Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 791/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 155 par. 1 pkt 4, art. 148, art. 149 par. 1 i 2, art. 150 par. 1, art. 151 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Stankowski Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r., znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy w [...] na podstawie art. 149 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 z późń. zm., zwany dalej kpa) postanowił odmówić wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] ostatecznej decyzji z dnia [...].12.2013r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech obiektów inwentarskich do chowu indyków wraz z zapleczem technicznym i kotłowniami w m. [...] gmina [...] na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

W uzasadnieniu podał, że w dniu . kwietnia 2014r. T. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] ostatecznej decyzji z dnia [...] grudnia 2013r., Nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech obiektów inwentarskich do chowu indyków wraz z zapleczem technicznym i kotłowniami w m. [...] gmina [...] na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] oparty na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. T. M. wnosząc o wznowienie postępowania podał, że bez własnej winy nie brał udziału w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z [...] grudnia 2013r., a w której to sprawie, jego zdaniem powinien brać udział jako właściciel sąsiedniej działki. T. M. nie graniczy bezpośrednio z działką wnioskodawcy M. W., właściciela działki nr [...], obręb [...]. Organ I instancji podał, że przedmiotem rozstrzygnięcia ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2013r. jest ustalenie warunków zabudowy dla opisanej wyżej inwestycji. M. W. spełnił wszystkie przesłanki faktyczne i prawne niezbędne do wydania ostatecznej decyzji z [...] grudnia 2013r. Okoliczność, że T. M. jest właścicielem działki sąsiedniej, na której ma być realizowana inwestycja polegająca na budowie trzech obiektów inwentarskich do chowu indyków wraz z zapleczem technicznym i kotłowniami w m. [...] gmina [...] na terenie oznaczonym w ewidencji gruntów jako działka nr [...] nie stanowi, w ocenie organu I instancji, że T. M. ma interes prawny w niniejszej sprawie albowiem jest to tylko i wyłącznie interes faktyczny T. M. w niniejszej sprawie. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15.04.1993r., I SA 1719/92 organ I instancji wskazał, że interes prawny strony musi bezwzględnie wynikać z normy prawnej przepisów prawa materialnego. Interes faktyczny nie jest równoznaczny z interesem prawnym i nie może stanowić podstawy do uznania osoby niezadowolonej z wydanej decyzji do uznania jej stroną tego postępowania.

Na to postanowienie zażalenie – w ustawowym terminie 7 dni- złożył T. M. zarzucając naruszenie art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 i art. 28 kpa. W uzasadnieniu podał, że złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] grudnia 2013r. powołując się na naruszenie jego interesu prawnego w postaci nie uwzględnienia praw strony przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy. W ocenie T. M., aby określić czy skarżący posiadał interes prawny należy wznowić postępowanie i przeprowadzić merytoryczne badanie akt sprawy. Nieprawidłowa jest więc odmowa wznowienia postępowania (wyrok NSA z 17 kwietnia 2012r., II OSK 177/11, wyrok NSA z 25 stycznia 2013r., II OSK 1698/11). Nadto T. M. wskazał, że posiada interes prawny i winien być stroną postępowania w sprawie o wydanie warunków zabudowy fermy indyków, której oddziaływanie wykracza daleko poza granice działki wnioskodawcy i skutkować będzie wieloma rażącymi niedogodnościami, a w szczególności w postaci hałasu, odoru, natężonego ruchu ulicznego i wieloma innymi immisjami. Obowiązkiem Burmistrza Miasta i Gminy [...] było prawidłowe ustalenie zakresu oddziaływania planowanej inwestycji i prawidłowe ustalenie stron postępowania czego nie uczynił, co stanowi rażące naruszenie prawa. Przy uwzględnieniu, że T. M. uczestniczył w postępowaniu uzgadniającym decyzję środowiskową w charakterze strony, a nie został uwzględniony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy inwestycji drastycznie naruszającej jego interes prawny, nie może skutkować utrzymaniem takiej decyzji w obrocie prawnym.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2014r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 1, 17 ust. 1 i art. 18 ustawy z 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001r., Nr 79, poz. 856 z późń. zm.), art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i art. 138 § 2 kpa postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., nr [...] i sprawę przekazać organowi I instancji do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu organ podał, że zgodnie z przepisami procedury administracyjnej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zachodzą przyczyny wymienione enumeratywnie w art. 145 § 1 kpa. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia postępowania, jak też co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Niedopuszczalna jest ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania. Jak podał organ odwoławczy, organ I instancji sprzecznie z przepisami normującymi wznowienie postępowania już w we wstępnej fazie postępowania rozprawił się z kwestią posiadania przez T. M. przymiotu strony. W świetle jednolitej linii orzecznictwa sądowego niedopuszczalna jest ocena przyczyn wznowienia postępowania, a przesłanką odmowy wznowienia nie może być negatywny wynik ustaleń w tym zakresie. Organ II instancji podał, że zasadą jest, iż stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy są właściciele nieruchomości sąsiednich znajdujących się w strefie oddziaływania projektowanych inwestycji. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca wznowienia był stroną postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia objętego decyzją o warunkach zabudowy, a zatem należy założyć, że nieruchomość będąca jego własnością znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. Organ I instancji rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę winien ustalić czy podanie wniesiono w terminie zakreślonym przepisem art. 148 § 1 kpa – gdyby bowiem nie zachowano terminu i nie wskazano przesłanek z art. 145 § 1 kpa możliwe byłoby wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia. W każdym innym wypadku konieczne jest wznowienia postępowania, które następnie należy zakończyć w sposób przewidziany w art. 151 kpa.

