Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 1208/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-02-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 12, art. 35 par. 1 i  par. 3, art. 36 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149 par. 1, par. 1a i  par. 2, art. 154 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA – Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA – Anetta Makowska - Hrycyk Sędzia WSA – Piotr Kieres po rozpoznaniu w Wydziale III w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2020 r. sprawy ze skargi: S.V. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę D. postępowania w przedmiocie: wydania zezwolenia na pobyt czasowy I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości prowadzonego postępowania; II. stwierdza, że przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania decyzji; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz skarżącego S.V. sumę pieniężną w kwocie [...] (słownie: [...]) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz skarżącego S.V.kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S. V. jest przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego (dalej: organ, Wojewoda) postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę.

S. V. (dalej: Strona, Skarżący), obywatel Ukrainy złożył w dniu 11 maja 2019 r. do Wojewody Dolnośląskiego wniosek o pobyt czasowy i pracę w Polsce. Z przesłanych do Sądu akt administracyjnych sprawy wynika, że do wniosku załączył komplet dokumentów: kserokopię paszportu, pełnomocnictwo, oświadczenie RODO, pełnomocnictwo pracodawcy z opłatą, wypis z KRS pracodawcy, zdjęcia, umowa o pracę, dyplomy i licencje z zakresu lotnictwa i astronautyki, dokumenty potwierdzające kwalifikacje w zakresie produkcji, konserwacji i naprawy samolotów i silników lotniczych, tłumaczenia dyplomów, umowę najmu lokalu mieszkalnego, zaświadczenie ZUS o ubezpieczeniu, ZUA, zaświadczenie ZUS o niezaleganiu ze składkami.

W dniu złożenia wniosku - 11 maja 2019 r. organ wydał potwierdzenie przyjęcia wniosku i zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania i wyznaczeniu przewidywanego terminu jego załatwienia na dzień 11 listopada 2019 r.

W dniu 19 lipca 2019 r. pełnomocnik Strony złożył ponaglenie, które organ przesłał w dniu 24 lipca 2019 r. do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Pismem z 23 lipca 2019 r. organ wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji, Szefa Delegatury ABW oraz Komendanta Nadodrzańskiego Oddziału Straży Granicznej o przekazanie informacji, czy wjazd i pobyt cudzoziemca na terenie Polski nie stanowi zagrożenia dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. Odpowiedź Policji, że pobyt cudzoziemca na terenie Polski nie zagraża dla bezpieczeństwa i porządku publicznego - organ otrzymał 31 lipca 2019 r.

W dniu 19 września 2019 r. wystąpił do organu z zapytaniem, dlaczego nie wydaje w jego sprawie rozstrzygnięcia. Według Wnioskodawcy, skoro organ nie wzywa Strony o dodatkowe dokumenty, to znaczy, że wniosek Strony jest kompletny.

W dniu 25 września 2019 r. Wojewoda Dolnośląski wezwał Stronę po raz pierwszy o złożenie dodatkowych dokumentów (w terminie 14 dni), które Strona uzupełniła w terminie. Jednocześnie organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy wyznaczając go na dzień 23 grudnia 2019 r.

Pismem z 17 października 2019 r. organ wzywa Stronę o ponowne dostarczenie dokumentów.

W dniu 15 października 2019 r. pełnomocnik Strony wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Dolnośląskiego postępowania w sprawie o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy (skargę przesłano do WSA w dniu 6.11.2019 r.). Pełnomocnik Strony powołując się na przepisy art. 3 § 2 pkt 8, art. 50 § 1, art. 52 § 2, art. 54 § 1 oraz art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: P.p.s.a.) zarzucił organowi naruszenie: art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej: K.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwiania sprawy w postępowaniu i wniósł o:

zobowiązanie organu do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi uprawomocnienia się wyroku stwierdzenie przewlekłości prowadzonego postępowania;;

dokonanie kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga;

