Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2504/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6462 Wzory użytkowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, 77, 80 i 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 256 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. T. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy "Klin dylatacyjny" [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącej M. T. kwotę 1600 (jeden tysiąc sześćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw M. T. (zwany dalej "skarżącą") i przyznał solidarnie na rzecz K. K. i R. M. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Firma T. w K. od M. T. prowadzącej działalność pod nazwą M. w W. kwotę 1.600 zł (słownie: jeden tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] września 2006 r. udzielił na rzecz K. K. i R. M. prowadzących działalność gospodarczą pod nazwą Firma T. z siedzibą w K. (zwanych dalej “uczestnikami postępowania") z pierwszeństwem od [...] maja 2004 r. prawo ochronne na wzór użytkowy nr [...] pt. "Klin dylatacyjny". O udzieleniu prawa ochronnego ogłoszono w Wiadomościach Urzędu Patentowego nr [...] w dniu [...] maja 2007 r. Pismem z dnia [...] listopada 2007 r. M. T. złożyła sprzeciw wobec tej decyzji.

Wobec uznania przez uprawnionych sprzeciwu za bezzasadny, na podstawie art. 247 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

Jako podstawę prawną swojego żądania skarżąca wskazała art. 94 ust. 1, art. 25 w związku z art. 100 oraz art. 96 i 97 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej (dalej p.w.p.) podnosząc brak nowości spornego wzoru w dacie jego zgłoszenia do ochrony. W uzasadnieniu wniosku i na rozprawie skarżąca wywodziła, że przedmiotowy wzór był znany i wprowadzany do obrotu przez uczestników postępowania i innych producentów co najmniej od [...] grudnia 2002 r., o czym świadczą przedłożone rysunki zamówieniowe na formę klina wraz z rysunkiem klina opatrzone datą [...] kwietnia 2001 r. oraz trzy faktury VAT na formy gniazdowe klina, a także dokument określony jako "historia produkcji". Ponadto, jako publikację szkodzącą nowości wzoru wskazała polski patent [...] (ze zgłoszenia wynalazku [...] opublikowanego w Biuletynie Urzędu Patentowego nr [...] w dniu [...] października 2002 r.) pt. "Klin montażowy" udzielony na rzecz M. T.

Ustosunkowując się do wniosku i przedłożonych materiałów, uczestnicy postępowania podważyli ich wartość dowodową oraz wyjaśnili, że wzór użytkowy [...] różni się od klina według patentu [...] tym, że posiada użebrowaną konstrukcję oraz półkolisty kształt ząbków. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw. Została ona zaskarżona przez M. T. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2010 r. (sygn. akt VI SA/Wa 146/10), uchylił w/w decyzję z dnia [...] września 2009 r. uznając, że Urząd Patentowy RP nie wyjaśnił sprawy w sposób wymagany przez art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd zobligował organ do ustalenia w sposób niebudzący wątpliwości czy M. T. jest zgłoszony do przesłuchania w charakterze świadka, a jeżeli tak to na jakie okoliczności, a także do opisania dołączonych do akt sprawy klinów w taki sposób, aby możliwa był ich identyfikacja. Wskazał także, iż Urząd Patentowy powinien uzasadnić swoje stanowisko, że zgłoszenie [...] nie może świadczyć o braku nowości przedmiotowego wzoru, tak aby było możliwe prześledzenie i skontrolowanie wnioskowania Urzędu prowadzącego do sformułowania powyższej tezy.

W toku postępowania przed organem skarżąca przedłożyła do akt sprawy opinię prof. dr hab. E. N. z dnia [...] marca 2011 r. na okoliczność niespełniania przez przedmiotowy wzór użytkowy kryterium nowości. Ponadto organ przeprowadził dowód z zeznań w charakterze świadka M. T. i wyjaśnił, że załączony do akt sprawy na rozprawie w dniu [...] września 2010 r. klin z napisem na spodzie "[...]" o skośnych ściankach został zgłoszony przez uczestników postępowania, natomiast klin z napisem "patent" o prostych ściankach bocznych został złożony przez skarżącą i jest to klin produkcji "[...]".

