Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 352/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 22
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: par. 44 pkt 2, par. 45
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik,, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant referent - stażysta Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi E. B. i Z. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 5 maja 2009 r., skierowanym do Prezydenta Miasta C. skarżący zwrócili się o dokonanie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków poprzez usunięcie z kartoteki budynków "bezprawnie istniejącego w tej kartotece od 1979 r. budynku mieszkalnego wybudowanego (zdaniem organu) w 1979 r." W uzasadnieniu podano, że obiekt wybudowany przez poprzedniego właściciela nieruchomości w 1922 r., został następnie rozebrany przez skarżących, stosownie do nałożonego na nich obowiązku przez Naczelnika Wydziału Urbanistyki i Nadzoru Budowlanego Urzędu Miasta C., które to zdarzenie miało miejsce w roku 1998. Natomiast na podstawie decyzji z dnia [...] r., nr [...], zmienionej następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] udzielono pozwolenia na budowę nowego budynku mieszkalnego, jednak inwestycja ta nie jest zakończona do dnia dzisiejszego. W związku z powyższym skarżący podnieśli, że skoro w okresie od 1922 r. do 1984 r. nie była prowadzona żadna inwestycja na nieruchomości położonej w C. przy ulicy [...], to niemożliwym jest, aby nowy budynek powstał w roku 1979, jak wynika to z aktualnego zapisu w ewidencji gruntów i budynków.

W odpowiedzi Naczelnik Wydziału Geodezji i Kartografii Urzędu Miasta C., działający przy Starostwie Powiatowym, poinformował E. B. i Z. B., że sprawa budynku mieszkalnego, o którym mowa we wniosku skierowanym do organu, była już poprzednio rozpatrywana w roku 2005, a ze zgromadzonego wówczas materiału dowodowego wynika, że budynek został prawidłowo naniesiony na mapę ewidencyjną i na mapę zasadniczą. Dodatkowo wyjaśniono, że "legalność wzniesienia budynku" nie jest przedmiotem kontroli przez organy prowadzące ewidencję gruntów i budynków, a wprowadzenie danych ewidencyjnych do odpowiedniego rejestru nie może być uwarunkowane spełnieniem przez obiekty budowlane kryteriów nałożonych przez przepisy budowlane.

Pismem z dnia 12 czerwca 2009 r. skierowanym do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. skarżący wnieśli zażalenie na niezałatwienie przez Prezydenta Miasta C. sprawy w terminie określonym w art. 35 ustawy z dnia 4 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. - zwane dalej k.p.a.), jednak organ ten uznał zarzuty za bezzasadne twierdząc, że w postępowaniu zastosowano właściwą formę załatwienia sprawy. Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm. – zwane dalej Prawem geodezyjnym) wynika, że to na stronach zgłaszających zmiany danych ewidencyjnych ciąży obowiązek dostarczenia dokumentów potwierdzających zasadność ich wprowadzenia do ewidencji we wnioskowanym zakresie. Jeśli jednak dane podlegające aktualizacji znajdują się w dokumentacji zgromadzonej przez inną jednostkę organizacyjną organu, który w ramach swoich kompetencji prowadzi również ewidencję gruntów i budynków, to ma on - na podstawie § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454 z późn. zm. – zwane dalej rozporządzeniem) - sam dokonać poprawy tych danych.

W związku z tym ostatnim stwierdzeniem organ właściwy do prowadzenia ewidencji zwrócił się do Wydziału Architektoniczno – Budowlanego Urzędu Miasta C. oraz do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. o przekazanie informacji na temat roku zakończenia budowy budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w C., stanowiącej własność E. B., które mogą się znajdować w dokumentacjach tam zgromadzonych. W odpowiedzi wyżej wymienione organy poinformowały, że nie posiadają danej, o którą wnioskowano. Organ prowadzący postępowanie administracyjne zwrócił się zatem do stron o przedstawienie stosownych dokumentów potwierdzających datę zakończenia budowy budynku. Pismem z dnia 8 grudnia 2009 r. E. B. i Z. B. ponowili ponowny wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w zakresie usunięcia naruszenia prawa materialnego, tj. § 63 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia, poprzez usunięcie danych w postaci roku 1979 jako roku zakończenia budowy budynku mieszkalnego, załączając między innymi decyzję o pozwoleniu na budowę z dnia [...] r. oraz decyzję z dnia [...] r., którą dokonano zmiany nazwiska inwestora na E. i Z. małż. B. Dodatkowo wyjaśniono, że po rozbiórce starego budynku w roku 1998 skarżący rozpoczęli użytkowanie nowobudowanego budynku przed zakończeniem jego budowy. Skarżący podważyli rok 1979 jako datę zakończenia budowy i podnieśli, że skoro z § 63 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia wynika, że w ewidencji ma być ujawniona dana dotycząca roku zakończenia budowy, to przed jej finalizacją nie powinno się wprowadzać do ewidencji żadnego obiektu. Dalej podkreślili, że "bezprawne" ujawnienie w ewidencji spornego budynku spowodowało ustalenie przez organ właściwy podatku od nieruchomości w nienależnej wysokości.

