Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 750/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 8; art. 7; art. 16 ust. 7; art. 30 ust. 9
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 30 ust. 9; art. 16 ust. 7 i 8
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy WSA Marcin Małek (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2020 r. , nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu świadczeń nienależnie pobranych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] września 2005 r. Wójt Gminy M. przyznał T. W. (dalej jako: strona lub skarżący) od 1 września 2005 r. bezterminowo zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności w kwocie [...]zł miesięcznie. Decyzją z [...] września 2006 r. podwyższono wysokość przyznanego zasiłku do kwoty [...]zł.

W dniu 27 lutego 2017 r. wpłynęła do organu informacja z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznaniu skarżącemu dodatku pielęgnacyjnego od 11 września 2007 r., tj. od daty nabycia prawa do renty rodzinnej.

Z uwagi na jednoczesne pobieranie zasiłku pielęgnacyjnego i dodatku pielęgnacyjnego decyzją z [...] marca 2017 r. Wójt Gminy M. uchylił w całości decyzję z [...] września 2005 r., podając jako powód przywołaną wyżej okoliczność.

Na podstawie art. 16 ust. 7 i 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (aktualnie Dz. U. z 2020 r. poz. 111 ze zm.- dalej jako: "u.ś.r.") przekazane zostało do ZUS pismo o zwrocie nadpłaconego zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 września 2007 r. do 31 stycznia 2017 r.

W odpowiedzi na powyższe skarżący złożył wniosek o umorzenie ww. należności lub rozłożenie ich na raty, powołując się na trudną sytuację materialną oraz wysokie koszty utrzymania i leczenia.

Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Wójt Gminy M. odmówił skarżącemu umorzenia oraz rozłożenia na raty należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego, stwierdzając brak przesłanek z art. 30 ust. 9 u.ś.r. W ocenie organu skarżący nawet po potraceniu przez ZUS kwoty [...]zł miesięcznie będzie w stanie samodzielnie zaspokoić swoje niezbędne potrzeby życiowe.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, decyzją z [...] czerwca 2018 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższe decyzje zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 22 listopada 2018 r., sygn. II SA/Lu 766/18.

Sąd ocenił, że skoro ustawodawca traktuje procedurę określoną w art. 16 ust. 7 i 8 u.ś.r. jako zwrot świadczeń nienależnie pobranych, to do należności tych zastosowanie mają również przepisy przewidujące ulgi w zwrocie należności – w postaci umorzenia lub rozłożenia na raty (art. 30 ust. 9 u.ś.r.). Brzmienie tego przepisu nie pozostawia natomiast wątpliwości co do tego, że organ działa w granicach uznania administracyjnego. W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie wykroczyły poza zakres przyznanego im luzu decyzyjnego, ze względu na brak wszechstronnego rozważania materiału dowodowego w sprawie, a także brak należytego wyważenia interesu publicznego i słusznego interesu skarżącego. W szczególności Sąd wskazał, że organy orzekające w sprawie nie rozważyły w należyty sposób możliwości rozłożenia skarżącemu należności na raty, wychodząc z założenia, że skoro nie ma podstaw do umorzenia, to automatycznie nie istnieją również podstawy do rozłożenia należności na raty. Odmawiając rozłożenia należności na raty organy naruszyły nie tylko zasadę prawdy obiektywnej, wadliwie oceniając relacje pomiędzy obciążeniami skarżącego z tytułu zaległych należności oraz środkami niezbędnymi do zaspokojenia potrzeb bytowych skarżącego, zwiększonych ze względu na znaczną niepełnosprawność, ale również pominęły nakaz uwzględniania z urzędu interesu publicznego i słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.).

Udzielając wskazówek, co do dalszego postępowania Sąd podniósł, że organ powinien wnikliwie rozważyć, czy w sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny skarżącego, w szczególności z uwzględnieniem zwiększonych kosztów jego utrzymania z uwagi na niepełnosprawność i ocenić, czy okoliczności te uzasadniają jeśli nie umorzenie należności, to przynajmniej rozłożenie ich na raty, kierując się koniecznością ważenia interesu publicznego i słusznego interesu skarżącego.

