do ochrony, uprawniony nie był jedynym podmiotem, który sprowadzał do Polski bułgarskie wina opatrywane znakiem towarowym [...]. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium Orzekającego, zgłoszenie spornego znaku towarowego do ochrony było nieuczciwe, albowiem uprawniony uzyskując na swoją rzecz prawo wyłączne do spornego znaku towarowego, łudząco podobnego do bułgarskiego znaku towarowego [...], pozbawił bułgarskich producentów win oznaczanych znakiem towarowym [...] możliwości swobodnego wprowadzania swojego wyrobu na rynek polski. Tym samym należy uznać, iż zgłoszenie to miało charakter blokujący.

Kolegium Orzekające nie podzieliło stanowiska uprawnionego, iż sporny znak towarowy stanowi rozszerzenie i kontynuację względem prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...], co automatycznie przesądza o braku zasadności zarzutu działania uprawnionego w złej wierze w sprawie niniejszej. Należy mieć na uwadze, iż w/w znak towarowy [...] o nr [...] zgłosił do ochrony inny podmiot - przedsiębiorstwo [...] z siedzibą w S., Bułgaria. Podmiot ten, zgodnie z treścią Rozporządzenia nr 32 Biura Rady Ministrów (k. 136 t. I akt) stanowił jednostkę organizacyjną Państwowego Zjednoczenia [...] z siedzibą w S., Bułgaria, które było reprezentantem wszystkich bułgarskich producentów win. Ponadto zgłoszenie do ochrony w Polsce znaku towarowego [...] o nr [...] w dniu 5 grudnia 1990 r., nastąpiło wkrótce po wydaniu Rozporządzenia nr 110 z dnia 14 listopada 1990 r. o decentralizacji i demonopolizacji działalności handlowej, przetwórczej i usługowej i rolnictwa, przemysłu spożywczego i handlu na podstawie, którego zlikwidowano Zjednoczenie Gospodarcze [...] (k. 133 I t. akt). Rozporządzenie powyższe przewidywało m.in., iż do dnia 15 grudnia 1990 r. komisje z kierownikami Ministrami Rolnictwa i Przemysłu Spożywczego odpowiednio Ministrem Handlu i Usług i przedstawicielami Ministerstwa Finansów, Ministerstwa Ekonomiki i Planowania i Bułgarskiego Banku Narodowego wspólnie z kierownikami nowo utworzonych firm zdecydują o sprawach związanych m.in. z realizacją zobowiązań dotyczących importu i eksportu w ramach umów międzynarodowych.

W związku z powyższym, niezależnie od oceny prawidłowości udzielenia prawa ochronnego na w/w znak towarowy [...] nr [...] (sprawa o unieważnienie tego znaku nr [...] jest w toku), należało stwierdzić, iż okoliczności zgłoszenia do ochrony znaku spornego w dniu 15 lipca 1994 r. były całkowicie odmienne, podobnie jak status podmiotu, który dokonał owego zgłoszenia.

[...] Sp. z o.o. została założona przez L. D. - obywatela Republiki Bułgarii działającego jednocześnie w imieniu własnym oraz w imieniu i na rzecz [...] z siedzibą w Bułgarii. Jak wskazano powyżej w skład zarządu [...] Sp. z o.o. wchodziły osoby pochodzące z Bułgarii zorientowane w zakresie obrotu alkoholem pochodzącym z Bułgarii. W ocenie Kolegium Orzekającego, w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego zgłaszającemu z pewnością była już znana treść w/w Rozporządzenia nr 110, zgodnie z którym nowe firmy powstałe na bazie likwidowanych oddziałów (w tym Zjednoczenia Gospodarczego [...]) będą mogły, np. realizować handel zagraniczny samodzielnie poprzez spółki, w których uczestniczą lub poprzez inne firmy. Tym samym, zdaniem Kolegium Orzekającego, fakt, iż uprawniony w dacie zgłoszenia do ochrony znaku spornego był jednocześnie uprawniony do znaku towarowego [...] o nr [...] (nabył go cesją z dnia 21 lutego 1994 r.) nie może przesądzać automatycznie o bezzasadności zarzutu zgłoszenia spornego znaku towarowego [...] o nr [...] w złej wierze. W ocenie Kolegium Orzekającego, w świetle opisanych powyżej okoliczności, powyższy zarzut jest zasadny.

Kolegium Orzekające w toku postępowania dwukrotnie oddalało wniosek uprawnionego o dopuszczenie dowodu z zeznań świadka A. K. Kolegium Orzekające uznało, iż wskazana przez uprawnionego okoliczność, tj. jego działanie w dobrej wierze jako nabywcy prawa ochronnego do spornego znaku z uwagi na jego znajomość wcześniejszych powiązań gospodarczych niektórych spółek bułgarskich powołanych przez wnioskodawcę jako współpracujących z uprawnionym (rozprawa z dnia 6 marca 2014 r.) stanowi przesłankę prawną, która podlega samodzielnej ocenie Kolegium Orzekającego. Poza tym, zgodnie z art. 7 k.c. istnieje domniemanie dobrej wiary, której istnienia uprawniony nie musi udowadniać.

Kolegium Orzekające uznało również, że nie mają znaczenia dla sprawy zeznania w/w świadka na okoliczność zarzutu wnioskodawcy o podejmowaniu przez [...] Sp. z o.o. działań mających na celu zablokowanie dostępu do polskiego rynku bułgarskim producentom wina [...] oraz na okoliczność, że wino [...] o etykiecie będącej przedmiotem zgłoszenia spornego znaku towarowego znajdujące się w obrocie gospodarczym na terenie Polski w terminie od dnia 5 grudnia 1990 r. (a więc po dacie zgłoszenia przez uprawnionego słownego znaku towarowego [...] nr [...]) do dnia zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego, tj. 15 lipca 1994r. oraz po tej dacie było wprowadzane do obrotu przez poprzednika prawnego uprawnionego lub inny podmiot za jego zgodą (rozprawa z dnia 4 września 2014r.). Kolegium Orzekające stwierdziło, iż powyższe okoliczności znajdują odzwierciedlenie w materiale dowodowym przedłożonym do akt niniejszej sprawy to jest: kopii korespondencji pomiędzy uprawnionym lub jego licencjobiorcą oraz podmiotami wprowadzającymi do obrotu wina oznaczane znakiem towarowym [...], bułgarskiego Rozporządzenia nr 32 Biura Rady Ministrów z dnia 1 września 1983r. w sprawie powołania Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego [...] przy Państwowym Zjednoczeniu [...], Rozporządzenia Rady Ministrów Ludowej Republiki Bułgarii nr 110 z dnia 14 listopada 1990 r. o decentralizacji i demonopolizacji działalności handlowej, przetwórczej i usługowej i rolnictwa przemysłu spożywczego i handlu, dokumentu z 18 maja 2005 r. wskazującego wysokość eksportu do Polski win z serii [...] zrealizowanego przez [...] - zał. 5, odpis z Rejestru Handlowego [...] Sp. z o.o. itd.

Organ podkreślił, że na gruncie ustawy Prawo własności przemysłowej aktualny jest pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 5 kwietnia 2006 r. (sygn. akt II GSK 16/06), gdzie stwierdził, że: "Każda z sytuacji określonych w następujących po sobie jednostkach redakcyjnych komentowanych przepisów stanowi wystarczającą, samodzielną i wewnętrznie spójną podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji. Jeśli zatem zostaną wyczerpane przesłanki niedopuszczalności rejestracji określone w którymkolwiek z punktów art. 8 czy 9 ustawy o znakach towarowych, to zbędnym jest ustalanie czy w sprawie występują także inne podstawy do unieważnienia prawa z rejestracji wymienione w tych przepisach, nawet wówczas gdyby takie podstawy istniały". W związku z powyższym Kolegium Orzekające nie rozpatrywało czy w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy na podstawie pozostałych powołanych przez wnioskodawcę podstaw prawnych.

Na powyższą decyzję z dnia [...] września 2014r. nr [...] S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowani mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie:

- art. 8 pkt. 1 ustawy z dnia 31.01.1985 roku o znakach towarowych w związku z art. 315 ustawy prawo własności przemysłowej, o ile Kolegium UP uznało, iż w zakresie unormowanym powyższym artykułem mieści się także zachowanie podmiotu dokonującego zgłoszenia znaku do rejestracji, a nadto przyjęło, iż działanie zgłaszającego naruszało zasady współżycia społecznego, a zgłoszenie znaku nastąpiło w złej wierze;

- art. 164 ustawy prawo własności przemysłowej, o ile Kolegium Orzekające uznało, że Wnioskodawca wykazał istnienie interesu prawnego poprzez bezpodstawne przyjęcie, iż podmiot działający na terenie Bułgarii i tylko na tym terytorium regulujący prawa i obowiązki swoich członków ma interes prawny do ochrony praw swoich członków na terenie Polski;

- art. 165 ust. 2, o ile Kolegium Orzekające uznało, że po stronie uprawnionego istniała zła wiara skutkująca brakiem ograniczeń czasowych do wystąpienia wnioskiem o unieważnienie spornego prawa z rejestracji znaku towarowego.

