Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SAB/Sz 188/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2022-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: 1. stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa 2. zobowiązano organ do rozpoznania wniosku
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 2, art. 4 ust. 1, ust. 3, art. 5, art. 7, art. 10, art. 13 ust. 1, ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 16 ust. 1, art. 17 ust. 1,
journal: Dz.U. 2022 poz 902
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 119 pkt 4, art. 3 par 2, art. 149 par 1, art. 3 par 2 pkt 1-4, art. 154 par 6, art. 200, art. 205 par 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Sygn. [...] II SAB/Sz 188/22 [pic] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.) Sędzia WSA Joanna Wojciechowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu [...] listopada 2022 r. sprawy ze skargi [...] na bezczynność [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. zobowiązuje [...] do rozpoznania wniosku skarżącej o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 21 dni od daty doręczenia organowi akt sprawy wraz z odpisem prawomocnego wyroku; II. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności oraz, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. oddala skargę w pozostałym zakresie; IV. zasądza od [...] na rzecz skarżącej [...] kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "Wnioskodawca", "Skarżąca" lub "Strona") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na bezczynność Miejskiego Zakładu Zieleni, Dróg i Ochrony Środowiska w Kołobrzegu Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: "organ zobowiązany") w sprawie udostępnienia informacji publicznej.

We wniosku z dnia 6 kwietnia 2022 r. Strona zwróciła się do organu zobowiązanego o udostępnienie informacji publicznej na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy

z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej (t. jedn. Dz. U z 2022 poz. 902 ze zm. – dalej "ustawa" lub "u.d.i.p.") i wniosła o udostępnienie informacji publicznej w zakresie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego pn. Rozbudowa (modernizacja) RIPOK (SPOK) Korzyścienko o instalację linii sortowania odpadów wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną (nr sprawy: 3/ZP/2021) w zakresie udostępnienia następujących dokumentów:

- umowy zawartej w ramach udzielenia przedmiotowego zamówienia - wraz ze wszelkimi załącznikami do tej umowy, jak również aneksami, jeśli zostały zawarte;

- projektu technologicznego;

- projektów wykonawczych;

- harmonogramu realizacji.

Wskazano, że wszelkie powyższe informacje winny zostać przesłane według stanu na dzień sporządzenia odpowiedzi na niniejszy wniosek. Jeśli w ramach powyższych dokumentów dokonane zostały jakiekolwiek uzupełnienia bądź aktualizacje względem pierwotnych wersji dokumentów, to Wnioskodawca zawnioskował również o udostępnienie całości zmienionych dokumentów, jak i korespondencji pomiędzy Zamawiającym a Wykonawcą, dotyczącej ewentualnych zmian.

Skarżący zawnioskował o udostępnienie powyższych informacji w formie elektronicznej, tj. w formie skanu dokumentów, przesłanych pocztą elektroniczną na adres e-mail: [...]

Organ zobowiązany pismem z dnia 20 kwietnia 2022 r. poinformował, że charakter wniosku S. Sp. z o. o. wymaga ustalenia, czy informacje zawarte we wskazanych we wniosku dokumentach nie zawierają informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Wskazał, że udostępnienie informacji na podstawie wniosku Spółki nastąpi do dnia 3 czerwca 2022 r.

Następnie pismem z dnia 3 czerwca 2022 r. organ poinformował, iż sprawa przedmiotowego wniosku nie została rozpoznana w terminie wskazanym w piśmie z dnia 20 kwietnia 2022 roku, ze względu na trwające analizy, mające na celu ustalenie czy informacje zawarte w dokumentach objętych wnioskiem stanowią faktycznie informacje publiczne oraz, że udostępnienie informacji nastąpi do dnia 2 sierpnia 2022 roku.

W dniu 24 czerwca 2022 r. Skarżąca złożyła skargę, w której zarzuciła naruszenie:

1) art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej - poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek,

2) art. 13 ust. 1 i ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, zaś jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku - poprzez niezasadne uznanie, iż organ może przedłużyć termin na udzielenie odpowiedzi na wniosek do dnia 2 sierpnia 2022 roku, mimo że wniosek o udostępnienie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 6 kwietnia 2022 roku, a zatem dwumiesięczny termin, o którym mowa w art. 13 ust. 2 ustawy minął 6 czerwca 2022 roku i niemożliwe jest dalsze przedłużenie tego terminu przez organ.

