Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 914/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 57 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 18 ust. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 5, art. 7 ust. 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Tarno Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant Tomasz Furmanek po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011 roku na rozprawie sprawy ze skargi J. W. i W. W. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości stawek podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] r. Rada Miejska w S. ustaliła wysokość stawek podatku od nieruchomości . Jako podstawę prawna przyjęto art. 18 ust 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( tj. Dz. U. z 2001 r. nr 142poz. 1591 ze zm. ) oraz art. 5 i art. 7 ust 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych ( tj. Dz.U. z 2006 r. nr 121 poz. 844 ze zm. ).

Stosownie do § 8 wskazanej uchwały przyjęte nią stawki miały zastosowanie począwszy od 1 stycznia 2010 r.

Pismem z dnia 22 lutego 2010 r. dotyczącym "wygórowanych jednostkowych stawek podatkowych od podatku gruntowego" W. i J. W. zakwestionowali przedmiotową uchwałę wobec zastosowania przyjętych nią stawek do nieruchomości położonych w B., wynikających z doręczonych im decyzji o numerach [...] z [...]r.

We wskazanym piśmie dokonano analizy wzrostu stawek na przestrzeni lat 2007- 2010 argumentując ,że wzrost podatku gruntowego winien równać się inflacji rocznej plus godziwy zarobek , jednocześnie przyjmując , że powinien to być wzrost " na okrągło" 3,5 % . Tymczasem według strony wzrost ten dla roku 2009 wynosił 185,7 % natomiast dla 2010 r. równy był 290 % .

W ocenie strony działanie takie określono jako monopolistyczne oskarżając Radę Miasta S. o stosowanie lichwy w czystym wydaniu. Uznając takie działanie a naruszenie prawa wezwano Radę Miasta S. do zaprzestania stosowania takich praktyk żądając usunięcia naruszenia prawa w oparciu o art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym .

W następstwie rozpoznania przedmiotowego pisma Uchwałą nr [...] z dnia [...] w sprawie rozpatrzenia wniosku o uchylenie uchwały Rady Miejskiej Rada Miejska w S. odmówiła uchylenie między innymi wskazanej uchwały.

O podjętym rozstrzygnięciu zawiadomiono stronę pismem z [...]r.

W dniu [...] r. strona za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. złożyła do wojewódzkiego sądu administracyjnego pismo nazwane pozew przeciwko Radzie Miejskiej przy Urzędzie Miasta w S. potraktowane jako skarga i przesłane do właściwej jednostki tj. rzeczonego Urzędu Miejskiego.

W treści skargi podniesiono ,że skarżący nabyli od Urzędu Miasta dwie działki o zawyżonym areale , a następnie bez ich wiedzy działki te o statusie rolnym przekształcono w działki budowlane , wymierzając podatek gruntowy "mocno zawyżony". Następnie sformułowano zarzuty – "nadmierne chciejstwo usankcjonowane uchwałami Rady Miasta spowodowały niewspółmiernie wysoki podatek gruntowy od nieruchomości w wys. 15 zł /ar" .W dalszej treści skargi powielono argumentację z wezwania do usunięcia naruszenia, wyliczając wzrost stawek do 2010 r. na przestrzeni ostatnich lat 5 w wysokości 380,91 %. Działanie to uznano za lichwę ( przestępczą działalność) . Nie zgadzając się z uchwałą odmawiającą uznania stanowiska strony po raz kolejny wyartykułowano zarzuty, a mianowicie:

a/ nadmierne chciejstwo podatkowe, b/ stosowanie praktyk monopolistycznych , c/ stosowanie lichwy przy wymiarze podatku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wywodząc ,że uchwała w odniesieniu do uregulowanych nią podatków lokalnych na 2010 r. jest podjęta w granicach stawek wynikających z właściwego obwieszczenia Ministra Finansów i prawidłowo ogłoszona. Podniesiono , że skarżący nie wykazali interesu prawnego , który rzeczoną uchwałą miałby zostać naruszony. Zastosowane stawki są jednakowe dla wszystkich , których dotyczą i nie mają charakteru dyskryminującego. Nie utożsamiono interesu prawnego wyrażonego w odczuciu skarżących, że uchwalone stawki są dla nich za wysokie.

Nie ustosunkowano się do zarzutów poza prawnych wskazanych w części końcowej pisma skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył ,co następuje:

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej jako "ppsa", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu.

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. A zatem przepis ten daje prawo skargi każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostało naruszone uchwałą organu gminy, podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej. Ze sformułowania powyższego wynika, że nie jest to skarga powszechna (actio popularis), służąca każdemu, kto zarzuca wyłącznie naruszenie obiektywnego porządku prawnego. Do jej wniesienia nie legitymuje stan zagrożenia naruszeniem prawa, ani nawet samo naruszenie prawa, bez wykazania związku tego naruszenia z sytuacją prawną skarżącego. Skarżący, skarżąc uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a jego indywidualną sytuacją prawną. Musi on udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. ( por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r. sygn. OSK1437/04, wyrok WSA w Warszawie z 1.06.2005 r. sygn. II SA/Wa 1928/04 ).

