Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 657/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145  par. 1  pkt 4, art. 151
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Cezary Kosterna (sprawozdawca), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2021 r. w Radomiu sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] lipca 2020r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. (dalej także: "SKO", "organ odwoławczy", "Kolegium"), w wyniku rozpatrzenia odwołania W. M. (dalej: "Skarżący", "Strona") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta R. (dalej: "Prezydent R." lub "organ I instancji’) z [...] czerwca 2020r., znak: [...] o odmowie uchylenia decyzji własnej z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie odmowy umorzenia świadczenia nienależnie pobranego w kwocie pozostałej do spłaty [...] zł, ustalonej decyzjami z dnia [...] listopada 2015 r.

Decyzja została wydana m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 256; dalej: "kpa") oraz art. 145 § 1 pkt 4 kpa, w następującym stanie sprawy.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] czerwca 2020 r., Prezydent R. odmówił Skarżącemu uchylenia decyzji własnej z [...] sierpnia 2019 r. w sprawie odmowy umorzenia świadczenia nienależnie pobranego w kwocie pozostałej do spłaty [...] zł, ustalonej decyzjami z dnia [...] listopada 2015 r. Decyzję wydano w trybie wznowienia postępowania, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

W odwołaniu od tej decyzji Skarżący podkreślił, że decyzja ostateczna z [...] sierpnia 2019 r. wydana została bez rzetelnej i uczciwej oceny dowodów i faktów. Zawiera szereg zarzutów oraz oszczerstw wobec jego osoby, które są bezpodstawne. Uważa ponadto, że w decyzji z [...] czerwca 2020 r. postawiono mu zarzut złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. Zwrócił także uwagę, że w jego ocenie działanie MOPS w R. i pracownika socjalnego spowodowało utratę możliwości złożenia odwołania od niekorzystnej decyzji z sierpnia 2019 r., a następnie odmowę wznowienia postępowania. Skarżący stwierdził również, że w decyzji z [...] czerwca 2020 r. zawarto kłamliwe sformułowanie, z którego wynika, że we wrześniu 2019 r. otrzymał on kopię decyzji z [...] sierpnia 2019 r. Zwraca uwagę, że jeśli faktycznie okoliczność taka miałaby miejsce, to nie próbowałby przez kolejne dwa miesiące uzyskać z MOPS w R. informacji na temat tego czy decyzje takie zostały wydane. Kolejną okolicznością przemawiającą stronniczością w załatwianiu jego sprawy był brak ponownego wysłania decyzji z sierpnia 2019 r. w sytuacji kiedy pracownik socjalny wiedział o jego hospitalizacji. Przyjęto wówczas za wystarczające domniemanie doręczenia decyzji, co doprowadziło do postawienia go w niekorzystnej sytuacji. Podkreślił przy tym, że pobyt w szpitalu w sierpniu 2019 r. był zdarzeniem nagłym i nieplanowanym. Mimo podjętego wcześniej leczenia ambulatoryjnego koniecznym stała się hospitalizacja. Stan zdrowia uległ na tyle dużemu pogorszeniu, że wezwał pogotowie, którego ekipa w asyście strażników miejskich przetransportowała go do szpitala, gdzie poddany został zabiegowi operacyjnemu. Uważa, że fakty te mógł potwierdzić MOPS, zamiast stawiać mu bezpodstawne zarzuty.

SKO utrzymując w mocy decyzję Prezydenta R. nie znalazło podstaw do jej zmiany. Na wstępie przypomniało, że Skarżący w tej sprawie wystąpił o wzruszenie ostatecznej decyzji z [...] sierpnia 2019r. w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 i nast. Kpa. Jak ustalono, decyzja ta została skutecznie doręczona Skarżącemu w trybie tzw. "doręczenia zastępczego", o którym mowa w art. 44 kpa, o czym świadczył dowód w postaci koperty zawierającej ww. korespondencję, opatrzoną stosownymi adnotacjami. Okoliczność ta, w ocenie Kolegium nie budzi wątpliwości zarówno organu odwoławczego, jak i samego Skarżącego. Dodało, że doręczyciel w sposób prawidłowy udokumentował bowiem dokonanie wszystkich ustanowionych w tym przepisie czynności doręczyciela. W konsekwencji przyjąć należało, że decyzja z [...] sierpnia 2019 r. weszła do obrotu prawnego z dniem [...] sierpnia 2019 r.