Skarżąca wniosła o:

1) zobowiązanie organu do niezwłocznego rozpoznania wniosku z dnia 6 kwietnia 2022 roku,

2) zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że jeśli wniosek wpłynął do organu w dniu 6 kwietnia 2022 roku to oznacza, że maksymalnym terminem na udostępnienie informacji był dzień 6 czerwca 2022 roku, a organ nie mógł po raz kolejny przedłużyć terminu udostępnienia informacji aż do dnia 2 sierpnia 2022 roku, bowiem jest to sprzeczne z uregulowaniem ustawowym.

W ocenie Skarżącej wnioskowane informacje bez wątpienia są informacjami publicznymi, bowiem dotyczą inwestycji realizowanej w konsekwencji zakończonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, a zatem finansowanej ze środków publicznych. Całość dokumentacji wytworzona w zakresie tej realizacji należy do sfery publicznej, bowiem jest to inwestycja pochodząca ze środków publicznych, co do której zapewniona jest pełna jawność - szczególnie, że każdy obywatel ma prawo kontroli nad tym, czy realizacja ta jest wykonywana zgodnie z przepisami prawa oraz zapisami umowy.

W odpowiedzi na skargę z dnia 26 lipca 2022 r. organ zobowiązany wskazał, że uwzględnia skargę na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." oraz przedłożył objęte wnioskiem Skarżącej z dnia 6 kwietnia 2022 r. dokumenty, tj., jak wskazał :

1) umowę zawartą w ramach udzielenia przedmiotowego zamówienia - wraz ze wszelkimi załącznikami do tej umowy, jak również aneksami, które zostały zawarte; .

2) projekt technologiczny - w części podlegającej udostępnieniu zgodnie z przepisami o dotyczącymi tajemnicy przedsiębiorstwa;

3) projekty wykonawcze - w części podlegającej udostępnieniu zgodnie z przepisami o dotyczącymi tajemnicy przedsiębiorstwa;

4) harmonogramy realizacji robót.

- według stanu na dzień sporządzenia pisma oraz w formie wskazanej we wniosku skarżącej, tj. w formie elektronicznej - w postaci skanu dokumentów, udostępnionych na stronie internetowej pod adresem:

[...]

Do przedmiotowego pisma z 26 lipca 2022 r. dołączone zostały również

2 egzemplarze płyty CD o nazwie "ZAŁĄCZNIKI DO PISMA z dnia 26.07.2022 r. – udostępnione dokumenty".

Sąd jeden egzemplarz ww. płyty doręczył Skarżącej w dniu 25 sierpnia 2022 r.

Skarżąca, ustosunkowując się do odpowiedzi na skargę z dnia 26 lipca 2022 r., pismem z dnia 22 sierpnia 2022 r. stwierdziła, że mimo wskazania przez organ w treści złożonej odpowiedzi, że uwzględnia on złożoną skargę - w praktyce organ ten nie wykonał żądania Skarżącej i nie udostępnił całości wnioskowanej informacji publicznej. Z uwagi na powyższe Skarżącą wskazała, że w dniu 22 sierpnia 2022 roku wniosła kolejną skargę na bezczynność organu (załączając kopię do przedmiotowego pisma). W ocenie Skarżącej organ nadal nie załatwił merytorycznie całości wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia 6 kwietnia 2022 roku.

Dalej w piśmie z dnia 22 sierpnia 2022 r. Skarżąca wskazała, że przekazując

w dniu 26 lipca 2022 roku część informacji i dokumentów, organ zaniechał udostępnienia m.in. następujących dokumentów, stanowiących część skierowanego przez Skarżącą wniosku:

a) projekt technologiczny, w tym w szczególności rysunki technologiczne,

b) projekt architektoniczny części budowlanej w tym przekrojów przez halę

z uwzględnieniem ściany oporowej boksów, kanałów technologicznych w szczególności nawierzchni posadzki hali sortowni,

c) projekt wykonawczy instalacji wentylacji,

d) projekt wykonawczy kanalizacji deszczowej odbioru wód opadowych z dachu,

e) projekt wykonawczy kanalizacji technologicznej wewnętrznej,

f) projekty warsztatowe konstrukcji stalowych hali i boksów w tym sposób połączenia

z elementami żelbetowymi - słupów,

g) projekty warsztatowe montażu podwalin do stóp prefabrykowanych,

h) projekt nawierzchni zewnętrznej w tym projekt i zakres wymiany nawierzchni.

