Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 158/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 4, art. 12 ust. 7
journal: Dz.U. 1993 nr 94 poz 431
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 2 sierpnia 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku rolnym.
Teza: Dla wydania decyzji o zwolnieniu gruntów na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./, bądź wydania decyzji o odmowie przyznania zwolnienia na podstawie art. 12 ust. 7 tej ustawy, niezbędne jest wcześniejsze ustalenie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy. Wniosek o zwolnienie składać mogą wyłącznie podatnicy podatku rolnego. Im też należy doręczyć decyzję, co do zwolnienia lub odmawiającą zwolnienia podatkowego.

TEZY

Dla wydania decyzji o zwolnieniu gruntów na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431 ze zm./, bądź wydania decyzji o odmowie przyznania zwolnienia na podstawie art. 12 ust. 7 tej ustawy, niezbędne jest wcześniejsze ustalenie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy. Wniosek o zwolnienie składać mogą wyłącznie podatnicy podatku rolnego. Im też należy doręczyć decyzję, co do zwolnienia lub odmawiającą zwolnienia podatkowego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak, Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędzia del. WSA Sławomir Presnarowicz, Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 23 listopada 2005 r. sygn. akt I SA/Ke 302/05 w sprawie ze skargi Krzysztofa W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 listopada 2004 r. (...) w przedmiocie odmowy zastosowania ulgi w podatku rolnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 23 listopada 2005 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, w sprawie I SA/Ke 302/05, uchylił zaskarżoną przez Krzysztofa W. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 listopada 2004 r. oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Burmistrza S. z dnia 27 września 2004 r. odmawiające Krzysztofowi W. zastosowania ulgi w podatku rolnym z tytułu nabycia gruntów od Agencji Nieruchomości Rolnych w R. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe ustaliły, że Krzysztof W. w czerwcu 1995 roku zawarł z Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa na okres 10 lat umowę dzierżawy gruntu o powierzchni 21,01 ha położonego w K. Tym samym, w ocenie organów podatkowych, skarżący stał się podatnikiem podatku rolnego z dzierżawionych gruntów. Następnie, w dniu 9 lipca 2004 r. Krzysztof W. zakupił dzierżawiony grunt od Agencji Nieruchomości Rolnych. Organy podatkowe w dalszej kolejności argumentowały, iż zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym /Dz.U. 1993 nr 94 poz. 431/ podatnikowi podatku rolnego, przysługuje zwolnienie od opodatkowania gruntów nabytych w drodze kupna lub gruntów będących zasobami Własności Rolnej Skarbu Państwa, objętych w trwałe zagospodarowanie, przeznaczonych na utworzenie nowego gospodarstwa rolnego lub powiększenie już istniejącego do powierzchni nie przekraczającej 100 ha. Skoro nabyte grunty znajdowały się w dzierżawie skarżącego od 1995 roku, to ich nabycie w roku 2004 nie spowodowało utworzenia nowego gospodarstwa ani powiększenia gospodarstwa już istniejącego. Powoduje to, w ocenie organów podatkowych, brak przesłanek do zwolnienia nabytych gruntów od opodatkowania podatkiem rolnym. Organy zauważyły także, że w rozpoznawanej sprawie nie miały zastosowania normy art. 12 ust. 4a cytowanej ustawy o podatku rolnym, z uwagi na czas trwałego zagospodarowania przedmiotowego gruntu przez podatnika, który był krótszy niż wymieniony w tym przepisie okres 10 lat.

2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w zaskarżonym wyroku ocenił, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 17 listopada 2004 oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie Burmistrza S. z dnia 27 września 2004 roku, naruszają prawo w stopniu uzasadniającym uchylenie tych rozstrzygnięć. Sąd wskazał, bowiem że w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie wyjaśniły wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy nie wyjaśniły bowiem, kto jest z mocy prawa podatnikiem podatku rolnego od zakupionych przez skarżącego gruntów. Sąd argumentował również, że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów wynika, że przedmiotowe grunty skarżący zakupił wraz z żoną Anną W. Natomiast stosownie do art. 3 ust. 5 ustawy o podatku rolnym, jeżeli grunty podlegające opodatkowaniu stanowią współwłasność lub znajdują się w posiadaniu dwóch lub więcej osób, to stanowią odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem rolnym, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Wyjątek od tej zasady wynika z art. 3 ust. 6 tej ustawy, stosownie do którego, jeżeli przedmiotowe grunty stanowią gospodarstwo rolne, obowiązek podatkowy ciąży prowadzącym gospodarstwo rolne w całości. Sąd nakazał zatem organom podatkowym ustalenie, czy przedmiotowe gospodarstwo rolne prowadzą oboje małżonkowie, czy jedno z nich. Dopiero Zbadanie tej okoliczności pozwoli na prawidłowe ustalenie osoby zobowiązanej do uiszczenia podatku.

3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżyło wskazany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w całości, zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 12 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Do naruszenia tego dojść miało w wyniku bezpodstawnego, w ocenie strony wnoszącej skargę kasacyjną, przyjęcia przez Sąd, iż organy podatkowe rozpoznając sprawę zobowiązane były z urzędu oceniać zastosowanie art. 3 ust. 5 i 6 ustawy o podatku rolnym. Wskazując na powyższy zarzut, organ wnoszący skargę kasacyjną domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. W dalszej kolejności organ nie zgodził się ze stanowiskiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach stosownie do którego, organy podatkowe nie ustaliły stanu faktycznego sprawy w sposób wyczerpujący. Podniesiono między innymi, że podatek rolny od nabytego przez małżonków Annę i Krzysztofa W. gospodarstwa został ustalony decyzją organu pierwszej instancji z dnia 17 lutego 2004 r. zmienioną rozstrzygnięciem tego organu z dnia 19 sierpnia 2004 r. Zobowiązanym do zapłaty tego podatku był Krzysztof W. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. otrzymało odwołanie jedynie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia 27 września 2004 roku, odmawiającej zastosowania ulgi w podatku rolnym. Natomiast na etapie postępowania odwoławczego w przedmiocie ulgi podatkowej organ podatkowy, w ocenie autora skargi kasacyjnej, nie miał legitymacji prawnej do badania zgodności z prawem ostatecznej decyzji w sprawie wymiaru podatku. Organ podatkowy nie miał także podstaw do kwestionowania prawidłowości ustalenia podatku na nazwisko jednego ze współwłaścicieli gospodarstwa rolnego, skoro przepis art. 3 ust. 6 powołanej wcześniej ustawy o podatku rolnym, pozwala na opodatkowanie tego tylko ze współwłaścicieli, który to gospodarstwo prowadzi.

5. Rozpoznając niniejszą sprawę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, wobec tego podlega oddaleniu. Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż najistotniejszym elementem skargi kasacyjnej są jej podstawy oraz zarzuty. Decydują one o charakterze tego sformalizowanego środka zaskarżenia oraz składają się na jego granice. Mają one co do zasady charakter wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego, co wynika z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/. W związku z treścią tego przepisu, sąd kasacyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i tym samym nie jest uprawniony do rozszerzenia lub uzupełnienia powołanych przez skarżącego podstaw kasacyjnych oraz zarzutów.

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest naruszenie zaskarżonym wyrokiem prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię. Wnoszący skargę kasacyjną organ wskazuje na błędną wykładnię przepisów art. 12 ust. 7 i ust. 8 ustawy o podatku rolnym. Zarzut ten jest jednak chybiony, gdyż kontrolując zaskarżoną decyzję sąd I instancji nie dokonywał interpretacji art. 12 ust. 7 i ust. 8 tej ustawy. Z akt sprawy wnika bowiem, iż sąd ten zwrócił uwagę, iż organy podatkowe nie dostrzegły znaczenia przepisów art. 3 ust. 5 oraz 6 ustawy o podatku rolnym, dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Dla wydania decyzji o zwolnieniu gruntów na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku rolnym bądź wydania decyzji o odmowie przyznania zwolnienia na podstawie art. 12 ust. 7 tej ustawy, niezbędne jest wcześniejsze ustalenie podmiotów, na których ciąży obowiązek podatkowy.

Sąd doszedł do wniosku, iż w analizowanym stanie faktycznym organy podatkowe nie uczyniły tego. Tymczasem istniały ku temu określone przesłanki. Wskazywały one, iż grunty przejęte w drodze dzierżawy w trwałe zagospodarowanie przez Krzysztofa W., zakupione zostały następnie przez Krzysztofa i Annę małżeństwo W. Okoliczności te powinny więc zostać zbadane przez organy podatkowe oraz poddane ocenie prawnej w świetle art. 3 ust. 5 i ust. 6 ustawy o podatku rolnym. Ocena ta pozwoli ustalić czy gospodarstwo rolne prowadzone jest przez jednego czy też obojga małżonków. To z kolei jest istotne dla sprawy, gdyż wniosek o zwolnienie składać mogą wyłącznie podatnicy podatku rolnego. Im też należy doręczyć decyzję co do zwolnienia lub odmywająca zwolnienia podatkowego.

Stanowisko jakie zajął w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach jest prawidłowe. Natomiast uzasadnienie procesowe znajduje ono w art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 20002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ten rozstrzygał bowiem, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi, w granicach badanej sprawy.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Natomiast o kosztach postępowania postanowiono zgodnie z art. 204 pkt 1 tej ustawy.