Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 518/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 136
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska (spr.) Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 28 września 2011 r. na rozprawie sprawy ze skargi Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przez A. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 8 kwietnia 2011 r. (nr [[...]]) uchylająca decyzję organu I instancji i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpoznania.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało podjęte w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem z 4 marca 2009 r. skarżący wystąpił do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na odbudowie ostrogi na rzece W. oznaczonej numerem [[...]] przewidzianej do realizacji w ramach jednej większej inwestycji obejmującej odbudowę wałów na pewnych odcinkach rzeki i odbudowę łącznie trzydziestu ostróg w jej korycie. Jak wynika z załączonej do wniosku karty informacyjnej przedsięwzięcia ostrogi są budowlami regulacyjnymi pełniącymi funkcję przeciwwodną. Mają na celu zapewnienie swobodnego odpływu wód, spływu lodu oraz zapewnienie odpowiednich głębokości dla pracy lodołamaczy w korycie W., a także zabezpieczenie wałów przed podmyciem przez nurt rzeki w miejscach gdzie stopa wałów znajduje się blisko brzegu rzeki. Ostrogi objęte planowanym przedsięwzięciem pełnią funkcję urządzeń przeciwpowodziowych wymienionych w § 3 ust. 1 pkt 61 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) obowiązującego w dacie złożenia wniosku. Z tego względu ich realizacja wymagała przeprowadzenia postępowania administracyjnego uregulowanego ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) określanej w dalszej części uzasadnienia ustawą o udostępnianiu informacji.

Po zasięgnięciu opinii organów wymienionych w art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy tj. w rozpatrywanej sprawie-Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego co do konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia oraz co do wymaganego zakresu raportu, Wójt Gminy postanowieniem z dnia 18 czerwca 2009 r. stwierdził dla przedmiotowego przedsięwzięcia obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W postanowieniu tym organ określił również zakres raportu wskazując, że powinien on uwzględniać oddziaływanie przedsięwzięcia na obszary Natura 2000 odniesieniu do m. in.: 1/ występowania siedlisk przyrodniczych, gatunków i ich siedlisk, chronionych w granicach ww. obszarów Natura 2000 w miejscu realizacji inwestycji oraz w zasięgu jej oddziaływania wraz z ich rozmieszczeniem przestrzennym (badania ornitofauny winny obejmować okres lęgu i wychowania młodych, migracji jesiennych i wiosennych oraz zimowania ptaków),2/ oceny wpływu inwestycji na siedliska ryb i minogów chronionych w obszarze Natura 2000z uwzględnieniem okresów tarła, 3/ oceny wpływu inwestycji na etapie realizacji i eksploatacji na siedliska przyrodnicze i siedliska gatunków, dla których ochrony wyznaczono ww. obszary Natura 2000.

W czerwcu 2010 r. inwestor przedłożył raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Raport ten opracowany został w maju 2010 r. przez zespół pracowników Biura Projektowo – Doradczego [[...]] dla całego przedsięwzięcia obejmującego i odbudowę wałów i odbudowę łącznie 30 ostróg na rzece W.

Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgadniając stosownie do art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji warunki realizacji przedsięwzięcia zobowiązał skarżącą do złożenia wyjaśnień i uzupełnienia braków w przedłożonym raporcie. Zagadnienia wymagające wyjaśnienia zostały sprecyzowane w 11 punktach pisma organu z 11 sierpnia 2010 r. Organ zażądał m. in.: dokładnego opisu warunków użytkowania terenu w fazie budowy ostróg wraz ze wskazaniem miejsc załadunku materiałów budowlanych, oraz jednoznacznym określeniem czy prowadzenie prac budowlanych wymagać będzie zajęcia terenu; przedstawienia w formie kartograficznej (ze wskazaniem km rzeki) wyników przeprowadzonej inwentaryzacji siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin objętych ochroną gatunkową, których występowanie stwierdzono w trakcie prowadzenia prac terenowych na obszarze ostoi ptasiej oraz siedliskowej(art. 66 ust. 1 pkt 13 i 14); wskazania, które z wymienionych w raporcie oddziaływania na środowisko gatunków roślin ulegną zniszczeniu wraz ze wskazaniem miejsca ich występowania; rozpoznanie gatunków herpetofauny oraz określenie ewentualnego wpływu planowanej inwestycji na gatunki płazów i gadów, które mogą występować na omawianym terenie.

W odpowiedzi na powyższe pismo inwestor przedstawił swoje wyjaśnienia ustosunkowując się do każdego ze wskazanych przez Regionalnego Dyrektora zagadnienia. Inwestor wskazał między innymi: "Prace związane z odbudową ostróg prowadzone będą wyłącznie z wody. Nie przewiduje się zajęcia terenu międzywala na potrzeby odbudowy ostróg. Nie ma potrzeby wykonywania jakichkolwiek dróg technologicznych w międzywalu. Nie będzie również składowania materiałów w międzywalu. Nawet wrzynka ostrogi będzie wykonywana z wody. Cały niemal materiał do odbudowania ostrogi oraz sprzęt (koparka) będzie dowożony droga wodną. Prowadzenie odbudowy ostróg nie będzie zatem wymagać zajęcia terenu międzywala.". Wyjaśniono również: "Dla potrzeb raportu wykonano inwentaryzację siedlisk dla odcinka W. objętego specjalnym obszarem ochrony siedlisk [[...]]. Prace obejmowały tekstowe i kartograficzne przedstawienie zróżnicowania i ocenę wartości fitocenotycznej składowej środowiska na obszarze północnego fragmentu ostoi habitatowej europejskiej sieci ekologicznej Natura 2000 (...) Nie przewiduje się zniszczenia/zajęcia cennych siedlisk przyrodniczych na tym odcinku doliny W. (teren ostoi siedliskowej) ponieważ w tym miejscu będą tylko remontowane ostrogi. Wszystkie prace związane z remontem będą prowadzone od strony wody". W odniesieniu do gatunków herpetofauny inwestor wyjaśnił: "Zgodnie z danymi literaturowymi, na analizowanym obszarze mogą występować następujące gatunki herpetofauny: jaszczurka zwinka Lacerna agilis, żaba trawna Rana temporaria, żaba moczarowa Rana arvalis, żaba jeziorowa Rana lessonae. Ze względu na przyjętą technologię prac, która nie powoduje zajętości terenu oraz ze względu na fakt, że nie będą wprowadzane nowe urządzenia hydrotechniczne i trwałe przekształcanie terenu, planowane przedsięwzięcie nie będzie powodowało istotnego oddziaływania na populację tych gatunków". Pismo uzupełniające, a w pewnym zakresie prostujące treść raportu podpisała pracownik inwestora i jego pełnomocnik w postępowaniu administracyjnym-Dyrektor Biura Ochrony Środowiska M. B.

