Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 515/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-10-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 61 § 3, art. 64 § 2, art. 42, art. 43, 44 § 1 pkt 1 i § 4, art. 61a
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 12, art. 23 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter Sędzia WSA Marek Szumilas (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2015 r. sprawy ze skargi K.P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej K.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 19 maja 2014r. do Biura Powiatowego Agencji Rolnictwa wpłynął wniosek K.P. o przyznanie płatności na rok 2014. Przedmiotowy wniosek został przesłany za pomocą Poczty Polskiej listem poleconym nadanym w dniu 15.05.2014 r. W powyższym wniosku zadeklarowano do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne A, B, C, D, E, F, G, H, HA, I J, K, L, zlokalizowane na działkach ewidencyjnych nr [...]. Na etapie kontroli stwierdzono brak podpisów na załącznikach graficznych, na których wskazano w/w działki rolne. Stosownie do art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w dniu 29.05.2014 r., wystosował do wnioskodawczyni wezwanie do usunięcia braków formalnych. W odpowiedzi na powyższe wezwanie w dniu 24 czerwca 2014 r. K.P. złożyła do Biura Powiatowego ARiMR korektę do wniosku o przyznanie płatności i uzupełniła brakujące podpisy na załącznikach graficznych.

W wyniku analizy sprawy, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 23 w rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/20076 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 02.012.2009 r., str. 65 ze zm.) do wniosku dołącza się dokumenty, umowy oraz oświadczenia, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. Dokumenty te należy złożyć w terminie obowiązującym dla składania wniosków o przyznanie płatności. Organ podkreślił, iż załącznik graficzny jest obligatoryjnym i integralnym elementem wniosku. W związku z faktem, iż w 2014 r. ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie płatności był dzień 9 czerwca 2014 r., natomiast uzupełnienie braków formalnych dotyczących całego wniosku wpłynęło do Biura Powiatowego ARiMR w dniu 24 czerwca 2014 r., organ I instancji przyjął, iż wniosek o przyznanie płatności Pani K.P. został złożony po upływie terminu do jego złożenia. W kontekście powyższego organ I instancji wskazał na przepis art. 61 a Kpa, zgodnie z którym, gdy z uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W ocenie organu I instancji do kategorii uzasadnionych przyczyn wskazujących na konieczność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania należy zaliczyć upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Na powyższe postanowienie K.P. złożyła zażalenie do Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, zarzucając organowi I instancji naruszenie:

– art. 57 § 1 Kpa — poprzez uznanie, że złożenie korekty wniosku i uzupełnienie brakujących podpisów na załącznikach graficznych przez Wnioskodawczynię nastąpiło po upływie wyznaczonego w wezwaniu 7-dniowego terminu, co skutkowało uznaniem daty 24 czerwca 2014 r. przez organ I instancji jako dzień złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, podczas gdy usunięcie braków we wskazanym terminie winno skutkować uznaniem dnia 15.05.2014 r. za datę złożenia wniosku;

– art. 61a § 1 Kpa poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła przesłanka do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy takich sankcji za nieterminowe złożenie wniosku lub nieterminowe dokonanie poprawek w pierwotnie złożonym wniosku nie przewidują powołane przez organ I instancji przepisy art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 206 stycznia 2007 r. o wsparcia bezpośredniego i art. 23 rozporządzenia (WE) nr 1122/2009

– art. 64 § 2 Kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz w związku z art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że przepisy art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) wykluczają zastosowanie art. 64 § 2 Kpa, co miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy zgodnie z art. 3 ust. 1 w/w ustawy do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kpa, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 roku, nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, wniosek producenta podlega weryfikacji

z zastosowaniem przepisów Kodeks postępowania administracyjnego, ustawy

o płatnościach oraz przepisów unijnych m. in. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L316 z 02.12.2009, str. 65 ze zm.).

Organ odwoławczy podkreślił, iż termin do złożenia wniosku o przyznanie płatności określony został w art. 18 ust. 2 powołanej ustawy jako okres "od dnia 15 marca do dnia 15 maja". Wskazał również, że zgodnie z art. 23 ust. 1 akapit 1 rozporządzenia Komisji (WE) i Nr 1122/2009 wniosek o przyznanie przedmiotowych płatności może zostać złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, jednak za każdy dzień roboc2y opóźnienia stosowana jest redukcja w wysokości 1% kwoty płatności. Dalej organ argumentował, że zgodnie z art. 23 ust. 2 akapit 1 i 2 ww. rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie poprawki do pojedynczego wniosku po ostatecznym terminie, prowadzi do zmniejszenia kwot płatności odnoszących się do faktycznego użytkowania przedmiotowych działek rolnych o 1 % za każdy dzień roboczy. Poprawki do pojedynczego wniosku uwzględnia się wyłącznie, jeśli wnoszone są przed ostatecznym terminem składania pojedynczych wniosków. Jeśli jednak termin jest wcześniejszy łub taki sam jak ostateczny termin, poprawki do pojedynczego wniosku uznaje się za niedopuszczalne.