W ocenie Skarżącej organ nie wydał w tym zakresie żadnego rozstrzygnięcia - nie udostępnił wskazanych informacji, ani nie odmówił ich udostępnienia wydając decyzję administracyjną. Organ ograniczył się do wskazania, że nie może udostępnić całości dokumentów, bowiem wykonawca umowy złożył oświadczenie o objęciu ich tajemnicą przedsiębiorstwa. Powyższe nie może zostać jednakże uznane za odmowę udzielenia wnioskowanych informacji, bowiem jeśli organ postanawia odmówić udostępnienia informacji publicznej to winien zrobić to w drodze decyzji szeroko uzasadniającej powody odmowy.

W piśmie procesowym z dnia 1 września 2022r. organ obszernie rozwinął swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sprawa została rozpoznania w trybie uproszczonym. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania

Z art. 3 § 2 pkt 1 i 8 p.p.s.a. wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na m.in. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach decyzji administracyjnych.

Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych

w art. 3 § 2 pkt 1-4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 (art. 149 § 2 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 154 § 6 p.p.s.a., grzywna może zostać wymierzona do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów.

Przedmiotem skargi uczyniono bezczynność organu zobowiązanego w rozpatrzeniu wniosku Strony z dnia 6 kwietnia 2022 r. w zakresie udostępnienia informacji publicznej obejmującej zagadnienia wymienione szczegółowo w części przedstawiającej stan faktyczny sprawy.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się, więc do oceny, czy organ zobowiązany rozpoznający wniosek Skarżącej o udzielenie informacji publicznej pozostawał, a także czy nadal pozostaje w bezczynności.

Sąd wyjaśnia, że pojęcie informacji publicznej znajduje unormowanie w przepisach Konstytucji RP oraz w uregulowaniach u.d.i.p. W myśl art. 61 Konstytucji RP, obywatel ma prawo do uzyskania informacji o działalności władzy publicznej. Prawo to obejmuje również dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenie kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów. Unormowania konstytucyjne znajdują rozwinięcie w u.d.i.p., która może zawierać niezbędne ograniczenie w dostępie do informacji publicznej.

Stosownie do postanowień art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie.

Zgodnie z art. 2 u.d.i.p. każdemu przysługuje, z zastrzeżeniem art. 5, prawo dostępu do informacji publicznej, zwane dalej "prawem do informacji publicznej" (ust. 1). Od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego (art. 2).

Na podstawie art. 4 ust. 1 u.d.i.p., obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności 1) organy władzy publicznej; 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych; 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa; 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego; 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji.

W myśl art. 5 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych (ust. 1). Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji,

w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa (ust. 2).

Ustawa w kompleksowy sposób reguluje procedurę dostępu do informacji publicznej, przewidując w art. 7 ust. 1 różne sposoby udostępnienia. Udostępnienie informacji publicznej, może więc nastąpić m.in. w drodze ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na wniosek, o czym stanowi art. 10 u.d.i.p..

Na podstawie art. 10 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek (ust. 1). Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (ust. 2).

Wskazać należy też, że przepisy u.d.i.p. przewidują własne, krótsze od powszechnie obowiązujących, terminy do podejmowania rozstrzygnięć

w wypadku wystąpienia do organu zobowiązanego ze stosownym wnioskiem o udostępnienie informacji. Stanowią one lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. kształtujących terminy załatwienia sprawy (art. 35 k.p.a.). Celem ustawy dostępowej

jest zagwarantowanie wnioskodawcy dostępu do informacji w określonym przez tę ustawę terminie.