przyznanie od organu na rzecz Skarżącego na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 P.p.s.a. sumy pieniężnej w maksymalnej wysokości;

zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego opisał czynności podejmowane od złożenia w dniu 11 maja 2019 r. do Wojewody Dolnośląskiego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce. Wskazał, że od momentu złożenia wniosku do złożenia skargi (15 października 2019 r.) minęło 5 miesięcy a organ nie podjął skutecznych czynności w sprawie. W szczególności - nie informował Strony o przyczynach nierozpoznania sprawy w kodeksowym terminie. Organ nie zareagował też na wniesione 19 lipca 2019 r. ponaglenie. Uzasadniając skargę – Strona podniosła, że długotrwałe procedowanie organu, ogranicza jej prawo do informacji o toczącym się postępowaniu, pozbawia Stronę możliwości czynnego uczestniczenia w postępowaniu oraz podważa zaufanie do organu. Bierność organu narusza procesowe prawa Strony i powoduje negatywne konsekwencje w codziennym funkcjonowaniu.

Po wniesieniu skargi, organ wydał w dniu [...] listopada 2019 r. decyzję zezwalającą Stronie na pobyt czasowy i pracę do 25 listopada 2022 roku.

Przesyłając w dniu 6 listopada 2019 r. do Sądu skargę wraz z aktami administracyjnymi – Wojewoda Dolnośląski załączył do akt wydaną w sprawie decyzję z [...] listopada 2019 r. i wniósł o oddalenie skargi.

Zapewnił, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników organu ale jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach. Na tempo procedowania spraw ma wpływ duża fluktuacja kadr i odpływ pracowników merytorycznych. Zapewnił, że w organizacji pracy urzędu wprowadzane są zmiany zmierzające do usprawnienia załatwiania składanych przez cudzoziemców wniosków. Odnosząc się do okoliczności faktycznych sprawy stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że przekroczenie terminu rozpoznania sprawy pozbawione jest racjonalnego uzasadnienia. Wprawdzie czas załatwiania spraw jest dłuższy od przewidzianego w art. 35 § 1-3 K.p.a., nie wynika to jednak z opieszałości czy bezczynności pracowników organu ale jest wynikiem skomplikowanego ich charakteru i ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców. Z uwagi na obowiązujące przepisy ustawy z 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2018r. poz. 2094) organ zobowiązany jest zweryfikować w sposób wnikliwy zasadność udzielenia każdego wnioskowanego zezwolenia. Odnosząc się do zgłoszonego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej Wojewoda podniósł, że stosowanie tego środka nie może być bezpośrednią konsekwencją przewlekłego prowadzenia postępowania, a dyskrecjonalnym uprawnieniem sądu, z którego należy korzystać wyjątkowo, jeżeli realia rozpoznawanej sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony. W ocenie organu wniosek Strony o przyznanie sumy pieniężnej jest nieuzasadniony i powinien być oddalony łącznie ze skargą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania okazała się uzasadniona, bowiem Wojewoda Dolnośląski dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku Strony, a przewlekłość ta ma w ocenie Sądu charakter rażący.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym wskazanymi przez stronę zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Na wstępie wskazać trzeba, że na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a.), istnieje możliwość rozpoznana sprawy w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W tym trybie sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 P.p.s.a.). Na tej podstawie Sąd rozpoznał niemniejszą sprawę w trybie uproszczonym.

W sprawie nie jest sporne, że podstawę procesową działania organów administracji publicznej w zakresie rozpoznania wniosku Strony na podstawie przepisów ustawy o cudzoziemcach regulują przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.2096, dalej: K.p.a.).

