Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1927/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 1, 20 ust 1 pkt 1, 48 ust 2
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców działając na podstawie art. 89p ust. 1 oraz art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 680) w związku z art. 513 ust. 1 pkt 1, art. 484 oraz art. 514 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650) oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267) - po rozpatrzeniu odwołania M. A. ur. [...] r. obywatela [...] od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdzeniu, że nie występują okoliczności dla udzieleniu zgody na pobyt tolerowany - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji przedstawia się w sposób następujący.

M. A., obywatel [...] deklarujący narodowość e[...], w dniu 31 lipca 2012 r. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Cudzoziemiec przyleciał samolotem z [...] do Warszawy bez ważnej wizy polskiej i po zatrzymaniu na lotnisku wystąpił o nadanie statusu uchodźcy. Nie zgłaszając się do ośrodka dla cudzoziemców i nie czekając na rozpatrzenie wniosku, nielegalnie udał się do [...], gdzie przebywał kilka miesięcy. Następnie udał się nielegalnie przez terytorium [...] do [...], gdzie został zatrzymany i w dniu 15 kwietnia 2013 r. przekazany do Polski.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz stwierdził, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek, o których mowa w Konwencji Genewskiej, aby otrzymać ochronę międzynarodową.

Od powyższej decyzji cudzoziemiec wniósł odwołanie do Rady do Spraw Uchodźców. W dniu 18 lipca 2014 r. dodatkowo wystąpił z prośbą o ponowne rozpatrzenie jego sprawy i udzielenie ochrony międzynarodowej. W uzasadnieniu podał, że w kraju pochodzenia jego życie jest zagrożone przez struktury [...].

W tych okolicznościach, w postępowaniu odwoławczym została wydana opisana na wstępie decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ stwierdził, że postępowanie w sprawie nie wykazało w sposób wystarczający, że cudzoziemiec może być uchodźcą w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ wskazał, że składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec oświadczył, iż był prześladowany w [...] przez [...], a w dniu 7 marca 2012 r. grożono mu śmiercią. Pracował w branży turystycznej i podawał alkohol. Podkreślił, że sytuacja w [...] jest bardzo zła. [....] prześladuje wszystkich, którzy żyją po europejsku, słuchają zagranicznej muzyki oraz mają styczność z alkoholem. Ludzie z [...] wielokrotnie grozili mu, aby porzucił dotychczasowy styl życia. Wnioskodawca oświadczył, że w kraju pochodzenia nie brał udziału w działaniach wojennych, nie był zatrzymany, poddawany przemocy, aresztowany lub więziony. Nie było prowadzone przeciwko niemu postępowanie sądowe lub administracyjne. Nie należał do żadnej organizacji politycznej, kulturalnej, społecznej lub etnicznej. Stwierdził także, że jest zdrowy, nie miał poważnych chorób lub zabiegów i jest w pełni sprawny.

Podczas wywiadu statusowego cudzoziemiec potwierdził wymienione wcześniej przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia, wskazując na zagrożenie ze strony radykalnych [...]. Zeznał, że w 2011 r. w miejscowości [...] został wraz z kolegami zaatakowany przez mężczyzn z [...], ponieważ w samochodzie słuchali muzyki. W wyniku ostrej wymiany zdań i bójki jeden z kolegów został dotkliwie pobity oraz zniszczono jego samochód. Wnioskodawca wraz z drugim kolegą zdołał uciec. Napastnicy ustalili adres zamieszkania wnioskodawcy, grozili ojcu. O napaści nie poinformował miejscowych organów sprawiedliwości, gdyż jak stwierdził, funkcjonariusze policji też boją się [....] ekstremistów. Po tym zdarzeniu wnioskodawca wyjechał z rodzinnego miasta. Przez pewien czas przebywał w [....], ale w obawie o własne bezpieczeństwo postanowił wyjechać za granicę. W lipcu 2012 r. wyrobił paszport, uzyskał [...] wizę i wyleciał samolotem do [...]. Następnie przyleciał samolotem do Warszawy. W [...] pozostali jego rodzice oraz brat. W [...] cudzoziemiec dowiedział się od ojca, że jego brat został porwany w końcu lutego 2013 r. przez ludzi [...], żądających jego powrotu w zamian za uwolnienie brata. Ojciec powiadomił o uprowadzeniu brata policję. Pod koniec maja brat został uwolniony. Cudzoziemiec przedstawił do akt sprawy kopię protokołu przesłuchania ojca wnioskodawcy przez miejscową policję w związku ze złożoną skargą na okoliczność porwania syna. Wnioskodawca wyjaśnił również, że od 1 marca 2011 r. do 1 marca 2012 r. odbywał zasadniczą służbę wojskową. Dodał, iż po złożeniu wniosku nielegalnie wyjechał do [...], ponieważ nie wiedział, że to jest zabronione.

Organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca jest niewiarygodny. Podane przyczyny opuszczenia kraju nie zostały przez niego uprawdopodobnione i nie mogą stanowić podstawy dla jednoznacznego stwierdzenia występowania uzasadnionej obawy przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. Cudzoziemiec nie przedstawił wiarygodnych dowodów na potwierdzenie swoich obaw, a jego zeznania są ogólnikowe, częściowo sprzeczne i pozbawione konkretnych danych. Zdaniem organu, ogólnikowe stwierdzenie, że wnioskodawca był prześladowany przez [...] za słuchanie muzyki, czy też podawanie alkoholu gdy pracował w hotelu jako kelner, nie może stanowić wiarygodnego dowodu na potwierdzenie prześladowań w kraju pochodzenia. Organ podkreślił, że skarżący nigdy nie został zatrzymany, poddawany przemocy, aresztowany lub więziony przez władze publiczne. Ponadto, w jego zeznaniach występują zasadnicze niezgodności, które mogą świadczyć o świadomym zwiększaniu rzekomych zagrożeń w celu uzasadnienia swoich obaw przed powrotem do kraju pochodzenia. Składając wniosek cudzoziemiec podał, że był prześladowany, ponieważ podawał alkohol, a podczas wywiadu zeznał, że został zaatakowany, gdyż słuchał w samochodzie muzyki.

Organ uznał za mało wiarygodne twierdzenie cudzoziemca, że z jego powodu brat K. został w 2013 r. uprowadzony. Wskazał, że przedstawiona w toku postępowania kserokopia protokołu przesłuchania ojca przez miejscową policję w związku ze złożoną skargą na okoliczność porwania syna budzi poważne wątpliwości, czy jest prawdziwa. Protokół nie zawiera, poza ogólnikami, żadnych konkretnych danych lub okoliczności uprowadzenia brata wnioskodawcy, ponadto pieczęcie mające potwierdzić autentyczność kopii protokołu są nieczytelne, brak jest danych organu sporządzającego protokół oraz danych funkcjonariusza przeprowadzającego przesłuchanie. Zdaniem organu, zeznania cudzoziemca w sprawie rzekomych zagrożeń w kraju pochodzenia nie zostały przez niego rzetelnie uprawdopodobnione, a przedstawiona kserokopia protokołu jest niewiarygodna. Organ dodał, że o ograniczonej wiarygodności wnioskodawcy może też świadczyć fakt nielegalnego wyjazdu do [...] i [...] wkrótce po złożeniu wniosku w Polsce. Wyjaśnienie cudzoziemca, że nie wiedział, że nie może opuszczać terytorium RP do czasu rozpatrzenia wniosku jest nie do przyjęcia, gdyż podczas składania wniosku został pouczony o obowiązku pozostania na terytorium RP do czasu jego rozpatrzenia.

