Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 202/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2022-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92a ust. 1, ust. 3, ust. 7 oraz art. 92b i art. 92c
journal: Dz.U. 2021 poz 919
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wójcik Sędziowie sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) sędzia WSA Agnieszka Olesińska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 lipca 2022 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. sp. k. w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] zł. Podstawę faktyczną powyższego rozstrzygnięcia stanowiło: 1) wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenia zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony; 2) niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi; 3) dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona - co najmniej o 20%. Powyższe stwierdzono w dniu [...] r. podczas kontroli drogowej na drodze krajowej S5 w miejscowości B., samochodu ciężarowego marki Scania o nr rej. [...] oraz naczepy marki D-Tec o nr rej. [...]. Pojazdem kierował M. K.. Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy rzeczy. Kontrolowany przewóz wykonywany był na rzecz i w imieniu P. sp. z o. o. sp. k. Przebieg kontroli został utrwalony w protokole kontroli z dnia [...] r.

W odwołaniu skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego przez naruszenie zasad postępowania administracyjnego, to jest: art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 15, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 § 1 oraz art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na nie poczynieniu ustaleń oraz nie zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji oraz poczynieniu ustaleń niezgodnych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, a także wadliwą jego analizę, skutkującą w konsekwencji przyjęciem, że zebrane dowody w sposób jednoznaczny wskazują na wpływ lub zgodę strony na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu, co bez wątpliwości jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działania na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, oraz niewyjaśnienie istoty sprawy i nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego. Skarżąca podniosła, że jedyną osobą odpowiedzialną za powstanie naruszenia jest kontrolowany kierowca, zaś przedsiębiorca nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

Decyzją z dnia [...] r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał na przepisy art. 92a ust. 1, art. 92a ust. 3, art. 92a ust. 7, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1, art. 93 ust. 1 i art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2021r., poz. 919 ze zm., dalej: u.t.d.). Odnosząc się do stwierdzonego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub wyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony, organ wskazał na treść lp. 6.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d., który karą pieniężną w wysokości [...] zł sankcjonuje powyższe naruszenie. Organ podał, że w toku kontroli dokonano oględzin pojazdu marki Scania o nr rej. [...] i nr VIN: [...], będącego w prawnej dyspozycji przedsiębiorstwa [...] sp. z o.o. sp.k. Oględzinom poddano tachograf marki Stoneridge Electronics, nr podzespołu 900208R7.4/05R04, nr seryjny: [...], z oprogramowaniem w wersji R7.4, zainstalowany w kontrolowanym pojeździe samochodowym, dopuszczonym do ruchu po raz pierwszy w dniu [...] r. W trakcie wykonywania czynności kontrolnych wykonano próbę drogową na trasie z miejscowości B. ul. [...] (punkt kontrolny) do miejscowości B. ul. [...] (stacja paliw Orlen), pomiędzy godz. 08:01 a 08:12, na odcinku ok. 4,1 km, podczas których tachograf przy użyciu odpowiedniej kombinacji klawiszy tachografu został wprowadzony w tryb manipulacji. Podczas wykonanej próby drogowej stwierdzono, iż mimo tego, że pojazd pozostawał w ruchu i wskazywał prędkość na prędkościomierzu, tachograf pozostawał w niezmienionej aktywności, czyli na pierwszym slocie wskazywał i rejestrował odpoczynek. Licznik kilometrów (drogomierz) nie rejestrował przejechanych kilometrów (stan drogomierza w momencie rozpoczęcia próby 582163.6, stan drogomierza w momencie zakończenia próby 582163.6). Dezaktywacja tachografu cyfrowego za pomocą odpowiedniej kombinacji klawiszy na tachografie jednoznacznie wskazała, że tachograf cyfrowy został zmanipulowany, gdyż umożliwiał rejestrowanie odpoczynku, podczas gdy pojazd w rzeczywistości się poruszał. Mając na uwadze powyższe organ stwierdził, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł.

W zakresie stwierdzonego naruszenia polegającego na niewłaściwej obsłudze lub odłączeniu homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkującego nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi, organ wskazał, że zgodnie z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. kara pieniężna za ww. naruszenie wynosi [...] zł. Organ podał, że na podstawie pobranych podczas kontroli drogowej danych cyfrowych oraz protokołu przesłuchania świadka ustalono, że kierowca manipulował pracą tachografu cyfrowego w celu rejestrowania w pamięci urządzenia oraz na karcie kierowcy odpoczynku, kiedy w rzeczywistości pojazd się poruszał. Kierowca nie rejestrował swoich faktycznych aktywności w dniu [...] r. Zgodnie z zeznaniami M. K., nie rejestrował on swoich rzeczywistych aktywności od około godz. 02:50 do godz. 04:48, na trasie z miejscowości P. do obwodnicy B., gdzie został zatrzymany do kontroli drogowej, na odcinku ok. 130 km. Ponadto, kierowca manipulował pracą tachografu także w dniu [...] r. w godz. 07:06-07:19 na autostradzie A1 oraz od ok. godz. 22:09 do ok. godz. 23:30, na trasie z miejscowości G. do miejscowości P., na odcinku ok. 100 km. Dodatkowo, po analizie porównawczej danych cyfrowych zapisanych w pamięci urządzenia rejestrującego i danych z systemu viaTOLL stwierdzono więcej przypadków manipulacji danymi cyfrowymi. Miało to miejsce w 103 przypadkach wymienionych w decyzji. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organ stwierdził, że zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d.