Kolejny wniosek skarżących z dnia 28 grudnia 2009 r. dotyczył żądania wyznaczenia terminu do zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz umożliwienia wypowiedzenia się w sprawie tego materiału, co organ uczynił pismem z dnia 28 grudnia 2009 r. Po zapoznaniu się z dokumentami skarżący złożyli pismo z wyjaśnieniami stanu faktycznego dotyczącego inwestycji na działce nr [...], wskazując, że z uwagi na wykonanie prac budowlanych na nieruchomości sąsiedniej, uniemożliwiających zakończenie budowy budynku mieszkalnego, prowadzonej na podstawie pozwolenia na budowę z [...] r., wszczęte zostało postępowanie przez organami nadzoru budowlanego, niezakończone do tej pory stosownym rozstrzygnięciem. Dodatkowo toczy się postępowanie prowadzone z urzędu przez ten organ, a dotyczące wybudowania budynku mieszkalnego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków pozwolenia na budowę, które również nie zostało zamknięte. Z uwagi na podane w powyższym piśmie okoliczności Prezydent Miasta C. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie do czasu wydania stosownych dokumentów przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. potwierdzających zakończenie budowy budynku, co - zdaniem organu - pozwoliłoby na uwzględnienie żądań strony i wprowadzenie zmiany. Postanowienie to zostało następnie uchylone przez organ drugiej instancji w wyniku rozpatrzenia odwołania E. B. i Z. B. W uzasadnieniu podkreślono, że co prawda data wybudowania budynku nie jest daną ewidencyjną, o której rozstrzyga organ prowadzący tę ewidencję, to jednak wynikać ona może zarówno bezpośrednio

z dokumentów architektoniczno – budowlanych, jak i z ustaleń stanu faktycznego

w przypadku, kiedy obiekt na gruncie istnieje. Wynika to z § 63 ust. 5 rozporządzenia, który stanowi, że dane ewidencyjne określające rok zakończenia budowy poszczególnych budynków przyjmuje się z ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych, prowadzonej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego na podstawie przepisów prawa budowlanego lub, jeżeli ewidencja ta nie zawiera odpowiednich danych, przyjmuje się przybliżoną datę zakończenia budowy ustaloną na podstawie innych miarodajnych informacji. Zawieszenie postępowania w tej sprawie było niewłaściwe, gdyż nie ma związku przyczynowego między rozstrzygnięciem sprawy a zagadnieniem wstępnym, czyli prowadzonym przez organu nadzoru budowlanego postępowaniem legalizującym proces budowlany. Badanie strony formalno – prawnej zakończenia budowy nie leży

