Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 594/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 235(1), art. 235(2), art. 237 par. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1-2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Kurcyusz –Furmanik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Matan Protokolant St. sekr. sąd. Magdalena Kurpis po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M.J. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 104 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 5 pkt 4a i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), art. 235¹ i art. 235 ² Kodeksu pracy, nie stwierdził u M.J. choroby zawodowej w postaci pylicy płuc - pylicy górników kopalń węgla, wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), zwanego dalej w skrócie rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny wskazał, iż M.J. w latach [...] był zatrudniony w Kopalni Węgla Kamiennego "[...]" w L. na stanowiskach: robotnika niewykwalifikowanego pod ziemią, górnika pod ziemią, gdzie był narażony na pyły węgla kamiennego zawierające wolną krystaliczną krzemionkę od 2,0 do 10,0 % o stężeniu pyłu całkowitego od 0,5 do 14,2 mg/m³ i pyłu respirabilnego od 0,3 do 4,1 mg/m³. Strona została w dniu 27 grudnia 2011 r. zbadana w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. w Poradni Chorób Zawodowych, gdzie lekarze w oparciu o badanie radiologiczne z dnia [...] oraz badania TK klatki piersiowej z dnia [...] i z dnia [...] nie rozpoznali u niej choroby zawodowej pylicy płuc. Następnie, po obserwacji klinicznej strony, w orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] nr [...] również nie rozpoznano u niej choroby zawodowej pylicy płuc górników kopalń węgla. Tamże orzekający lekarze uznali, iż podstawą rozpoznania pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej zmian ogniskowych w płucach (regularnych, okrągłych, o odpowiedniej gęstości) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Jednakże u strony aktualny radiogram klatki piersiowej nie wykazuje zmian uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej płuc Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie.

W konsekwencji organ uznał, biorąc pod uwagę ustalenia kliniczne dotyczące choroby, zawarte w powyższych orzeczeń lekarskich wydanych przez kompetentne jednostki orzecznicze, że u strony nie istnieją podstawy do stwierdzenia choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń węgla.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył M.J. podnosząc, iż nie zgadza się z podjętym w jego sprawie rozstrzygnięciem oraz orzeczeniami wydanymi przez Poradnię Chorób Zawodowych, jak i Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., którym zarzucił brak przeprowadzenia szczegółowej diagnostyki (tomografii wysokiej rozdzielczości). Poinformował też, że jego stan zdrowia się pogorszył i Zakład Ubezpieczeń Społecznych uznał jego całkowitą niezdolność do pracy między innymi z powodu powikłań płucnych.

[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...], Nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej przyjął warunki, jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), która stanowi, iż: "za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".". Przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające wykazało, że odwołujący w latach [...] pracował w KWK "[...]" w L. jako robotnik niewykwalifikowany, górnik pod ziemią - w narażeniu na pył kamienno-węglowy w stężeniach przekraczających dopuszczalne normy. Odwołujący był badany w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. - Poradnia Chorób Zawodowych w S. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...]), gdzie lekarze specjaliści na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. orzekli o braku podstaw do rozpoznania u niego choroby zawodowej - pylicy płuc wymienionej w poz. 3/2 wykazu chorób zawodowych, gdyż badanie radiologiczne z dnia [...] oraz TK klatki piersiowej z dnia [...] i [...] nie ujawniły zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania u odwołującego pylicy płuc. Następnie po odwołaniu się od orzeczenia lekarskiego PChZ WOMP w S. z dnia [...], zgodnie z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania, był badany w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści na podstawie obserwacji klinicznej w dniach [...] - [...] w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] również nie znaleźli podstaw do rozpoznania pylicy płuc. W rutynowo wykonanych zdjęciach rtg klatki piersiowej, a następnie dwukrotnie wykonanej tomografii komputerowej ([...] i [...]) stwierdzono: "(...) ostatecznie obecność 2 guzków wielkości do 5mm - zmiany w badaniach obrazowych stabilne" i zalecono dalszą obserwację pulmonologiczną (karta wypisowa z dnia [...]). W trakcie obserwacji klinicznej w badaniu fizykalnym stwierdzono szmer pęcherzykowy prawidłowy, a badanie spirometryczne nie wykazało zaburzeń wentylacji płuc, nadto w badaniu gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej. Wykonany tamże aktualny radiogram klatki piersiowej M.J. oceniony zgodnie ze standardami klasyfikacji pylic Międzynarodowego Biura Pracy, nie wykazał obecności zmian radiologicznych, które uzasadniałyby rozpoznanie pylicy płuc. Podsumowując, pomimo udokumentowanego narażenia zawodowego na pyły zwłókniające stwarzającego ryzyko wystąpienia pylicy płuc, zważywszy na obowiązujące w zakresie chorób zawodowych kryteria diagnostyczno-orzecznicze lekarze specjaliści WOMP w S. oraz IMPiZŚ w S. nie znaleźli podstaw do rozpoznania u M.J. choroby zawodowej - pylicy płuc górników kopalń węgla. Dodatkowo w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, iż proces pyliczy przebiega powoli i nie wymaga weryfikacji radiologicznej w krótkim okresie czasu, dlatego też w rozpoznawaniu pylicy płuc nie stosuje się ograniczenia czasowego i choroba ta może być rozpoznawana nawet długo po ustaniu narażenia zawodowego, np. podczas kolejnych radiologicznych badań kontrolnych. M.J. został poinformowany, pismem z dnia [...] przesłanym w trybie art. 10 K.p.a., o prawie do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy. W odpowiedzi, pismem z dnia [...], przesłał kartę informacyjną Szpitala Chorób Płuc w O. z leczenia w Oddziale II w okresie od [...] do [...], w której znajduje się zapis o wykonanym ambulatoryjnie badaniu TK klatki piersiowej z dnia [...] z sugestią, że powyższa informacja została pominięta przez Szpital Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. "(...) przy wydaniu decyzji (...)". Zdaniem organu odwoławczego, zarzut dotyczący nie uwzględnienia wyniku badania TK z dnia [...] jest bezpodstawny, bowiem powołanie się na to badanie znajduje się w karcie wypisowej z pobytu M.J. w Oddziale Chorób Zawodowych z Pododdziałem Chorób Wewnętrznych IMPiZŚ w S. Orzecznicy IMPiZŚ w S. w diagnostyce nie stwierdzili zmian pozwalających na postawienie rozpoznania pylicy płuc. W rozpoznawanej sprawie zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. i został zachowany, bowiem M.J. był badany w kompetentnych placówkach orzecznicznych I i II stopnia (WOMP i IMPiZŚ w S.), gdzie lekarze specjaliści w wydanych orzeczeniach uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno - medycznych do rozpoznania pylicy płuc. Nie ma również podstaw by te orzeczenie lekarskie kwestionować, albowiem zostały one oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach M.J. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej wskazując, że zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 8, art. 80 K.p.a. i § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego, organ oparł swoje rozstrzygnięcie na niepełnej dokumentacji medycznej w zakresie jego leczenia w Szpitalu Chorób Płuc w O. oraz nie uwzględnił dokumentacji znajdującej się w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, gdzie uznano jego całkowitą niezdolność do pracy z powodu powikłań płucnych. Stwierdzone u niego dwa guzki mogą być następstwem wykonywania pracy w warunkach narażenia na pylicę, czego nie wykluczyli lekarze w swoich opiniach, które zdaniem skarżącego, nie zawierają opisu zastosowanych metod orzeczniczych przy diagnostyce zawodowej etiologii tego typu schorzeń.

W odpowiedzi na skargę, organ przytoczył argumentację powołaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi zauważył, iż nie ma podstaw, aby kwestionować orzeczenia oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich, bowiem aktualnie wykonany radiokardiogram klatki piersiowej skarżącego, oceniony zgodnie ze standartami klasyfikacji Międzynarodowego Biura Pracy nie wykazuje obecności zmian radiologicznych, które uzasadniałyby rozpoznanie pylicy płuc. Natomiast proces pyliczy przebiega powoli, dlatego w rozpoznawaniu tej choroby nie stosuje się ograniczenia czasowego, gdyż choroba ta może być rozpoznana nawet po ustaniu narażenia zawodowego, np. podczas kolejnych badań kontrolnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie jako p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas w zależności od rodzaju naruszenia uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 23 grudnia 1997 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21 poz. 94 z późn. zm.), określanej dalej w skrócie jako K.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Według art. 235² K.p. rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Innymi słowy choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą, zwłaszcza z jej rodzajem i charakterem oraz sposobem wykonywania.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 K.p. Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. Rozporządzenie to określa m.in. wykaz chorób zawodowych oraz okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