W ocenie organu, nie można wykluczyć, że wnioskodawca poszukiwał najkorzystniejszych warunków dla osiedlenia się w Europie z przyczyn ekonomicznych i bytowych. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego organ stwierdził, że cudzoziemiec nie był prześladowany przez władze publiczne z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych. Wymienione przez niego przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia, takie jak domniemane obawy o własne bezpieczeństwo z powodu rzekomych zagrożeń ze strony [...], nie zostały przez niego wiarygodnie uprawdopodobnione i nie mogą stanowić podstawy dla jednoznacznego stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej.

Zdaniem Rady, okoliczności wskazane we wniosku cudzoziemca oraz w toku wywiadu statusowego nie są tożsame z indywidualnym prześladowaniem w rozumieniu przepisów ustawy. Wnioskodawca nie był prześladowany, poddawany przemocy, zatrzymany lub więziony w kraju pochodzenia. Nie udzielał się także w działalności społecznej lub politycznej. Ponadto, sytuacja w kraju pochodzenia cudzoziemca uległa zasadniczej zmianie. W dniu 3 lipca 2013 r. wojskowi pozbawili władzy prezydenta [...] należącego do [...]. Obowiązki prezydenta przejął [...] - przewodniczący [...]. W październiku 2013 r. po masowych protestach i niepokojach została zakazana działalność [...]. Ogłoszono delegalizację organizacji i postawiono w stan oskarżenia licznych działaczy tej organizacji. W styczniu 2014 r. odbyło się referendum konstytucyjne. Nowa ustawa konstytucyjna, która uzyskała poparcie 98 % biorących udział w referendum oraz zapewnia całkowitą wolność wyznania i sumienia każdego obywatela. Społeczeństwo [...] jest podzielone, oczekuje na pełną stabilizację życia politycznego i społecznego. Na podstawie dostępnych materiałów na temat sytuacji w [...] organ stwierdził, że mimo napiętej sytuacji wewnętrznej, nie występują obecnie żadne poważne zagrożenia dla życia lub zdrowia obywateli.

Zdaniem organu, wnioskodawca nie spełnia wymaganych przesłanek, o których mowa w Konwencji Genewskiej, aby otrzymać status uchodźcy. Ponadto organ stwierdził, że z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie wynikają także przesłanki dla udzielenia wnioskodawcy ochrony uzupełniającej lub udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Cudzoziemiec nie wykazał, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z zagrożeniem praw chronionych przez Konwencję Rzymską z 1950 r. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla skarżącego. Brak jest przesłanki rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń, opisanych w art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zdaniem Rady, postępowanie w sprawie wnioskodawcy prowadzone było właściwie, w oparciu o dostępne możliwości ustalenia stanu faktycznego i odpowiednio zastosowane przepisy zarówno prawa materialnego, jak też postępowania administracyjnego. Organ pierwszej instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Wnioskodawca miał nieograniczone możliwości przedstawienia wszystkich dowodów i okoliczności w sprawie oraz zgłoszenia dodatkowych żądań lub wniosków zgodnie z art. 10 k.p.a.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. A. Kwestionowanej decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 13 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 pkt 1 i 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472 ze zm. - dalej u.u.c.o.) oraz art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517) poprzez nieprzyznanie mu statusu uchodźcy, w sytuacji gdy podane powody, dla których żywi obawę przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, są uzasadnione i realne,

- art. 15 pkt 2 u.u.c.o. poprzez nieuznanie, iż w przypadku powrotu do kraju pochodzenia może zostać poddany nieludzkiemu i poniżającemu traktowaniu jako osoba wyznająca [...], w sytuacji gdy powszechnie znana jest działalność i metody terroru stosowane przez przedstawicieli [...] na terenie [...],

- art. 97 ust. 1 pkt 1 u.u.c.o. w związku z art. 3 i art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285) poprzez nieuznanie [...] za miejsce, w którym dochodzi do poważnych naruszeń praw człowieka oraz nieuznanie zagrożenia prawa skarżącego do życia, zdrowia oraz bezpieczeństwa.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne i niewyczerpujące zbadanie materiału dowodowego - zwłaszcza w zakresie sytuacji i poziomu bezpieczeństwa w [...], w tym braku możliwości zapewnienia bezpieczeństwa przez Policję,