w kompetencji organu prowadzącego ewidencję, może on jedynie na podstawie dokumentacji zgromadzonej podczas tego procesu wprowadzić zmiany stosownie do jej brzmienia. Zatem organ dysponując danymi, o których zmianę wnieśli skarżący bądź to od organu architektoniczno - budowlanego bądź bezpośrednio od skarżących, winien zmiany te wprowadzić, w przeciwnym wypadku zaś odmówić ich wprowadzenia. Mając powyższe na uwadze Prezydent Miasta C. ponownie wezwał E. B. i Z. B. do dostarczenia dokumentów jednoznacznie wskazujących rok zakończenia budowy budynku. Skarżący poinformowali organ w piśmie z dnia 25 maja 2010 r., że nie są w posiadaniu protokołu o którym mowa w art. 59d ustawy Prawo budowlane, bowiem niemożliwe jest obecnie zakończenie budowy, a przyczyną tego stanu jest między innymi bezprawne ujawnienie budynku pod pozycja [...] w ewidencji gruntów i budynków jako wybudowanego w 1979 r., a następnie w piśmie z dnia 22 czerwca 2010 r. ponownie podkreślono, że budowa nie została zakończona do dnia dzisiejszego.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] organ pierwszej instancji odmówił dokonania w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na usunięciu z rejestru roku 1979, ujawnionego jako rok zakończenia budowy budynku mieszkalnego. Organ w uzasadnieniu wskazał, że przedstawione przez skarżących dokumenty nie spełniają wymogów wynikających z przepisów rozporządzenia, a ponadto w dokumentacji prowadzonej przez Wydział Administracji Architektoniczno – Budowlanej oraz przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta C. nie figurują informację na temat zakończenia budowy. Nie został on również zgłoszony do użytkowania. Brak potwierdzenia twierdzeń wysuwanych przez skarżących uniemożliwia zatem wprowadzenie zmian zgodnych z żądaniem z dnia 5 maja 2009 r.

W wyniku analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i po zapoznaniu się z argumentacją strony zawartej w odwołaniu od decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Kartograficznego i Geodezyjnego w K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Uzasadniając swoje stanowisko organ ten podkreślił, że w przypadku, gdyby sporna dana dotycząca roku zakończenia budowy wynikała z odpowiedniej dokumentacji architektoniczno - budowlanej, wpis ten byłby nie do podważenia. Jednak, jak ustalono w trakcie postępowania administracyjnego, brak jest takiego potwierdzenia, stąd - zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Kartograficznego i Geodezyjnego w K. - winno być przeprowadzone postępowanie wyjaśniające celem usunięcia błędnego wpisu roku 1979 jako daty zakończenia budowy, który to zapis jest nielogiczny i sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym. Przypominano również, że nadrzędnym celem ewidencji gruntów i budynków jest jej aktualność i zgodność ze stanem prawnym i faktycznym na gruncie. Dodatkowo wskazano organowi pierwszej instancji, że nie odniósł się on do wniosku o usunięcie z ewidencji samego budynku, który - zdaniem skarżących - nie powinien się tam znajdować do czasu zakończenia procesu jego budowy.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego zgromadzono między innymi następujący materiał dowodowy:

1. protokół z dnia 18 czerwca 1998 r. o dokonaniu oględzin w sprawie rozbiórki budynku mieszkalnego na działce przy ulicy [...] w C.,

w którym stwierdza się między innymi, że nie został spełniony warunek udzielenia pozwolenia na budowę nowego budynku, który jest użytkowany od 1990 r., który brzmiał: "po wybudowaniu nowego budynku – stary należy rozebrać, a teren po rozbiórce uporządkować";

2. protokół z dnia 10 października 2006 r. z oględzin przeprowadzonych przez przedstawicieli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego dla miasta C. w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ulicy [...] w C., w którym stwierdza się, że na działce istnieje budynek mieszkalny, dwukondygnacyjny, murowany, niepodpiwniczony;

3. zdjęcie budynku posadowionego na działce będącej własnością E. B. wykonane przez przedstawiciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowanego dla miasta C. w dniu [...] r.;

4. materiały fotogrametryczne - zdjęcia lotnicze wykonane w latach 1979 – 1983 dla obszaru obejmującego działkę nr [...], z których jednoznacznie wynika, że

w tym okresie posadowiony był na działce jedynie budynek, który został rozebrany w 1998 r.

Po zakończeniu procesu gromadzenia materiału dowodowego i wezwaniu stron do zapoznania się z aktami sprawy, Prezydent Miasta C. wydał decyzję

z dnia [...] r., nr [...], na mocy której orzeczono

o wykreśleniu z ewidencji gruntów i budynków danej ewidencyjnej dotyczącej budynku mieszkalnego położonego przy ulicy [...], oznaczonego numerem ewidencyjnym [...], tj. roku 1979 ujawnionego jako rok zakończenia budowy jednocześnie odmawiając usunięcia tego budynku z ewidencji gruntów i budynków.

W uzasadnieniu stwierdzono, że wobec znajdujących się w aktach sprawy dokumentów należało uznać ujawniony rok zakończenia budowy za błędny, co skutkowało jego usunięciem. Natomiast z uwagi na definicję określenia "budynek", zawartą w rozporządzeniu, organ przyjął, że obiekt opisany w arkuszach danych spisowych, usytuowany na działce nr [...], spełnia te kryteria i z tego powodu został on ujawniony w operacie ewidencyjnym. Podkreślono ponownie, że brak formalnego zakończenia budowy nie wpływa na dane wpisywane do ewidencji, skoro jej celem jest przede wszystkim zgodność ze stanem faktycznym, a istnienie budynku potwierdza szereg dokumentów, w tym również sami skarżący przyznając, że zamieszkują tam od czasu wyburzenia poprzedniego obiektu, zatem przynajmniej od roku 1998.

W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy usunięcia z ewidencji budynku mieszkalnego E. B. i Z. B. zarzucili przede wszystkim naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, polegające na braku uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji w zaskarżonej części, jak również odmowie zapoznania strony z dowodami i materiałami zgromadzonymi w aktach sprawy. Ponadto skarżący postawili zarzut rażącego naruszenia ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo Geodezyjne i Kartograficzne. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazali na brak poinformowania ich o połączeniu spraw do wspólnego rozpatrzenia prowadzonych na skutek wniosku z dnia 4 maja 2009 r. oraz z dnia 28 lipca 2010 r., a nadto na fakt, że w wyznaczonym terminie do zapoznania się z aktami sprawy, zostały one – jak poinformowano ich w siedzibie Urzędu Miasta C. – przekazane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego w K. W tej sytuacji nie było możliwe wypełnienie obowiązków nałożonych na organ przez art. 10 k.p.a., który stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazano również na konsekwencję ujawnienia budynku w ewidencji. Zdaniem skarżących uniemożliwia to dokonanie przeniesienia własności części nieruchomości na Z. B., wykonania inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz ostatecznie uzyskanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Dodatkowo skarżący wnieśli pismo skierowane do organu drugiej instancji z dnia 31 stycznia 2011 r. oświadczając, że ponadto zarzucają w tym postępowaniu brak zgromadzenia przez organy obu instancji pełnego materiału dowodowego, a mianowicie materiału z przeprowadzonych bez ich udziału pomiarów budynku mieszkalnego oraz aktualizacji gleboznawczej klasyfikacji gruntów i użytków zatwierdzonej decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., nr [...]. Ponownie podkreślono, że w obecnej sytuacji nie jest możliwe uzyskanie "wspólnego pozwolenia na użytkowanie" budynku położonego przy ulicy [...] w C.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego

w K. decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że operat ewidencji gruntów

i budynków jest państwowym rejestrem publicznym, mającym charakter deklaratoryjno – techniczny, gdzie aktualizacja danych następuje z urzędu lub na wniosek strony, jednakże wyłącznie w oparciu o dokumenty uzasadniające te zmiany, wymienione

w § 12 ust. 1 i § 46 ust. 2 rozporządzenia. Dalej wskazano, że ujawnienie budynku mieszkalnego posadowionego na działce nr [...] w C. nastąpiło na podstawie jednego z wymienionych w przepisach dokumentów, a mianowicie zarządzonej przez Prezydenta Miasta C. w dniu [...] r. modernizacji ewidencji gruntów i budynków, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] nr [...] z dnia [...] r. W czasie prowadzenia prac modernizacyjnych ustalono, że sporny budynek istnieje, co potwierdziły również inne dokumenty zgromadzone podczas postępowania. Organ podkreślił również, że spełniał on w czasie wykonywania prac definicję budynku, a brak formalnego zakończenia procesu budowlanego jest bez znaczenia dla czynności ujawnienia budynku w ewidencji. Zdaniem organu bezpodstawne są także zarzuty dotyczące uniemożliwienia przeprowadzenia czynności cywilnoprawnych związanych z nieruchomością, na której sporny budynek się znajduje, a także naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Dalej organ uznał za błędny zarzut stawiany przez skarżących co do naruszenia art. 10 k.p.a., gdyż strony zostały prawidłowo zawiadomione o zebraniu

w sprawie całości materiału dowodowego i nie skorzystały z przysługujących im uprawnień. Sam fakt przekazania akt sprawy organowi wyższej instancji nie oznacza jeszcze, że akta nie znajdują się w siedzibie organu, gdyż w niniejszej sprawie

w organie pozostały kopie dokumentów potwierdzone za zgodność z oryginałem.

W skardze E. B. i Z. B. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazali przede wszystkim na naruszenie przez organy obu instancji zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, które uniemożliwiły im wypowiedzenie się w sprawie, a które polegało na odmowie udostępnienia "karty mapy nr 4 ewidencji gruntów", a nadto skarżący zarzucili naruszenie ich interesu prawnego poprzez odmowę wykreślenia z ewidencji ujawnionych terenów mieszkaniowych o powierzchni 0,0964 ha i budynku mieszkalnego budowanego na terenie działki nr [...] położonej przy ulicy [...] w C. Dalej skarżący przedstawili dotychczasowy przebieg postępowania wnosząc o przeprowadzenie szeregu dowodów, które dokumentowałyby ich stanowisko w sprawie. Wyjaśnili również, że sporny budynek jest przez nich użytkowany od 1998 r., a nie jak twierdzi organ od 1990 r., co potwierdzają również ustalenia dokonane podczas postępowania sądowego prowadzonego przez Sądem Rejonowym w C., sygn. akt [...]. Utrzymanie obecnego stanu rzeczy – zdaniem skarżących – prowadzi do niemożności spełnienia warunku wykonania inwentaryzacji powykonawczej oraz uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku, które winno być wystawione na obojga małżonków, bowiem poprzedzać je musi ustanowienie Z. B. współwłaścicielem działki, a to przy obecnych zapisach jest niewykonalne. Skarżący powołując się na art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. podnieśli, że w związku z powyższym decyzja organu drugiej instancji była niewykonalna w dniu jej wydania, a jej niewykonalności ma charakter trwały,

a ponadto podkreślono, że zarówno użycie przez nich aktualnego wypisu z ewidencji gruntów i budynków, jak i działania podjęte przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. wypełniają znamiona czynów zabronionych opisanych w art. odpowiednio 273 i 231 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm. – zwana dalej Kodeksem karnym).

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko organ, co do zasady, powtórzył argumentację prezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zarzutu ujawnienia w ewidencji rodzaju użytków gruntowych poinformował, że w tej sprawie prowadzone było odrębne postępowanie administracyjne, zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] r.,

nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r., nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zatwierdzającego aktualizację gleboznawczej klasyfikacji gruntów i użytków w jednostce ewidencyjnej C. obręb [...],[...],[...] [...].

Na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe powołane przez skarżących w skardze z dnia 18 kwietnia 2011 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić skarżącym, że możliwość prowadzenia postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym jest ograniczona do sytuacji określonej w art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z tym przepisem sąd może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Wnioskowane dowody muszą zatem pozostawać w merytorycznym związku z przedmiotem sprawy. Sprawa niniejsza nie dotyczy kwestii wielkości powierzchni użytków ujawnionych w ewidencji, lecz budynku, którego istnienie przyznają sami skarżący. Z tego względu nie mają znaczenia dla sprawy materiały związane z nabyciem przez skarżącą tytułu do nieruchomości, dokumentacja budowy, w tym pozwolenia na budowę czy okoliczności zasiedlenia aktualnie zamieszkiwanego budynku. Z tego względu wnioski dowodowe zgłoszone w skardze zostały przez Sąd oddalone. W sprawie jest wszak bezsporne, że na działce skarżącej istnieje budynek, który jest przez małżonków B. zamieszkiwany od roku 1998.

Zgodnie z art. 2 pkt 8 Prawa geodezyjnego ewidencja gruntów i budynków jest to jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Stosownie zaś do art. 20 ust. 1 tej ustawy ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

Mając powyższe na względzie Prezydent Miasta C. przeprowadził

w latach 2003-2005 modernizację ewidencji gruntów uzupełniając bazę danych ewidencyjnych poprzez utworzenie pełnego rejestru obejmującego również ewidencję budynków. Prace modernizacyjne przeprowadzono w trybie i na zasadach określonych w art. 24a Prawa geodezyjnego oraz w przepisach rozporządzenia. Zgodnie z art. 24a ust. 8 powołanej wyżej ustawy po upływie terminu, o którym mowa w ust. 4 tego przepisu (to jest wyłożenia projektu operatu opisowo-kartograficznego na okres 15 dni roboczych do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego), projekt ten staje się operatem gruntów i budynków. Zatem projekt operatu opisowo-kartograficznego z mocy prawa staje się obowiązującym operatem opisowo-kartograficznym z upływem terminu, na jaki projekt był wyłożony.

