Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1756/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2013-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 3, 4 i 5
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 10 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 138 par. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Orzepowska - Kyć, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 r. przy udziale – sprawy ze skargi P. M. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. (dalej w skrócie ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z [...] r., nr [...] w sprawie przyznania P. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] r. P. M. złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2011, w którym wniósł o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) i uzupełniającej płatności obszarowej (UPO). Do JPO zgłoszona została powierzchnia [...] ha, a do UPO zgłoszono [...] ha. Wniosek poddany został kontroli zgodności i kompletności, które wykazały wystąpienie braków formalnych we wniosku. Pełnomocnik strony złożył w dniu [...] r. korektę wniosku, którą uzupełnił stwierdzone braki formalne wskazane w wezwaniu nr [...] z dnia [...] r. W dalszej kolejności wniosek poddano kontroli administracyjnej. W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej danych z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK (Zintegrowany System Zarządzania i Kontroli) stwierdzono nieścisłości wymagające złożenia wyjaśnień przez Wnioskodawcę. Pełnomocnik wnioskodawcy złożył korektę wniosku, w której wskazał powierzchnię działki rolnej I/11 wynoszącą [...] ha podczas gdy deklaracja we wniosku dla tych działek wynosiła [...] ha

W dniu [...] r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni odnośnie danych sprawy z 2010 r. W toku kontroli stwierdzono na działkach rolnych CC zlokalizowanej w obrębie działki ewidencyjnej nr [...] i E zlokalizowanej w obrębie działki nr [...] nieużytek (kod błędu DR 18) oraz brak przestrzegania normy N.01.1 (kod błędu DR 14).

W wyniku przeprowadzonego postępowania z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu stwierdzono, że:

- powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła [...] ha natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha,

- powierzchnia deklarowana działek rolnych kwalifikowana do uzupełniającej płatności podstawowej wynosiła [...] ha natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła [...] ha.

W dniu [...] r. organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień. W odpowiedzi na wezwanie strona złożyła w dniu [...] r. korektę wniosku, w której wyjaśniono błędy oraz zmniejszono powierzchnię działki rolnej I. Powierzchnia działki rolnej deklarowanej we wniosku wynosiła [...] ha, powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej uwzględniająca złożoną korektę wyniosła [...] ha.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. zakończył postępowanie wydając decyzję Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, którą przyznał P. M. jednolitą płatność obszarową JPO w wysokości [...] zł, środki krajowe 0.00 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości [...] zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości oraz przyznał uzupełniającą płatność obszarową UPO do powierzchnia grupy upraw podstawowych w wysokości [...] zł, w tym środki unijne 0.00 zł, środki krajowe [...] zł. Decyzja została wydana na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051, ze zm.), art. 57 ust.3, art. 71 i 79 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009 r., str. 1, ze zm.) w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.), art. 23-24 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. WE L 30 z 31.01.2009 r., str. 16 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.).

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ I instancji wskazał na przedeklarowanie powierzchni wynoszące 0,815 % powierzchni stwierdzonej względem JPO skutkujące pomniejszeniem przysługującej płatności zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz procentową różnicę między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych zakresie UPO we wniosku , a powierzchnią stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej wynoszącą 0.8555%. Początkowa kwota JPO wynosiła [...] zł została pomniejszona ze względu na nieprzestrzeganie norm oraz wymogów. Organ wskazał, że nieprzestrzeganie norm i wymogów w danym roku kalendarzowym prowadzi do obniżenia kwot dla płatności jednolitej, bowiem w przypadku nieprzestrzegania norm i wymogów w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego całkowitą kwotę płatności bezpośrednich zmniejsza się lub wyklucza. Dalej organ podkreślił, że podstawę do ustalenia przez organ I instancji powierzchni zakwalifikowanej do płatności na rok 2011 r. stanowiły wyniki kontroli na miejscu oraz wyniki kontroli administracyjnej.