- art. 80 k.p.a. poprzez nieuzasadnione pominięcie dowodu z dokumentu Policji przedstawionego w toku postępowania oraz nieuzasadnione, sprzeczne z zasadami doświadczenia życiowego uznanie jego zeznań za niewiarygodne.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że złożył wniosek o przyznanie statusu uchodźcy z uwagi na obawę przed prześladowaniem ze strony przedstawicieli [...]. Podał, że obawia się o swoje życie. Zdaniem skarżącego, w toku postępowania dopuszczono się licznych naruszeń przepisów postępowania.

Odnosząc się do stwierdzenia przez organy sprzeczności w zeznaniach oraz uznania ich za niewiarygodne, skarżący zauważył, że początkowo twierdził, iż przyczyną jego wyjazdu była praca w hotelu z alkoholem, a następnie wskazał na incydent z przedstawicielami [...]. Podniósł, iż z faktu podania dwóch okoliczności wyjazdu nie można wyciągać wniosku, że zeznania były sprzeczne. Skarżący podkreślił, że nigdy nie wypierał się swoich zeznań, podał jedynie dodatkową okoliczność, jaką była napaść i bójka z przedstawicielami [...]. Twierdzenie organów o sprzecznych zeznaniach nie znajduje potwierdzenia w protokołach przesłuchań i stanowi naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów państwa.

Zdaniem skarżącego, pozbawione podstaw jest również ustalenie przez organ braku wiarygodności dokumentu, który złożył w toku postępowania. Przedmiotowy dokument stanowił protokół złożenia zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa spisany z zeznań ojca skarżącego na policji. Organy obu instancji nie zadały sobie trudu, by zweryfikować prawdziwość złożonego dokumentu, a poprzestały na bezpodstawnych twierdzeniach, które w konsekwencji doprowadziły do podważenia wiarygodności tego dokumentu.

Skarżący stwierdził, że wyjechał z kraju pochodzenia, ponieważ grożono mu i jego rodzinie, a podane okoliczności są wystarczające dla uznania, że jego obawa jest uzasadniona. Podkreślił, że jak wskazują międzynarodowe raporty, sytuacja w [...] wciąż się pogarsza. Organ drugiej instancji, pomimo że miał obowiązek ponownie rozpatrzyć całokształt okoliczności sprawy, nie ustalił, jak zmieniła się sytuacja w [...] i jaki ma wpływ na zgłoszoną przez niego obawę przed powrotem do kraju pochodzenia. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem, że obawa przed prześladowaniem nie jest w jego przypadku uzasadniona. Stwierdził, że przy panującej w kraju pochodzenia niestabilności, bezprawiu i bezkarności władz wobec przypadków łamania praw człowieka, jego prawa, tj. wolność wyznawanych poglądów i religii, mogą być zagrożone. Ponadto skarżący zauważył, że konieczne jest rozstrzyganie wątpliwości na korzyść wnioskodawcy.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała dotychczasowe stanowisko oraz wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Nadto, na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły. Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałoby uwzględnienie skargi.

Kontroli Sądu podlegała decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o stwierdzeniu, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Materialnoprawną podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowią przepisy art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 oraz art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U z 2012 r., poz. 680 ze zm.) w związku z art. 484 oraz art. 513 ust. 1 pkt 1 i art. 514 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650).

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, cudzoziemcowi odmawia się nadania statusu uchodźcy, jeżeli nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.

Przepis art. 48 ww. ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji stanowił, że w przypadku, gdy wnioskodawcy lub osobie, w której imieniu wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 20. Powyższe brzmienie zostało nadane na mocy art. 484 pkt 10 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 maja 2014 r. Nadto, art. 97 ust. 1 i 1a ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zawierający regulację w zakresie udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany, został uchylony przez art. 484 pkt 35 ww. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach.

