Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 170/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2008-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1 pkt 2, 3 i 4, 19 par. 4,
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 4 pkt 12, 3,
journal: Dz.U. 1998 nr 162 poz 1118
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
article: art.1,
journal: Dz.U. 1998 nr 137 poz 887
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
article: art. 6, 7, 139,
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 czerwca 2008r. sprawy ze skargi J.Z. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że na podstawie zawiadomień o zajęciu z dnia 10 września 2007r. dokonano zajęć wierzytelności - świadczenia rentowego pobieranego przez J. Z. na poczet należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 2003r. do stycznia 2004r., objętych tytułami wykonawczymi nr [...] do [...] z dnia 10 września 2007r. wystawionymi przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w Inspektorat . Zawiadomienia wraz z odpisami tytułów wykonawczych zostały doręczone J Z. w dniu 19 września 2007r. W dniu 4 października 2007r. wpłynęło do organu pismo J. Z. z dnia 29 września 2007r., oznaczone jako "sprzeciw do zawiadomienia o zajęciu oraz wezwanie do zwrotu potrącenia i wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego". Pismo to zostało zakwalifikowane przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Postanowieniem z dnia [...] nr [...] organ ten odrzucił wniesione zarzuty z uwagi na uchybienie terminu do ich złożenia.

W dniu 3 stycznia 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej w wydał postanowienie nr[...] , którym uchylił postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Organ wskazał, że pismo J. Z. zostało błędnie zakwalifikowane jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne, a nie jako wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Rozpoznając ten wniosek postanowieniem z dnia 15 stycznia 2008r. nr [...] Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] z dnia 10 września 2007r. wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki Inspektorat ... .

Organ odwoławczy, utrzymując w mocy to postanowienie wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie nie zaszła żadna z przesłanek o której mowa w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, stanowiąca podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstaw takich nie daje również całokształt okoliczności sprawy. Dochodzone na drodze postępowania egzekucyjnego należności J. Z. z tytułu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu zostały ustalone decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Inspektorat z dnia [...] nr [...] która jest prawomocna. W obrocie prawnym nie istnieje decyzja stwierdzająca nieważność decyzji w sprawie wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, co oznacza, że jest ona ostateczna i podlega wykonaniu.

Odnosząc się do pisma strony z dnia 16 września 2007r. Dyrektor Izby Skarbowej w wyjaśnił, że obejmowało ono ten sam argument, który został zawarty w piśmie z dnia 29 września 2007r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział Wojewódzki w uwzględnił treść tego pisma w uzasadnieniu postanowienia z dnia 15 stycznia 2008r. o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Z tej przyczyny Dyrektor Izby Skarbowej w nie wydał odrębnego postanowienia w sprawie skargi na czynności egzekucyjne.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w J. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w. Postanowieniu zarzucił naruszenie art. 6, art. 7 i art.139 Kpa oraz art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, poprzez jego niezastosowanie. W związku z zarzutami J. Z. wniósł o uchylenie postanowienia. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że oprócz sprzeciwu złożonego w dniu 29 września 2007r. złożył w dniu 16 września 2007r. skargę na czynności egzekucyjne oraz zażalenie na postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Z kolei w dniu 29 października 2007r. złożył pismo wzywające ten organ do zwrotu potrącenia i umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz pismo – wyjaśnienie, skierowane do Dyrektora Izby Skarbowej . W dniu 15 listopada 2007r. Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Skarbowej zażaleń i skargi na czynności egzekucyjne, mimo to do dnia dzisiejszego skarżący nie otrzymał ani postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania, ani też merytorycznego rozstrzygnięcia organów.

Skarżący zarzucił, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział na podstawie tytułów wykonawczych o[...] do [...] , jak i na podstawie innych tytułów, jest postępowaniem obarczonym wadą prawną. Prowadzone jest ono bowiem na podstawie nieważnej decyzji wymiarowej z dnia [...] nr [...] oraz jest niezgodne z treścią prawomocnego wyroku sądowego oraz wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Ponadto wydawane w toku postępowania decyzje i postanowienia nie zawierają uzasadnienia faktycznego i prawnego, ani też wyjaśnienia podstawy prawnej, ponadto stoją w sprzeczności z art. 59 § 1 pkt 3 i 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodał, że już wcześniej wskazywał na konieczność przejrzenia akt sprawy, co pozwoliłoby dostrzec wadę podstawowej decyzji wymiarowej powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Zdaniem skarżącego, postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w wydane zostało z naruszeniem art. 19 ust. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie ze wskazanym przepisem, organem uprawnionym do prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Tymczasem w dniu 31 lipca 2007r. weszło w życie rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2007r. w sprawie nadania statutu Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych, mocą którego zlikwidowano stanowisko Dyrektora Oddziału i wprowadzono nowe - Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego, nie uprawnionego do prowadzenia egzekucji. W ocenie strony, zgodnie z treścią art. 19 ust. 4 cyt. ustawy, mającego charakter materialno-kompetencyjny, nie można dorozumiewać kompetencji organu do działania w miejsce wymienionego w ustawie.