Bezsporne również jest, że decyzja ta stała się ostateczna, gdyż Skarżący nie skorzystał z prawa do wniesienia od niej odwołania. Niemniej jednak, okoliczność ta stała się przyczyną wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie niniejszej, gdyż zdaniem Skarżącego skoro nie otrzymał fizycznie decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2019 r., a następnie mimo poczynionych prób nie uzyskał od pracownika socjalnego będącego u niego na wywiadach środowiskowych informacji o jej wydaniu, to nie mógł też skorzystać z prawa odwołania. O decyzji dowiedział się natomiast dopiero [...] listopada 2019 r. podczas osobistej wizyty w MOPS, co potwierdza notatka służbowa sporządzona przez pracownika socjalnego. W notatce tej znalazła się także informacja o umówieniu kolejnego spotkania na dzień [...] listopada 2019 r., jak też udzieleniu pouczenia o możliwości złożenia skargi na pracownia oraz wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z możliwości tych Skarżący nie skorzystał.

Nawiązując do wystąpienia Skarżącego SKO wskazało, że [...] listopada 2019 r. Skarżący złożył dwa wnioski o wznowienie, na podstawie art. 145 § 4 kpa postępowań zakończonych wydanymi dla niego ostatecznymi decyzjami Prezydenta R. z [...] sierpnia 2019r.: znak [...] oraz [...] o całkowite umorzenie nienależnie pobranych świadczeń i uchylenie tych decyzji. Jak zauważyło Kolegium uzasadnienia obydwu wniosków były identyczne, tj. Skarżący podnosi, że w czasie wydawania przez Prezydenta R. rzeczonych decyzji w dniach od [...] sierpnia 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r. przebywał na Oddziale [...] M.Sz.Z. w R., co czyni wątpliwym w jego ocenie skuteczność ich doręczenia, jak przyjął organ w trybie art. 44 kpa, gdyż korespondencji tej nie był w stanie odebrać. Strona wyraziła nadto swoje niezadowolenie z obsługi świadczonej przez pracowników socjalnych, którzy mając przekazane decyzje z [...] sierpnia 2019 r., na jego pytanie o sposób rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności nie potrafili udzielić prawidłowej odpowiedzi.

W wyniku wznowienia w niniejszej sprawie, postanowieniem z [...] grudnia 2019r. postępowania zakończonego wydaniem powołanej na wstępie ostatecznej decyzji Prezydenta R. z [...] sierpnia 2019r. organ ten, decyzją z [...] stycznia 2019r. odmówił jej wzruszenia poprzez odmowę jej uchylenia. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego u operatora publicznego (Naczelnika UP R. [...]) organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie nie została wykazana okoliczność braku awizowania przesyłek zawierających decyzje z dnia [...] sierpnia 2019 r.

Decyzja ta została jednak uchylona przez SKO (decyzją z [...] marca 2020r.) wskutek dostrzeżonych zaniechań organu I instancji w zakresie ustaleń stanu faktycznego. W toku ponownie przeprowadzonego postępowania, Prezydent R. uwzględniając zalecenia organu odwoławczego wezwał Skarżącego do doprecyzowania wniosków z dnia [...] listopada 2019 r.

