Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2248/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary Sędzia del. WSA Marta Laskowska – Pietrzak (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Łd 172/15 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżony wyrok, II. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2014 r., nr [...], III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz J. L. kwotę 880 zł (osiemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Łd 172/15 oddalił skargę J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Burmistrz Gminy i Miasta S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku "W." Sp. z o.o. z siedzibą w I., ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW przewidzianej do realizacji w S., na działce nr ewid. [...] (wysokość zawieszenia wirnika, wierzy - ok 110 m, średnica wirnika - ok 90 m, fundament wierzy o wymiarach 18,6 x 18,6 m posadowiony na głębokości ok 2,25 m).

W piśmie z dnia 25 listopada 2011 r. J. L. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację powyższej inwestycji wskazując na rażące naruszenie prawa bowiem organ nie ustalił faktycznego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko, odstąpił od sporządzenia raportu środowiskowego, nie uwzględnił wszystkich stron postępowania, błędnie wskazał, że w odległości 200 m od terenu inwestycji nie ma zabudowań, ani siedlisk ludzkich, brak jest charakterystyki przedsięwzięcia, organ administracji nie przeprowadził badań wpływu na środowisko pojedynczych, jak i wszystkich wiatraków pracujących w tym samym czasie. Organ administracji pominął także szkodliwy wpływ inwestycji na środowisko w postaci infradźwięków i pola elektromagnetycznego oraz nie uwzględnił okoliczności, iż po zrealizowaniu inwestycji w obszarze jej oddziaływania znajdzie się wysoko wyspecjalizowane gospodarstwo rolne wnioskodawcy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., następnie utrzymaną w mocy decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., na podstawie art. 105 § 1 kpa w zw. z art. 157 § 2 kpa umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, polegającego na budowie elektrowni wiatrowej przewidzianej do realizacji na działce nr ewid. [...] położonej w S..

W wyniku rozpoznania skargi J. L. na powyższe rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawomocnym wyrokiem z dnia 16 października 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 842/12, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na nie dość wyczerpujące wyjaśnienie kwestii uprawnień skarżącego do bycia stroną w postępowaniu oraz z uwagi na błędne rozstrzygnięcie.

Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł zarzuty tożsame z tymi, które wskazał we wniosku z dnia 24 listopada 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć polegających na budowie czterech elektrowni wiatrowych wraz z infrastrukturą w miejscowości S. na działkach o nr [...]. Skarżący zwrócił uwagę, iż Kolegium błędnie uznało, że zarzuty postawione przez skarżącego nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, w sytuacji gdy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. z rażącym naruszeniem procedury zawartej w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu na dzień wydania zaskarżonej decyzji, polegającym na wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stwierdzającej brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z naruszeniem:

1) art. 63 ust. 1 pkt 1 b powyższej ustawy, tj. bez uwzględnienia łącznie wszystkich uwarunkowań, o których mowa w tym przepisie, szczególnie powiązań przedsięwzięcia podlegającego ocenie z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,

2) art. 64 ust. 3 powyższej ustawy, tj. w oparciu o opinie Państwowego Inspektora Sanitarnego oraz Starosty Z. wydane z naruszeniem w/w przepisu polegające na nie uwzględnieniu w w/w opiniach łącznie uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,

3) art. 69 powyższej ustawy, tj. bez wskazania zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i oparciu ustaleń faktycznych będących podstawą zaskarżonej decyzji wyłącznie o dane zawarte w złożonej przez inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia,

4) art. 84 ust. 2 powyższej ustawy, tj. wydanie zaskarżonej decyzji bez obligatoryjnego załącznika do decyzji w postaci charakterystyki przedsięwzięcia,

5) art. 85 powyższej ustawy, tj. brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkich informacji o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 ust. 1 ustawy, uwzględnionych przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie,

6) przeprowadzenie postępowania bez udziału wszystkich stron postępowania, w szczególności bez udziału skarżącego co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 ustawy kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S..