Postanowieniem z dnia 26 października 2010 r. podjętym z powołaniem na art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 ustawy Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia.

Drugi z organów uzgadniających tj. Państwowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z 13 lipca 2010 r. pozytywnie zaopiniował planowane przedsięwzięcie.

W toku postępowania prowadzonego stosownie do wymogów ustawy przy udziale społeczeństwa organ I instancji postanowieniami dopuścił do udziału w sprawie na prawach strony organizacje ekologiczne, które zgłosiły chęć udziału tj. B, C, D i E.

Decyzją z dnia 2 grudnia 2010 r. Wójt Gminy, powołując art. 71 ust. 2 pkt 2 i art. 82 w zw. z art. 75 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji, a także § 3 ust. 1 pkt 61 w zw. z § 4 wskazanego wyżej rozporządzenia ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn. "B03 – Odbudowa ostróg na rzece W." w km [[...]] obejmującego odbudowę ostrogi nr [[...]]. W decyzji powyższej organ określając przedmiot przedsięwzięcia wskazał rodzaj prac przewidzianych do jego wykonania (wykonanie podbudowy z materacy faszynowych taflowych grubości 1 m, wykonanie faszynady z nachyleniem, wykonanie palisady z pali drewnianych , obciążenie koszami gabionowymi, wykonanie narzutu podwodnego z kamienia naturalnego, wykonanie wrzynki i obłożenie koszami gabionowymi skarpy na długości 30 m na podbudowie z ścieli faszynowej). Określił miejsce realizacji wskazując, że prace będą realizowane w korycie rzeki W. km [[...]], a zajmowana powierzchnia przez w/w budowlę wynosić będzie ok. 780 m2. W warunkach wykorzystania terenu w fazie realizacji zalecił m. in. aby plac budowy i jego zaplecze organizować z uwzględnieniem zasad minimalizacji zajęcia terenu i przekształcenia jego powierzchni oraz lokalizować poza obszarami Natura 2000 lub obszarami na których występują gatunki i siedliska przyrodnicze wymienione w załączniku I i II dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz pozostałymi obszarami chronionymi na podstawie ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody. Dalej nakazał, aby przy odbudowie ostróg wykorzystać materiały naturalne tj. drewno, faszyna, kamień, a prace wykonywać od strony wody przy użyciu sprzętu pływającego z uwagi na możliwe zlokalizowanie na brzegu fragmentów siedlisk przyrodniczych. Dalej szczegółowo określił ograniczenia czasowe dla realizacji prac związanych z odbudową ostróg ze względu na okres tarła cennych gatunków ryb, okres lęgowy ptaków, a także z uwagi na możliwość migracji oraz okres rozdrodu płazów. Organ I instancji w wydanej decyzji wskazał nadto, iż nie określa warunków wykorzystania i eksploatacji terenu na etapie eksploatacji przedsięwzięcia. W uzasadnieniu organ opisał szczegółowo przebieg postępowania. Stwierdził, że po wykonaniu inwestycji, w fazie jego eksploatacji nie będzie oddziaływania inwestycji na środowisko. Uznał, iż przedstawiony przez wnioskodawcę raport (uzupełniony pismem z dnia 15 września 2010 r.) odpowiada wymogom zawartym w art. 66 ustawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że planowana inwestycja zlokalizowana jest w granicach zgłoszonych do sieci ekologicznej Natura 2000 oraz że dla terenu objętego przedsięwzięciem brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dalej wyjaśnił, że planowane zadanie ze względu na swój charakter nie będzie w sposób istotny oddziaływać na środowisko na etapie funkcjonowania, w tym i na obszary Natura 2000 oraz że nie są zagrożone siedliska i gatunki priorytetowe. Z kolei na etapie budowy planowane zadanie może powodować oddziaływania o umiarkowanej skali. W wyniku przeprowadzonej inwentaryzacji przyrodniczej obejmującej ornitofaunę w okresie lęgowym, wędrówek wiosennych i jesiennych oraz zimy, a także rośliny i siedliska chronione zlokalizowane w międzywału oraz w sąsiedztwie wałów, stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na w/w obszary i na przyrodę w okresie budowy, pod warunkiem zachowania działań minimalizujących. Do decyzji dołączono charakterystykę przedsięwzięcia stosownie do wymogu art. 82 ust. 3 ustawy o udostępnianiu środowiska.

Odwołanie od w/w decyzji wniosło B zarzucając naruszenie art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 80 ust. 1 pkt 3, art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a –c ustawy o udostępnianiu informacji oraz naruszenie art. 7 i 77 kpa. Jednocześnie w odwołaniu zaskarżono postanowienie z 26 października 2010 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zarzucając określenie mało precyzyjnych środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, brak dokonania analizy określonej w art. 77 ust. 5 ustawy, wydanie postanowienia na podstawie raportu wykonanego bez spełnienia wszystkich wymogów określonych w art. 66 ustawy. W uzasadnieniu odwołujący wskazał, że w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia niezasadnie odstąpiono od określenia warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji i użytkowania przedsięwzięcia (odbudowy ostróg), zarzucono brak w decyzji nałożenia obowiązku wykonania powtórnej (ponownej ) oceny oddziaływania na środowisko powołując się na art. 72 ust. 1 pkt 1 i 10 ustawy o udostępnianiu informacji. Wskazano, że w zaskarżonej decyzji nie zawarto informacji w jakim stopniu zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie wykorzystano ustalenia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska a także, że nie odniesiono się w pełni do uwag i wniosków Towarzystwa. Postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska zarzucono niezgodność raportu z wymogami określonymi w art. 66 powołanej ustawy. Wskazano, że nie było zgodne z zaleceniem "Prognozy oddziaływania na środowisko Programu [[...]] – 2030" sporządzanie szeregu raportów dla poszczególnych zadań, brak wariantów alternatywnych w raporcie oddziaływania na środowisko.

