Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SAB/Ol 7/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 658
6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Zobowiązano organ do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 149 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 97 § 1 pkt 4.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca),, sędzia WSA Wiesława Pierechod, Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 18 czerwca 2015r. sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie wydania decyzji w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek. 1). zobowiązuje Zakład Ubezpieczeń Społecznych do wydania decyzji w sprawie umorzenia zaległości z tytułu składek - w terminie miesiąca od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku; 2). stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3) oddala wniosek o ukaranie organu grzywną: 4) przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz radcy prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną z urzędu.


UZASADNIENIE

I SAB/OI 7/15

Uzasadnienie

Skarżąca M.S. wniosła skargę na bezczynność ZUS Oddział w "[...]", zarzucając naruszenie art. 8, art.12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz .U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) w związku z art. 123 i art. 28 oraz art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.), przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy w postępowaniu i wniosła o:

1) zobowiązanie ZUS Oddział w "[...]" do wydania decyzji na wniosek skarżącej z dnia 23.11.2012 r. w zakresie umorzenia należności z tytułu składek w części na ubezpieczenie zdrowotne za okres od 11/2008 do 11/2009 w terminie czternastu dni od daty doręczenia akt organowi na podstawie art. 28 ust. 1 w związku z ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych,

2) zobowiązanie Dyrektora Oddziału ZUS w "[...]" do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i wypłacenie odszkodowania z tytułu poniesionych strat z uwagi na egzekucję ze świadczenia M.S. znak "[...]" w latach 2012 -2014.

Skarżąca przedstawiła przebieg postępowania administracyjnego. Wskazała, że organ naruszył art. 35 § kpa, który określa maksymalny termin załatwienia sprawy, a także zasadę zaufania do organów administracji zawartą art. 8 kpa oraz zasadę szybkości postępowania zawartą w art. 12 § 1 kpa.

Za uzasadnione w związku z tym uznała zobowiązanie Organu do ukarania pracownika winnego niezałatwienia sprawy w termie na podstawie art. 38 kpa. W uzasadnianiu prawnym skargi powołała się na wyrok NSA z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 321/12 i uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r, sygn. akt I OPS 6/08.

Organ uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione. Z akt sprawy wynika, że skarżąca dnia 26 listopada 2012r. złożyła wniosek o umorzenie należności z tytułu składek za cały okres prowadzenia działalności gospodarczej. Decyzją z dnia "[...]" ZUS wydal decyzję o odmowie umorzenia zaległości z tytułu składek. Na skutek odwołania skarżącej ZUS Oddział w "[...]" decyzją z dnia "[...]" uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z dnia 7 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/OI 355/13 na posiedzeniu niejawnym odrzucił skargę M.S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" znak: "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek, z powodu przekroczenia ustawowego terminu do jej wniesienia.

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2013r. postepowanie dotyczące umorzenie składek zostało zawieszone, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Postanowieniem z dnia 23 lutego 2015r., w związku z prawomocnym zakończeniem postępowania sądowego dotyczącego ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, Organ podjął postępowanie w sprawie.

Wezwał skarżącą do wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji.

W piśmie procesowym z dnia 10 czerwca 2015r. (k. 67-68 akt sąd.) pełnomocnik skarżącej wniósł o zobowiązanie Organu do przedłożenia czterech decyzji dotyczących wymiaru składek, do zwrócenia się do Sądu Okręgowego w "[...]" i Sądu Apelacyjnego w "[...]" o nadesłanie akt sądowych dotyczących ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Ponadto wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z tych decyzji i akt sądowych.

W odpowiedzi na to pismo organ wskazał, że wyrok Sądu Okręgowego w "[...]" z dnia 23 lutego 2015r., sygn. akt "[...]" uprawomocnił się 21 kwietnia 2014r. Organ wskazał, że obecnie toczy się sprawa M.S. o przeliczenie świadczenia rentowego i to postępowanie uniemożliwia zakończenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014r. poz. 1647) , stanowiąc w art. 1 § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach, których katalog został wymieniony w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwaną dalej także jako "p.p.s.a."), w tym m.in. w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a (art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a.). Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. - w brzmieniu obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r. - Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (zgodnie z brzmieniem przepisu obowiązującym od 17 maja 2011 r.).

Badając zasadność takiej skargi sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy z dnia wydania orzeczenia. W trybie art. 149 § 1 u.p.p.s.a. Sąd może tylko orzec o obowiązku wydania aktu w danym terminie - nie może natomiast nakazać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach lub obowiązkach skarżącego. Podkreślić trzeba, że w sprawach ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania rola sądu sprowadza się głównie do doprowadzenia do usunięcia niekorzystnego dla skarżącego stanu braku aktywności organu i skłonienia go do wydania rozstrzygnięcia kończącego sprawę administracyjną.

Po uprawomocnieniu się wyrok Sądu Okręgowego w "[...]" z dnia 23 lutego 2015r., sygn. akt "[...]" Organ pozostaje w stanie bezczynności. Nie można bowiem zgodzić się ze stanowiskiem Organu, że obecnie toczące się postępowanie o przeliczenie świadczenia rentowego M.S. uniemożliwia zakończenie sprawy w przedmiocie umorzenie należności z tytułu składek. Na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. skarga podlega uwzględnieniu. W bezczynności Organ pozostaje po wydaniu wyroku przez Sąd Okręgowy w "[...]" z dnia 23 lutego 2015r., sygn. akt "[...]", w przedmiocie ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. Wcześniej Organ nie mógł rozstrzygnąć sprawy w przedmiocie umorzenia składek, gdyż pozostawała sporna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne. W związku z tym uzasadnione było zawieszenie postępowania na podstawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.

W tej sytuacji Sąd uwzględniając skargę jednocześnie stwierdził, że bezczynność postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Brak było też podstaw stosownie do treści art. 149 § 2 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność , do wymierzenia organowi grzywny.

Artykuł 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje, że sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W tym postepowaniu stan faktyczny został ustalony na podstawie zgromadzonych dokumentów i twierdzeń stron. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie zachodziła potrzeba dopuszczania przez sąd dowodów uzupełniających. W związku z tym Sąd wniosek dowodowy oddalił.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 149 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku ( (pkt I, pkt II i pkt III). O wynagrodzeniu radcy prawnego orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 15 w zw. z § 14ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490).