Odnośnie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 20%, organ wskazał na treść lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., który podane naruszenie sankcjonuje karą pieniężną w wysokości [...] zł. Organ podał, że w związku z uzasadnionym przypuszczeniem przekroczenia dopuszczalnych parametrów kontrolowanego środka transportu z ładunkiem, wykonano pomiary jego wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej, na stanowisku pomiarowym mieszczącym się w B. przy ul. [...], w ciągu drogi krajowej nr [...], zatwierdzonym przez zarządcę (koncesjonariusza) drogi jako stanowisko do dynamicznych pomiarów mas i nacisków osi pojazdów uczestniczących w ruchu drogowym. W wyniku przeprowadzonego ważenia kontrolowanego środka transportu z ładunkiem stwierdzono rzeczywistą masę całkowitą 7-osiowego pojazdu członowego wynoszącą 53,650 t, zatem przekraczającą wartość dopuszczalną (40,0 t) o 13,560 t, tj. o 34,13%. Pomiary nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego środka transportu wykonano przenośną wagą dwupomostową typu METEOR do pomiarów dynamicznych (w ruchu), składającą się z dwóch połączonych przewodami z terminalem platform ważących, które były umieszczone w miejscu wyposażonym w odpowiednie zagłębienie dostosowane do ich wysokości - w taki sposób, że w trakcie pomiarów wszystkie koła ważonego pojazdu znajdowały się w jednej płaszczyźnie. Przed rozpoczęciem ważenia kierujący został zapoznany z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metodą dynamiczną (w ruchu), polegającą na przejeżdżaniu kolejnymi osiami przez platformy wagowe ze stałą prędkością bez nagłych przyspieszeń i hamowań, a także ze świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z dokumentacją potwierdzającą geometrię i warunki techniczne miejsca ważenia. Ponadto kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Wyniki pomiarów nacisków osi i masy całkowitej kontrolowanego środka transportu zostały utrwalone na wydruku z terminala wagi METEOR, a następnie ujęte w protokole kontroli. Kierujący, pouczony po zakończeniu ważenia prowadzonego przez siebie pojazdu o możliwości powtórzenia tej czynności, nie wniósł o jej powtórzenie. Wyniki pomiarów nacisków osi i masy całkowitej kontrolowanego środka transportu zostały utrwalone na wydruku z terminala wagi METEOR, a następnie ujęte w protokole kontroli. Kierujący w trakcie kontroli drogowej nie posiadał w pojeździe i w związku z tym nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym (o przekroczonej dopuszczalnej masie całkowitej), o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 ze zm., dalej: u.p.r.d.). Niezależnie od powyższego, żadne z zezwoleń kategorii I-V na przejazd pojazdu nienormatywnego nie upoważnia do przejazdu po drogach publicznych pojazdem o przekroczonej dopuszczalnej masie całkowitej, którym przewożone są ładunki podzielne z naruszeniem zakazu wyrażonego w art. 64 ust. 2 tej ustawy. W związku z powyższym, organ stwierdził, że zasadne jest nałożenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł za stwierdzone naruszenie z lp. 10.2.4 do załącznika nr 3 u.t.d.

Organ odwoławczy podał, że łączna kara za wszystkie ww. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wynosi [...] zł, jednakże z uwagi na treść art. 92a ust. 3 u.t.d., suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć [...] zł. W związku z powyższym, kwota kary pieniężnej została ograniczona do [...] zł.