Rozpoznając złożone odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję własną i wskazało w uzasadnieniu, że w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności nie ma w zasadzie proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy, tylko dokonanie oceny co do jej zgodności z normami prawa procesowego i materialnego obowiązującymi w chwili jej wydawania.

Organ odwoławczy stwierdził, że z akt sprawy wynika, że zgodnie z procedurą uregulowaną w ustawie z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia rozstrzygnięcia, Burmistrz Gminy i Miasta S. uzyskał wymagane stanowiska Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. oraz Starosty Z. w przedmiocie tego, czy dla planowanego przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia zakresu ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., jaki i Starosta Z. stwierdzili, iż planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (pismo PPIS w Z. z dnia 23 lutego 2009 r., postanowienie Starosty Z. z dnia [...] lutego 2009 r.). Powyższe zgodnie z art. 63 ust. 1 w zw. z art. 64 i art. 65 ustawy stanowiło podstawę do wydania w dniu 12 marca 2009 r. przez Burmistrza Gminy i Miasta S. postanowienia o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, a w konsekwencji decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zgodnie z dyspozycją art. 84 ust. 1 ustawy, która wskazuje, że w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Organ II instancji uznał, iż organ administracji nie naruszył rażąco prawa nie przeprowadzając badań wpływu na środowisko pojedynczych, jak i wszystkich wiatraków pracujących w jednym czasie, które na podstawie oddzielnych decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięć polegających na budowie elektrowni wiatrowych, miały zostać posadowione na sąsiadujących ze sobą działkach, oraz nie badając istnienia negatywnego, szkodliwego oddziaływania na środowisko turbin wiatrowych. W ocenie organu żaden przepis ustawy nie precyzuje, czy w przypadku, gdy w bliskim sąsiedztwie planowane jest przez inwestora wybudowanie większej ilości turbin wiatrowych, decyzja środowiskowa powinna być wydana na pojedynczą elektrownię wiatrową, czy też powinna ona obejmować wszystkie, składające się na farmę wiatrową turbiny.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. zarzut nie przeprowadzenia postępowania z udziałem wszystkich stron, w tym skarżącego, może stanowić jedynie podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie stanowi zaś argumentu przemawiającego za koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji.

Nadto organ uznał, że o rażącym naruszeniu prawa nie można również mówić w przypadku wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach bez załącznika w postaci charakterystyki przedsięwzięcia. Ustawa nie wskazuje jakie elementy powinna zawierać charakterystyka. Treść karty informacyjnej została natomiast określona w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy. Organ administracji wskazał, że w materiale dowodowym sprawy znajduje się karta informacyjna planowanego przedsięwzięcia, która zawiera wymagane ustawą elementy. Organ odwoławczy uznał, iż rolę charakterystyki przedsięwzięcia spełniała karta informacyjna, której treść, jak wynika z praktyki, była przenoszona przez organy do charakterystyki.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J. L. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 107 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nie rozpatrzenie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli polegającego w stanie faktycznym sprawy na pewności, że elektrownie wiatrowe usytuowane w pobliżu miejsca zamieszkania i pracy mieszkańców Gminy S. nie wpływają negatywnie na ich zdrowie z powodu nadmiernej emisji hałasu oraz ogólnikowym uzasadnieniu decyzji, z którego nie wynika z jakich konkretnie powodów organ administracji uznał, że naruszenie przepisów art. 63 ust. 1 pkt. 1 b, art. 64 ust. 3, art. 69, art. 84 ust. 2, art. 85 ust. 2 pkt. 2 ustawy nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S..