Organ oddalając sprzeciw skarżącej wskazał, że w sprawie niniejszej mają zastosowanie obowiązujące w tej materii przepisy art. 246, 255 ust. 1 pkt 9 oraz ust 4 i art. 315 ust. 3 oraz art. 94 i 25 w zw. z art. 100 p.w.p. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie wzór użytkowy pt. "Klin dylatacyjny" nr [...] został zgłoszony do Urzędu Patentowego RP w dniu [...] maja 2004 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej. A zatem przepisy tej właśnie ustawy będą stanowić podstawę prawną oceny zdolności ochronnej przedmiotowego wzoru użytkowego.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca podniosła zarzut braku nowości spornego wzoru użytkowego, wskazując jako podstawę prawną żądania unieważnienia prawa ochronnego na ten wzór użytkowy przepisy art. 94 i art. 25 w związku z art. 100 p.w.p. Organ odnosząc się do argumentacji M. T. stwierdził, że przedłożone przez skarżącą do akt przedmiotowej sprawy dowody w postaci rysunków zamówieniowych na formę dla klina, faktury VAT na formy gniazdowe, czy "historia produkcji", nie wykazują w sposób jasny i precyzyjny, że przed datą zgłoszenia spornego rozwiązania w stanie techniki nie istniał przedmiot (klin dylatacyjny) posiadający wszystkie zastrzegane cechy kwestionowanego rozwiązania. Tym samym nie wskazują na brak nowości tego rozwiązania. Zdaniem organu, przedłożone przez skarżącą rysunki zamówieniowe na formę dla klina stanowią dokument wewnętrzny/służbowy. Na podstawie takiego dokumentu strona (zleceniodawca) precyzuje wykonanie określonej czynności drugiej stronie umowy (zleceniobiorcy/wykonawcy). Tego typu dokument bez wątpienia nie stanowi materiału udostępnionego do wiadomości powszechnej, bowiem dostęp do niego ma określone grono zaangażowanych w proces projektowy/produkcyjny osób. Natomiast w ocenie organu, skarżąca w żaden sposób nie wykazała, że w niniejszej sytuacji było inaczej, tj. że każda osoba "z zewnątrz" miała dostęp do w/w dokumentacji służbowej. Poza tym, wykonanie takich rysunków na formę dla klina przez zamawiającego i przekazanie ich zleceniobiorcy nie jest tożsame z wprowadzeniem do obrotu spornego klina w określonej dacie. Ponadto braki takie jak brak podpisów, pieczęci firmy, czy wspomnianej wiarygodnej daty wykonania czy udostępnienia dodatkowo umniejszają moc dowodową tych rysunków. Natomiast przedłożone przez skarżącą faktury VAT na formy wtryskowe/gniazdowe na kliny nie ujawniają konkretnego ukształtowania wyrobu, do którego wykonania przeznaczone były te formy. Pomimo, że dwie z nich precyzują, że są to formy na kliny, przy czym jedna z nich zawiera informację, że formy są "na kliny do montażu podłóg panelowych", to żadna z nich nie określa jednoznacznie, że dotyczą wytwarzania klinów o konkretnej budowie/konstrukcji. Brak szczegółów technicznych/konstrukcyjnych odnoszących się do pozycji ujętych na w/w fakturach VAT powoduje, że dokumenty te są zupełnie nieprzydatne dla udowodnienia, że przedmiotowy wzór użytkowy nie posiadał cechy nowości w dacie zgłoszenia rozwiązania do ochrony. Także kolejny dokument, określony jako "historia produkcji" nie może świadczyć o podanych w nim faktach, gdyż stanowi wykres o niewiadomym pochodzeniu niepoparty żadnymi dodatkowymi materiałami.

Organ również wskazał, że przedłożony przez wnoszącą sprzeciw opis patentowy [...] (zgłoszenie wynalazku [...]) dotyczący klina montażowego, spełnia kryteria dokumentu udostępnionego do powszechnej wiadomości - ogłoszenie o zgłoszeniu tego rozwiązania nastąpiło bowiem [...] października 2002 r. w Biuletynie Urzędu Patentowego nr [...]. Jednocześnie, wskazana publikacja stanowi stan techniki dla spornego wzoru [...], gdyż została opublikowana przed datą zgłoszenia do Urzędu Patentowego przedmiotowego klina dylatacyjnego.

Organ porównując oba rozwiązania stwierdził, iż niewątpliwie rozwiązują ten sam problem techniczny, tj. proponują przedmiot znajdujący zastosowanie przy montażu/układaniu różnego rodzaju podłóg (laminowanych, parkietu, desek podłogowych) oraz służący do poziomowania mebli oraz podobnego sprzętu domowego. Oba kliny posiadają zatem podobną ogólną konstrukcję opartą na trapezowym kształcie przekroju pionowego wzdłużnego oraz prostokątnym kształcie przekroju pionowego poprzecznego. Ponadto, oba kliny na górnej zewnętrznej powierzchni posiadają pasma z ząbkami oraz znajdujące się pomiędzy nimi pasma gładkie, tak aby w przypadku ich zestawienia, możliwe było wzajemne przesuwanie klinów (poprzez pasma gładkie) i ich blokowanie (poprzez pasma z ząbkami). Jednakowe przeznaczenie porównywanych klinów (tj. rozwiązanie tego samego problemu technicznego) wręcz wymusza zastosowanie przez twórców/projektantów podobnych rozwiązań konstrukcyjnych. Często proste, sprawdzone w praktyce konstrukcje, jak np. budowa klina z ząbkami, na przełomie np. kolejnych lat, nie podlegają znacznej modyfikacji - stąd brak wyraźnych różnic w budowie porównywanych klinów, a zmianie ulegają jedynie ich szczegóły konstrukcyjne/techniczne, które stanowią udoskonalenie znanej ze stanu techniki konstrukcji - szczegóły te w przedmiotowym przypadku zostały wyraźnie wyszczególnione (zwłaszcza w zastrzeżeniu ochronnym) i jednoznacznie zdefiniowane, jako istota rozwiązania. Celem wynalazców, przy modyfikacji rozwiązań ze stanu techniki, jest uzyskanie konstrukcji bardziej użytecznych, w sensie wygodniejszych w obsłudze/produkcji, tańszych w wytwarzaniu, o właściwościach pożądanych dla przeznaczonego zadania (np. sztywniejszych/albo bardziej elastycznych, itp.) i taki też cel zapewne przyświecał autorom spornego wzoru użytkowego. Organ podkreślił, że istota klina montażowego według [...] została szczegółowo określona w zastrzeżeniach patentowych, a zwłaszcza w zastrzeżeniu niezależnym 1, w którym wyraźnie wskazano, że klin jest znamienny tym, że "ma roboczą powierzchnię (2) w formie ciągłego pasa umieszczoną na jednej lub na dwóch naprzeciwległych powierzchniach (3) i/lub (4), gdzie robocza powierzchnia (2) zaopatrzona jest w ząbki (1) oraz gładkie, ciągłe obszary (5), które występują na całej długości klina, przy czym robocza powierzchnia (2) i gładkie obszary (5) występują naprzemiennie." Pozostałe zastrzeżenia zależne dotyczą kształtu granic roboczych powierzchni (2) i gładkich obszarów (5).

Natomiast istota klina dylatacyjnego według spornego wzoru użytkowego polega na tym, że (treść zastrzeżenia ochronnego) "ząbki (4) w kształcie występów stycznych do siebie u podstawy mają w przekroju pionowym kształt półkolisty, a konstrukcję klina stanowią pionowe ścianki poprzeczne (5) tworzące wnęki (6), które w przekroju poziomym mają kształt prostokątny."

Zdaniem organu, pomimo że ogólna konstrukcja klinów jest podobna (co wynika z porównania opisów i załączonych rysunków), to jednak przedmiotowe rozwiązanie różni się od tego z patentu [...], a różnice te zostały jednoznacznie określone w zakresie ochrony rozwiązania jako jego cechy znamienne. Co więcej, cechy znane ze stanu techniki, w tym przypadku z w/w patentu, jak np. obecność trzech pasm utworzonych z poprzecznie usytuowanych ząbków, przedzielonych dwoma pasmami gładkimi, zostały wyraźnie wymienione w części przedznamiennej zastrzeżenia ochronnego, a więc są to cechy, o których ochronę uczestnicy postępowania się nie ubiegali (bowiem cechy te stanowią znany stan techniki). Z kolei z porównania cech konstrukcyjnych obu rozwiązań wynika, że konstrukcją wyjściową do opracowania spornego klina dylatacyjnego mógł być klin ujawniony w opisie patentowym [...]. Powyższe jednak w żaden sposób nie świadczy o tożsamości tych rozwiązań, bowiem uprawnieni ze spornego prawa wyłącznego wprowadzili modyfikacje w stanie techniki, które nadto nie były sugerowane w patencie [...]. Mianowicie, w opisie patentowym [...] nie określono konkretnego kształtu ząbków, a te pokazane w przykładach wykonania mają wyraźnie kształt trójkątny (a nie półkolisty jak w [...]). Ponadto, ani w opisie w/w patentu, ani w załączonej części graficznej, nie opisano/przedstawiono rozwiązań klina z powierzchnią tylną użebrowaną (tj. z prostokątnymi wnękami rozdzielonymi pionowymi ściankami poprzecznymi), która również, jak w przypadku półkolistych ząbków, stanowi istotę przedmiotowego wzoru użytkowego jednoznacznie sformułowaną w zastrzeżeniu ochronnym.

Wobec powyższego, w ocenie organu, powyższe wyraźnie wskazuje, że sporny wzór użytkowy stanowi modyfikację stanu techniki, tzn. jego udoskonalenie mające przejawiać się w szczególnym kształcie ząbków i użebrowanej konstrukcji klina. Te właśnie cechy, będące efektem twórczej pracy uprawnionych i odróżniające ich rozwiązanie od tego przedstawionego w patencie [...] (a więc nie pokrywające się ze stanem techniki) zostały określone jako cechy znamienne/istotne rozwiązania i podlegają ochronie stanowiąc o nowości przedmiotowego klina dylatacyjnego. Taka modyfikacja stanu techniki wydaje się, zdaniem organu, całkowicie naturalna i zgodna z ewolucją konstrukcji tego typu klina, bowiem ogólny jego kształt pozostał nienaruszony, a zmianie uległy jedynie szczegóły konstrukcyjne. Nie należy jednak w ocenie organu umniejszać wagi tych szczegółów, bowiem często wynikają one z wieloletnich obserwacji i doświadczenia twórców jako zmiany, które mają wpływ na użyteczność (najczęściej zwiększając ją) projektowanych rozwiązań.

Organ podkreślił, że skarżąca odniosła się do użyteczności modyfikacji ujętych w przedmiotowym wzorze użytkowym (tj. do półkolistych ząbków i użebrowanej konstrukcji klina) podnosząc, iż nie zwiększają one jego użyteczności, a wręcz mu szkodzą. Odnosząc się do tego argumentu, organ wskazał, że przepis art. 94 p.w.p. nie stopniuje użyteczności nowego rozwiązania, a jedynie określa, że musi być ono nowe i użyteczne. Nie ma więc znaczenia, czy użyteczność nowego wzoru użytkowego będzie większa lub mniejsza, lub czy pozostanie na tym samym poziomie co użyteczność rozwiązań ze stanu techniki. Dlatego też, zdaniem organu, rozstrzyganie o stopniu użyteczności spornego klina wydaje się być całkowicie bezcelowe, natomiast oczywistym jest, że przedmiotowy klin jest rozwiązaniem użytecznym. Stanowi on bowiem przedmiot, którego zasada działania/stosowania jest identyczna np. z tym z opisu patentowego [...]. Nowa cecha w postaci półkolistych ząbków niewątpliwie ma wpływ na inną pracę klina. Ponadto pasma z ząbkami stanowią główną powierzchnię roboczą klina, a zatem kształt tej powierzchni będzie miał istotny wpływ na działanie/stosowanie przedmiotu. Zaokrąglone ząbki mogą powodować lepsze (tzn. bardziej płynne/łatwiejsze/przy użyciu mniejszej siły) wsuwanie klina w dylatację, jako że nie zawierają ostrych krawędzi (jak w przypadku ząbków trójkątnych), jak również lepszą współpracę dwóch klinów między sobą, ze względu na większą tolerancję takiego zazębienia. Ponadto, półkoliste ząbki mogą w mniejszym stopniu ulegać zużyciu/zgnieceniu, gdyż naprężenia działające na ich powierzchnię rozchodzą się promieniście. Jednakże polepszenie właściwości w jednym obszarze może jednocześnie skutkować ich pogorszeniem w innym obszarze, np. zaokrąglone ząbki mogą mieć większą tendencję do ślizgania się po umieszczeniu klina w dylatacji lub przy zestawieniu dwóch klinów ze sobą, co może powodować niezamierzone przesuwanie się/przeskakiwanie klina/klinów pod wpływem działania określonych, dużych sił. W konsekwencji, w ocenie organu, zastosowanie klina o ząbkach trójkątnych, czy półkolistych na pewno będzie miało znaczenie przy wykonywaniu określonych prac, zatem w zależności od pożądanego efektu/potrzeb, wykonawca będzie dobierał kliny o określonym kształcie ząbków.

Organ odnosząc się do użebrowanej konstrukcji klina, tj. jego wybranej/wydrążonej tylnej powierzchni podzielonej ściankami poprzecznymi, uznał tę cechę za użyteczną, bowiem w ten sposób zmniejszeniu ulega ilość materiału potrzebna do wyprodukowania takiego klina, a zatem jego produkcja może być tańsza. Z kolei sztywność klina, porównywalna do tej klina z pełną tylną ścianką (tj. jak przedstawiono w patencie [...]), zapewniają odpowiednio rozmieszczone ścianki poprzeczne, które dzielą pustą tylną przestrzeń klina na stosownej wielkości komórki/wnęki.

Mając powyższe na uwadze, organ stwierdził, że błędne jest stanowisko skarżącej odnośnie braku użyteczności nowych cech klina według [...]. Ogólna zasada działania porównywanych klinów jest identyczna, natomiast wskazane różnice w konstrukcji z pewnością mają wpływ na działanie/stosowanie tych przedmiotów. Inny, tj. półkolisty kształt ząbków, jako elementów ciernych/blokujących powoduje, iż inna jest siła tarcia tak ukształtowanej powierzchni roboczej, tym samym wciskanie klina w dylatację może być łatwiejsze choć zaokrąglenie krawędzi ząbków może być również niekorzystne w niektórych zastosowaniach. Z kolei użebrowana tylna ścianka klina na pewno zmniejsza zapotrzebowanie na materiał podczas produkcji, co jest korzystne z ekonomicznego punktu widzenia, natomiast odpowiednie rozmieszczenie poprzecznych ścianek dzielących wybranie na poszczególne komórki/wnęki powoduje, że sztywność konstrukcji klina nie ulega znacznemu zmniejszeniu. Dlatego też, zdaniem organu, sporny wzór użytkowy spełnia wymogi art. 94 p.w.p. w zakresie użyteczności rozwiązania technicznego, zatem stanowisko skarżącej i przedłożone materiały na okoliczność wykazania braku użyteczności przedmiotowego klina, uznał za chybione.

Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Urząd Patentowy RP, wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym zastępstwa przez profesjonalnego pełnomocnika według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. prawa materialnego, a mianowicie błędną wykładnię art. 94 ust 1; art. 96 i art. 97 ust 2 p.w.p. poprzez przyjęcie, iż wzór użytkowy [...] spełnia ustawową cechę nowości oraz użytecznego rozwiązania,

2. naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 25 w zw. z art. 100 p.w.p. poprzez nieprawidłowe przyjęcie wymogów wpływających na uznanie nowości wzoru,

3. art. 25 w zw. z art. 100 p.w.p. poprzez przyjęcie, iż zmiana kształtu ząbków oraz wprowadzenie ożebrowania tylnej ścianki mają przymiot istotnych zmian nadających cechę nowości wzorowi użytkowemu [...];

4. prawa materialnego poprzez pominięcie przy dokonywaniu oceny cechy nowości par 32.1. pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 17 września 2001 r w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102 poz. 1119),

5. przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 oraz art. 80 w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust 1 p.w.p. poprzez:

a) przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności poprzez pominięcie zeznań świadka M. T.;

b) brak szczegółowego uzasadnienia dla zupełnego pominięcia szeregu dokumentów tj. rysunków zamówionych na formę klina wraz z rysunkiem klina opatrzone datą [...] kwietnia 2001 r., trzech faktur VAT na formy gniazdowe klinów, a także dokumentu zatytułowanego jako "historia produkcji", zeznań świadka M. T. oraz oświadczenia Panów M. w sytuacji gdy tworzą one spójną i logiczną całość potwierdzającą, iż wzór użytkowy [...] w chwili zgłaszania go do ochrony przez uczestników postępowania nie posiadał cechy nowości;

c) brak szczegółowego uzasadnienia dla nieprzeprowadzenia dokładnej analizy klinu montażowego produkowanego oraz wprowadzanego do obrotu według przeciwstawionego patentu; tj przede wszystkim pominięcie, iż część zastrzeżeń związanych ze spornym wzorem użytkowym tj. "konstrukcja klina stanowiącego poprzeczki (5) tworzące wnęki (6)" została pominięta przez skarżącą w cechach opisu przeciwstawianego patentu [...] gdyż jest rozbawiona zupełnie zdolności ochronnej i jest to cecha powszechnie występująca w analogicznych rozwiązaniach ze względu na jej technologiczną oczywistość wynikająca z funkcjonalnego zastosowania;

d) błędne ustalenie zastosowania praktycznego (przeznaczenia) klina montażowego produkowanego według patentu [...] oraz wzoru użytkowego [...]

e) dowolne przyjęcie bez jakiegokolwiek oparcia w dowodach, iż wytworzenie klina montażowego według wzoru użytkowego [...] jest tańsze niż klina montażowego według [...],

f) niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy i niedokonanie w konsekwencji całościowej oceny tych elementów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które mogły mieć znaczenie dla oceny legalności zastosowania prawa materialnego.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę M. T. należy uznać za zasadną. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że rolą sądu administracyjnego jest wyłącznie kontrola legalności działań administracji publicznej. Ta kompetencja oznacza, że sąd administracyjny ocenia czy postępowanie w sprawie administracyjnej zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami procedury administracyjnej oraz czy kończąca je decyzja administracyjna została wydana zgodnie z obowiązującym prawem materialnym. Podstawą orzekania Sądu są akta administracyjne sprawy przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Wyjaśnić też należy, że rozpoznając skargę sąd administracyjny nie jest związany jej zarzutami, wnioskami czy powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej w skrócie p.p.s.a.). W konsekwencji więc Sąd zobowiązany jest poddać kontroli całokształt sprawy administracyjnej.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane powyżej kryterium legalności Sąd uznał, że narusza ona prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy podkreślić, że aczkolwiek zaskarżona decyzja został wydana po przeprowadzeniu postępowania spornego to organ w związku z treścią art. 256 ust. 1 p.w.p. zobowiązany był z urzędu podejmować wszelkie niezbędne kroki mające na celu wyjaśnienie sprawy, dokonanie wszechstronnej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zaś zajęte stanowisko w sprawie należycie uzasadnić.