W uzasadnieniu decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji podjętej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w dniu 8 kwietnia 2011 r. częściowo podzielono zarzuty odwołania.

1. Kolegium stwierdziło, iż w decyzji organu I instancji faktycznie nie określono warunków wykorzystania terenu, czyli sposobu utrzymania ostrogi w stanie technicznym pozwalającym na prawidłowe wykonywanie funkcji ochrony brzegu rzeki. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art.64 ust.2 ustawy Prawo wodne (t.j. Dz. U z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.) właściciel urządzenia wodnego znajdującego się na śródlądowych wodach powierzchniowych jest obowiązany do zapewnienia obsługi, bezpieczeństwa oraz właściwego funkcjonowania tego urządzenia, z uwzględnieniem wymagań wynikających z warunków utrzymania wód. Podkreśliło, iż teren lokalizacji ostrogi położony jest w granicach Obszaru Specjalnej Ochrony Ptaków [[...]] i w Specjalnym Obszarze Ochrony Siedlisk [[...]]. Sprawa utrzymania urządzeń i obiektów służących bezpieczeństwu przeciwpowodziowemu na terenach Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 została uregulowana przepisami art. 36 ust.1 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t. j. Dz.U. z 2009 r. Nr 151 poz. 1220 ze zm.). Dalej Kolegium wskazało na brak pełnych szczegółowych informacji o stwierdzonych gatunkach roślin i zwierząt, jakie mogą występować w miejscu realizacji ostrogi. Wskazując na fotografię z raportu przedstawiającą sposób prowadzenia prac związanych z budową ostrogi (fot.01 na str. XL) z widocznym zajęciem strefy brzegowej na szerokości ok. 10 m. Kolegium wywiodło: "Autorzy raportu nie przeprowadzili szczegółowych inwentaryzacji na tych odcinkach, dlatego trudno jest odnieść wskazane w decyzji organu I instancji terminy do ochrony faktycznych gatunków występujących na brzegu w miejscu przebudowy ostrogi nr [[...]], należy zaznaczyć, że przeprowadzenie takich szczegółowych inwentaryzacji pozwoliłoby na szczegółowe określenie terminów przeprowadzenia prac budowlanych dla konkretnej ostrogi, co zdecydowanie uściśliłoby je wpływając jednocześnie na lepszą organizację przebudowy poszczególnych ostróg, a przede wszystkim dawałoby gwarancję kompleksowej ochrony środowiska w miejscu ich realizacji. Na tej podstawie możliwym byłoby określenie w decyzji środowiskowej najbardziej dogodnych z punktu widzenia ochrony środowiska, terminów dokonywania konserwacji i bieżących napraw ostrogi, czyli spełnienia wymogu określenia warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich, tak jak stanowi przepis art. 82 ust. 1ustawy".

2. Kolegium uznało, że raport oddziaływania na środowisko nie w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 66 ust. 1 ustawy, a to z tego względu, iż nie zawiera szczegółowych analiz występowania gadów i płazów oraz skutków realizacji i funkcjonowania ostrogi na nie. Za wadę raportu organ uznał fakt iż został on opracowany łącznie dla wszystkich siedmiu zadań I etapu programu "Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe do roku 2030", przez co zbyt mało szczegółowo odnosi się do samych miejsc realizacji poszczególnych ostróg, które będą przedmiotem 10 pojedynczych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na ich realizację wydawanych przez organy ochrony środowiska 8 gmin. Raport o oddziaływaniu na środowisko sporządzony został dla odbudowy 30 ostróg oraz pięciu odcinków wałów przeciwpowodziowych o łącznej długości 36,65 km. Realizacja całego planowanego przedsięwzięcia na terenie 8 gmin na podstawie jednej decyzji środowiskowej zdecydowanie wydłużyłaby czas jej wydania, a także na jej podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Równocześnie zastosowany podział na poszczególne ostrogi powinien pozwolić organom współuczestniczącym w wydaniu decyzji środowiskowej (w szczególności Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska ) na bardziej szczegółowe zapoznanie się ze skutkami ich realizacji. Zdaniem Kolegium podział taki zdecydowanie przyśpieszy czas realizacji ostróg-ważnego elementu zabezpieczenia przeciwpowodziowego [[...]], gdyż w przypadku przedłużania się procedury wydania decyzji środowiskowej i tym samym pozwolenia na budowę dla jednego zadania nie blokuje możliwość realizacji innych 30 odbudowywanych ostróg, gdyż realizacja ich może być prowadzona samodzielnie (niezależnie) bez powiązania technologicznego czy technicznego z pozostałymi. Kolegium wskazało, iż w raporcie o oddziaływaniu na środowisko w rozdziale 9 omówiono szczegółowo działania minimalizujące potencjalny negatywny wpływ na środowisko planowanego przedsięwzięcia, w tym przede wszystkim na ptaki i ryby, ale nie wskazano działań minimalizujących oddziaływania na płazy i gady. W Standardowym Formularzu Danych wyszczególniono dwa gatunki płazów wymienionych w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43/EWG oraz 10 gatunków płazów jako ważne, które występują w granicach ostoi [[...]]. Organ zwrócił nadto uwagę na treść przepisu § 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. z 2004, Nr 220, poz.2237).

