Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1175/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 52 ust. 1, art. 44 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 19, art. 156 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 133 par 1, art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska Leszek Leszczyński (spr.) Protokolant Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 362/08 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Ministra Oborny Narodowej na rzecz R. S. kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Minister Obrony Narodowej wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 362/08 stwierdzającego nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] i utrzymanej nią w mocy decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] września 2007 r., Nr [...] oraz stwierdzającego, że decyzja Ministra Obrony Narodowej w całości nie podlega wykonaniu.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd wyjaśnił, że zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania, prowadzonego w wyniku uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 stycznia 2007 r. sygn. akt II SA/Wa 143/06 (po rozpoznaniu skargi wniesionej przez R. S.) zaskarżonej decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2005 r. i poprzedzającej ją decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...], podjętej na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej "k.p.a.") w zw. z art. 52 ust. 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm. – dalej: "ustawa o służbie żołnierzy zawodowych") oraz § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 maja 2004 r. w sprawie kierowania i udzielania pomocy żołnierzom zawodowym w związku z pobieraniem przez nich nauki oraz ustalania równowartości kosztów poniesionych w związku z nauką (Dz. U. Nr 135, poz. 1451 – dalej: "rozporządzenie"), na mocy której odmówiono udzielenia kpt. R. S. pomocy finansowej w postaci zwrotu kosztów kształcenia w systemie zaocznym na Podyplomowych Studiach [...] organizowanych przez Akademię Obrony Narodowej. Sąd, uzasadniając rozstrzygnięcie z dnia [...] stycznia 2007 r. podniósł, że organy obu instancji nie wykazały w stopniu wystarczającym, czy kierunek nauki podjętej przez R. S. jest zbieżny, bądź nie, z wymaganiami kwalifikacyjnymi na zajmowanym lub planowanym do wyznaczenia stanowisku służbowym. Ponadto podany w uzasadnieniu decyzji brak środków finansowych, nie jest zgodny ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, a przepisy nie uzależniają udzielenia pomocy finansowej od pobierania nauki tylko w trybie stacjonarnym.

Ponownie rozpatrując sprawę Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] września 2007 r. nr [...], działając na podstawie art. 52 ust. 3 i 4 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych oraz na podstawie § 3 i 5 ust. 2 rozporządzenia, odmówił kpt. R. S. wyrażenia zgody na udzielenie pomocy finansowej w postaci zwrotu kosztów nauki podjętej w ramach zaocznych Podyplomowych Studiów [...] pobieranych przez organizatora studiów komercyjnych Akademię Obrony Narodowej. W uzasadnieniu decyzji podał, że nie widzi podstaw do udzielenia pomocy finansowej, bowiem nie spełnia on warunków do jej przyznania.

Kapitan R. S. wnosząc odwołanie od decyzji z dnia [...] września 2007 r. nr [...] podniósł, że obrane przez niego studia były uzupełnieniem dotychczasowych kwalifikacji oraz miały spowodować uzupełnienie jego wykształcenia. Dodał ponadto, że kiedy podjął studia, organy wojskowe nie dysponowały kartami opisu stanowiska, które określałyby, jaki kierunek studiów wymagany był na danym stanowisku służbowym. Wskazał również, że aktualnie zajmuje stanowisko wykładowcy w Wyższej Szkole Oficerskiej Wojsk Lądowych i kierunek podjętych w owym czasie studiów podyplomowych jest zbieżny z kwalifikacjami wymaganymi na obecnym stanowisku służbowym.

Minister Obrony Narodowej po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] utrzymał ją w mocy decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. Nr [...].

Na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] kpt. R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie domagając się jej uchylenia. W obszernych wywodach uzasadnienia skargi jej autor dowodził, że spełnia wszelkie warunki do otrzymania pomocy finansowej polegającej na zwrocie kosztów kształcenia związanych z podjętymi w systemie zaocznym studiami na Podyplomowych Studiach [...] organizowanych przez Akademię Obrony Narodowej.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wnosząc o jej oddalenie wskazał na poczynione dotychczas w sprawie w toku postępowania administracyjnego ustalenia faktyczne i prawne, powołując się na treść art. 52 ust. 1, 2, 3 i 4, art. 36 ust. 1 pkt. 3 lit. c i art. 39 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z okoliczności tych Minister Obrony Narodowej wywiódł, że na stanowisku zajmowanym przez kpt. R. S., nie było wymagane ukończenie Podyplomowych Studiów [...]. Stwierdził natomiast, że w opisie aktualnego stanowiska skarżącego wymagane jest ukończenie kursu specjalistycznego oficerów pionu szkolenia, kursu pedagogicznego i zaawansowanego kursu oficerów piechoty w USA. Podsumowując wywody odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej stwierdził, że kpt. R. S. podjął indywidualną decyzję o podjęciu Podyplomowych Studiów [...]. Odnosząc się zaś do zarzutu nieuwzględnienia przy rozstrzyganiu sprawy pozytywnych opinii przełożonych kapitana R. S. stwierdził, że dokumenty te mają jedynie charakter pomocniczy i nie wiązały go przy wydawaniu decyzji.

Sąd stwierdzając we wskazanym na wstępie wyroku z dnia 18 czerwca 2008 r., (sygn. akt I SA/Wa 362/08) nieważność zaskarżonej decyzji i decyzji utrzymanej nią w mocy podniósł, iż stosownie do unormowania art. 52 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz taki może pobierać naukę, jeżeli nie koliduje to z wykonywaniem przez niego zadań służbowych oraz może wystąpić z wnioskiem o udzielenie pomocy w związku z pobieraniem nauki. Natomiast zgodnie z ust. 5 tegoż przepisu zgodę na udzielenie pomocy udziela organ uprawniony do wyznaczania żołnierza zawodowego na wyższe od zajmowanego stanowisko służbowe. W rozpoznawanej sprawie kpt. R. S. zajmował stanowisko etatowe zaszeregowane do stopnia "kapitana", stąd też organem właściwym do wydania przedmiotowej decyzji był, według art. 44 ust. 1 pkt 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, Dowódca Wojsk Lądowych.

W rozpoznawanej sprawie decyzja z dnia [...] września 2007 r. Nr [...], została podpisana z upoważnienia Dowódcy Wojsk Lądowych przez płk T. K. Jak wynika bowiem z rozkazu dziennego Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], Szef Zarządu Zasobów Etatowych płk R. Ć. przebywał w tym czasie na urlopie i jego obowiązki pełnił płk T. K.

Szef Zarządu Zasobów Etatowych, w ocenie Sądu I instancji, nie miał jednak upoważnienia do wydawania tego rodzaju decyzji. Stosownie bowiem do pkt 7 ppkt 3 rozkazu Nr 11 Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 10 stycznia 2007 r. w sprawie usprawnienia procesu dowodzenia w DWLąd w 2007 r. Szef Zarządu Zasobów Etatowych upoważniony był wprawdzie do rozpatrywania spraw i wydawania decyzji w zakresie udzielania pomocy finansowej w związku z pobieraniem nauki w stosunku do żołnierzy zawodowych Wojsk Lądowych w stopniu etatowym do majora, po wcześniejszym uzgodnieniu z Głównym Księgowym, jednakże jedynie w przypadkach pobierania nauki "poza wojskiem".

Kapitan R. S. pobierał zaś naukę w Akademii Obrony Narodowej, która nie funkcjonuje w strukturach leżących "poza wojskiem". Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 lutego 2003 r. o utworzeniu Akademii Obrony Narodowej (Dz. U. Nr 56, poz. 496 ze zm.) nadzór nad Akademią sprawuje Minister Obrony Narodowej, a w myśl art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1995 r. o urzędzie Ministra Obrony Narodowej (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 56 ze zm.) Ministrowi Obrony Narodowej podlega bezpośrednio Akademia Obrony Narodowej. Natomiast według § 1 pkt 1 i 5 Statutu Akademii Obrony Narodowej uchwalonego przez Senat tejże uczelni w dniu 20 września 2006 r. Akademia Obrony Narodowej jest w rozumieniu ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) uczelnią wojskową publiczną oraz jednostką wojskową w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. z 2004 r. Dz. U. Nr 241, poz. 2416 ze zm.). Z tych powodów upoważnienie Szef Zarządu Zasobów Etatowych zawarte w rozkazie Nr 11 Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia 10 stycznia 2007 r. w sprawie usprawnienia procesu dowodzenia w DWLąd w 2007 r. nie umocowywało Szef Zarządu Zasobów Etatowych do podjęcia decyzji wobec kpt. R. S.

Dlatego też decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] została wydana z naruszeniem przepisu art. 19 k.p.a. co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast Minister Obrony Narodowej utrzymując w mocy decyzję wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości, dopuścił się rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd zauważył również, że stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Jednakże w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 143/06, kontrolowana w postępowaniu sądowoadministracyjnym o tej sygnaturze decyzja była wydana w oparciu o inne, wcześniejsze upoważnienie.

Z tych powodów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 152 oraz art. 132 p.p.s.a. stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...] i decyzji utrzymanej nią w mocy oraz orzekł, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu.

Minister Obrony Narodowej wnosząc skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżając go w całości, zażądał jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, zarzucając temu Sądowi, że wyrok powyższy wydał z naruszeniem:

1) przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tj. przepisów:

a) art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności stanu faktycznego oraz niewłaściwą ocenę dokonanych ustaleń stanu faktycznego i wyciagnięcie błędnego wniosku, że pobieranie nauki przez żołnierza zawodowego na komercyjnych studiach w Akademii Obrony Narodowej nie jest pobieraniem nauki poza wojskiem w rozumieniu przepisów pragmatycznych, a także przyjęcie, że pomiędzy wydaniem przez Dowódcę Wojsk Lądowych decyzji z dnia [...] marca 2005 r. i decyzji z dnia [...] września 2007 r., w rozpatrywanej sprawie nastąpiły istotne zmiany stanu faktycznego;

b) art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że w rozpatrywanej sprawie sąd nie jest związany oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt II S.A./Wa 143/06,

które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

2) przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), tj. przepisów:

a) art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 19 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie że decyzja z dnia [...] września 2007 r. nr [...] wydana została przez organ niewłaściwy i tym samym obarczona jest wadą nieważności;

b) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 19 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie, że decyzja z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] wydana została z rażącym naruszeniem prawa i tym samym obarczona jest wadą nieważności.

W motywach skargi kasacyjnej podniesiono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 stycznia 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 143/06, uchylając dotyczącą kpt. R. S. decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] marca 2005 r., Nr [...] oraz utrzymującą ją w mocy decyzję Ministra Obrony Narodowej i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nie kwestionował kompetencji upoważnionej osoby do podpisania decyzji w imieniu Dowódcy Wojsk Lądowych. Uchylając decyzje ze względu na dostrzeżone uchybienia sąd nie dopatrzył się zatem zaistnienia przesłanek uzasadniających stwierdzenie ich nieważności. Natomiast zgodnie z art. 153 p.p.s.a., przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy wojskowe związane są oceną prawną dokonaną przez Sąd wyrokujący w sprawie o sygnaturze akt II SA/Wa 143/06 oraz stanowiącymi konsekwencję oceny prawnej zaleceniami co do kierunku prowadzenia postępowania. Ocena ta wiąże nie tylko organy ale także sąd, dla którego sprawa ta będzie przedmiotem rozpoznania. Ocena ta jest wiążąca dopóty, dopóki nie zmienią się przepisy prawa lub wyrok zawierający tę ocenę nie zostanie uchylony. Niewątpliwie oceną taką jest brak stwierdzenia przez sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 143/06 występowania przesłanek nieważności decyzji.

Orzekający w sprawie II SA/Wa 362/08 sąd był zatem związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r. Podniesiony w zaskarżonym wyroku argument, że ze względu na wydanie przez Dowódcę Wojsk Lądowych nowego upoważnienia sąd nie był związany tą oceną jest niezasadny. Dowódca Wojsk Lądowych wydaje bowiem na początku każdego roku, mający na celu usprawnienie dowodzenia rozkaz, zawierający m.in. przedmiotowe upoważnienie. Treść upoważnienia, które stanowiło podstawę do podpisania przez Szefa Zarządu Zasobów Osobowych decyzji z dnia [...] marca 2005 r. oraz decyzji z dnia [...] września 2007 r. była taka sama. Ponadto upoważnienia udzielono osobie zajmującej to samo stanowisko. Taki sam był również zakres tego upoważnienia w części dotyczącej pomocy finansowej na pobieranie nauki. Dlatego nie można zgodzić się z twierdzeniem, że nastąpiła taka zmiana, która skutkowałaby brakiem związania orzekającego w niniejszej sprawie Sądu oceną prawną dokonaną w wyroku z dnia 15 stycznia 2007 r.

W ocenie strony skarżącej niezasadne jest również stanowisko Sądu, że pobieranie przez kpt. R. S. nauki na wybranym przez niego kierunku studiów podyplomowych nie może być traktowane jako pobieranie nauki poza wojskiem. Akademia Obrony Narodowej prowadzi bowiem studia przeznaczone wyłącznie dla żołnierzy zawodowych, na które żołnierze są kierowani i nie ponoszą opłat z tytułu pobierania tej nauki jak i studia tzw. komercyjne (odpłatne), przeznaczone dla wszystkich chętnych. Jeżeli żołnierz zawodowy pobiera naukę na takich studiach, ponosi wszelkie koszty związane z nauką na takich samych warunkach jak studenci cywilni. W takim przypadku fakt posiadania statusu żołnierza zawodowego, z punktu widzenia prowadzonej przez uczelnię nauki, nie ma żadnego znaczenia. Z tych powodów rozstrzygnięcie zaskarżonego wyroku autor skargi kasacyjnej uznaje za nieuzasadnione.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną kpt. R. S. podniósł, że wniesienie skargi kasacyjnej w jego ocenie stanowi jedynie przykład obstrukcyjnego działania organów administracji w niniejszej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do unormowania art. 174 p.p.s.a. skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej gdyż zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która w sprawie niniejszej nie występuje.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w tejże skardze. Skutkiem tego w skardze kasacyjnej należy wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego – uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uchybień zarzucanych sądowi.

Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega w istocie na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa; natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca powyższym wymaganiom a więc pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

Autor skargi kasacyjnej oparł ją na obu podstawach kasacyjnych, w związku z czym należy najpierw rozpatrzyć zarzuty wskazujące na naruszenie przepisów postępowania.

Rozważając zasadność zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. zaznaczyć należy, że naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wówczas, gdy sąd wydaje wyrok opierając się na dowodach uzyskanych w wyniku samodzielnie przeprowadzonego postępowania dowodowego, wykraczającego poza uprawnienie dowodowe przyznane sądowi na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I FSK 410/07 – Lex nr 400471). Naruszenie to miałoby miejsce np. wówczas gdyby sąd przesłuchał świadków albo strony (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1195/06 – Lex nr 418446). Za naruszenie art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. należałoby uznać także samodzielne ustalenie przez sąd stanu faktycznego sprawy na podstawie dowodów i faktów, ustalonych w wyniku postępowania dowodowego unormowanego w art. 106 § 3 p.p.s.a., które nastąpiły po dniu wydania zaskarżonej decyzji przez organ odwoławczy i z tego względu nie mogły być znane temu organowi (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 659/05 – ONSAiWSA 2007/2/35). Tak więc naruszenie tego przepisu nie może polegać na pominięciu części materiału dowodowego oraz niewłaściwej ocenie dokonanych ustaleń stanu faktycznego i wyciągnięciu z tego powodu błędnych wniosków, które to okoliczności zdaniem autora skargi kasacyjnej uzasadniają naruszenie art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. Naruszenia art. 133 § 1 zd. 1 p.p.s.a. nie można wiązać z wydaniem przez sąd administracyjny orzeczenia przed dostatecznym wyjaśnieniem sprawy, co w istocie zarzuca Sądowi pierwszej instancji autor skargi kasacyjnej (por. tezę 1 postanowienia NSA z dnia 23 kwietnia 2008 r., sygn. akt I FSK 698/06 – Lex nr 466168). Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny nie uznał zasadności tego zarzutu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego niezasadny jest także zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 153 p.p.s.a., normującego zasadę związania sądu i organu, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia, wyrażoną w orzeczeniu sądu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania.

Przepis ten normuje dwie instytucje, które pozostają ze sobą w związku i mają znaczenie w kontekście związania nimi zarówno sądu, który je sformułował, jak i organu, do którego są bezpośrednio adresowane. Pierwszą instytucją jest ocena prawna a drugą wskazania co do dalszego postępowania. Autor skargi kasacyjnej naruszenie art. 153 p.p.s.a. upatruje w nieuwzględnieniu przez ten sąd oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 143/06.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że pojęcie oceny prawnej dotyczy szeroko pojętej wykładni prawa, która obejmuje różnego rodzaju egzegezę tekstów prawnych, łącznie z regułami walidacyjnymi, regułami wynikania norm prawnych z innych norm prawnych, a także kwestie dotyczące subsumcji (np. kwalifikacji prawnej faktów) oraz wyboru konsekwencji prawnej faktu uznanego za udowodniony, a nie tylko rezultaty zastosowania tzw. dyrektyw wykładni prawa, których użycie ograniczone zostaje jedynie do ustalenia znaczenia normy prawnej uznanej wcześniej za obowiązującą. W orzecznictwie tym zwraca się również uwagę na to, że skoro tak szeroko pojmowana wykładnia prawa wiąże sąd (organ), któremu sprawa została przekazana, to jest naturalne, że wymaga ona uzasadnienia (np. wyrok NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt II FSK 1128/06 – Lex nr 306187, postanowienie NSA z dnia 27 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 96/07 – Lex nr 485734; teza 1 wyroku NSA z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt I FSK 1233/06 – Lex nr 389347 czy wyrok NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt I FSK 524/06 – Lex nr 341067). Tak więc ocena prawna aby wiązała, musi być wyrażona w uzasadnieniu orzeczenia sądu co też wynika bezpośrednio z treści art. 153 p.p.s.a.

Tymczasem analiza treści uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 143/06 nie wykazała, aby zawarta w nim była ocena prawna dotycząca tego, czy kontrolowane w tym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzje obarczone są wadami prawnymi, które wynikałyby z wadliwego upoważnienia podmiotu podpisującego je w zastępstwie organu kompetentnego do ich wydania, co skutkowałoby ich nieważnością. Skoro więc w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 143/06 nie wyrażono powyższej oceny prawnej nie można przyjąć aby sąd ten ponownie rozpoznając tą samą sprawę nie zastosował się do niej. Tym samym - aby naruszył z tego powodu art. 153 p.p.s.a.

Jednocześnie zwrócić należy uwagę na to, że nawet gdyby ocena taka była wyrażona w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 143/06 to nie wiązałaby ona tego sądu w sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 362/08.

Brak związania oceną prawną wynikałby z tego, że decyzja organu I instancji kontrolowana w postępowaniu o sygn. akt II SA/Wa 143/06 oraz decyzja tegoż organu kontrolowana w postępowaniu zakończonym wyrokiem, od którego wniesiona została rozpoznawana w niniejszym postępowaniu skarga kasacyjna, podpisane zostały w zastępstwie kompetentnego piastuna organu przez inne podmioty, na mocy różnych rozkazów zawierających upoważnienia. Rozkaz zawierający upoważnienie jest pochodzącym od podmiotu kierującego konkretną strukturą organizacyjną aktem kierownictwa wewnętrznego, będącym podstawą prawną działań podmiotów, których dotyczy, podejmowanych w ramach tej właśnie struktury. Jego zmiana stanowi więc zmianę okoliczności prawnych regulujących funkcjonowanie struktury organizacyjnej w związku z funkcjonowaniem której został wydany. Z tego powodu wyrażenie oceny prawnej co do okoliczności, którymi autor skargi kasacyjnej uzasadnia naruszenie art. 153 p.p.s.a. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 143/06 nie wiązałoby tego sądu przy orzekaniu w sprawie zakończonej wyrokiem, stanowiącym przedmiot niniejszej kontroli kasacyjnej, skoro poprzedni wyrok WSA w Warszawie dotyczył decyzji wydanej w oparciu o inny rozkaz (upoważnienie).

Nie bez znaczenia dla oceny zasadności zarzutów opartych na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest także to, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał czy uchybienie art. 133 § 1 zd. 1 i art. 153 p.p.s.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można za takowe uznać bowiem nie popartego uzasadnieniem stwierdzenia, że naruszenie art. 133 § 1 zd. 1 i art. 153 p.p.s.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając wpływ naruszenia art. 133 § 1 zd. 1 i art. 153 p.p.s.a. na wynik sprawy podmiot sporządzający w imieniu wnoszącego skargę kasacyjną powinien zarówno wykazać, że między naruszeniem powyższych przepisów procesowych a treścią zaskarżonego wyroku sądu zachodzi związek przyczynowy, jak też uprawdopodobnić wpływ tego związku przyczynowego na treść orzeczenia sądu. Takiego elementu uzasadnienia przedmiotowa skargi kasacyjnej nie zawiera.

Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł się ustosunkować merytorycznie do zarzutów opartych na pierwszej z podstaw kasacyjnych z art. 174 p.p.s.a. (pkt 1), gdyż sposób ich przedstawienia i uzasadnienia w skardze uniemożliwił kasacyjną kontrolę ich zasadności.

Jak była bowiem o tym mowa na wstępie rozważań sądu kasacyjnego, uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa oraz jak powinien być stosowany przepis prawa ze względu na niewadliwie ustalony stan faktyczny sprawy.

W przedmiotowej sprawie taki wymóg uzasadnienia nie został spełniony. Wymogu tego nie spełnia bowiem przytoczenie przy zarzutach okoliczności, które Sąd pierwszej instancji uznał za przyczynę zastosowania przepisów objętych zarzutem z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Uzasadnienie zarzutów z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. powinno podlegać ich rozwinięciu w dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej wykazać powinien dlaczego Sąd pierwszej instancji źle przyjął, że te okoliczności usprawiedliwiają zastosowanie przepisów prawa objętych niniejszym zarzutem oraz jak ze względu na okoliczności faktyczne sprawy przepisy te powinny być prawidłowo zastosowane. Autor skargi kasacyjnej powinien wykazać więc błąd w subsumcji oraz wskazać jak subsumcja ta powinna prawidłowo przebiegać. Uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera tego i z tego powodu nie jest możliwa ocena merytoryczna zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art.19 k.p.a. jak i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art.19 k.p.a. (por. tezę 1 wyroku NSA z dnia 18 września 2007 r., sygn. akt II FSK 1007/06 – Lex nr 377587).

Uwzględniając podniesione wyżej argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę tę oddalił.

O niezbędnych kosztach postępowania poniesionych przez stronę osobiście Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a.