W skardze spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzucając naruszenie: art. 7 oraz art. 77 i art. 80 k.p.a. przez nieustalenie stanu faktycznego zgodnie z rzeczywistością oraz niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy; art. 107 § 3 k.p.a. przez brak spełnienia wymogów uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji; art. 8, art. 9 i art. 6 k.p.a. przez prowadzenie postępowania w sposób, który nie budzi zaufania do władzy publicznej, brak poinformowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenia praw i obowiązków strony oraz błędne rozstrzygnięcie na podstawie istniejącego stanu faktycznego i tym samym dokonanie błędnej subsumpcji, a także naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędne zastosowanie dając podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu zarzutów skargi strona podniosła, że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, ponieważ do powstania naruszenia doszło niezależnie od zachowania osób zarządzających firmą. Do naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego doszło z powodu siły wyższej, tj. zachowania osób trzecich w tym przypadku kierowcy, której podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie przeciwdziałać. Spółka podniosła, że zdarzenia z udziałem tego kierowcy były incydentalne i na to naruszenie przepisów skarżąca nie miała wpływu. Ponieważ towar, którego transportu dokonywał kierowca w chwili kontroli nie należał do grupy towarów o ograniczonym terminie przydatności, zatem strona nie miała żadnego interesu w wyznaczeniu zadania przewozowego w okolicznościach wymagających naruszenia przepisów. Tylko i wyłącznie znane kierowcy okoliczności miały wpływ na przebieg wydarzeń. Spółka podniosła, że kontrolowany pojazd został zakupiony jako pojazd używany, dlatego spółka nie posiadała wiedzy o przerobieniu urządzenia rejestrującego. Było to samowolne manipulowanie przy układzie elektronicznym urządzenia rejestrującego przez kierowcę bez wiedzy i wyraźnej woli przedsiębiorcy, co powinno stanowić okoliczność objętą przepisem art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., jako nadzwyczajna i niespodziewana okoliczność, która miała bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia, ale której przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności skarżąca nie była w stanie przewidzieć, ponieważ naruszenie popełnił kierowca wykonujący przewóz. Spółka podniosła, że za powyższe, kierowca został dyscyplinarnie zwolniony z pracy, a dodatkowo przeszkolono i poinformowano wszystkich kierowców o konsekwencjach jakie poniosą, jeżeli dojdzie do podobnego naruszenia przez nich przepisów dotyczących obsługi urządzeń rejestrujących.

Zdaniem skarżącej, w aktach sprawy powinna znaleźć się opinia producenta oprogramowania lub opinia biegłego w zakresie tachografów z informacją o dokonanej modyfikacji oprogramowania, stwierdzająca co najmniej kto i kiedy mógł jej dokonać lub chociażby opinia autoryzowanego serwisu tachografów, do którego został doprowadzony pojazd oraz kierowca, potwierdzająca nieprawidłowości, za które została nałożona kara pieniężna. Z poczynionych ustaleń w toku postępowania oraz zebranego materiału dowodowego nie wynika jednoznacznie, kto dokonał samego montażu przerobionego urządzenia lub jego przerobienia.

Skarżąca zarzuciła, że działania organu kontrolnego w ciągu całego postępowania oparte były o utarte sposoby postępowania, bez jakiejkolwiek głębszej analizy stanu faktycznego, naruszając tym samym podstawową zasadę postępowania, jaką jest zasada pogłębiania zaufania obywateli do państwa i prawa. W ocenie spółki, organ nie przeprowadził dostatecznego postępowania wyjaśniającego w celu wykazania okoliczności, o których mowa w art. 92b ust. 1 pkt 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.

Skarżąca nie zgodziła się ponadto z analizą zapisów znajdujących się na kartach kierowców i w pamięci tachografów w oparciu o dane z systemu elektronicznych opłat drogowych viaToll, czyli w oparciu o nielegalizowane urządzenia jakimi są bramownice systemu poboru opłat viaToll, służące wyłącznie do sprawdzania prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Bramownice systemu viaToll nie są przyrządami pomiarowymi podlegającymi prawnej kontroli metrologicznej, nie przechodzą legalizacji ponownej, pierwotnej ani sprawdzania okresowego, co uniemożliwia czynienie ustaleń o zaistnieniu prawnie relewantnego zdarzenia na podstawie zapisu tychże bramownic.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

I. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.

Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.). W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono Spółce wypowiedzenie się w sprawie. Wprawdzie organ wniósł o przeprowadzenie rozprawy zdalnej, jednak Spółka nie wypowiedziała się w tej kwestii, pomimo stosownej informacji skierowanej do niej przez tut. Sąd.

Podać należy, że zapadła w przedmiotowej sprawie decyzja dotyczy nałożenia na skarżącą Spółkę kary pieniężnej w wysokości [...] zł z powodu stwierdzonych w trakcie przewozu naruszeń obowiązków lub warunku przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, 3 i 7 u.t.d., określonych w załączniku nr 3 do ustawy pod pozycjami: lp. 6.1.2 (wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony); lp. 6.2.1 (niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi); lp 10.2.4 (dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%).

Zarzuty skargi oraz użyta do ich uzasadnienia argumentacja zmierzają do podważenia ustaleń organów dotyczących modyfikacji tachografu cyfrowego i zasadności wymierzenia kar określonych w lp. 6.1.2. i lp. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., bowiem zdaniem skarżącej nie ustalono m.in. kto i kiedy dokonał przerobienia tachografu, skoro Spółka nabyła ten pojazd jako używany z tym tachografem. Organ obowiązany był przeprowadzić postępowanie w celu wyjaśnienia okoliczności z art. 92b ust. 1 pkt 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. Nadto kwestionuje odpowiedzialność skarżącej - przewoźnika za działania kierowcy. Przeciwne stanowisko zajmuje organ uznając istnienie podstaw do nałożenia kary.