Skarżąca zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na treść decyzji, a mianowicie art. 7 i 77 § 1 oraz 107 § 1 k.p.a. poprzez nie rozważenie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz nie uzasadnienie w sposób poprawny zaskarżonej decyzji, a w szczególności: nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka A. K. na okoliczności, które kolegium orzekające uznało za istotne dla rozstrzygnięcia sprawy;

- sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, o ile Kolegium Orzekające bezpodstawnie przyjęło, iż zgłoszenie znaku towarowego w Bułgarii wywiera skutki prawne na terenie Polski;

bezpodstawne, nieznajdujące oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym przyjęcie przez Kolegium Orzekające, iż zgłoszenie znaku towarowego [...] do rejestracji w 1994 roku było dokonane w złej wierze, z naruszeniem zasad współżycia społecznego, naruszając prawo ze zgłoszenia znaku podobnego wyłącznie na terenie Bułgarii w roku 1992 roku, pomimo, iż Zgłaszający posiadał prawo ochronne w Polsce na znak towarowy [...] nr rej. [...] z pierwszeństwem od dnia 5.12.1990 roku.

Wskazując na powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji UP RP z dnia 11.09.2014 w sprawie [...] oraz o przekazanie sprawy do Urzędu Patentowego RP celem ponownego jej rozpatrzenia;

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie wskazując na niezasadność zarzutów skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Sąd doszedł do przekonania, że skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP nie narusza prawa.

W działaniu organu wydającego decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny odpowiednich przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest pełna.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że organ prawidłowo uznał, że wnioskodawca miał interes prawny w domaganiu się unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. W tej sytuacji prowadzenie postępowania z wniosku N. z siedzibą w S., Bułgaria o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] było zasadne.

Sąd stwierdza, że wnioskodawca wskazał, iż w dniu 14 lutego 2005 r. zgłosił do ochrony na swoją rzecz znak towarowy [...] o nr [...], przeznaczony do oznaczania win i napojów alkoholowych z wyłączeniem piwa, a także usług w zakresie zgrupowania na rzecz osób trzecich win i napojów alkoholowych w sklepie lub hurtowni, pozwalającego nabywcy wygodnie je oglądać i kupować z kl. 35. Sporne prawo stanowiło jednak przeszkodę w udzieleniu ochrony na ww. znak towarowy wnioskodawcy, o czym świadczy m.in. załączona do akt sprawy kopia pisma Urzędu Patentowego RP z dnia 2 października 2007 r., dlatego N. miał prawo żądać ustalenia czy sporne prawo zostało udzielone z naruszeniem ustawowych warunków wymaganych do udzielenia ochrony.

Tym samym, zdaniem Sądu, wnioskodawca wykazał swój interes prawny do występowania o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...]. Oprócz tego, wnioskodawca wykazał swój interes prawny powołując się na uprawnienie do znaku towarowego [...] zarejestrowanego w Urzędzie Patentowym Republiki Bułgarii pod nr [...] z pierwszeństwem od dnia 1 kwietnia 1992 r.

Należy także podkreślić, że nie może być kwestionowane posiadanie przez właściciela znaku towarowego interesu prawnego do złożenia wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy w sytuacji, gdy podmiot zgłaszający znak do ochrony działał w złej wierze. Właściciel znaku towarowego ma więc interes prawny w złożeniu wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy zgłoszony w złej wierze, jeżeli narusza on prawo własności wnioskodawcy.

W przedmiotowej sprawie sporny znak towarowy [...] o numerze [...] został zgłoszony do ochrony w dniu 15 lipca 1994 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o znakach towarowych. Przepisy tej ustawy stanowiły zatem, podstawę prawną oceny zdolności rejestrowej przedmiotowego znaku.

Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 31 u.z.t. z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji, można było wystąpić w okresie pięciu lat od daty rejestracji znaku towarowego, a po upływie tego okresu jedynie w stosunku do uprawnionego, który uzyskał rejestrację w złej wierze. W związku z powyższym Sąd uznał, że Kolegium Orzekające prawidłowo uznało wniosek N. z siedzibą w S., Bułgaria o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy, oparty na zarzucie złej wiary uprawnionego, za dopuszczalny, pomimo, iż od daty rejestracji tego znaku (2.4 lipca 1997 r.) do dnia złożenia w/w wniosku upłynęło ponad 5 lat.

Sąd stwierdza, że prawidłowo organ uznał za zasadny zarzut wnioskodawcy, iż prawo ochronne na sporny znak towarowy zostało udzielone z naruszeniem art. 8 pkt 1 u.z.t. Powyższy przepis stanowi, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że nie chodzi tu wyłącznie o sprzeczność z zasadami współżycia społecznego samego znaku (jego treści czy formy), lecz także o sprzeczność z tymi zasadami określonych działań zgłaszającego i ich zamierzonego skutku. Trzeba zauważyć, iż art. 8 pkt 1 u.z.t. nie zawiera expressis verbis przesłanki dokonania zgłoszenia znaku towarowego do ochrony w złej wierze, lecz zgodnie z doktryną oraz orzecznictwem zła wiara stanowi kwalifikowaną postać dokonania zgłoszenia znaku w sprzeczności z zasadami współżycia społecznego. Pojęcie złej wiary nie było zdefiniowane w przepisach ustawy o znakach towarowych i nie zostało też "dookreślone" w ustawie Prawo własności przemysłowej. Należy jednak przyjąć, iż pojęcie złej wiary w odniesieniu do zgłoszenia znaku towarowego obejmuje wszelkie przypadki nieuczciwego zgłaszania znaków towarowych. Można wskazać na szereg form zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze. Przede wszystkim wskazuje się na zgłoszenie cudzego znaku towarowego w celu zablokowania zgłoszenia lub używania znaku przez podmiot dysponujący znakiem towarowym o pewnej pozycji na rynku. Może się to wiązać z dążeniem do przejęcia pozycji danego, istniejącego znaku towarowego, używanego przez innego przedsiębiorcę. Sąd stwierdza, że za zgłoszenie znaku towarowego w złej wierze należy uznać takie działanie osoby, która dokonując zgłoszenia ma świadomość, lub z zachowaniem należytej staranności może się dowiedzieć, że narusza w ten sposób cudze prawo - zarówno prawo podmiotowe o charakterze bezwzględnym, jak i wynikające z konkretnego stosunku prawnego zaistniałego pomiędzy zgłaszającym a daną osobą. Za działanie w złej wierze uznaje się każde takie zgłoszenie znaku towarowego, które należy oceniać jako naganne z punktu widzenia dobrych obyczajów, w tym w szczególności uczciwych praktyk handlowych pomiędzy przedsiębiorcami i konsumentami. Okoliczności te, w tym naganność postępowania uprawnionego, należy ocenić w kontekście całokształtu ustalonego stanu faktycznego sprawy. O złej lub dobrej wierze uprawnionego decyduje więc ocena całokształtu okoliczności faktycznych występujących w dacie zgłoszenia spornego znaku - w niniejszej sprawie w dniu 15 lipca 1994 r.

Sąd pragnie podkreślić, że Urząd Patentowy RP w kontrolowanym postępowaniu dokładnie przeanalizował wszystkie okoliczności sprawy i wysnuł trafny wniosek, że zgłoszenie spornego znaku towarowego [...] o nr [...] nastąpiło w "złej wierze".

Trzeba stwierdzić, iż okoliczności zgłoszenia do ochrony znaku spornego w dniu 15 lipca 1994 r. jak i status podmiotu, który dokonał owego zgłoszenia jednoznacznie wskazują, na działanie w warunkach "złej wiary".

Sąd podziela stanowisko organu, iż znak sporny [...] o nr [...] jest łudząco podobny do znaku towarowego [...], stosowanego do oznaczania win bułgarskich producentów przez różne podmioty a także, iż produkowane przez bułgarskie winnice wino gronowe oznaczane znakiem towarowym [...] cieszyło się w Polsce, w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego do ochrony, popularnością wśród polskich konsumentów (przedłożone do akt sprawy kopie artykułów prasowych "...a forsa w Bułgarii" Gazeta Bankowa nr 32, 6 sierpnia 1994 r., "Sprzedaż detaliczna win stołowych" - "Rynki Alkoholowe" listopad 2003).

