Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 742/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 5  pkt 7oraz art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1437
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesław Kuśnierz Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo (spr.) WSA Jarosław Wiśniewski po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Zakładu Komunalnego Gminy O. Sp. z o.o. z siedzibą w B. na rozstrzygnięcie Zarządu Województwa z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy skargę oddala.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem z dnia [...] czerwca 2020r. znak [...] Zarząd Województwa (dalej organ lub ZWM) działając jako organ reprezentujący Samorząd Województwa [...] w oparciu o art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r. póz. 217, z późn. zm.) odmówił przyznania pomocy Zakładowi Komunalnemu Gminy O. Sp. z o.o. na realizację operacji pn. Budowa kanalizacji sanitarnej na terenie sołectwa R. Gmina O., o którą wnioskodawca wnioskował we wniosku o przyznanie pomocy złożonym w dniu 14 listopada 2019 r. dla operacji typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" w ramach działania "Podstawowe usługi i odnowa wsi na obszarach wiejskich", objętego PROW na lata 2014-2020, na kwotę: 1 579 190 zł .

W uzasadnieniu swojego stanowiska organ przytoczył przepisy §2, §3, §5 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. 2020 póz. 526) [dalej: Rozporządzenie]. W dalszej kolejności organ przypomniał, iż w niniejszej sprawie celem operacji pn. Budowa kanalizacji sanitarnej na terenie sołectwa R. , Gmina O. jest budowa sieci kanalizacji sanitarnej. Definicję sieci oraz przyłączy kanalizacyjnych zawiera Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U.z 2019r., poz. 1437) [dalej: Ustawa]. Zgodnie z art. 2 pkt 7 Ustawy sieć kanalizacyjna to przewody kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, natomiast art. 2 pkt 5 tejże ustawy definiuje przyłącze kanalizacyjne jako "odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy siecią kanalizacyjną za pierwszą licząc, od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej", przy czym wykładni tego przepisu dokonał Sąd Najwyższym w składzie 7 sędziów uchwałą z dn. 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SZP 2/16 wskazując, iż "Przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (jednolity tekst: Dz. U. z 201 7 r., póz. 328) jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej". Organ podkreślił, iż powyższe ustawowe rozróżnienie ma istotne znaczenie, albowiem zgodnie z art. 15 ust. 2 Ustawy realizację budowy przyłącza kanalizacyjnego zapewnia na własny koszty osoba ubiegająca się o przyłączenie do sieci. Powyższe rozróżnienie definicyjne ma istotne znaczenie w przypadku niniejszej operacji w kontekście przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia i celu niniejszej operacji, albowiem zrefundowane mogłyby być wyłącznie te koszty kwalifikowalne, które są uzasadnione zakresem operacji i niezbędne do osiągnięcia jej celu, a zatem w niniejszej sprawie wyłącznie koszty budowy sieci kanalizacyjnej, nie zaś koszty budowy przyłączy kanalizacyjnych. Organ zauważył, iż weryfikacja spełnienia powyższych warunków sprawdzana jest na podstawie przedłożonego przez Wnioskodawcę formularza wniosku o przyznanie pomocy (WoPP) oraz dokumentów niezbędnych do ustalenia spełnienia warunków przyznania pomocy, których wykaz zawiera formularz wniosku o przyznanie pomocy, w tym dokumentacji projektowej (projekt budowlany). W ramach oceny ZWM stwierdził, że złożony przez Wnioskodawcę w dniu 14 listopada 2019r. WoPP zawiera braki oraz wymaga wyjaśnień i dwukrotnie wzywał Wnioskodawcę pismem z dnia 11 lutego 2020, skutecznie