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że ustawodawca nałożył na organy biorące udział w ocenie czy dane przedsięwzięcie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, obowiązek zbadania czy dane przedsięwzięcie jest powiązane z innymi przedsięwzięciami szczególnie w aspekcie kumulowania się oddziaływań. Zdaniem skarżącego naruszenie, do którego doszło w postępowaniu zakończonym decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, polegało na pominięciu na wszystkich etapach postępowania, które w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji środowiskowej stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, powiązań przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Pominięto obligatoryjny, konieczny element postępowania, bez którego nie można było wydać rzetelnej, zgodnej z prawem decyzji. Powyższe naruszenie przepisów miało charakter rażący i istotny wpływ na wynik postępowania bowiem skumulowane oddziaływania 4 elektrowni wiatrowych usytuowanych w pobliżu nieruchomości skarżącego uzasadniałoby przeprowadzenie pełnych badań środowiskowych. Skarżący podkreślił, że Burmistrz Gminy i Miasta S. w dacie prowadzenia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji z urzędu posiadał wiedzę, na temat wszystkich 4 elektrowni wiatrowych usytuowanych w pobliżu nieruchomości skarżącego i prowadził równolegle postępowania w sprawie wydania decyzji środowiskowych dotyczących pozostałych elektrowni, tj.:

1. postępowanie zakończone wydaniem przez Burmistrza Gminy i Miasta S. decyzji z dnia [...] maja 2008 r. znak [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wolnostojącej elektrowni wiatrowej na działkach nr ewid. [...] w miejscowości S.;

2. postępowanie zakończone wydaniem przez Burmistrza Gminy i Miasta S. decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wolnostojącej elektrowni wiatrowej na działkach nr ewid. [...] w miejscowości S.;

3. postępowanie zakończone wydaniem przez Burmistrza Gminy i Miasta S. decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. znak [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie wolnostojącej elektrowni wiatrowej na działkach nr ewid. [...] w miejscowości S..

W ocenie skarżącego z dokumentów załączonych do akt powyższych spraw, szczególnie map wskazujących zasięg oddziaływania elektrowni (izolinii hałasu) wynika, że obszary oddziaływania wszystkich 4 elektrowni nakładają się na siebie, a ich oddziaływanie kumuluje się stwarzając większe uciążliwości, niż te które zostały ustalone w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją. Zatem wskazane naruszenie prawa ma charakter rażący, gdyż spowodowało podjęcie przez Burmistrza Gminy i Miasta S. błędnej decyzji, tj. odstąpienie od zasadnych w przedmiotowej sprawie pełnych badań środowiskowych.

Ponadto w trakcie prowadzenia postępowania, w wyniku którego wydano zaskarżoną decyzję, w odległości ok. 1,5 km od nieruchomości skarżącego znajdowała się działająca już farma wiatrowa składająca się z pięciu elektrowni. Ta okoliczność również nie została wzięta pod uwagę w w/w postępowaniu.

Skarżący wyjaśnił, że nie upatruje rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji w objęciu decyzją tylko jednej elektrowni wiatrowej usytuowanej na działce nr [...], a nie wydaniu "łącznej" decyzji dla wszystkich 4 elektrowni wiatrowych, co do których Burmistrz Gminy i Miasta S. prowadził postępowania środowiskowe, lecz wydaniu w/w decyzji z pominięciem, na wszystkich etapach postępowania, powiązań przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, tj. elektrowniami wiatrowymi usytuowanymi na działkach [...]. W ocenie skarżącego, w stanie faktycznym sprawy brak udziału skarżącego w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa, które winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Zgodnie z art. 84 ust. 2 ustawy, charakterystyka przedsięwzięcia jest obligatoryjnym załącznikiem do decyzji środowiskowej. Zatem wydanie takiej decyzji bez obligatoryjnego załącznika stanowi rażące naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi wpłynął wniosek o dopuszczenie E. Spółki z o.o. z siedzibą w W. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu pisma wskazano, iż spółka nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, natomiast decyzja o pozwoleniu na budowę spornej elektrowni wiatrowej została przeniesiona na nowego inwestora – E. Spółkę z o.o. (obecna firma: E. spółka z o.o. z siedziba w W.).

W odpowiedzi na skargę E. Spółka z o.o. z siedzibą w W. wniosła o jej oddalenie, wskazując, że Wójt Gminy S. przeprowadził prawidłowo procedurę w sprawie, uzyskał stosowne opinie i wydał decyzję, która je uwzględniała.