Pojęcie przewlekłości postępowania zawarte jest w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a, normującym instytucję ponaglenia. Zgodnie z ww. przepisem stronie służy prawo wniesienia ponaglenia, jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Dokonując szerszego wyjaśnienia pojęcia przewlekłości należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz regulacji dotyczących terminów zakreślonych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów z art. 35 K.p.a., obowiązków jakie nakłada art. 36 K.p.a. oraz poszanowanie zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że art. 12 K.p.a. obliguje organy administracji do działania w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz, że organy powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

Istotnych wskazówek w zakresie realizacji tych zasad i sytuacji kwalifikowanych jako naruszenie terminów załatwienia sprawy postrzeganych jako przewlekłość dostarcza orzecznictwo sądów administracyjnych. W orzeczeniach zgodnie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy w sprawie została wydana finalna decyzja, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, przewlekłość jest zjawiskiem niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Stąd z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy.

O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi administracji będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia lub pozornych. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia.

Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana jest zarówno na podstawie analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Ponadto, w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Zatem rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz mając na uwadze takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawę samej strony, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów, obowiązkiem organu jest sprawne, co nie oznacza, że zawsze szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z 7 marca 2013 r. (sygn. akt II OSK 34/13, publ. w CBOSA), stwierdził, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Można zatem stwierdzić, że z przewlekłym prowadzeniem postępowania mamy do czynienia nie tylko wtedy, gdy organ nie podejmuje żadnych czynności ale również wówczas, gdy podejmuje nieefektywne działania, które nie zmierzają do zebrania niezbędnego materiału dowodowego, nie wyjaśniają istotnych okoliczności i nie zmierzają do zakończenia postępowania. Ponadto wtedy, gdy między poszczególnymi czynnościami organu występują nieusprawiedliwione okresy przerw, które w sumie prowadzą do znaczącego i nieakceptowanego z punktu widzenia zasad ekonomiki procesowej wydłużenia czasu trwania postępowania.

Nie można zapominać, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i § 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwiane niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1 – 3 K.p.a. stanowi rozwinięcie ww. zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki, zatem bez zbędnej zwłoki powinny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę, łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy istotne są również dalsze zapisy K.p.a., tj. art. 36 stanowiący, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych, organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy, pouczając jednocześnie o prawie do wniesienia ponaglenia ( art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

W ocenie Sądu – w realiach rozpoznawanej sprawy, mamy do czynienia z tak rozumianą przewlekłością postępowania i to o charakterze rażącego naruszenia prawa.

Z przedłożonych wraz ze skargą akt administracyjnych wynika, że wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium RP został złożony 11 maja 2019r. Wprawdzie organ zawiadomił Stronę niezwłocznie o wszczęciu postępowania i wyznaczył termin załatwienia sprawy na dzień 11 listopada 2019 r. (tj. za 6 miesięcy), to jednak mimo złożenia kompletu dokumentów, organ wezwał Stronę do ich uzupełnienia po raz pierwszy dopiero 25 września 2019 r. to jest po prawie 4 miesiącach od wszczęcia postępowania. Istotne jest przy tym, że decyzja w sprawie została wydana dopiero [...] listopada 2019 r., tj. po ponad miesiącu od wniesienia przez Stronę (w dniu 15 października 2019 r.) skargi do Sądu administracyjnego i po ponad 6 miesiącach od złożenia wniosku. W ciągu trwającego postępowania organ wykonywał rutynowe czynności a samo postępowanie nie było skomplikowane. Ponadto organ już na początku postępowania dysponował pełnymi danymi dotyczącymi istotnych w sprawie kwestii. Przez ponad 4 miesiące nie wzywał o uzupełnienie dokumentów a w tym czasie dysponował już potwierdzeniem Policji, że pobyt cudzoziemca nie stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub bezpieczeństwa i porządku publicznego. W tej sytuacji – opieszałość organu spowodowała złożenie w dniu 15 października 2019 r. skargi do WSA. Dopiero wniesienie skargi na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego zaktywizowała organ do wydania w dniu 25 listopada 2019 r. (tj. po ponad 6 miesiącach od złożenia wniosku) decyzji zezwalającej cudzoziemcowi na pobyt czasowy i pracę w Polsce do 25 listopada 2022 r. Podkreślić przy tym należy, że legalizacją pobytu Strony w Polsce szczególnie zainteresowana była firma serwisująca samoloty we W. Porcie Lotniczym, bowiem kwalifikacje jakie posiada Skarżący są bardzo poszukiwane na rynku pracy . Strona jest bowiem wysoko kwalifikowanym specjalistą w zakresie lotnictwa, astronautyki i posiada kwalifikacje w zakresie produkcji, konserwacji i naprawy samolotów i silników. Strona ubiegając się o zezwolenie na pobyt w Polsce miała zagwarantowaną stabilną i odpowiedzialną pracę.