Podać należy, że materialnoprawną podstawę wydanych decyzji stanowiły przepisy ustawy o transporcie drogowym, ale także przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28 lutego 2014 r., str. 1).

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d., podmioty wykonujące przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem ponoszą odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Obowiązki lub warunki przewozu drogowego to - zgodnie z art. 4 pkt 22 tej ustawy - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz przepisów innych ustaw, przepisów Unii Europejskiej i wiążących Polskę umów międzynarodowych, wymienionych w art. 4 pkt 22 lit. a-y u.t.d.

Natomiast art. 92a ust. 1 u.t.d. stanowi, że podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie.

Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty [...]złotych.

Stosownie do art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:

1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1.-9,

2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10

- załącznika nr 3 do ustawy.

Wskazane regulacje prawne oznaczają, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter związany i w razie stwierdzenia w czasie kontroli drogowej naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego, organ - co do zasady - zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej lub kar pieniężnych w wysokości określonej w załączniku.

II. Przechodząc do ustaleń natury faktycznej stwierdzić należy, że wykazane zostało, za pomocą prawidłowo zebranego i ocenionego materiału dowodowego, że przedmiotowy tachograf został zmanipulowany. W trakcie czynności kontrolnych w dniu [...] r. wykonano próbę drogową na trasie: B. ul. [...] (punkt kontrolny) do B. ul. [...] (stacja paliw Orlen), pomiędzy godz. 08:01 a 08:12, na odcinku ok. 4,1 km. Próba ta wykazała, że tachograf przy użyciu odpowiedniej kombinacji klawiszy tachografu został wprowadzony w tryb manipulacji. Podczas wykonanej próby drogowej stwierdzono bowiem, że mimo tego, iż pojazd pozostawał w ruchu i wskazywał prędkość na prędkościomierzu, tachograf pozostawał w niezmienionej aktywności, czyli na pierwszym slocie wskazywał i rejestrował odpoczynek. Licznik kilometrów (drogomierz) nie rejestrował przejechanych kilometrów. Stan drogomierza w momencie rozpoczęcia próby wynosił 582163.6, stan jego w momencie zakończenia próby 582163.6, czyli był tożsamy. Dezaktywacja tachografu cyfrowego za pomocą odpowiedniej kombinacji klawiszy na tachografie jednoznacznie wskazywała, że tachograf cyfrowy został zmanipulowany, gdyż umożliwiał rejestrowanie odpoczynku, podczas gdy pojazd w rzeczywistości się poruszał (protokół kontroli z dnia [...] r., k. 36-37 akt administracyjnych). W konsekwencji powyższych ustaleń prawidłowe jest stanowisko organu, że w sprawie zaistniały podstawy do wymierzenia kary pieniężnej z ustawy o transporcie drogowym, z załącznika nr 3 lp. 6.1.2, czyli w wysokości [...] zł.

III. Ponadto podczas kontroli drogowej danych cyfrowych ustalono, że kierowca manipulował pracą tachografu cyfrowego w celu rejestrowania w pamięci urządzenia oraz na karcie kierowcy odpoczynku, kiedy w rzeczywistości pojazd się poruszał. Zgodnie z ustaleniami kierowca nie rejestrował swoich faktycznych aktywności w dniu [...] r. Ustalenia te mają potwierdzenie także w zeznaniach kierowcy przesłuchanego w charakterze świadka. Zgodnie z zeznaniami kierowca nie rejestrował swoich rzeczywistych aktywności od około godz. 02:50 do godz. 04:48, na odcinku ok. 130 km, na trasie z miejscowości P. do obwodnicy B., gdzie został zatrzymany do kontroli drogowej. Przyznał, że gdyby podczas wykonywania zleconych zadań prawidłowo rejestrował wszystkie jego rzeczywiste aktywności, to miałby "zarejestrowanych na karcie wiele przekroczeń obowiązujących norm". Podał też, że manipulował pracą tachografu także w dniu [...] r. w godz. 07:06-07:19 na autostradzie A1 oraz od ok. godz. 22:09 do ok. godz. 23:30, na trasie z miejscowości G. do miejscowości P., na odcinku ok. 100 km (zeznania kierowcy w charakterze świadka - k. 24-25 akt administracyjnych).

Zasadnie organ odwołał się także do danych cyfrowych zapisanych w pamięci urządzenia rejestrującego i danych z systemu viaTOLL. Na tej podstawie stwierdzono 105 przypadków manipulacji danymi cyfrowymi w różnych datach, które zostały wymienione i opisane na s. 10-13 zaskarżonej decyzji.