W odpowiedzi Skarżący wyjaśnił, że złożone wnioski dotyczyły wznowienia postępowania w sprawach zakończonych decyzjami ostatecznymi z [...] sierpnia 2019 r. o sygnaturach akt: [...] w sprawie o umorzenie świadczenia pobranego w kwocie [...] zł oraz o sygnaturze: [...] w sprawie o umorzenie świadczenia pobranego w kwocie [...] zł (pismo z [...] kwietnia 2020r.). Następnie powtórzył dotychczasową argumentację, że w okresie od [...] sierpnia 2019 r. do [...] sierpnia 2019 r. przebywał w szpitalu, gdzie przeszedł trzecią operację kręgosłupa. Nie wiedział o tym, że przesyłka z decyzją z [...] sierpnia 2019 r. była awizowana, jak też zwrócona do MOPS (nadawcy) z uwagi na jej nieodebranie. Nie rozumie z jakich przyczyn miałby występować z reklamacją do Poczty, skoro nie był w stanie odebrać przesyłki będąc hospitalizowanym. Po powrocie ze szpitala do domu, już w dniu [...] września 2019 r. telefonicznie kontaktował się z pracownikiem MOPS w R. w celu przeprowadzenia z nim wywiadu środowiskowego. W czasie jego przeprowadzania pytał zaś pracownika socjalnego o sposób rozpatrzenia złożonych przez niego wniosków o umorzenie należności. Niestety pracownik nie wiedział nic na ten temat. Sytuacja powtórzyła się w październiku 2019 r. Wówczas także w czasie wywiadu środowiskowego pytał o sposób rozpatrzenia wniosków o umorzenie, ale nie uzyskał informacji o wydanych decyzjach. Dopiero w listopadzie 2019 r., kiedy stan zdrowia pozwolił mu na osobistą wizytę w MOPS, Zastępca Dyrektora oraz Kierownik MOPS poinformowały go o wydanych w dniu [...] sierpnia 2019 r. decyzjach. Podkreślił, że nie oczekiwał od pracownika socjalnego doręczenia mu wydanych decyzji, ale oczekiwał jedynie informacji czy zostały one w ogóle wydane. Uważa, że do powstania tej trudnej dla niego sytuacji doszło z winy pracownika socjalnego. Przez brak informacji nie mógł bowiem nie tylko zapoznać się z decyzjami, ale też skorzystać z prawa do wniesienia odwołania.

Decyzją z [...] czerwca 2020r. Prezydent R. wydał zaskarżoną decyzję. Podniósł, że decyzja ostateczna została doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Skarżący nie wykazał uchybień po stronie operatora pocztowego w doręczeniu przesyłki. Nie skorzystał także z procedury reklamacyjnej na poczcie, dotyczącej kwestionowanych czynności doręczenia. Zwrócił jednocześnie uwagę, że w sytuacji udania się na leczenie szpitalne winien zadbać o swoje interesy poprzez ustanowienie pełnomocnika do odbioru korespondencji. Ze złożonych przez niego wyjaśnień nie wynika natomiast, że pobyt w szpitalu miał charakter nagły, a tym samym mógł podjąć działania chroniące jego interesy. Powyższe oznacza, że Skarżący wobec skuteczności fikcji prawnej doręczenia miał zapewniony udział w toku postępowania, a zatem nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 kpa.

Utrzymując w mocy ww. decyzję Kolegium stwierdziło, że choć argumentacja organu I instancji nie jest do końca przekonywująca, to jednak wydana przez ten organ decyzja odpowiada prawu. Podkreśliło następnie, że decyzja została wydana w jednym z trybów nadzwyczajnych przewidujących możliwość wzruszania decyzji ostatecznych. Aby jednak uchylenie decyzji ostatecznej było możliwe wykazać należy, że została ona obarczona jedną w wad proceduralnych wymienionych w art. 145 kpa. Zdaniem Skarżącego, z uwagi na przedstawioną we wniosku argumentację w realiach rozpoznawanej sprawy taka wada wystąpiła, tj. zaistniała przesłanka wymieniona w treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Organ bowiem wysłał decyzję z [...] sierpnia 2019 r. na jego adres domowy za pośrednictwem poczty, w sytuacji kiedy był on poddany hospitalizacji. Co więcej, w czasie kiedy przebywał na leczeniu szpitalnym od dnia [...] sierpnia 2019 r. do dnia [...] sierpnia 2019 r. nastąpiły bez jego wiedzy dwie nieskuteczne próby doręczenia oraz zwrot przesyłki do MOPS z uwagi na jej nieodebranie. Skarżący, jak zauważyło przy tym Kolegium nie dostrzega uchybień po stronie doręczającego korespondencję, gdyż jak twierdzi nie wiedział on o próbach doręczenia i pozostawianych awizach pod adresem domowym, z uwagi na pobyt w szpitalu. "Winę" w nieprawidłowym doręczeniu upatruje natomiast u pracowników MOPS, którzy wysłali do niego decyzję pocztą w czasie kiedy przebywał na leczeniu w szpitalu, a w sytuacji nieodebrania korespondencji i jej zwrocie do nadawcy nie zdecydowali się na ponowną wysyłkę decyzji, w czasie kiedy był on już w domu. Ponadto, pracownik socjalny mimo kierowanych do niego zapytań we wrześniu i październiku 2019 r. nie udzielił mu informacji o wydanych decyzjach, co uznał za działania stronnicze i celowe.

Odnosząc się do powyższej argumentacji SKO stwierdziło, że w sprawie nie wystąpiła wskazana we wniosku przesłanka wznowieniowa. Nieuprawnionym jest bowiem twierdzenie, że wysyłka korespondencji zawierającej decyzję w czasie kiedy był on hospitalizowany świadczy o wadliwym działaniu organu. Jak sam przyznaje w odwołaniu, pobyt w szpitalu był zdarzeniem nagłym i niespodziewanym. Stan jego zdrowia uległ bowiem znacznemu pogorszeniu. Informacji o tym nie posiadał zaś organ I instancji. Co istotne doręczenie decyzji nastąpiło w trybie art. 44 k.p.a., a decyzja z [...] sierpnia 2019 r. z uwagi na jej nieodebranie po uprzednich dwóch bezskutecznych próbach doręczenia weszła z dniem [...] sierpnia 2019 r. do obrotu prawnego (skutek doręczenia). Dodało, że w sprawie nie jest kwestionowane, że Skarżący nie mógł osobiście odebrać kierowanej do niego korespondencji w sytuacji kiedy czasowo nie był obecny w domu. Nie można jednak przyznać racji, że MOPS winien po otrzymanym zwrocie korespondencji ponownie wysłać decyzję z [...] sierpnia 2019 r. Przede wszystkim działanie takie nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Decyzja ta była bowiem doręczona w trybie art. 44 k.p.a. Nie było zatem potrzeby ponownej jej wysyłki, chyba że w celach jedynie informacyjnych. Przytoczone okoliczności, zdaniem Kolegium świadczą o nie wypełnieniu powołanej przesłanki wznowieniowej. Nie można bowiem przyznać racji, że organ I instancji doprowadził do sytuacji, w której bez własnej winy Skarżący nie brał udziału w toczącym się postępowaniu- na etapie doręczenia mu decyzji z [...] sierpnia 2019 r.

Reasumując, zdaniem SKO zasadnym stało się odmówienie uchylenia decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2019 r. znak: [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odnośnie natomiast argumentacji skarżącego wskazującej na nie udzielenie mu przez pracownika socjalnego informacji o wydaniu decyzji o odmowie umorzenia należności SKO wyjaśniło, że okoliczności te pozostają bez wpływu na ocenę zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Dodało, że gdyby nawet uznać te zarzuty za zasadne, to jednak nie sposób przyjąć, że we wrześniu i październiku 2019 r. toczyło się postępowanie w sprawie o umorzenie należności. Postępowanie takie zakończyło się bowiem decyzją z [...] sierpnia 2019 r., której wzruszenia w tej sprawie domaga się Skarżący i która [...] sierpnia 2019 r. weszła do obrotu prawnego. Działanie pracownika socjalnego nie miało zatem żadnego związku z jej doręczaniem. Tym samym nie sposób również przyjąć, że w wyniku tego postępowania Skarżący jako strona bez własnej winy nie brał w nim udziału.

Zdaniem Kolegium, w niniejszym postępowaniu nie mogła odnieść także skutku argumentacja skierowana wobec ostatecznej decyzji Prezydenta R. z [...] sierpnia 2015r., gdyż decyzja ta nie była przedmiotem niniejszego postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzje Kolegium z [...] lipca 2020r. znak: [...] oraz zaskarżoną w niniejszej sprawie znak: [...], która ma charakter opisowy Skarżący wystąpił o zmianę tych decyzji lub ich uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, w tym powtórzył argumentację zawartą we wniosku z [...] listopada 2019r. o wznowienie postepowania. Zarzucił naruszenie przepisów, to jest braku obowiązku i wzięcia odpowiedzialności załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego dla obywatela oraz obowiązku prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywatela i swoich podopiecznych oraz organów Państwa.

Odpowiadając na skargę, Kolegium wystąpiło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w swoim rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "ppsa"), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 ppsa, Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w k.p.a. lub innych przepisach).

Dokonując sądowej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest nieuzasadniona, gdyż zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność jego wyeliminowania z porządku prawnego. Niemniej jednak podkreślenia na wstępie wymaga, że przedmiotem tej kontroli jest decyzja wydana w jednym ze szczególnych trybów postępowania przewidującym możliwość wzruszania decyzji ostatecznych w trybie wznowienia postępowania po spełnieniu jednej z przesłanek wznowieniowych wymienionych w treści art. 145 i nast. Kpa.