W ocenie uczestnika postępowania naruszenie przepisów proceduralnych lub technicznych (jak np. brak określonego załącznika) przy wydawaniu decyzji nie mogą stanowić rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji. Zdaniem uczestnika postępowania skarżący pomija okoliczność, że w dacie wydawania decyzji, na mocy przepisu intertemporalnego z art. 173 ustawy środowiskowej, w mocy pozostawało rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (rozporządzenie z 9 listopada 2004 r., wydane na podstawie art. 51 ust. 8 ustawy z 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska (poś) obecnie zastąpione rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 60 ustawy środowiskowej).

Rozporządzenie to doprecyzowuje zakres badania przez organ czynników w celu stwierdzenia, czy przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania (sporządzenia raportu środowiskowego). Zgodnie z § 5 Rozporządzenia z 9 listopada 2004 r., wśród szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu wymieniono w pkt 1 b) powiązania z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na terenach nieruchomości sąsiednich. Przepisy rozporządzenia doprecyzowują zakres obowiązków organu w tym zakresie. Wskazują, że bada się oddziaływanie z przedsięwzięciami, położonymi na terenach nieruchomości sąsiednich, a na obszarze przedmiotowej inwestycji takowych brak. Organ uprawniony był do przyjęcia w obowiązującym wówczas stanie prawnym, że nie jest wymagane badanie kumulatywne z innymi elektrowniami w okolicy.

Powołanym we wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2014 r. wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Na wstępie Sąd I instancji wskazał, że postępowanie w sprawie toczyło się w trybie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej o mocy 2 MW na wskazanej działce zlokalizowanej w miejscowości S.. Postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem skarżącego, w którym jako podstawę stwierdzenia nieważności decyzji podał art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Sąd I instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 16 § 1 kpa decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W kontekście powyższej zasady trwałości decyzji administracyjnej stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, jakkolwiek jest aktem dopuszczalnym przez ustawodawcę, to jednak o charakterze wyjątkowym, co uzasadnia ścisłą interpretację podstaw tej instytucji. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 kpa, a jedną z nich jest między innymi wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa stanowi katalog zamknięty. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwalają na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie, czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 kpa. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 kpa) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 kpa). Nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień, a w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym.

Sąd I instancji wskazał, że Kodeks postępowania administracyjnego nie zawiera legalnej definicji pojęcia "rażącego naruszenia prawa", chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 kap. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Nie każde zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to bowiem naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych, a przekroczenie prawa musi być jasne i niedwuznaczne. Rażące naruszenie prawa jest więc wyrazem ewidentnego oczywistego błędu w interpretacji prawa i ma miejsce wtedy gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznego rozstrzygnięcia organu administracji. Decyzja administracyjna może zostać uznana za wydaną "z rażącym naruszeniem prawa" tylko wówczas, gdy w odniesieniu do niej spełnią się kumulatywnie następujące przesłanki. Po pierwsze konieczna jest oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Po drugie - przepis, który został naruszony nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa, a po trzecie - skutki, które wywołuje decyzja, są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, Sąd I instancji wskazał, że skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, jako przejaw "rażącego naruszenia prawa" wymieniając okoliczność, iż organ orzekający w sprawie środowiskowych uwarunkowań nie ustalił faktycznego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko (w tym infradźwięków, pola elektromagnetycznego i oddziaływania na wysoko wyspecjalizowane gospodarstwo rolne skarżącego).