Podkreślić należy, że w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy przeprowadzono szereg dowodów. Oprócz utrwalenia okoliczności przeprowadzonej kontroli drogowej stosownym protokołem oraz odebrania zeznań od kierowcy, organy uzyskały też informacje o trasach przejazdu przedmiotowego pojazdu po drogach publicznych objętych systemem elektronicznego poboru opłat viaTOLL, na co wskazano już wyżej. Ogół uzyskanych w ten sposób danych pozwolił na ustalenie przebiegu transportu i skonfrontowanie go z danymi zarejestrowanymi przez tachograf. Na podstawie zebranych dowodów zostało udowodnione, że we wskazanych przez organ dniach, a zatem nie tylko w dniu kontroli (10 maja 2021 r.), kierowca manipulował pracą tachografu. Wnioski te zostały wyciągnięte także po skonfrontowaniu zapisanych w tachografie danych z pozostałym materiałem dowodowym, bowiem organ prześledził wykonywane przez kierowcę trasy korzystając z zapisów systemu elektronicznego poboru opłat viaTOLL. W konsekwencji powyższego zasadne jest wymierzenie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

IV. Kolejne zagadnienie dotyczy dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego pojazdu lub zespołu pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% - lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d.

Zauważyć należy, że stosownie do art. 2 pkt 35a u.p.r.d. pojazdem nienormatywnym jest pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach ustawy. Obowiązek poruszania się po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych na podstawie odpowiedniej kategorii zezwolenia wynika z dyspozycji przepisów art. 64 ust. 1 pkt 1 – 4 i ust. 2 u.p.r.d., zaś nierespektowanie owego nakazu skutkuje sankcją administracyjną. W niniejszej sprawie w wyniku przeprowadzonego ważenia kontrolowanego środka transportu z ładunkiem stwierdzono rzeczywistą masę całkowitą 7-osiowego pojazdu członowego wynoszącą 53,650 t, zatem przekraczającą dopuszczalną wartość (40,0 t) o 13,560 t, co stanowi o 34,13%. Jak wynika z protokołu kontroli pomiary nacisków osi i rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego środka transportu wykonano przenośną wagą dwupomostową typu METEOR do pomiarów dynamicznych (w ruchu), składającą się z dwóch połączonych przewodami z terminalem platform ważących, które były umieszczone w miejscu wyposażonym w odpowiednie zagłębienie dostosowane do ich wysokości - w taki sposób, że w trakcie pomiarów wszystkie koła ważonego pojazdu znajdowały się w jednej płaszczyźnie.

Ważne jest, że przed rozpoczęciem ważenia kierujący został zapoznany z procedurą pomiarów nacisków osi i mas całkowitych pojazdów metodą dynamiczną (w ruchu), polegającą na przejeżdżaniu kolejnymi osiami przez platformy wagowe ze stałą prędkością bez nagłych przyspieszeń i hamowań, a także ze świadectwami legalizacji i wzorcowania użytych urządzeń i przyrządów pomiarowych oraz z dokumentacją potwierdzającą geometrię i warunki techniczne miejsca ważenia. Ponadto kierujący miał możliwość zapoznania się z instrukcją obsługi urządzenia wagowego. Wyniki pomiarów nacisków osi i masy całkowitej kontrolowanego środka transportu zostały utrwalone na wydruku z terminala wagi METEOR, a następnie ujęte w protokole kontroli. Kierujący, pouczony po zakończeniu ważenia pojazdu o możliwości powtórzenia tej czynności, nie wniósł o jej powtórzenie. Wyniki pomiarów nacisków osi i masy całkowitej kontrolowanego środka transportu zostały utrwalone na wydruku z terminala wagi METEOR, a następnie ujęte w protokole kontroli. Kierujący w trakcie kontroli drogowej nie posiadał i w związku z tym nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym (o przekroczonej dopuszczalnej masie całkowitej), o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo u ruchu drogowym.

W związku z powyższym zasadnie organ ocenił, że zaistniały podstawy do nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenie z lp. 10.2.4 do załącznika nr 3 u.t.d.

V. Mając na uwadze powyższe ustalenia należy podać, że zgodnie z przywołanymi przepisami w kontekście dokonanych ustaleń, łączna kara za wszystkie ww. naruszenia określone w załączniku nr 3 do u.t.d. wyniosłaby [...] zł. Taka wysokość kary nie mogła być jednak nałożona decyzją na skarżącą Spółkę, bowiem zasadnie organ zastosował art. 92a ust. 3 u.t.d., na podstawie którego suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć [...] zł. W związku z tym prawidłowo organ ograniczył kwotę kary pieniężnej do [...] zł, za wszystkie trzy wyżej wskazane naruszenia (pomimo że łącznie po zsumowaniu tych kar jest to kwota [...]zł).