W realiach tej sprawy wniosek o wznowienie Skarżący motywuje wystąpieniem w jego ocenie przesłanki wymienionej w treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Zdaniem Skarżącego, organy w sprawie pozbawiły go udziału w tym postępowaniu, gdyż podjęły próbę doręczenia decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2019r., której wzruszenia domaga się Skarżący w czasie gdy przebywał on w szpitalu. Decyzja ta została wadliwe uznana za doręczoną w trybie doręczenia zastępczego, o którym mowa w art. 44 kpa, a winę w tym zakresie zdaniem Skarżącego ponosi wyłącznie organ, który w ten sposób pozbawił Stronę prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. Jednocześnie Skarżący nie wskazuje uchybień po stronie doręczającego korespondencję, gdyż jak twierdzi nie wiedział on o próbach doręczenia i pozostawianych awizach pod adresem domowym, z uwagi na pobyt w szpitalu, tylko wywodzi, że organ po zwrocie korespondencji zawierającej przedmiotową decyzję winien jeszcze raz tą decyzje mu doręczyć, gdyż uprzednio, z uwagi na powyższe okoliczności nie mógł jej odebrać.

Jak jednolicie podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych brak udziału strony w postępowaniu obejmuje nie tylko pominięcie poinformowania strony o wszczęciu postępowania w sprawie, ale też poinformowanie o czynnościach w toku postępowania. Ograniczenie zatem ustalenia wystąpienia tej kwalifikowanej wadliwości do zawiadomienia o wszczęciu postępowania z pominięciem zawiadomienia o czynnościach postępowania wyjaśniającego stanowi o naruszeniu przewidzianym w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Pozbawienie udziału strony w postępowaniu to również pozbawienie udziału w czynnościach decydujących, a zatem obejmuje przypadki gdy stronie nie doręczono decyzji. Oznacza to pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji. W takich przypadkach stronie pozbawionej prawa odwołania przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania.

Bezsporne w sprawie jest, że decyzja ostateczna z [...] sierpnia 2019r. została doręczona Skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego. Zgodnie z treścią art. 44 kpa, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia [...] listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 4).

Zastępcza forma doręczenia pism przewidziana w art. 44 k.p.a. rodzi domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi. Domniemanie to może zostać obalone, gdy adresat udowodni, że mimo zastosowania zastępczej formy doręczenia pismo nie zostało mu doręczone z przyczyn od niego niezależnych. Co ważne, domniemanie prawne, o jakim mowa w art. 44 § 4 k.p.a., rodzi wyłącznie prawidłowo dokonane doręczenie zastępcze.

Mając na uwadze powyższe Sąd podziela dokonaną w tym względzie ocenę organów orzekających w sprawie, że brak jest podstaw do uznania, że doręczenie Skarżącemu decyzji w trybie art. 44 kpa nastąpiło w sprawie z naruszeniem tych przepisów. Jak wynika z akt sprawy, organ I instancji przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające na okoliczność doręczenia przesyłki zawierającej decyzję z [...] sierpnia 2019r., a organ odwoławczy wyraził w tym względzie ocenę zgodną ze stanowiskiem organu I instancji, którą Sąd uznaje za prawidłową. Okoliczności związane z doręczaniem tej przesyłki zostały w sprawie dostatecznie wyjaśnione, a Skarżący nie obalił skutecznie domniemania doręczenia mu decyzji w trybie zastępczym. Sąd badając zgromadzone w tym zakresie dowody także nie dopatrzył się nieprawidłowości związanych z doręczeniem przesyłek. Z akt sprawy wynika, że wszystkie adnotacje doręczyciela są prawidłowe (zob. koperta, str. 94 akt administracyjnych). Brak było zatem podstaw do kwestionowania skuteczności tego doręczenia. Za takie w szczególności nie można bowiem uznać czasowego pobytu Skarżącego w szpitalu (od [...] sierpnia 2019r. do [...] sierpnia 2019r.) w czasie podejmowanych prób doręczania mu tych decyzji, o czym organy w sprawie nie miały wiedzy. Sąd podziela również stanowisko organów, że w sytuacji udania się na leczenie szpitalne Skarżący winien zadbać o swoje interesy poprzez choćby ustanowienie pełnomocnika do odbioru korespondencji. Ze złożonych przez niego wyjaśnień nie wynika bowiem, że pobyt w szpitalu miał charakter nagły. Tym samym mógł niewątpliwie podjąć działania chroniące jego interesy. A niewątpliwie jego zaniechanie w tym zakresie nie może stanowić o winie organu, prowadzące w konsekwencji do uznania, że Skarżący bez swojej winy został pozbawiony udziału w tym postępowaniu (art. 146 § 1 pkt 4 kpa). Takie przyjęcie jest niedopuszczalne i nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Nadto brak było w świetle prawa, po stronie organów obowiązku ponownego doręczenia Skarżącemu decyzji z [...] sierpnia 2019r., w szczególności w sytuacji gdy Skarżący nie obalił (nie przedstawił żadnych dowodów) fikcji doręczenia zastępczego mu tych decyzji, które słusznie uznano w konsekwencji za skutecznie doręczone z dniem [...] sierpnia 2019r.