3. Zdaniem Kolegium informacji przedstawionych w piśmie inwestora z dnia 13 września 2010 r. nie można uznać za uzupełnienie raportu, gdyż raport powinien być uzupełniony przez jego autora nie zaś przez firmę, która go zleciła, przy czym uzupełnienie takie winno spełniać wymogi określone w art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji, w szczególności winno również wskazywać źródła informacji stanowiące podstawę do sporządzenia uzupełnienia raportu, jak również streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu. Kolegium zwróciło nadto uwagę, że w Standardowym Formularzu Danych dla obu wyznaczonych w dolinie W. obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 wymienione w powyższym piśmie gatunki żab (żaba trawna Rana temporaria, żaba moczarowa Rana arvalis, żaba Jezioran Rana lessonae) określone są jako "gatunki ważne" także na tej tylko podstawie można stwierdzić, że mogą one występować także na odcinkach brzegu rzeki rejonie, których planowana jest przebudowa ostróg. Informacja ta potwierdza fakt, że w ramach przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przebudowanej ostrogi nie były prowadzone szczegółowe badania terenowe dotyczące gadów i płazów.

4. Wątpliwości organu odwoławczego budzi także zapis w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnieniu warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia oraz w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na jego realizację wydanej przez Wójta Gminy z którego wynika, że "przed rozpoczęciem prac należy zgodnie z art. 56.1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2001 roku o ochronie przyrody (Dz. U z 2009, Nr 151, poz. 1220, t.j.) uzyskać zezwolenie na płoszenie oraz niszczenie gatunków oraz siedlisk gatunków objętych ochroną ścisłą częściową. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie zastępuje zezwolenia w trybie art. 56 ustawy o ochronie przyrody", gdyż w tej sytuacji nie wiadomo na jakiej podstawie inwestor wystąpi do Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (w przypadku wystąpienia gatunków chronionych) i Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (w przypadku gatunków częściowo chronionych) o zezwolenie na odstępstwa od zakazów określonych w art. 51 i 52 ustawy ochronie przyrody.

5. Wątpliwości organu odwoławczego budzi nadto rzetelność analiz przeprowadzonych przez organ współdziałający, czyli przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska poprzedzających wydanie postanowienia o uzgodnieniu warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. Brak szczegółowych informacji o zinwentaryzowanych zasobach środowiska przyrodniczego, miejsc lokalizacji poszczególnych ostróg doprowadził w konsekwencji do mało precyzyjnych uwarunkowań ich realizacji zapisanych w decyzji środowiskowej.

Wskazane wyżej uchybienia skutkowały uchyleniem decyzji organu I instancji. Kolegium stwierdziło, że w przedmiotowym postępowaniu organy uzgadniające i opiniujące warunki realizacji przedsięwzięcia na podstawie art. 77 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji zajmują swoje stanowisko m. in. na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, zatem uzupełnienie raportu wiąże się z koniecznością przedłożenia uzupełnionego raportu w/w organom celem zajęcia stanowiska w sprawie.

W skardze Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego. W ocenie strony skarżącej raport oddziaływania na środowisko sporządzony został rzetelnie i wszechstronnie, zgodnie z przepisami ustawy. W szczególności skarżąca nie podzieliła stanowiska Kolegium, iż w decyzji organu I instancji niezasadnie zaniechano określenia warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji. Strona podniosła, że warunki wykorzystania terenu mogą być odniesione tylko do terenów, a nie akwenów na których funkcjonują ostrogi jako budowle hydrotechniczne usytuowane w korycie rzeki, okresowo przykrywane wysokimi wodami. Obiekt hydrotechniczny nie jest terenem i nie można w sposób administracyjny określać warunków jego wykorzystania, które zależne są od poziomu wody w rzece. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczyła między innymi, określenia rodzaju i miejsca przedsięwzięcia, warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania, wymagań dot. ochrony środowiska itp., w żadnym jednakże razie przedmiotem decyzji nie miało być określenie sposobu eksploatowania ostróg. Zaskarżonej decyzji zarzucono nadto, że mimo iż podstawą rozważań uczyniono art. 64 ust. 2 ustawy Prawo wodne, to nie uczyniło z przepisu tego prawnej podstawy wydanej decyzji. Strona skarżąca podkreśliła, że zgodność realizowanego przedsięwzięcia z przepisami Prawa wodnego analizowana będzie na etapie uzyskiwania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie zadania i znajdzie w tej decyzji odzwierciedlenie.

Skarżąca nie podzieliła również stanowiska Kolegium, iż autorzy raportu nie przeprowadzili szczegółowych inwentaryzacji fauny na odcinkach rzeki niezbędnych do odbudowy przedmiotowej ostrogi, dlatego też trudno jest w jego opinii odnieść wskazane w decyzji środowiskowej terminy do ochrony faktycznych gatunków występujących na brzegu, w sąsiedztwie odbudowy ostróg, tj. obszarze kilkudziesięciu m2. Zdaniem skarżącego uznanie zasadności powyższych uwag, doprowadziłoby do przyjęcia absurdalnego wniosku zakładającego, jakoby stwierdzenie występowania na brzegu, przedstawicieli konkretnego gatunku fauny (np. z gromady płazów), było informacją niezbędną dla dokładnego zaplanowania terminu robót, których realizacja nastąpi za dwa lata oraz, że fakt ten pozwoli na zagwarantowanie kompleksowej ochrony tego gatunku. Określone zarówno w raporcie, postanowieniu organu ochrony środowiska i decyzji środowiskowej dozwolone i wykluczone terminy realizacji robót zobowiązują inwestora do uzyskania zezwolenia na odstępstwa od zakazów w art. 51 i 52 ustawy z dnia 16 kwietnia 2001 r. o ochronie przyrody w stosunku do gatunków objętych ochroną ścisłą i częściową, których ewentualne występowanie ujawni ustanowiony przez inwestora nadzór środowiskowy. Inwentaryzację przyrodniczą przeprowadzono szczegółowo w rejonie ostróg i wałów wskazanych do odbudowy/modernizacji w odniesieniu do gatunków i siedlisk, na które realizacja ww. inwestycji mogła mieć znaczący negatywny wpływ.