W konsekwencji, tut. Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień w postępowaniu dowodowym. Organy wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego, uwzględniając założenia zasady prawdy obiektywnej (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 i art. 77 § 1 k.p.a.). Dowody te zostały ocenione zgodnie z art. 80 k.p.a., natomiast stan faktyczny i prawny został obszernie przedstawiony w uzasadnieniach wydanych decyzji, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

W świetle poczynionych ustaleń wykazane zostało, że przedmiotowy tachograf został zmanipulowany umożliwiając tym samym rejestrowanie odpoczynku kierowcy w czasie, gdy pojazd faktycznie znajdował się w ruchu, kierowca ingerował w jego pracę, a ponadto wykonywano przewóz drogowy pojazdem ponadnormatywnym. Za takimi wnioskami jednoznacznie przemawiają ustalenia poczynione i utrwalone w trakcie kontroli i zebrane w toku postępowania, których strona skutecznie nie podważyła. Strona przede wszystkim nie podważyła mocy dowodowej protokołu kontroli, ani też nie wykazała np. nagłej awarii tachografu. Przeprowadzona kontrola i jazda próbna, co wynika z protokołu kontroli, do którego nie wniesiono zastrzeżeń, wykazały nieuprawnioną ingerencję w działanie tachografu. Nie ma znaczenia kto i kiedy dopuścił się przerobienia tachografu. Skarżąca jako profesjonalny przewoźnik powinna zadbać, aby tachograf był sprawny, prawidłowo obsługiwany, skoro pojazd ten oddała kierowcy do używania (wykonywania przewozu) w jej imieniu. Jeżeli nawet nabyła pojazd używany z już zmanipulowanym tachografem, to nie zwalniało to Spółki z zapewnienia jego sprawności i właściwej obsługi. Okoliczność, że badania okresowe nie wykazały nieprawidłowości pojazdu w tym zakresie czy nie obejmowały swym zakresem takiego sprawdzenia, nie oznacza zwolnienia z odpowiedzialności Spółki jako przewoźnika. Zaznaczyć trzeba, że protokół kontroli, sporządzony przez uprawnionych funkcjonariuszy publicznych w prawem przewidzianej formie w zakresie przyznanych im ustawowych kompetencji, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., któremu przysługuje szczególna moc dowodowa. Na gruncie tego przepisu judykatura przyjmuje jednolicie, że "utrwalone protokołem czynności kontrolne mają charakter materialno-techniczny i odzwierciedlają ich przebieg oraz poczynione w ten sposób ustalenia. Dodatkowo protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny, a zasadniczo niemożliwy do odtworzenia. Z tego powodu uznaje się go za dokument mający szczególną moc dowodową" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1944/17). Szczególna moc dowodowa dokumentu urzędowego nie wyklucza możliwości przeprowadzenia przeciwdowodu, wymaga to jednak aktywności podmiotu kwestionującego treść dokumentu urzędowego. Ustalenia organów dotyczące wskazanych powyżej kwestii nie budzą wątpliwości Sądu, który uznał za niezasadny zarzut naruszenia przez organy przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Jednocześnie tut. Sąd nie podziela argumentacji strony o nieprzydatności dowodu z danych cyfrowych viaTOLL. Z pozyskanych informacji wynika, że kierowca wielokrotnie nie rejestrował na karcie kierowcy i w pamięci urządzenia rejestrującego rzeczywistych danych w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy lub przebytej drogi w badanych okresach. Potwierdza to prawidłowość ustaleń dotyczących ingerencji w działanie tachografu cyfrowego. Należy zatem mieć na uwadze, że w świetle art. 75 § 1 zd. 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zatem organ I instancji miał podstawy, aby jako dowód dopuścić w niniejszej sprawie zarówno protokół kontroli, zeznania świadka - kierowcy, ale także dodatkowo odczyt z urządzenia służącego do poboru opłat drogowych za przejazd drogami płatnymi viaTOLL.

Przepis art. 75 § 1 k.p.a. wprowadza bowiem szeroki katalog dowodów przyjmując, że dowodem może być wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, o ile nie jest sprzeczne z prawem. Poza dokumentem urzędowym nie przypisuje poszczególnym dowodom wyższej rangi niż pozostałym. Nie ma więc przeszkód, aby w celu ustalenia określonej okoliczności, włączyć także wydruki viaTOLL, nawet gdy zasadniczo służą one kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej. Zaznaczyć należy, że wydruki viaTOLL nie były jedynym dowodem w sprawie, lecz jednym z kilku potwierdzających nieprawidłowości. Tym samym – zawarte w skardze - zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. nie można uznać za uprawnione.

Zgłoszone przez skarżącego żądanie powołania biegłego ("opinia producenta oprogramowania lub opinii biegłego w zakresie tachografów z informacją o dokonanej modyfikacji oprogramowania stwierdzająca co najmniej kto i kiedy mógł jej dokonać lub chociażby opinia autoryzowanego serwisu tachografów (...) - s. 3 skargi) nie zasługiwało w konsekwencji na uwzględnienie, skoro istotne okoliczności dla sprawy zostały ustalone w sposób wystarczający zebranymi dowodami, które nie zostały skutecznie podważone. Nie ma znaczenia dla sprawy okoliczność, że tachograf został zmanipulowany po jego odbiorze od producenta, a skarżąca Spółka nabyła go jako pojazd używany z już zmanipulowanym tachografem. Istotne jest, że wykonywano przewóz drogowy pojazdem należącym do Spółki jako przewoźnika i wówczas stwierdzono opisane naruszenia. Pojazd ze zmanipulowanym tachografem był używany przez wiele miesięcy.