Z akt administracyjnych wynika, że sporny budynek został ujawniony właśnie

w wyniku prowadzenia przez właściwy organ modernizacji ewidencji zakończonej powstaniem operatu opisowo-kartograficznego będącego podstawą założenia ewidencji budynków. W trakcie trwania postępowania wszczętego na wniosek skarżących z dnia 5 maja 2009 r. ustalono, że budynek znajdujący się w ewidencji,

a posadowiony na działce nr [...] przy ulicy [...] w C. rzeczywiście istnieje, jednak jego budowa nie została formalnie zakończona (brak jest między innymi stosownego zawiadomienia o zakończeniu budowy). Fakt znajdowania się budynku na tej działce jest bezsporny, co wynika nie tylko ze zgromadzonego materiału dowodowego w postaci protokołów z kontroli przeprowadzanych przez organy nadzoru budowlanego oraz zdjęć, ale również z oświadczenia skarżących zawartego w piśmie z dnia 8 grudnia 2009 r. oraz w skardze, gdzie podkreślają, że "użytkowanie nowo-budowanego" budynku mieszkalnego rozpoczęli w 1998 r. Sporny obiekt spełnia definicję budynku, zarówno zawartą w przepisach prawa budowlanego, jak i ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (Dz. U. Nr 88, poz. 439 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316 z późn. zm.). Na gruncie tych przepisów przez budynek rozumie się zadaszony obiekt budowlany wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywany dla potrzeb stałych, przystosowany do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów. Taki obiekt niewątpliwie istnieje na wskazanej wyżej nieruchomości. Nadto ujawnienie danego budynku w ewidencji nie jest uzależnione od spełnienia innych warunków, w szczególności od wymogu zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy bądź uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Skarżący natomiast uznają, że jedynie w przypadku dokonanego przez nich zawiadomienia, byłaby podstawa na wprowadzenie w ewidencji zmian związanych z wpisem budynku. Z tym stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę i zakończenia procesu budowlanego toczy się przed innym organem administracji publicznej, a nadto podkreślić należy, że strona sama jest zobowiązana do zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy. Nie można zatem uzależniać ujawnienia budynku w ewidencji, której celem jest aktualność i zgodność ze stanem prawnym i faktycznym na gruncie, od wykonania powyższego obowiązku, szczególnie w sytuacji, kiedy organ jest w posiadaniu innych dokumentów potwierdzających ten fakt. Na marginesie wskazać należy, że przepis art. 54 ustawy

z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) stanowi, że do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Skarżący natomiast twierdzą, że do użytkowania budynku mieszkalnego przystąpili

w roku 1998, ale do dnia dzisiejszego nie złożyli stosowanego zawiadomienia

o zakończeniu budowy.

Bez znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostają również kwestie ewentualnego negatywnego oddziaływania spornego wpisu w ewidencji na zobowiązania skarżących w zakresie podatku od nieruchomości. Dane ewidencyjne stanowią tylko podstawę wymiaru tego podatku (art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego), jednak nie przesądzają o powstaniu i istnieniu obowiązku podatkowego, a sprawy

z tego zakresu pozostają poza kognicją organów ewidencyjnych.

W ocenie Sądu, organ po wstępnym zakwalifikowaniu budynku położonego na działce nr [...] przy ulicy [...] w C. i wprowadzeniu go do ewidencji, następnie prawidłowo uznał, że brak jest podstaw do jego usunięcia z tej ewidencji, skoro budynek niewątpliwie nadal istnieje.

