Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 3029/98
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2000-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Gospodarka komunalna
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 23 poz. 295
law: Obwieszczenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 marca 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych.
article: art. 7 ust. 1 pkt 13, art. 30 ust. 1-2, art. 40 ust. 2 pkt 3-4, art. 91 ust. 1, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
article: art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 9 poz. 43
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.
Teza: Usługi związane z pochowaniem zwłok obejmują sporadyczne, uzgodnione z administratorem cmentarza, wjazdy samochodów, przewożących na przykład materiały niezbędne do budowy czy konserwacji grobów, w związku z czym konieczna jest naprawa pieszych alejek, a przypadający na jeden pochówek koszt utrzymania cmentarza mógłby być włączony do opłaty za miejsce grzebalne.

Samo jego ujęcie w osobnej pozycji przy jednorazowym pobieraniu przy pochówku zwłok nie świadczy o naruszeniu prawa w sytuacji, gdy uzasadniająca wysokość opłaty kalkulacja nie była przez stronę skarżącą kwestionowana i nie została podważona.

TEZY

Usługi związane z pochowaniem zwłok obejmują sporadyczne, uzgodnione z administratorem cmentarza, wjazdy samochodów, przewożących na przykład materiały niezbędne do budowy czy konserwacji grobów, w związku z czym konieczna jest naprawa pieszych alejek, a przypadający na jeden pochówek koszt utrzymania cmentarza mógłby być włączony do opłaty za miejsce grzebalne.

Samo jego ujęcie w osobnej pozycji przy jednorazowym pobieraniu przy pochówku zwłok nie świadczy o naruszeniu prawa w sytuacji, gdy uzasadniająca wysokość opłaty kalkulacja nie była przez stronę skarżącą kwestionowana i nie została podważona.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wojewody W. na uchwałę Zarządu Gminy S. z 15 października 1998 r. (...) w przedmiocie ustalenia opłat cmentarnych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda W., powołując się na art. 93 ust. 1 w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, skierował do Sądu skargę na uchwałę Zarządu Gminy S. z 15 października 1998 r., (...) w sprawie ustalenia opłat cmentarnych, wnosząc o stwierdzenie nieważności pkt 7 i 8 par. 1 tej uchwały jako sprzecznych z prawem. Uchwała w par. 1 pkt 7 przewidywała opłaty od 10 do 40 zł za wjazd na cmentarz pojazdów z rozróżnieniem na cztery kategorie, w par. 1 pkt 8 przewidywała opłatę w wysokości 150 zł, określaną jako "koszt utrzymania cmentarza". Tymczasem zgodnie z obowiązującymi przepisami, organ gminy może określać w drodze uchwały opłaty za usługi w zakresie korzystania z cmentarza komunalnego, ale takimi usługami nie są wjazd na cmentarz pojazdów samochodowych oraz utrzymanie cmentarza. Żaden przepis ustawy o samorządzie gminnym oraz ustawy o cmentarzach i chowaniu zmarłych nie daje upoważnienia do wprowadzania opłat z takich tytułów. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, opłaty za korzystanie z miejsca pochówku, w tym za miejsca grzebalne i jego ponowienie na następne 20 lat, powinny uwzględniać planowane roczne koszty utrzymania cmentarza i ich rzeczywistą kalkulację, bowiem opłaty te będą stanowiły pewną rewindykację tych kosztów.

W odpowiedzi na skargę Gmina S. wniosła o jej oddalenie, stwierdzając, że zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, do zadań zarządu gminy należy w szczególności gospodarowanie mieniem gminnym. Organy gminy, zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 3 i 4 tej ustawy, mogą wydawać przepisy gminne w zakresie zasad zarządu mieniem gminy oraz zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów użyteczności publicznej. Zarząd podejmując zaskarżoną uchwałę z 15 października 1998 r. działał również na podstawie uchwały Rady Gminy S. z 27 maja 1997 r. (...) w sprawie zasad korzystania z cmentarzy komunalnych i urządzeń znajdujących się na ich terenie, która w par. 7 ustaliła, że cennik opłat cmentarnych ustalany jest przez Zarząd Gminy w drodze uchwały. Opłata za jednorazowy wjazd na cmentarz pojazdów w czasie niezbędnej konieczności i za zgodą administratora cmentarza została określona ryczałtowo, w kwotach zróżnicowanych w zależności od ich rodzaju i masy. Pojazdy bowiem wjeżdżając na nieutwardzone alejki ziemne, nie będące drogami, lecz ciągami pieszymi, powodują ich zniszczenie i konieczność naprawy, do czego zobowiązany jest zarządca cmentarza. Natomiast opłata dotycząca kosztów utrzymania cmentarza w kwocie 150 zł jest opłatą jednorazową, pobieraną w chwili pochówku zwłok, a jej wysokość wynika z kalkulacji dotyczącej faktycznie poniesionych i udokumentowanych kosztów utrzymania cmentarza, sporządzonej za okres 9 miesięcy 1998 r. Koszt utrzymania cmentarza został wyodrębniony w uchwale z 15.10.1998 r. (...), w pozycji 8, i nie jest wliczany do innych opłat objętych uchwałą. Do uchwały dołączono założenia kalkulacyjne do ustalenia opłat cmentarnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, powołanej na wstępie, do zadań zarządu gminy należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym, a zgodnie z art. 30 ust. 1 tej ustawy, zarząd wykonuje uchwały rady gminy i zadania gminy określone przepisami prawa. W myśl art. 7 ust. 1 pkt 13 ustawy, do zadań własnych gminy w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty należą sprawy cmentarzy komunalnych. Sąd Najwyższy rozważając kwestie podstaw prawnych do ustalania opłat cmentarnych po skreśleniu ustawą zmieniającą dotyczącego tej kwestii art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych /t.j. Dz.U. 2000 nr 23 poz. 295 ze zm./, w uchwale z dnia 26 września 1995 r., III AZP 22/95 /OSNAPU 1996 nr 6 poz. 80/, przyjął, że gmina zarządzająca bezpośrednio cmentarzem komunalnym może określać w drodze uchwały opłaty za usługi związane z pochowaniem zwłok. Uchwała taka nie stanowi przepisów gminnych w rozumieniu art. 40 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Adresatem tej uchwały będą obecni i przyszli posiadacze grobów, do których odnosić się będzie ona wprost i powinna stwarzać ofertę warunków do świadczenia usług w zakresie korzystania z cmentarza komunalnego. Wysokość opłat za korzystanie z miejsca pochówku nie powinna być jednak dowolna. Opłata powinna uwzględniać planowane roczne koszty utrzymania cmentarza i ich rzeczywistą kalkulację, bowiem stanowić ona będzie pewną rewindykację tych kosztów.

Te warunki spełnia zaskarżona uchwała, a przedstawiona przez Gminę S. kalkulacja nie została przez Wojewodę W. zakwestionowana. Kalkulacja ta znajduje odbicie w wysokości ustalonych zaskarżoną uchwałą opłat. Usługi związane z pochowaniem zwłok obejmują sporadyczne, uzgodnione z administratorem cmentarza, wjazdy samochodów, przewożących na przykład materiały niezbędne do budowy czy konserwacji grobów, w związku z czym konieczna jest naprawa pieszych alejek, a przypadający na jeden pochówek koszt utrzymania cmentarza mógłby być włączony do opłaty za miejsce grzebalne. Samo jego ujęcie w osobnej pozycji przy jednorazowym pobieraniu przy pochówku zwłok nie świadczy o naruszeniu prawa w sytuacji, gdy uzasadniająca wysokość opłaty kalkulacja nie była przez stronę skarżącą kwestionowana i nie została podważona.

Skoro zatem z podanych powodów nie było podstaw do uznania zaskarżonej uchwały we wskazanych punktach za niezgodną z prawem, wniesioną skargę oddalono, w myśl art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.