doręczonym Wnioskodawcy w dniu 17 lutego 2020r., oraz pismem z dnia 30 kwietnia 2020r. skutecznie doręczonym Wnioskodawcy w dniu 8 maja 2020r. do usunięcia braków wniosku lub złożenia wyjaśnień, a tym samym spełnienia wymagań nałożonych Rozporządzeniem, oraz Ustawą w celu uzyskania pomocy, w szczególności w odniesieniu do zakresu operacji i kosztów kwalifikowanych operacji obejmujących wyłącznie koszty budowy sieci kanalizacyjnej. Wnioskodawca, pomimo dwukrotnego wezwania nie dokonał korekty kosztów kwalifikowanych operacji, poprzez pomniejszenie ich o koszt wykonania przyłączy kanalizacyjnych oraz nie przedłożył stosownego oświadczenia projektanta, z którego jednoznacznie wynikałby, iż wszystkie elementy operacji składające się na przyłącza, zostały ujęte w kosztach niekwalifikowalnych inwestycji lub wszystkie elementy operacji składające się na przyłącza nie zostały ujęte w kosztach całkowitych realizacji inwestycji - oświadczenie należało sporządzić w oparciu o definicję przyłącza zgodną z art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz.U. z 2019 r., póz. 1437 zgodnie z jego wykładnią dokonaną w uchwale Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SZP 2/164, tak by ZWM nie miał wątpliwości co do poprawności kosztów kwalifikowanych. Wnioskodawca pismem z dnia 28 lutego 2020 r. poinformował Samorząd Województwa [...] (SWM), że "wszystkie elementy kanalizacji sanitarnej tj. kanały grawitacyjne jak i odcinki boczne do granic działek projektowane były jako sieć kanalizacji sanitarnej, co ma potwierdzenie we wszystkich decyzjach z tym związanych" i przedłożył oświadczenie, w którym projektant oświadcza, że "(...) odcinki boczne o średnicy 160 mm, doprowadzone do granic działek projektowane były jako integralna część grawitacyjnej sieci kanalizacji sanitarnej i jako takie miały stanowić koszty kwalifikowalne operacji. Opracowany projekt budowlany nie obejmował przyłączy kanalizacyjnych". Ponadto, Wnioskodawca swoje stanowisko podtrzymał w piśmie z dnia 18 maja 2020 r. twierdząc, że "wszystkie elementy kanalizacji sanitarnej ujęte wnioskiem uznajemy za sieć kanalizacji sanitarnej, co ma potwierdzenie we wszystkich przekazanych Państwu decyzjach (..)". Ponadto Wnioskodawca stwierdził, że "w odniesieniu do żądania dostarczenia przez projektantów oświadczenia, z którego wynikać będzie, iż (cyt.) "wszystkie elementy operacji składające się na przyłącza, zostały ujęte w kosztach niekwalifikowalnych inwestycji lub wszystkie elementy operacji składające się na przyłącza nie zostały ujęte w kosztach całkowitych realizacji inwestycji wydaje się nadużyciem". Jednocześnie wskazał, że "nie jest uprawnione ze powoływanie się na uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r. jakoby zasadę prawną lub obowiązującą w konkretnej sprawie. Zgodnie z art.87 par. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., o Sądzie Najwyższym uchwała składu 7 sędziów ma moc zasady prawnej jedynie wtedy, gdy ten skład tak postanowił. W tym przypadku tak się nie stało. Ponadto uchwały Sądu Najwyższego w szczególności mające moc zasady prawnej wiążą jedynie i tylko inne składy orzekające tego Sądu oraz w konkretnej sprawie inne sądy w tej sprawie orzekające. Wynika to także z orzeczeń tego Sądu np. z dnia 17 maja 2019 r. w sprawie o sygn. Akt V CZ 23/19 czy z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie o sygn. V CSK 466/16. Formalnie sądy powszechne a już na pewno administracyjne nie są związane tymi uchwałami. W żadnej mierze, także przez wzgląd na dbałość o jednolitość orzeczniczą, organy administracji nie są związane taki orzeczeniami. Jak pokazuje historia orzecznictwa akurat w tym zakresie podlega ona stałym fluktuacjom i nie jest ono ani jednolite ani stabilne".

