Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 312/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1;  art. 129 ust. 2;  art. 138 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
law: Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - tekst jednolity.
article: art. 208 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia NSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Henryka Łysikowska, Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), , Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 września 2014 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] marca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z dnia 3 lipca 2012 r. poz.749 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej spółki z o.o. "A" od decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] umarzającej postępowanie w sprawie o przedłużenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] - utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

We wstępnej części uzasadnienia organ opisał przebieg postępowania wskazując, że decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej we W. udzielił Sp. z o.o. "A" sześcioletniego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 47 punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa d.

W dniu 1 stycznia 2010 r. weszła w życie ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 201, poz. 1540), która zastąpiła ustawę z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. nr 4, poz. 27 ze zm.). W nowej ustawie ustawodawca – jak wskazał organ – w odmienny sposób uregulował szereg kwestii dotyczących prowadzenia gier, w tym wprowadził ograniczenia w zakresie możliwości przedłużenia określonego w zezwoleniu terminu rozpoczęcia działalności.

W dniu [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją nr [...] na podstawie art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych cofnął w całości zezwolenie z uwagi na fakt, iż stwierdzono, że skontrolowane automaty umożliwiały grę za stawki wyższe od maksymalnych, dopuszczalnych stawek ustawowych. Następnie, wskutek odwołania, decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...]. Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2011 r. (sygn. akt III SA/Wr 322/11) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę na decyzję z [...] maja 2011 r., jednak Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] czerwca 2013 r. (sygn. akt II GSK 442/12) uchylił zarówno wyrok, jak i decyzje w sprawie cofnięcia zezwolenia z uwagi na konieczność pozyskania w sprawie dowodów w postaci opinii jednostki badającej oraz konieczność rozważenia, czy w świetle wywodów Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej zawartych w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. przepisy ustawy o grach hazardowych, które będą miały zastosowanie w sprawie, w tym art. 138 ust. 3 ustawy o grach hazardowych. stanowią potencjalne przepisy techniczne i powinny być poddane procedurze notyfikacji.

W dniu [...] kwietnia 2011 r. do Dyrektora Izby Celnej we W. wpłynął wniosek "A" Sp. z o.o. w W. o przedłużenie terminu ważności zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa d. na kolejne 6 lat, stosownie do art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.

Dyrektor Izby Celnej we W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie dokonania przedłużenia zezwolenia z uwagi na fakt, iż zezwolenie to zostało cofnięte decyzją Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...].

Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] stycznia 2012 r. (sygn. akt III SA/Wr 516/11) oddalił skargę Spółki na postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r.

Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 735/12) uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2006 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa d. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, że bezspornym jest, że w dacie złożenia wniosku dotyczącego zmiany przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, decyzja cofająca to zezwolenie nie była ostateczna. Związanie organu (który wydał tę decyzję) o jakim stanowi art. 212 zd. pierwsze ordynacji podatkowej nie uprawniało do takiego rozumienia art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynikać miało, że wystąpiła na etapie wszczęcia postępowania przeszkoda wykluczająca jego wszczęcie. Złożone w tym przedmiocie żądanie – przy prawidłowym rozumieniu art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej - wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do dalszego bytu prawnego decyzji zezwalającej na prowadzenie tego rodzaju działalności, przy uwzględnieniu także skuteczności prawnej decyzji, która miała na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji. Takie rozumienie art. 165a § 1 oraz art. 212 zd. pierwsze Ordynacji podatkowej obligowało organ do uwzględnienia przy rozpoznawaniu zażalenia strony na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, nie tylko tego czy decyzja o cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna, ale też czy w tym czasie nie wstrzymano jej wykonania.