Postanowienie to zostało doręczone M. W. w dniu [...] czerwca 2014r.

Skargę na to postanowienie dnia [...] czerwca 2014r.- w terminie, wniósł M. W. reprezentowany przez pełnomocnika radcę prawnego P. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz umorzenie postępowania zażaleniowego. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

a/ art. 138 § 2 kpa poprzez jego błędne zastosowanie,

b/ art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa poprzez jego niezastosowanie

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, a to:

a/ art. 28 kpa poprzez jego błędną wykładnię, a to wskutek uznania przez organ II instancji, iż wnioskujący o wznowienie postępowania T. M. uzyskuje przymiot stron z samego faktu bycia uprzednio stroną postępowania zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia objętego decyzją o warunkach zabudowy, podczas gdy prawidłowe rozumienie w/w przepisu prowadzi do wniosku, że T. M. nie jest stroną postępowania i nie posiada legitymacji do złożenia wniosku o wznowienia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu podał, że postanowienie organu I instancji było prawidłowe, albowiem T. M. nie posiada legitymacji do występowania jako strona w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie trzech obiektów inwentarskich do chowu indyków wraz z zapleczem technicznym i kotłowniami w m. [...], gmina [...]. W sytuacji gdy wniosek o wznowienie postępowania składa osoba nie będąca stroną, co wynika już z samego wniosku, organ administracji jest uprawniony do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa, tak WSA w Warszawie z 13.11.2012r., I SA/Wa 1015/12). Interes prawny w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy co do zasady mają właściciele, użytkownicy wieczyści nieruchomości graniczących z terenem inwestycji oraz właściciele i użytkownicy wieczyści gruntów dalej położonych w zależności od zasięgu i stopnia uciążliwości planowanej inwestycji na ich grunty. Tym samym w przypadku nieruchomości nie przylegających w sposób bezpośredni do nieruchomości objętej decyzją o warunkach zabudowy (jak ma to bezspornie miejsce w przypadku nieruchomości T. M.), możliwość ewentualnego bycia stroną tego postępowania jest w sposób ścisły uzależniona od wykazania się interesem prawnym, czyli wykazania popartego normą prawną szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie. Jednakże wszelkie ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, nie dają podstaw do uznania danego podmiotu za stronę postępowania, gdyż osoba taka posiadać będzie jedynie interes faktyczny, a nie interes prawny. W szczególności wskazywanie hipotetycznych utrudnień związanych z możliwością wystąpienia uciążliwości takich jak nieprzyjemne zapachy, zwiększenie hałasu, czy też subiektywne przekonanie o spadku komfortu życia, nie wywiedzione z jakiejkolwiek normy prawa materialnego, nie stanowią wykazania interesu prawnego warunkującego posiadanie przymiotu strony postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy. W ocenie skarżącego T. M. w żaden sposób nie wykazał, by był legitymowany do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Nie było również prawidłowe uznanie przez organ II instancji, że posiadanie przymiotu strony w postępowaniu w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia stanowi o posiadaniu przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Zdaniem skarżącego brak było podstaw do wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 kpa przez organ II instancji albowiem organ I instancji nie naruszył żadnych przepisów postępowania, ponieważ już z samego wniosku o wznowienie postępowania wynikało jednoznacznie, że T. M. nie jest stroną postępowania i nie ma legitymacji do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, co uzasadniało wydanie przez organ I instancji postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. W ocenie skarżącego organ II instancji winien był utrzymać zaskarżoną decyzję w mocy, zgodnie z brzmieniem art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu podtrzymało argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Nadto podało, że postępowanie o wznowienie postępowania zasadniczo dzieli się na dwa etapy w pierwszym wstępnym organ bada wyłącznie czy wniosek oparty jest o przesłanki przewidziane w art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie zostało złożone w terminie zakreślonym w art. 148 kpa. Zasadą jest, że jeżeli w podaniu o wznowienie powołano się na przesłankę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa (brak udziału w postępowaniu bez własnej winy) organ bada jedynie czy podanie zostało wniesione w terminie, natomiast kwestia posiadania przymiotu strony będzie rozpatrywana na etapie kolejnym, już po wydaniu postanowienia o wznowieniu (tak WSA w Łodzi w wyroku z 9 lipca 2013r., II SA/Łd 414/13). W przedmiotowej sprawie organ I instancji nie badał czy podanie o wznowienie zostało wniesione w terminie. Z tego też względu Kolegium uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji podkreślił, że organem właściwym w sprawie wznowienia jest w niniejszej sprawie organ I instancji, który również winien przeprowadzić wstępne badanie przed wydaniem postanowienia czy to o wznowieniu postępowania, czy też o odmowie wznowienia.

