Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1290/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 200, art. 205 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15, art. 136 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c, art. 48 ust. 3, art. 59 f ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi M. C. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania budowy silosów na zboże I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej M. C. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 1290/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi M.C. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z [...] lipca 2021 r. nr [...] dotyczące wstrzymania budowy silosów na zboże.

Jak wynika z uzasadnienia tego postanowienia i akt administracyjnych sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) postanowieniem z [...] maja 2021 r. nr [...] - działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 ze zm., dalej: u.P.b.) - wstrzymał budowę dwóch silosów na zboże na położonej w Z. działce nr 5863/1.

W uzasadnieniu wskazał na ustalenia poczynione w trakcie przeprowadzonej [...] marca 2021 r. kontroli, w wyniku której ustalono, że na działce nr 5863/1 w [....] stanowiącej własność M.C., przy południowej granicy działki, w odległości 0,55 m od ogrodzenia, wybudowane zostały dwa stalowe silosy na zboże. Silosy są posadowione na jednej, wspólnej płycie betonowej. Średnica każdego z silosów wynosi ok. 3,9 m, wysokość ścian ok. 4,30 m, a całkowita wysokość ok. 5,50 m. Kubatura każdego z nich wynosi ok. 51 m2 licząc objętość walca o wysokości 4,3 m (wysokość ścian), bez uwzględnienia zadaszenia. Z zapisów protokołu kontroli wynika, że czynności kontrolne przeprowadzane zostały w obecności M.C. i że zgodnie z informacją uzyskaną od inwestora, silosy wybudowane zostały w 2018 r. Silosy wybudowane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę, zatem konieczne było wdrożenie procedury legalizacyjnej, której pierwszym etapem jest wydanie postanowienia w przedmiocie wstrzymania budowy obiektów budowlanych wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Zażalenie na postanowienie PINB złożyła M.C. Nie wskazując kierunku weryfikacji kwestionowanego postanowienia podniosła, że silosy są jej niezbędne do produkcji rolnej.

Opisanym na wstępie postanowieniem WINB - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, art. 48a ust. 1 i 3 u.P.b.:

- uchylił w całości postanowienie PINB z [...] maja 2021 r. i jednocześnie:

- wstrzymał M.C. budowę dwóch silosów na zboże na działce nr 5863/1 w [...], zrealizowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę,

- poinformował, że w terminie 30 dni od dnia wydania postanowienia inwestor, właściciel lub zarządca w/w obiektów budowlanych może złożyć wniosek o ich legalizację,

- poinformował, że w celu uzyskania decyzji o legalizacji ww. silosów koniecznym będzie wniesienie opłaty legalizacyjnej, której zasady obliczania są określone w przepisach art. 49d ust. 1 pkt 1 u.P.b.

W uzasadnieniu WINB wyjaśnił, że stan faktyczny w sprawie nie jest kwestionowany i uzasadnia podjęte przez PINB rozstrzygnięcie. Organ ten prawidłowo wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.P.b., roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W myśl art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c) u.P.b., nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, budowa naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 7 m. W art. 29 u.P.b. nie wymieniono silosów o pojemności powyżej 30 m3 jako tych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, zatem silosy będące przedmiotem niniejszego postępowania zostały wybudowane samowolnie, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Uzasadnione było zatem wdrożenie procedury wynikającej z art. 48 u.P.b. i umożliwienie zalegalizowania powstałej samowoli budowlanej pod warunkiem, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego złoży wniosek o legalizację, przedłoży wymagane postanowieniem dokumenty legalizacyjne oraz wniesie opłatę legalizacyjną. Zgodnie bowiem z art. 48 ust. 1 u.P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Zgodnie z art. 48 ust. 3 u.P.b., w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Stosownie do treści art. 48 ust. 5 u.P.b., postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.

Możliwość złożenia wniosku o legalizację wynika z art. 48a u.P.b., zgodnie z którym w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego może złożyć wniosek o legalizację. Wniosek o legalizację można wycofać do dnia wydania decyzji o legalizacji. Jeżeli zostało wniesione zażalenie na postanowienie o wstrzymaniu budowy, termin o którym mowa w ust. 1 biegnie od dnia, w którym to postanowienie stało się ostateczne. W przypadku złożenia wniosku o legalizację organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia (art. 48b ust. 1). Przedłożone dokumenty legalizacyjne podlegają sprawdzeniu przez organ nadzoru budowlanego. W przypadku stwierdzenia braku nieprawidłowości lub wykonania postanowienia o którym mowa w ust. 1a (usunięcie nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych), organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o ustaleniu opłaty legalizacyjnej (art. 49 ust. 2a). W ostatnim etapie legalizacji w trybie art. 48 u.P.b., zgodnie z art. 49 ust. 4, po uiszczeniu opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o legalizacji, która: 1) zatwierdza projekt budowlany albo projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz 2) zezwala na wznowienie budowy, jeżeli budowa nie została zakończona.

Zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 u.P.b., wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu. Natomiast zgodnie z art. 59f ust. 1, karę stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Kategorie obiektów budowlanych określa załącznik do u.P.b. W niniejszym przypadku organ I instancji przy wyliczeniu opłaty legalizacyjnej (na dzień wydania postanowienia) przyjął: 50 x (s = 500 zł) x (k = 10) x (w = 1,0) = 50 x 500 zł x 10 x 1,0 = 250 000 zł dla jednego obiektu (silosu), zaliczając go do XIX kategorii obiektów budowlanych obejmującej zbiorniki przemysłowe, jak: silosy, elewatory, bunkry do magazynowania paliw i gazów oraz innych produktów chemicznych. Zdaniem organu zażaleniowego, z akt i ustaleń organu powiatowego nie wynika, że opisane silosy mają charakter zbiorników przemysłowych. Kwestia kwalifikacji i zaliczenia ich do właściwej kategorii będzie ustalana dopiero na etapie projektu budowlanego.

Każdy z silosów będących przedmiotem niniejszego postępowania, mimo iż posadowiony na wspólnym fundamencie (płycie betonowej), jest samodzielnym odrębnym obiektem budowlanym (zbiornikiem zaliczanym na tle definicji wynikającej z art. 3 pkt 3 u.P.b. do kategorii budowli). W związku z powyższym opłata legalizacyjna będzie ustalana dla każdego z dwóch silosów. Legalizacja samowoli budowlanej jest prawem a nie obowiązkiem inwestora, który może nie chcieć jej przeprowadzić. Jednak zgodnie z art. 49e u.P.b., organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku: 1) niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie; 2) wycofania wniosku o legalizację; 3) nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych; 4) niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych; 5) nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie; 6) kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy. Zgodnie z art. 52 ust. 1 u.P.b., obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach o których mowa w rozdziale 5 ustawy, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Zgodnie z ust. 2, koszty związane z wykonaniem obowiązków o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego.

Z ustaleń poczynionych przez organ powiatowy wynika, że inwestorem i zarówno właścicielem przedmiotowych silosów jest M.C. Wobec powyższego jest ona podmiotem właściwym do nałożenia obowiązków jakie wynikają z procedury legalizacyjnej. Stanowisko organu powiatowego jest zasadne, jednak z uwagi na konieczność sformułowania sentencji zgodnie z brzmieniem przepisu zastosowanego w podstawie prawnej, zachodziła potrzeba jej zreformowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Koniecznym też było wyjaśnienie zasad dotyczących ustalania opłaty legalizacyjnej.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze na postanowienie WINB z [...] lipca 2021 r. M.C. - zaskarżając je w części dotyczącej wstrzymania budowy silosów na zboże - wniosła o jego uchylenie. Postanowieniu zarzuciła obrazę prawa materialnego, tj. art. 28 u.P.b. oraz błąd w ustaleniach faktycznych przez bezpodstawne przyjęcie, że każdy z silosów ma pojemność powyżej 30 m3.

W ocenie skarżącej, zaskarżone postanowienie w części dot. wstrzymania budowy silosów jest błędne, a jego podstawa prawna i faktyczna wątpliwa. Organy administracyjne błędne przyjęły, że każdy z silosów ma objętość przekraczającą 30 m3 dokonując obliczeń objętości walca po zewnętrznych wymiarach. Tymczasem silosy mają mniejszą rzeczywistą objętość, jako że wyposażone są w izolację termiczną, a ich zewnętrzna obudowa nie wyznacza ich faktycznej objętości. Tym samym decyzja oparta jest na wadliwych ustaleniach faktycznych.

Nadto postanowienie zostało wydane z obrazą prawa budowlanego. Art. 28 u.P.b. wskazuje że pozwolenia na budowę wymaga wzniesienie silosów na zboże o pojemności przekraczającej 30 m3 i wysokości ponad 7 m. Oba te warunki muszą być spełnione łącznie. Tymczasem niezależnie od podniesionych wyżej wątpliwości co do pojemności silosów z całą pewnością nie mają one wysokości 7 m. Same organy ustaliły, że ich wysokość wynosi 5,5 m, a zatem nie podlegają reżimowi uzyskania pozwolenia na budowę. Postanowienie w tej części jest błędne i zapadło z naruszeniem u.P.b.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Dokonana przez Sąd pod względem wskazanych kryteriów kontrola zaskarżonego postanowienia WINB z [...] lipca 2021 r. doprowadziła do uznania zasadności skargi z powodu stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Materialnoprawną podstawę orzekania w sprawie przez WINB i PINB stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 u.P.b., zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Obiektem którego w realiach rozpoznawanej sprawy dotyczyło to postanowienie, były wybudowane przez skarżącą w 2018 r. na stanowiącej jej własność działce nr 5863/1 w Z. dwa stalowe silosy na zboże (posadowione na wspólnej płycie betonowej), każdy o wymiarach: średnica – ok. 3,9 m, wysokość ścian – ok. 4,3 m, wysokość całkowita – ok. 5,5 m.

Punkt wyjścia dla wydania rozstrzygnięcia o wstrzymaniu budowy tak przez organ I i II instancji stanowił art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c) u.P.b., zgodnie z którym nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia o którym mowa w art. 30, budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej, w tym naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 7 m.

W kontekście tego przepisu organy wywiodły, że przy kubaturze każdego z wybudowanych silosów wynoszącej ok. 51 m³, ich budowa wymagała pozwolenia na budowę, o które skarżąca nie występowała i którym nie dysponowała (nie dokonywała również zgłoszenia budowy takich obiektów).

1. Wyraźnego podkreślenia wymaga, że regulacja art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c) u.P.b. wyłączając w okolicznościach w nim wskazanych z wymogu uzyskania pozwolenia na budowę (przy zachowaniu obowiązku dokonania zgłoszenia) budowę naziemnych silosów na materiały sypkie posługuje się 2 parametrami: pojemnością do 30 m3 i wysokością nie większą niż 7 m.

Nie budzi wątpliwości, że dla możliwości zastosowania tego przepisu obydwa te parametry muszą być spełnione łącznie, tj. tylko obiekt o pojemności do 30 m3 i jednocześnie wysokości nie większej niż 7 m może być wybudowany na podstawie zgłoszenia. Przekroczenie chociażby jednego z tych parametrów wyklucza zatem możliwość dokonania skutecznego zgłoszenia i skutkuje wymogiem uzyskania dla planowanej inwestycji pozwolenia na budowę.

W tym względzie nie może być uwzględniony podniesiony przez skarżącą zarzut błędnej wykładni tego przepisu. Skarżąca – niejako przy prawidłowym założeniu, że oba warunki w nim wymienione muszą być spełnione łącznie - wiąże jednak wymóg uzyskania pozwolenia na budowę ze wzniesieniem silosów na zboże "o pojemności przekraczającej 30 m3 i wysokości ponad 7 m" (podczas gdy omawiany przepis posługuje się sformułowaniem "o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 7 m"), wadliwie wywodząc z tego, że skoro ustalona przez organy wysokość silosów jest niższa i wynosi 5,5 m, tym samym nie podlegają one reżimowi uzyskania pozwolenia na budowę.

Powyższe oznacza, że mimo iż wysokość wybudowanych przez skarżącą silosów mieści się w granicach wyznaczonych art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c) u.P.b., to dla przyjęcia, że nie ciążył na niej wymóg uzyskania pozwolenia na budowę (tylko zgłoszenia) konieczne byłoby jednoczesne spełnienie przez każdy z nich warunku pojemności (do 30 m3).

W tym względzie organy nadzoru budowlanego przedwcześnie jednak uznały, że budowa przedmiotowych silosów wymagała po stronie skarżącej pozwolenia na budowę. W przepisie art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c) u.P.b. w sposób wyraźny jest mowa o pojemności naziemnych silosów na materiały sypkie do 30 m3, czego w sposób oczywisty nie można utożsamiać – jak dokonały to organy - z kubaturą liczoną jak dla objętości walca wg jego zewnętrznej średnicy wynoszącej 3,9 m. Abstrahując od prawidłowości założenia (które nie zostało zweryfikowane) co do tego, że przy obliczaniu pojemności silosów należy uwzględnić jedynie wysokość ścian (bez zadaszenia), trudno chociażby w świetle samych zasad doświadczenia życiowego (nie dysponując żadną dokumentacją /projektem i nie dokonując jakichkolwiek pomiarów) zaakceptować stanowisko, że ściana zewnętrzna silosa jest na tyle cienka, aby niezależnie od wymogu wytrzymałości mogła stanowić punkt odniesienia dla obliczenia jego pojemności.

Okoliczności tej nie dostrzegły i nie uwzględniły orzekające w sprawie organy. Tym samym – mimo iż skarżąca nie wskazała żadnych danych - na uwzględnienie zasługuje podniesiony przez nią w skardze zarzut oparcia rozstrzygnięcia na wadliwych ustaleniach faktycznych wywodzonych z twierdzenia, że silosy - jako wyposażone w izolację termiczną – mają w rzeczywistości mniejszą objętość niż wyliczona przez organy, a ich zewnętrzna obudowa nie wyznacza ich faktycznej pojemności. Wprawdzie z obliczeń dokonanych przez Sąd we własnym zakresie (wyłącznie dla potrzeb pełniejszego rozeznania sprawy – co w żaden sposób nie może stanowić punktu odniesienia i zastąpić ustaleń własnych organów) wynika, że licząc tylko wg wysokości ścian, aby zachowany został warunek pojemności do 30 m3, wewnętrzna średnica silosa musiałaby oscylować w granicach ok. 3 m, co oznaczałoby grubość ściany wraz z izolacją ok. 0,45 m. Sąd w tym miejscu nie ocenia czy jest to możliwe i do takiej oceny nie są także uprawnione organy administracji, gdyż ustalenia w tym zakresie – związane z konsekwencjami zastosowania art. 48 u.P.b. - nie mogą być oparte na żadnych domniemaniach czy przypuszczeniach i muszą odnosić się do wartości rzeczywistych.

2. Stosownie do art. 48 ust. 3 u.P.b., w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części /czynność tę normuje art. 48a u.P.b./ oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części i o zasadach obliczania tej opłaty /dotyczy tego art. 49d ust. 1 pkt 1 u.P.b., w myśl którego wysokość opłaty legalizacyjnej w przypadku budowy wymagającej decyzji o pozwoleniu na budowę oblicza się zgodnie z przepisem art. 59f, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu/.

Zgodnie z art. 59f ust. 1, opłatę oblicza się jako iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (art. 59f ust. 2), zaś kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (art. 59f ust. 3).

W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia WINB wskazał, że organ I instancji przy wyliczeniu opłaty legalizacyjnej przyjął 50 x (s = 500 zł) x (k = 10) x (w = 1,0) = 50 x 500 zł x 10 x 1,0 = 250 000 zł dla jednego obiektu (silosu), zaliczając go do XIX kategorii obiektów budowlanych obejmującej zbiorniki przemysłowe, jak: silosy, elewatory, bunkry do magazynowania paliw i gazów oraz innych produktów chemicznych.

W ocenie Sądu, WINB słusznie zauważył, że z akt i ustaleń organu powiatowego nie wynika, że opisane silosy mają charakter zbiorników przemysłowych. Błędnie jednak WINB uznał, że kwestia kwalifikacji i zaliczenia ich do właściwej kategorii będzie ustalana dopiero na etapie projektu budowlanego.

Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić, co wynika z wykładni systemowej art. 48 ust. 3 u.P.b. Wynikający z tej regulacji wymóg zawarcia w postanowieniu o wstrzymaniu budowy (art. 48 ust. 1) informacji o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej oraz o zasadach obliczania tej opłaty nie sprowadza się wyłącznie do ogólnego pouczenia w tym zakresie, ale wskazania wynikających z tych przepisów konkretnych wymagań jakie inwestor musi spełnić, aby realnie było możliwe skuteczne wszczęcie postępowania legalizacyjnego. Ponieważ przeprowadzenie tego postępowania jest jego uprawnieniem a nie obowiązkiem, wymagania te w równym stopniu dotyczą opłaty legalizacyjnej, gdyż już na etapie decydowania o złożeniu wniosku o legalizację inwestor powinien mieć pełną świadomość co do wysokości opłaty którą w związku z tym obowiązany będzie ponieść i sposobu jej obliczenia (w praktyce jest ona bowiem z reguły po jego stronie czynnikiem decydującym o przeprowadzeniu postępowania legalizacyjnego lub rezygnacji z jego inicjowania). Odmienne uznanie i przyjęcie za prawidłowe stanowiska WINB, że kwestia kwalifikacji i zaliczenia konkretnych obiektów budowlanych do właściwej kategorii będzie ustalana dopiero na etapie projektu budowlanego czyniłaby wynikający z art. 48 ust. 3 u.P.b. obowiązek informacyjny organów iluzorycznym, skutkując wydłużonym pozostawaniem inwestora w niepewności co do wysokości opłaty legalizacyjnej z jaką musi się liczyć i narażając go na poniesienie innych kosztów związanych z pozyskaniem /wytworzeniem dokumentacji legalizacyjnej, na co być może nie decydowałby się znając od razu jej wysokość.

W tej sytuacji obowiązkiem WINB jako organu rozpatrującego zażalenie od postanowienia organu I instancji – wobec zakwestionowania dokonanej przez PINB kwalifikacji związanych z przedmiotem sprawy silosów na zboże jako zbiorników przemysłowych – było dokonanie ponownej analizy w tym zakresie, a w jej następstwie przedstawienie informacji o wysokości opłaty legalizacyjnej oraz zasadach jej obliczenia.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach sprawy na kwalifikację wybudowanych przez skarżącą silosów na zboże należy spojrzeć przez pryzmat art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c) u.P.b. (niezależnie od wskazanych w tym przepisie parametrów), w kontekście którego naziemne silosy na materiały sypkie traktowane są jako obiekty gospodarcze związane z produkcją rolną i uzupełniające zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Na taki ich charakter wskazywała zresztą w zażaleniu sama skarżąca, podnosząc, że są one jej niezbędne do produkcji rolnej. O ile z pewnością nie kwalifikują się one do ujętej w załączniku do u.P.b. kategorii II obiektów budowlanych (budynki służące gospodarce rolnej, jak: produkcyjne, gospodarcze, inwentarsko – składowe), to zwrócenia uwagi wymaga, że załącznik ten w kategorii VIII wskazuje "inne budowle", dla których określa współczynnik kategorii obiektu k = 5,0 i współczynnik wielkości obiektu w = 1,0 odniesiony do kubatury w m3. Już tylko wstępne porównanie z kategorią XIX prowadzi do wniosku, iż taka kwalifikacja byłaby nie tylko korzystniejsza dla inwestora (współczynnik kategorii obiektu k dla obiektów przemysłowych wynosi 10,0), ale również bardziej adekwatna ze względu na współczynnik wielkości obiektu w, który w przypadku obiektów przemysłowych powiązany jest z ich powierzchnią w m2 (parametr ten siłą rzeczy trudno odnieść do obiektów kubaturowych, jakimi są silosy na zboże).

W kontekście opisanych powyżej uchybień wpisujących się w brak pełnych i rzetelnych ustaleń faktycznych, za zasadne Sąd uznał uchylenie zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu, zakres niezbędnego do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego możliwy jest do realizacji w ramach art. 136 § 1 k.p.a., co wobec równoczesnego naruszenia art. 15 k.p.a. poprzez uchylenie się przez organ II instancji od kwalifikacji wybudowanych przez skarżącą obiektów (mimo opisanych zastrzeżeń do kategoryzacji dokonanej przez PINB) czyni na obecnym etapie zbędnym eliminację z obrotu prawnego także postanowienia organu I instancji. W związku z tym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

O należnych skarżącej kosztach postępowania sądowego obejmujących opłacony od skargi wpis (100 zł) orzeczono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Wskazania co do dalszego postępowania w sprawie dla WINB wynikają wprost z poczynionych wyżej rozważań.