W związku z powyższym, sprawa wszczęta wnioskiem Spółki o przedłużenie zezwolenia udzielonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2006 r. ponownie zawisła przed Dyrektorem Izby Celnej we W. W wyniku jej rozpoznania, Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem Spółki jako bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że przedmiotowe zezwolenie wygasło jeszcze w marcu 2012 r.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła: naruszenie art. 208 §1 Ordynacji podatkowej poprzez bezzasadne, niedopuszczalne umorzenie postępowania jako rzekomo bezprzedmiotowego, chociaż w istocie przedmiot sprawy - wniosek Strony – istnieje i oczekuje na rozpoznanie; naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, poprzez bezzasadne umorzenie postępowania, przy całkowitym zignorowaniu wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w wyroku z dnia [...] lipca 2013 r. (sygn. II GSK 735/12), bezwzględnie wiążących organ celny w niniejszej sprawie.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ powołał treść art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Zauważono przy tym, że zezwolenie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych w 47 punktach gier zlokalizowanych na terenie województwa d. zostało udzielone Sp. z o.o. [...] na 6 lat. Z zapisów pkt VIII tego zezwolenia wynikało, iż było ono ważne do dnia [...] marca 2012 r. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowe zezwolenie przestało istnieć organ stwierdził, że nie ma obecnie przedmiotu postępowania w sprawie przedłużenia jego ważności – nie można przedłużyć ważności zezwolenia, które tę ważność utraciło już w dniu [...] marca 2012 r. Tym samym – zdaniem organu – postępowanie w sprawie przedłużenia zezwolenia, które w wyniku wyroków NSA i WSA we Wrocławiu ponownie toczy się przed organem – stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ zauważył przy tym, że postępowanie w sprawie przedłużenia zezwolenia prowadzone jest na wniosek strony. Treść takiego wniosku definiuje zatem przedmiot postępowania. Z treści przedmiotowego wniosku jednoznacznie wynikało, że jego przedmiotem jest właśnie przedłużenie zezwolenia i tak został ten wniosek potraktowany. Skoro wniosek dotyczył zezwolenia to nie można było – zdaniem organu – zgodzić się z twierdzeniem strony, że ".fakt wygaśnięcia (...) zezwolenia (...) pozostaje w sprawie niniejszej okolicznością irrelewantną".

Odnosząc się do zarzutu zignorowania wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w wyroku z dnia [...] lipca 2013 r. (sygn. II GSK 735/12), organ wskazał, że Sąd ten zajmował się kwestią prawną – prawidłowością zastosowania art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie z wniosku o przedłużenie zezwolenia w kontekście faktu uprzedniego cofnięcia zezwolenia i związania tym faktem organu przez pryzmat art. 212 Ordynacji podatkowej. Obecnie – jak wskazał organ, zmienił się jednak stan faktyczny sprawy - wygasło przedmiotowe zezwolenie i ten fakt, nie może być pomijany w jej rozstrzyganiu.

Niezależnie od powyższego, organ zauważył, że nawet gdyby przedmiotowe postępowanie mogło być kontynuowane to i tak przedłużenie zezwolenia nie byłoby możliwe. Zgodnie bowiem z art. 138 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 (tj. zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach o niskich wygranych), nie mogą być przedłużane. Organ nie zgodził się przy tym z twierdzeniem Spółki, zgodnie z którym nie można powoływać się na przepisy przejściowe ustawy o grach hazardowych (w tym przepis art. 138 ust. 1) z uwagi na treść wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C-214/11 i C-217/11 z powodu braku ich notyfikacji mimo że są one przepisami technicznymi w rozumieniu Dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.98.204.37 z późn. zm.). Zdaniem organu przepisami technicznymi w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE, podlegającymi obowiązkowi uprzedniej notyfikacji Komisji Europejskiej, są jedynie takie przepisy krajowe, które stanowią przeszkody w swobodnym przepływie towarów w rozumieniu przepisów Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej: TFUE), a więc są środkami o skutku równoważnym do ograniczeń ilościowych w przepływie towarów (w rozumieniu art. 34 TFUE).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz decyzji pierwszoinstancyjnej, zarzucając rażące naruszenie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez oczywiście bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji umarzającej postępowanie jako rzekomo bezprzedmiotowe, pomimo oczywistego braku realizacji wytycznych NSA zawartych w wyroku z dnia [...] lipca 2013 r. (sygn. akt II GSK 735/12), bezwzględnie wiążących organ w niniejszej sprawie. Ponadto zarzucono także naruszenie art. 120 Ordynacji podatkowej (zasada legalizmu działania władzy publicznej) poprzez wsparcie kwestionowanego orzeczenia przepisem art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, który w konsekwencji wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 19 lipca 2012 r. uznać należy za nieobowiązujący w polskim systemie prawa. W uzasadnieniu skargi Spółka zauważyła, że wniosek o przedłużenie zezwolenia złożyła ponad 8 miesięcy przed upływem terminu jego ważności i nie może ponosić odpowiedzialności za wadliwą pracę organu celnego. Strona skarżąca podkreśliła także, że NSA rozpoznając sprawę w lipcu 2013 r. musiał mieć na uwadze okoliczność wygaśnięcia zezwolenia, które ma być przedłużone, a nie uznał jej za istotną w sprawie.