W orzecznictwie przyjmuje przy tym ,że interes prawny skarżącego , do którego wprost nawiązuje cytowany art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującego sytuację prawną wnoszącego skargę. Zauważa się przy tym, że interes prawny musi być bezpośredni i realny w tym znaczeniu ,że można go wywodzić wyłącznie z własnej określonej przez prawo materialne sytuacji prawnej ( por. wyrok WSA w Warszawie z 1 06.2005 r. op.cit., wyrok WSA w Bydgoszczy z 4 .05.2006 r. sygn. II SA/Bk 763/05 , wyrok WSA w Warszawie z 19.03.2008 r. sygn. IV SA/Wa 2201/06, wyrok NSA z 23.05.2002 r. sygn. IV SA 1486/01). Sąd rozpoznający sprawę poglądy te w całości podziela.

Oznacza to , że dopiero naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania ( oceny ) skargi. Istotne jest także i to , że obowiązek uwzględnienia skargi powstaje wówczas gdy naruszenie interesu indywidualnego jest związane z jednoczesnym naruszeniem obiektywnego porządku prawnego . Tym samym obowiązku takiego nie ma wówczas , gdy naruszony zostaje interes prawny lub uprawnienie skarżącego , ale dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem, w granicach przysługujących gminie – w rozpoznawanym przypadku w oparciu o art. 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych , w ramach którego rada gminy określa wysokość stawek podatku od nieruchomości.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy w ocenie sądu skarżący nie wskazał w czym upatruje źródeł swego interesu prawnego , nie wykazał , że w odniesieniu do jego przypadku istnieje związek przyczynowy pomiędzy uchwałą określającą stawki w podatku od nieruchomości a jego własną , prawnie gwarantowaną sytuacją i na czym to naruszenie polega. Wyraził jedynie swoje niezadowolenie z określonych uchwałą stawek , które uważa za wygórowane, kwalifikując postępowanie rady gminy w tym zakresie do działań pozaprawnych a nawet przestępczych. Nie wywiedziono w żaden sposób z powołaniem się na konkretną regulację prawną ,iż zaskarżona uchwała naruszając prawo jednocześnie negatywnie wpływa na sferę prawnomaterialną strony , pozbawiając skarżącego przykładowo pewnych uprawnień lub uniemożliwia ich realizację. Rzeczą sądu nie jest zastępowanie strony w poszukiwaniu naruszeń jego praw lub uprawnień a tylko te mogą stanowić o legitymacji do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w S.. Tym samym Sąd nie dopatrzył się w okolicznościach sprawy i treści sporządzonej skargi , nazwanej jako pozew tego, co wymagane jest brzmieniem art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) określane jako " naruszenie prawa lub interesu prawnego" , powtórzone w cytowanym już art. 101 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym. Skoro nie wykazano interesu prawnego lub uprawnienia strony , które zastały naruszone zaskarżoną uchwałą nie zaistniał stan pozwalający na dokonanie merytorycznego rozpoznania skargi . Innymi słowy strona skarżąca nie wykazała ani normy prawa materialnego , z której wynikałby jej interes prawny ani tym bardziej , że doszło do naruszenia takiego interesu.

Niejako wpadkowo należy podnieść , że legitymacji strony nie można wywieść z art. 18 ustawy o samorządzie gminnym, określającego zakres kompetencji rady gminy, do której należy m. innymi podejmowanie uchwał w sprawie podatków i opłat . Przepis ten jest kierowany wyłącznie do konkretnego organu gminy, określa jego zadania i w konsekwencji nie może stanowić źródła interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.

Racje ma organ wówczas kiedy twierdzi ,że o interesie prawnym nie stanowi jedynie wysokość stawek przyjętych uchwałą i to w granicach prawem dozwolonych, nadto w sytuacji kiedy są one jednakowe dla wszystkich podatników, do których uchwała ma zastosowanie. Podobnie nie stanowi o tym wewnętrzne odczucie posiadane przez skarżących, iż stawki te są dla nich zbyt wysokie. Okoliczności te nie są źródłem powstania praw , które mogłyby być uznane za wypływające z prawa materialnego a następnie naruszone powziętą uchwałą.

Jak wynika z treści skargi zawarte w niej zarzuty ( in fine ) zawierają określenia , które nie mają odpowiednika w przepisach prawa podatkowego, tak by można byłoby przypisać je do konkretnej normy prawnej , i przez to upatrywać ewentualnego jej naruszenia, oddziaływującego w sferę praw i uprawnień strony, dopatrując się w nich wypływającego dla strony interesu prawnego lub uprawnienia.

Podsumowując , skoro brak jest bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na prawa i obowiązki skarżących , które wynikałyby z konkretnej normy prawnej, to tym samym interes prawny strony skarżącej w omawianym względzie nie istnieje. Strona skarżąca nie może zatem żądać wyeliminowania przedmiotowej uchwały z obrotu prawnego. W konsekwencji nie wykazania przez stronę skarżącą interesu prawnego, czyli nie wskazania w jaki konkretnie sposób przedmiotowa uchwała określająca stawki w podatku od nieruchomości na rok 2010 wpłynęła na jej indywidualną sytuację oraz w jaki sposób naruszyła jej własne uprawnienia, skargę należało oddalić, jako wniesioną przez podmiot nie posiadający legitymacji skargowej.

Skoro strona nie posiada tej legitymacji – sąd administracyjny nie mógł badać merytorycznych zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. cytowanej wcześniej - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r. , orzekł jak w sentencji.

P. Z.-C.