Taki stan zaś oznacza, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa, o której mowa w treści art. 145 § 1 pkt 4 kpa, gdyż jej spełnienia Skarżący nie może upatrywać w wadliwym doręczeniu mu decyzji, których wzruszenia się domaga. Jego zaniechania związane z doręczeniem tych przesyłek i brak ustanowienia choćby pełnomocnika do doręczeń nie może bowiem stanowić o winie organu w tym zakresie, a w konsekwencji twierdzeniu, że z tej przyczyny nie mógł bronić swojego interesu w tym postępowaniu. Warto zauważyć również, że z akt sprawy, jak i z wiedzy posiadanej przez Sąd z urzędu wynika, że Skarżący aktywnie korzysta z różnych form pomocy ośrodka pomocy społecznej i bierze czynny udział w tych postępowaniach. Stąd, również i z tej przyczyny winien wykazać się minimalną starannością w zadbaniu o swój interes w niniejszym postępowaniu, w którym organy zdaniem Sądu nie naruszyły obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. art. 10 § 1 kpa.

Ponownie podkreślić należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego przesłanką wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną jest wadliwość procesowa, a mianowicie pozbawienie strony bez jej własnej winy udziału w postępowaniu. Wyliczona w art. 145 § 1 pkt 4 wadliwość procesowa opiera się na dwóch przesłankach: - po pierwsze, na fakcie niebrania udziału przez stronę w postępowaniu; - po drugie, na braku winy strony. Przez udział w postępowaniu należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności rozpoznania sprawy oraz rozstrzygających postępowanie prowadzonych przez organ administracji publicznej. Dla ustalenia braku udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie podstawą jest zasada ogólna czynnego udziału strony (stron) w postępowaniu, ustanowiona w art. 10 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 10 § 1 kodeksu "Organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań". Brak udziału strony w postępowaniu obejmuje nie tylko pominięcie poinformowania strony o wszczęciu postępowania w sprawie, ale też poinformowanie o czynnościach w toku postępowania. Ograniczenie zatem ustalenia wystąpienia tej kwalifikowanej wadliwości do zawiadomienia o wszczęciu postępowania z pominięciem zawiadomienia o czynnościach postępowania wyjaśniającego stanowi naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 kodeksu. Pozbawienie udziału strony w postępowaniu to również pozbawienie udziału w czynnościach decydujących, a zatem obejmuje przypadki gdy stronie nie doręczono decyzji. Oznacza to pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego w toku instancji. W takich przypadkach stronie pozbawionej prawa odwołania przysługuje prawo żądania wznowienia postępowania.

Skoro zatem, ze względów wskazanych powyżej przesłanka wznowieniowa w niniejszej sprawie nie została wykazana to znaczy, że wydane decyzje odpowiadają prawu. W stanie faktycznym nie można bowiem mówić o fakcie niedoręczenia Skarżącemu decyzji, których wzruszenia się domaga, a która to okoliczność mogłaby zostać zakwalifikowana jako brak udziału strony w istotnych czynnościach procesowych. Zdaniem Sądu, organy działały w sprawie z poszanowaniem zasad wymienionych w treści art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 kpa, a decyzje odpowiadają treści art. 107 § 1 pkt 6 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).