Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA 4429/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spraw.), Sędziowie NSA (del.) Małgorzata Jaśkowska, AWSA Andrzej Kołodziej, Protokolant Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o statusie pokrzywdzonego oddala skargę


UZASADNIENIE

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Pan W. M. w dniu 16 lutego 2001 r. złożył w Oddziałowym Biurze Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w G. wniosek o udostępnienie dokumentów na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciw Narodowi Polskiemu /DZ.U. Nr 155, poz. 1016/ (zwanej dalej ustawą o IPN).

W dniu [...] stycznia 2003 r. zostało wydane zaświadczenie nr [...], w którym stwierdzono na podstawie posiadanych i dostępnych dokumentów zgromadzonych w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, że Pan W. M. nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 6 ustawy o IPN.

W piśmie z dnia 7 lutego 2003 r. skarżący stwierdził, że powyższe zaświadczenie zostało wydane z naruszeniem prawa. Zgodnie bowiem z art. 217 § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje zaświadczenia na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Tymczasem nigdy nie występował z pytaniem, czy jest pokrzywdzonym w rozumieniu ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej. Uważa, że treść zaświadczenia jest niewłaściwa, bowiem może ono potwierdzać jedynie stan faktyczny, a pokrzywdzonym jest się niezależnie od tego, czy w Instytucie istnieją na ten temat dokumenty czy też ich brak. Instytut może jedynie zaświadczyć, że w jego posiadaniu nie ma dokumentów, które wskazywałyby, że osoba pytająca jest pokrzywdzonym. Stwierdził także, że z treści otrzymanego zaświadczenia wynika, iż odnaleziono jakieś dokumenty dotyczące jego osoby. Wniósł o anulowanie zaświadczenia oraz udostępnienie do wglądu dokumentów, o których w nim mowa.

Pismo to zostało potraktowane przez Instytut Pamięci Narodowej jako wniosek o wydanie zaświadczenia o żądanej treści, które uznawałoby, że skarżący jest pokrzywdzonym w rozumieniu art. 6 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej.

W dniu [...] marca 2003 r. wydano postanowienie, na podstawie art. 219 ustawy z dnia 18 grudnia 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm./, w którym odmówiono wydania zaświadczenia stwierdzającego, że Pan W. M. jest osobą pokrzywdzoną w rozumieniu ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej. Podano, że przeprowadzona została kwerenda archiwalna i w jej wyniku stwierdzono, że w dostępnym zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej nie odnaleziono żadnych dokumentów dotyczących osoby skarżącego. Wskazano, że zgodnie z art. 218 § 1 kpa organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Tymczasem nie odnaleziono dokumentów, które wskazywałyby, że organy bezpieczeństwa zbierały, na podstawie celowo gromadzonych danych, informacje dotyczące osoby wnioskodawcy.

W piśmie z dnia 17 marca 2003 r. (zażalenie) Pan W. M. wniósł o anulowanie wystawionego zaświadczenia i udostępnienie do wglądu dokumentów, o których mowa w zaświadczeniu. Ponownie zarzucił organowi rażące naruszenie prawa, gdyż nigdy nie ubiegał się o wydanie przedmiotowego zaświadczenia. Wskazał również, że Instytut Pamięci Narodowej może jedynie zaświadczyć, że nie jest w posiadaniu odpowiednich dokumentów, a nie wypowiadać się, czy osoba jest pokrzywdzonym czy też nie jest.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. Prezes Instytutu Pamięci Narodowej uchylił zaskarżone postanowienie i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia Naczelnikowi Oddziałowego Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów w G.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. odmówiono wydania zaświadczenia stwierdzającego, że Pan W. M. jest osobą pokrzywdzoną w rozumieniu art. 6 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej. Wyjaśniono, że kolejna kwerenda archiwalna wykazała, że jedynym dokumentem dotyczącym skarżącego jest wypis z kartoteki byłego Biura [...], który nie kwalifikuje wnioskodawcy do uzyskania statusu osoby pokrzywdzonej w rozumieniu ustawy o IPN. Przyznano, że Pan W. M. złożył co prawda wniosek o udostępnienie dokumentów, a nie wniosek o uznanie za pokrzywdzonego, jednak w myśl art. 30 ust. 1 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej jedynie pokrzywdzonemu należy, na jego wniosek, udzielić informacji o posiadanych i dostępnych dokumentach. Wobec powyższego udostępnienie dokumentów jest uzależnione od uzyskania statusu pokrzywdzonego w rozumieniu art. 6 ustawy o IPN.