Organ po dokonaniu oceny całości dokumentacji przedłożonej przez Wnioskodawcę do UMWM, w tym ww. wyjaśnień oraz map z zaznaczonym zakresem projektu stwierdził, że Wnioskodawca do kosztów kwalifikowalnych zaliczył oprócz kosztów budowy sieci kanalizacyjnej zgodnie z ww. definicją zawartą w art. 2 pkt 7 ww. Ustawy, również koszty związane z wykonaniem indywidualnych przyłączy do budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 2 pkt 5 ww. Ustawy i pomimo dwukrotnego wezwania nie dokonał w tym zakresie poprawy złożonego wniosku (pkt IV wniosku - "Plan finansowy operacji", pkt V wniosku - "Zestawienie rzeczowo-finansowe operacji" oraz plan sytuacyjny operacji - załącznik nr 16.1 do wniosku). Biorąc pod uwagę powyższe oraz brzmienie art. 15 ust. 2 Ustawy, zgodnie z którym to na odbiorcy ciąży obowiązek zapewnienia budowy przyłącza kanalizacyjnego na własny koszt, ZWM stwierdził, że nie może współfinansować wydatku, który nie jest uzasadniony zakresem operacji i nie jest niezbędny do osiągnięcia jej celu. Organ wskazał, iż w świetle brzmienia art. 15 ust. 2 Ustawy inne podmioty niż Wnioskodawca są ustawowo zobowiązane do ponoszenia kosztów budowy przyłączy kanalizacyjnych, a zatem koszty ich budowy nie mogą zostać sfinansowanie ze środków PROW 2014-2020 jako koszty kwalifikowalne przedmiotowej operacji.

Z przedmiotowym rozstrzygnięciem nie zgodził się Zakład Komunalny Gminy O. Sp. z o. o., który zaskarżył je w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

W wywiedzionej skardze strona skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu wadliwą wykładnie przepisów prawa materialnego a to: par. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 w związku z art. 16 pkt. 59 ustawy Prawo Wodne w związku z art. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków poprzez uznanie, że boczne części sieci stanowią przyłącza i nie mogą być objęte zakresem kosztów kwalifikowanych.

Podnosząc przedmiotowy zarzut strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia i uznanie, że należy się jej pomoc na realizację ww. operacji w kwocie wnioskowanej. Ponadto w skardze wniesiono o przyznanie i zasądzenie od organu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przewidzianych.

W uzasadnieniu skargi autor skargi wskazał m.in., iż odmowa jest niezasadna. Organ bowiem oparł odmową o wykładnie pojęcia przyłącza poczynioną przez Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 22 czerwca 2017r., w sytuacji gdy w ogóle nie ma ona tutaj zastosowania. Organ w ogóle pominął i nie wziął pod uwagę obowiązujących w tej mierze jasnych i nie wymagających wykładni przepisów prawa. Zdaniem strony skarżącej wbrew stanowisku organu nie jest uprawnione powoływanie się na ww. uchwałę jak na zasadę prawną. Zgodnie z art. 61, 62 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 23 listopada 2002r. o Sądzie Najwyższym a obecnego art. 87 par. l ustawy z dnia 8 grudnia 2017r. o Sądzie Najwyższym uchwała składu 7 sędziów ma moc zasady prawnej jedynie wtedy, gdy ten skład tak postanowił. W tym przypadku tak się nie stało. Ponadto uchwały Sądu Najwyższego w szczególności mające moc zasady prawnej wiążą jedynie i tylko inne składy orzekającego tego Sądu oraz w konkretnej sprawie inne sądy w tej sprawie orzekające. Wynika to także z orzeczeń tego Sądu np. z dnia 17 maja 2019 r. w sprawie o sygn. akt V CZ 23/19 czy z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie o sygn. akt V CSK 466/16. Formalnie sądy administracyjne nie są związane tymi uchwałami w żadnym zakresie. W żadnej mierze, także przez wzgląd na dbałość o jednolitość orzeczniczą, organy administracji nie są związane takimi orzeczeniami. Powołanie się zatem na taką uchwałę już na wstępie czyni odmową niezasadną. Strona skarżąca w dalszej kolejności zauważyła m.in., iż legalna definicja systemu kanalizacji zbiorczej, o której zapomina organ, znajduje się w art. 16 pkt. 59 ustawy Prawo Wodne. Zgodnie z nią przez system kanalizacji zbiorczej przyjmuje się sieć w rozumieniu art. 2 pkt 7 Ustawy, zakończoną oczyszczalnią ścieków albo końcowym punktem zrzutu ścieków. Ustawa ta odsyła wyłącznie do art. 2 pkt. 7 Ustawy nie zaś do pkt. 5 tj. definicji przyłącza. Tam jest bowiem z kolei zawarta legalna definicja sieci. Przez sieć zaś rozumie się przewody wodociągowe lub kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi dostarczana jest woda lub którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Zdaniem autora skargi kluczowe jest tutaj pojęcie przewodu. Wbrew pozorom bowiem nie ma znaczenia, kwestia definicji i wykładnia definicji przyłącza. Zdaniem autora skargi organ bowiem najwyraźniej popadł w konfuzję albowiem zarówno sieć jak i przyłącze posługują się pojęciem przewodu. Niestety żaden inny przepis nie definiuje rodzaju przewodu, dzięki któremu możemy odróżnić odcinek sieci od samego odcinka przyłącza. Wbrew pozorom aktualna wykładnia w uchwale Sądu Najwyższego nie tylko tego nie ułatwia ale wręcz to utrudnia. Jeśli bowiem uznamy zgodnie z literalnym brzmieniem tej uchwały, że nie ma większego znaczenia, granica nieruchomości przyłączonej (sprzeczne z treścią legalnej definicji przyłącza) to w zasadzie granica tj. koniec przyłącza nigdzie nie jest oznaczony. W ocenie strony skarżącej istotne i najwłaściwsze jest tutaj rozpoznanie techniczne i projekt, który organ zignorował. Nie jest nigdzie powiedziane, że sieć jako przewód ma mieć wyłącznie kształt prostej linii, co jest oczywiście niemożliwe i nierealne. Nigdzie nie jest także wskazane, że sieć nie może mieć zakrętów, odgałęzień i odcinków bocznych i innych odkształceń jakie są zaprojektowane lub są niezbędne dla właściwego jej działania. O kształcie sieci nie decyduje organ udzielający pomocy ale projektant i faktyczne ukształtowanie terenu oraz potrzeby wynikające z istoty kanalizacji. W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., iż projektant zaprojektował sieć z odcinkami bocznymi, ale w całości jako przewód sieci o tym samym parametrze i świetle przepustowości. W aktach znajduje się wyraźne oświadczenie projektanta z dnia 24 lutego 2020r. gdzie oświadcza on, że każdy z przewodów (odcinków) ma przekrój 160 mm i stanowi integralną część całości systemu zbiorczego grawitacyjnego. Zdaniem autora skargi organ nie może kwestionować takiego oświadczenia, a jeśli chciałby to zrobić musiałby zasięgnąć informacji specjalnych z zakresu projektowania i wykonawstwa kanalizacji, czy taki akurat przekrój jest właściwy dla sieci czy też dla przyłącza. Innymi słów, organ chcąc kwestionować oświadczenie projektanta musiałby dopuścić dowód z opinii biegłego celem jego podważenia - czego brak.