W odpowiedzi strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na tle art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; zwanej dalej "p.p.s.a.") sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) zaskarżone orzeczenie podlega wówczas wyeliminowaniu z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję według kryterium zgodności z prawem Sąd nie znalazł podstaw prawnych do wyeliminowania kwestionowanego rozstrzygnięcia ze zbioru legalnych aktów administracji publicznej.

Kontrolowaną w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym decyzją Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy własną decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie przedłużenia stronie skarżącej zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. U podstaw takiego załatwienia sprawy, zainicjowanej wnioskiem strony skarżącej z dnia [...] marca 2011 r., legło ustalenie, że wydane na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.) zezwolenie - w postaci decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] - zgodnie z art. 36 ust. 1 tej ustawy udzielone było na okres 6 lat, a zatem bezpowrotnie utraciło ważność w dniu [...] marca 2012 r.

Zastosowanie w tej sytuacji przez organ art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.; dalej w skrócie jako " O.p.") należy ocenić jako prawidłowe.

Zgodnie z art. 208 § 1 O.p., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności w razie przedawnienia zobowiązania podatkowego, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003, nr 6, s. 25). Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość może mieć charakter pierwotny, czyli powstać przed wszczęciem postępowania, jak też wtórny i pojawić się w toku już trwającego postępowania, lecz bez względu na moment jej powstania wszczęte postępowanie podlega umorzeniu.

Odnosząc to do okoliczności sprawy trzeba podkreślić, że jej materia dotyczy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Zezwolenie to jednak wydane zostało na czas określony - okres sześciu lat, czyli realizacja uprawnień z jego tytułu wynikających była ograniczona w czasie. Upływ bowiem terminu powoduje ustanie skutku prawnego w postaci umożliwienia prowadzenia opisanej działalności, a inaczej ujmując – oznacza wygaśnięcie stosunku materialnoprawnego, obejmującego to uprawnienie, gdyż wydana decyzja w przedmiocie zezwolenia przestaje funkcjonować w obrocie prawnym z mocy prawa – z chwilą w niej oznaczoną. Wystąpienie tej okoliczności czyni bezprzedmiotowym postępowanie w zakresie przedłużenia zezwolenia. Wobec zaprzestania bowiem istnienia materialnoprawnego stosunku stanowiącego podstawę nabytego prawa, zachodzi brak podstaw prawnych do dokonywania jakichkolwiek zmian w decyzji kształtującej ten stosunek materialnoprawny w sferze administracji publicznej.

Podkreślić zatem trzeba, że do merytorycznego orzekania w przedmiocie zmiany (przedłużenia terminu ważności zezwolenia) zezwolenia mogłoby dojść tylko wtedy, gdyby istniało w obrocie prawnym to zezwolenie w dniu, w którym zapada decyzja je modyfikująca. Tymczasem w chwili wydawania zaskarżonej decyzji w sprawie przedłużenia zezwolenia, zezwolenie to już nie obowiązywało, jako że uprawnienia z niego wynikające wygasły z dniem [...] marca 2012 r. W świetle zatem wygaśnięcia pierwotnej decyzji o wydaniu zezwolenia, dopuszczalne było w postępowaniu o przedłużenie tego zezwolenia wydanie wyłącznie decyzji o skutku formalnoprawnym, procesowym, poprzez umorzenie postępowania, a nie zaś merytorycznym, załatwiającym sprawę co do jej istoty, gdyż do tego organ był zobligowany treścią art. 208 § 1 O.p. wobec stwierdzenia, że przedmiot postępowania w postaci zezwolenia przestał istnieć.

Zaznaczyć trzeba, że w niniejszej sprawie doszło do złożenia wniosku o przedłużenie zezwolenia jeszcze w czasie obowiązywania zezwolenia udzielonego stronie skarżącej, lecz na skutek kontroli instancyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] lipca 2013 r. sygn. akt II GSK 735/12 uchylił wyrok WSA we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 516/11 oraz uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia z dnia [...] kwietnia 2011 r. odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia, wskazując, że w dacie złożenia wniosku dotyczącego zmiany przedłużenia zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, decyzja cofająca to zezwolenie nie była jeszcze ostateczna. Związanie organu (który wydał tę decyzję) o jakim stanowi art. 212 zd. pierwsze ordynacji podatkowej nie uprawniało do takiego rozumienia art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej, z którego wynikać miało, że wystąpiła na etapie wszczęcia postępowania przeszkoda wykluczająca jego wszczęcie. Złożone w tym przedmiocie żądanie – przy prawidłowym rozumieniu art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej - wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego co do dalszego bytu prawnego decyzji zezwalającej na prowadzenie tego rodzaju działalności, przy uwzględnieniu także skuteczności prawnej decyzji, która miała na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego tej decyzji. Takie rozumienie art. 165a § 1 oraz art. 212 zd. pierwsze Ordynacji podatkowej obligowało organ do uwzględnienia przy rozpoznawaniu zażalenia strony na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, nie tylko tego czy decyzja o cofnięciu zezwolenia stała się ostateczna, ale też czy w tym czasie nie wstrzymano jej wykonania.