Organ argumentował, że datą wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony jest dzień doręczenia kompletnego żądania (podania, wniosku) organowi administracji publicznej. Zdaniem organu drugiej instancji złożenie kompletnego wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 przez stronę nastąpiło w dniu 24 czerwca 2014 r., a więc po ostatecznym, ustawowo wyznaczonym terminie na złożenie wniosku, który nie podlega przywróceniu, a okoliczność uzupełnienia braków formalnych

z zachowaniem bądź naruszeniem przepisów art. 64 § 2 kpa pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpi z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, t.j. po dniu 9 czerwca 2014r. Jednocześnie w ocenie organu II instancji zgodnie z art. 61 a k.p.a., gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną łub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do kategorii innych uzasadnionych przyczyn wskazujących na konieczność wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania należy zaliczyć upływ terminu do złożenia wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Na powyższe postanowienie K.P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie;

– art.61 §3 kpa w zw. z art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa - poprzez błędne ustalenie daty wniesienia wniosku i uznanie dnia uzupełnienia braków formalnych t.j. 24 czerwca 2014r. przez organy I i II instancji za datę złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2014, wskutek nie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, oraz nie zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy usunięcie w/w braków formalnych nastąpiło z zachowaniem wyznaczonego 7-dniowego terminu, co powinno skutkować uznaniem dnia 15 maja 2014r. za datę złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2014.

– art. 61a §1 kpa poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i uznanie, że w sprawie wystąpiła przesłanka do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy sankcji odmowy wszczęcia postępowania, wskutek terminowego uzupełnienia braków formalnych wniosku nie przewiduje wprost ani powołane przez organ II instancji przepisy ustawy o płatnościach bezpośrednich ani też postanowienia art. 23 rozporządzenia Nr 1122/2009.

– art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina, w zw. z art. 64 § 2 kpa w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie i uznanie, że przepisy art. 23 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 wykluczają stosowanie art. 64 § 2 Kpa, co miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy zgodnie z art. 3 ust.l ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

– art. 14 Rozporządzenia nr 1122/2009 poprzez nieuzasadnione jego zastosowanie i uznanie, iż złożenie podpisu pod załącznikiem graficznym należy do rodzaju poprawek do wniosku uregulowanych w tym przepisie, co miało wpływ na wynik sprawy, podczas gdy regulacja zawarta w w/w przepisie dotyczy takich zmian, które mają wpływ na zmianę stanu faktycznego w stosunku do pierwotnej treści wniosku, a złożenie podpisu pod załącznikiem graficznym nie stanowi tego rodzaju poprawki, lecz brak formalny.

W uzasadnieniu skarżąca stwierdziła, że błędnie organy ustaliły stan faktyczny pomijając fakt uzupełnienia przez stronę braków formalnych wniosku na pisemne wezwanie organu I instancji. To spowodowało błędne uznanie dnia uzupełnienia braków formalnych 24.06.2014r. za datę złożenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2014. Zgodnie z art. 64 § 2 Kpa jeżeli podanie zawiera braki, to poprzez uzupełnienie braków, czynność uzyskuje moc od chwili dokonania czynności, a nie od chwili konwalidacji. Gdyby uzupełnienie braków miało wywoływać skutki prawne na przyszłość,

nie znajdowałoby uzasadnienia wyznaczenie przez ustawodawcę terminu do jej dokonania poprzez uzupełnienie podania. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki co do treści, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków. Skoro skarżąca uzupełniła wniosek w dniu 24.06.2014r., a zatem w siedmiodniowym terminie do usunięcia jego braków, to konwalidowała dokonaną czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności, a wniosek ten wywołał skutki prawne w dniu jego złożenia t.j. 15.05.2014r..

W ocenie skarżącej w przepisie art. 6 1a § 1 kpa istnieją dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą i niezależną przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 6la § 1 kpa jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" przywołuje się takie okoliczności jak: cywilny charakter sprawy, wynikanie praw bądź obowiązków z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wśród ww. przyczyn wskazuje się takie, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie bądź gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Ponadto w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 kpa organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Tymczasem zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy - nie tylko dokonali błędnego ustalenia stanu faktycznego, ale również przeprowadzili subiektywną wykładnię przepisów będących podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie praw i obowiązków strony składającej wniosek o przyznanie płatności.