Ponownie prowadząc postępowanie, na podstawie przeprowadzonych dowodów organ pierwszej instancji ustalił, że skarżący jest osobą niepełnosprawna w stopniu znacznym. Leczy się z powodu dolegliwości kardiologicznych, endokrynologicznych, neurologicznych, urologicznych, ortopedycznych oraz zaburzeń równowagi. Z powodu wieku stan jego zdrowia pogarsza się i powoduje nasilenie problemów zdrowotnych. Aktualnie prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką w wieku 73 lat. W tym samym domu mieszka siostra strony oraz brat z żoną i trójką dzieci, którzy prowadzą oddzielne gospodarstwo domowe. Skarżący utrzymuję się z renty rodzinnej w wysokości [...] zł. Jego matka pobiera natomiast emeryturę w wysokości [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi [...] zł. Z ustaleń organu wynika natomiast, że miesięczne wydatki strony wynoszą [...] zł (stałe opłaty: prąd [...] zł, gaz [...] zł, opał [...] zł, woda i wywóz nieczystości [...] zł; koszty poniesione w związku z leczeniem: wizyty lekarskie [...] zł, leki i środki medyczne [...] zł, odzież [...] zł, wyżywienie [...] zł, inne [...] zł). Powyższe – zdaniem organu – wskazuje, że zachodzą przesłanki uzasadniające rozłożenie na raty nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 września 2007 r. do 31 stycznia 2017 r. Jednocześnie zdaniem organu sytuacja bytowa oraz materialna strony nie jest na tyle trudna aby nienależnie pobrany zasiłek pielęgnacyjny został umorzony. Po potrąceniu rat, skarżący jest bowiem w stanie zaspokoić swoje potrzeby związane z codziennym utrzymaniem.

W związku z powyższym organ decyzją z [...] czerwca 2020 r. rozłożył zadłużenie wynoszące [...] zł na 48 rat. Pierwsza rata w wysokości [...] zł, pozostałe raty po [...] zł. Jednocześnie organu odmówił umorzenia należności z tytułu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego.

W uzasadnieniu organ przywołał ww. ustalenia uznając, że ustalona wysokość raty nie będzie stanowić nadmiernej uciążliwości dla strony. Jednocześnie uznał, że nie zachodzą przesłanki ustawowe do umorzenia przedmiotowej kwoty, gdyż sytuacja bytowa i materialna strony nie jest na tyle trudna aby nienależnie pobrany zasiłek został umorzony.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił wadliwe zastosowanie art. 30 ust. 9 u.ś.r., a także naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego, m.in. poprzez brak wskazania jakie okoliczności wpływające na uwzględnienie wniosku nie zostały wykazane, bezzasadne oddalenie wniosków dowodowych oraz brak ustaleń w kwestii całokształtu sytuacji życiowej strony.

Zdaniem strony, suma rat przewyższa sumę należności z uwzględnieniem części należności którą organ wyegzekwował i części należności która uległa przedawnieniu. Nadto strona podniosła, że skoro organ ustalił wysokość pierwszej raty na kwotę [...]zł, a zatem w wysokości bardzo zbliżonej do pobieranego zasiłku, to także następne raty nie powinny stanowić ponadto dwukrotnej wartości. Organ nie wskazał, na jakiej podstawie dokonał podziału wysokości rat oraz nie uwzględnił należności które uległy przedawnieniu.

Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] września 2020 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Przedstawiając uzasadnienie zajętego stanowiska Kolegium wskazało m.in., że decyzja w przedmiotowej sprawie została wydana w związku z wyrokiem WSA w Lublinie z 22 listopada 2018 r. (II SA/Lu 766/18) w którym to orzeczeniu - wiążącym organy - sąd zobowiązał do ponownego rozważenia możliwości rozłożenia należności na raty lub jej umorzenia.