Jak wynika z akt administracyjnych i z oceny narażenia zawodowego skarżący pracował w latach [...] w warunkach narażenia na działanie pyłu kamienno-węglowego stwarzającego ryzyko powstania choroby zawodowej - pylicy górników kopalń węgla, wymienionej w pozycji 3/2 wykazu chorób zawodowych stanowiącego załącznik do wcześniej już przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. W tym zakresie Sąd podziela ustalenia organów, a nadto okoliczność ta nie jest sporna.

Mając powyższe na uwadze należy podkreślić, że zasadnie i w orzeczeniach lekarskich i w decyzji organu odwoławczego stwierdzono, że proces pyliczny przebiega powoli i może się ujawnić w każdym czasie od ustania narażenia. Pylica może się rozwinąć także w wiele lat po ustaniu narażenia na działanie czynnika szkodliwego, przy czym upływ czasu od ustania narażenia nie jest w tym przypadku przeszkodą do stwierdzenia tej choroby zawodowej.

Skarżący został poddany badaniom w dwóch jednostkach orzeczniczych (I i II stopnia), to jest w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w K. oraz w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., ale żadna z tych jednostek nie rozpoznała choroby zawodowej pylicy górników kopalń węgla kamiennego.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego, która powinna być wszechstronnie uzasadniona i wyjaśniać wszelkie wątpliwości w sposób przekonujący i dostępny dla stron, jak też organu prowadzącego postępowanie oraz sądu administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 marca 1994 r., sygn. akt SA/Wr 147/94, publ.: Prokuratura i Prawo 1995/2/53 oraz z dnia 5 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1200/98, publ.: Lex nr 45833).

Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. w Poradni Chorób Zawodowych w orzeczeniu z dnia [...], w oparciu o badanie radiologiczne z dnia [...] oraz dwa badania TK klatki piersiowej z dnia [...] i z dnia [...], nie stwierdził u skarżącego choroby zawodowej w postaci pylicy górników kopalń węgla, bowiem przywołane badania zdaniem lekarzy orzeczników, nie ujawniły zagęszczeń ogniskowych odpowiadających efektom oddziaływania pyłów zwłókniających, upoważniających bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem do rozpoznania pylicy płuc.

W opinii tej uznano, iż podstawą rozpoznania pylicy płuc są zmiany stwierdzane na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej, ocenione zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy (ILO) z 1980 roku.

W kolejnym orzeczeniu lekarskim Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] nr [...] również nie rozpoznano u skarżącego choroby zawodowej. Tamże orzekający lekarze uznali, iż podstawą rozpoznania pylicy płuc jest stwierdzenie na pełnowymiarowym zdjęciu rtg klatki piersiowej zmian ogniskowych w płucach (regularnych, okrągłych, o odpowiedniej gęstości) mogących odpowiadać efektom oddziaływania pyłów zwłókniających na miąższ płucny. Zdaniem lekarzy orzeczników powyższej jednostki, aktualny radiogram klatki piersiowej nie wykazuje zmian uzasadniających rozpoznanie pylicy płuc zgodnie ze standardami klasyfikacji radiologicznej płuc Międzynarodowego Biura Pracy w Genewie. W trakcie obserwacji klinicznej w badaniu fizykalnym stwierdzono szmer pęcherzykowy prawidłowy. Dodatkowo, w przeprowadzonym badaniu pirometrycznym, nie stwierdzono zaburzeń wentylacji płuc, a w badaniu gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej. Stąd też, biorąc pod uwagę całokształt obserwacji klinicznej, w tym potwierdzone w dochodzeniu epidemiologicznym narażenie na pył kamienno-węglowy z zawartością krzemionki w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne przez okres zatrudnienia skarżącego w latach [...] oraz aktualną ocenę radiologiczną, zdaniem tej jednostki, nie istnieją podstawy do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią pylicy górników kopalń węgla.