J. Z. podniósł też, że znaczna część należności, które są przedmiotem postępowania egzekucyjnego, uległa przedawnieniu z powodu upływu pięcioletniego terminu przedawnienia określonego w art. 24 ust.4 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Nowelizacja ustawy, która weszła w życie dnia 1 stycznia 2003r. i wydłużyła przedawnienie do dziesięciu lat, nie może mieć zastosowania do należności powstałych przed tą datą. Stąd w pełni uzasadnione jest żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz jego wstrzymanie do czasu rozpatrzenia zażalenia. Z kolei brak ustosunkowania się przez organy do złożonej przez skarżącego skargi na czynności egzekucyjne z dnia 16 września 2007r. powoduje, iż przedmiotowe postępowanie jest nieważne.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wyjaśnił ponadto, że zmiana Statutu ZUS, dokonana rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2007r. (Dz. U. Nr 137, poz. 965) podyktowana została istniejącym podziałem administracyjnym kraju i spośród istniejących oddziałów ZUS, wyodrębniono 16 oddziałów o wojewódzkim zasięgu terytorialnym, którymi w dalszym ciągu kierował dyrektor. Nie powstały nowe byty prawne, a zmiana polegała jedynie na zmianie nomenklatury i nie prowadziła do zmiany kompetencji organu. Rozszerzono tylko nazwę oddziału poprzez dodanie przymiotnika podkreślającego wojewódzki zasięg jego działania. Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 lutego 2008r. (Dz. U. Nr 28, poz. 164), które weszło w życie w dniu 6 marca 2008r., przywrócono poprzednie nazewnictwo i w związku z tym terenowymi jednostkami organizacyjnymi Zakładu są oddziały, którymi kieruje dyrektor. Organ wyjaśnił, że dyrektor oddziału wojewódzkiego, który w okresie od 30 lipca 2007r. do 5 marca 2008r. pełnił te same funkcje co dyrektor oddziału, zachowywał wszystkie jego kompetencje, a tym samym także kompetencje, o których mowa w art. 19 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W ocenie organu, rozszerzenie nazwy oddziału podkreślające jej terytorialny zakres działania, nie uzasadnia tezy, że dyrektor oddziału wojewódzkiego nie był organem egzekucyjnym.

Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił ponadto uwagę na okoliczność, że mocą art. 17 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 121, poz. 1264), z dniem 1 lipca 2004r. uległ wydłużeniu do lat 10 termin przedawnienia składek na ubezpieczenie zdrowotne, o którym mowa w art. 33 ustawy z dnia 23 stycznia 2003r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia (Dz. U. Nr 45, poz. 391 ze zm.). Brak jest przepisów przejściowych lub regulacji prawnych zawartych w art. 33 w/w ustawy, z których wynikałoby jakie przepisy przedawnienia roszczeń należy stosować do składek wymagalnych przed dniem wejścia w życie przepisów nowelizujących te zasady. Zdaniem organu, regulacja wprowadzająca dziesięcioletni termin przedawnienia nie dotyczy należności, które wygasły przed 1 lipca 2004r. Przedawnienie należności winno być zaś oceniane według stanu prawnego obowiązującego w momencie faktycznego upływu terminu przedawnienia. Ponieważ w przedmiotowej sprawie składki na ubezpieczenie zdrowotne nie uległy przedawnieniu przed dniem 1 lipca 2004r., a ponadto brak jest przepisów przejściowych regulujących kwestię stosowania przepisów dotyczących przedawnienia, organ uznał, że do składek na ubezpieczenie zdrowotne będzie miał zastosowanie 10 - letni okres przedawnienia tych należności.

W dniu 19 czerwca 2008r. do WSA w wpłynęło pismo procesowe J. Z., w którym podniósł dodatkowo, że Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie może prowadzić egzekucji ze świadczenia zaopatrzenia emerytalnego, a jedynie ze świadczeń wypłacanych z ubezpieczenia społecznego, co wynika z treści art. 19 ust. 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Egzekucję taką może zaś prowadzić jedynie naczelnik urzędu skarbowego.