W tym kontekście - zdaniem Kolegium - organ dokonał prawidłowych ustaleń dotyczących sytuacji osobistej, rodzinnej, zdrowotnej i finansowej oraz w jaki sposób zwrot nienależnie pobranych świadczeń będzie mieć wpływ na sytuację zobowiązanego. W konsekwencji organ doszedł do wniosku, iż zasadne było w niniejszej sprawie rozłożenie kwoty z tytułu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego na raty w wysokości po [...] zł z wyjątkiem pierwszej raty wynoszącej [...] zł. Organ pierwszej instancji, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, przy ustalaniu wysokości rat, miał na uwadze, by ponad miarę nie obciążać budżetu strony i umożliwić jej normalne funkcjonowanie. Trudno zatem zarzucić organowi pierwszej instancji jakiekolwiek nieprawidłowości w tym zakresie. Jednocześnie za bezzasadne organ uznał zarzuty dotyczące wysokości zobowiązania wskazując, że wysokość nienależnie pobranego wynosi [...] zł. Z wypłaconej renty dokonano potrąceń w wysokości [...] zł, co oznacza, że pozostała do spłaty kwota [...]zł. Organ rozłożył spłatę zadłużenia w 48 ratach ustalając wysokość pierwszej na kwotę [...]zł, natomiast pozostałych na kwotę [...]zł, co stanowi łącznie kwotę [...]zł.

Konkludując w ocenie Kolegium organ pierwszej instancji z należytą starannością przeprowadził postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie. Organ ustalił prawidłowo sytuację rodzinną i majątkową strony. W świetle stanu faktycznego przedmiotowej sprawy organ w konsekwencji uznał, że sytuacja majątkowa i osobista strony uzasadnia rozłożenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia na raty. Tym samym uznał, że argumenty przedstawione w odwołaniu nie mogły wzruszyć zaskarżonej decyzji.

Pełnomocnik strony wywiódł do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji naruszającej art. 30 ust 9 u.ś.r.; w ocenie pełnomocnika choć ustalenia organu wskazywały na sytuację strony uzasadniającą umorzenie należności lub rozłożenie należności na raty organ wydał decyzję odmawiającą uwzględnienia żądania skarżącego;

- art. 79a k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a. poprzez brak wskazania jakie okoliczności zdaniem organu nie zostały przez stronę wykazane; ponadto organ oddalił wnioski dowodowe strony, choć zmierzały one do wykazania szczególnej sytuacji strony, a jednocześnie wydał decyzję niezgodną z żądaniem strony; zdaniem pełnomocnika pozostaje to w sprzeczności z zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;

- art. 7, art. 7b, art. 10 w zw. z art. 77, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadami postępowania administracyjnego, bez przeprowadzenie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przy jednoczesnym braku współdziałania z innymi organami, wadliwe uzasadnienie decyzji i dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami wiedzy, oraz doświadczenia życiowego i ustalenie równych wysokości rat oraz braku rozłożenia na raty w wysokości odpowiadającej kwocie pobieranego zasiłku.

- art. 12 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez okres ponad trzech lat.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Organ w całości podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje;

Na wstępie należy wskazać, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) i zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 2 marca 2021 r., w związku z ogłoszeniem stanu epidemii i związanymi z tym ograniczeniami i wymogami w zakresie podejmowania działań zmierzających do eliminowania nadmiernego stanu zagrożenia dla stanu zdrowia osób uczestniczących w czynnościach sądowych, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Poza brakiem udziału stron w tym postępowaniu, sądowa kontrola nie różni się od kontroli sprawowanej przy rozpoznawaniu spraw w trybie zwykłym. W ramach tej kontroli, tak jak w każdym przypadku sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do zaskarżonych aktów lub czynności (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

W przypadku kontroli decyzji administracyjnych to sąd na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a., zobligowany jest do uwzględnienia skargi w przypadku stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszego postępowania jest kontrola decyzji uwzględniającej w części wniosek skarżącego o umorzenie w całości lub w części ewentualnie rozłożenia na raty (po [...] zł każda), kwoty [...]zł pozostałej do spłaty z tytułu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego za okres od 1 września 2007 r. do 31 stycznia 2017 r.

Organ pierwszej instancji decyzją z [...] czerwca 2020 r. wskazaną kwotę rozłożył na 48 rat w wysokości po [...] zł z wyjątkiem pierwszej raty wynoszącej [...] zł, potrącanych z bieżącego świadczenia wypłacanego przez ZUS i jednocześnie odmówił umorzenia ww. należności

Podkreślić należy, że decyzja organu wydana została w sytuacji, gdy w obrocie prawnym pozostają ostateczna decyzja o uchyleniu w całości decyzji z [...] września 2005 r., przyznającej skarżącemu zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności oraz prawomocne orzeczenie tut. Sądu z 22 listopada 2018 r. (II SA/Lu 766/18) uchylające decyzje organów obu instancji odmawiające skarżącemu zarówno umorzenia przedmiotowych należności jak i rozłożenia ich na raty. Jak natomiast stanowi art. 153 p.p.s.a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku i to bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Przedstawione wyżej rozważania prowadzą do konkluzji, że orzekające ponownie w niniejszej sprawie organy było związane wykładnią wyrażoną w motywach przywołanego wyżej wyroku - sygn. akt II SA/Lu 766/18.

W pełni prawidłowe było zatem prowadzenie postępowania i oparcie rozstrzygnięcia o przepis art. 30 ust. 9 u.s.r. Zgodnie z jego treścią organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

Analiza tego przepisu wskazuje, że poprzez użycie sformułowania "może rozłożyć na raty" ustawodawca przesądził o uznaniowym charakterze decyzji organu w tym zakresie. Oznacza to, że organ ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym, czy kwota świadczenia powinna być umorzona w całości lub w części lub też odroczona bądź rozłożona na raty i w jakiej wysokości i przez to długości okresu spłaty, rozstrzyga organ w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Innymi słowy organ ten ma możliwość, ale nie obowiązek uwzględnienia wniosku o zastosowanie określonego rodzaju ulgi nawet w razie stwierdzenia, że zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej zobowiązanego. Jak już to wskazał tutejszy Sąd w wyroku z 22 listopada 2018 r. nie może to jednak oznaczać dowolności organu wyrażonej w podjętej decyzji. Rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu administracji nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 k.p.a.), ale także załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). Przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a.

Jednocześnie podkreślić przy tym należy, że trudna sytuacja materialna lub zdrowotna danej rodziny sama przez się nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle innych rodzin uprawnionych do świadczeń. Chodzi więc o takie sytuacje nadzwyczajne, których nie sposób przewidzieć przy dochowaniu nawet najwyższej staranności, sytuacje nagłe i niespodziewane (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 973/13, CBOS).

Taka natomiast sytuacja, w kontekście przedstawionych powyżej okoliczności, nie występuje w niniejszej sprawie. Tym samym całkowicie uzasadniona była decyzja organów o odmowie umorzenia przedmiotowych należności. W tym zakresie organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły sytuację osobistą, zdrowotną oraz rodzinną skarżącego i zasadnie odmówiły mu umorzenia nienależnie pobranych świadczeń, nie przekraczając granic uznania administracyjnego.

Jednocześnie należy przy tym skarżącemu wskazać, że art. 30 ust. 9 u.ś.r. przewiduje też innego rodzaju ulgi. Nie tylko można umorzyć należności z tytułu wypłaconego świadczenia, ale również odroczyć termin ich płatności albo rozłożyć je na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Oczywiście ulgi tego rodzaju są bardziej dotkliwe dla strony niż całkowite uwolnienie się od długu poprzez jego umorzenie, jednakże również są rodzajem ulgi możliwym do zastosowania jedynie przy uwzględnieniu trudnej sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika.