W ocenie strony skarżącej całkowicie niezgodne z prawem w tym § 14 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Gospodarka wodno-ściekowa" w ramach poddziałania "Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszaniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 było domaganie się uzupełniania rzekomego braku wniosku poprzez wymuszania złożenia oświadczenia przez projektanta podając treść oczekiwanego oświadczenia - niezgodnego z tym projektem. Tym samym z przyczyn natury obiektywnej, których organ nie rozpoznał właściwie, dokonując zbędnej i wadliwej wykładni z powołaniem się na nie mający tutaj zastosowania par. 2 pkt. 7 cyt. ustawy definicję przyłącza, odmowa jest niezasadna. Organ bowiem odmawia zaszeregowania do kosztów kwalifikowanych przewodów sieci o przekroju 160 mm, mimo, że stanowią one sieć i mimo, że wprost z par. 5 ust. l pkt. 2 lit. c rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 lipca 2016 r. w sprawie szczegółowych podlegają takiemu zaszeregowaniu. Co więcej organ pomija lub kwestionuje oświadczenie specjalisty tj. projektanta nie przeprowadzając żadnego w to miejsce wywodu lub kontrdowodu, nie mówiąc już o zasięgnięciu wiadomości specjalnych. Strona skarżąca zwróciła uwagę, iż obecna wykładnia przyłącza nie definiuje jego ostatecznej długości i granicy. Nie może jednak ujść uwadze cel oraz sens przyłącza. Przyłącze to indywidualne rozwiązanie związane z oznaczonym, indywidualnym gospodarstwem. Mimo to i tak jest częścią przewodu podobnie jak sieć jest też przewodem. Skoro wykładnia Sądu Najwyższego oznaczyła kres przyłącza na jego wpięcie do sieci nie pozostaje nic innego, aby celem ustalenia tej granicy, porównać przekroje obu takich przewodów w oznaczonym przypadku. Organ zaniedbał to, skupiając się jedynie na zbędnym przepisie. Tymczasem skarżący wykazał w oświadczeniu różnicę przekroju zatem i granicę. Końcowo w skardze wskazano, iż art. 2 pkt. 5 cyt. ustawy zawierający definicję legalną przyłącza jak i wykładnia Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017r. nie zapominają jednak o kwestii granicy nieruchomości. Organ zupełnie to pominął. Tymczasem całość projektowanej przez stronę skarżącą sieci w żadnym wypadku nie wchodzi w granice nieruchomości potencjalnie przyłączanych i kończy się przed granicami prywatnych nieruchomości. W ocenie Aurora skargi nie sposób przy tym nie przypomnieć, że ww. uchwała Sądu Najwyższego w swych rozważaniach uznaje za istotne i obowiązujące dwa orzeczenia tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, które także organ zignorował.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie Sąd orzekał na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 374 ze zm.; dalej: ustawa o COVID) w zw. z § 1 pkt 1 i 2 zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 października 2020 r. nr 61/2020 w sprawie odwołania rozpraw oraz wstrzymania przyjmowania interesantów i ograniczenia obsad kadrowych w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie w związku z istotnym zagrożeniem zakażenia wirusem SARS-CoV-2. Wskazane zarządzenie Prezesa WSA w Krakowie zostało wydane w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii i wprowadzeniem dodatkowych ograniczeń, nakazów i zakazów związanych z objęciem miasta na prawach powiatu Kraków, będącego siedzibą tut. Sądu, obszarem czerwonym, o którym mowa w § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r. poz. 1758 ze zm.). Na mocy ww. przepisów zarządzenia Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dniem 17 października 2020 r. odwołano rozprawy, utrzymując działalność orzeczniczą Sądu w trybie rozpoznawania spraw na posiedzeniach niejawnych. W związku z tym sprawy przeznaczone do rozpatrzenia na rozprawie skierowano do załatwienia na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.). Z uwagi na to zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 10 listopada 2020r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym.

Jak wskazano powyżej sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020, poz. 374 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zdaniem Sądu, skierowanie niniejszej sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym umożliwiło rozstrzygnięcie sprawy bez szkody dla jej wyjaśnienia, przeciwdziałając jednocześnie stanowi przewlekłości postępowania. Przy tym wyjaśnić należy, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nie prowadzi do pominięcia argumentacji strony skarżącej, bowiem podnoszone przez nią argumenty, podobnie jak argumenty skarżonego organu, były wnikliwie rozważane przez Sąd w oparciu o akta sprawy w tym złożoną skargę i jak i odpowiedź na skargę.

Odnośnie kwestii możliwości wzięcia udziału w rozprawie przeprowadzonej na odległość przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej z jednoczesnym bezpośrednim przekazem dźwięku i obrazu zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 marca 2020 r. wyjaśnić należy, że przeprowadzenie takiej rozprawy nie było możliwe, gdyż tut. Sąd nie dysponował odpowiednim zapleczem technicznym umożliwiającymi przeprowadzenie rozprawy w formie "on line" .

Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2017 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sprawowana jest przez sądy administracyjne na podstawie kryterium zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Uzupełniająco należy dodać, iż zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Stosownie do treści art. 3 § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Do takich ustaw szczególnych zalicza się ustawa z dnia 20 lutego 2015 roku o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz.U. z 2020 r. póz. 217, z późn. zm.), która w treści art.35 ust.2 przewiduje, iż w przypadku odmowy przyznania pomocy w ramach działań i poddziałań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1,3 lit. b, pkt 4, 5, 6 lit. d, pkt 7, 13 i 14, podmiotowi ubiegającemu się o przyznanie pomocy przysługuje prawo wniesienia do sądu administracyjnego skargi na zasadach i w trybie określonych dla aktów lub czynności, o których mowa wart.3§2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2019 r. póz. 2325,z późn. zm).