Odnosząc się do tak skonstruowanej podstawy żądania stwierdzenia nieważności decyzji Sąd I instancji wyjaśnił, że zarzut niepodjęcia czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także nie przeprowadzenie określonych dowodów w sprawie, nie jest argumentem, który może być skutecznie podniesiony w postępowaniu nieważnościowym. Przede wszystkim Sąd zaakcentował, że przedmiotem sprawy jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez organ administracji w zwykłym postępowaniu. Ocena organu administracji orzekającego w postępowaniu nieważnościowym dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 kpa. Inaczej ujmując postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem, którego przedmiotem jest wyłącznie ustalenie czy decyzja administracyjna nie została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Przedmiotem postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, dlatego też w tym postępowaniu organ nadzoru nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak to ma miejsce w postępowaniu zwykłym. Tymczasem - zdaniem Sądu I instancji - weryfikacja zarzutu skarżącego jakoby organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach nie ustalił faktycznego oddziaływania elektrowni wiatrowych na środowisko, łączyłaby się z koniecznością przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, w tym gromadzenia dowodów, do czego nie jest uprawniony organ orzekający w trybie nieważnościowym. Oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko i wyłącznie na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej. Tak więc badany jest stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji ostatecznej w postępowaniu zwykłym.

Sąd I instancji wskazał - mając na uwadze wskazane wyżej cechy postępowania nadzwyczajnego - że podnoszone zarzuty dotyczące nieustalenia faktycznego oddziaływania elektrowni, czyli zarzuty wskazujące na naruszenie przez organ środowiskowy przepisów postępowania administracyjnego w zakresie nie przeprowadzenia prawidłowego, wyczerpującego postępowania dowodowego, są niezasadne, bowiem te kwestie nie mogą być podnoszone we wskazanym trybie postępowania. Zdaniem Sądu nie zasługują na uwzględnienie zarzuty podniesione w skardze, jakoby Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu naruszyło przepisy określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa bowiem nie przeprowadziło postępowania wyjaśniającego w odniesieniu do wskazanych naruszeń.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu skarżącego, że organ orzekający w sprawie środowiskowych uwarunkowań odstąpił od sporządzenia raportu środowiskowego, również - zdaniem Sądu I instancji - nie znajduje uzasadnienia. Przepisy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przewidują - po spełnieniu określonych warunków - możliwość odstąpienia od nałożenia na inwestora obowiązku złożenia raportu środowiskowego. Organ prowadzący postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia był obowiązany do zasięgnięcia opinii organów wskazanych w art. 51 ust. 3 Prawa ochrony środowiska. W sprawie zarówno organ właściwy dla wydania decyzji środowiskowej, jak i organy opiniujące (Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny i Starosta pełniący - na mocy art. 156 ustawy - zadania Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska) oceniły, że charakter, rozmiar, zasięg i oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia nie budzą wątpliwości, co poskutkowało odstąpieniem od konieczności sporządzenia raportu. Organ właściwy w sprawie wziął pod uwagę opinie organów, dokonał analizy zgromadzonych dokumentów, w tym także wniosku inwestora. Dlatego też odstąpienie od opracowania raportu o oddziaływaniu danego przedsięwzięcia na środowisko nie oznacza braku przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego lub pominięcia § 5 rozporządzenia, czyli braku przeprowadzenia na pierwszym etapie procedury tzw. screeningu, czyli badania oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia, zatem brak jest przesłanek do stwierdzenia rażącego naruszenia przez organy powyższych przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu I instancji - wbrew twierdzeniom skarżącego - w sprawie nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, z tego powodu, iż organ wydający decyzję w sprawie środowiskowych uwarunkowań odstąpił od nałożenia na inwestora obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Odnosząc się do zarzutu wskazującego na nierozważenie przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach kumulacji oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, Sąd I instancji wyjaśnił, iż stosownie do § 4 rozporządzenia parametry tego samego rodzaju, charakteryzujące skalę przedsięwzięcia i odnoszące się do przedsięwzięć tego samego rodzaju położonych na terenie jednego zakładu lub obiektu, istniejących i planowanych, sumuje się. Zdaniem sądu, regulacja powołanego przepisu nie może być stosowana mechanicznie i wprost do wszelkiego rodzaju charakterystycznych parametrów przedsięwzięcia, ale tylko do parametrów, które ze względu na swoją specyfikę nadają się do sumowania. Skarżący w pismach wspominał, że organ administracji wydał 4 decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach dla 4 wiatraków i nie rozważył kumulacji tych inwestycji w trybie powołanego przepisu. W przepisach rozporządzenia zagadnienie związane z wykonaniem instalacji wykorzystujących siłę wiatru regulowane jest przepisem § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, który normuje kwestię obligatoryjnego sporządzenia raportu oraz w przepisie § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia odnoszącym się do fakultatywnego sporządzenia raportu. Sąd I instancji wskazał, że dokonując oceny czy w sprawie zachodzą podstawy do zastosowania przepisu § 4 rozporządzenia, normę prawną należy zbudować sięgając do trzech jednostek redakcyjnych, trzech paragrafów (§ 2 ust. 1 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 6 oraz § 4 rozporządzenia), a dodatkowo tak skonstruowaną normę prawną odnieść należy do ustaleń faktycznych w sprawie.