Należy bowiem pamiętać, że zastosowanie jakiejkolwiek ulgi w spłacie takich należności stanowi wyjątek i jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej, zdrowotnej, materialnej, w tym dochodowej rodziny zobowiązanego, przez którą należy rozumieć ogólnie sytuację finansową rodziny. W związku z tym należy oceniać obiektywną możliwość spłaty zadłużenia, uwzględniając przy tym stan posiadania, istniejące źródła dochodu i możliwości zarobkowe członków rodziny.

W niniejszej sprawie względy zdrowotne skarżącego czynią sytuację rodziny bez wątpienia trudną, przy czym sytuacja bytowa rodziny jest ustabilizowana. Rodzina skarżącej ma zapewnione warunki mieszkaniowe i co istotne posiada stałe źródła utrzymania i dochodu oraz na bieżąco reguluje zobowiązania, co skutkuje możliwością dokonania spłaty zadłużenia w ustalonych przez organ ratach. Tym samym - zdaniem Sądu - organ trafnie wykazał, że aktualna sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego pozwala mu na spłacanie rat w wysokości po [...] zł miesięcznie. Udokumentowane w toku postepowania wydatki i koszty utrzymanie rodziny (ok. [...] zł) pozwalają mu dysponować kwotą ok. [...] zł, z której to kwoty jest w stanie ponieść ciężar miesięcznej raty w ustalonej wysokości. Dodania przy tym wymaga, że zamieszkując wspólnie w domu z innymi członkami rodziny, dwuosobowa rodzina skarżącego ponosi jedynie część kosztów jego utrzymania. Powyższe nie wskazuje na wyjątkowość sytuacji skarżącej, która pozwalałaby na wywiedzenie, iż nie jest ona w stanie dokonać zwrotu przedmiotowego zadłużenia.

Z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynika, że organ odniósł się do wszelkich istotnych okoliczności, także tych wskazywanych przez stronę, dotyczących sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego z punktu widzenia zarówno interesu strony jak i interesu społecznego. Organ miał na uwadze wiek skarżącego i jego stan zdrowia oraz obiektywną możliwość pogarszania się tego stanu. Skarżący nie przedstawił żadnych zaświadczeń pozwalających na stwierdzenie, iż stan zdrowia jego już teraz wymaga większych wydatków na leczenie. Organ prawidłowo również zwrócił uwagę, że pomoc społeczna nie ma na celu przejmowania w całości kosztów utrzymania rodziny.

Konkludując - w opinii Sądu - organy obu instancji w sposób wyczerpujący rozważyły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia kwestie. Działając w granicach uznania administracyjnego organy przyjęły, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego nie uzasadnia umorzenia pobranych nienależnie świadczeń oraz ustalenia rat w niższej wysokości, tak jak tego domagał się skarżący. Dla zastosowania art. 30 ust. 9 u.ś.r. decydujące jest dysponowanie określonymi dochodami przy równoczesnym określeniu wysokości kosztów utrzymania i koniecznych wydatków. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji nie można zarzucić dowolności. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób wyczerpujący, a podjęte decyzje są właściwie umotywowane. Jeszcze raz podnieść należy, że to do organów administracji publicznej należy decyzja, czy w danej sprawie zaistniały okoliczności uniemożliwiające zwrot nienależnie pobranych świadczeń. Sąd dokonuje jedynie oceny, czy nie doszło do przekroczenia ogólnie uznawanych i stosowanych zasad w tym zakresie. W świetle jednak dokonanych ustaleń i wywiedzionych na ich podstawie wniosków stwierdzić należy, że odmawiając skarżącemu umorzenia przedmiotowych należności oraz ustalenia rat w niższej wysokości organy nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Jak wskazano, wydając decyzje organy obu instancji miały na uwadze zarówno sytuację materialną i rodzinną strony, jak i wysokość uzyskiwanego przez rodzinę dochodu.

W tych okolicznościach sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania lub w jakikolwiek inny istotny sposób jest niezgodne z prawem.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Marginalnie Sąd wskazuje, iż pogorszenie sytuacji rodziny, w tym dochodowej i zdrowotnej, uprawnia stronę do wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji o rozłożeniu na raty w trybie art. 155 k.p.a.