Analiza sprawy w kontekście wykazywanych w skardze uchybień proceduralnych wykazała zasadność zarzutu naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu skutkującym uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Skarżąca w toku postępowania spornego na potwierdzenie braku nowości wzoru użytkowego [...] przedstawiła dowody w postaci klinów według spornego wzoru produkowanych na zlecenie M. T. przez firmę T. przed datą zgłoszenia [...] tj. przed [...] maja 2004 r., faktur za wykonaną formę klina wg. wzoru [...] na okoliczność sprzedaży ich przez firmę M. T., dokumentacji technicznej (warsztatowej) formy, która była własnością M. T., materialnych wzorów klinów przedstawionych na rozprawie w dniu [...] września 2010 r. na okoliczność wykazania, że wcześniej na formie był napis "PATENT", zeznań świadka M. T., oświadczeń Panów: Z. i S. M.

Trafnie skarżąca zarzuca, że uchybieniem ze strony Urzędu Patentowego było to, iż organ każdy z tych dowodów ocenił oddzielnie i doszedł do wniosku, że nie potwierdzają braku nowości spornego znaku użytkowego. Tymczasem wszystkie te dowody winny być zanalizowane przez Urząd jako całość w kontekście spójności między nimi i wzajemnego uzupełniania się.

Nie można zgodzić się również z dokonaną przez organ ocenę zeznań świadka M. T.. Zeznaniom tym odmówiono wiarygodności wyłącznie ze względu na fakt, że jest on twórcą przeciwstawionego patentu, mężem skarżącej i pracownikiem tej firmy. Tymczasem powody te same przez się nie mogą dyskwalifikować zeznań świadka, które powinny być ocenione na tle całego materiału dowodowego w sprawie. Analogicznie Urząd Patentowy nieprawidłowo zdezawuował oświadczenia złożone przez S. i Z. M. podkreślając, że nie są one wiarygodne, bowiem zostały złożone na prośbę świadka M. T. W takiej sytuacji, gdy organ powziął wątpliwości co do wiarygodności złożonych oświadczeń winien z Urzędu dopuścić dowód z zeznań autorów oświadczeń, którzy winni być przesłuchani jako świadkowie.

Trafnie również zarzuca skarga, że Urząd Patentowy zupełnie abstrakcyjnie bez oparcia się na jakimkolwiek dowodzie stwierdził, że wzór użytkowy cechuje użyteczność przejawiająca się w zmniejszeniu kosztów produkcji. Efekt ten ma być osiągnięty według organu ze względu na stosowanie żebrowanej tylnej ścianki. Na poparcie powyższej tezy Urząd nie przytoczył żadnych argumentów oraz dowodów, stąd twierdzenia w tym względzie należy uznać za gołosłowne.

Wobec wykazanych wyżej wadliwości postępowania dowodowego zaskarżona decyzja nie może się ostać i podlega uchyleniu stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a.

Na obecnym etapie Sąd nie badał zarzutów naruszenia prawa materialnego, uznając je za przedwczesne.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ponownie uzupełni i oceni materiał dowodowy w kierunku wskazanym przez Sąd a następnie wyda decyzję, którą uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w wyroku. Rozstrzygnięcie jak w pkt 2 i 3 Sąd oparł na art. 152 i 200 p.p.s.a.