Z tego też powodu - zdaniem Sądu I instancji - ewentualne uchybienie w tym zakresie może stanowić jedynie naruszenie prawa, a nie wymienione w art. 156 § 1 pkt 2 kpa rażące naruszenie prawa pociągające za sobą nieważność postępowania. Nie można rażąco naruszyć normy prawnej budowanej z kilku przepisów zawartych w różnych jednostkach redakcyjnych jednego lub kilku aktów prawnych.

Odnosząc się do kwestii braku dołączenia do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jej obligatoryjnego elementu, czyli charakterystyki przedsięwzięcia Sąd I instancji wyjaśnił, że istotnie z przepisu art. 82 ust. 3 i art. 84 ust. 2 ustawy wynika obowiązek załączenia do decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań rzeczonego dokumentu. Bezspornie organ do decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań nie dołączył charakterystyki przedsięwzięcia, ale załączył kartę informacyjną przedsięwzięcia. Uwzględniając fakt, iż charakterystyka przedsięwzięcia powinna być odzwierciedleniem karty informacyjnej przedsięwzięcia, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5 ustawy, zawierającej podstawowe informacje o przedsięwzięciu, opisane naruszenie - w ocenie sądu - nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa.

Ustosunkowując się do treści skargi Sąd I instancji wyjaśnił, iż okoliczność pominięcia skarżącego, jako strony postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań, jako okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), nie może być skutecznie podnoszona w postępowaniu nieważnościowym.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. L., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ppsa:

1. naruszenie przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a. art. 135 i art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 1 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych polegające na braku merytorycznego rozpoznania wszystkich podniesionych przez skarżącego w skardze zarzutów, tj. zasadniczego z punktu widzenia istoty przedmiotowej sprawy, zarzutu wydania decyzji środowiskowej będącej przedmiotem niniejszego postępowania z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. przepisów art. 63 ust. 1 pkt 1), art. 64 ust. 3, art. 69, art. 84 ust. 2 oraz art. 85 ust. 2 pkt 2) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej "ustawa ocenowa"), w sytuacji gdy rozpoznanie w/w zarzutów było konieczne do końcowego załatwienia przedmiotowej sprawy,

b. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na niewskazaniu w uzasadnieniu wyroku, str. 13 i 14 uzasadnienia, danych pozwalających na identyfikację rozporządzenia, którego analizy dokonuje Sąd w aspekcie oceny zarzutu nierozważenia przez organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach kumulacji oddziaływań przedsięwzięć; Sąd powołując szereg paragrafów tego rozporządzenia i stwierdzając, że ich naruszenie przez organ wydający decyzję środowiskową, o ile do niego doszło, czego Sąd również nie ustalił w postępowaniu, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, nie wskazał tytułu rozporządzenia, organu, który je wydał, daty w której zostało wydane, tj. nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, uniemożliwiając kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku w tej części, polegającą na ocenie poczynionych przez sąd wniosków co do legalności działań kontrolowanego organu administracji;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z przepisami postępowania art. 7, art. 77 , art. 80 kpa poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisu prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku przepisami postępowania, tj. art. 7 i art. 77 i art. 80 kpa polegające na uznaniu, że:

- zarzut braku ustalenia przez organ wydający decyzję środowiskową w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy, tj. faktycznego obszaru oddziaływania elektrowni wiatrowej na środowisko, również w aspekcie oddziaływań kumulatywnych, poprzez niepodjęcie przez organ czynności niezbędnych dla wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz nieprzeprowadzenie określonych dowodów w sprawie, nie może być -podstawą stwierdzenia nieważności decyzji,

- naruszenie przez organ przepisów postępowania polegające na pominięciu skarżącego jako strony postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowej posadowionej na działce nr [...] w miejscowości S. nie może stanowić rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w tym postępowaniu, a jest jedynie podstawą do ewentualnego wznowienia postępowania, w sytuacji gdy naruszenie wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 kpa może dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, jak to miało miejsce w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy

b. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z przepisami art. 82 ust. 3 i 84 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, polegające na uznaniu, że uchybienie w/w przepisom ustawy ocenowej i niezałączenie do akt sprawy charakterystyki przedsięwzięcia stanowi jedynie naruszenie prawa, a nie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, pociągające za sobą nieważność postępowania, w sytuacji, gdy z prawidłowej wykładni w/w przepisów wynika, że ich naruszenie miało charakter rażący, gdyż nie stanowiło błędu wykładni prawa, lecz stanowiło niedopuszczalne przekroczenie prawa, w sposób jasny i niedwuznaczny, bowiem przepisy te nakładają na organ obligatoryjny obowiązek dołączenia do decyzji charakterystyki przedsięwzięcia i ich uchybienie narusza zasady praworządności określonej w art. 6 kpa,

c. art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z przepisami § 2 ust. 1 pkt 5, § 3 ust. 1 pkt 6, § 4, § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko, poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie, polegające na uznaniu, że uchybienie w/w przepisom Rozporządzenia przez organ wydający decyzję środowiskową może stanowić jedynie naruszenie prawa, a nie rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, pociągające za sobą nieważność postępowania, w sytuacji, gdy z prawidłowej wykładni w/w przepisów wynika, że w razie ich zaistnienia, w/w naruszenia miały charakter rażący, gdyż nie stanowiły błędu wykładni prawa, lecz stanowiły niedopuszczalne przekroczenie prawa, w sposób jasny i niedwuznaczny, a charakter i skutki społeczno - gospodarcze decyzji wydanej z naruszeniem w/w przepisów przemawiają za jej uchyleniem, gdyż narusza ona zasady praworządności określonej w art. 6 kpa, przy czym Sąd I Instancji nie ustalił czy do naruszenia w/w przepisów w przedmiotowej sprawie doszło, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 2) kpa i oddalenia skargi .

Wskazując na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi;

2. zasądzenie na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącego podniósł, że naruszenie, do którego doszło w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak [...] polegało na pominięciu na wszystkich etapach postępowania, które w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji środowiskowej stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, powiązań przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną E. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.

Po pierwsze, kontrolowane przez Sąd I instancji postępowanie jest nadzwyczajnym postępowaniem administracyjnym, ponieważ dotyczy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy i Miasta S. z [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie elektrowni wiatrowej. W tego rodzaju postępowaniu o charakterze nadzwyczajnym, w oparciu o zebrane już w sprawie dowody badane jest tylko, czy w sprawie wystąpiła jedna z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Zasadniczym zarzutem podlegającym uwzględnieniu jest zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b (wprawdzie nie wskazano lit. b, ale z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że dotyczy on lit. b) ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko poprzez błędne przyjęcie przez organ administracji, że przepis ten nie ma zastosowania w sprawie.