Strona skarżąca nie podzieliła nadto stanowiska Kolegium, że raport oddziaływania na środowisko nie spełnia wymagań określonych w art. 66 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji. Wskazano, że elementami uściślającymi zakres raportu, jego szczegółowość, metody badań terenowych i in. są m.in. wnioski z oceny strategicznej (w tym przypadku Prognozy oddziaływania na środowisko do "Programu [..] - 2030", stanowiska właściwych organów (w szczególności w zakresie raportu wraz z ewentualnym wskazaniem zagadnień wymagających pogłębionych analiz), dotychczasowa wiedza o przedmiocie oceny, a także tzw. zasady "dobrej praktyki", umożliwiające skoncentrowanie się w raporcie na kwestiach istotnych, mogących mieć znaczenie dla właściwego rozstrzygnięcia administracyjnego. Zgodnie z art. 80 ustawy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc m.in. pod uwagę: wyniki uzgodnień i opinii, ustalenia zawarte w raporcie oraz wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Organy ochrony środowiska rozstrzygając w sprawie, nie muszą opierać się wyłącznie o badania terenowe. Wiedza dotycząca stosunków przyrodniczych w obrębie określonych ekosystemów i dostępne dane np. z wcześniej prowadzonych badań, mogą być wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie administracyjnym. Ostrogi w korycie rzeki Wisły funkcjonują od stuleci i rozpoznanie ich wpływu na płazy i gady nie wymaga szczegółowych analiz w miejscach lokalizacji ostróg. W związku z powyższym takiego obowiązku nie nałożyły organy ochrony środowiska. Szczegółowe analizy występowania gadów i płazów, są bezcelowe w przypadku odbudowy wybranych ostróg, ze względu na minimalną potencjalną ingerencję w środowisko oraz ze względu na biologię stwierdzonych gatunków gadów i płazów. Wskazano, że zgodnie ze Standardowym Formularzem Danych (aktualizacja 2008-09), w obrębie obszaru Natura 2000 [[...]] występują dwa gatunki płazów wymienione w Załączniku II Dyrektywy Rady 92/43 EWG. Gatunkami tymi są traszka grzebieniasta Triturus cristatus oraz kumak nizinny Bombina bombina. Poza wyżej wymienionymi występuje także 10 innych gatunków płazów: ropucha szara Bufo bufo, paskówka Bufo calamita, ropucha zielona Bufo viridis, rzekotka drzewna Hyla arborea, huczek ziemny Pelobates fuscus, żaba wodna Rana esculenta, żaba jeziorkowa Rana lessonae, żaba śmieszka Rana ridibunda, żaba trawna Rana temporaria, traszka zwyczajna Triturus vulgaris. Większość w/w gatunków, jako miejsce rozrodu wybiera niewysychające starorzecza rzeki W., po czym opuszcza zbiornik, prowadząc lądowy tryb życia. Jedynie tzw. żaby zielone, także po okresie godowym, przebywają w pobliżu zbiorników wodnych. Prace prowadzone poza okresem rozrodczym w żaden sposób nie wpłyną negatywnie na populację tych zwierząt w obrębie obszaru Natura 2000. Doprowadzić mogą jedynie do chwilowego i odwracalnego w czasie odsunięcia zwierząt od miejsca prowadzenia inwestycji. W przypadku gadów, Standardowy Formularz Danych nie wymienia żadnego gatunku występującego w obrębie obszaru Natura 2000 [[...]]. W wyniku prac terenowych prowadzonych przy okazji inwentaryzacji ornitologicznej wiadomo, że występują tam: jaszczurka zwinka Lacerta agilis, jaszczurka żyworodna Zootoca vivipara oraz zaskroniec Natrix natrix. Zwierzęta te nie w bezpośredni sposób są związane z wodą, w związku z powyższym można stwierdzić, że prace prowadzone od strony W. nie będą miały wpływu na lokalne populacje tych gatunków.

Strona skarżąca podkreśliła, że zarówno ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku jak i ustawa o ochronie przyrody nie reguluje kwestii wymogu wykonania inwentaryzacji przyrodniczych. Jedynie organ może wskazać zakres i metody badań (art. 68 ustawy), zatem nie można uznać, że brak inwentaryzacji przyrodniczej wybranych gatunków powoduje, że raport nie spełnia wymogów ustawy.

Skarżąca nie podzieliła także stanowiska Kolegium dot. niewłaściwego łącznego uwzględnienia w raporcie wszystkich 7 zadań I Etapu "Programu [[...]] - 2030". Wyjaśniła, że przystępuje do realizacji wielu zadań związanych z odbudową ostróg stanowiących jedno przedsięwzięcie. Fakt objęcia 7 zadań jednym raportem wynikał ze wspomnianej wyżej Prognozy oddziaływania na środowisko do "Programu [[...].] - 2030" i uzasadniony był faktem, iż zadania te realizowane są łącznie/równolegle, zatem jedynie kompleksowe i łączne rozważenie potencjalnego wpływu ich realizacji na środowisko, może urzeczywistnić cel sporządzania takiego raportu. Celem łącznego analizowania zadań była ocena skumulowanych oddziaływań wszystkich zadań, które analizowane pojedynczo nie umożliwiłyby ujawnienia skali ewentualnych potencjalnych przekształceń środowiska. Wskazano, że odbudowa jednej ostrogi obejmuje obszar poniżej 500 metrów kwadratowych w korycie rzeki, a tylko pewne prace związane są z bezpośrednim stykiem ostrogi z lądem. Dopiero łączne przeanalizowanie wszystkich zadań składających się na przedsięwzięcie, może dać rzeczywistą odpowiedź na wpływ inwestycji na środowisko.

Odnośnie zarzutu braku szczegółowego omówienia działań minimalizujących oddziaływania na płazy i gady strona skarżąca wywodzi, że autorzy raportu, wykorzystując wnioski oceny strategicznej, stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w sprawie obowiązku i zakresu raportu oraz rozpoznanie terenowe autorów inwentaryzacji przyrodniczej (awifauna, flora, siedliska), a także dostępne źródła informacji wykluczyli możliwość znaczącego negatywnego oddziaływania na płazy i gady. Tzw. działania minimalizujące określa się dla stwierdzonych w procesie oceny znaczących negatywnych oddziaływań. Nie można minimalizować oddziaływań, które są albo już minimalne albo nie wystąpią w ogóle, co wynika z przepisu art. 66 ust. 9 ustawy. Jeżeli w toku postępowania stwierdzono brak negatywnych oddziaływań na gady i płazy (omówiony w piśmie z dnia 13 września 2010 roku, skierowanym do organu ochrony środowiska jako wyjaśnienia do raportu) to w rozdziale poświęconym działaniom minimalizującym nie mogły się znaleźć działania minimalizujące negatywny wpływ na płazy i gady.