W dniu 20 czerwca 2003 r. Pan W. M. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. W uzasadnieniu ponownie wywodził, że zostało ono wydane z naruszeniem prawa, bowiem nigdy nie składał wniosku o potwierdzenie przez Instytut czy jest pokrzywdzonym, czy też nie jest. Podniósł, że Instytut nie ma prawa decydować, kto jest osobą pokrzywdzoną, a kto nie jest, bowiem decydują o tym fakty historyczne i wystąpił o anulowanie przedmiotowego zaświadczenia.

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu [...] lipca 2003 r. wydał postanowienie nr [...], na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 kpa i art. 30 ust. 2 i art. 6 ustawy o IPN, w którym utrzymał w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. o odmowie wydania zaświadczenia stwierdzającego, że Pan W. M. jest osobą pokrzywdzoną w rozumieniu art. 6 ustawy z dnia 18 grudnia 1998r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016 ze zm.).

W uzasadnieniu podał, że ustawa o IPN w sposób szczególny reguluje kwestię dostępu do dokumentów. Prawo do wglądu do nich służy pokrzywdzonym i w ograniczonym zakresie także funkcjonariuszom, pracownikom i współpracownikom organów bezpieczeństwa państwa, po złożeniu przez nich oświadczenia o fakcie służby, pracy lub współpracy. Za zgodą Prezesa Instytutu dokumenty mogą być udostępniane także dla celów naukowych. Złożenie wniosku o udostępnienie dokumentów powoduje wszczęcie stosownego postępowania, którego pierwszym etapem jest ustalenie, czy wnioskodawca jest osobą pokrzywdzoną w rozumieniu art. 6 ustawy o IPN. Dopiero z chwilą uzyskania zaświadczenia potwierdzającego, że dana osoba jest pokrzywdzoną w rozumieniu ustawy o IPN, istnieje możliwość uzyskania wglądu w dokumenty. Ten tok postępowania wynika z art. 31 ust. 1 ustawy. Także udzielenie informacji o posiadanych i dostępnych dokumentach przysługuje, zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o IPN pokrzywdzonemu. Zatem złożenie wniosku o udostępnienie dokumentów jest jednoznaczne ze złożeniem wniosku o status pokrzywdzonego. Zaznaczono, że Instytut w powyższych sprawach wydaje zaświadczenia, ponieważ zgodnie z art. 43 ustawy o IPN postępowanie w sprawach uregulowanych w ustawie prowadzi się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Tak sformułowane odesłanie zaznacza specyfikę regulacji ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej. Składa się na nią również fakt wydawania zaświadczeń dotyczących statusu prawnego pokrzywdzonego, nawet wówczas gdy wnioskodawca nie żądał wyraźnie takiego zaświadczenia, a jednocześnie wystąpił z wnioskiem o udostępnienie dokumentów. Zaznaczono, że zaświadczenie jest czynnością tylko materialno-techniczną. Jest to akt potwierdzający jedynie określone fakty lub stan prawny, który powinien być stwierdzony innymi dokumentami. Oznacza to, że zaświadczeń można wydać wiele, a okoliczność wydania jednego nie wyklucza możliwości wydania następnych. Stąd przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują trybu anulowania zaświadczeń, czego żądał skarżący. W konsekwencji uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, ponieważ z posiadanych przez Instytut dokumentów nie wynika, aby Pan W. M. był osobą pokrzywdzoną w rozumieniu art. 6 ustawy o IPN. Wskazano, że dokument byłego Biura [...] nie kwalifikuje wnioskodawcy do uzyskania statusu osoby pokrzywdzonej, ponieważ nie wynika z niego, że organy bezpieczeństwa państwa zbierały informacje na podstawie celowo gromadzonych danych. Nazwisko skarżącego figuruje w ww. kartotece w związku z tym, że Pan W. M. dopuszczony był do prac tajnych, a zatem był obowiązany poddać się zwykłej procedurze sprawdzającej przewidzianej dla osób, które mają być dopuszczone do informacji tajnych.

Pan W. M. w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucił, że postanowienie nr [...] Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wydane zostało w wyniku rażącego naruszenia prawa, które polega na wydaniu postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia bez wniosku osoby zainteresowanej i bez podstawy prawnej, dokonaniu kwalifikacji dokumentów znajdujących się w posiadaniu IPN jako dokumentów nie podlegających udostępnieniu, podczas gdy żadne przepisy nie zawierają delegacji w tym względzie dla urzędników IPN oraz odmowie udostępnienia dokumentów co jest sprzeczne z jednym z podstawowych celów powołania Instytutu Pamięci Narodowej.

W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w złożonym formularzu urzędowym wszystkie sformułowania dotyczące wniosku o zapytanie o status osoby pokrzywdzonego są wykreślone, co nie pozostawia wątpliwości o charakterze wniosku. Stąd zaświadczenie i postanowienia zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, bo bez stosownego wniosku. Odnośnie procedury udostępniania dokumentów uważa, że jest ona sprzeczna z logiką, przepisami prawa i w sposób niedopuszczalny ogranicza prawa pokrzywdzonych. Właściwym jest takie postępowanie, w którym jeżeli są dokumenty to się je udostępnia, jeżeli nie ma, to się ich nie udostępnia. Nie są potrzebne żadne zaświadczenia ani postanowienia. Jeżeli występuje brak dokumentów wystarczy tylko poinformować o tym wnioskodawcę. Zauważył, że w definicji pokrzywdzonego, zawartej w art. 6 ustawy o IPN, nie ma słowa o instytucie i dokumencie, zatem definicja ta bezsprzecznie odwołuje się do prawdy historycznej. Podniósł również, że ustawa o IPN nie upoważniła urzędników do wybierania, który dokument pokaże pokrzywdzonemu a który nie. Uważa, że dokument jego dotyczący to niewątpliwie dokument organów bezpieczeństwa państwa odnośnie represji z motywów politycznych i powinien go otrzymać.

W odpowiedzi na skargę Prezes Instytutu Pamięci Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśnił, że z przepisu art. 30 ustawy o IPN rzeczywiście nie wynika obowiązek złożenia osobnego wniosku z zapytaniem o status pokrzywdzonego. Nie zmienia to jednak całej procedury, bowiem Instytut jest obowiązany sprawdzić, czy dana osoba jest pokrzywdzoną w świetle ustawy. W przypadku stwierdzenia, że nie ma dokumentów okoliczność tę potwierdzających, wydaje się zaświadczenie, że dana osoba nie jest pokrzywdzonym w rozumieniu ustawy. Realizacja wniosku o udostępnienie dokumentów jest wówczas bezprzedmiotowa. Celem postępowania nie jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy administracyjnej na podstawie zebranych dowodów, lecz samo udostępnienie dokumentów. Instytut nie rozstrzyga o tym, czy ktoś był rzeczywiście pokrzywdzonym przez organa bezpieczeństwa państwa, jedynie zgodnie z treścią definicji legalnej stwierdza, stosownie do swojej wiedzy, istnienie dokumentów i umożliwia pokrzywdzonemu wgląd do nich. Także wbrew twierdzeniom skarżącego nie wystarczy poinformować wnioskodawcę, że nie ma dokumentów dotyczących jego osoby. Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy o IPN informację o posiadanych i dostępnych dokumentach udziela się wyłącznie pokrzywdzonemu, a nie każdemu zainteresowanemu. Szczególną troską Instytutu jest dbałość o to, by informacje o posiadanych dokumentach nie zostały udzielone osobom nieupoważnionym. Pokrzywdzonym bowiem nie jest nie tylko ta osoba, co do której w archiwum nie odnaleziono dokumentów potwierdzających, że organy bezpieczeństwa państwa zbierały o niej informacje na podstawie celowo gromadzonych danych tym w sposób tajny, ale także ten, który nie może być pokrzywdzonym, ponieważ następnie został funkcjonariuszem, pracownikiem lub współpracownikiem organów bezpieczeństwa państwa. Ustawa rzeczywiście nie dała upoważnienia urzędnikom do decydowania, który z dokumentów udostępni pokrzywdzonemu. W przypadku zatem stwierdzenia na podstawie posiadanych i dostępnych dokumentów, że dana osoba jest pokrzywdzoną w rozumieniu ustawy, Instytut udostępnia wszystkie dokumenty jej dotyczące.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 i Nr 240, poz. 2052/ sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stąd właściwym do rozpoznania niniejszej sprawy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, bowiem na obszarze tego sądu znajduje się siedziba Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - art. 13 § 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem - art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Oznacza to, że jeżeli zaskarżona decyzja prawa nie narusza, sąd obowiązany jest skargę oddalić.

Skarżący zarzucił, że postanowienie nr [...] Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu wydane zostało w wyniku rażącego naruszenia prawa, które polega na wydaniu postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia bez wniosku osoby zainteresowanej i bez podstawy prawnej. Stwierdził, że w złożonym formularzu urzędowym wszystkie sformułowania dotyczące wniosku o zapytanie o status osoby pokrzywdzonego są wykreślone, co nie pozostawia wątpliwości o jego charakterze. Jednakże w aktach sprawy znajduje się wniosek skarżącego zatytułowany "Wniosek o udostępnienie dokumentów, zapytanie o status pokrzywdzonego (...)". Wprawdzie w środku tego wniosku zostały skreślone słowa "zapytanie o status pokrzywdzonego", ale nie dokonano takiego skreślenia w tytule wniosku. Zwrócić też należy uwagę, że skarżący wniosek ten wypełnił określając siebie jako pokrzywdzonego. Zważyć należy, że ustawa o Instytucie Pamięci Narodowej przewiduje w art. 1, iż reguluje ona kwestie ewidencjonowania, gromadzenia, udostępniania, zarządzania i korzystania z dokumentów w niej oznaczonych. Udostępnianie zaś dokumentów przez Instytut Pamięci Narodowej odbywa się wyłącznie na podstawie rozdziału IV ustawy. Może ono nastąpić na rzecz pokrzywdzonego (art. 30), funkcjonariusza i pracownika organów bezpieczeństwa państwa /po złożeniu stosownego zaświadczenia o fakcie służby, pracy lub współpracy/ (art. 35), upoważnionych funkcjonariuszy i żołnierzy służb specjalnych (art. 38) oraz dla celów naukowych i publicystycznych, czy innych określonych w art. 36 ustawy. Oznacza to, że udostępnianie dokumentów znajdujących się w zbiorach Instytutu może nastąpić tylko na rzecz osób spełniających powyższe warunki. Postępowanie to toczy się według przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 43 ustawy. Jednocześnie żaden przepis nie przewiduje określania statusu pokrzywdzonego w drodze decyzji. Stąd nie można było przyjąć, aby ustalenie tego statusu następowało w takiej formie. Ten tok rozumowania potwierdza utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego - patrz wyrok NSA z 27 kwietnia 1981 r. S.A. 767/81, OSPiKA nr 3 poz. 50. Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że prawidłowo została zastosowana forma zaświadczenia. Uznanie statusu pokrzywdzonego nie jest bowiem niczym innym jak potwierdzeniem pewnego stanu faktycznego i prawnego na podstawie posiadanych zasobów archiwalnych. Zgodnie z art. 214 Kodeksu postępowania administracyjnego organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o nie. Wydaje się je jeżeli:

1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,

2. osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

W sprawie nie ulegało wątpliwości, że żaden przepis prawa nie nakazywał wydania stosownych zaświadczeń. Stąd podstawą było żądanie wnioskodawcy z uwagi na jego interes prawny związany z dostępem do akt instytutu.

W skardze wnioskodawca kwestionował złożenie takiego wniosku. Wniosek taki znajduje się jednak w aktach sprawy.

Po dokonaniu kwerendy dokumentów Prezes Instytutu nie zalazł w zbiorach potwierdzenia, że na temat skarżącego zbierano informacje na podstawie celowo gromadzonych danych w tym w sposób tajny. Na podstawie art. 218 § 1 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 kpa, zatem wówczas gdy ktoś stara się o zaświadczenie z uwagi na swój interes prawny, organ zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego wynikających z prowadzonych przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie to ma charakter uproszczony i jednoinstancyjny. Nie prowadzi się w jego ramach postępowania wyjaśniającego. Postępowanie to może się bowiem odnosić z mocy art. 218 § 2 kpa tylko do sytuacji, gdy obowiązek wydania zaświadczenia wynika z przepisów prawa, zatem dotyczy art. 217 § 1 pkt 1 kpa. Wspomniane zaświadczenie nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Z uwagi na charakter prawny zaświadczenia i jego skutki nie mieści się ono w zakresie kognicji sądów administracyjnych określonej w art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie stanowi bowiem ani decyzji, ani postanowienia, ani innego aktu lub czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Nie jest też aktem prawa miejscowego, innym aktem samorządu z zakresu administracji publicznej ani aktem nadzoru. Żadna ustawa szczególna nie przewiduje też jego kontroli. Jeżeli jednak organ odmawia wydania zaświadczenia lub wydania zaświadczenia określonej treści czyni to w formie postanowienia (art. 219 kpa), na które służy zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i skarga do sądu administracyjnego.

W przedmiotowej sprawie organ uznał słusznie, że treść pisma skarżącego z dnia 7 lutego 2003 r. wniesionego po odmowie dostępu do akt sprawy stanowiła wniosek o wydanie zaświadczenia określonej treści wskazującej, że wnioskodawca jest osobą pokrzywdzoną.

Sąd rozważał zarzut skarżącego, że Instytut powinien informować osoby zainteresowane o braku informacji źródłowych w zasobach archiwalnych, zamiast wydawać zaświadczenie, że dana osoba nie jest pokrzywdzoną w rozumieniu art. 6 ustawy o IPN. Zważył jednak, że w świetle ustawy o IPN dostęp do jego materiałów jest ściśle ograniczony. Organ ten nie ma prawa, poza wcześniej wskazanymi podmiotami, informować nikogo innego o swoim zasobie archiwalnym. Stąd nie jest możliwe wskazanie komukolwiek, kto nie ma określonego statusu np. osoby pokrzywdzonej, informacji na temat zasobów łącznie z kwestią, że w aktach IPN brak jest dokumentów. Dlatego też wniosek o udostępnienie dokumentów ma charakter podwójny i łączy się z zapytaniem o status pokrzywdzonego. Status ten może być z uwagi na art. 218 § 1 kpa określony tylko na podstawie zasobów archiwalnych Instytutu. W przypadku, gdy wnioskodawca nie jest wymieniony w zasobach archiwalnych bądź gdy posiadane dokumenty nie potwierdzają, że w stosunku do niego jako osoby pokrzywdzonej prowadzono tajne działania operacyjne wydaje się zaświadczenie, że nie ma on statusu pokrzywdzonego. W razie kwestionowania tych ustaleń organ wydaje postanowienie, w którego uzasadnieniu wskazuje się przyczynę odmowy. W ten sposób wnioskodawca uzyskuje informację, że nie figuruje w zasobach archiwalnych.

Podniesiony przez skarżącego zarzut, że wszystkie dokumenty znajdujące się w zasobach archiwalnych IPN powinny być udostępniane, bowiem ustawa nie upoważniła urzędników do kwalifikowania, który dokument pokaże, nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wcześniej wyjaśniono dokumenty znajdujące się w zbiorach Instytutu mogą być udostępniane na rzecz osób ściśle określonych w ustawie między innymi tych, które uzyskały status pokrzywdzonego i wówczas mają one dostęp do wszystkich dokumentów ich dotyczących. Taki zaś status może uzyskać osoba, o której organy bezpieczeństwa państwa zbierały informacje w sposób tajny na podstawie celowo gromadzonych danych - art. 6 ustawy o IPN. Okoliczności te z posiadanych przez Instytut dokumentów nie wynikają, bowiem nazwisko skarżącego figuruje w kartotece byłego Biura [...] z uwagi, że dopuszczony był on do prac tajnych, zatem obowiązany do poddania się zwykłej procedurze sprawdzającej dla osób, które mogą być dopuszczone do tych prac. W konsekwencji przedmiotowy dokument nie może być udostępniony skarżącemu, gdyż nie uzyskał on statusu osoby pokrzywdzonej w rozumieniu art. 6 ustawy o IPN

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zastosowana przez Prezesa IPN interpretacja ustawy nie narusza prawa, bowiem zezwala na udzielenie informacji, czy instytut jest w posiadaniu dokumentów na temat "pokrzywdzenia" danej osoby, wskazuje na przyczynę odmowy, zezwala na kontrolę sądu administracyjnego w odniesieniu do wydanego postanowienia. W istocie pozwala na uzyskanie informacji o zasobie archiwalnym Instytutu, mimo nieuzyskania statusu pokrzywdzonego w odniesieniu do osoby występującej z wnioskiem. Przy przyjętej wykładni ustawy daje się pogodzić ograniczenia w zakresie dostępu do akt IPN z zagwarantowaniem praw procesowych skarżącego i kontrolą działań administracji.

Stąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 i art. 132 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 6 ustawy o IPN i art. 217 i 218 kpa orzekł jak w sentencji wyroku.