Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 431/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2009-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 27 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 42-44, art. 57 par. 1, 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 lit. m
journal: Dz.U. 1951 nr 4 poz 28
law: Ustawa z dnia 18 stycznia 1951 r. o dniach wolnych od pracy.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Rojek, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędzia WSA Mirosław Surma, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Dziopa, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009r. sprawy ze skargi J.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...]. nr [...]Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w S.-K. z dnia [...]znak: [...]w sprawie oddalenia zarzutów J. B. na prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...]wystawionego w dniu [...]. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. U. postępowanie egzekucyjne, z uwagi na uchybienie terminu do ich wniesienia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]wystawionego w dniu [...]. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. U. na należność z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za grudzień 1999r. w kwocie 18 810,20 zł należności głównej, wszczęte zostało przeciwko J. B. postępowanie egzekucyjne. Przedmiotowy tytuł wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności, będącego pracodawcą nr [...]z dnia [...]., skierowane do Miejskiego Zakładu Komunikacyjnego Sp. z o.o. w S., zostały doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 § 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (zwanej daje Kpa). Jak bowiem wynika z przedmiotowych akt postępowania z powodu niemożności doręczenia zobowiązanemu przesyłki w dniu 12 grudnia 2005r. przesyłkę tą awizowano i pozostawiono do jego dyspozycji w Urzędzie Pocztowym W. 126. Zgodnie z informacją doręczyciela, umieszczoną na potwierdzeniu odbioru, zawiadomienie o pozostawieniu pisma w w/w Urzędzie Pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Z uwagi na niepodjęcie przez zobowiązanego w terminie przesyłki w dniu 19 grudnia 2005r. na w/w potwierdzeniu odbioru pozostawiono powtórne zawiadomienie (awizo). W dniu 28 grudnia 2005r. zwrócono w/w przesyłkę, niepodjętą przez zobowiązanego, do Urzędu Skarbowego W. U.. Organ podniósł, że skoro przesłanki określone w art. 44 § 4 Kpa zostały bezwzględnie spełnione, przesyłkę należy uznać za doręczoną w dniu 27 grudnia 2005r.

Organ wyjaśnił, że w dniu 16 maja 2008r. zobowiązany osobiście zgłosił się do Urzędu Skarbowego w S.-K. i odebrał odpis tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] oraz zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą nr [...]z dnia [...]. Jednakże późniejsze wydanie stronie zawiadomienia oraz odpisu tytułu wykonawczego w dniu 16 maja 2008r. w siedzibie organu egzekucyjnego nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu do wniesienia zarzutów, jak również nie może stanowić podstawy do kwestionowania prawidłowości doręczenia zawiadomienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego oraz tytułu wykonawczego. W przedmiotowej sprawie organ wydał stronie odpis tytułu wykonawczego oraz zawiadomienie o zajęciu w celach informacyjnych, ale ich skuteczne doręczenie nastąpiło w dniu 27 grudnia 2005r.Powołując się na przepis art. 33 pkt. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005r. Nr.229 poz. 1954 ze zm.) organ wskazał, ze podstawą zarzutu może być wykonanie lub umorzenie w całości lub części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt. 9 ustawy termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wynosi siedem dni od daty otrzymania przez zobowiązanego tytułu wykonawczego. Termin do złożenia zarzutów upłynął w dniu 3 stycznia 2006r. , podczas gdy pismo zobowiązanego wpłynęło w dniu 28 maja 2008r., a więc po upływie terminu przewidzianego do złożenia zarzutów. Organ podkreślił, że uchybienie terminu powoduje bezskuteczność czynności, chyba, że zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów. Zobowiązany jednak takiego wniosku nie złożył.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. J. B. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji podniósł naruszenie prawa materialnego i procesowego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 42 i 44 Kpa oraz z art. 70 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej, poprzez odmowę rozpatrzenia zarzutów i umorzenia postępowania egzekucyjnego mimo, że nie zostały spełnione przesłanki przerwania terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W uzasadnieniu J. B. podniósł, że doręczenie tytułu wykonawczego i zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego nastąpiło w trybie art. 42 § 2 Kpa, w dniu 16 maja 2008r., tj. w dniu, kiedy skarżący odebrał osobiście pisma od pracownika organu egzekucyjnego. Nie sposób się natomiast zgodzić ze stanowiskiem organu, że doręczenie nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia w dniu 27 grudnia 2005r. w trybie art. 44 § 4 Kpa, tj. z upływem 14-dniowego terminu do odbioru pisma z poczty.