Jednakże, stosownie do treści art. 513 ust. 1 ww. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, do postępowań administracyjnych, których nie zakończono do dnia wejścia w życie tej ustawy decyzją ostateczną, a które zostały wszczęte przed tym dniem m.in. na podstawie ustaw zmienianych w cytowanej ustawie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie zaś z art. 514 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, w decyzji o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej i udzielenia zgody na pobyt tolerowany, nie orzeka się o wydaleniu z terytorium RP.

Prawidłowo zatem organy administracji orzekały na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie omawianej nowelizacji.

I tak, stosownie do art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w przypadku gdy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, jeżeli nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 20. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, gdy wnioskodawcy lub osobie, w imieniu której wnioskodawca występuje, odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się ponadto o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1a.

Jak stanowi art. 97 ust. 1 i 1a cytowanej ustawy, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (ust. 1), jak również jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu (ust. 1a).

Przeprowadzona pod względem zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do oceny, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.

W ocenie Sądu, organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680), a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Wbrew zarzutom skargi, organy prawidłowo orzekły o braku podstaw do przyznania skarżącemu statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej. Nadto, w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany.

Stosownie do treści art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej - nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy ubóstwa. W myśl art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, status uchodźcy w RP nadaje się cudzoziemcowi, który spełnia warunki do uznania za uchodźcę, określone w Konwencji Genewskiej i Protokole Nowojorskim, tj. Konwencji o statusie uchodźców, sporządzonej w Genewie w dniu 28 lipca 1951 r. oraz Protokole dotyczącym statusu uchodźców sporządzonym w Nowym Jorku w dniu 31 stycznia 1967 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517).

Jak wynika z postanowień art. 1 ust. A pkt 2 ww. Konwencji oraz art. 1 Protokołu Nowojorskiego, termin "uchodźca" stosuje się w szczególności do osoby, która na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu swojej rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, przebywa poza granicami państwa, którego jest obywatelem i nie może lub nie chce z powodu tych obaw korzystać z ochrony tego państwa. Charakter określonych w Konwencji przyczyn powodujących obawę przed prześladowaniem i jej skutek, mianowicie niemożność korzystania z ochrony państwa swego obywatelstwa - wskazuje, że chodzi głównie o zagrożenie prześladowaniami ze strony władz państwa stosowanymi, bądź inspirowanymi z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub z racji przekonań politycznych.

Podkreślić należy, że Art. 1 ust. A Konwencji Genewskiej zawiera wyczerpujący katalog przesłanek, jakie powinny być spełnione przez cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy. Wśród tych przesłanek nie zawarto przyczyn bytowych czy ekonomicznych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, przesłanki do nadania statusu uchodźcy wskazane w Konwencji Genewskiej należy interpretować wąsko. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia, sytuację osobistą cudzoziemca, ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia, lecz z uwagi na istniejące, uzasadnione obawy prześladowania osoby ubiegającej się o status uchodźcy. Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie jest dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości).

Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi uzasadniona obawa przed prześladowaniem. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem obawa jest odczuciem indywidualnym. Dla uznania tego odczucia za udowodnione, musi ono zostać potwierdzone przez ocenę sytuacji na podstawie materiału dowodowego sprawy. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń strony. Ponieważ termin "uzasadniona obawa" łączy element subiektywny i obiektywny, oba te elementy muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu, jak wskazane zostało w podręczniku "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy" Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.). Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku oraz na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że organy obu instancji przeanalizowały oświadczenia skarżącego zawarte we wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak również treść wypowiedzi strony złożonych w toku postępowania. Analiza tych oświadczeń jest wyczerpująca, nadto uzasadnienia wydanych decyzji zawierają wypływające z niej wnioski.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że deklarowany powód opuszczenia przez skarżącego kraju pochodzenia stanowiła obawa przed prześladowaniem ze strony [...] oraz formułowane względem strony groźby dotyczące stylu życia. Zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, iż skarżący nie wykazał uzasadnionej obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nie uprawdopodobnił, aby władze kraju pochodzenia bądź inne podmioty podejmowały czy mogłyby podejmować w przyszłości wobec niego jakiekolwiek działania krzywdzące na tle rasowym, religijnym, narodowościowym bądź na tle przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych. Powyższe pozwala przyjąć, iż rzeczywistym powodem wyjazdu cudzoziemca z kraju pochodzenia było dążenie strony do poprawy sytuacji życiowej. Brak poczucia bezpieczeństwa wynikający z sytuacji w kraju pochodzenia nie mógł stanowić przesłanki, pozwalającej na uwzględnienie wniosku strony.