Strona skarżąca nie podzieliła także argumentacji Kolegium, że raport powinien być uzupełniony przez jego autora, a nie przez firmę/inwestora, która go zleciła. Skoro ustawa nie reguluje w żaden sposób kwestii uzupełniania raportu, to zdaniem skarżącej przedłożenie pisma wyjaśniającego niektóre zagadnienia raportu, jest równie uprawnione jak przedłożenie poprawionego raportu. Raport jest tylko jednym z elementów, które organ wydający opinię, a następnie organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach musi wziąć pod uwagę. Korespondencja, prowadzona w toku postępowania, stanowi równoprawne źródło informacji brane pod uwagę celem ustalenia uwarunkowań środowiskowych realizacji przedsięwzięcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację i stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zaskarżona decyzja została podjęta na podstawie art. 138 § 2 kpa. Przepis ten w dacie rozstrzygania przez Kolegium sprawy stanowił: Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skorzystanie z dyspozycji cytowanego przepisu jest możliwe jedynie wówczas gdy organ odwoławczy wykaże i uzasadni konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części. Należy wskazać, iż obowiązkiem organu odwoławczego jest przede wszystkim ponowne wyjaśnienie i rozpatrzenie sprawy. Organ II instancji jest -stosownie do art. 136 kpa- uprawniony do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, jak również uprawniony do zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi I instancji. Podkreślić należy, że w/w przepisy obowiązują również w postępowaniu prowadzonym w oparciu o przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Zdaniem Sądu w postępowaniu tym nie jest wyłączona możliwość przeprowadzenia przez organ odwoławczy dodatkowych dowodów, czy uzyskania dodatkowych wyjaśnień od inwestora czy autora raportu celem ustalenia np. faktycznych braków raportu, koniecznego zakresu jego ewentualnego uzupełnienia, wyjaśnienia pewnych nieścisłości, bądź niedokładności w raporcie, a nawet częściowego jego uzupełnienia przy skorzystaniu z dyspozycji art. 136 kpa. Organ odwoławczy uprawniony jest do merytorycznej zmiany decyzji organu I instancji w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Może w tym zakresie decyzję organu I instancji uzupełnić, zmienić, czy doprecyzować odpowiednio do wymogów zawartych w art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji. Fakt, iż podstawowym i w zasadzie jedynym dowodem w sprawie stanowiącym podstawę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest raport oddziaływania na środowisko nie oznacza, że każda konieczność jego uzupełnienia, czy poprawienia skutkuje obowiązkiem organu odwoławczego zastosowania art. 138 § 2 kpa. Pamiętać bowiem należy, że zgodnie z zasadą art. 12 kpa, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Jeżeli raport nie jest wyczerpujący lub nie cechuje się szczegółowością niezbędną zdaniem organu ze względu na przedmiot sprawy albo też zawiera błędy, nieścisłości wymagające wyjaśnienia to organ może oprócz pisemnego zobowiązania inwestora do uzupełnienia raportu skorzystać również z innych środków: 1/ przeprowadzić rozprawę administracyjną, o której zgodnie z art. 90 § 3 kpa, może zawiadomić państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, organizacje społeczne, a także inne osoby, jeżeli ich udział w rozprawie jest uzasadniony ze względu na jej przedmiot; w tym przypadku organ wzywa je do wzięcia udziału w rozprawie albo do złożenia przed rozprawą oświadczenia i dowodów dla poparcia ich żądań, które włączane są do akt sprawy; 2/ skorzystać z innych środków dowodowych, np. dowodu z opinii biegłego lub oględzin; 3/ zwrócić się odpowiednio do Krajowej lub regionalnej komisji ocen oddziaływania na środowisko. Zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie było przeszkód, aby organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia pewnych kwestii i zagadnień dotyczących raportu i jego uzupełnienia przeprowadzając rozprawę administracyjną z udziałem autorów raportu, inwestora i organizacji społecznych uczestniczących w postępowaniu. Zdaniem Sądu pozwoliłoby to ustalić zasadniczą dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność tj. czy w istocie raport wymaga uzupełnienia o pewne treści i w jakim zakresie oraz czy i jakie ewentualnie dodatkowe warunki powinny być wprowadzone do decyzji organu I instancji z punktu widzenia wymogów zawartych w art. 82 ustawy o udostępnianiu informacji. W rozpatrywanej sprawie organ odwoławczy z tej możliwości nie skorzystał, a w ocenie Sądu powinien. Podkreślić należy, że przedmiotem inwestycji nie jest komercyjne przedsięwzięcie realizowane wyłącznie w ekonomicznym interesie inwestora. W sprawie chodzi o inwestycję mającą na celu przeciwdziałanie powodziom, a zatem o inwestycję celu publicznego. Z analizy uzasadnienia podjętej przez Kolegium decyzji kasacyjnej z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji wynika, że zasadniczymi powodami jej podjęcia było: 1/ uznanie, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotycząca odbudowy ostróg musi określać tzw. warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia – stosownie do wymogu art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o udostępnianiu informacji, 2/ wadliwość raportu i konieczność jego uzupełnienia. Zdaniem organu wadliwość raportu polega na opracowaniu go dla większej ilości przedsięwzięć planowanych przez inwestora, co spowodowało że nie dość dokładnie przedstawia środowisko (gatunki roślin i zwierząt) istniejące w miejscu odbudowy przedmiotowych ostróg. W ocenie Kolegium wymagane jest zatem przeprowadzenie szczegółowych inwentaryzacji w miejscach odbudowy poszczególnych ostróg, zwłaszcza że ze znajdującej się w raporcie fotografii przedstawiającej odbudowę ostrogi wynika tzw. zajętość strefy brzegowej (lądu). Poza tym wadliwość raportu polega na pominięciu szczegółowej analizy oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko herpetofauny ( środowisko płazów i gadów). Kolegium uznało także, że uzupełnienie raportu w toku postępowania przed organem I instancji przez inwestora było nieuprawnione, gdyż powinien to zrobić wyłącznie autor raportu. Ze wskazanych przyczyn uchylenia wynika więc, że organ II instancji zaleca, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu przed organem I instancji inwestor przedłożył albo nowy raport dotyczący wyłącznie odbudowy przedmiotowej ostrogi, albo przedstawił uzupełnienie sporządzonego raportu opracowane przez jego autora zawierające inwentaryzację siedlisk w częściach lądowych odbudowy ostróg oraz analizę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko płazów i gadów.

Zdaniem Sądu, stanowisko Kolegium co do konieczności uzupełnienia raportu wyłącznie przez jego autora, a tym samym i zanegowanie wyjaśnień udzielonych organowi ochrony środowiska przez inwestora pismem z 13 września 2010 r., nie jest prawidłowe. Przepisy prawa nie określają jaki podmiot powinien opracować raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Stwierdzić należy, że raport ten faktycznie może przygotować każdy i to bez względu na kwalifikacje i znajomość zagadnienia. Do organu należy jednak ocena raportu pod kątem jego zgodności z przepisami prawa, logiki zawartych w nim wywodów oraz jego fachowości i kwalifikacji autora. Nie ma żadnych prawnych przeszkód, aby raport przygotował sam inwestor, czy też zespół jego pracowników (por. wyrok WSA w Warszawie z 9 lipca 2007 r., IV SA/Wa 15/07, Lex nr 362515). Ocena zaś czy autor raportu posiada dostateczną wiedzę z zakresu ochrony środowiska oraz z dziedziny, z którą wiąże się planowane przedsięwzięcie oraz czy potrafi określić, opisać i zanalizować wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko należy do organów administracji. Nie ma też żadnych przeszkód, aby przedłożony raport uzupełniła lub poprawiła inna osoba (inwestor lub jego pracownik). Nie ma obowiązku uzupełniania raportu zawsze przez jego autora. Niekiedy z powodu pewnych przeszkód faktycznych może okazać się to niemożliwe. Zdaniem Sądu Kolegium nie miało zatem podstaw do negowania uzupełnienia raportu tylko z uwagi na fakt, iż uzupełnienie to nie zostało dokonane przez zespół pracowników [[...]], a przez pracownika inwestora. Podważenie wiarygodności uzupełnienia raportu w sprawie z tej tylko przyczyny, że uzupełnienia dokonał inwestor, a nie autor raportu nie było uprawnione. Skoro okoliczność ta wzbudziła pewne wątpliwości organu odwoławczego to nie było przeszkód, aby je wyjaśnić czy to w drodze pisemnej korespondencji z inwestorem, czy też na rozprawie administracyjnej.

Zdaniem Sądu stanowisko Kolegium wskazujące na wadliwość raportu z uwagi na jego szerszy zakres wykraczający poza będącą przedmiotem sprawy administracyjnej odbudowę jednej ostrogi również nie jest przekonywujące. Odbudowa wszystkich ostróg (ich aktualny stan przedstawiają fotografie stanowiące załączniki do raportu) ma być realizowana przez skarżącą w identyczny sposób, a i ingerencja w środowisko związana z ich odbudową jest niemal taka sama. Raport dokładnie wskazuje jakie siedliska przyrodnicze objęte załącznikiem I Dyrektywy Siedliskowej sąsiadują z poszczególnymi ostrogami (vide: str. 133 i nast.). Zatem w istocie nie wiadomo jakiej innej szczegółowej inwentaryzacji w miejscach odbudowy poszczególnych ostróg oczekuje Kolegium w ponownie prowadzonym-na podstawie zaskarżonej decyzji-postępowaniu (vide: str. 6 i 7 zaskarżonej decyzji, gdzie wskazuje się m. in., Wadą raportu jest to, że opracowany został dla wszystkich 7 zadań I Etapu Programu "Kompleksowe zabezpieczenie przeciwpowodziowe [[...]] do roku 2030" przez co zbyt mało szczegółowo odnosi się do samych miejsc realizacji poszczególnych ostróg (...)" i dalej: "Brak szczegółowych informacji o zinwentaryzowanych zasobach środowiska przyrodniczego miejsc lokalizacji poszczególnych ostróg doprowadził w konsekwencji do mało precyzyjnych uwarunkowań ich realizacji zapisanych w decyzji środowiskowej" ). Lektura raportu wskazuje, że nie ma jakichkolwiek trudności w odróżnieniu od siebie zagadnień dotyczących poszczególnych inwestycji (odbudowy wałów i ostróg ) poddanych przez inwestora odrębnym postępowaniom administracyjnym. Również opis elementów przyrodniczych środowiska i analiza oddziaływań na poszczególne komponenty środowiska została przez autorów raportu przedstawiona tak, że nie ma trudności z przyporządkowaniem określonych treści do poszczególnych przedsięwzięć ( przykładowo karta XL raportu). Sąd nie podziela zatem stanowiska Kolegium, iż raport jest wadliwy z tego względu, że został opracowany łącznie dla większej ilości zadań niż objęte przedmiotowym postępowaniem. Rodzaj inwestycji i podobieństwo środowiska w którym będzie ono realizowane uprawniał inwestora do opracowania jednego raportu obejmującego całość przedsięwzięcia związanego z odbudową wałów i odbudową 30 ostróg. W każdym razie Kolegium nie wykazało, iż fakt ten mógł mieć jakikolwiek wpływ na treść rozstrzygnięcia organu I instancji.