Zauważyć przyjdzie, iż w karcie wypisowej z dnia [...] z pobytu skarżącego w dniach [...] - [...] w Oddziale Chorób Zawodowych z Pododdziałem Chorób Wewnętrznych IMPiZŚ w S. stwierdzono (cytat): "ostatecznie obecność 2 guzków wielkości do 5 mm - zmiany w badaniach obrazowych stabilne".

W konsekwencji, jakkolwiek z treści powołanego wyżej § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. wynika, że organ sanitarny jest związany wnioskami płynącymi z opinii jednostek orzeczniczych, to jednak nie budzi wątpliwości, że nie powinien ich przyjmować bezkrytycznie. Skoro, bowiem omawiane orzeczenia są opiniami w rozumieniu art. 84 K.p.a., to podlegają weryfikacji tak, jak każdy inny dowód w sprawie, zatem zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 K.p.a., powinny być ocenione w odniesieniu do całego zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Odnosząc się do opisanych powyżej orzeczeń wskazać trzeba, iż poczyniona w nich argumentacja nie może zostać uznana za wystarczającą do odmowy stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego. Zauważyć przyjdzie, iż organ odwoławczy nie poczynił żadnych rozważań w kwestii dostrzeżonych w karcie wypisowej zmian, poczynionych w oparciu o te same wyniki badań, według tych samych standardów klasyfikacji pylicy płuc Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r.

Wskazana rozbieżność nie została wyjaśniona w opinii jednostki orzeczniczej drugiego szczebla, ani też wbrew ciążącemu na organie odwoławczym obowiązkowi wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stąd też, zdaniem Sądu, orzeczenie Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. nie odpowiada wymaganiom określonym w treści art. 84 § 1 K.p.a. Jest ono bowiem pozbawione należytego uzasadnienia i nie może służyć za podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Równocześnie zawarta w obu orzeczeniach diagnoza oparta została na ocenie obrazu radiologicznego płuc przeprowadzonej zgodnie z klasyfikacją Międzynarodowego Biura Pracy z 1980 r.

Tymczasem posługiwanie się zaleceniami wydanymi przez Międzynarodowe Biuro Pracy nie zwalania jednostek orzeczniczych od szczegółowego i przekonującego uzasadnienia stanowiska ujętego w ich opiniach.

Międzynarodowe Biuro Pracy, jako organ Międzynarodowej Organizacji Pracy, której członkiem jest również Rzeczpospolita Polska, w świetle art. 10 Konstytucji tej Organizacji, ma charakter stałego sekretariatu i nie posiada uprawnień do stanowienia obowiązujących norm prawnych o zasięgu międzynarodowym. Sporządzona przez ten organ "Klasyfikacja" jest więc jedynie zbiorem zaleceń, a nie wiążących reguł i nie może być podstawą do tworzenia prawnej definicji choroby pylicy.

Zaakcentować przyjdzie, iż choroba zawodowa "pylice płuc" (pkt 3) nie jest w wykazie chorób zawodowych ograniczona przez wskazanie koniecznych do jej stwierdzenia objawów czy parametrów, a Klasyfikacja Międzynarodowego Biura Pracy nie stanowi wystarczającej podstawy do samodzielnego definiowania tej jednostki chorobowej. Po myśli art. 237 § 4 K.p. jedynym podmiotem upoważnionym do formułowania wytycznych diagnostyczno-orzeczniczych i kryteriów rozpoznawania chorób zawodowych, uwzględniając w szczególności rodzaj choroby oraz czynniki szkodliwe i uciążliwe wywołujące choroby, jest minister właściwy do spraw zdrowia, który został upoważniony do wydania aktu wykonawczego zawierającego uregulowanie tej problematyki, jednak do chwili obecnej brak jest takich przepisów.

W konsekwencji, powoływanie się na zalecenia Międzynarodowego Biura Pracy, służące wyłącznie klasyfikowaniu i porównywaniu stwierdzanych w badaniach radiologicznych objawów, nie zmienia faktu, że sama jednostka orzecznicza zobligowana jest wypowiedzieć się w sposób wyczerpujący, co do charakteru zmian w płucach stwierdzonych u skarżącego w karcie wypisowej z dnia [...], a nadto ustosunkować się do ewentualnych wyników innych badań oraz podać z jakich to właściwie przyczyn (wielkości, ilości, kształtu itp.) nie można ich zdiagnozować jako pylicy płuc.