W ocenie strony, czynności, które odbyły się w dniu 16 maja 2008r. spełniają przesłanki normy z art. 42 § 2 Kpa. Wbrew twierdzeniom organów, pracownik Urzędu Skarbowego wręczył zobowiązanemu zaadresowaną na jego nazwisko kopertę, w której znajdowały się oryginały pism, a nie odpisy. Zgodnie z treścią art. 44 § 4 Kpa doręczenie uważa się za dokonane, jeżeli pismo pozostaje się w aktach sprawy. W przypadku strony pisma znajdują się w jej posiadaniu, a nie organu. Również koperta wraz z pocztowym potwierdzeniem odbioru znajduje się w posiadaniu skarżącego.

Powyższe okoliczności oznaczają, że datą doręczenia tytułu wykonawczego oraz zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia nie był ostatni dzień przechowywania pism w urzędzie pocztowym, lecz faktyczna data ich odebrania z rąk pracownika organu. Nie można zatem mówić o doręczeniu zastępczym w trybie art. 44 Kpa, jeżeli skutecznie doręczono zobowiązanemu pismo w trybie podstawowym, o którym mowa w art. 42 Kpa. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki przerwania terminu przedawnienia, bowiem J. B. został zawiadomiony o zastosowaniu środka egzekucyjnego w dniu 16 maja 2008 r., a organy egzekucyjne odmawiając umorzenia postępowania egzekucyjnego naruszyły art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z art. 42 i 44 Kpa oraz z art. 70 § 1 i 4 Ordynacji podatkowej. Dodatkowo powołał się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1986r. sygn. akt III ARN7/86.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wnosząc o oddalenie skargi, powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. zważył, co następuje.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), określanej dalej jako ustawa P.p.s.a., Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem i nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Na wstępie należy wskazać, że zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego są sformalizowanym środkiem prawnym. Ich wniesienie w terminie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt. 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wynosi siedem dni od daty otrzymania przez zobowiązanego tytułu wykonawczego. W przedmiotowej sprawie rozważenia wymagała zatem kwestia, czy doręczenie J. B. tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...]. wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą nr [...]z dnia [...]. nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego, tj. w dniu 27 grudnia 2005r., czy też jak twierdzi skarżący - w dniu 16 maja 2008r. tj. w dniu odebrania przez niego oryginałów tych pism w siedzibie Urzędu Skarbowego w S.-K..

Instytucja doręczenia zastępczego uregulowana została w art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( t.j. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej Kpa. Zgodnie z jego treścią, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę (art. 44 § 1 pkt 1 Kpa) lub też pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (art. 44 § 1 pkt 2 Kpa). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 Kpa). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Stosownie do treści art. 44 § 4 Kpa doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Aby zatem można było mówić o doręczeniu zastępczym muszą zostać spełnione przesłanki, o których mowa w powołanym przepisie art. 44 Kpa. Pierwszą z nich jest niemożność doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 Kpa Niemożność ta obejmuje sytuacje, w których adresatowi będącemu osobą fizyczną nie doręczono pisma w żadnym z miejsc przewidzianych w art. 42 Kpa lub też nie doręczono pisma żadnej z osób wymienionych w art. 43 Kpa. Należy przyjąć, że niemożność doręczenia w sposób wskazany w art. 42 Kpa dotyczy przypadków, w których podmiot doręczający nie zastał adresata pisma (adresat był nieobecny w miejscach wymienionych w tym przepisie). Niemożność doręczenia zaś w sposób wskazany w art. 43 Kpa obejmuje zarówno sytuacje, w których doręczający nie zastał dorosłego domownika strony, jego sąsiada lub dozorcy, lecz także sytuacje, w których te osoby nie podjęły się oddania pisma adresatowi,

Drugim warunkiem jest przechowanie pisma przez okres czternastu dni w placówce pocztowej lub złożenie pisma w urzędzie właściwej gminy (miasta) na ten okres. Kolejnym jest umieszczenie zawiadomienia o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni w placówce pocztowej lub złożeniu w urzędzie gminy (miasta), w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W wypadku gdy adresat pisma nie podjął przesyłki w terminie siedmiu dni, wówczas doręczający jest obowiązany pozostawić powtórnie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pisemnego zawiadomienia.

Ostatnim warunkiem, koniecznym dla stwierdzenia, że doręczenie zostało dokonane, jest albo odebranie przechowywanego w placówce pocztowej bądź urzędzie gminy (miasta) pisma przez adresata, albo upływ ustalonego w kodeksie czternastodniowego terminu. W pierwszym wypadku, datą doręczenia pisma jest dzień jego odbioru przez adresata w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy, o ile jednak odbiór nastąpił w ciągu czternastu dni od dnia pozostawienia pisma w tych miejscach (placówce pocztowej bądź urzędzie gminy). Jeżeli adresat nie zgłosi się po odbiór pisma, datą doręczenia jest dzień, w którym upłynął czternastodniowy termin do jego odbioru, liczony od dnia następnego (zgodnie z art. 57 § 1 Kpa) po złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. W takiej sytuacji pismo pozostawia się w aktach sprawy. Adresat może odebrać pismo po upływie określonego w Kpa terminu, niemniej dzień faktycznego odbioru pisma po tym terminie nie będzie dla niego datą doręczenia. Formuła przepisu art. 44 § 4 Kpa "doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1" oznacza fikcję prawną doręczenia. Bez względu, czy pismo rzeczywiście w ten sposób doszło do rąk adresata, przyjmuje się prawdziwość twierdzenia o doręczeniu.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że w przedmiotowej sprawie, zostały spełnione przesłanki, o których mowa w cytowanym art. 44 Kpa. Pracownik poczty doręczający J. i B. przesyłkę zawierającą tytuł wykonawczy i zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, nie zastał go w miejscu zamieszkania przy ul. W. L. [...]w W.. W związku z tym, w oddawczej skrzynce pocztowej adresata umieścił zawiadomienie o pozostawieniu w dniu 12 grudnia 2005r. przesyłki na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym Nr 126 w W.. Jak wynika z informacji zawartej na przesyłce, awizowano ją powtórnie w dniu 19 grudnia 2007r. ( kserokopia potwierdzenia w aktach I SA/Ke 433/08) Ponieważ J. B. nie zgłosi się po odbiór pisma, w dniu 28 grudnia 2005r. dokonano zwrotu niepojętej w terminie przesyłki. Okoliczności te, których skarżący nie kwestionuje, wskazują zatem w sposób jednoznaczny, że wyczerpana została procedura uregulowana w art. 44 Kpa, co pozwala na stwierdzenie, że słuszne było uznanie organów, iż doszło do zastosowania instytucji doręczenia zastępczego, stwarzającej domniemanie doręczenia.

Jak już wyżej wspomniano, datą doręczenia pisma jest dzień, w którym upłynął czternastodniowy termin do jego odbioru, liczony od dnia następnego po złożeniu pisma w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy. Skoro złożenie pisma w placówce pocztowej nastąpiło w dniu 12 grudnia 2005r., to termin 14-dniowy rozpoczął swój bieg od dnia 13 grudnia 2005r. Zgodnie z treścią art. 57 § 4 Kpa, jeżeli koniec terminu przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, za ostatni dzień terminu uważa się najbliższy następny dzień powszedni. Ponieważ koniec terminu przypadł na dzień 26 grudnia 2005r., będący stosownie do treści art. 1 ust. 1 lit. "m" ustawy z dnia 18 stycznia 1951r. o dniach wolnych od pracy (Dz.U. Nr 4 poz. 28 ze zm.) dniem wolnym od pracy, w związku z tym za ostatni dzień terminu należało uznać najbliższy następny dzień powszedni, w tym przypadku 27 grudnia 2005r. Do analogicznego wniosku doszedł organ odwoławczy, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że przesyłkę należy uznać za doręczoną właśnie w tym dniu.

Nie znajduje natomiast uzasadnienia prezentowane w skardze stanowisko strony, że doręczenie pisma nastąpiło w dniu 16 maja 2008r. w siedzibie Urzędu Skarbowego, stosownie do trybu uregulowanego w art. 42 § 2 Kpa. Dla oceny skuteczności doręczenia pisma nie miała znaczenia okoliczność, że dopiero w dniu 16 maja 2008r. J. B. zapoznał się treścią tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego i faktycznie je otrzymał. Skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania nastąpił bowiem poprzez prawidłowo zastosowaną przez organ procedurę doręczenia zastępczego. A zatem należy stwierdzić, że twierdzenie autora skargi, iż skoro odebrał przesyłkę w dniu 16 maja 2008r. to z tą datą należy wiązać skutki prawne, jest całkowicie błędne. Fakt, że odebrał on powyższe pismo w tej dacie nie wywołuje żadnego skutku prawnego, ponieważ czynność ta miała dla niego jedynie charakter informacyjny. Mówiąc wprost, późniejsze czynności organu i strony nie niweczą skutku wynikającego z fikcji prawnej przewidzianej w art. 44 § 4 k.p.a. Nie ma również racji skarżący twierdząc, że zgodnie z art. 44 § 4 Kpa, doręczenie uważa się za dokonane, jeśli pismo pozostawia się w aktach sprawy. Pozostawienie pisma w aktach sprawy jest tylko skutkiem wyczerpania toku procedury doręczenia zastępczego przewidzianego w tym przepisie, natomiast nie jest warunkiem dokonania tego doręczenia.

Wywody strony odwołujące się do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 1986r. sygn. akt III ARN 7/86, nie uwzględniają faktu, że orzeczenie zapadło na tle innego stanu faktycznego i w żaden sposób nie potwierdza argumentów skargi.

Skoro skuteczne doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego nastąpiło w dniu 27 grudnia 2005r., prawidłowe jest stanowisko organu, iż zarzuty zostały wniesione z uchybieniem terminu określonego w art. 27 § 1 pkt.9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W związku z powyższym, Sąd uznając skargę za nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.