Powyżej opisane zdarzenia wypełniły znamiona naruszeń wymienionych w załączniku 3 do ustawy pod pozycją lp. 6.1.2., lp. 6.2.1 i lp. 10.2.4 załącznika nr 3. Ustalenia te są kompletne, wobec czego zasługiwały w całości na aprobatę.

W orzecznictwie sądów administracyjnych słusznie przyjmuje się, że skoro za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy ponosi odpowiedzialność przedsiębiorca, to ciężar dowodu, że wystąpiły przesłanki do zwolnienia z tej odpowiedzialności, spoczywa na przedsiębiorcy, gdyż to on wywodzi z tych przepisów korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 989/08, z dnia 17 listopada 2010r., II GSK 976/09).

VI. Po rozważeniu wskazanych kwestii należało odnieść się do zasadności odmowy zastosowania instytucji opisanej w art. 92b ust. 1 pkt 1 i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., tj. wyłączenia odpowiedzialności, a tym samym do zasadności zarzutów naruszenia art. 92a. Wyjaśnić należy, że odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 1 tej ustawy jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Istotą kary, o której mowa we wskazanej regulacji, jest przymuszenie podmiotu wykonującego przewóz drogowy do respektowania nakazów i zakazów wynikających z przepisów prawa. Omawiana kara jest niezależna także od winy kierowcy oraz jego ewentualnej odpowiedzialności wynikającej z innych przepisów prawa. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego i przypisanych im wysokości kar pieniężnych zawarty został - jak już wyżej wskazano - w załączniku nr 3 do u.t.d. Określone w tym załączniku kary pieniężne zostały ustalone w sposób sztywny, co powoduje, że ich wysokość nie została pozostawiona uznaniu organów i kara nie może być nałożona w innej wysokości niż podana w załączniku, za poszczególne naruszenie. Powyższe oznacza, że decyzja o nałożeniu kary ma charakter decyzji związanej i wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków lub warunków wykonywania przewozu drogowego organ, co do zasady, zobowiązany jest do ustalenia kary pieniężnej w wysokości określonej w załączniku i nałożenia jej w wysokości wynikającej z art. 92a ust. 1 i ust. 5 ustawy. Odstąpienie od nałożenia kary i zwolnienie się przez wykonującego przewóz z odpowiedzialności możliwe jest bowiem jedynie w sytuacji wystąpienia okoliczności przewidzianych w art. 92b i art. 92c ustawy.

Odnosząc się zatem do wskazanych zarzutów naruszenia art. 92b ust. 1 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, podać należy, że na podstawie tego przepisu nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz drogowy zapewnił określone przepisami prawa warunki. W przedmiotowej sprawie organ nie wymierzył kary za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, lecz z tytułu naruszeń związanych z obsługą i stosowaniem urządzeń rejestrujących, tj.: z lp.6.1.2 (wykonywanie przewozu drogowego pojazdem wyposażonym w tachograf, przyrząd rejestrujący, czujnik ruchu, urządzenie zewnętrzne GNSS lub urządzenie wczesnego wykrywania na odległość, nieposiadające świadectwa homologacji typu lub tachograf lub powyżej wymieniony element składowy tachografu, który został podrobiony lub przerobiony); z lp. 6.2.1 (niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi); z lp 10.2.4 (dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%).

W konsekwencji powyższego nie doszło – wbrew zarzutom skargi - do naruszenia art. 92b ust. 1 u.t.d.

Skarżąca podnosi w skardze, że "Do naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego doszło z powodu siły wyższej tj. zachowania osób trzecich w tym przypadku kierowcy, której podmiot wykonujący przewozy nie był w stanie przeciwdziałać. Brak możliwości przewidzenia określonych zdarzeń lub okoliczności ma miejsce wtedy, gdy przy uwzględnieniu wiedzy - umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter." Ponadto naruszenia dopuścił się kierowca, który został zwolniony dyscyplinarnie. Odnosząc się do powyższej argumentacji wskazać należy, że ustawa o transporcie drogowym w art. 92a ust. 1 przewiduje odpowiedzialność administracyjną podmiotu wykonującego przewóz drogowy za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Jak podkreśla się zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie, zasadą jest, że odpowiedzialność za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi przedsiębiorca i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi się posługuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i to niezależnie od stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą (por. T. Porczyński, Wyłączenie odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy wykonującego przewóz drogowy za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym przez osoby wykonujące ten przewóz na rzecz i w imieniu przedsiębiorcy (w:) A. Kisielewicz (red.), J. P. T. (red.), Sądowa kontrola administracji w sprawach gospodarczych, LEX 2013 r.).

Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 17 czerwca 2021 r. sygn. akt II GSK 1143/18, a który to pogląd tut. Sąd podziela, odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy za naruszenia ma charakter obiektywny, nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyroki NSA z: 23 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 3554/16; 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 2096/17). Celem tej kary jest zapewnienie przestrzegania przez przedsiębiorców przepisów służących bezpieczeństwu powszechnemu, tj. zapewnieniu wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia ludzkiego. Z tego punktu widzenia system sankcji przewidzianych przez przepisy u.t.d. stanowi przejaw interwencjonizmu państwowego w sferę, która została uznana przez ustawodawcę za szczególnie istotną. Nałożona zaskarżoną decyzją sankcja administracyjna ma przede wszystkim znaczenie prewencyjne, a istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów (zob. np. wyrok NSA z 10 października 2019 r., sygn. akt II GSK 3116/17). Z powyższego jasno wynika, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo, na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Powyższy przepis ustanawia domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy.

Podnieść należy, że dla zastosowania art. 92a ust. 1 u.t.d. i nałożenia na przedsiębiorcę kary bez znaczenia pozostawałoby ewentualne stwierdzenie popełnienia wykroczenia przez osobę zarządzającą lub przez jej pracownika w zakresie zarzucanych mu czynów i nieprzestrzeganie poleceń służbowych. Należy jednak zauważyć, że konfrontacja akt sprawy z ustaleniami faktycznymi organu w tym zakresie potwierdza, że organ wykazał wystąpienie szeregu powtarzających się naruszeń. Przy czym Sąd zwraca uwagę, że nie wystarczy wprowadzić dany system wynagradzania czy organizacji pracy, ale konieczne jest bieżące kontrolowanie ich wypełniania, nadzór nad kierowcami. Nawet najbardziej poprawne formalnie systemy wynagradzania czy organizacji pracy nie zwalniają od sprawowania właściwego nadzoru nad konkretnymi osobami wykonującymi przewóz w imieniu przedsiębiorstwa. Wielość i powtarzalność naruszeń może wskazywać właśnie na brak właściwego nadzoru i tym samym brak podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary.

Prawidłowo zatem organ ocenił brak podstaw do zastosowania art. 92c u.t.d., zgodnie z którym nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć. Wobec takiego brzmienia tego przepisu trafna jest wykładnia, że chodzi tu o sytuacje, których przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć przy najdalej idących staraniach, a więc sytuacje nadzwyczajne i niespodziewane. Oczywiście miarę staranności należy oceniać biorąc pod uwagę specyfikę działalności transportowej, wysokie wymagania stawiane przedsiębiorcy transportowemu. Strona nie przedłożyła dowodów mogących wskazywać, że na powstałe naruszenia i to w takim zakresie nie miała wpływu, bądź nastąpiły one wskutek zdarzeń czy okoliczności niemożliwych do przewidzenia dla skarżącej (zob.: wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2021 r., sygn. akt II GSK 882/18; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 8 czerwca 2021 r. sygn. akt III SA/Gl 312/21).

W rozpoznawanej sprawie stwierdzone naruszenia nie były wynikiem okoliczności, którym skarżąca nie mogła zapobiec. Ponadto nie ma podstaw, aby nie dać wiary zeznaniom kierowcy, który podał, że: wiedział, iż pojazd jest przeładowany, ale takie sytuacje się zdarzały, bowiem jest to "bardziej opłacalne". O zmanipulowaniu tachografu wiedział od poprzedniego kierowcy. Ponadto nikt z pracowników przedsiębiorstwa nie zwracał mu uwagi, że zbyt szybko wykonywał zlecone mu zadania transportowe lub też wykonał zbyt dużą liczbę zleceń. Co więcej zeznał, że przyjmował od spedytora kolejne zlecenia, bo bał się, że jeżeli nie podejmie się kolejnego zadania, to nie będzie "dostawał dobrych zleceń".

Powyższe zeznania są spójne z ustaleniami wynikającymi z protokołu kontroli oraz wydrukami viaTOLL. Trudno w takiej sytuacji obronić tezę o wystąpieniu naruszeń z przyczyn niezależnych od spółki, skoro już poprzedni kierowca wskazywał na zmanipulowanie tachografu. Świadczy to o trwałym stanie, a nie incydentalnym w zakresie posługiwania się pojazdem z nieprawidłową obsługą i stosowaniem urządzeń rejestrujących.

W tej sytuacji należy skonstatować, że Skarżąca nie wykazała, iż wystąpiły okoliczności uzasadniające zwolnienie Spółki od odpowiedzialności z art. 92a ust. 1 u.t.d.

VII. Uznawszy zarzuty podniesione w skardze za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.