Organ zatem, przy ponownym rozpoznaniu sprawy był związany oceną prawną i wskazaniami Sądu wyższej instancji co do dalszego postępowania wyrażonymi w prawomocnym orzeczeniu tego Sądu, zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby, zaś według art. 153 ustawy p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. W pojęciu ocena prawna mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu komentowanego przepisu oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Jan Paweł Tarno, LexisNexis, Warszawa 2008).

Cytowany przepis art. 153 p.p.s.a. ma wprawdzie charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani sąd orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Jednakże ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego może być wyłączony w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. I SA/Ka 2408/ 98, wyrok NSA z dnia 16 lutego 2005 r. sygn. FSK 1576/04, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2005 r. sygn. OSK 1403/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpatrywanej sprawie na organie administracji publicznej ponownie rozpoznającego sprawę dotyczącą wniosku o przedłużenie zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych spoczywał zatem obowiązek uwzględnienia zmiany stanu faktycznego wyrażającej się tym, że w toku kontroli sądowej posiadane przez stronę skarżącą zezwolenie wygasło z dniem [...] marca 2012 r. Ustalenie bowiem, że istnieje nadal przedmiot postępowania jest jednym z warunków prawidłowości podejmowanej decyzji merytorycznej. W razie braku tego przedmiotu zachodzą przeszkody formalnoprawne do merytorycznego rozstrzygania w sprawie a postępowanie winno się zakończyć jego umorzeniem na co wskazuje jednoznacznie dyspozycja art. 208 § 1 O.p. Chybiony jest zatem w tym świetle zarzut strony skarżącej, że organ nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku NSA z dnia [...] lipca 2013 r., sygn. akt II GSK 735/12, bowiem organ prawidłowo uwzględnił zmianę stanu faktycznego w sprawie. Podkreślić dodatkowo należy, że wyrok NSA dotyczył kontroli wyroku WSA we Wrocławiu dotyczącego decyzji o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie przedłużenia zezwolenia i wykładni przepisu art. 165a § 1 O.p. i art. 212 zdanie pierwsze O.p. Stosując się natomiast do wytycznych zawartych w wyroku NSA organ celny prawidłowo wszczął postępowanie w przedmiocie wniosku o przedłużenie postępowania i słusznie ocenił, że jako bezprzedmiotowe winno ono ulec umorzeniu.

W sytuacji bowiem upływu terminu, na który wydane zostało zezwolenie, a w konsekwencji wygaśnięcia zezwolenia z mocy prawa, nie zachodziły podstawy do orzekania o przedłużeniu zezwolenia w trybie wyznaczonym normą prawa materialnego tzn. art. 129 ust. 2 u.g.h. i art. 138 ust. 1 u.g.h. Tym samym problematyka notyfikacji powołanego przepisu nie miała znaczenia prawnego dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Przepis ten zresztą nie stanowił podstawy decyzji o umorzeniu postępowania (wbrew twierdzeniom strony). Decyzja ta została wydana na podstawie norm prawa procesowego, tj. art. 207 w zw. z art. 208 § 1 O.p., co było zabiegiem zgodnym z prawem. Z tych względów zbędne jest odniesienie się do zarzutów skargi eksponujących wątki merytoryczne, gdyż nie przystają one do treści zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Podobne stanowisko, do zaprezentowanego w niniejszej sprawie, zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt III SA/Wr 111/14.

Odnosząc się do przywołanych w treści skargi wyroków – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1945/08 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim w sprawie o sygn. akt II SA/Go 985/13, wskazać należy, że Sąd rozpoznając sprawę nie jest związany oceną dokonaną przez inny wojewódzki sąd administracyjny.

Z podanych przyczyn skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a.