Uczestnik postępowania T. M. na rozprawie w dniu [...] grudnia 2014r. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej "P.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2014r., nr [...], który działając na podstawie art. 17 pkt 1, art. 127 § 2 i 138 §2 kpa uchylił zaskarżone postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] kwietnia 2014r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Organ II instancji uznał, że odmowa wznowienia postępowania, która nastąpiła w fazie wstępnej badania zasadności wniesionego przez T. M. podania o wznowienie postępowania była przedwczesna. Organ I instancji nie zbadał bowiem zachowania terminu do złożenia tego podania i przesądził na wstępnym etapie postępowania, że T. M. nie ma przymiotu strony, co winno nastąpić dopiero na etapie po wznowieniu postępowania.

Skarżący M. W. wskazywał, że T. M. nie wykazał aby miał interes prawny do bycia stroną w przedmiotowym postępowaniu i w ocenie skarżącego prawidłowo organ I instancji przyjął, że ma on jedynie interes faktyczny, a nie prawny, co nie legitymuje go do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

W ocenie Sądu skarga nie była uzasadniona.

T. M. jest właścicielem działki nr [...], która znajduje się po drugiej stronie drogi powiatowej w stosunku do terenu inwestycji M. W., w odległości [...] – [...] m. Działka T. M. nie graniczy więc bezpośrednio z działką nr [...] obręb [...], gm. [...], na której zrealizowana na być inwestycja przez M. Wojczaka a jest od niej oddzielona drogą powiatową. Inwestycja polegać ma na budowie [...] obiektów inwentarskich do chowu indyków o łącznej obsadzie [...] sztuk indyków wraz z [...] kotłowniami, [...] silosami na paszę, pomieszczeniem socjalnym, pomieszczeniem z agregatem prądotwórczym.

Dnia [...].08.2013r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] wydał decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowej inwestycji. Uczestnikiem tego postępowania był m.in. T. M..

Decyzją z dnia [...] grudnia 2013r., nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] ustalił warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. T. M. nie był uczestnikiem tego postępowania. W dniu [...] marca 2014r. wniósł odwołanie od tej decyzji z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Dnia [...] kwietnia 2014r. T. M. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wydaniem przez Burmistrza Miasta i Gminy [...], ostatecznej decyzji z dnia [...].12.2013r., nr [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa podnosząc, że nie był choć powinien być stroną tego postępowania, czym organ uniemożliwił mu merytoryczne ustosunkowanie się do tej decyzji złożenia odwołania.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przy wskazaniu tej podstawy wznowienia postępowania ustalenie czy wnoszący podanie o wznowienie miał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji ostatecznej stanowi zasadniczo meritum sprawy. Nie należy więc jedynie do sfery badania przesłanek formalnych, chyba, że w sposób oczywisty wynika już z samego podania brak przymiotu strony wnioskodawcy. Zgodnie z art. 149 § 1 kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. Zgodnie z art. 149 § 2 kpa postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Właściwym organem jest w przedmiotowej sprawie, zgodnie z art. 150 § 1 kpa, organ I instancji. Organ ten po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 kpa, czyli co do przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzje określone w art. 151 § 1 pkt 1 i 2 kpa, tj. odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, bądź uchyla decyzję dotychczasową w sytuacji, gdy stwierdzi, odpowiednio brak podstaw lub istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 kpa.