Zdaniem Sądu, powyższy wymóg nie został w sprawie zachowany, co rzutuje w sposób bezpośredni na wadliwość zaskarżonej decyzji. Rolą organu odwoławczego będzie uzyskanie takiego orzeczenia uzupełniającego, które odniesie się do całokształtu dokumentacji medycznej przedstawionej przez skarżącego w toku postępowania, a także będzie zawierać wyjaśnienie, z jakiego względu stwierdzone u skarżącego schorzenie i wykonane wyniki badań, mogące stanowić charakterystyczne objawy choroby pylicy, nie odpowiadają jednostce chorobowej zamieszczonej w wykazie chorób zawodowych.

Trzeba bowiem zaakcentować, że uzasadnienie faktyczne decyzji o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej powinno obejmować szczegółowy opis cech obrazu chorobowego, które wykluczają zawodową etiologię choroby i precyzyjne przedstawienie zasad diagnostyki różnicowej tego schorzenia. Powinno ono również uwzględniać całość zgromadzonego materiału dowodowego (zob. wyroki WSA w Gliwicach: z dnia 30 listopada 2010 r. o sygn. akt IV SA/Gl 190/10; z dnia 28 listopada 2011 r. o sygn. akt IV SA/Gl 551/10 - dostępne w internetowej Bazie Orzeczeń NSA).

Decyzja wydana przez organ administracji musi spełniać wymogi formalne przewidziane treścią art. 107 § 1 K.p.a., a w szczególności uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie, którym dowodom organ przyznał moc dowodową, a którym odmówił takiej mocy, jak również odnieść się do całości zgromadzonego materiału dowodowego. Nadto, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej organ administracji podejmuje rozstrzygnięcie po wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, a zatem po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego. Tym samym uznać trzeba, iż zaskarżona decyzja oparta na orzeczeniach, lakonicznych i nienależycie uzasadnionych wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8 i art. 77 K.p.a., albowiem nie podjęto niezbędnych kroków celem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co skutkować musiało naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a.

Bez względu bowiem na przewidziane prawem dwuszczeblowe postępowanie orzecznicze, na organie inspekcji sanitarnej ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zbadania wszystkich zebranych dowodów i dokonania ustaleń na podstawie wszechstronnego ich rozważenia. Organ inspekcji sanitarnej, a nie placówka orzecznicza stwierdza bowiem chorobę zawodową lub odmawia takiego stwierdzenia. Zadaniem organu administracji jest więc uzyskać takie dane, na podstawie których można wyprowadzić i uzasadnić wniosek, czy stwierdzone objawy chorobowe odpowiadają objawom choroby zawodowej, czy pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą zawodową, czy też rodzaj wykonywanej pracy nie ma żadnego wpływu na powstanie i rozwój schorzenia.

Mając do dyspozycji orzeczenie lekarskie (opinie) nie wyjaśniające w sposób wymagany prawem przyczyn odmowy rozpoznania u osoby badanej jednostki chorobowej, organ inspekcji sanitarnej nie może wydać decyzji zgodnej z przywołanymi wyżej przepisami procedury administracyjnej.

Z tych względów należało uchylić zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., a o kosztach postępowania Sąd orzekł, jak w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 2 i § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.), uwzględniając wyłącznie koszt zastępstwa radcowskiego (240,- zł.), bowiem opłata za udzielone pełnomocnictwo nie została uiszczona.

W toku ponownego rozpatrzenia odwołania skarżącego, organ drugiej instancji przeprowadzi uzupełniające postępowanie dowodowe, poprzez zwrócenie się do placówki orzeczniczej (Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S.) o zajęcie jednoznacznego stanowiska, czy są prawidłowe dotychczasowe ustalenia w zakresie stwierdzonych u skarżącego zmian chorobowych oraz, czy schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych w pozycji 3/2 jako pylica górników kopalń węgla, występuje u skarżącego czy też nie. Na tej podstawie organ, przy zachowaniu obowiązku wynikającego z art. 10 K.p.a., podejmie stosowne rozstrzygnięcie mając na względzie wskazania zamieszczone w uzasadnieniu niniejszego wyroku oraz kierując się przepisami rozporządzania Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.