Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2796/00
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-03-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Pracownicy samorządowi
Podatek od nieruchomości
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 1 ust. 2 pkt 1, art. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 91 poz. 576
law: Ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa.
Teza: Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych stanowi jedną z jednostek organizacyjnych, skupionych wokół organu administracyjnego. Tym samym odpowiada definicji "administracji samorządu terytorialnego" i podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Zdaniem Sądu, gdyby ustawodawca zamierzał zastosować zwolnienie tylko w stosunku do niektórych podmiotów wchodzących w skład administracji samorządu terytorialnego, uczyniłby to wyraźnie.

TEZY

Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych stanowi jedną z jednostek organizacyjnych, skupionych wokół organu administracyjnego. Tym samym odpowiada definicji "administracji samorządu terytorialnego" i podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Zdaniem Sądu, gdyby ustawodawca zamierzał zastosować zwolnienie tylko w stosunku do niektórych podmiotów wchodzących w skład administracji samorządu terytorialnego, uczyniłby to wyraźnie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewódzkiego Zarządu Melioracji Urządzeń Wodnych w W. - Oddział w R. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia 16 sierpnia 2000 r. w przedmiocie zwrotu nadpłaty podatku od nieruchomości za 2000 r. - uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 31 marca 2000 r. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddział w R. wystąpił o zwrot podatku od nieruchomości, zapłaconego za styczeń i luty 2000 r. W uzasadnieniu podał, że jest samorządową jednostką organizacyjną, powołaną przez Sejmik Województwa M. i działa na podstawie statutu nadanego przez Zarząd Województwa M. Zdaniem wnioskodawcy, przysługuje mu zwolnienie od podatku na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./, który to przepis zwalnia od podatku nieruchomości lub ich części zajęte na potrzeby organów i administracji samorządu terytorialnego.

Decyzją z dnia 11 maja 2000 r., wydaną na podstawie art. 21 par. 3, art. 73 par. 1 i art. 207 w związku z art. 74 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./ Prezydent Miasta R. stwierdził brak nadpłaty w podatku od nieruchomości za styczeń i luty 2000 r., nie wypowiadając się na temat przepisu powołanego przez stronę we wniosku.

Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. odwołał się od decyzji Prezydenta Miasta, błędnie nazywając odwołanie "zażalenie". Nie wnosząc nowych argumentów na temat wykładni art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podniósł okoliczność, że w analogicznych stanach faktycznych urzędy w K. i B. dokonały zwrotu podatku od nieruchomości.

Decyzją z dnia 16 sierpnia 2000 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdziło, że jakkolwiek ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie precyzuje na jakie potrzeby i cele miałyby być wykorzystane nieruchomości zwolnione od podatku na podstawie art. 7 ust. 1, to jednak z istoty tej ustawy można wywieść, iż zwolnienie ma sprzyjać realizowaniu przez samorząd terytorialny celów publicznych, nie zaś przedsięwzięć o charakterze komercyjnym. Tymczasem ze statutu strony odwołującej się wynika, że przedmiotem jej odwołania jest nie tylko pełnienie administracji w zakresie potrzeb samorządu województwa, ale także podejmowanie działań zleconych przez inne podmioty /administracją rządową, samorządu powiatowego i gminnego/, w tym prowadzenie inwestycji zleconych. Zakres tych czynności wykracza - zdaniem Kolegium - poza zaspokojenie celów publicznych administracji samorządu województwa. Kolegium podkreśliło, że właśnie zakres zadań strony odwołującej się powoduje, że nie można umiejscowić jej jako organu i administracji samorządu terytorialnego.

Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych wniósł skargę na decyzję Kolegium, zarzucając naruszenie:

1/ art. 8 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, który uprawnia samorząd do tworzenia samorządowych jednostek organizacyjnych w celu wykonywania zadań województwa,

2/ art. 25 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformując administrację publiczną, który usytuował zarządy melioracji i urządzeń wodnych jako jednostki samorządu województwa oraz art. 60 ust. 1 tej ustawy, stwierdzającego, że mienie Skarbu Państwa staje się mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego,

3/ art. 18 ust. 1 i 3 pkt 2 ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych, określającego jednostki samorządu terytorialnego jako jednostki budżetowe, wykonujące zadania sektora finansów publicznych.

Świadczy to - zdaniem strony skarżącej - że wykonuje ona funkcje publiczne. Również zadania zlecone obejmują wyłącznie cele publiczne, gdyż prowadzenie inwestycji odbywa się nieodpłatnie. Przykładem tego jest budowa zbiornika wodnego "B." w R. na rzecz gminy R.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze, jak i strona skarżąca skupili się w swoich wywodach na celach realizowanych przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych. Tymczasem art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ nie uzależnia zwolnienia od podatku od celów działalności danej jednostki. Przesłanką zwolnienia jest natomiast zajęcie nieruchomości /lub jej części/ na potrzeby dwojakiego rodzaju podmiotów:

a/ organów samorządu terytorialnego,

b/ administracji samorządu terytorialnego.

Rozstrzygnięcie sprawy powinno być zatem poprzedzone odpowiedzią na pytanie, czy Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych należy do jednej z dwóch wymienionych wyżej grup podmiotów. Nie ulega wątpliwości, że nie jest on organem samorządu terytorialnego, gdyż organy samorządu województwa wymienia wyczerpująco art. 15 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa /Dz.U. nr 91 poz. 576 ze zm./ i zalicza do nich jedynie sejmik województwa i zarząd województwa. Rozważając natomiast, czy strona skarżąca stanowi podmiot wchodzący w skład administracji samorządu terytorialnego zauważyć należy, że ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęcia "administracja". W tej sytuacji trzeba odwołać się do definicji sformułowanych przez doktrynę prawa administracyjnego. Pomijając nie interesującą nas definicję przedmiotową tego pojęcia /administracja jako działalność/ Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że administracją w znaczeniu podmiotowym jest organizacja składająca się z różnorodnych jednostek organizacyjnych, skupionych wokół organu administracyjnego /por. Zb. Cieślak i inni : Prawo administracyjne, Wydawnictwo Prawnicze PWN, Warszawa 2000, str. 15/. Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. jest wojewódzką samorządową jednostką organizacyjną /par. 2 statutu, nadanego uchwałą (...) Zarządu Województwa M. z dnia 31 marca 1999 r., Dz.Urz. Woj. M. nr 42 poz. 1487/, utworzoną na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa /Dz.U. nr 91 poz. 576 ze zm./. Skoro w świetle ostatnio wymienionego przepisu strona skarżąca jest jednostką organizacyjną województwa, a województwo jest jednostką samorządu terytorialnego /art. 1 ust. 2 pkt 1 powołanej wyżej ustawy/, działającą poprzez swoje organy, /sejmik i zarząd/, to należy przyjąć, iż Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych stanowi jedną z jednostek organizacyjnych, skupionych wokół organu administracyjnego. Tym samym odpowiada definicji "administracji samorządu terytorialnego" i podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./. Zdaniem Sądu, gdyby ustawodawca zamierzał zastosować zwolnienie tylko w stosunku do niektórych podmiotów wchodzących w skład administracji samorządu terytorialnego, uczyniłby to wyraźnie. Dlatego nie można zaakceptować stanowiska Ministerstwa Finansów, zawartego w piśmie z dnia 16 października 2000 r. /LK-833-680/00/IS/, załączonym do akt administracyjnych (...).

Biorąc pod uwagę przytoczone okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1, a także art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.