Brzmienie art. 149 kpa nie pozostawia, w ocenie Sądu wątpliwości co do tego, że postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania składa się z dwóch etapów, jak słusznie wskazał organ II instancji. Pierwszy etap, w którym następuje badanie spełnienia przesłanek formalnych przez wnioskodawcę zakończony być może wydaniem postanowienia w przedmiocie wznowienia bądź odmowy wznowienia postępowania. (art. 149 § 1, 3 kpa). Drugi etap, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, w którym następuje badanie przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa) kończy wydanie decyzji w trybie art. 151 kpa. Do przesłanek formalnych, których spełnienie jest wymagane do wydania postanowienia o wznowieniu postępowania zaliczyć można oprócz ustalenia czy podanie dotyczy decyzji ostatecznej, czy jest podpisane, czy wskazuje podstawy wznowienia, itp., badanie czy zachowany został termin do złożenia takiego podania. Z uwagi na powołanie się na treść art. 145 § 1 pkt 4 kpa termin ten, zgodnie z art. 148 § 1 i 2 kpa wynosi miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. T. M. w podaniu o wznowienie postępowania złożonym po prawie 4 miesiącach od wydania decyzji z [...].12.2013r. wskazywał na okoliczności zachowania terminu. Nie zostało to jednak przez organ I instancji zweryfikowane bądź przyznane. Jak słusznie wskazał organ II instancji ustaleń tych nie może dokonywać organ II instancji na etapie badania zasadności zażalenia. W tym zakresie właściwym jest bowiem organ I instancji (art. 150 § 1 kpa).

Ustalenie istnienia interesu prawnego po stronie składającego podanie o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa następuje na etapie postępowania w sprawie a nie w jego fazie wstępnej. Odmowa wznowienia postępowania z podania złożonego przez podmiot, który nie był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną następuje tylko i wyłącznie wówczas gdy jednoznacznie i niewątpliwie wiadomo, że podmiot składający podanie nie może być uznany za stronę postępowania i nie trzeba w tym zakresie przeprowadzać postępowania wyjaśniającego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku (cytowanym przez samego skarżącego) z dnia 7 stycznia 2009r. (II OSK 1747/07) "Tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw do wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin do jego złożenia nie został zachowany organ wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1 k.p.a.) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia jak i pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Stwierdzenie, w tej kolejnie fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo że nie zaistniały przesłanki wznowienia lub termin z art. 148 k.p.a. nie został zachowany skutkuje - zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - odmową uchylenia decyzji dotychczasowej." W sprawie rozpatrywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w w/w wyroku również nastąpiła odmowa wznowienia postępowania w pierwszej fazie z uwagi na fakt, że wnoszaczy podanie o wznowienie postępowania nie był właścicielem nieruchomości bezpośrednio graniczącej z inwestycją, gdyż był od niej oddzielony ulicą, co zarówno wojewódzki sąd administracyjny jak i NSA uznały za nieprawidłowe. Przedstawiona wykładnia przepisów o wznowieniu postępowania administracyjnego jest bezspornie przyjmowana w orzecznictwie i doktrynie. Należy tu wskazać chociażby na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 1332/09, z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt 1286/09, z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1747/07, z dnia 1 lutego 2008 r. sygn. akt II OSK 1981/06, z dnia 9 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1331/06, a także wyroki z dnia 13 listopada 1987 r. sygn. akt I SA 1326/86 (publ. ONSA 1987, nr 2, poz. 80), z dnia 20 czerwca 1991 r. sygn. akt OSK 487/91, (publ. ONSA nr 2, poz. 50), z dnia 14 czerwca 1999 r. sygn. akt IV SA 2397/08 (niepubl.), z dnia 18 grudnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1716/06 (niepubl.) oraz poglądy doktryny np. M. Jaśkowska, A. Wróbel. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydanie II, Zakamycze 2005, s. 882).