Organ przypomniał, że w kampanii 2010 roku również stwierdzono niedochowanie normy N.01.1 na działkach CC i E oraz określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności w wysokości 3%, a zgodnie art. 71 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 w przypadku, gdy w roku n-1 lub n-2 stwierdzona została niezgodność wówczas poziom sankcji w roku bieżącym wyliczany jest jako iloczyn współczynnika 3 oraz procentowej wartości obniżki ustalonej dla danej niezgodności w roku bieżącym. W przypadku kolejnych powtórzeń współczynnik 3 jest stosowany każdorazowo wobec wysokości obniżki ustalonej dla wcześniejszych powtarzających się niezgodności, z tym, że maksymalna wartość obniżki nie może przekroczyć 15%. Mając na uwadze powyższe na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów łub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) i art. 71 rozporządzenia ( Komisji (WE) Nr 1122/2009 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty płatności, wynoszącą 9,00%. W związku z powyższym należna kwota płatności została pomniejszona o kwotę w wysokości 4.864 zł.

W zakresie UPO organ stwierdził, iż we wniosku o przyznanie płatności zadeklarowano [...] ha natomiast powierzchnia działek rolnych stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosiła [...] ha. W związku z § 17 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz zgodnie z art. 57 ust. 3 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 przyznano płatność do powierzchni stwierdzonej [...] ha w wysokości [...] zł.

P. M. wniósł odwołanie zarzucając brak należytego uzasadnienia faktycznego w zakresie przestrzegania norm i wymogów skutkujących obniżeniem płatności tj. naruszenie art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa oraz oparcie rozstrzygnięcia na niewłaściwych ustaleniach faktycznych i naruszenie norm prawa materialnego określających procentowe wielkości zmniejszenia płatności ze względu na nieprzestrzeganie norm wymaganych na gruntach objętych płatnościami w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. Wskazując na powyższe wnosił o uchylenie decyzji organu I instancji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zakresie, w jakim bez należytych podstaw dowodowych organ rozstrzygnął w niej o zmniejszeniu przysługującej mu kwoty płatności oraz o rozstrzygnięcie o faktycznie należnej kwocie płatności w oparciu o rzeczywisty stan faktyczny, wynikający z okoliczności należycie udowodnionych, a nie jedynie z orientacyjnych ocen dokonanych przez osoby wykonujące w imieniu Agencji czynności kontrolne, pod nieobecność rolnika.

P. M. argumentował przy tym, iż decyzja nie zwierała dostatecznego uzasadnienia faktycznego, a oceny organu zostały oparte o wyniki kontroli przeprowdzonej w dniu [...] r. Zaakcentował dalej, że kontrola została przeprowadzona przed rozpoczęciem prac rolnych, kiedy nie istniała możliwość obiektywnego ustalenia okoliczności, które zostały uznane w decyzji za stwierdzone. Nadto wskazywał na błędną, w ocenie strony, interpretację norm prawa sprzeczną z istotą tychże norm.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że warunki otrzymania płatności bezpośrednich w roku 2011 określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.- dalej "ustawa" lub "ustawa o płatnościach"). Organ uznał zarzut naruszenia art. 11 k.p.a , art. 77 § 1 k.pa, art. 80 k.pa za bezzasadne stwierdzając, że zasady prowadzenia postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych zostały uregulowane przepisami szczególnymi i przytoczył treść art. 3 ust. 1 i ust.2 ustawy.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że wysokość przyznawanych płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uzależniona jest od spełnienia przez rolników wymogów wzajemnej zgodności. Dalej organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16, ze zm.), jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009 (tj. 1 ha), z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Organ podkreślił, że skoro wniosek został złożony w dniu [...] r. i dotyczył płatności za 2011 r. to wnioskodawca był zobowiązany utrzymywać grunty zgodnie z normami od 1 stycznia 2011 i do 31 grudnia 2011 r.

Organ wskazał przy tym, że wymiar sankcji za nieprzestrzeganie norm i wymogów uzależniony jest od dokonanej oceny stwierdzonej niezgodności, w zakresie zasięgu, dotkliwości, trwałości na podstawie stwierdzonych naruszeń.