Sąd wskazuje, że zasadą jest, że po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej podmiot zobowiązany winien: 1) zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku

(z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 oraz art. 15 ust. 2 u.d.i.p.), udostępnić wnioskodawcy żądaną informację publiczną; 2) ewentualnie w tym terminie wydać – zgodnie

z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. - decyzję o odmowie jej udostępnienia, jeśli uzna, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, np. wynikające z art. 5 u.d.i.p.; 3) albo jeżeli podmiot nie dysponuje informacją publiczną wskazaną w skierowanym do niego wniosku lub gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, by nie pozostawać w stanie bezczynności lub przewlekłości, winien w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku powiadomić o tym fakcie wnioskodawcę na piśmie, przy czym informacja taka nie wymaga formy decyzji administracyjnej, o jakiej stanowi art. 16 ust. 1 u.d.i.p.

(por. wyrok NSA z dnia 28 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3297/21). W myśl zastrzeżenia wynikającego z powołanego wyżej art. 13 ust. 2, jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji.

Na podstawie art. 16 ust. 2 u.d.i.p. do decyzji, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że: 1) odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni; 2) uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawiera także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. 2.

Wyjaśnić należy, że bezczynność w sprawie dotyczącej udostępnienia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany nie podejmuje w ustawowym 14-dniowym terminie stosownej czynności materialno-technicznej w postaci udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu, nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia, nie powiadamia wnioskodawcy o niemożności udzielenia informacji publicznej w wyznaczonym terminie i o przyczynach opóźnienia i nowym terminie wydania informacji, nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku w sprawie, nie informuje o przeszkodach technicznych w udzieleniu informacji w żądanej formie, ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że danej informacji nie posiada bądź że istnieje odrębny tryb dostępu do tej informacji (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt III OSK 567/21).

Przechodząc do oceny zasadności wywiedzionej skargi należy zauważyć, że w analizowanej sprawie pozostaje poza sporem między stronami, że adresat wniosku, należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udzielania takich informacji.

Jak już wskazano, zasadnicze sposoby (tryby) udzielania informacji

publicznej, a także ograniczenia w jej udostępnianiu, normują przepisy u.d.i.p.

I tak przyjmuje się, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja

nie jest informacją publiczną "zwykłym" pismem. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział m.in. w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia,

np. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej

(art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób

lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Rzeczą organu zobowiązanego, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p.

Sąd zauważa, że w badanej sprawie, wnioskiem z dnia 6 kwietnia 2022 r. Skarżąca zwróciła się do organu zobowiązanego o udzielenie szeregu różnych informacji. W związku z powyższym w dniu 20 kwietnia 2022 r. działając na podstawie wskazanego wyżej art. 13 ust. 2 u.d.i.p. organ poinformował Stronę, że z uwagi na konieczność analizy prawnej czy informacje zawarte w dokumentach objętych wnioskiem stanowią informację publiczną oraz czy podlegają ujawnieniu na zasadach określonych w ustawie, udostępnienie informacji nastąpi do dnia 3 czerwca 2022 r. Kolejnym zaś pismem z dnia 3 czerwca 2022 r. wyjaśniając, że sprawa nie została załatwiona we wskazanym terminie, ponownie wskazał na trwające analizy, czy informacje zawarte w dokumentach objętych wnioskiem stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 2 oraz art. 6 u.d.i.p. oraz czy podlegają ujawnieniu na zasadach określonych w u.d.i.p., a także poinformował, że udostępnienie informacji nastąpi do dnia 2 sierpnia 2022 r. Następnie wobec skargi na bezczynność z dnia 24 czerwca 2022 r. organ wystosował do Strony kolejne pismo z dnia 26 lipca 2022 r. w którym stwierdził, że "uwzględnia skargę" w całości. Zarazem organ dodał, iż wraz z niniejszym pismem składa objęte wnioskiem dokumenty, tj.

1) umowę zawartą w ramach udzielenia przedmiotowego zamówienia - wraz ze wszelkimi załącznikami do tej umowy, jak również aneksami, które zostały zawarte; .

2) projekt technologiczny – z zastrzeżeniem, iż następuje to " w części podlegającej udostępnieniu zgodnie z przepisami o dotyczącymi tajemnicy przedsiębiorstwa";

3) projekty wykonawcze - z zastrzeżeniem, iż następuje to "w części podlegającej udostępnieniu zgodnie z przepisami o dotyczącymi tajemnicy przedsiębiorstwa";

4) harmonogramy realizacji robót,

wskazując iż dokumenty są udostępniane - według stanu na dzień sporządzenia pisma oraz w formie wskazanej we wniosku Skarżącej, tj. w formie elektronicznej - w postaci skanu dokumentów, udostępnionych na stronie internetowej.

Sąd dalej zauważa, że następnie, wobec stanowiska Strony wyrażonego w piśmie z dnia 22 sierpnia 2022 r., iż mimo "uwzględnienia skargi" przez organ, w rzeczywistości nie udostępnił on szeregu dokumentów, które wg Strony były objęte wnioskiem - organ przedstawił pismo z dnia 1 września 2022 r. w którym bardzo obszernie zaprezentował swoje stanowisko, twierdząc m.in., że nie pozostaje w bezczynności, albowiem udostępnił informacje publiczne objęte wnioskiem, "odmawiając jednocześnie udostepnienia tych informacji, które nie stanowią informacji publicznej, a przynajmniej nie podlegają udostępnieniu, albowiem objęte są tajemnicą przedsiębiorstwa wykonawcy". Organ bardzo obszernie uzasadnił swoje pismo.

Mając na uwadze powyższe, Sąd zauważa, że skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Po pierwsze organ nie załatwił wniosku Strony ani w terminie 14 dniowym, ani też w terminie 2 miesięcznym wynikającym z art. 13 ust. 2 u.d.i.p., ani też przed wniesieniem przez Stronę skargi do Sądu. Z tego powodu należało orzec jak w pkt II sentencji wyroku. Organ kierował tylko do Strony pisma w których zapowiadał załatwienie sprawy w nowych terminach, trafnie jednak zauważyła Strona, iż termin 2 miesięczny upływał w dniu 20 czerwca 2022 r. i przed jego upływem organ nie dokonał wymaganych przepisami u.i.d.p. czynności, tj. nie udzielił informacji czy też w wymaganej formie nie odmówił ich udzielenia.

Natomiast dalszego rozważenia wymaga, czy po wniesieniu skargi, w związku z pismem z dnia 26 lipca 2022 r. w którym organ stwierdził, że "uwzględnia skargę" w całości oraz udostępnieniu Stronie wskazanych tam dokumentów, bezczynność organu ustała.

Sąd zauważa po pierwsze, że powyższym pismem organ wprowadził Skarżącą w błąd. Z jego początkowej treści wynika, iż "uwzględnił skargę w całości", natomiast z części dalszej wynika, iż część udostępnionych dokumentów tj. projekty technologiczne i projekty wykonawcze zostają udostępnione wyłącznie "w części podlegającej udostępnieniu zgodnie z przepisami o dotyczącymi tajemnicy przedsiębiorstwa". Takie sformułowanie oznacza, że organ w istocie (nie zachowując wymaganej przepisami u.d.i.p. formy decyzji) odmówił udostępnienia części żądanej informacji, powołując się na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa. Powyższe stanowisko organu w istocie potwierdza treść jego pisma procesowego z dnia 1 września 2022 r.

Sąd zatem zobowiązany jest powtórzyć, że udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno-technicznej, natomiast powiadomienie o tym, że żądana informacja nie jest informacją publiczną następuje "zwykłym" pismem. Z kolei obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział w takich przypadkach, gdy żądana informacja jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia bądź zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), tj. gdy istnieją ustawowe podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p), bądź przeszkody do jej udostępnienia w określony sposób lub w określonej formie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Skoro zatem organ uznał, iż część informacji objętych wnioskiem nie podlega udostępnieniu z uwagi na konieczność ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, to winien dokonać odmowy ich udzielenia w trybie decyzji, czego nie uczynił. A tym samym nie załatwił wniosku Strony zgodnie z u.i.d.p. i nadal pozostaje w bezczynności. Dalej Sąd zobowiązany jest do dokonania oceny charakteru stwierdzonej bezczynności przez ustalenie, czy miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa, czy też nie, co wprost wynika z treści art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle powyższych okoliczności, Sąd stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym przez organ wystąpiła bezczynność, która nie nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa mówimy przede wszystkim, jeżeli bezczynność jest wynikiem lekceważącego traktowania przez organ swoich obowiązków. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Podkreśla się także, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Zdaniem Sądu okoliczności sprawy nie pozwalają na uznanie, że opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. Informacje jakich żądała Strona dotyczą obszernej dokumentacji, zawierającej szereg licznych informacji, co do których niewątpliwie organ musiał dokonać analizy, które z nich stanowią informację publiczną podlegającą udostępnieniu, które stanowią informację podlegającą ochronie z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, a które informacji publicznej nie stanowią. Analiza taka jest niewątpliwie czasochłonna i pracochłonna. Co więcej po złożeniu skargi przez Stronę, organ niezwłocznie udostępnił jej znaczną część żądanych informacji. Z tych też względów Sąd, uznając, że nie miało miejsca rażące naruszenie prawa, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., orzekł - jak w punkcie II sentencji wyroku.