Przenosząc ustalony w sprawie stan faktyczny na grunt obowiązujących przepisów postępowania, do przestrzegania których zobowiązane są organy administracji publicznej – Sąd stwierdza, że postępowanie organu administracji publicznej cechowała przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa. Wojewoda Dolnośląski przez ponad 6 miesięcy zwlekał z wydaniem decyzji mimo, że co najmniej od lipca 2019 r. dysponował wszystkimi istotnymi w sprawie dokumentami potrzebnymi do podjęcia rozstrzygnięcia. Taka opieszałość organu w sprawie nie mającej charakteru szczególnie skomplikowanego i nie wymagającego podjęcia szeregu czynności dowodowych, niewątpliwie narusza zasady postępowania, w sposób rażący uchybiając nie tylko zasadzie informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy (art. 9 K.p.a.) oraz zasadzie przekonywania (art. 11 K.p.a.) ale w szczególności narusza zasadę zaufania do organów (art. 8 K.p.a.). W tych okolicznościach - zasadny jest zarzut, że tak długa zwłoka w rozpoznaniu wniosku Strony (trwająca ponad 6 miesięcy) nie ma żadnego uzasadnienia w okolicznościach sprawy.

Oceniając wszystkie aspekty sprawy Sąd stwierdził, że Wojewoda Dolnośląski – prowadząc w sprawie postępowanie, dopuścił się rażącej przewlekłości o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. – naruszając tym samym zasady i terminy określone w art. 35 i art. 36 oraz w art. 8, art. 9, art. 10, art. 11 i art. 12, a w konsekwencji art. 6 i art. 7 K.p.a., co obligowało Sąd do uwzględnienia skargi.

Usprawiedliwieniem nierozpoznania wniosku Strony przez ponad 6 miesięcy nie może być sytuacja kadrowa w urzędzie. Przewlekłości tej nie może również usprawiedliwiać napływ dużej ilości wniosków. W ocenie Sądu – stwierdzona przewlekłość postępowania wynika głównie z postawy (zaniechania) organu, zaś do jej powstania nie przyczyniła się w żaden sposób strona Skarżąca. W przekonaniu Sądu, nie można zaakceptować sytuacji, w której organ administracji nie informuje Strony o powodach niezałatwienia sprawy a mimo posiadania wszystkich koniecznych dokumentów, zwleka z wydaniem decyzji przez co najmniej 4 miesiące, nie podejmując w tym czasie żadnych działań zmierzających do załatwienia sprawy.

Za rażąco naruszające zasady postępowania administracyjnego i podstawowe prawa Strony w postępowaniu należy uznać nie tylko nie nadanie sprawie odpowiedniego biegu, ale też uniemożliwienie Stronie uzyskania jakiejkolwiek informacji o postępowaniu i terminie jego zakończenia. Takie działanie organu administracji publicznej sprzeciwia się w sposób rażący obowiązkowi wynikającemu z art. 36 K.p.a. Sytuacja, w której Strona czeka tak długo na podjęcie rozstrzygnięcia w istotnej dla niej sprawie, nie da się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa i jednoznacznie wskazuje na rażące jego naruszenie. Zachowanie organu nie zasługuje na aprobatę i w sposób oczywisty podważa zaufanie obywateli i cudzoziemców do organów administracji publicznej w Polsce.

Jednocześnie, zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. - Sąd, uwzględniając skargę stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało charakter kwalifikowany. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie - opisane fakty, mające odzwierciedlenie w aktach sprawy, uzasadniają wniosek, że przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania (trwająca ponad 6 miesięcy) i przekroczenie terminów załatwiania sprawy o nieskomplikowanym charakterze i to bez żadnej istotnej przyczyny, winno być kwalifikowane jako rażąco naruszające prawo.

Niewątpliwie, przewlekle prowadzone postępowanie jest nieakceptowane z punktu widzenia zasad demokratycznego państwa prawa, nosi przy tym znamiona rażącego naruszenia nie tylko zasad postępowania przyjętych w administracji ale nie mając żadnego racjonalnego uzasadnienia dla opieszałego działania organu administracji publicznej – godzi przede wszystkim w fundamentalne prawa Strony, utrudniając normalne funkcjonowanie w życiu społecznym, rodzinnym i zawodowym.

Kierując się przyjętymi kryteriami stopnia przewlekłości postępowania - należało uznać, że doszło do rażącego, przewlekłego prowadzenia postępowania.

Sąd dostrzega, że na sprawność działania organu administracji publicznej niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana ze znacznym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta ulega nadal zbyt wolnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w demokratycznym państwie prawa, gdy nadal dochodzi do naruszania praw Strony do szybkiego załatwienia sprawy, czego przykładem jest również procedowana przez Sąd skarga na przewlekłość postępowania Wojewody Dolnośląskiego.

Zebrany w sprawie materiał daje również podstawy do postawienia zarzutów oczywistego lekceważenia wniosków i praw procesowych Strony. Dostrzec bowiem trzeba, że organ administracji publicznej nie podjął skutecznych działań nawet po wniesieniu ponaglenia i monicie pełnomocnika Strony, gdzie powinien co najmniej poinformować Stronę o przyczynach przekroczenia terminu w załatwieniu sprawy. Sposób procedowania organu wskazuje niewątpliwie na niewłaściwą organizację pracy w instytucji ustanowionej celem rozpoznawania spraw obywateli i dla nich. Narusza to w sposób oczywisty zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz fundamentalne dla funkcjonowania organów administracji zasady postępowania, jakimi są zasada informowania (art. 9 K.p.a.) oraz czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.).

Zgodnie z art. 149 § 2 P.p.s.a. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz Skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej stanowi kwestię uznaniową, o czym świadczy posłużenie się w treści wspomnianego wyżej przepisu czasownikiem "może". Jednocześnie ustawodawca nie wskazał żadnych przesłanek, jakimi powinien kierować się Sąd, przyznając określoną sumę pieniężną. W tym względzie należy wyjaśnić, że dla tej oceny nie ma znaczenia zgłoszone przez Stronę żądanie, gdyż Sąd nie jest związany wnioskami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Toteż stosownej ocenie podlegają okoliczności danej sprawy, przy jednoczesnym uwzględnieniu kompensacyjnego charakteru tegoż uprawnienia, ma ono bowiem służyć nie tylko zdyscyplinowaniu organu administracji publicznej, ale przede wszystkim niejako wynagrodzić Stronie wadliwe działanie tegoż organu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdzając, że Wojewoda Dolnośląski przewlekle prowadził postępowanie oraz że ta przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, za uzasadnione uznał przyznanie stronie Skarżącej od organu sumy pieniężnej w wysokości 500 zł. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a oraz § 2 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I, II i IV sentencji wyroku.

Natomiast na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania rozstrzygnięcia, z uwagi na wydanie przez Wojewodę Dolnośląskiego decyzji w sprawie w dniu 25 listopada 2019 r. (punkt III sentencji wyroku). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. (punkt V sentencji wyroku).