Nieprzekonywujące jest również stanowisko Kolegium dotyczące tzw. zajętości terenu przy odbudowie ostróg, a tym samym i konieczności analizy oddziaływania ich odbudowy na siedliska i gatunki występujące na lądzie (w tym na gady i płazy). Wnioskowanie o "zajętości" terenu przybrzeżnego, wielkości tego zajęcia wyłącznie na podstawie fotografii przedstawionej w raporcie (karta XL) bez jakiejkolwiek próby dokładniejszego wyjaśnienia tej kwestii nie jest uprawnione. Zarówno raport, jak i wyjaśnienia inwestora zawarte w piśmie z 13 września 2010 r. wskazują, że całość prac ma być wykonywana wyłącznie od strony wody. Taki też warunek zawarty został w decyzji organu I instancji (vide: pkt B lit. d ). Jeżeli organ II Instancji w związku z przedstawioną w raporcie fotografią powziął wątpliwości co do wskazywanego sposobu wykonywania prac związanych z odbudową ostrogi powinien również tę kwestię wyjaśnić jednoznacznie w trybie art. 136 kpa przed skorzystaniem z możliwości podjęcia decyzji kasacyjnej. W świetle treści raportu ( i jego uzupełnienia) oraz wydanej przez organ I instancji decyzji całość prac powinna być realizowana wyłącznie w nurcie rzeki. Z kolei ustalenie Kolegium o tzw. "zajętości" terenu na brzegu w części lądowej dokonane na podstawie przywołanej w uzasadnieniu decyzji fotografii skutkowało m. in. uznaniem iż w sprawie zachodzi konieczność zapewnienia większej ochrony dla środowiska herpetofauny pominiętego w raporcie. Zauważyć należy, iż w tym zakresie w odniesieniu do gadów i płazów inwestor uzupełnił raport, a w decyzji organu I instancji kierując się wskazaniami organu ochrony środowiska określono, aby prace związane z odbudową ostróg należy prowadzić w sposób, który nie zakłóci migracji oraz rozrodu płazów, przypadający na okres od 15 marca do 30 czerwca (pkt B lit. e decyzji). Kolegium dyskwalifikując uzupełnienie raportu z uwagi na osobę jego autora i wnioskując z przywołanej fotografii o innym sposobie wykonywania przedsięwzięcia niż opisany w raporcie i wskazany w decyzji organu I instancji (nie tylko z wody) uznało, iż w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia szczegółowych analiz występowania gadów i płazów w miejscach odbudowy poszczególnych ostróg i określenia tzw. działań minimalizujących wpływ przedsięwzięcia na ich środowisko. Wobec tego, że Kolegium nie miało podstaw do dyskwalifikowania uzupełnienia raportu, ani nie wykazało jednoznacznie swojego ustalenia co do "zajętości" terenu lądowego tym samym nie wykazało również przyjętej tezy o wadliwości raportu w odniesieniu do braku analizy wpływu przedsięwzięcia na środowisko herpetofauny, czyli gatunki zwierząt, które poza okresem godowym prowadzą lądowy tryb życia. W tym zakresie Sąd w pełni podziela argumentację skargi. W okolicznościach sprawy trudno przyjąć, iż wykonywanie prac w sposób określony przez inwestora tj. z wody może w jakikolwiek sposób w ogóle (poza okresem rozrodu) oddziaływać na środowisko gadów i płazów.

Nie jest też dla Sądu dostatecznie jasno wyrażone stanowisko Kolegium w kwestii braku określenia w decyzji organu I instancji "warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia". W szczególności nie wiadomo czy brak ten Kolegium uznaje za wadę decyzji czy też nie. Z jednej strony organ odwoławczy wskazuje bowiem na obowiązki właściciela urządzenia wodnego wynikające z art. 64 ust. 2 Prawa wodnego i konieczność zawarcia w/w warunku, a z drugiej wywodzi: " W tym przypadku zarządca nieruchomości Skarbu Państwa (rzeki) kierując się zasadami wynikającymi z położenia planowanych ostróg w obszarach Natura 2000 dostosuje swoje działania, sposoby konserwacji, naprawy i terminy ich wykonania do wymogów ochrony przyrody i dlatego nie było potrzeby do określania sposobu wykorzystania terenu w okresie funkcjonowania ostróg. Równocześnie duża zmienność oddziaływań (w czasie i w stopniu ich nasilenia) wód rzeki na planowane ostrogi nie pozwalają na określenie terminów i sposobów wykonywania prac konserwacyjnych czy naprawczych. Stan techniczny poszczególnych ostróg jest okresowo sprawdzany przez służby przeciwwodne i one decydują o działaniach zabezpieczających, które muszą być wykonane natychmiast po stwierdzeniu ich uszkodzenia, naruszenia konstrukcji lub innych niekorzystnych przekształceń". Wywód ten jak się wydaje uzasadnia raczej stanowisko wskazujące na brak możliwości i konieczności określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach "warunków wykorzystania terenu w fazie eksploatacji lub użytkowania" w odniesieniu do przedmiotowej ostrogi.

Reasumując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Organ odwoławczy nie wykazał konieczności przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia wadliwości raportu dotyczące jego zakresu, czy uprawnienia co do autorstwa uzupełnienia raportu nie upoważniały do podważenia jego wiarygodności. Merytoryczne natomiast wątpliwości Kolegium co do tzw. "zajętości" terenu, oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko herpetofauny, a także inne wymienione w uzasadnieniu decyzji dotyczące m. in. odstępstw od zakazów określonych w art. 51 i 52 ustawy o ochronie środowiska mogły zostać wyjaśnione w ramach dodatkowego postępowania wyjaśniającego prowadzonego w trybie art. 136 kpa. Również akcentowana w odpowiedzi na skargę rozbieżność między rozstrzygnięciami organów, a uzasadnieniem decyzji organu I instancji w zakresie wprowadzonego zakazu realizacji przedsięwzięcia na obszarze Natura 2000 (vide: punkt B lit a decyzji i punkt I a postanowienia organu ochrony środowiska ) powstała najprawdopodobniej z wyniku oczywistego błędu edytorskiego wymagała co najwyżej skorygowania przez organ odwoławczy, a nie korzystania z art. 138 § 2 kpa.

Z powyższych względów Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach Sąd orzekł stosownie do art. 200 w/w ustawy.