Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 3709/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 23 ust. 2, art. 95 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 85
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce - t.j,

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 154/20 w sprawie ze skargi T. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z dnia 15 stycznia 2020 r., nr WPiA.4512.158.2019 w przedmiocie przyznania stypendium rektora oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 21 lipca 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 154/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę T. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z 15 stycznia 2020 r., nr WPiA.4512.158.2019, w przedmiocie przyznania stypendium rektora.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu 8 października 2019 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020 na kierunku prawo z tytułu wyróżniających wyników w nauce oraz osiągnięć naukowych.

Decyzją z 12 grudnia 2019 r. Rektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, działając na podstawie art. 86 ust.1 pkt 4 oraz art. 91 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85 ze. zm.; dalej jako: "p.s.w.") oraz § 12-15 Regulaminu świadczeń dla studentów UWM stanowiącego załącznik do Zarządzenia Nr 62/2019 Rektora UWM z dnia 24 września 2019 r. (dalej jako: "regulamin"), nie przyznał skarżącemu stypendium Rektora dla najlepszych studentów w roku akademickim 2019/2020.

W uzasadnieniu podniósł, że liczba punktów uzyskana przez skarżącego na liście rankingowej wyniosła 3,052, obliczona wg wzoru wskazanego w § 12 ust. 15 regulaminu, i jest niższa od najniższej liczby punktów uprawniającej do stypendium na kierunku prawo, rok piąty, studia stacjonarne - 3,36.

Decyzją z 15 stycznia 2020 r. Rektor Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego

w Olsztynie, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z 12 grudnia 2019 r. w sprawie nieprzyznania stypendium Rektora w roku akademickim 2019/2020.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że oceniając powtórnie wniosek skarżącego uwzględniono wykazaną przez studenta oraz zweryfikowaną przez pracownika dziekanatu średnią ocen za dwa ostatnie semestry studiów oraz przedstawione osiągnięcia naukowe i osiągnięcia artystyczne. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy ocenia wniosku o przyznanie stypendium Rektora nie zmieniła się. Rektor wskazał, że jedynym kryterium branym pod uwagę przy ubieganiu się o przyznanie stypendium Rektora są wyróżniające wyniki w nauce (rozumiane jako średnia arytmetyczna ocen nie niższa niż 4,00) i indywidualne osiągnięcia studenta za ubiegły rok akademicki. Zgodnie z § 18 regulaminu w sprawach nieuregulowanych regulaminem dotyczących m.in. stypendium Rektora, decyzje podejmuje Rektor. Do takich spraw Rektor zaliczył niezależne od Uniwersytetu problemy techniczne, które uniemożliwiły studentom wypełnianie wniosków stypendialnych w systemie USOS w terminie od 1 października. Dlatego też Rektor, w porozumieniu z przedstawicielami Rady Uczelnianej Samorządu Studenckiego, ustalił wydłużenie terminu do składania wniosków stypendialnych do dnia 18 października 2019 r. Zdaniem Rektora student nie wykazał, na jakiej podstawie ustalił, że studenci, którzy złożyli wnioski po upływie terminu wskazanego w regulaminie, nie złożyliby ich, gdyby termin nie został przedłużony. Zdaniem organu zmiana terminu do złożenia wniosków o stypendium nie zwiększyła szans studentów, którzy złożyli wnioski w terminie.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie wniósł skarżący.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko

Oddalając skargę Sąd pierwszej instancji w pierwszej kolejności powołał się na art. 86 ust. 1 pkt 4 p.s.w. Wyjaśnił, że decyzja w przedmiocie przyznania stypendium dla najlepszego studenta ma charakter uznaniowy. Wskazał, że regulamin świadczeń dla studentów został zawarty w załączniku do zarządzenia nr 62/2019 Rektora UWM w Olsztynie z 24 września 2019 r. Sąd przytoczył treść § 4 ust. 13, § 12 ust. 14 oraz § 18 ust. 2 regulaminu.

Sąd ten zwrócił uwagę, co wynika z odpowiedzi na skargę, że ze względu na opóźnienie administratorów systemu USOS z dostosowaniem systemu do wymogów nowej znowelizowanej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz początkowo wadliwie działającym systemie, w roku akademickim 2019/2020 Uniwersytet udostępnił studentom możliwość wypełniania wniosków stypendialnych w dłuższym terminie, aniżeli wskazany w regulaminie. Decyzję tę podjął Rektor w porozumieniu z przedstawicielami Rady Uczelnianej Samorządu Studenckiego.

Zdaniem Sądu regulamin określa termin składania wniosków, natomiast kwestia zmiany terminu naboru wniosków nie jest już uregulowana. Brak jest również procedury zmiany regulaminu w tym zakresie. Rektor nie mógł dokonać zmian Regulaminu i w związku z tym podjął decyzję o jednorazowym wydłużeniu terminu składania wniosków z przyczyn niezależnych od samej Uczelni. W ocenie organu podstawę takiego działania Rektora stanowi § 18 ust. 2 regulaminu, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych regulaminem, a dotyczących świadczeń wskazanych w § 1 ust. 2 pkt 1-4, decyzję podejmuje Rektor. W ocenie Sądu nawet gdyby przyjąć stanowisko skarżącego, że postanowienia § 18 ust. 2 nie dawały Rektorowi prawa do zmiany określonego w § 4 ust. 13 pkt 2 lit. a regulaminu terminu na składanie wniosków o przyznanie stypendium, to podstawą taką jest art. 23 ust. 2 p.s.w. Zgodnie z tym przepisem - do zadań rektora należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni.

Jak wynika z akt sprawy sytuacja opóźnienia i błędnego działania systemu informatycznego do obsługi wniosków stypendialnych była sytuacją nadzwyczajną, która wymagała szybkiego działania. W ocenie Sądu takie działanie organu w żaden sposób nie wpłynęło na uprawnienie skarżącego. Skarżący nie wykazał, jak wydłużony termin wpłynął na podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Fakt, że skarżący podniósł, iż gdyby przyjąć na liście rankingowej tylko tych studentów, którzy tak jak skarżący złożyli wnioski w terminie regulaminowym, to lista wyglądałaby zupełnie inaczej, nie oznacza, że doszło do naruszenia prawa. Zdaniem Sądu pierwszej instancji "skarżący podnosi zdarzenie przyszłe i niepewne". Termin złożenia wniosku o przyznanie stypendium nie był kryterium oceny, a wyłącznie były punktowane osiągnięcia w nauce za poprzedni rok w przypadku przyznawania stypendium Rektora.

Sąd przytoczył § 12 ust. 1, 4, 7, 14, 15 regulaminu. Wskazał, że w niniejszej sprawie średnia arytmetyczna ocen skarżącego za dwa ostatnie semestry studiów wyniosła 4,63 pkt - zgodnie z § 14 ust. 1 regulaminu. Ponadto zakwalifikowano wskazane przez skarżącego osiągnięcia naukowe i artystyczne. Liczba punktów obliczona wg wzoru opisanego w § 14 ust. 15 regulaminu, wskazująca miejsce strony na liście rankingowej, to 3,052. Natomiast liczba punktów na liście rankingowej uprawniająca do stypendium rektora na piątym roku studiów jednolitych magisterskich, studia stacjonarne, wynosiła 3,36. W ocenie Sądu pierwszej instancji organ dokonał prawidłowej analizy sytuacji skarżącego i wyjaśnił, dlaczego w sprawie nie zachodzi przypadek uprawniający skarżącego do przyznania stypendium Rektora dla najlepszych studentów. Za wystarczające Sąd uznał zawarte w kontrolowanej decyzji wyjaśnienia dotyczące zasadności podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd wskazał, że określone wskazanymi przepisami prawa wymogi do przyznania omawianego stypendium należy traktować jako warunek umożliwiający w ogóle ubieganie się o tego rodzaju świadczenie, a nie jako gwarancję jego otrzymania. Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że organ dopuścił się w tej sprawie naruszenia powołanych w skardze przepisów i oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329; zwanej dalej "p.p.s.a.").

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Nadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

1) prawa materialnego: art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten stanowi podstawę ustawowego upoważnienia rektora do zmiany określonego w Regulaminie świadczeń dla studentów stanowiącego załącznik do zarządzenia nr 62/2019 Rektora UWM w Olsztynie z dnia 24 września 2019 r. terminu na składanie wniosków o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów, podczas gdy szczegółowe kryteria i tryb przyznawania tego stypendium określa regulamin świadczeń dla studentów, ustalany w sposób przewidziany w treści art. 95 ust. 2 p.s.w.;

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez sąd z urzędu uzupełniającego dowodu z dokumentu w postaci zażądania od organu listy rankingowej złożonych wniosków o stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020, pomimo ujawnienia podczas rozprawy, że taka lista nie znajduję się w aktach administracyjnych przekazanych przez organ, a przy czym jednocześnie skarżący oświadczył, że wniosek o udostępnienie tej listy składał ustnie w rektoracie, a było to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie;

b) art. 141 § 4 zd. pierwsze p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wydanego wyroku, polegające na niejednoznacznej ocenie pod względem zgodności z prawem kompetencji rektora wynikającej z regulaminu do zmiany terminu składania wniosków o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów i niewskazanie czy ustalenia organu w tym zakresie zostały przyjęte przez sąd pierwszej instancji czy też nie;

c) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. oraz art. 14 § 1 k.p.a poprzez pominięcie w swojej ocenie zarzuconych organowi uchybień odnośnie następujących okoliczności (forma decyzji, tryb wydania, sposób udostępnienia i publikacji) wydania rzekomej decyzji Rektora o udostępnieniu możliwości wypełniania wniosków stypendialnych w dłuższym terminie, aniżeli wskazany w regulaminie, lub braku wydania takiej decyzji, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej;

d) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. art. 3 § 1 i § 2 pkt. 1 p.p.s.a. poprzez kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej w sposób niepełny, w szczególności bez weryfikacji przez sąd wyjaśnień organu o kłopotach technicznych działania systemu USOS.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący odniósł się do powyższych zarzutów.

Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono.

Zarządzeniem z 28 marca 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej, w związku z art. 15zzs4 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (j.t.: Dz. U. z 2020, poz. 1842), zwróciła się do stron postępowania o udzielenie informacji czy wyrażają zgodę na rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi z 12 kwietnia 2022 r. skarżący nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym i poinformował o posiadaniu możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej. Z kolei Rektor w odpowiedzi wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.

Zarządzeniem z 25 sierpnia 2022 r. Przewodnicząca Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej NSA, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ww. ustawy z 2 marca 2020 r., skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia przesłanek nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał oceny podstaw i zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Skarżący kasacyjnie zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. W takiej sytuacji, co do zasady, jako pierwsze podlegają rozpatrzeniu zarzuty naruszenia przepisów postępowania, gdyż weryfikacja prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego, dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, jest możliwa jedynie w przypadku stwierdzenia braku uchybień natury procesowej, mogących mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja organu odmawiająca przyznania skarżącemu stypendium rektora w roku akademickim 2019/2020 z tytułu wyróżniających wyników w nauce oraz osiągnięć naukowych, a podstawą odmowy było uzyskanie na liście rankingowej 3,052 punktów obliczonych wg wzoru określonego w § 12 ust.15 Regulaminu Świadczeń dla studentów UWM, tj. mniej od najniższej liczby punktów uprawniających do stypendium na kierunku prawo, rok piąty, studia stacjonarne, wynoszącej 3,36 punktów. Istota stanowiska skarżącego wyrażonego w sprawie sądowoadministracyjnej sprowadzała się do hipotetycznego założenia, iż gdyby nie doszło do przedłużenia terminu wynikającego z § 4 ust. 13 Regulaminu składania wniosków o przyznanie przedmiotowego świadczenia do dnia 17 października to skarżący uzyskałby stypendium.

Zarzut naruszenia przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie z urzędu dowodu uzupełniającego przed sądem administracyjnym jest nieuzasadniony. Zmierza on w swej istocie do zarzucenia Sądowi pierwszej instancji oparcia wyroku na błędnym stanie faktycznym. Zgodnie z tym przepisem Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Przeprowadzenie postępowania dowodowego i ustalenia stanu faktycznego sprawy jest obowiązkiem organu. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do kontroli poprawności zastosowania przepisów procesowych w zakresie aktywności dowodowej organu oraz sprawdzenie, czy ustalone zostały wszystkie okoliczności faktyczne wynikające z normy materialnej stosowanej w danej sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest więc ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy załatwionej w postępowaniu administracyjnym (por. A. Hanusz, Dowód z dokumentu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, PiP 2009/2, s. 44; K. Radzikowski, Orzekanie przez sąd administracyjny na podstawie akt sprawy, ZNSA 2009/2, s. 55), ani przepis art. 106 § p.p.s.a. nie może służyć do zwalczania ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu administracyjnym, z którymi strona się nie zgadza. Przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. może być zastosowany tylko do potwierdzenia wiarygodności przeprowadzonych dowodów i poprawności dokonanych ustaleń faktycznych. Podniesiony w prawie zarzut zmierza zaś w stronę zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych przez organ i dokonania nowych ustaleń faktycznych na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zastosowanie tego przepisu w tym celu jest niedopuszczalne, gdyż pozostaje w sprzeczności z istotą sądowej kontroli działalności administracji publicznej, co powoduje, iż zarzut ten należało uznać za nieuzasadniony.

Zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. jest nieuzasadniony.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. O naruszeniu tego przepisu można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wymienionych w jego treści warunków. Wyrok sądu pierwszej instancji nie będzie poddawał się kontroli sądowoadministracyjnej w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego wyroku sądu (por. wyroki NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., II OSK 986/09; z dnia 12 marca 2015 r., I OSK 2338/13, publik. CBOSA).

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowiska strony przeciwnej, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Z wywodów Sądu wynika w oparciu o jaka podstawę prawną Rektor mógł podjąć decyzję o zmianie terminu naboru wniosków stypendialnych. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż z Regulaminu wynika jedynie termin składania wniosków, lecz brak jest w nim przepisu regulującego kwestię zmiany terminu naboru takich wniosków, stąd też podstawą prawną działania Rektora w tym zakresie był przepis art. 23 ust. 2 p.s.w., zgodnie z którym do zadań rektora należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił tym samym podstawę prawną w oparciu o którą wydał zaskarżony wyrok. Polemika z dokonaną przez Sąd wykładnią bądź zastosowaniem prawa materialnego nie może sprowadzać się do zarzutu naruszenia powołanego przepisu. Tym samym zarzut w zakresie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należało uznać za niezasadny.

Zarzut trzeci oparty na podstawie wynikającej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. (tj. zarzut 2.c) jest nieuzasadniony. Istota tego zarzutu sprowadza się do uchybienia przez Sąd pierwszej instancji wskazanym w treści zarzutu przepisom przez zaniechanie zbadania czy w ogóle została wydana przez Rektora decyzja o wydłużeniu terminu do naboru wniosków stypendialnych, co miało naruszyć przepis art. 134 § 1 p.p.s.a., a nieuchylenie jej przez Sąd pierwszej instancji miało naruszyć art. 135 p.p.s.a. W pierwszym rzędzie zastrzec należy, iż decyzja Rektora o wydłużeniu terminu składania wniosków nie jest decyzją w rozumieniu przepisu art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., gdyż odnosi się do kwestii generalnej, zaś decyzja administracyjna w rozumieniu powyższego przepisu jest aktem administracyjnym załatwiającą sprawę administracyjną regulowaną prawem materialnym o charakterze indywidualno-konkretnym.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten określa zatem granice rozpoznania skargi przez sąd administracyjny pierwszej instancji, zaś granice danej sprawy wyznacza jej przedmiot wynikający z treści zaskarżonego działania organu administracji publicznej. Oznacza to, że o naruszeniu normy wynikającej z powyższego przepisu można byłoby mówić, gdyby sąd wykroczył poza granice sprawy, w której została wniesiona skarga, albo – mimo wynikającego z tego przepisu obowiązku – nie wyszedł poza zarzuty i wnioski skargi, np. nie zauważając naruszeń prawa, które nie były powołane przez skarżącego, a które Sąd pierwszej instancji zobowiązany był uwzględnić z urzędu.

W ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ (por. m. in. wyrok NSA z 25 marca 2011 r., I FSK 1862/09; wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2007 r., II OSK 610/06; postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., I OSK 2438/11; wyrok NSA z dnia 15 października 2015 r., I GSK 241/14). Nie można również kwestionować prawidłowości zajętego stanowiska prawnego i wyrażonych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poglądów (por. wyrok NSA z dnia 2 lipca 2015 r., I OSK 450/15), ani prawidłowości oceny materiału dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2010 r., I GSK 264/09). Właśnie w tych kierunkach zmierza powyższy zarzut, gdyż autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi akceptację błędnego stanu faktycznego i nieustalenie czy Rektor wydał akt nazwany "decyzją o przedłużeniu terminu naboru", a następnie nieuchylenie jej w trybie art. 135 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela tego stanowiska.

Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę niewątpliwie orzekał w granicach sprawy, oceniając postępowanie organu w zakresie możliwości przyznania spornego stypendium, a zatem nie orzekał w granicach (w znaczeniu podmiotowym i przedmiotowym) innej sprawy niż ta, w której została wniesiona skarga. Sąd ten dokonał także oceny prawnej możliwości przedłużenia terminu naboru i uznał, że obowiązujące przepisy prawa dawały Rektorowi kompetencję do podjęcia takiego aktu nazwanego decyzją. Z tych względów nie było konieczności ustalania treści tego aktu, jego formy, trybu wydania, sposobu udostępnienia i publikacji, gdyż w sprawie niesporne było, iż akt taki został wydany, o czym zostali poinformowani studenci na stronach internetowych uczelni. Akt ten, jak już wskazano, nie podlega kognicji sądu administracyjnego, co zarzut naruszenia przepisów art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. czyni pozbawionym podstaw.

Przepis art. 14 § 1 k.p.a. nie mógł zostać naruszony, gdyż nie znajduje on zastosowania w sprawie wydawania wewnętrznych aktów w ramach uczelni. Nie stosował go Sąd pierwszej instancji, co powoduje, że jest on bezprzedmiotowy. Sąd pierwszej instancji nie miał, ze względu na charakter prawny aktu przedłużającego termin naboru, podstaw prawnych do zastosowania przepisu art. 135 p.p.s.a. Nie został więc w konsekwencji naruszony przepis art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. Tym samym zarzut ten (2.c) nie znajduje uzasadnienia.

Zarzut 2.d jest nieuzasadniony. Zmierza on do zarzucenia Sądowi pierwszej instancji kontroli zaskarżonej decyzji w sposób niepełny i akceptacji niepełnego stanu faktycznego bez wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Zarzut naruszenia przepisów art. 3 § 1 i 2 pkt 1 p.p.s.a. nie służy do tych celów.

Przepisy art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. mają charakter ustrojowy normujące zakres i kryterium kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne i jako takie co do zasady nie mogą stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Każdy z nich może być skutecznie wskazany jako naruszenie w ramach drugiej podstawy kasacyjnej w powiązaniu z konkretnie oznaczonymi przepisami p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 11 maja 2012 r., I OSK 70/12; wyrok NSA z dnia 26 lutego 2009 r., II FSK 1660/07, wyrok NSA z dnia 11 marca 2009r., II FSK 103/08, wyrok NSA z dnia 23 listopada 2010 r., I GSK 445/10; wyrok NSA z dnia 6 lipca 2011 r., II GSK 1185/11; wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2008 r., FSK 576/07). Przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. wskazuje podstawowe kryterium sprawowania kontroli administracji publicznej przez sądy administracyjne. Przepis ten mógłby stanowić samodzielną i skuteczną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby sąd przyjął inne, niż legalność, kryterium kontroli. Sąd pierwszej instancji mógłby zatem naruszyć art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., uznając określony akt za decyzję administracyjną mimo, że nie posiadałaby on tych cech. Żadna z wyżej wskazanych okoliczności nie miała miejsca w niniejszej sprawie.

Z kolei nie jest możliwe skuteczne kwestionowanie naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a. w zakresie ustaleń faktycznych bez powiązania go z naruszeniem przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające prowadzone przez organ w ramach postępowania jurysdykcyjnego. Poprzestanie na przywołaniu tego przepisu i niewskazanie żadnej konkretnej normy prawnej proceduralnej, którą naruszył organ administracyjny, a której niewłaściwe zastosowanie lub pominięcie doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych czyni zarzut naruszenia tego przepisu nieuzasadnionym.

Zarzut naruszenia prawa materialnego jest nieuzasadniony. Jego istota sprowadza się do błędnej wykładni przepisu art. 23 ust. 2 ustawy p.s.w. i przyjęcia, że stanowi on podstawę do ustawowego upoważnienia rektora do zmiany określonego w regulaminie terminu składania wniosków stypendialnych, podczas gdy szczegółowe kryteria i tryb przyznawania określa regulamin ustalany w sposób przewidziany w art. 95 ust. 2 p.s.w. Wysokość tego stypendium, szczegółowe kryteria i tryb jego przyznawania, a także sposób wypłacania stypendium określa regulamin świadczeń dla studentów(art. 95 ust. 1 p.s.w.), który ustala rektor w porozumieniu z samorządem studenckim (art. 95 ust. 2 p.s.w.). Istota stanowiska Sądu pierwszej instancji sprowadza się do przyjęcia, iż z Regulaminu wynika jedynie termin składania wniosków, lecz brak jest w nim przepisu regulującego kwestię zmiany terminu naboru takich wniosków. Regulamin zawiera więc pewną lukę, gdyż nie przewiduje sposobu postępowania w sytuacjach atypowych, nagłych, nie pozwalających na zastosowanie reguł ogólnych. Za taką sytuację Rektor uznał opóźnienie administratora systemu USOS z dostosowaniem systemu do wymogów znowelizowanej ustawy p.s.w. Sąd pierwszej instancji uznał, że w takiej sytuacji podstawą prawną działania Rektora w zakresie wydłużenia terminu naboru wniosków był przepis art. 23 ust. 2 ustawy p.s.w., zgodnie z którym do zadań rektora należą sprawy dotyczące uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni. Przepis ten nie stanowi podstawy prawnej do zmiany Regulaminu, lecz podstawę prawną domniemania kompetencji Rektora we wszystkich sprawach nie zastrzeżonych dla innych organów uczelni.

Skoro w Regulaminie nie przewidziano reguł postępowania w zakresie przedłużenia terminu składania wniosków stypendialnych w przypadkach nietypowych, to Rektor, jako organ odpowiedzialny za funkcjonowanie uczelni, miał prawo skorzystać ze swoich kompetencji wynikających z ww. art. 23 ust. 2. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Rektor nie naruszył tego przepisu, gdyż Regulamin wydany został w zgodzie z treścią art. 95 ust. 2 p.s.w. Rektor, wydając decyzję o wydłużeniu terminu naboru, nie zmienił wysokość tego stypendium, szczegółowych kryteriów i trybu jego przyznawania, a więc nie wydał tej decyzji w zakresie materii regulaminowej. Zadziałał on jedynie w sferze nieuregulowanej, pozostającej w pewnym związku z materią regulaminową, lecz nie dotyczącej jej sensu stricto, tj. sferą o której mowa w art. 95 ust. 1 p.s.w. Z tych względów zarzut ten jest nieuzasadniony.

Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.