Podkreślenia wymaga, że na terytorium kraju pochodzenia strony nie toczy się międzynarodowy lub wewnętrzny konflikt zbrojny, mogący spowodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludności cywilnej. W aktach sprawy znajdują się urzędowe opracowania dotyczące sytuacji w kraju cudzoziemca, wykluczające wystąpienie takiego zagrożenia. Działalność [...] została w [...] zakazana w październiku 2013 r., zaś nowa Konstytucja z 2014 r. zapewniła wolność wyznania i sumienia każdego obywatela. Obecnie nie występują w kraju pochodzenia skarżącego żadne poważne i zindywidualizowane zagrożenia dla życia i zdrowia obywateli, wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec społeczeństwa.

Przyjąć zatem należy, że cudzoziemiec nie był prześladowany w kraju pochodzenia, a okoliczności wyjazdu wskazane przez niego w toku postępowania nie były tożsame z indywidualnym prześladowaniem z powodów określonych w Konwencji Genewskiej. Osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy musi wykazać indywidualny charakter prześladowań lub obawy przed takimi prześladowaniami z przyczyn, o których mowa w art. 1A Konwencji. W przypadku skarżącego brak jest podstaw do stwierdzenia, aby był on narażony na prześladowania w kraju pochodzenia. Opuścił [...] legalnie, na podstawie wyrobionego w lipcu 2012 r. paszportu, wydanego przez władze kraju pochodzenia. Nie był nigdy aresztowany, ani skazany wyrokiem sądu, nie stawiano mu zarzutów i nie prowadzono wobec niego postępowania sądowego lub administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd podzielił stanowisko organów administracji, zgodnie z którym skarżący nie spełnia przesłanek do nadania statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy prawidłowo skutkowało odmową nadania statusu uchodźcy.

W ocenie Sądu, za prawidłowe należy również uznać orzeczenie o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (pkt 1), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie (pkt 2), poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego (pkt 3) i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.

Organy zasadnie przyjęły, że wobec skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. W związku z powyższym, organy orzekające w sprawie słusznie stwierdziły, że cudzoziemiec nie spełnia przesłanek uzasadniających uznanie za uprawnionego do nadania statusu uchodźcy bądź udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, określonych w art. 13 ust. 1 i art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zarzuty dotyczące ewentualnego wystąpienia przesłanek do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany również nie mogą odnieść zamierzonego skutku.

W oparciu o ustalenia dokonane w toku postępowania statusowego organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że skarżący nie uwiarygodnił, iż jest narażony na naruszenia praw człowieka. Żywione obawy w świetle złożonych zeznań można rozpatrywać w kategoriach domniemania, które nie zostało potwierdzone w materiale dowodowym. Skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności, które można zakwalifikować jako indywidualne prześladowania lub które mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Nie przedstawił dowodu potwierdzającego znalezienie się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń. W ocenie Sądu, przytoczone przez skarżącego okoliczności nie stanowią przesłanek uzasadniających obawę przed prześladowaniem z powodów, określonych w art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji Genewskiej z dnia 28 lipca 1951 r. oraz nie uzasadniają udzielenia ochrony uzupełniającej lub zgody na pobyt tolerowany.

Sąd nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 15 k.p.a. Organy obu instancji oparły się na materiale dowodowym dostarczonym przez skarżącego, jak również na ocenie sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. W sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające oraz ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że brak jest podstaw do podważenia legalności wydanych w sprawie decyzji.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.