Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1195/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49, art. 145 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 46a ust 5
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych

SENTENCJA

Dnia 13 września 2010 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś - Rosińska, Protokolant Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2010 roku sprawy ze skargi W. M. "M." i B. M. "M." na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] marca 2006 r. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą:

a) B.;

b) B..

Pismem z dnia 11 czerwca 2010 r. W. M. i B. M., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "M." wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego powołaną wyżej, ostateczną decyzja Prezydenta Miasta P., w zakresie określonym powyżej za lit. "a".

Wnoszący żądanie wskazali, że działalność gospodarczą prowadzą m.in. w P. przy ul. [...]. Powołali się na przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu.

Wywiedli, że realizowana inwestycja zakłada budowę ekranów akustycznych, które oddzielać będą ulicę [...] od prowadzonego przez nich salonu samochodowego. Zainstalowanie ekranów akustycznych w planowanym kształcie znacznie pogorszy warunki wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Podali, że nie zostali poinformowani o toczącym się postępowaniu, a zatem uniemożliwiono im udział w tym postępowaniu.

Postanowieniem z dni [...] czerwca 2007 r. Prezydent Miasta P., wznowił na wniosek W. i B. M. postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją z dnia [...] marca 2006 r.

Po przeprowadzeniu wznowionego postępowania organ administracji decyzją z dnia [...] października 2008 r. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2006 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania B. i W. M., decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. uchyliło decyzję organu pierwszej instancji i przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Prezydent Miasta P. ponownie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2006 r.

Także tym razem, po rozpatrzeniu odwołania B. i W. M., Kolegium decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Kolejną decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. Prezydent Miasta P. także odmówił uchylenia ostatecznej decyzji z dnia [...] marca 2006 r.

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. również ta decyzja została uchylona przez organ wyższego stopnia, który jeszcze raz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] października 2010 r. po raz czwarty odmówił uchylenia kwestionowanej przez skarżących decyzji z dnia [...] marca 2006 r.

Wskutek rozpatrzenia kolejnego odwołania państwa M., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu ostatecznego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wywiódł, że przyczyna wznowienia postępowania w postaci braku udziału strony w postępowaniu bez jej winy, oznacza sytuację, gdy nie została ona zawiadomiona o wszczęciu postępowania albo nie mogła w nim brać udziału z przyczyn przez nią niezawinionych. Wskazał, że brak winy strony ma miejsce, jeżeli nie dopuszczono jej do uczestnictwa w postępowaniu bądź, gdy strona zawiadomiona o wszczęciu postępowania nie mogła wziąć w nim udziału z powodu przeszkód nie do przezwyciężenia. Stwierdził, że w przedmiotowej sprawie strony podnoszą niedopuszczenie ich do udziału w postępowaniu.

Dalej organ administracji wskazał, że kwestionowana przez W. i B. M. decyzja Prezydenta Miasta P. wydana została w oparciu o przepisy ustawy Prawo ochrony środowiska. Organ wydający decyzję w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia zastosował tryb przewidziany w art. 46a ust. 5 tejże ustawy oraz uregulowanie zawarte w art. 49 k.p.a., który pozwala na zawiadamianie stron o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenia lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi.

Jak ustaliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w obwieszczeniu z dnia [...] listopada 2005 r. została zawarta informacja, iż w prowadzonym przez Prezydenta Miasta P. publicznym dostępnym wykazie danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie został umieszczony wniosek Pełnomocnika ds. Przeprawy Mostowej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Powyższe obwieszczenie było dostępne w Biuletynie Informacji Publicznej od [...] listopada 2005 r. do [...] listopada 2005 r. Na obwieszczeniu tym znajduje się potwierdzenie pełnomocnika Prezydenta Miasta P. ds. Informatyzacji Oddział Teleinformatyki.

Kolejne obwieszczenie to obwieszczenie z dnia [...] stycznia 2006 r. również potwierdzone podpisem, iż wpłynęło do Pełnomocnika ds. Informatyzacji Oddział Teleinformatyki.

Jak dalej wywiódł organ odwoławczy, w aktach sprawy znajduje się również komunikat Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maca 2006 r. informujący o wydaniu w dniu [...] marca 2006 r. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z treści tego dokumentu wynika, że przedmiotowa decyzja została umieszczona w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie. Poinformowano również, że podanie do publicznej wiadomości następuje w drodze zamieszczenia na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta P. oraz w serwisie internetowym.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ pierwszej instancji w należyty sposób przeprowadził postępowanie i zgromadził materiał dowodowy, co do zasadności wskazanej przez skarżących przesłanki wznowieniowej.

Akta sprawy wskazują, że liczba stron postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań przekraczała 20 osób. Wynika to z zestawienia działek zajętych pod inwestycję.

Organ pierwszej instancji zgromadził wiarygodne dowody w postaci oświadczeń pracowników urzędu, które potwierdzają należyte wywiązanie się z obowiązku informowania stron o czynnościach w postępowaniu.

Wskazał na oświadczenie specjalisty w Oddziale Teleinformacji, z którego wynika, że w toku postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wskazane wyżej obwieszczenia i komunikaty zostały zamieszczone w Biuletynie Informacji Publicznej. Pracownik wyjaśnił, że w czasie prowadzonego postępowania obowiązywała procedura przechowywania i zamieszczania wszelkich informacji w BIP polegająca na tym, że pracownik odpowiedzialnej komórki prowadzącej postępowanie dostarczał do Oddziału Teleinformatyki dokumenty wymagające zamieszczenia w BIP w formie elektronicznej - dyskietki, zaś na wersji papierowej otrzymywał potwierdzenie tego faktu w postaci pieczęci z datą wpływu. Następnie dokument ten zamieszczany był przez pracownika Oddziału Teleinformacji w Internecie. Oddział Teleinformacji nie prowadził w analizowanym czasie archiwum publicznych obwieszczeń i komunikatów.

Również pracownik odpowiedzialny za Biuletyn Informacji Publicznej oświadczył, że obwieszczenie z dnia [...] listopada 2005 r. było zamieszczone w Biuletynie od [...] do [...] listopada 2005 r., obwieszczenie z dnia [...] stycznia 2006 r. było zamieszczone od [...] stycznia 2006 r. do [...] lutego 2006 r., a komunikat o wydaniu decyzji od [...] do [...] marca 2006 r.

Na okoliczność wywieszenia na tablicy ogłoszeń ww. obwieszczeń i komunikatów oświadczenie złożył Kierownik Oddziału Ochrony Środowiska, który to oddział prowadził postępowanie w sprawie. Z treści tego oświadczenia wynika ponadto, że osobą odpowiedzialną za zamieszczenie informacji na tablicy ogłoszeń jest bezpośredni przełożony pracownika prowadzącego postępowanie oraz kierownik komórki organizacyjnej.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, przedstawione powyżej oświadczenia nie budzą zastrzeżeń, a okoliczności dotyczące publicznego ogłoszenia o wszczęciu postępowania i wydania decyzji przez Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006 r. zostały należycie udokumentowane. Strony postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji miały zapewnioną możliwość uczestniczenia w nim. Organ odwoławczy podkreślił, że o tym, czy strona bierze udział w postępowaniu decyduje ona sama, zaś rzeczą organu prowadzącego postępowanie jest zapewnienie stronie możliwości skorzystania z tego prawa.

Przechodząc do podnoszonych przez skarżących zarzutów dotyczących usytuowania i zainstalowania ekranów akustycznych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę, że na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia organ przesądza jedynie o konieczności zainstalowania ekranów akustycznych. Kwestie związane z rodzajem ekranów, ich parametrami technicznymi, doborem odpowiednich materiałów nie są przedmiotem tego postępowania ale przedmiotem postępowań na etapie realizacji inwestycji, co znajduje potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym.

Organ odwoławczy nie uwzględnił również, podniesionego przez skarżących, zarzutu naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 107 § 3 k.p.a. Podniósł, że przedmiotem postępowania w sprawie wznowienia postępowania jest ustalenie, czy wystąpiła wskazana w podaniu przesłanka wznowienia postępowania. Zdaniem Kolegium, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynikają przesłanki, jakimi kierował się organ pierwszoinstancyjny odmawiając wznowienia postępowania. Organ ten uzupełnił postępowanie dowodowe zgodnie z zaleceniami Kolegium zawartymi w decyzji uchylającej uprzednią decyzję wydaną w sprawie i przekazującą sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W ocenie organu odwoławczego, Prezydent Miasta P. przeprowadził postępowanie zgodnie z wymogami prawa procesowego określonymi w rozdziale 12 k.p.a. zatytułowanym "wznowienie postępowania". Uzasadnienie decyzji jest spójne z rozstrzygnięciem. Tym samym podnoszony zarzut jest chybiony.

Dalej Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że niezasadny jest zarzut skarżących dotyczący korespondencji skarżących z organem pierwszej instancji, w szczególności pisma z dnia [...] października 2009 r. Nie ma on wpływu na treść rozstrzygnięcia, co więcej w aktach sprawy znajduje się odpowiedź udzielona skarżącym na wskazane pismo, a nawet monit ze strony organu pierwszej instancji, skierowany do Pełnomocnika ds. Strategicznych Inwestycji Drogowych, który to pełnomocnik udzielił odpowiedzi na pytanie skarżących.

Odnosząc się zaś do zarzutu skarżących, że raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jest dotknięty wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co oznacza, że decyzja w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia została wydana z rażącym naruszeniem prawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, iż zarzut ten nie może być rozpatrywany w postępowaniu wznowieniowym. Jego przedmiotem jest bowiem ocena wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności. Strony mają możliwość wszczęcia odrębnego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, składając stosowny wniosek.

Konkludując, organ odwoławczy stwierdził, że przeprowadzone postępowanie wznowieniowe wykazało, że wskazana w podaniu skarżących przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie wystąpiła w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2006 r. Skarżący mieli zapewnioną możliwość brania udziału w postępowaniu. Odmienna ich ocena w tej kwestii nie uzasadnia weryfikacji decyzji organu pierwszej instancji.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2010 r. stała się przedmiotem skargi W. i B. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 k.p.a., bowiem nie zawiera szczegółowego ustosunkowania się do ich zarzutów. Ich zdaniem, stanowi ona w istocie powielenie poprzednich decyzji wydanych w tej sprawie, a jej uzasadnienie nie zawiera dowodów na podjęcie prób jakichkolwiek czynności mających na celu przeprowadzenie ponownie postępowania w niezbędnym zakresie. W. i B. M. stwierdzili, że organ drugiej instancji nie przedstawił w uzasadnieniu żadnych dowodów, na których się oparł, np. poszczególnych obwieszczeń, komunikatów, ogłoszeń w BIP-ie, dowodów zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu. Również akta sprawy, zdaniem skarżących, nie zawierają żadnych dowodów na okoliczność dostatecznego zapewnienia stronom udziału w postępowaniu.

Dalej skarżący wskazali, że Polska z dniem przystąpienia do Unii Europejskiej jako Państwo Członkowskie, przyjęła na siebie zobowiązania i regulacje wynikajże z prawa Wspólnotowego, określające dostęp do informacji i udział społeczeństwa w podejmowaniu decyzji w sprawach dotyczących środowiska. Państwo M. powołali w tym zakresie:

1. dyrektywę Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne 85/337/EWG - art. 6, art. 9,

2. dyrektywę Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotyczącą zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i kontroli - art. 15,

3. dyrektywę 2001/42/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko - art. 4, art. 6, art. 9,

4. dyrektywę 2003/35/WE Parlamenty Europejskiego i Rady z dnia 26 maja 2003 r. przewidująca udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzenia i niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającą w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE – art. 2.

W ocenie skarżących polskie prawo zapewnia niewystarczający sposób informowania społeczeństwa o skutkach planowanej inwestycji, co znalazło swój wyraz w przedmiotowej sprawie. Pojęcie "informowania" zgodnie z regulacjami unijnymi wymaga od organów administracji publicznej faktycznego i bezpośredniego przekazania społeczności przedmiotowych informacji. Tymczasem, prawo polskie wymaga jedynie umieszczenia informacji w publicznym wykazie i ogólnodostępnym miejscu. Tymczasem, ważne jest, by każdy miał możliwość bezpośredniego zapoznania się z wynikami raportu o oddziaływaniu na środowisko. Organ wydający decyzję środowiskową nie może ograniczyć się jedynie do podania informacji na temat dostępności raportu o oddziaływaniu na środowisko w publicznym rejestrze danych ale także powinien informować społeczeństwo za pośrednictwem innych kanałów o raporcie - o tym, gdzie można go znaleźć i do kiedy można się z nim zapoznać. W przedmiotowej sprawie nie dopełniono tych obowiązków.

W. i B. M. zwrócili uwagę, że podobne do przedstawionych wyżej wymogi zostały zawarte w Konwencji z dnia 25 czerwca 1998 r., sporządzonej w Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. Nr 78, poz. 706). W jej art. 6 ust. 6 lit. e znalazł się zapis zobowiązujący strony tej konwencji do udostępnienia społeczności wglądu do istotnych informacji dla procesu podejmowania decyzji dotyczących zamierzonych przedsięwzięć, w tym informacji dotyczących środowiska. Przewiduje on udostępnienie ważniejszych wariantów alternatywnych rozważanych przez wnioskodawcę.

W kontekście powołanych wyżej regulacji skarżący podnieśli, że brak jest podstaw do uznania, że obwieszczenia o toczącym się postępowaniu administracyjnym zostały ujawnione w siedzibie Urzędu Miasta P., co mogło być udokumentowane np. zdjęciem fotograficznym. Ich zdaniem, brak jest także dowodu o zamieszczeniu decyzji w BIP. W ocenie skarżących, dla potwierdzenia umieszczenia stosownych obwieszczeń w BIP nie może wystarczać pisemna adnotacja, albowiem taki dokument można stworzyć w każdym czasie na użytek każdego postępowania.

W ocenie Państwa M., powyższe okoliczności wskazują, iż brak wiedzy przez nich o toczącym się postępowaniu administracyjnym mógł wynikać z uchybień w procesie informowania stron przez organ administracji.

Skarżący nadmienili, że ich pracownicy zapoznawali się w Urzędzie Miasta P. z dokumentacją planistyczną przedmiotowej inwestycji, przy czym wówczas brak było wskazania o planowaniu na wysokości ich salonu samochodowego montażu jakichkolwiek ekranów akustycznych. Za bez znaczenia przy tym uznali ustalenie, czy chodziło wyłącznie o projekt planu zagospodarowania przestrzennego, czy też o inną dokumentację, bowiem to organ administracji winien był udzielić informacji, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków.

W dalszej kolejności skarżący, ponownie podnieśli, że sposób informowania o postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowaniach przewidziany w prawie polskim nie odpowiada wymogom zawartym w powołanej wyżej dyrektywie Rady z dnia 27 czerwca 1985 r. oraz zalecanemu przez Komisję Europejską zakresowi udostępnianych informacji.

Zdaniem W. i B. M., z uwagi na powyższe należy wnosić, iż jako strona postępowania nie zostali oni w sposób należyty poinformowani o toczącym się postępowaniu, co stanowi przesłankę, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W dalszej części skargi W. M. i B. M. zarzucili kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006 r. naruszenie art. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, wprowadzającego zasadę realizacji zadań z poszanowaniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy przez organ administracji publicznej.

Następnie skarżący zakwestionowali przyjęte w zrealizowanej inwestycji rozwiązanie, polegające na zainstalowaniu na wysokości prowadzonego przez nich salonu samochodowego ekranów akustycznych z panelami pochłaniającymi, wykonanymi z płyt warstwowych z rdzeniem styropianowym. W ich ocenie, za zasadne należy uznać nakazanie zainstalowania na spornym odcinku ekranów przezroczystych. W. M. i B. M. wskazali też na podniesioną w Raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko okoliczność znikomej skuteczności ekranów dla budynków wielokondygnacyjnych zlokalizowanych w sąsiedztwie prowadzonego przez nich salonu samochodowego.

Odnosząc się do stanowiska organu administracji, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach nie przesądza jedynie o konieczności zainstalowania ekranów akustycznych, nie ustalając w szczegółowy sposób, jakie to mają być ekrany, skarżący podnieśli, iż decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna zawierać wymagania dotyczące ochrony środowiska, konieczne do uwzględniania w projekcie budowlanym. Powinny one uwzględniać możliwie najbardziej szczegółowe rozwiązania techniczne, ograniczające oddziaływanie na środowisko.

W końcowej części skargi W. M. i B. M. zwrócili uwagę na przewlekłość postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji oraz wskazali na naruszenie zasady przekonywania, wynikającej z art. 11 k.p.a., poprzez ogólnikowe powołanie się przez organ drugiej instancji na materiał dowodowy.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli:

1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6. decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Stosownie natomiast do treści art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Wedle art. 147 zd. 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.

W sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji postępowanie zostało wznowione na żądanie W. M. i B. M., którzy jako przesłankę wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2010 r. powołali art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, że bez własnej winy pozbawieni zostali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji.

W wyniku żądania skarżących, postanowieniem z dni [...] czerwca 2007 r. Prezydent Miasta P., wznowił postępowanie administracyjne zakończone własną decyzją z dnia [...] marca 2006 r.

Zdaniem Sądu, organy administracji prawidłowo ustaliły, iż w sprawie brak jest podstaw do uchylenia decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006 r. Postępowanie to nie było bowiem dotknięte wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., ani żadną inną wadą, wymienioną w powołanych art. 145 § 1 oraz art. 145a § 1 k.p.a.

Skarżący upatrują naruszenia prawa do udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji z dnia [...] marca 2006 r. w niewystarczającym sposobie poinformowania o skutkach planowanej inwestycji. Powołują się przy tym na prawo Unii Europejskiej w formie dyrektyw: dyrektywę Rady 85/337/EWG z dnia 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. WE L 175 z dnia 5 lipca 1985 r., str. 40, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 1, str. 248), dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2001/42/WE z dnia 27 czerwca 2001 r. w sprawie oceny wpływu niektórych planów i programów na środowisko (Dz. Urz. WE L 197 z dnia 21 lipca 2001 r., str. 30; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 157), dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2003/35/WE z dnia 26 maja 2003 r. przewidującą udział społeczeństwa w odniesieniu do sporządzania niektórych planów i programów w zakresie środowiska oraz zmieniającą w odniesieniu do udziału społeczeństwa i dostępu do wymiaru sprawiedliwości dyrektywy Rady 85/337/EWG i 96/61/WE (Dz. Urz. UE L 156 z dnia 25 czerwca 2003 r., str. 17; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 7, str. 466) oraz dyrektywę Rady 96/61/WE z dnia 24 września 1996 r. dotyczącą zintegrowanego zapobiegania zanieczyszczeniom i ich kontroli (Dz. Urz. WE L 257 z dnia 10 października 1996 r., str. 26, L 156 z 25.06.2003, str. 17 i L 275 z 25.10.2003, str. 32).

Mając na uwadze, że skarżący wywodzą swe uprawnienia z aktów prawa Unii Europejskiej rangi dyrektywy należy wskazać, że wedle art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE C 83/47) w celu wykonania kompetencji Unii instytucje przyjmują rozporządzenia, dyrektywy, decyzje, zalecenia i opinie. Dyrektywy wiążą każde Państwo Członkowskie, do którego są kierowane, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiając jednak organom krajowym swobodę wyboru formy i środków.

Państwa członkowskie mają zatem obowiązek wdrożenia dyrektyw wydawanych przez instytucje Unii Europejskiej poprzez osiągnięcie wskazanego w nich rezultatu, a obywatele państw członkowskich zasadniczo nie mogą powoływać się na postanowienia dyrektyw, lecz na postanowienia implementujących je aktów prawa krajowego. Dopiero nieimplementacja dyrektywy lub implementacja nieprawidłowa skutkować może prawem powołania się na przepisy dyrektywy przed sądem krajowym. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja jednak nie zachodzi. Wskazane przez skarżących akty prawa unijnego, zgodnie z powołanym art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej zostały bowiem implementowane do polskiego porządku prawnego ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - dalej Poś - i ustawą z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Także przepisy powołanej przez skarżących konwencji z Aarhus z dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska (Dz. U. z 2003r. Nr 78, poz. 706) nie mogą być stosowane bezpośrednio. Są one bowiem jedynie zobowiązaniem dla władz państwa, które ratyfikowało tę Konwencję, do podjęcia działań legislacyjnych i ustanowienia przepisów, które będą realizowały przepisy tej Konwencji.

Materialnoprawną podstawę wydania kwestionowanej przez skarżących decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006 r. o środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia stanowiły art. 46 ust. 4, art. 46a ust. 1 i 7 pkt 4 oraz ust. 8, art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 56 ust. 2 Poś. Zarówno w dacie wszczęcia postępowania zakończonego tą decyzją ([...] listopada 2005 r. - wpływ wniosku o wydanie decyzji do organu administracji), jak i w dacie wydania tej decyzji ([...] marca 2006 r.) art. 46a ust. 5 Poś, stanowił, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, stosowało się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego. Liczba stron w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] marca 2006 r. przekraczała 20. Prezydent Miasta P. miał zatem obowiązek zawiadamiać strony postępowania o podejmowanych czynnościach oraz o wydaniu decyzji z zastosowaniem art. 49 k.p.a. Zgodnie z art. 49 k.p.a. strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia.

Dowody zgromadzone przez organy prowadzące postępowanie wznowieniowe pozwalają stwierdzić, że obowiązki Prezydenta Miasta P. z zakresie zapewnienia stronom udziału w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zostały należycie wykonane.

W aktach sprawy zakończonej wydaniem decyzji z dnia [...] marca 2006 r. znajdują się dokumenty potwierdzające, że strony postępowania były informowane o czynnościach podejmowanych przez organ administracji zgodnie z obowiązującymi przepisami. Na kartach 6 i 17 akt administracyjnych znajdują się obwieszczenia z dnia [...] listopada 2005 r. i z dnia [...] stycznia 2006 r. zawierające informacje, że w prowadzonym przez Prezydenta Miasta P., publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach zawierających informacje o środowisku i jego ochronie, został umieszczony wniosek Pełnomocnika ds. Przeprawy Mostowej o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia:

a) B.;

b) B.

W obwieszczeniach tych znajduje się informacja, że akta sprawy są dostępne w Oddziale Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P., oraz że zainteresowani mogą składać uwagi i wnioski. Na obwieszczeniach znajdują się potwierdzenia wpływu do Pełnomocnika Prezydenta Miasta P. ds. Informatyzacji Oddział Teleinformatyki, odpowiednio w dniu [...] listopada 2005 r. i [...] stycznia 2006 r. Na karcie 26 akt sprawy znajduje się komunikat o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2006 r., zawierajmy m.in. informacje, że: decyzja została umieszczona w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach zawierających informację o środowisku i jego ochronie, że z treścią decyzji można zapoznać się w Wydziale Gospodarki Komunalnej i Ochrony Środowiska Urzędu Miasta P., oraz że podanie do publicznej wiadomości następuje w drodze zamieszczenia na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta P. oraz w sersie intrnetowym na stronie www.[...].pl. Także inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy (pismo z dnia [...] lutego 2006 r. na karcie 22, czy też pismo z dnia [...] stycznia 2006 r. na karcie 19 – wystąpienia o uzgodnienie projektu decyzji) zawierają informacje wskazujące na doręczenie ich stronom poprzez obwieszczenie umieszczone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miasta P.

Wobec zarzutów skarżących wskazujących na to, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż obwieszczenie o postępowaniu zostało ujawnione w siedzibie Urzędu Miasta P., jako prawidłowe należy ocenić postępowanie organu pierwszej instancji, który przeprowadził postępowanie dowodowe, przyjmując stosowne oświadczenia od pracowników urzędu, odpowiedzialnych za dokonywanie obwieszczeń. Oświadczenie A. W. - Kierownika Oddziału Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2009 r. potwierdza wywieszenie na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu Miasta P.: obwieszenia na okoliczność wszczęcia postępowania (od [...] do [...] listopada 2005 r.), obwieszczenia na okoliczność wystąpienia do Państwowego Inspektora Sanitarnego o uzgodnienie projektu decyzji (od [...] stycznia do [...] lutego 2006 r.) i komunikatu o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2006 r. (od [...] do [...] marca 2006 r.). Oświadczenie J. C. - Specjalisty w Oddziale Teleinformatyki z dnia [...] października 2009 r. potwierdza przyjęcie w celu zamieszczenia w Biuletynie Informacji Publicznej wymienionych wyżej dokumentów i wyjaśnia procedurę przekazywania i zamieszenia informacji w Biuletynie Informacji Publicznej. Z kolei oświadczenie B. S. - Inspektora Oddziału Teleinformatyki odpowiedzialnego za Biuletyn Informacji Publicznej potwierdza zamieszczenie dokumentów przyjętych przez J. C. w Biuletynie Informacji Publicznej we wskazanych wyżej okresach.

Przedstawione powyżej dowody są wiarygodne i wystarczające do przyjęcia, że organ administracji należycie wywiązał się z obowiązku informowania stron o wszczęciu postępowania, podejmowanych w nim czynnościach i sposobie jego zakończenia. Stanowisko skarżących, iż ustalenia organu administracji nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materialne dowodowym jest niezasadne, a ich twierdzenie, że pisemna adnotacja może być stworzona w każdym czasie na użytek każdego postępowania jest gołosłowne. Nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej okoliczności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony. Nie można bowiem założyć, że przy bierności strony, cały ciężar dowodzenia faktów działających na korzyść strony postępowania administracyjnego spoczywa na organach administracji. Na organie administracji nie spoczywa bowiem ciężar dowodu w rozumieniu wynikającym z art. 6 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), tzw. ciężar dowodu w znaczeniu materialnym. W sytuacji zatem, gdy skarżący kwestionują wiarygodność twierdzeń pracowników organu administracji, powinni powołać na tę okoliczność wiarygodne dowody, a nie wywodzić dla organu administracji obowiązków nie znajdujących podstawy w przepisach prawa, jak na przykład obowiązek udokumentowania faktu umieszczenia obwieszczenia na tablicy ogłoszeń poprzez wykonanie fotografii. Marginalnie należy wskazać, że przyjmując rozumowanie skarżących, można by stwierdzić, iż fotografia dokumentująca zamieszczenie obwieszczenia na tablicy ogłoszeń urzędu miasta, również mogłaby zostać stworzona na potrzeby postępowania w sprawie wznowienia postępowania.

Zatem dokumenty zawarte w aktach postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006 r. oraz zgromadzone przez organ prowadzący postępowanie wznowieniowe w pierwszej instancji dowodzą, że w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia Prezydent Miasta P. należycie wywiązał się z obowiązku informowania stron o czynnościach w postępowaniu. Strony nie zostały pozbawione prawa do udziału w postępowaniu. Tym samum nie zachodzi przesłanka wznowienia postępowania opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Ponieważ postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ prowadzący postępowanie w pierwszej instancji było wystarczające do ustalenia powyższych okoliczności, Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło oprzeć swe rozważania na materiale zgromadzonym przez Prezydenta Miasta P. Nie zachodziła bowiem potrzeba uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Stąd w sprawie nie znajdował zastosowania art. 136 k.p.a. Decyzja organu odwoławczego zawiera wszystkie niezbędne elementy. W jej uzasadnieniu powołano się na wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody. Uzasadnienie to w stanie faktycznym i prawnym ustalonym w sprawie jest prawidłowe i przekonujące. Wobec tego zarzuty skarżących, wskazujące na naruszenie art. 11 i art. 107 § 3 k.p.a., są niezasadne.

Jak wywiedziono, postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2006 r. nie było dotknięte wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie jest one dotknięte także inną wadą wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a. W sprawie nie zachodzi też przesłanka wznowieniowa określona w art. 145a § 1 k.p.a. W tej sytuacji organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o odmowie uchylenia własnej decyzji z dnia [...] marca 2006 r., a Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie utrzymało w mocy to rozstrzygnięcie.

Mając powyższe na uwadze, tylko marginalnie należy wskazać, że prawidłowo organ administracji wywiódł, że na etapie postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia organ administracji przesądził jedynie o konieczności zastosowania ekranów akustycznych. W punkcie I.2 lit. b decyzji z dnia [...] marca 2006 r., określając wymagania w zakresie ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym, organ orzekający o środowiskowych uwarunkowaniach wskazał, że "w celu zapewnienia dotrzymania dopuszczalnego równoważnego poziomu dźwięku niezbędne jest zapewnienie ochrony terenów chronionych akustycznie przez budowę ekranów akustycznych o łącznej długości 1.011 m dla odcinka IV i 765 m dla odcinka V".

Określenie szczegółowych parametrów ekranów akustycznych było przedmiotem postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Ponieważ postępowanie to zostało zakończone decyzją ostateczną, strona może domagać się jej zmiany we wskazanym zakresie na warunkach określonych w art. 155 k.p.a., zgodnie z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

Należy też wskazać, że powoływany przez skarżących w uzasadnieniu skargi art. 9 ustawy z dnia 2 lipca 2009 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) stanowi, że wykonując swoje zadania, w szczególności w zakresie nadzoru i kontroli, właściwy organ działa wyłącznie na podstawie i w granicach prawa, z poszanowaniem uzasadnionych interesów przedsiębiorcy. Z kolei, wedle art. 5 pkt 6 tej ustawy "właściwy organ", to właściwy w sprawach podejmowania, wykonywania lub zakończenia działalności gospodarczej organ administracji publicznej, samorządu zawodowego oraz inny organ władzy publicznej. Już choćby z tego względu powoływanie art. 9 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w kontekście obowiązków organu prowadzącego postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia jest chybione.

Sąd dostrzega, że postępowanie wszczęte wnioskiem skarżących z dnia [...] czerwca 2007 r. o wznowienie postępowania trwało w sumie prawie trzy lata. Takie działanie organów administracji należy ocenić jako niewłaściwe. Nie może ono mieć jednakże wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.