Skarżąca podniosła, że skoro do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, żadnego normatywnego oparcia nie ma twierdzenie organu II instancji, że okoliczność uzupełnienia braków formalnych z zachowaniem bądź naruszeniem przepisów art. 64 § 2 kpa pozostaje bez wpływu na niedopuszczalność wniosku w sytuacji, w której uzupełnienie braków nastąpi z opóźnieniem wynoszącym ponad 25 dni kalendarzowych, t.j. po dniu 9 czerwca 2014r., dopiero gdyby braki załączników graficznych zostały uzupełnione po upływie siedmiodniowego terminu, zakreślonego w wezwaniu, to nastąpiłoby przekroczenie terminu, o któiym mowa w art.23 ust. 1 rozporządzenia nr 1122/2009 i wniosek o przyznanie pomocy nie mógł zostać uwzględniony.

Zdaniem skarżącej organ II instancji błędnie uznał, iż złożenie podpisu pod załącznikiem graficznym należy do rodzaju poprawek do pojedynczego wniosku

o przyznanie płatności, wymienionych w art.23 ust. 2 rozporządzenia nr 1122/2009, podczas gdy art.14 tegoż rozporządzenia precyzyjnie określa sytuacje, których mogą dotyczyć owe poprawki. Tymczasem regulacja zawarta w omawianym przepisie dotyczy takich zmian, które mają na celu zmianę ilości działek, ich powierzchni i rodzajów użytków, czyli zmian, które mają wpływ na zmianę stanu faktycznego w stosunku do pierwotnej treści wniosku. W niniejszej sprawie złożenie podpisu pod załącznikiem graficznym nie stanowi tego rodzaju poprawki, t.j. nie powoduje zmian stanu faktycznego, lecz stanowi uzupełnienie braku formalnego, co oznacza, że w/w przepis nie będzie miał w takiej sytuacji zastosowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 roku poz. 270 ze zm.), dalej nazywana jako p.p.s.a., wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przywołany przepis nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że ustalenia faktyczne dokonane zostały przez organ z naruszeniem przepisów postępowania w sposób wskazany wyżej, a zatem nie mogą być przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 roku nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2015 roku nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania K.P. (P.) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

Na wstępie wymaga wyjaśnienia, jak prawidłowo wskazał organ, że zasady i tryb przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostały uregulowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, ze zm.) dalej "ustawą" oraz

w rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie

do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania

i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. L 316 z 2.12.2009, str. 65, ze zm.) dalej nazywanego jako "rozporządzenie".

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych

w przepisach, o których mowa w art. 1 ust. 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Przepis art. 61 § 3 K.p.a. stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Zauważyć należy, że złożone przez stronę podanie (wniosek o przyznanie płatności) powinno być kompletne,

tj. spełniać wymogi określone przepisami prawa. W sytuacji, gdy podanie nie czyni zadość tym wymaganiom, organ ma obowiązek wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 K.p.a.).

Stosownie zaś do art. 12 Rozporządzenia wniosek winien zawierać wszystkie informacje niezbędne do ustalenia kwalifikowalności do pomocy, w tym stosownie do ust. 1 lit. d - powinien zawierać szczegóły pozwalające na identyfikację wszystkich działek rolnych w gospodarstwie, ich powierzchnię wyrażoną w hektarach

z dokładnością do dwóch miejsc po przecinku, ich położenie i, w stosownych przypadkach, ich użytkowanie oraz informację, czy dana działka rolna jest nawadniana. Wnioski o przyznanie lub, w stosownych przypadkach, zwiększenie uprawnień do płatności w ramach jednolitej płatności obszarowej składa się w terminach ustalonych przez państwa członkowskie, ale nie później niż do dnia 15 maja w pierwszym roku stosowania systemu płatności jednolitych, włączenia wsparcia związanego z wielkością produkcji, stosowania art. 46-48 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 lub w latach stosowania art. 41, 57, 57a lub 68 ust. 1 lit. c) tego rozporządzenia (art. 15 rozporządzenia). W art. 18 ust. 2 ustawy określono, że wniosek o płatności obszarowe składa się w terminie od dnia 15 marca do 15 maja, przy czym termin ten, jako termin prawa materialnego nie podlega przywróceniu.