Odnosząc się do zarzutu niewykonalności zaskarżonej decyzji w dniu jej wydania Sąd wskazuje, że decyzja jest niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. wówczas, gdy zachodzi przeszkoda w jej wykonaniu wynikająca z określonych przepisów prawa lub jest ona faktycznie niemożliwa do wykonania z obiektywnego punktu widzenia. Decyzja odmawiająca usunięcia budynku z ewidencji gruntów

i budynków nie nadaje stronom postępowania administracyjnego żadnych uprawnień ani nie nakłada na nie obowiązków, które mogłyby być wykonane dobrowolnie lub

w sposób przymusowy, stąd nie można jej przypisać cechy niewykonalności. Podnosząc ten zarzut skarżący wskazali na fakt, że ujawnienie budynku w ewidencji uniemożliwia im zakończenie procesu inwestycyjnego oraz "ustanowienie Z. B. współwłaścicielem działki należącej do E. B.". Zarzut ten nie jest zasadny. Zapisy znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków nie wpływają ograniczająco na dokonywanie przez strony czynności cywilnoprawnych, a do takich należy ewentualne przeniesienie własności nieruchomości, na której posadowiony jest sporny budynek.

Za prawidłową Sąd również uznał ocenę dokonaną przez organ odwoławczy,

a odnoszącą się do naruszenia przez Prezydenta Miasta C. jednej z zasad ogólnych, wyrażonej w art. 10 k.p.a. Przywołany przepis nakłada na organy administracji publicznej obowiązek zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz umożliwienia wypowiedzenia się, przed wydaniem decyzji, co od zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań (art. 10 § 1 k.p.a.).

W realiach rozpoznawanej sprawy organ pierwszej instancji przed wydaniem swojej decyzji zawiadomił skarżących o możliwości zapoznania się z aktami sprawy wyznaczając odpowiednio długi termin w tym zakresie (pismo Prezydenta Miasta C. z dnia 19 października 2010 r., nr [...]). Zawiadomienie powyższe zostało odebrane przez E. B. i Z. B. w dniu 26 października 2010 r., natomiast decyzję wydano w dniu [...]. Zgodzić się należy, że wysłanie akt sprawy do organu wyższej instancji celem rozpatrzenia zażalenia skarżących na niezałatwienie sprawy w terminie przewidzianym w art. 35 k.p.a w czasie, w którym jednocześnie wyznaczony został termin do wypowiedzenia się w sprawie, nie przesądza jeszcze o braku stosownych akt w siedzibie organu pierwszoinstancyjnego. Co prawda skarżący wnieśli w wyznaczonym terminie pismo z dnia 2 listopada 2010 r., w który podnoszą, że uniemożliwiono im "zapoznanie się z dokumentami", jednak z akt sprawy nie wynika, aby stawili się w siedzibie Urzędu Miasta C. – Wydziale Geodezji i Kartografii, ul. [...], pok. 301 i tam odmówiono im wglądu do dokumentacji. Natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w aktach sprawy znajdowały się kopie potwierdzone za zgodność z oryginałem dokumentów przesłanych do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., jednak skarżący nie skorzystali z przysługującego im uprawnienia do zapoznania się z nimi

w wyznaczonym terminie. Pozostawienie w aktach kopii dokumentów niewątpliwie nie naruszyło obowiązku, o którym mowa w art. 10 k.p.a.

Należy również zgodzić się ze [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K., że zarzut naruszenia przez organ pierwszej instancji art. 107 § 3 k.p.a. w części odmawiającej usunięcia budynku

z ewidencji jest nietrafny. Przepis ten odnosi się do jednego z elementów decyzji administracyjnej, a mianowicie do uzasadnienia i stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu Prezydent Miasta C. w decyzji z dnia [...] r. szczegółowo opisał dokumenty, z których wynika fakt istnienia budynku w terenie, odnosząc się do całości zgromadzonego w tej sprawie materiału dowodowego, a ponadto wskazał przepisy wraz z przytoczeniem ich treści dotyczące definicji budynku, na podstawie której uznał obiekt usytuowany na działce nr [...] położonej przy ulicy [...] w C. za spełniający kryteria tam podane i wyjaśnił w stopniu wystarczającym swoje stanowisko w tym zakresie.

Należy również wyjaśnić skarżącym, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy

z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Poza granicami przedmiotowej kompetencji sądu administracyjnego jest rozstrzyganie o kwalifikacji danego zachowania jako działania wypełniającego znamiona czynu zabronionego zgodnie z zasadami opisanymi przez ustawodawcę w Kodeksie karnym. Z tych względów nie mogły podlegać rozważeniu zarzuty dotyczące naruszenia art. 273 i 231 Kodeksu Karnego.

Mając na uwadze podane argumenty, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach orzekł jak w sentencji.