Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 91/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Koszty sądowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 190 zd. 1, art. 200, art. 205 § 1 i 2, art. 206
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Zofia Przegalińska po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1143/09 w zakresie zwrotu kosztów postępowania w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Objętym zażaleniem postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1143/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zasądził od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz J. M. kwotę 757 złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wyrokiem z [...] lutego 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., uchylił zaskarżoną decyzję, orzekł, że nie podlega ona wykonaniu oraz zasądził od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę 297 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu orzeczenia WSA wskazał, iż powodem uchylenia był brak w decyzji organu odwoławczego, utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, odniesienia się do kwestii wprowadzenia do obrotu przez skarżącego 4011,74 litrów oleju opałowego o nieokreślonym źródle pochodzenia. W ocenie sądu, naruszało to zasadę dwuinstancyjności postępowania. Jak wskazał Sąd I instancji, z akt administracyjnych wynikało, że kwota należna podatku akcyzowego z tytułu wprowadzenia wskazanej ilości oleju opałowego do obrotu wynosi 931 zł. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa. W końcowej części uzasadnienia wskazano, że podstawę rozstrzygnięcia o kosztach stanowił art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej zwanej: p.p.s.a.).

Od powyższego orzeczenia w części dotyczącej kosztów postępowania skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, wniósł zażalenie, domagając się zmiany orzeczenia w części poprzez zasądzenie na jego rzecz dalszej części należnej kwoty, tj. 6.200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia [...] maja 2010 r., sygn. akt I GZ 128/10, uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę zwrotu kosztów postępowania do ponownego rozpoznania przez WSA we W. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał m.in., że w uzasadnieniu wyroku powołano się na art. 200 p.p.s.a., który w przypadku uwzględnienia skargi przewiduje zwrot kosztów postępowania. Z kolei treść zaskarżonego postanowienia wskazuje, iż kwota 297 zł stanowi częściowy zwrot kosztów postępowania. Podstawy takiego rozstrzygnięcia należy doszukiwać się w dyspozycji art. 206 p.p.s.a., którego jednak nie powołano w uzasadnieniu orzeczenia.

Sąd pierwszej instancji rozpoznając sprawę ponownie, postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. w zakresie zwrotu kosztów postępowania powołał się na treść art. 200 i art. 206 p.p.s.a. i zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 417 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę składały się: 1) wpis od zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w kwocie 100 zł; 2) wynagrodzenie pełnomocnika za zastępstwo w postępowaniach zażaleniowych w kwocie 240 zł (2 x 120 zł); 3) wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 60 zł z uwagi na uwzględnienie skargi w zakresie niewspółmiernym do wartości przedmiotu sporu (poniżej 1%); 4) opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie, domagając się jego zmiany i zasądzenia od organu kwoty 6.080 zł oraz zasądzenia kosztów postępowania wraz z kosztami w postępowaniu zażaleniowym. Powołując się na treść przepisu art. 205 § 1 p.p.s.a. w zażaleniu wskazano, że koszty niezbędne do prowadzenia postępowania obejmują: 1) wpis od skargi w kwocie 1880 zł; 2) wpis od zażalenia w kwocie 100 zł; 3) koszty zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu zażaleniowym w kwocie 900 zł; 4) koszty zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu przed sądem I instancji w kwocie 3600 zł; 5) opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł. W świetle wskazanych wyliczeń, zdaniem strony skarżącej przysługuje jej zwrot kosztów postępowania w kwocie 6497 zł. Z uwagi na zasądzoną już kwotę 417 zł, do zwrotu pozostała zatem kwota 6080 zł.

Postanowieniem z dnia [...] października 2010 r., sygn. akt I GZ 333/10 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie, podając w uzasadnieniu, że Sąd I instancji wobec częściowego uwzględnienia skargi, miał prawo zastosować art. 206 p.p.s.a. W jego ocenie, Sąd I instancji dokonał nieprawidłowego obliczenia zwrotu "niezbędnych" kosztów. Obliczenie kwoty zwracanych kosztów postępowania na podstawie stosunku procentowego kwoty "wygranej" (60 zł) do całej wartości nie było uzasadnione. Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że koszty niezbędne to takie koszty, które musiałby ponieść skarżący, aby "wygrać" sprawę w tej części, w której ją rzeczywiście wygrał. Ponieważ skarga była zasadna wyłącznie co do kwoty 931 zł, stanowiącej należność z tytułu podatku akcyzowego od 4011,74 l oleju, odnośnie której to ilości organ nie zawarł w decyzji uzasadnienia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego gdyby skarżący kwestionował decyzję tylko w tej części, uiściłby wpis w kwocie 100 zł, a wynagrodzenie radcy prawnego wyniosłoby wówczas 180 zł. Zasądzenie przez Sąd I instancji kwoty 60 zł tytułem zwrotu uzasadnionych kosztów postępowania nie było zatem prawidłowe. W kwestii pozostałych wyliczeń kosztów Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że były one prawidłowe.

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., po ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie kosztów, zasądził od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz J. M. kwotę 757 zł tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania. Sąd I instancji stwierdził, że w poczet kosztów postępowania poniesionych przez skarżącą, niezbędnych do celowego dochodzenia jej spraw wchodzą: 1) wpis od skargi w kwocie 1.880 zł, 2) wpis od zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w kwocie 100 zł, 3) opłata skarbowa od pełnomocnictwa, 4) wynagrodzenie radcy prawnego.

W kwestii ustalenia wysokości wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi skarżącego Sąd I instancji odwołał się do przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.). Ponieważ przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest należność pieniężna w kwocie 93.984 zł, ewentualnie należne z tego tytułu wynagrodzenie radcy prawnego, stosownie do § 6 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a) powołanego rozporządzenia wynosi 3.600 zł. Z kolei w przypadku postępowania zażaleniowego przepisy rozporządzenia - § 14 ust. 2 pkt 2 lit. d) – przewidują wynagrodzenie radcy prawnego w kwocie 120 zł.

Powołując się na treść art. 200 p.p.s.a. Sąd I instancji uznał, że na rzecz strony skarżącej należy zasądzić zwrot wszystkich uzasadnionych kosztów poniesionych na etapie postępowań wszczętych w niniejszej sprawie wskutek zażaleń. Na kwotę tę składa się wpis od zażalenia na postanowienie w przedmiocie wstrzymania zaskarżonego aktu w kwocie 100 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 360 zł (3 x 120 zł). Zaś z uwagi na częściowe uwzględnienie skargi, co wynika z uzasadnienia zapadłego w przedmiotowej sprawie wyroku, Sąd uznał za zasadne zasądzenie od organu części poniesionych przez stronę skarżącą kosztów, mając na względzie treść art. 206 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.. Sąd podkreślił, że zaskarżona decyzja dotyczyła należności pieniężnej w wysokości 93.984 zł. Zatem kwota ta stanowiła wartość przedmiotu sprawy, od której wyznaczono wpis sądowy od skargi w kwocie 1.880 zł. Ponieważ skarga okazała się uzasadniona jedynie co do kwoty 931 zł (należność z tytułu podatku akcyzowego od 4.011,74 l oleju), tylko ta kwestia będzie przedmiotem rozważań przed organem II instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że gdyby skarżący kwestionował decyzję tylko w tej części, należny wpis sądowy od skargi wyniósłby 100 zł, zaś należne wynagrodzenie pełnomocnika – 180 zł – łącznie 280 zł. Zdaniem Sądu, koszty w tej wysokości należało uznać za podlegające zasądzeniu od organu na rzecz strony skarżącej. Ponadto Sąd uznał jako podlegający zwrotowi koszt opłaty skarbowej od pełnomocnictwa procesowego w kwocie 17 zł. Łączne uzasadnione koszty podlegające zasądzeniu od organu na rzecz skarżącego wyniosły zatem 757 zł.

Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Domagał się on zmiany zaskarżonego postanowienia i zasądzenia od organu dalszej kwoty 5.740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, a ponadto zasądzenia od organu kosztów postępowania wraz z kosztami w postępowaniu zażaleniowym.

W uzasadnieniu wskazał, że skarżącemu przysługuje – stosownie do art. 205 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów niezbędnych do prowadzenia postępowania. Według strony, powyższe wiąże się z koniecznością zwrotu następujących kosztów: wpisu od skargi 1880 zł, wpisu od zażalenia 100 zł, kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu zażaleniowym 900 zł, kosztów zastępstwa radcy prawnego w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji 3600 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa 17 zł. Wobec powyższego skarżącemu przysługuje zwrot kosztów postępowania w kwocie 6497 zł. Ponieważ sąd przyznał skarżącemu tytułem zwrotu kosztów kwotę 757 zł, do zwrotu pozostała jeszcze kwota 5.740 zł.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl art. 190 zd. 1 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego należy uznać, że postanowienie Sądu I instancji odpowiada prawu, bowiem zakresem swego rozstrzygnięcia oraz stanowiskiem zaprezentowanym w uzasadnieniu wypełnia wytyczne zawarte w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 2010 r., sygn. akt I GZ 333/10. Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że zagadnieniem mającym zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszego postępowania zażaleniowego jest właśnie kwestia związania postanowieniem NSA z dnia [...] października 2010 r. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej przez sąd we wcześniejszym orzeczeniu narusza zasadę związania oceną prawną i oznacza, że podjęte rozstrzygnięcie jest wadliwe.

Odnosząc się zaś do wyliczenia zasądzonej przez Sąd I instancji kwoty kosztów postępowania trzeba wskazać, że przepisem, który reguluje zwrot kosztów postępowania jest art. 200 p.p.s.a., który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

Zważywszy na treść art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a., zgodnie z którym do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego (§ 1), natomiast do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony (§ 2).

Z powyższych uregulowań wynika zatem wyraźnie, że zwrot kosztów postępowania musi nastąpić w "niezbędnym" zakresie. Niniejsza sprawa dotyczyła należności pieniężnej w kwocie 93.984 zł. W wyniku skargi decyzja została uchylona, jednakże argumentacja skargi tylko w części zasługiwała na uwzględnienie. Uzasadniało to, jak słusznie zauważył wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny, a za nim również Sąd I instancji, zastosowanie art. 206 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie częściowego uwzględnienia skargi sąd może w uzasadnionych przypadkach zasądzić na rzecz skarżącego od organu tylko część kosztów, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.

W rozpoznawanej sprawie miała miejsce sytuacja, w której nastąpiło częściowe uwzględnienie skargi, jednakże wskutek niepodzielności decyzji podatkowej, uchylono ją w całości. Sąd I instancji zasadnie zatem zastosował art. 206 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że skarżona należność pieniężna wynosiła 93 984 zł, zaś należność od niewyjaśnionej w decyzji ilości oleju wynosi 931 zł.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, obliczenia dokonane przez Sąd I instancji w niniejszej sprawie należy uznać za prawidłowe i zgodne z wytycznymi adresowanymi do tego sądu i ujętymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] października 2010 r.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.