W przedmiotowej sprawie nie miała miejsce sytuacja, w której w sposób oczywisty, już z samej treści wniosku wynikało, że T. M. nie miał przymiotu strony w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z [...].12.2013r. Ustalenie czy T. M. jako właściciel działki usytuowanej wprawdzie nie bezpośrednio ale za drogą powiatową, w odległości [...] – [...] m od planowanej inwestycji, który był stroną w sprawie o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację inwestycji, miał przymiot strony w sprawie zakończonej wydaniem decyzji z [...].12.2013r. o warunkach zabudowy fermy indyczej, wymaga dokonania ustaleń, nie jest oczywiste. Tym samym nie pozwala na rozstrzygnięcie tej kwestii na etapie badania podania o wznowienie postępowania w fazie wstępnej.

Zgodnie z art. 28 kpa stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, w myśl którego stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, a także, w zależności od okoliczności, właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, gdyż o interesie prawnym tych osób przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (vide: wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r. II OSK 2105/20; LEX nr 1121203 WSA w Poznaniu z dnia z dnia 20 sierpnia 2014 r. IV SA/Po 435/14, LEX nr 1504198).

Zaaprobowanie poglądu, zgodnie z którym podmiot wnioskujący o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją o warunkach zabudowy nie jest jego stroną, z uwagi na to, że nie jest właścicielem działki sąsiedniej, bo bezpośrednio graniczącej z działką objętą planowaną inwestycją. prowadziłoby do swoistego automatyzmu w określeniu interesu prawnego pozostałych, prócz inwestora podmiotów, uprawnionych do wzięcia udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy. Akceptacja takiego stanowiska oznaczałoby nadmierne uproszczenie, nieuwzględniające w ogóle tego, czym owy interes prawny jest i uniemożliwiałaby w efekcie udział w postępowaniu podmiotowi, którego sfery indywidualnych praw i obowiązków, wynikającej z konkretnego przepisu prawa dotyczy.(vide: wyrok NSA z 24 stycznia 2012 r. II OSK 2105/20; LEX nr 1121203). Stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą także właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji. O interesie prawnym tych osób przesądzał, bowiem zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2001 r. sygn. akt IV SA 594/99, Lex nr 54166 oraz z dnia 8 września 2004 r. sygn. akt OSK 394/04, Lex 160631). Rozróżnienie usytuowania nieruchomości ze względu na położenie nieruchomości "sąsiedniej", opisane zostało w doktrynie z opowiedzeniem się za nadaniem pojęciu "sąsiedztwa" ujęcia szerszego, przy czym zawsze "działkę sąsiednią" należy określać dla każdego przypadku oddzielnie (por. Z. Niewiadomski (red.). Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz. Wyd. 5. Warszawa 2009, s. 494- 498).

Bezzasadny był więc wskazany w skardze zarzut naruszenia art. 28 kpa. Podkreślić należy, że organ II instancji ani Sąd w niniejszej sprawie nie przesądza, że T. M. ma interes prawny do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z [...].12.2013r. Wskazuje jedynie, że nie zachodzi w przedmiotowej sprawie sytuacja, w której w sposób ewidentny, niebudzący żadnych wątpliwości można uznać, że wniosek składa podmiot nie będący stroną. Okoliczność ta winna być wyjaśniona w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu po wznowieniu postępowania, a nie na etapie badania wstępnego wniosku.

W świetle przywołanego poglądu, dla prawidłowego ustalenia czy T. M. ma interes prawny czy tylko faktyczny do złożenia podania o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 kpa, niezbędne jest poczynienie przez organy ustaleń odnośnie sposobu i zasięgu oddziaływania danej inwestycji na jego nieruchomość. Winno to nastąpić nie na etapie badania przesłanek formalnych podania o wznowienie postępowania a na etapie wskazanym w art. 149 § 2 kpa zakończonym wydaniem decyzji zgodnie z art. 151 kpa, po uprzednim ustaleniu zachowania terminu z art. 148 kpa i wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania w sytuacji zachowania tego terminu.

.Decyzja organu I instancji naruszała przepisy art. 149 § 2 i 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do odmowy wznowienia postępowania w sytuacji, gdy brak było ku temu podstaw. Prawidłowe było więc uchylenie decyzji organu I instancji przez organ II instancji na podstawie art. 138 § 2 kpa. Bezzasadny był podnoszony w skardze zarzut naruszenia w/w art. 138 § 2 kpa. Nie było też podstaw do stosowania przez organ II instancji art. 138 § 1 pkt 1 kpa, tj. utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 Ppsa. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku