Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 701/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2014-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 1, art. 7 ust. 1 i 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6 ust. 1, art. 58 ust. 1 i 2, art. 75
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17, art. 31
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2010 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Dyrektor L. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR), po rozpatrzeniu odwołania M. T., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Z. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], odmawiającą przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2010.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy:

W dniu 19 maja 2010 r. M. T. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2010. We wniosku wystąpił o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO), deklarując działki rolne o łącznej pow. 118,83 ha.

Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 oraz odmówił uznania przypadku zalania trwałych użytków zielonych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...] położonych w obrębie N., gm. M. oraz działek nr [...] i [...] położonych w obrębie Iłowiec, gm. S. za działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 31 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L z dnia 31 stycznia 2009 r., Nr 30, str. 16).

W wyniku odwołania M. T., decyzja ta została uchylona w całości decyzją Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Z. odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej na rok 2010 oraz uznania przypadku zalania trwałych użytków zielonych wskutek bytowania bobrów za działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 31 rozporządzenia nr 73/2009.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. T. zarzucił nienależyte uzasadnienie decyzji, nieuwzględnienie dowodów przedstawionych przez stronę, bez wyjaśnienia przyczyn, dla których odmówił im przyznania mocy dowodowej oraz wadliwą ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że przyczyną odmowy przyznania płatności była różnica pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowana we wniosku o płatność (118,83 ha), a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu (94,32 ha).

Ponadto organ powołał się na kontrolę administracyjną wniosku w oparciu o dane znajdujące się w Systemie Identyfikacji Działek Rolnych (LPIS). Kontrola ta wykazała nieprawidłowości w deklaracji powierzchni w odniesieniu do 23 działek rolnych. W przypadku działek rolnych, których stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia wyniosła mniej niż 0,10 ha, wykluczono je z płatności ze względu na to, że nie spełniają wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej, określonego w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.).

Nieprawidłowości wykazała również kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie rolnym skarżącego w dniach 26.04-2010 r. – 09.06.2010 r. W wyniku kontroli na 4 działkach (AAAS, H, L, Ł) stwierdzono błąd opisany kodem: "Na całej działce stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej", na 2 działkach (AAT, AAN) błąd opisany jako: "Cała działka nie była użytkowana rolniczo na dzień 30.06.2003 r.", na 3 działkach (T, AAT, AAN) błąd opisany jako: "Cała działka rolna nie jest gruntem rolnym").

W toku postępowania powołano także biegłego w zakresie łąkarstwa – dr M. K. Ekspertyza biegłego dotyczyła ustalenia typu zbiorowiska roślinnego na kwestionowanych działkach oraz właściwego użytkowania działek w latach 2008-2010. Ekspertyza została wykonana w oparciu o raporty z czynności kontrolnych oraz dokumentację fotograficzną wykonaną w trakcie kontroli na miejscu.

Ekspertyza biegłego wykazała, że zakwestionowane wcześniej działki AAAS, H i L należy zakwalifikować jako uprawnione do płatności. W przypadku pozostałych działek (Ł, AAT, AAN, T) ekspertyza potwierdziła ustalenia kontroli przeprowadzonej na miejscu, uzasadniające wykluczenie tych działek z płatności, jako nieuprawnionych.

Ponadto przeprowadzona kontrola administracyjna wniosku wykazała nieprawidłowości dotyczące działek ewidencyjnych o numerach [...] (dz. rolna A), 435/1 (AAAA) i [...] (AAAG, AAAH, AAAI i AAP), polegające na tym, że zadeklarowana powierzchnia tych działek przekroczyła powierzchnię dopuszczalnych typów użytków uprawnionych do uzyskania płatności JPO. Na skutek wezwania organu skarżący dokonał korekty wniosku, zmniejszając powierzchnię działek A, B, AAAA i AAAI.

Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących wystąpienia siły wyższej w postaci zalewania gruntów rolnych i niemożliwości ich użytkowania z powodu działalności bobrów organ powołał się na przepisy unijne dotyczące możliwości uwzględnienia okoliczności nadzwyczajnych pozwalających na odstąpienie od stosowania sankcji z tytułu niewywiązania się rolnika ze zobowiązań związanych z płatnościami i wskazał, że przepisy te wprowadzają określone terminy do poinformowania o tych faktach organów właściwych do przyznawania płatności. Z kolei rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie rodzajów dowodów potwierdzających działanie siły wyższej lub wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności (Dz. U. nr 46, poz. 308 , ze zm.), nie określa jako siły wyższej szkód wyrządzonych przez bobry.

Organ wskazał ponadto, że działalności bobrów nie można uznać za zdarzenie nagłe, skoro stan taki istniał na spornych działkach od roku 2003 (zaświadczenie Wójta Gminy S.), a sam skarżący przyznał, że wiedział o tych faktach już od lipca 2008 r. Pomimo tego skarżący nie zgłaszał organom przypadków utrudnień w działalności rolniczej, choć zgodnie z treścią wniosku był zobowiązany do niezwłocznego zgłaszania faktów, które mogły mieć wpływ na przyznanie płatności. Ponadto zgodnie z przepisami unijnymi (rozporządzenie nr 1122/2009) obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy rolnik poinformował na piśmie o nieprawidłowościach we wniosku przed powiadomieniem go o zamiarze przeprowadzenia kontroli. Tymczasem wszystkie działalania skarżącego dotyczące działalności bobrów miały miejsce już po wykryciu przez ARiMR nieprawidłowości.

W konkluzji organ stwierdził, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną (118,83 ha) a powierzchnią stwierdzoną (97,71 ha) wyniosła 21,12 ha, co stanowi 21,62%. Różnice te wynikły ze zmniejszenia powierzchni działek rolnych w oparciu o bazę systemu LPIS (16,12 ha), zmniejszenie przez stronę powierzchni działek po wezwaniu (3,60 ha), wykluczenie działek ze względu na nieprawidłowości stwierdzone podczas kontroli na miejscu (1,40 ha). Zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji nr 1122/2009 jeśli różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.

W skardze do sądu administracyjnego M. T. podniósł zarzuty naruszenia szeregu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 73 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009.

W uzasadnieniu skarżący podniósł zarzut błędnych ustaleń faktycznych w odniesieniu do trzech działek. W odniesieniu do działki rolnej AAAU skarżący podniósł, że organ bezzasadnie pomniejszył powierzchnię kwalifikowaną tej działki o 0,56 ha, choć z ekspertyzy biegłego wynikało stanowisko, że nie można wyłączonej powierzchni zakwalifikować jako nieużytku. W odniesieniu do działki AAW skarżący stwierdził, że ani zebrana w sprawie dokumentacja fotograficzna, ani ekspertyza biegłego nie wskazują na jakiekolwiek ślady zadrzewień na tej działce, które według ustaleń miałyby wynosić 0,13 ha. Podobnie w przypadku działki AAT, na której organ stwierdził występowanie zadrzewień na całej powierzchni (0,27 ha) ustaleń tych nie potwierdza analiza fotografii wykonanych na działce. Zdjęcie jednoznacznie wskazuje na istnienie na działce łąki. Na rozbieżności pomiędzy zdjęciem a wnioskami w raporcie kontroli na miejscu zwrócił też uwagę biegły, jednak organ nie wyjaśnił tych wątpliwości.

W ocenie skarżącego powyższe uchybienia wpłynęły na wadliwe wyliczenie powierzchni kwalifikowanej do płatności.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi skutkującymi konieczność jej uchylenia (stwierdzenia nieważności).

Zaskarżona decyzja dotyczy płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego za rok 2010. Zasadnicze przesłanki przyznania płatności, z uwzględnieniem przepisów prawa UE, reguluje wspomniana wyżej ustawa o płatnościach z 26 stycznia 2007 r.

Do podstawowych warunków przyznania płatności należy posiadanie gruntów rolnych kwalifikujących się do płatności oraz utrzymywanie ich zgodnie z normami i przestrzeganie wymogów przez cały rok kalendarzowy (art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach).

W myśl art. 7 ust. 1a ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Art. 6 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009, do którego odsyła art. 7 ust. 1a ustawy stanowi, że system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, stosowany jest na poziomie działek referencyjnych takich jak działka katastralna lub na poziomie bloku produkcyjnego, co gwarantuje jednoznaczną identyfikację każdej działki referencyjnej. Na potrzeby systemu płatności jednolitej lub systemu jednolitej płatności obszarowej odnośnie do każdej działki referencyjnej określa się maksymalny kwalifikowalny obszar. GIS funkcjonuje na podstawie krajowego systemu odniesienia za pomocą współrzędnych. W przypadku gdy stosuje się różne systemy współrzędnych, w obrębie każdego z państw członkowskich są one kompatybilne. Państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej.

Rozporządzenie Komisji nr 1122/2009 jest aktem wykonującym rozporządzenie Rady nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE, seria L, nr 30, s. 16). Art. 17 rozporządzenia nr 73/2009 określa zasady w oparciu o które tworzony jest system identyfikacji działek rolnych. Zgodnie z tym przepisem system ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000. System ten określany jest skrótem: LPIS, stanowiącym akronim powstały z angielskiego określenia: Land Parcel Information Systems.

Z przytoczonych regulacji płynie następująca konkluzja: pomoc w ramach systemów wsparcia bezpośredniego jest przyznawana na wniosek producenta rolnego, do działek prawidłowo użytkowanych rolniczo, przy czym jej wysokość jest proporcjonalna do obszaru działek rolnych (stawki do 1 ha). Wymaga to istnienia wiarygodnego systemu, w oparciu o który będzie dokonywana weryfikacja danych co do powierzchni działek podawanych przez rolnika we wniosku. System LPIS tworzyć ma zatem obiektywne kryterium weryfikacji zgłaszanej do płatności powierzchni działek rolnych, pod kątem tego, czy kwalifikują się do płatności.

Weryfikacji wniosków producentów rolnych służą tzw. kontrole administracyjne, oparte na analizie danych informatycznych, ale obejmujące również tzw. kontrole na miejscu, pozwalające na lepsze zobrazowanie faktycznego sposobu zagospodarowania działek rolnych zgłoszonych do płatności.

Należy mieć na uwadze fakt specyficznego charakteru kontroli decyzji w sprawie płatności dokonywanej przez sąd administracyjny. Kontrola ta opiera się na kryterium zgodności z prawem decyzji, co obejmuje kwestie kompetencji, czyli podstaw prawnych do wydania decyzji, prawidłowości procedury i zgodności z prawem merytorycznej treści rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny nie dokonuje w zasadzie samodzielnie ustaleń faktycznych, nie ma bowiem możliwości przeprowadzania postępowania dowodowego, poza uzupełniającym dowodem z dokumentu (art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.). Rolą sądu jest dokonanie prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organ. Sąd bazuje w tym zakresie na materiale istniejącym w aktach sprawy: dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych oraz dokumentach przedstawianych przez skarżącego, który tym sposobem może podważać prawidłowość ustaleń faktycznych organu.

W kontekście zasad weryfikacji wniosków o płatność pod kątem powierzchni działek rolnych kwalifikującej się do płatności trzeba mieć na uwadze fakt, że sąd nie ma dostępu do danych zawartych w podstawowym instrumencie służącym weryfikacji – tj. systemie LPIS. Możliwość podważenia przez sąd ustaleń organu opartych na danych z sytemu LPIS jest dość ograniczona i może mieć miejsce w zasadzie tylko wówczas, gdy wnioski organu okażą się sprzeczne z logiką i zasadami doświadczenia życiowego lub sprzeczne z wiarygodnymi danymi i dokumentami przedstawionymi przez stronę skarżącą. Podobnie w przypadku kontroli na miejscu, której udokumentowaniem jest raport z kontroli. Sąd nie ma możliwości przeprowadzenia oględzin działek, nie dysponuje nawet odpowiednią wiedzą rolniczą aby dokonywać samodzielnych ustaleń w tym zakresie. Weryfikacja raportu z kontroli na miejscu odbywa się zatem również w oparciu o logikę i doświadczenie życiowe oraz konfrontację z materiałem dowodowym przedstawianym przez stronę skarżącą.

W analizowanej sprawie przyczyną odmowy przyznania płatności były rozbieżności pomiędzy powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną jako kwalifikującą się do płatności w wyniku kontroli administracyjnej. Ustalenia organu w tym zakresie opierają się na trzech głównych źródłach: analizie danych zawartych w bazie systemu LPIS, wynikach kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniach 26.04-9.06.2010 r. oraz ekspertyzie wykonanej na zlecenie organu przez biegłego z zakresu łąkarstwa, dr M. K. Trudno w tej sytuacji stawiać organowi zarzut braku należytej staranności w dążeniu do pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.

Kontrola w oparciu o dane z systemu LPIS doprowadziła do zakwestionowania zgodności powierzchni zadeklarowanej w stosunku do powierzchni stwierdzonej w odniesieniu do 23 działek rolnych. W wyniku kontroli na miejscu podważono kwalifikowalność do płatności kolejnych 7 działek. Ustalenia kontroli na miejscu poczynione w odniesieniu do 3 działek (AAAS, H i L) zostały zweryfikowane w oparciu o ekspertyzę biegłego, co doprowadziło uznania, że działki te kwalifikują się do płatności w zgodzie z ich powierzchnią deklarowaną we wniosku. W odniesieniu do pozostałych 4 działek (AAT, AAN, T i Ł) w ocenie organu ekspertyza biegłego potwierdza ustalenia kontroli na miejscu co do zasadności ich wykluczenia z płatności ze względu na brak uprawiania. W przypadku 3 działek rolnych, co do których w toku kontroli administracyjnej stwierdzono nieprawidłowości skarżący dokonał weryfikacji wniosku w wyniku wezwania organu (korekta wniosku z dnia 4 października 2011 r. – działki A, B, AAAA).

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że sam skarżący miał pewne trudności z właściwym wskazaniem użytkowanych działek rolnych, o czym świadczy fakt, że dokonał dwukrotnej zmiany wniosku (14.10.2010 r., 1.08.2011 r.), a następnie jeszcze raz go skorygował ((4.10.2011 r.).

Ustaleniom organu skarżący przeciwstawia zarzuty odnoszące się do błędnej oceny kwalifikowalności trzech działek: AAAU, AAW i AAT. W przypadku działki AAAU nie wyłączono z płatności całej zadeklarowanej działki, lecz jej fragment o pow. 0,56 ha (łączna powierzchnia 2,40 ha). W raporcie z czynności kontrolnych wykonanych w 2010 r. zawarto następującą adnotację (k. 204 akt adm.): "łąka koszona na pow. 2,24 ha; nie usunięto ściętej biomasy; pozostałą część działki rolnej stanowi nieużytek na terenie podmokłym, gęsto porośnięty trzcinami". Ekspertyza biegłego (s. 10, k. 1088 akt adm.) nie wyjaśnia jednoznacznie stanu działki. Z jednej strony biegły stwierdza na podstawie analizy zdjęcia działki, że łąka nie była koszona w 2009 r., ale zastrzega, że "w latach poprzednich mogła być koszona, lecz nie musiała". Dalej pojawia się stwierdzenie odnoszące się do adnotacji w raporcie kontroli – biegły stwierdza, że "widoczna na zdjęciu kępa wierzby nie ma związku, ponieważ ze zdjęcia nie wynika, że jest to duża powierzchniowo niejednorodność". Ponadto wskazuje, że "szuwaru trzcinowego nie można zdyskwalifikować jako łąki, mimo jego niskiej wartości paszowej (...), ponieważ trzciny nie wyklucza definicja trwałych użytków zielonych". Materiał zgromadzony w sprawie nie pozwala na jednoznaczną weryfikację, czy prawidłowo wykluczono z płatności część działki rolnej AAAU o pow. 0,56 ha.

W odniesieniu do działki AAW organ uznał za stwierdzoną pow. 0,31 ha, w stosunku do deklarowanej – 0,50 ha. W raporcie kontroli widnieje adnotacja: "Na działce rolnej stwierdzono: JPO.TUZ = 0,31 ha oraz pszenicę = 0,06 ha oraz 0,13 ha zadrzewień; zgniłe pozostałości nieskoszonych traw". Skarżący kwestionuje te ustalenia, podnosząc, że nie zostały one udokumentowane za pomocą zdjęć. Wykonane na działce fotografie nie wskazują na ślady zadrzewień. Nie podnosi natomiast argumentów podważających fakt zasiania pszenicy na pow. 0,06 ha. Ekspertyza biegłego we fragmencie dotyczącym analizowanej działki (s. 13, k. 1091 akt adm.) odnosi się jedynie do kwestii koszenia działki i zawiera konkluzję, że "w tym przypadku wiążąca jest opinia specjalisty wykonującego kontrolę". W konkluzji należy ponownie stwierdzić, że zgromadzony w sprawie materiał nie pozwala na ocenę, czy prawidłowo wykluczono z płatności część działki AAW o pow. 0,13 ha (zadrzewienia). Prawidłowe było natomiast wykluczenie pow. 0,06 ha. Skarżący nie podważył w tym zakresie ustaleń organu, że fragment ten został obsiany pszenica, co jest niezgodne z treścią wniosku, w którym zadeklarowano dla tej działki łąkę trwałą.

Z kolei w odniesieniu do działki AAT zakwestionowano całą jej powierzchnię zadeklarowaną we wniosku, obejmującą 0,27 ha. Z raportu kontroli wynika adnotacja: "Zadrzewienia na całej powierzchni działki ewidencyjnej w kompleksie". Skarżący kwestionuje te ustalenia wskazując na wadliwy opis miejsca wykonania fotografii tej działki, co podważa wniosek o zadrzewieniach. Ekspertyza biegłego wątpliwości tych nie rozwiewa jednoznacznie. Biegły stwierdził, że ustalenia raportu kontroli potwierdzają zdjęcia 1064 i 1070, ale wskazał zarazem, że "pewne wątpliwości budzi jedynie punkt zaznaczenia wykonania zdjęcia 1070 na granicy działki (...), podczas gdy zdjęcie to przedstawia zadrzewienia w pewnej odległości, a na pierwszym planie widoczny jest szuwar wielkoturzycowy". Celowe byłoby w tym przypadku uzyskanie od biegłego bardziej jednoznacznej odpowiedzi co do istnienia na działce zadrzewień. Należy też zwrócić uwagę, że w aktach administracyjnych znajduje się protokół wyjaśnień skarżącego (k. 816), z których wynika, że na działce znajduje się las i pomyłkowo została wskazana do płatności. Jednakże z uwagi na wyjaśnienia biegłego oraz argumenty podnoszone w odwołaniu, w tej sytuacji nie można jednoznacznie przesądzić prawidłowości wykluczenia z płatności całej działki AAT o powierzchni 0,27 ha.

Powyższe analizy prowadzą do następujących konstatacji: we wniosku zadeklarowano do płatności działki rolne o pow. 118,83 ha. W wyniku zastosowanych wykluczeń organ odwoławczy przyjął jako powierzchnię kwalifikującą się do płatności – 97,71 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią stwierdzoną a deklarowaną wyniosła 21,12 ha, co stanowi 21,62%. Uwzględnienie wyżej wymienionych zastrzeżeń, które nie pozwalają na jednoznaczną ocenę zasadności dokonanych wykluczeń każe dokonać pewnej korekty tych obliczeń. Z zastrzeżeń tych wynika, że dokonano niedostatecznie uzasadnionego zmniejszenia powierzchni stwierdzonej o 0,96 ha. W efekcie wielkość powierzchni stwierdzonej powinna wynosić 98,67 ha, a różnica pomiędzy powierzchnią deklarowana i stwierdzoną – 20,16 ha. Relacja różnicy powierzchni stwierdzonej w stosunku do deklarowanej wynosi 20,43%.

W myśl art. 58 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1122/2009, stanowiącego podstawę stosowania zmniejszeń i wykluczeń płatności w przypadkach zawyżenia deklaracji, jeśli w odniesieniu do danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 57, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % zatwierdzonego obszaru, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej.

W badanej sprawie różnica pomiędzy obszarem stwierdzonym a zadeklarowanym wynosi 20,43% zatwierdzonego obszaru. Ewentualne uchybienia organu dotyczące niedostatecznego wyjaśnienia wątpliwości dotyczących wykluczenia działek AAAU, AAW i AAT lub części ich powierzchni, nie miały żadnego wpływu na treść zaskarżonej decyzji. Nawet gdyby podzielić zastrzeżenia skarżącego dotyczące tych działek różnica pomiędzy powierzchnią prawidłowo stwierdzoną a powierzchnią deklarowaną przekracza 20-procentowy próg skutkujący koniecznością odmowy przyznania płatności. Innymi słowy: nawet przy uwzględnienie tych zastrzeżeń nie było możliwości wydania decyzji o innej treści niż zaskarżona. Trzeba w tym miejscu przypomnieć, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. podstawą uchylenia przez sąd decyzji mogą być tylko takie naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W badanej sprawie ewentualne uchybienia organu nie wpłynęły na treść zaskarżonej decyzji.

Skarżący nie podważa w skardze argumentów organu dotyczących siły wyższej. Sąd nie znajduje również z urzędu podstaw do kwestionowania prawidłowości ustaleń i wniosków organu w tym zakresie.

Z oczywistych względów przepisy unijne dotyczące płatności rolnych przewidują możliwość uwzględnienia sytuacji, w której brak utrzymania gruntów w należytej kulturze rolnej wynika z okoliczności całkowicie niezależnych od rolnika, określanych ogólnym mianem siły wyższej (art. 31 rozporządzenia nr 73/2009). Aby jednak nie dochodziło do nadużywania tych możliwości wprowadzone zostały pewne reguły formalne dotyczące powoływania się na te okoliczności. W myśl art. 75 rozporządzenia nr 1122/2009, jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowalnych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Ponadto właściwych zmniejszeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność będąca następstwem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych dotyczy wzajemnej zgodności. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentacją wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość.

W badanej sprawie organ słusznie stwierdził, że skarżący nie spełnił warunków formalnych, od których zależy możliwość uwzględniania siły wyższej, gwarantująca zachowanie prawa do płatności. Okoliczność wystąpienia siły wyższej, która miała mieć postać zalewania części gruntów wskutek działalności bobrów, skarżący zgłosił w oświadczeniu z dnia 6 lipca 2010 r. Zarówno z samego oświadczenia, jak i załączonego zaświadczenia wydanego przez Wójta Gminy S. jednoznacznie wynika, że zjawiska te występowały już w roku 2009 i w latach poprzednich.

Niezależnie od zasadności kwalifikowania zalania gruntów wywołanego działaniem bobrów jako siły wyższej w rozumieniu art. 31 rozporządzenia nr 1122/2009, żadną miarą nie można przyjąć, aby skarżący dochował wymogów formalnych związanych z tym faktem.

W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności.

Mając powyższe na uwadze sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.