Ponadto w rozpatrywanej sprawie zgłaszającym sporny znak towarowy do ochrony była polska spółka [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. Spółkę tę założyła osoba fizyczna, obywatel Bułgarii – L. D. oraz bułgarska osoba prawna - spółka [...] z siedzibą w S., o czym świadczy dołączona do akt sprawy kopia umowy spółki z dnia 31 stycznia 1992 r.

W dacie zgłoszenia do ochrony spornego znaku towarowego tj. w dniu 15 lipca 1994 r. znak towarowy [...] był zarejestrowany w Bułgarii na rzecz Zrzeszenia Producentów i Handlowców Win i Napojów Spirytusowych, grupującego bułgarskich producentów alkoholi. Zatem zgłaszający, jako importer bułgarskich napojów alkoholowych, oznaczonych w/w znakiem towarowym [...] niewątpliwie zdawał sobie sprawę, że ubiega się o uzyskanie ochrony w Polsce znaku, przeznaczonego do oznaczania popularnych wśród polskich konsumentów bułgarskich win, a który to w Bułgarii należał do innego podmiotu, zaś obecnie do wnioskodawcy.

Twierdzenie uprawnionego, iż znak towarowy [...] nie występował w obrocie na terenie Bułgarii, lecz służył do oznaczania towarów dostępnych w innych krajach nie przesądza o braku zasadności zarzutu działania uprawnionego w złej wierze.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż w dacie zgłoszenia spornego znaku do ochrony, uprawniony nie był jedynym podmiotem, który sprowadzał do Polski bułgarskie wina opatrywane znakiem towarowym [...].

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że zgłoszenie spornego znaku towarowego do ochrony było nieuczciwe, albowiem uprawniony uzyskując na swoją rzecz prawo wyłączne do spornego znaku towarowego, łudząco podobnego do bułgarskiego znaku towarowego [...], pozbawił bułgarskich producentów win oznaczanych znakiem towarowym [...] możliwości swobodnego wprowadzania swojego wyrobu na rynek polski. Tym samym należy uznać, iż zgłoszenie to miało charakter blokujący. Zgodnie z brzmieniem art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku, wzoru użytkowego, znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Obowiązująca w dniu zgłoszenia ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) w art. 8 pkt 1 i 3 stanowiła, że niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który jest sprzeczny z obowiązującym prawem lub zasadami współżycia społecznego i zawiera dane niezgodne z prawdą. Z kolei w myśl art. 9 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o znakach towarowych, niedopuszczalna jest rejestracja znaku dla towarów tego samego rodzaju, jeżeli jest podobny w takim stopniu do znaku towarowego powszechnie znanego w Polsce jako znaku dla towarów pochodzących z innego przedsiębiorstwa, że w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego mógłby wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów.

Formułując zarzut naruszenia art. 8 pkt 1 ww. ustawy o znakach towarowych i powołując się na zawarte w nim zasady współżycia społecznego, podmiot wnioskujący o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy winien wskazać, jakiej konkretnie zasadzie współżycia społecznego uchybiono. Mając na względzie, że zgłaszający sporny znak [...] o nr [...] był podmiotem gospodarczym profesjonalnie zajmującym się dystrybucją importowanych napojów alkoholowych, strona wnioskująca unieważnienie prawa ochronnego powołała się na zasadę uczciwości kupieckiej, bowiem - w jej ocenie - do naruszenia wskazanej zasady doszło na skutek próby monopolizacji oznaczenia używanego w momencie zgłoszenia przez stronę wnioskującą (z prawem pierwszeństwa od 1992 r.) Urząd Patentowy, rozpatrując zarzut naruszenia art. 8 pkt 1 ww. ustawy o znakach towarowych, odniósł się do zasady uczciwości kupieckiej i stwierdził, że zła wiara jest kwalifikowaną formą naruszenia zasad współżycia społecznego i przeprowadził rozważania w odniesieniu do pojęcia "złej wiary".

W tych okolicznościach należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego, którą orzeczono o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] o nr [...] jest w pełni zasadna.

Sąd stwierdza, że organ przeprowadził bardzo dokładnie postępowanie administracyjne i wydane w jego wyniku rozstrzygnięcie jest prawidłowe.

Reasumując, w ocenie Sądu organ administracji nie naruszył przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem podjęto niezbędne czynności w celu pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Poprzez pełne uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji organ nie naruszył też normy postępowania administracyjnego wskazanej w przepisie art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.