Według art. 23 ust. 1 rozporządzenia z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy. Bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty, umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy. W tym przypadku zmniejszenie płatności będzie odnosiło się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy. Jeżeli opóźnienie wynosi ponad 25 dni kalendarzowych, wniosek uznaje się za niedopuszczalny. Z powyższych unormowań wynika, jak prawidłowo wskazał organ, że ostatecznym terminem na złożenie wniosku o przyznanie pomocy jest 9 czerwca.

W sprawie bezsporne jest, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności

w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2014 wraz z załącznikami graficznymi oraz kartą informacyjną w dniu 15 maja 2014 roku, co poświadcza data stempla pocztowego, zatem w terminie określonym w art. 18 ust. 2 ustawy, przed upływem terminu określonego w art. 23 ust. 1 Rozporządzenia. Wniosek zawierał braki w postaci podpisu pod załącznikami graficznymi oraz dla niektórych działek rolnych wskazano numery ewidencyjne, lub wskazana działka nie została podana we wniosku- jak dokładnie organ to opisał w piśmie z dnia [...] maja 2014 roku. W związku z tym organ w trybie art. 64 § 2 K.p.a. wezwał skarżącą do usunięcia braków w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia. Powyższa korespondencja nie została przez adresatkę podjęta. Zgodnie z art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy, w rozumieniu ustawy

z dnia 23 listopada 2012 roku - Prawo pocztowe, przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia § 3 K.p.a.. W takiej sytuacji, w świetle art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Jak obliczył organ, obliczony według powyższych zasad termin doręczenia wezwania nastąpił w dniu 17 czerwca 2014 roku, nadto organ podał, że K.P., w zakreślonym terminie 7 dni, a to w dniu 26 czerwca 2014 roku, usunęła wymienione braki formalne wniosku.

W kontrolowanym postępowaniu istota sporu sprowadza się do oceny zasadności odmowy wszczęcia postępowanie w przedmiocie przyznania płatności, w sytuacji uzupełnienia przez stronę braku wniosku, po terminie wynikającym z art. 23 rozporządzenia, tj. po 9 czerwca 2014 roku.

W ocenie organu, uzupełnienie wniosku po dniu 9 czerwca 2014 r. skutkuje uznaniem go za niedopuszczalny i w konsekwencji tego odmową wszczęcia postępowania.

Sąd stwierdza, że powyższe stanowisko organu jest nieprawidłowe.

W tym miejscu wskazać należy, że piśmiennictwie podkreśla się, iż uzupełnienie w terminie braków oznacza, że czynność uzyskuje moc od chwili dokonania czynności, a nie od chwili konwalidacji. Gdyby konwalidacja miała wywoływać skutki prawne ex nunc (na przyszłość), nie znajdowałoby też uzasadnienia wyznaczenie przez ustawodawcę terminu do jej dokonania poprzez uzupełnienie podania. Oznacza to, że datą wszczęcia postępowania w przypadku, gdy żądanie załatwienia sprawy zawiera braki co do treści, będzie dzień wniesienia podania, a nie dzień uzupełnienia jego braków (por. Zbigniew R. Kmiecik, Charakter prawny żądania wszczęcia postępowania, [w:] Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, LEX/el).

Skoro skarżąca uzupełniła wniosek w zakreślonym terminie, to konwalidowała dokonaną czynność w postaci złożenia wniosku o przyznanie płatności i wniosek ten wywołał skutki prawne od dnia jego złożenia. Mając na uwadze powyższe jako błędne ocenić należy stanowisko organu, że uzupełnienie braków formalnych wniosku

w terminie wynikającym z art. 64 § 2 K.p.a. jest bezskuteczne ze względu na powołany w postanowieniu art. 23 ust. 1 i 2 Rozporządzenia, który dotyczy również terminów składania podpisanych załączników. Sąd nie kwestionuje stanowiska wyrażonego

w postanowieniu, że złożenie wniosku po terminie 9 czerwca jest niedopuszczalne.

W rozpoznawanej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że uzupełnienie wniosku w terminie zakreślonym przez organ wywołuje skutek od daty złożenia wniosku, a nie jak błędnie przyjął organ od daty jego uzupełnienia. Dopiero niezachowanie terminu wyznaczonego do usunięcia braków wniosku, w sytuacji nie przywrócenia terminu do dokonania czynności, daje możliwość oceny, że wniosek został złożony po terminie 9 zobacz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Kielcach z dnia 31 sierpnia 2015 roku, w spr. I SA/Ke 343/15 oraz z dnia 3 września 2015 roku, w spr. I SA/Ke 422/15, w Gliwicach z dnia 20 mqja 2015 roku, w spr. III SA/Gl 55/15, we Wrocławiu

z dnia 6 maja 2014 roku, w spr. IIISA/Wr 80/14 opubl. na http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przepis art. 18 ustawy nie sankcjonuje spóźnienia wniosku o płatności. W art. 23 rozporządzenia wniosek "uznaje się za niedopuszczalny" jeśli został złożony

z niedochowaniem terminu. Zdaniem składu orzekającego Sądu, kategorii "uznania wniosku za niedopuszczalny/ uznania poprawek do wniosku za niedopuszczalne" nie można jednak absolutnie utożsamiać z kategorią "innych uzasadnionych przyczyn"

– w rozumieniu art. 61a § 1 k.p.a. – które wyłączają możliwość wszczęcia postępowania, na podstawie tego ostatniego przepisu.

W doktrynie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że przepis art. 61a K.p.a., dnia 11 kwietnia 2011 roku dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 roku

o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6,poz. 18) pozwala na wyraźniejsze niż dotychczas, rozróżnienie wstępnego etapu postępowania administracyjnego tj. jego wszczęcia, od etapu merytorycznego rozpoznania oraz rozstrzygnięcia żądania strony co do istoty przez wydanie decyzji administracyjnej. Ustawodawca wprowadził w przepisie art. 61a § 1 K.p.a. dwie samodzielne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Drugą i niezależną przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania (por. Andrzej Wróbel w: Komentarz aktualizowany do art.61(a) Kodeksu postępowania administracyjnego, w: baza LEX; por. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Olsztynie z dnia13 grudnia 2011roku w sprawie II SA/Ol 893/11, w Gdańsku z dnia 19 stycznia 2012 roku, w spr. III SA/Gd 464/11, w Krakowie z dnia 22 lutego 2012 roku w spr. II SA/Kr 1356/11, w Warszawie z dnia 6 marca 2012 roku w spr. VII SA/Wa 2356/11, w Łodzi z dnia13 marca 2012 roku w spr. II SA/Łd 46/12).

W kontrolowanym postępowaniu podstawą skarżonego postanowienia jest, zdaniem organu, istnienie w przedstawionym stanie sprawy przesłanki drugiej spośród wymienionych w art. 61a § 1 K.p.a..

W literaturze uzasadniając pojęcie "innych uzasadnionych przyczyn" przywołuje się takie okoliczności jak: cywilny charakter sprawy, wynikanie praw bądź obowiązków

z mocy samego prawa, brak przepisu stanowiącego podstawę materialnoprawną do wydania decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wśród ww. przyczyn wskazuje się takie, gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie bądź gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r., w sprawie II SA/Ol 893/11).

Zdaniem Sądu przez "inne uzasadnione przyczyny" należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty i niezaprzeczalny stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania - na przykład - gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

W rozpoznawanej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia. Należy pamiętać,

że na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Oznacza to,

że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 K.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się bowiem aktem formalnym, a nie merytorycznym. Tymczasem organ – na tym wstępnym i formalnym etapie - nie tylko dokonał ustalenia stanu faktycznego, ale również przeprowadził wykładnię przepisów będących podstawą merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie praw i obowiązków strony składającej wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 lutego 2013 roku, w spr. III SA/Łd 1184/13).

W sprawie stanowiącej przedmiot sporu sądowoadministracyjnego, organy straciły z pola widzenia funkcjonalność poszczególnych rozwiązań normatywnych. Doprowadziło to w konsekwencji do kuriozalnej sytuacji i takiegoż rozstrzygnięcia sprawy.

W wyniku dokonanej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdza, że błędne okazało się stanowisko organów obydwu instancji w kwestii zachowania przez skarżącą terminu do złożenia wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, skoro przepis art. 61 § 3 K.p.a. stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Mając na uwadze powyższe ocenić należy jako błędne stanowisko organu, że powoływanie się przez stronę na uzupełnienie braków formalnych wniosku w terminie wynikającym z art. 64 § 2 K.p.a. jest bezskuteczne ze względu na powołany w postanowieniu art. 23 ust. 1 i 2 Rozporządzenia Nr 1122/2009, który dotyczy również terminów składania podpisanych załączników. W konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania w sprawie była bezzasadna i nastąpiła z naruszeniem art. 61a § 1 K.p.a.

Rozpoznając sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę wyrażoną przez Sąd ocenę prawną odnoszącą się do kwestii zachowania przez skarżącego terminu do złożenia wniosku w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

Mając na uwadze powyższe, Sąd z powołaniem się na przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 135 i art. 152 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, z dnia [...] marca 2015r. nr [...]. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 §1 p.p.s.a.