Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 102/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Informacja prasowa
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1, art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity

SENTENCJA

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIE Dnia 21 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. G. redaktora naczelnego dziennika "[...]" na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SAB/Rz 102/14

UZASADNIENIE

W dniu 3 listopada 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga P. G., redaktora naczelnego dziennika "[...]", na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...], w sprawie udostępnienia prasie informacji publicznej na wniosek z dnia 8 września 2014 r. W skardze zarzucono naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 782; dalej: "udip").

Z uzasadnienia skargi i nadesłanych materiałów wynika, że pismem z dnia 8 września 2014 r. K. M. informując o tym, że działa z upoważnienia redaktora naczelnego dziennika "[...]" i powołując się na przepis art. 4 ust. 1 i art. art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe, wystąpił do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] (w skrócie ZO PZŁ) o udzielenie informacji dotyczącej ostatniego przeprowadzonego w okręgu kursu dla nowo wstępujących do Związku poprzez podanie wszystkich tytułów kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników z podaniem dat odbywania kursów, liczy jego uczestników i kwot, do zapłaty których zobowiązany był każdy z aplikujących. Reagując na powyższy wniosek Przewodniczący ZO PZŁ pismem z 15.09.2014 r. zwrócił się do P. G. - redaktora naczelnego dziennika "[...]" o przekazanie informacji czy K. M. pozostaje w stosunku pracy z redakcją dziennika "[...]" i przesłanie kopii pełnomocnictwa, na które powołał się w swoim piśmie o udzielenie informacji.

W skardze złożonej do tut. Sądu P. G. - redaktor naczelny dziennika "[...] ", reprezentowany przez radcę prawnego, zarzucił Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w [...] bezczynność w sprawie udzielenia informacji prasowej, wnosząc o zobowiązanie tego podmiotu do udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem z 8.09.2014 r. w ciągu 14 dni oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący zarzucił naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej przez bezczynność w udzieleniu informacji publicznej prasie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że wniosek z 8.09.2014 r. dotyczący udzielenia informacji publicznej o charakterze publicznym i skierowany do podmiotu wykonującego zadania publiczne, mimo, że pochodził od przedstawiciela prasy, podlegał rozpatrzeniu w trybie przepisów o dostępie do informacji publicznej. W ocenie skarżącego ZO PZŁ nie udostępnił żądanej informacji, co stanowi bezczynność.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.

Podał, że na gruncie przepisów Prawa prasowego, a w takim trybie skierowano wniosek z dnia 8 września 2014 r., nie występuje pojęcie bezczynności w udostępnieniu informacji prasowej, a skarga jest dopuszczalna wyłącznie w przypadkach określonych w art. 4 ust. 4 tej ustawy. Do dnia wniesienia skargi nie sporządzono pisemnej odmowy udostępnienia informacji prasowej, gdyż z takim wnioskiem nie zwrócił się redaktor naczelny, a zatem skarga winna podlegać odrzuceniu jako niedopuszczalna. Odnosząc się natomiast do kwestii wniosku przyznano fakt otrzymania przedmiotowego zapytania. Z uwagi jednak na to, że w piśmie tym powołano się na przepisy ustawy Prawo prasowe, a osoba K. M. nie była ZO PZŁ znana, zwrócono się do wnioskodawcy o wykazanie, że ww. osoba jest dziennikarzem albo osobą upoważnioną przez redakcję, ponieważ nie występowała ona we własnym imieniu. Wezwanie to pozostało jednak bez odpowiedzi, dlatego też brak było podstaw do udzielenia wnioskodawcy informacji w trybie ustawy Prawo prasowe. Tym samym stan bezczynności nie istnieje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie we wniosku o udzielenie informacji K. M., wskazując, iż działa w imieniu redaktora naczelnego dziennika "[...]", powołał się na przepisy art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (dz. U. Nr 5, poz. 24, ze zm.). Przepisy te regulują tzw. "dziennikarskie" prawo do informacji i odpowiadający mu obowiązek udzielania informacji, ciążący na podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy. W ustawie Prawo prasowe uregulowana też została kwestia dostępu prasy do informacji publicznej – w art. 3a). Przepis ten, dodany do ustawy Prawo prasowe w wyniku jej nowelizacji dokonanej przez art. 24 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Ustawa Prawo prasowe nie precyzuje pojęcia "informacja publiczna", a zatem dla wyjaśnienia tego terminu należy sięgnąć do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 782 – dalej również w skrócie u.d.i.p.) (J. Sobczak, Prawo prasowe. Komentarz, LEX 2008). W jej art. 1 ust. 1 zawarte zostało ogólne stwierdzenie, że "każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną". Doktryna i orzecznictwo dokonały wykładni tego pojęcia, wskazując że za informację publiczną uznaje się informacje wytworzone przez władze publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym lub Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (M. Jaśkowska (w:), "Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego", Toruń 2002, str. 28 i powołane tam wyroki NSA z dnia 30.10.2002 r., II SA 181/02 i z dnia 20.10.2002 r., II SA 1956/02). W szczególności informacją taką, podlegającą udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., jest informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach, organizacji, osobie sprawującej funkcję przewodniczącego organu oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b), c), d) i f) u.d.i.p.).