Poruszając się w tak zakreślonych ramach kontroli zgodności z prawem, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest bezzasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygniecie Zarząd Województwa nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego .

Osią sporu w niniejszej sprawie pozostaje sposób w jaki organ zdefiniował w realiach niniejszej sprawy zakres przestrzenny pojęcia przyłącza kanalizacyjnego, o którym mowa w art. 2 pkt 5 Ustawy. Kwestia w jaki sposób powinien być on rozumiany jest kluczową w realiach niniejszej sprawy, albowiem złożony przez stronę skarżącą wniosek o dofinansowanie dotyczył operacji pn. Budowa kanalizacji sanitarnej na terenie sołectwa R. , Gmina O.. Równocześnie zgodnie z art. 15 ust.2 ustawy realizację budowy przyłączy do sieci oraz studni wodomierzowej, pomieszczenia przewidzianego do lokalizacji wodomierza głównego i urządzenia pomiarowego zapewnia na własny koszt osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci. Biorąc pod uwagę cel i przedmiot projektu, o którego dofinansowanie stara się strona skarżąca oraz brzmienie art. 15 ust. 2 prawidłowe zdefiniowanie zakresu przestrzennego przyłącza kanalizacyjnego jest więc kluczowe w rozpoznawanej sprawie, albowiem instytucja pośrednicząca nie może współfinansować wydatku niekwalifikowanego. Za taki zaś wydatek należy uznać wydatek, który nie jest uzasadniony zakresem operacji, nie jest niezbędny do osiągnięcia jej celu, oraz taki który z mocy prawa winien być poniesiony przez inny podmiot niż wnioskodawca /przyszły beneficjent .

W ocenie Sądu w zaskarżonym rozstrzygnięciu ZWM dokonał prawidłowego zdekodowania zakresu przestrzennego pojęcia przyłącza kanalizacyjnego, odwołując się w tym zakresie do treści art. 2 pkt 5 Ustawy oraz wydanej na jego kanwie uchwały w składzie siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt III SZP 2/16. Zawarte w przedmiotowej uchwale stanowisko Sadu Najwyższego tut. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie – pomimo braku formalnego związania - w całości podziela. Do czasu wydania wskazanej uchwały przedmiotowy zakres przestrzenny był różnie rozumiany w orzecznictwie sądów powszechnych oraz administracyjnych. W tym miejscu należy przypomnieć, iż zgodnie z art. 2 pkt 7 Ustawy sieć kanalizacyjna to przewody kanalizacyjne wraz z uzbrojeniem i urządzeniami, którymi odprowadzane są ścieki, będące w posiadaniu przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego. Zgodnie natomiast z treścią wskazanego przepisu przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, za pierwszą studzienką, licząc od strony budynku, a w przypadku jej braku do granicy nieruchomości gruntowej. Zgodnie zaś z treścią wskazanej uchwały przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 Ustawy jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej. Innymi słowy przyłącz kanalizacyjny jest to więc odcinek przewodu od studzienki do sieci kanalizacyjnej. Uzupełniająco należy dodać, iż wskazana uchwała nawiązuje w swojej treści także do uchwały Sądu Najwyższego z dnia z dnia 13 września 2007 r., III CZP 79/07 . W uzasadnieniu wskazanej uchwały Sąd Najwyższy wskazał , iż w razie braku studzienki przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 Ustawy jest odcinek przewodu między granicą nieruchomości gruntowej a budynkiem podmiotu przyłączanego. Ze wskazanej uchwały wynika, iż odcinek przewodu kanalizacyjnego łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy z istniejącą siecią kanalizacyjną nie stanowi przyłącza w części leżącej poza granicą nieruchomości tego odbiorcy". Obie wskazane uchwały pozostają ze sobą spójne i precyzyjnie wyznaczają zakres przestrzenny przyłącza kanalizacyjnego.

Treść wskazanego przepisu oraz obu wskazanych uchwał nie pozostawia jakiejkolwiek swobody projektantowi budowanej sieci kanalizacji sanitarnej w odmiennym definiowaniu przyłącza kanalizacyjnego oraz odmiennego wytyczania jego zakresu przestrzennego w dokumentacji projektowej, w sposób, który by z nią kolidował. W szczególności nie ma w tym zakresie znaczenia wielkość przekroju średnic odcinków bocznych jak i ich przepustowość. Okoliczność ta jest bowiem całkowicie irrelewantna przy definiowaniu przyłącza, o którym mowa w art. 2 pkt 5 Ustawy oraz przy wyznaczaniu jego zakresu przestrzennego. Wbrew argumentacji skargi w sprawie zasadnicze znaczenie miało prawidłowe zdekodowanie zakresu przestrzennego przyłącza kanalizacyjnego, nie zaś eksponowane w skardze "rozpoznanie techniczne" czy też pojęcie przewodu. Fakt, iż pojęciem tym posługuje się Ustawa zarówno w przypadku definicji przyłącza jak i sieci kanalizacyjnej (w tym przypadku w liczbie mnogiej) nie ma bowiem znaczenia w analizowanej kwestii.

W kontekście stanowiska organu zupełnie irrelewantna jest argumentacja skarżącego, że żaden przewód kanalizacyjny, którego koszty wykonania skarżący uznaje za kwalifikowane, nie wkracza na prywatne nieruchomości. Ze stanowiska organu wynika, iż organ opowiedział się za wykładnią, że przyłączem kanalizacyjnym w rozumieniu art. 2 pkt 5 Ustawy jest przewód łączący wewnętrzną instalację kanalizacyjną zakończoną studzienką w nieruchomości odbiorcy usług z siecią kanalizacyjną, na odcinku od studzienki do sieci kanalizacyjnej. Jak trafnie zauważył pełnomocnik organu w odpowiedzi na skargę wykładnia ta nie opiera się na kwestii własności działki, a na funkcji (miejscu, roli) w systemie kanalizacyjnym danego przewodu.

Wobec faktu, iż zasadnicze rozstrzygające znaczenie dla zdefiniowania zakresu przestrzennego przyłącza stanowił przywołany przepis art.2 pkt.5 Ustawy wraz przywołanym orzecznictwem pozwalającym na prawidłową jego wykładnię w sprawie brak było podstaw zasięgnięcia opinii biegłego, albowiem to nie eksponowane przez stronę skarżąca względy techniczne takie jak przekrój i przepustowość przewodu kreują zakres przestrzenny pojęcia przyłącza kanalizacyjnego.

Należy dodać, iż w sprawie okolicznością bezsporną pozostawał fakt, iż Wnioskodawca pomimo dwukrotnego wezwania przez organ nie dokonał korekty kosztów kwalifikowanych operacji, poprzez pomniejszenie ich o koszt wykonania przyłączy kanalizacyjnych oraz nie przedłożył stosownego oświadczenia projektanta, z którego jednoznacznie wynikałby, iż wszystkie elementy operacji składające się na przyłącza rozumieniu art. 2 pkt 5 Ustawy zgodnie z jego wykładnią dokonaną w uchwale Sądu Najwyższego w składzie 7 sędziów z dnia 22 czerwca 2017 r., sygn. akt III SZP 2/16 zostały ujęte w kosztach niekwalifikowanych inwestycji lub wszystkie elementy operacji składające się na przyłącza nie zostały ujęte w kosztach całkowitych realizacji inwestycji.

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż ZWM po dokonaniu oceny całości dokumentacji przedłożonej przez Wnioskodawcę do organu, w tym wyjaśnień oraz map z zaznaczonym zakresem projektu nabrał usprawiedliwionych wątpliwości co do prawidłowości w zakresie zaliczenia przez Wnioskodawcę do kosztów kwalifikowanych oprócz kosztów budowy sieci kanalizacyjnej zgodnie z ww. definicją zawartą w art. 2 pkt 7 ww. Ustawy, również kosztów związanych z wykonaniem indywidualnych przyłączy do budynków mieszkalnych w rozumieniu art. 2 pkt 5 ww. Ustawy trudno kwestionować zasadność zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Jak już to bowiem podniesiono na wstępie organ nie mógł współfinansować wydatku, który nie jest uzasadniony zakresem operacji i nie jest niezbędny do osiągnięcia jej celu, a przy tym winien być sfinansowany na mocy art. 15 ust. 2 Ustawy przez odbiorców usługi

W świetle powyższych ustaleń Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.