Odnosząc się do zarzutu strony, że w dniu 28 marca danego roku grunt nie jest jeszcze uprawiany a zgodnie z Kodeksem Dobrej Praktyki Rolniczej ugorowanie gruntu polega na jego uprawie bez obsiewania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy albo jednokrotne koszenie w terminie do 15 lipca organ odwoławczy wyjaśnił wskazując na § 1 ust. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz.211), że sprawdzenie przestrzegania norm DKR na obszarze gruntów rolnych w gospodarstwie rozpoczyna się od stwierdzenia, czy dana powierzchnia spełnia definicję gruntu rolnego. Następnie dokonuje się klasyfikacji faktycznego sposobu użytkowania danej powierzchni, w celu ustalenia, które normy dotyczą danej działki. Kontrole przestrzegania norm przeprowadza się w odniesieniu do stwierdzonego sposobu użytkowania powierzchni gruntu rolnego, a nie deklarowanego we wniosku.

Organ odwoławczy stwierdził, że analiza dokumentacji pokontrolnej nie wykazała nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia kontroli oraz wypełnienia raportu z czynności kontrolnych. Również dokonana przez organ odwoławczy ponowna analiza raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu 28 marca 2012 r. potwierdziła zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działce CC, natomiast działka rolna E została uporządkowana. Organ stwierdził, że na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz. U. Nr 67, poz. 434 ze zm.) i art. 71 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 określono procentową wielkość zmniejszenia kwoty jednolitej płatności obszarowej wynoszącą 9,00% z uwagi na stwierdzenie powtarzającej się niezgodności. Natomiast zgodnie z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, w przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej w jakimkolwiek momencie w ciągu roku kalendarzowego i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku, zmniejsza się temu rolnikowi kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż na działce rolnej CC nie były przestrzegane normy w całym roku kalendarzowym 2011 r. co obligowało organ ARiMR do zmniejszenia kwoty JPO zgodnie z powołanymi przepisami

Dalej organ odwoławczy stwierdził, iż stosownie do art. 18 ust. 1 ustawy płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika, a dane wniosku winny odwzorowywać stan faktyczny na gruncie, w zakresie użytków rolnych jak i powierzchni wnioskowanej do płatności w ramach działek rolnych, a ARiMR w bieżących działaniach może poruszać się w granicach prawa materialnego. Na producencie ciąży odpowiedzialność za treść wniosku przedkładanego przed organem ARiMR, co poświadcza własnoręcznym podpisem w sekcji X pole 21. Podpis na wniosku oznacza tym samym, iż strona potwierdziła znajomość zasad przepisów określających zasady uzyskania tych płatności i skutki podejmowanych działań oraz zaniedbań - tak pozytywne jak i negatywne obciążają ją samą.

Organ odwoławczy podkreślił, że zadaniem i celem kontroli na miejscu jest weryfikacja stanu faktycznego w stosunku do danych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności a stwierdzenia kontrolne dokonane w odniesieniu do zadeklarowanych we wniosku działek rolnych zostały prawidłowo udokumentowane. Konsekwencje wynikające z konkretnego stanu faktycznego są określone przez przepisy prawa. Przepis regulujący prawo przyznawania płatności, jak również sankcje mają charakter bezwzględnie obowiązujący, tzn. organ ma obowiązek ich zastosowania przy zaistnieniu określonych przesłanek - ich stosowanie nie jest zależne od uznania organu. Powyższe ma na celu zagwarantowanie wszystkim producentom równego traktowania w takim samym stanie faktycznym.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji stwierdzając jej niezgodność z prawem i wnosił o przekazanie sprawy organowi administracyjnemu do ponownego rozpoznania. Zarzucił zaskarżonej decyzji, że jest niesłuszna i wewnętrznie sprzeczna. Zdaniem skarżącego decyzja nie jest zgodna z przepisami prawa. W opinii skarżącego ustalenia kontroli na miejscu w zakresie działki rolnej CC oraz E są błędne. Nadto skarżący nie zgodził się uzasadnieniem decyzji organu odwoławczego, co również było przedmiotem odwołania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w C. wniósł o jej oddalenie, podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem rozstrzygniętą sprawę z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych na wstępie ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, w ocenie Sądu, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2011, istota sporu sprowadza się do ustalenia, czy słusznie organ pomniejszył P. M. jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność w stosunku do powierzchni zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności za 2011 r.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach, w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XXI do rozporządzenia nr1973/2004,

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wskazany przepis stanowi zatem o fakcie posiadania gruntów rolnych na dzień 31 maja oraz o fakcie utrzymania gruntów zadeklarowanych do płatności w dobrej kulturze rolnej, przez cały rok.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw, m.in.: innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej ( art. 7 ust. 2 pkt 3).

W myśl ust. 4 tego artykułu, wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.

Płatności obszarowe są przyznawane na wniosek rolnika (art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach). Wniosek o przyznanie płatności obszarowych składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja (art. 18 ust. 2 tej ustawy). Rodzaje roślin objętych płatnością uzupełniającą określa Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach, organ decydujący o przyznaniu lub odmowie przyznania wnioskodawcy płatności w ramach danego programu wsparcia bezpośredniego obowiązany jest do podejmowania określonych czynności prowadzących do merytorycznego rozpoznania wniosku złożonego przez rolnika, a mianowicie obowiązany jest rozpatrzyć w wyczerpujący sposób cały materiał dowodowy oraz udzielać stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Wyrażona w przytoczonym przepisie zasada działania na wniosek stanowi o dobrowolności uczestnictwa w programie pomocowym oraz o tym, że potencjalny beneficjent płatności zobowiązany jest do samodzielnego dopełnienia obowiązku przedstawienia wszelkich dowodów niezbędnych do podjęcia decyzji o przyznaniu pomocy finansowej. Należy przy tym stwierdzić, że to na stronie skarżącej, jako wnioskodawcy, ciąży odpowiedzialność za prawidłowość złożonego wniosku. W tym kontekście trzeba zwrócić uwagę na art. 3 ustawy o płatnościach, który choć przewiduje stosowanie do postępowań w sprawach indywidualnych dotyczących płatności, rozstrzyganych w drodze decyzji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, to wprowadza jednak pewne odstępstwa od zasad kodeksowych. Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy szczególnie istotne jest uregulowanie zawarte w ust. 3 cytowanego art. 3, zgodnie z którym strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Treść tych przepisów potwierdza, że to rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną a kwalifikującą się do płatności.

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przeprowadza na podstawie art. 30 cyt. ustawy, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 ustawy. Kontrola ma doniosłe znaczenie dla skutecznego funkcjonowania systemu płatności bezpośrednich w całej Unii Europejskiej. Stanowi ona gwarancję rzetelnego wydatkowania wspólnotowych środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie tego instrumentu wsparcia dochodowego producentów rolnych. Dopiero po zakończeniu procedury kontrolnej można wydawać decyzje dotyczące płatności (ich przyznania lub odmowy przyznania).

Stosownie do art. 23 ust. 1 rozporządzenia komisji WE nr 796/2004, mającego zastosowanie do wniosku złożonego na 2011 r. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Z przepisów tych wynika, że kontrole na miejscu (obok kontroli administracyjnych) stanowią instrument weryfikowania "zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności", niewątpliwie też ustalenia dokonywane w trakcie kontroli na miejscu, stanowią dowód stanu upraw na deklarowanych do płatności działkach rolnych.

Odnosząc te przepisy do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że w sprawie przyznania płatności na 2011 r. przeprowadzono kontrolę administracyjną danych z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK jak i dokonano ustaleń w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej na działkach rolnych skarżącego w dniu [...] r. Należy wskazać, iż wskazana kontrola na miejscu została przeprowadzona w zakresie kwalifikowalności powierzchni odnośnie danych sprawy z 2010 r. W toku kontroli stwierdzono na działkach rolnych CC zlokalizowanej w obrębie działki ewidencyjnej nr [...] i E zlokalizowanej w obrębie działki nr [...] nieużytek (kod błędu DR 18) oraz brak przestrzegania normy N.01.1 (kod błędu DR 14).

Stwierdzone nieprawidłowości kontrolerzy opisali w raporcie z przeprowadzonych czynności kontrolnych, wykonali zdjęcia działek ze wskazaniem producenta rolnego do którego należą fotografowane działki, daty sporządzenia fotografii oraz oznaczeniem kontrolowanej działki rolnej. Nie ulega wątpliwości, iż fotografie załączone do protokołu przedstawiają nieprawidłowości stwierdzone w terenie. Na działce CC stwierdzono występowanie licznych chwastów wieloletnich, a także samosiejek drzew i krzewów. Organ wskazał przy tym, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. w zakresie wymogów wzajemnej zgodności stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, co w ocenie organu dodatkowo potwierdza, iż klasyfikacja działki CC dokonana w trakcie kontroli sprawdzającej była prawidłowa. Natomiast w stosunku do działki E dokonano ponownej weryfikacji wyników kontroli sprawdzającej z [...] r. w wyniku której stwierdzono, że działka E została uporządkowana.

W ocenie Sądu, ustalenia zawarte w raporcie z czynności kontrolnych znajdują przekonujące potwierdzenie w sporządzonej dokumentacji fotograficznej - brak więc podstaw faktycznych do ich kwestionowania.

Skarżący kwestionuje ustalenia kontroli podnosząc, iż wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. nie mogą być wiarygodne ze względu na to, iż grunt nie jest jeszcze uprawiany, a zgodnie z Kodeksem Dobrej Kultury Rolnej ugorowanie gruntu polega na jego uprawie bez obsiewania przez okres dłuższy niż 6 miesięcy albo jednokrotne koszenie w terminie do 15 lipca.

Zdaniem Sądu, jak słusznie wskazał również organ odwoławczy sprawdzenie przestrzegania norm Dobrej Kultury Rolnej na obszarze gruntów rolnych w gospodarstwie rozpoczyna się od stwierdzenia, czy dana powierzchnia spełnia definicję gruntu rolnego. Następnie dokonuje się klasyfikacji faktycznego sposobu użytkowania danej powierzchni, w celu ustalenia, które normy dotyczą danej działki. Kontrole przestrzegania norm przeprowadza się w odniesieniu do stwierdzonego sposobu użytkowania powierzchni gruntu rolnego, a nie deklarowanego we wniosku.

Należy podkreślić, że zgodnie z § 1 ust 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku gruntów ornych - jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata. Z kolei § 2 cyt rozporządzenia w sprawie minimalnych norm stwierdza: że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów co z kolei jest weryfikowane w ramach normy N.03.

Na działce rolnej CC stwierdzono nieużytek oraz naruszenie normy N.01, która oznacza, że grunt orny nie był obsiany i nie był ugorowany. Z uwagi na powyższe brak było podstaw do weryfikowania przestrzegania normy N.03 - dotyczącej obowiązku przeprowadzenia koszenia lub zabiegów uprawowych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu chwastów, na obszarze gruntów ugorowanych co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. Należy zauważyć także, że raport z kontroli na miejscu oraz jego załączniki w postaci dokumentacji zdjęciowej stanowią obiektywne odzwierciedlenie sytuacji istniejącej na działkach rolnych w dniach wykonania kontroli. Natomiast kontrola na miejscu prowadzona przez wykwalifikowanych inspektorów terenowych, stanowi nadrzędny element nadzoru nad przestrzeganiem przez wnioskodawców kryteriów przyznawania płatności. Należy wskazać również, że po stwierdzeniu przez organ nieścisłości w wyniku kontroli administracyjnej pełnomocnik skarżącego złożył korektę wniosku. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego i miał podstawy faktyczne do uznania, że uprawnionym było wydanie stosownej decyzji w sprawie.

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa, iż działka CC była objęta wnioskiem w sprawie przyznania P. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 4 czerwca 2012 r. sygn. akt III SA/Gl 1777/11 oddalił skargę P. M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r., nr [...], którą utrzymał on w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z [...] r., nr [...] w sprawie przyznania P. M. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2010.

Należy jeszcze raz podkreślić, że jednym z warunków przyznania płatności do gruntów rolnych jest utrzymywanie wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek. Z kolei w przypadku nieprzestrzegania norm i wymogów w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego całkowitą kwotę płatności bezpośrednich zmniejsza się lub wyklucza (art. 23 ust 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009). Przy ustalaniu obniżek lub wykluczeń z tytułu nieprzestrzegania norm i wymogów dla wniosków z 2011 roku uwzględniane są raporty z kontroli na miejscu, które były przeprowadzane w terminie od dnia 1 stycznia 2011 do dnia 31 grudnia 2011 r.

Art. 6 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 stanowi, że państwo członkowskie definiuje wymogi minimalne w zakresie utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska (normy). Wymogi zostały określone w Obwieszczeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M. P. Nr 17, poz. 224, ze zm.), natomiast minimalne normy określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39 poz. 211 ze zm.). Wymiar sankcji za nieprzestrzeganie norm i wymogów uzależniony jest od dokonanej oceny stwierdzonej niezgodności, w zakresie zasięgu, dotkliwości, trwałości na podstawie stwierdzonych naruszeń. Również ocena dokonana przez organ w tym zakresie nie budzi wątpliwości Sądu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze zauważyć należy, iż nie wskazano przepisów prawa, które zdaniem skarżącego zostały naruszone. W ocenie skarżącego decyzja organu odwoławczego jest niesłuszna, a organ popełnił błąd w interpretacji prawa. Skarżący nadto stwierdził, iż organ nie wyznaczył mu czasu na usunięcie stwierdzonych uchybień.

Sąd uznaje zarzuty skarżącego za bezzasadne. Podkreślić należy , iż w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach obowiązek organów został ograniczony jedynie do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wskazanego we wniosku oraz innych dokumentach dołączonych przez wnioskodawcę, czy też innych uczestników postępowania. Na organach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie ciąży więc obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności bezpośrednich. Ciężar udowodnienia faktu, jak stanowi art. 3 ust. 3 ww. ustawy spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Konsekwencją powyższego jest, że wynik wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego powinien znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia wydanej decyzji, a twierdzenia organu, zarówno co do ustaleń stanu faktycznego, jak i co do oceny dowodów powinny znajdować swoje odzwierciedlenie w materiale dowodowym sprawy. Skoro, bowiem organ, zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 2 pkt 1 ma stać na straży praworządności, to oznacza to, że jego obowiązkiem jest wykazać działanie na podstawie prawa materialnego, jak i o charakterze procesowym w ciągu całego postępowania poprzez przytoczenie w decyzji co do istoty sprawy podstawy prawnej i uzasadnienia prawnego. Organ musi zatem wskazać, że działa na podstawie obowiązującej normy prawnej, przedstawić ustalenie jej znaczenia (rozumienia, tj. wykładnię prawa), przedstawić ustalenia faktów uznanych za udowodnione, przedstawić proces subsumpcji faktów uznanych za udowodnione pod stosowaną normę, czy normy prawne, wskazać ustalenia następstw prawnych. I właśnie, w ocenie Sądu, uzasadnienie zaskarżonej decyzji z dnia [...] r. temu odpowiada.

W ocenie Sądu organy działały w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Dopełniły powinności tak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego jak i prawidłowej jego oceny, nie naruszając w tym względzie podstawowej zasady postępowania dowodowego, tj. zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Ocena zebranych w sprawie dowodów znalazła swój wyraz w uzasadnieniu skarżonej decyzji i zdaniem Sądu jest ona prawidłowa.

Sąd orzekający w sprawie również nie dopatrzył się, wbrew twierdzeniom skarżącego, błędnej wykładni prawa ani sprzeczności w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając zatem na uwadze podniesione wyżej okoliczności, skargę jako nieuzasadnioną - na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a. - należało oddalić.