Organ administracji wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia - w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - błędnie uznał, że w sprawie nie zachodziła konieczność badania kwestii kumulacji oddziaływań wytwarzanych przez elektrownię wiatrową - której dotyczy decyzja - z oddziaływaniami, które wytwarzane będą przez trzy inne elektrownie, (których dotyczą decyzje Burmistrza Gminy i Miasta S., dwie z dnia [...] kwietnia 2009 r. dotycząca inwestycji na działce nr ew. [...] oraz dotycząca inwestycji na działkach nr ew. [...] i częściowo [...] oraz jedna decyzja z dnia [...] maja 2008 r. dotycząca inwestycji na działkach [...]). Z treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący tj. [...] kwietnia 2009 r. wynika, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie.

Niewątpliwie z akt sprawy wynika, że cztery elektrownie wiatrowe są usytuowane w takich odległościach od siebie, że już na wstępnym etapie rozpatrywania wniosku o wydanie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia istniały podstawy do przyjęcia, że może dojść do kumulacji oddziaływania na co wskazywał - w postępowaniu nieważnościowym - Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., sygn. akt II OSK 139/13 oddalając skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 października 2012 r., sygn. akt II SA/Łd 843/12 w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Burmistrz Gminy i Miasta S. wadliwie przeprowadził procedurę poprzedzającą wydanie decyzji środowiskowej ponieważ już we wstępnej fazie prowadzonego postępowania, zwracając się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z., jak i Starosty Z. o wyrażenie stanowiska w przedmiocie tego czy dla planowanego przedsięwzięcia zachodzi potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia ewentualnego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wbrew treści art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku, obligującej organ do uwzględnienia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie nie poinformował powyższych organów o trzech identycznych wnioskach złożonych przez "W." Sp. z o.o. z siedzibą w I. dotyczących realizacji elektrowni wiatrowych na sąsiednich działkach i jednej już istniejącej elektrowni wiatrowej zlokalizowanej na nieruchomości sąsiedniej (działki nr ew. [...]). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z., jak i Starosta Z. nie oceniały więc kumulacji oddziaływania wszystkich czterech elektrowni wiatrowych.

Nie trzeba posiadać wiadomości specjalnych, aby stwierdzić, że odmienna będzie ocena odziaływania na środowisko jednej elektrowni wiatrowej odmienna zaś ocena kumulacji odziaływania czterech elektrowni wiatrowych. Rozpatrując sprawę należało wziąć pod uwagę oddziaływanie wytwarzane przez cztery elektrownie łącznie, nie zaś każdej z osobna w zakresie, unormowanego przepisami prawa materialnego, poziomu hałasu i pól elektromagnetycznych, stosownie do uregulowań rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. nr 120, poz. 826, ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów (Dz. U. nr 192, poz. 1883). Tym bardziej, że w zakresie dotyczącym ochrony środowiska przed uciążliwościami powodowanymi działaniem różnego rodzaju urządzeń należy stwierdzić, że czynności powodujące hałas i wibracje oraz inne uciążliwości dla środowiska, podejmowane na określonej nieruchomości, mogą oddziaływać na sposób korzystania z nieruchomości sąsiedniej. Na prawo właściciela nieruchomości sąsiedniej do niezakłóconego korzystania z nieruchomości może mieć bezpośredni wpływ decyzja administracyjna dotycząca podmiotu powodującego uciążliwości dla środowiska.

Podsumowując podkreślić należy, że art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku jednoznacznie nakłada na organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, obowiązek uwzględnienia łącznie następujących uwarunkowań: rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Tymczasem kwestia kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na działkach ew. nr [...] cz. [...] nie była przedmiotem badania przez Burmistrza Gminy i Miasta S., co stanowi rażące naruszenie powyższego przepisu.

Działając na podstawie art. 188 ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok, jak również decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] października 2014 r., znak: [...] wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. W tym stanie procesowym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., kierując się wskazaniami zawartym w niniejszym wyroku rozpozna wniosek J. L. z dnia 25 listopada 2011 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta I Gminy S. z dnia [...] kwietnia 2009 r. wydanej przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację elektrowni wiatrowej na działce nr ew. [...] i cz. [...].

O kosztach, Sąd orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 ppsa.