W odpowiedzi na powyższe zarzuty Dyrektor Izby Skarbowej podniósł w piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2007r., że na postanowienie z dnia[...] nr [...] . Z. wniósł skargę do WSA w, która wyrokiem z dnia 15 maja 2008r. sygn. akt I SA/Ke 112/08 została oddalona. Ponadto organ wyjaśnił, że zastosowanym przez organ egzekucyjny środkiem egzekucyjnym było zajęcie prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym. Oznacza to, że zastosowany został środek egzekucyjny, do którego organ był uprawniony. Jednocześnie organ egzekucyjny – Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych posiada prawo do zajęcia emerytury, ze względu na treść art. 1 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 1a pkt 12 lit. "a" i art. 79 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2008r. Dyrektor Izby Skarbowej sprecyzował, że na podstawie zawiadomień o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego organem rentowym z dnia 10 września 2007r. organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia rentowego wypłacanego J Z..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu jest rozstrzygnięcie w zakresie istnienia przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. W tym zakresie też mogły wywrzeć ewentualny skutek prawny argumenty skarżącego. Istotą sporu jest bowiem istnienie przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, w którym egzekwowane są zaległe składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Kwestia potrzeby dokonania oceny wystąpienia tych okoliczności została wywołana wnioskiem zobowiązanego z dnia 29 września 2007r. i wyodrębniona do postępowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego. We wniosku tym zobowiązany podał, że mimo uchylenia przez WSA w tytułów wykonawczych organ ponownie wystawił nowe. Zdaniem zobowiązanego dokonano zajęcia na podstawie wadliwie wystawionych tytułów wykonawczych, bowiem opartych na nieważnym z mocy prawa orzeczeniu; wskazał też na art.59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz.1954 ze zm.), powoływanej dalej jako ustawa egzekucyjna.

Dokonując oceny prawidłowości działania organu egzekucyjnego oraz organu wyższego stopnia należy stwierdzić, że organy prawidłowo oceniły przywołane przez zobowiązanego okoliczności w aspekcie istnienia przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego, o których mowa w art. 59 ustawy egzekucyjnej, przy czym również przeanalizowały czy nie zachodzą inne okoliczności, niewskazane przez zobowiązanego, a powodujące konieczność umorzenia tegoż postępowania egzekucyjnego.

Należy przypomnieć, że podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego stanowi przepis art. 59 ustawy egzekucyjnej. Powołany przepis w § 1 stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu

albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku

wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo

bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być

prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą

zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są

niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż

obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało

podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że przesłanki umorzenia postępowania uregulowane w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej można sklasyfikować według rozmaitych kryteriów. Można je podzielić na merytoryczne, dotyczące bezpodstawności istnienia obowiązku lub na formalnoprawne (proceduralne). Do pierwszych można zaliczyć wygaśnięcie obowiązku z różnych przyczyn, jak np. umorzenie obowiązku, nieistnienie obowiązku, wykonanie obowiązku itp. Podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego mogą stanowić także istotne naruszenia proceduralne. Należy tu zastosowanie niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, brak upomnienia skierowanego do zobowiązanego, określenie obowiązku niezgodnie z decyzją administracyjną, stanowiącą podstawę egzekucji itp. Umorzenie postępowania egzekucyjnego może nastąpić, gdy na skutek zgłoszonych zarzutów wyjdą na jaw przeszkody lub wady postępowania, albo wtedy, gdy okoliczności te zostaną ujawnione w toku kontroli postępowania przeprowadzonej z urzędu przez organ egzekucyjny, a także na wniosek zobowiązanego lub wierzyciela. Istotą umorzenia jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Przyczyny uzasadniające umorzenie zostały enumeratywnie wymienione w przytoczonym wyżej art. 59 ustawy egzekucyjnej. Wśród nich można wyróżnić przeszkody trwałe i przemijające. Przy przeszkodzie trwałej np. śmierć zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z jego osobą, w tej sprawie nie będzie już można wszcząć postępowania egzekucyjnego. Jeżeli występuje przeszkoda przemijająca będzie można ponownie wszcząć postępowanie, o ile obowiązek w dalszym ciągu nie będzie wykonany. Pogląd ten nie budzi wątpliwości w literaturze przedmiotu (por. np. W. Chróścielewski [w:] W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006, s. 353-354; L. Klat-Wertelecka, Umorzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego [w:] J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, s. 288).

Instytucja umorzenia postępowania egzekucyjnego ma na celu jego zakończenie z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2006 r. sygn. akt I OSK 804/06, LEX nr 289091).

Skarżący podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego upatruje przede wszystkim w nieważności decyzji, stanowiącej podstawę egzekwowanego obowiązku. Eksponując takie twierdzenie, we wniosku z 29 września 2007r. powołał się na art. 59 §1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej, w zażaleniu na postanowienie organu egzekucyjnego wskazał na pkt 3 tego §, natomiast w skardze ogólnie na § 1 tego artykułu, a w uzasadnieniu skargi oraz w pozostałych pismach procesowych na pkt 3 i 4 tego paragrafu.

W ocenie Sądu organy słusznie nie dopatrzyły się podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawę prawną egzekwowanego przymusowo obowiązku stanowi decyzja, która jest prawomocna i wykonalna, może więc stanowić podstawę wystawienia tytułów wykonawczych. Tak stało się w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym, gdzie w oparciu o decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Inspektorat w z [...] nr [...] wystawiono tytuły wykonawcze i dokonano zajęć.

Znamiennym też jest, że skarżący nie kwestionuje istnienia tejże decyzji, a tym samym obowiązku jaki na nim ciąży. Z bliżej nieznanych przyczyn twierdzi jednak że decyzja jest nieważna, w skardze sugeruje też "przejrzenie akt sprawy co pozwoliłoby dostrzec wadę podstawowej decyzji wymiarowej powodującą jej nieważność z mocy prawa". Odnosząc się do takich sformułowań należy wskazać, że organy egzekucyjne nie są uprawnione do badania prawidłowości decyzji stanowiącej podstawę egzekwowanego obowiązku. Zobowiązanemu przysługuje zaś legitymacja procesowa do wystąpienia z żądaniem wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, przy zastosowaniu trybu nadzwyczajnego, np. może wystąpić z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji. Dopóki jednak byt prawny tej decyzji nie zostanie podważony, czy w oparciu o działania podjęte na wniosek strony czy też z urzędu, stanowi ona podstawę dla wystawienia tytułów wykonawczych i egzekwowania wynikającego z niej obowiązku przez organ egzekucyjny. W niniejszej sprawie obowiązek w tytułach wykonawczych został określony zgodnie z treścią decyzji.

Reasumując, obowiązek ciążący na J. Z. istnieje i jest wymagalny oraz został określony zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracji. Nie zachodzi też błąd co do osoby zobowiązanego, jak również nie ma przeszkód do prowadzenia egzekucji ze względu na osobę zobowiązanego. Tym samym zarzuty, co do istnienia podstaw umorzenia postępowania egzekucyjnego z art. 59 § 1 pkt 2,3 i 4 ustawy egzekucyjnej należy uznać za bezzasadne. W sprawie nie zaszły więc również przesłanki do uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych.

Kolejną kwestią sporną, a którą podniósł zobowiązany w postępowaniu przed Sądem, jest ustalenie, jakie przepisy stosować do oceny okoliczności wygaśnięcia zobowiązania z tytułu wymagalnych składek zdrowotnych egzekwowanych w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym. W ocenie organu zastosowanie znajdują przepisy nowej ustawy, natomiast zobowiązany wskazując na przedawnienie twierdzi, że zastosowanie powinny znaleźć te przepisy dotyczące przedawnienia, które obowiązywały w dacie kiedy zobowiązanie stało się wymagalne.

Sąd podziela w tym zakresie argumentację przedstawioną przez Dyrektora Izby Skarbowej . Ponadto dodaje, że przepisy prawa regulujące termin przedawnienia zobowiązań majątkowych mają charakter materialnoprawny, a to oznacza, że dla oceny, czy nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania w skutek upływu terminu przedawnienia, należy stosować przepisy prawa obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzenia wywołującego określone skutki prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2007r. II FSK 257/06.; publ. LEX nr 307369). W niniejszej sprawie, dla oceny zaistnienia przedawnienia znajdują zastosowanie przepisy obowiązujące w momencie powoływania się na taki zarzut przez zobowiązanego. Skoro więc w tym momencie obwiązujące przepisy wskazują 10-cio letni termin przedawnienia to za niezasadny, jak słusznie stwierdził to organ, należy uznać tenże zarzut. Jeśli bowiem brak jest przepisów przejściowych to zastosowanie znajduje ogólna zasada o stosowaniu ustawy nowej. Mówiąc wprost, o stosowaniu danej ustawy decyduje data zdarzenia, do którego odnosimy dany przepis. Inne zdarzenie powoduje rozpoczęcie biegu przedawnienia i inne wygaśnięcie zobowiązania na skutek upływu czasu. Każde z tych zdarzeń powinno być oceniane według ustawy obowiązującej w dacie jego zaistnienia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 stycznia 2007 r. II FSK 1377/05, publ. LEX nr 291789).

Nie można również mówić w niniejszej sprawie o naruszeniu zasady lex retro non agit, bowiem w dacie wejścia w życie nowych przepisów (ustanawiających 10 - cio letni termin przedawnienia) zobowiązanie skarżącego było nadal wymagalne. Przepisy nowe nie mają zastosowania jedynie do zobowiązania z tytułu składek, które uległo przedawnieniu przed wejściem w życie nowych przepisów. W takiej bowiem tylko sytuacji można by mówić o naruszeniu zasady nieretroakcji.

W ocenie Sądu, nie znajduje uzasadnienia również argumentacja przeciwna oparta o konstytucyjne zasady demokratycznego państwa prawnego (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2006r. III AUa 1083/06 - publ. Apel. - W-wa 2007/3/13; lex nr 282395). Po pierwsze, należy wskazać, że ustanowiony ustawą obowiązek uiszczania składek na ubezpieczenie zdrowotne jest zasadą, bowiem zasadą jest realizacja obowiązków publicznoprawnych. Przewidziana przez ustawodawcę instytucja przedawnienia stanowi odstępstwo od tej zasady, a więc powinna być wykładana wąsko. Przy czym ustawodawca ma swobodne prawo w kształtowaniu tego typu odstępstw. Po drugie, co należy szczególnie podkreślić, przedawnienie nie stanowi prawa podmiotowego, więc nieuprawnionym jest powoływanie się m.in. na konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych.

Problem przedawnienia w niniejszej sprawie wiąże się z funkcjonowaniem przepisów intertemporalnych. Zagadnienia te były wielokrotnie przedmiotem orzekania Trybunału Konstytucyjnego. W sprawie W.4/93 Trybunał odwołał się do ogólnej zasady prawa intertemporalnego, według której w razie wątpliwości, czy należy stosować ustawę dawną czy nową, pierwszeństwo ma ustawa nowa. Zasadę taką tłumaczy się domniemaniem, że ustawa nowa powinna być lepszym odbiciem aktualnych stosunków normatywnych, bardziej dostosowanym do aktualnego stanu prawnego. Z całą pewnością jest ona wyrazem woli ustawodawcy, która została powzięta później aniżeli wola ustawodawcy, której wyrazem był wcześniejszy akt normatywny (zob. też wyroki Trybunału w sprawach P. 2/99 i SK 21/99).

Zgodnie też z utrwalonym orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego (por. K. 10/93 i P 31/0) zakres obowiązywania przepisu należy analizować funkcjonalnie, tj. w ścisłym związku z jego stosowaniem w czasie. Ujęcie to ma szczególne znaczenie wówczas, gdy brak jest oddzielnych (wyodrębnionych jako jednostki redakcyjne tekstu ustawy zmieniającej) przepisów intertemporalnych. W takim bowiem przypadku - wbrew potocznym intuicjom - nie zachodzi brak regulacji kwestii intertemporalnej (luka co do przepisów intertemporalnych). Sytuacja taka natomiast przesądza o bezpośrednim skutku ustawy nowej. Tak więc i wobec braku regulacji intertemporalnej kwestia międzyczasowa jest rozstrzygnięta, tyle że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy zmieniającej (zob. szerzej – wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 2004r. SK 44/03, publ. OTK-A 2004/5/46; lex nr 113003).

Nie zasadne są też zarzuty skarżącego, kwestionujące status Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego ZUS jako organu egzekucyjnego. Przepis art.19 § 4 ustawy egzekucyjnej przewiduje jako wyspecjalizowany organ egzekucyjny właśnie Dyrektora oddziału ZUS (zob. szerzej Z. Leoński [w:] R. Hauser, Z. Leoński. Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck 2008, str. 78). Organ ten stosownie do treści tego przepisu jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania egzekucji z wynagrodzenia za pracę, ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, z renty socjalnej, z wierzytelności pieniężnych oraz z rachunków bankowych, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i należności pochodnych od składek oraz nienależnie pobranych świadczeń z ubezpieczenia społecznego lub innych świadczeń wypłacanych przez ten oddział, które nie mogą być potrącane z bieżących świadczeń.

Sąd podziela argumentację Dyrektora Izby Skarbowej wyrażoną w tym zakresie w odpowiedzi na skargę oraz piśmie procesowym z dnia 1 lipca 2008r., wskazując, że eksponowana przez skarżącego zmiana funkcjonalna wynikająca ze zmian w strukturach wewnętrznych ZUS nie ma wpływu na status dyrektora oddziału ZUS jako organu egzekucyjnego. Fakt, że w pewnym okresie w ramach wewnętrznego podziału zadań Dyrektor oddziału ZUS otrzymał przymiot wskazujący na zakres jego terytorialnego działania, tj. zakres działań obejmujących województwo, jako Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego ZUS, w żaden sposób nie może wpłynąć na status tego organu jako organu egzekucyjnego w świetle przywołanej normy ustawy egzekucyjnej. Ustawa ta posługuje się pojęciem Dyrektora oddziału ZUS, zatem bez wątpienia Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego ZUS należy także do zakresu pojęciowego "Dyrektora Oddziału ZUS". Ponadto ustawa egzekucyjna w przywołanym przepisie nie precyzuje zakresu terytorialnego działania dyrektora oddziału, a wskazuje ogólnie na właściwość rzeczową. Stąd w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, egzekucja w świetle cyt. przepisu ustawy egzekucyjnej jest prowadzona przez organ właściwy, tj. dyrektora oddziału zakładu ubezpieczeń społecznych.

W świetle przypisanych mu kompetencji, a wyżej powołanych, jest on uprawniony do stosowania egzekucji m.in. ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego (zob. szerzej M. Gajda-Durlik, Egzekucja administracyjna ze świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego i ubezpieczenia społecznego, [w:] J. Niczyporuk, S. Fundowicz, J. Radwanowicz, System egzekucji administracyjnej, Warszawa 2004, s. 324 i n.). Stosownie do treści art.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2007r., Nr 11, poz. 74 ze zm.) ubezpieczenia społeczne obejmują: 1) ubezpieczenie emerytalne; 2) ubezpieczenia rentowe; 3) ubezpieczenie w razie choroby i macierzyństwa; 4) ubezpieczenie z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych.

Warunki natomiast nabywania prawa do świadczeń pieniężnych z ubezpieczeń emerytalnego i rentowych, zasady ustalania wysokości tych świadczeń oraz zasady i tryb ich przyznawania, a także wypłaty świadczeń określają przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - t. j. Dz. U. z 2004, Nr 39, poz. 353 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa emerytalno - rentowa. Przy tym ustawa ta pojęcie ubezpieczenia emerytalnego i rentowego utożsamia z pojęciem ubezpieczenia zawartym w cyt. wyżej ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych (art.4 pkt 12 ustawy emerytalno-rentowej). Jako świadczenia z ubezpieczenia społecznego wymienia: 1) emeryturę; 2) rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę szkoleniową; 3) rentę rodzinną; 4) dodatek pielęgnacyjny; 5) dodatek do renty rodzinnej dla sieroty zupełnej; 6) zasiłek pogrzebowy (art.3 ustawy emerytalno-rentowej).

Zajęte w ramach prowadzonej wobec skarżącego egzekucji świadczenie należy do kategorii świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a dokładnie jak wynika z wyjaśnień Dyrektora Izby Skarbowej w, ujętych w piśmie procesowym z dnia 4 lipca 2008r., zajęte zostało świadczenie rentowe zobowiązanego. Za chybione należało więc uznać zarzuty skargi odnoszące się do kwestii właściwości organu egzekwującego ciążące na skarżącym obowiązki. Ponadto wbrew podniesionym w skardze zarzutom organy obu instancji nie naruszyły zasad wyrażonych w art. 6 i 7 Kpa. Sąd nie dopatrzył się też uchybień w kwestii prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego aktu, jak również naruszenia przez organ art.139 Kpa skoro w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie orzekał reformatoryjnie.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w, którego kognicja ogranicza się do badania zaskarżonych orzeczeń pod względem ich legalności, nie stwierdzając, aby doszło do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów, a organy prawidłowo uznały, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki umorzenia postępowania wymienione w § 59 § 1 ustawy egzekucyjnej, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. skargę oddalił.