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Za ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym należy uznać pogląd, że Polski Związek Łowiecki oraz jego zarządy okręgowe wykonują zadania z zakresu administracji publicznej wynikające z art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1226, ze zm.) oraz inne zadania powierzone przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (por. R. Stec: "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne", Lex 2012, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11.12.2013 r., II SA/Rz 812/13, Lex Nr 1407237). Publicznoprawny charakter działalności Polskiego Związku Łowieckiego przesądza również o tym, że żądane w niniejszej sprawie informacje związane z organizowaniem kursów dla wstępujących do PZŁ członków, stanowią informację publiczną.

Biorąc pod uwagę regulację art. 3a) ustawy Prawo prasowe stwierdzić zatem należy, że skoro wniosek dotyczył informacji publicznej, to mimo iż pochodził od prasy, stosować należy względem niego tryb udostępniania informacji publicznej określony w regulacjach u.d.i.p. Słusznie wywodzi strona skarżąca, iż o tym trybie decyduje przede wszystkim charakter informacji oraz cechy podmiotu, który nią dysponuje. Oznacza to, że ewentualny brak odpowiedzi na przedmiotowe żądanie nie mógł zostać uznany za odmowę udzielenia informacji w rozumieniu Prawa prasowego, lecz za bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.

W świetle ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 782 – dalej również w skrócie u.d.i.p.) oraz orzecznictwa pozostawanie w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej oznacza niepodjęcie przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno – technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten ulega przedłużeniu w 2 przypadkach:

1) jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w ww. terminie, wówczas podmiot obowiązany powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia i czasie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku,

2) kiedy zachodzi potrzeba pobrania od wnioskodawcy opłaty za koszty związane ze sposobem udostępnienia informacji lub przekształcenia jej w formę wskazaną we wniosku - wówczas udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty.

Przechodząc do oceny czy taka bezczynność zaistniała w rozpoznawanej sprawie należy mieć na względzie, iż K. M. nie działał imieniem własnym, lecz wskazywał, że działa w imieniu dziennika "[...]" i w piśmie z dnia 8 września 2014 r. zawierającym żądanie określonych informacji, przesłanym Zarządowi Okręgowemu PZŁ w [...]powołał się wprost na otrzymane pełnomocnictwo redaktora naczelnego tego dziennika.

W tym kontekście należy odwołać się do regulacji zawartych w ustawie Prawo prasowe, w szczególności definicji prasy zawartej w jej art. 7 ust. 2 pkt 1. Prasa według tego przepisu oznacza publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Dziennikarzem jest natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo prasowe osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji.

We wniosku z 8.09.2014 r. K. M. poinformował Zarząd Okręgowy PZŁ w [...], że żąda określonych w tym wniosku informacji jako reprezenyujący prasę - dziennik "[...]". Osoba ta zatem już w chwili złożenia wniosku winna była wykazać, stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt. 5 cyt. ustawy, że pozostaje w stosunku pracy z redakcją albo zajmuje się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji. Wynika to z ogólnej zasady wymagającej od osób działających w imieniu innego podmiotu prawa, wykazania stosownego umocowania. Wystąpienie o informację publiczną nie zwalnia osoby tytułującej się dziennikarzem czy reprezentującym redaktora naczelnego od obowiązku potwierdzenia, iż jest ona przedstawicielem prasy. W sprawach z udziałem prasy obowiązek udokumentowania działania w imieniu prasy wynika z art. 3a ustawy Prawo prasowe oraz art. 7 ust. 2 pkt 2 i 5 tej ustawy, a zawarte w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. sformułowanie "każdemu", nie oznacza zwolnienia dziennikarza ze stosowania regulacji definiujących pojęcie prasy i dziennikarza.

Z tych przyczyn za zasadne, a więc znajdujące oparcie w przytoczonych regulacjach ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy Prawo prasowe, Sąd uznał stanowisko Zarządu Okręgowego PZŁ w [...], wyrażone w piśmie z dnia 15.09.2014 r., w którym Zarząd zwrócił się o przekazanie informacji czy K. M. pozostaje w stosunku pracy z redakcją dziennika "[...]" i przesłanie kopii pełnomocnictwa, na które powołał się w swoim piśmie o udzielenie informacji. Nie ma natomiast racji strona skarżąca wskazując że dopytywanie się o legitymację dziennikarza i upoważnienie redakcji nie ma w świetle przepisów u.d.i.p. znaczenia. Otóż niewątpliwie takie znaczenie ma, co wynika z sensu obowiązywania przytoczonych wyżej unormowań ustawy Prawo prasowe. Jeśli K. M. nie dysponował czy nie miał zamiaru przedłożyć legitymacji dziennikarskiej lub stosownego upoważnienia, mógł wystąpić o udostępnienie informacji publicznej we własnym imieniu. Nie ma także znaczenia w ocenie Sądu sporządzenie wniosku na druku firmowym dziennika "[...]", bowiem nie daje on upoważnienia do działania w imieniu konkretnego podmiotu.

Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że Zarząd Okręgowy PZŁ w [...] nie pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej prasie i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.