Sąd nie znalazł także podstaw do wydania orzeczenia na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., tj. o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. czy też na tej samej podstawie do orzeczenia o sumie pieniężnej na rzecz Skarżącej. Jak wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny (m. in w wyroku z dnia 5 sierpnia 2021 r. sygn. akt II OSK 151/21) zgodnie z treścią art. 149 § 2 p.p.s.a. stosowanie środków określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a. wobec organu jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, zatem możliwością, z której powinien skorzystać, jeżeli wymagają tego względy związane ze zwalczaniem oraz zapobieganiem bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania przez kontrolowany organ administracji publicznej. Wybór odpowiedniego środka powinien być zasadniczo warunkowany celem skargi, którym jest zwalczenie tych stanów mających miejsce w postępowaniu i doprowadzenie do jego zakończenia. Podstawowe znaczenie ma zastosowanie grzywny, która pełni względem organu funkcje prewencyjno-represyjne. Jeżeli sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną w stosownej wysokości, która rekompensuje, przynajmniej w pewnej mierze, uszczerbek (krzywdy, straty itd.) jakiego doznał skarżący na skutek bezczynności lub przewlekłego działania organu administracji. W ocenie Sądu, dodatkowy środek w postaci grzywny lub sumy pieniężnej może być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji (bądź przyznania na rzecz strony sumy pieniężnej), albo ich obydwu - organ nadal nie załatwi sprawy.

Jak nadto wskazał NSA (wyrok z dnia 13 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3194/21) w zakresie wyboru środka dyscyplinującego organ, sąd administracyjny dysponuje swobodą zbliżoną do uznania administracyjnego. W rozpoznawanej sprawie w przekonaniu Sądu sytuacja która wymagałaby zastosowania grzywny czy przyznania Stronie sumy pieniężnej nie zaszła. Sąd nie ma bowiem wątpliwości, że zakres żądania objęty wnioskiem obejmuje dużą liczbę informacji, które tak jak wskazał organ, wymagają ich oceny pod kątem spełniania kryterium informacji publicznej, a także oceny pod kątem tego, czy ich udostępnienie nie naruszy tajemnic chronionych w art. 5 u.d.i.p. W tym zakresie zatem Sąd skargę oddalił.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz Skarżącej zwrot uiszczonego wpisu w kwocie 100 zł - jak w punkcie IV sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien dokonać analizy żądanych we wniosku z dnia 6 kwietnia 2022 r. informacji (których dotychczas nie udostępnił) pod kątem spełniania przez nie kryterium informacji publicznej, a następnie w zależności od wyników tej oceny organ ma obowiązek: udzielić informacji w zakresie informacji publicznej podlegającej udostępnieniu, odmówić w drodze decyzji udzielenia informacji publicznej chronionej przepisami o których mowa w art. 5 u.d.i.p., odmówić zwykłym pismem udzielenia informacji nie stanowiących informacji publicznej. Sąd przy tym podkreśla, że w ramach niniejszej sprawy działanie organu może i powinno dotyczyć wyłącznie zakresu informacji żądanych we wniosku z dnia 6 kwietnia 2022 r.

Orzeczenia sądów administracyjnych cytowane powyżej są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl.