Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 402/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6331 Zasiłek dla bezrobotnych
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Adamiak (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, Wojciech Chróścielewski, Protokolant Justyna Nawrocka, po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Jarosława B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 września 2004 r. sygn. akt 3/II SA/Gd 520/02 w sprawie ze skargi Jarosława B. na decyzję Wojewody P. z dnia 23 stycznia 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adwokata Marka K. kwotę 146,40 zł /sto czterdzieści sześć złotych, czterdzieści groszy/ z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wyrokiem z 16 września 2004 r. 3/II SA/Gd 520/02, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jarosława B. na decyzję Wojewody P. z 23 stycznia 2002 r. (...), w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, oddalił skargę. Zaskarżoną decyzją Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty S. z dnia 11 grudnia 2001 r. (...), którą uznano Jarosława B. za osobę bezrobotną od dnia 26 listopada 2001 r. i jednocześnie odmówiono przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podstawą prawną decyzji Wojewody P. były przepisy art. 2 ust. 1 pkt 2 i 25, art. 23 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w okresie 18 miesięcy przed zarejestrowaniem w PUP w S. tj. od dnia 25 maja 2000 r. do 25 listopada 2001 r., Jarosław B. odbywał służbę przygotowawczą w Komendzie Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w S. /do dnia 13 lutego 2001 r., gdy został rozwiązany z nim stosunek służbowy ze względu na nieprzydatność do służby/ oraz przebywał na zwolnieniu lekarskim od dnia 13 lutego 2001 r. do dnia 31 października 2001 r. Za okres zwolnienia lekarskiego nie pobierał zasiłku chorobowego, ze względu na odmowę wypłaty tego świadczenia przez ZUS. Organ stwierdził, że prawo do zasiłku przysługuje bezrobotnemu, jeżeli zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu nie ma dla niego odpowiedniego zatrudnienia oraz w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres 365 dni był zatrudniony i osiągał wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkami. Do okresu uprawniającego do zasiłku, o którym mowa w art. 23 ust. 1 zalicza się również okres pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków stanowi kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia.

Ponieważ Jarosław B. nie może wykazać odpowiedniego okresu pracy lub pobierania przewidzianych w odpowiednich przepisach świadczeń, zasiłek dla bezrobotnego nie może być przyznany niezależnie od zarzutów dotyczących zwolnienia z pracy lub nieprzyznania zasiłku chorobowego. Zarzuty te są badane w innych postępowaniach, a organ rozstrzygający sprawę zasiłku nie ma kompetencji do dokonywania ustaleń, które podważałyby decyzje i czynności innych organów. To na osobie wnioskującej o przyznanie zasiłku, spoczywa obowiązek przedstawienia odpowiednich dokumentów, niezbędnych do ustalenia prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Obowiązek ten wynika zarówno z ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu jak i rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r., w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy /Dz.U. nr 25 poz. 132 ze zm./. Organ I instancji zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na dokumentacji przedstawionej przez Jarosława B.

W skardze na decyzję Jarosław B. zarzucił naruszenie art. 7, art. 9, art. 97 par. 1 pkt 4 i art. 106 par. 1 Kpa. Zarzucał, że organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy. W szczególności organ - z uwagi na toczące się postępowanie przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w sprawie o wypłatę zasiłku chorobowego - winien zawiesić postępowanie zgodnie z art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, że podstawowe wymogi uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych określone były w dniu wydania zaskarżonej decyzji w art. 23 ustawy z 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./.

Bezwzględnym warunkiem uzyskania zasiłku dla bezrobotnych, według powołanego przepisu było to, aby osoba ubiegająca się o ten zasiłek w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, łącznie przez okres co najmniej 365 dni:

1/ była zatrudniona i osiągała wynagrodzenie w kwocie co najmniej najniższego wynagrodzenia, od którego istnieje obowiązek opłacania składki na Fundusz Pracy, z wyjątkiem obowiązku opłacania składek za niepełnosprawnych, o których mowa w art. 54; w okresie tym nie uwzględnia się okresów urlopów bezpłatnych trwających łącznie dłużej niż 30 dni, z zastrzeżeniem urlopu wychowawczego (...). Do 365 dni przepisy zaliczały także okresy pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, świadczenia rehabilitacyjnego oraz przypadające po ustaniu zatrudnienia, wykonywanie innej pracy zarobkowej albo zaprzestania prowadzenia pozarolniczej działalności - okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego, jeżeli podstawę wymiaru tych zasiłków stanowiła kwota w wysokości co najmniej najniższego wynagrodzenia.

Sąd wywodził, że obowiązek udokumentowania ww. okresów, zgodnie z art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz par. 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 28 lutego 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia rejestracji i ewidencji bezrobotnych oraz innych osób poszukujących pracy /Dz.U. nr 25 poz. 131 ze zm./ spoczywa na osobie rejestrującej się. Nie oznacza to jednak - jak twierdzi organ administracyjny - przerzucenie ciężaru dowodu na stronę. Przepisy powyższe nie uchylają stosowania zasad i przepisów Kpa w sprawie wydania decyzji o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nadal spoczywa na organie obowiązek wyjaśnienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli /art. 7, art. 77 Kpa/. W momencie pojawienia się jakichś wątpliwości lub nieścisłości w materiale dowodowym, to organ administracyjny winien zwrócić się do strony lub do odpowiednich organów o uzupełnienie dokumentów w celu ustalenia stanu faktycznego. W niniejszej sprawie jednak organ I i II instancji oparł się na dokumentach niebudzących wątpliwości. Chodzi tutaj o świadectwo służby z dnia 13 lutego 2001 r., oświadczenie Jarosława B. z dnia 26 listopada 2001 r. oraz decyzję ZUS z dnia 4 września 2001 r. o odmowie przyznania zasiłku chorobowego. Zastrzeżenia, co do tych dokumentów wysuwane przez skarżącego, nie mogą znaleźć uznania ponieważ świadectwo służby oraz decyzja ZUS mogą być podważane w drodze odpowiednich procedur przed odpowiednimi organami. Z akt sprawy wynika, że takie postępowania zostały wszczęte przez skarżącego. Do momentu uchylenia lub zmiany tych aktów, organ administracyjny jest nimi związany. W szczególności organ nie mógł prowadzić postępowania, o które wnioskował skarżący, gdyż oznaczałoby to postępowanie w celu ustaleń faktycznych, przeciwnych dokumentom oraz wkraczanie w kompetencje innych organów sądowniczych i administracyjnych. Jeżeli chodzi o kwestię okresu 365 dniowego uprawniającego do otrzymania zasiłku, to opierając się na przedstawionych dokumentach, w okresie 18 miesięcy został udokumentowany jedynie okres 265 dni służby Jarosława B. w PPSP w S. Biorąc pod uwagę tę okoliczność, rozstrzygnięcie o odmowie przyznania zasiłku dla bezrobotnych było zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa, organ jest zobligowany zawiesić postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Skarżący twierdzi, że w związku z postępowaniem przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dotyczącym odmowy wypłaty zasiłku chorobowego, postępowanie administracyjne w sprawie zasiłku dla bezrobotnego winno być zawieszone. Mając na względzie art. 23 ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który pozwala przyznać zasiłek po dostarczeniu innych dokumentów, Sąd uznał, że nie było podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie.

Jarosław B. wniósł od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 97 par. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Na tej podstawie wnosił o uchylenie wyroku w całości.

Wnosił też o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzono co do naruszenia art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa. Wskazano, że postępowanie administracyjne było w toku w chwili wszczęcia postępowania przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, mającym na celu podważenie decyzji ZUS odmawiającej skarżącemu prawa do zasiłku chorobowego. W sprawie spełnione były przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wnosił o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Według art. 174 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2. naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia art. 97 par. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powołana ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyczerpująco reguluje postępowanie przed sądami administracyjnymi. Nie jest zatem usprawiedliwioną podstawą skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 97 par. 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Usprawiedliwioną podstawą skargi kasacyjnej może być jedynie zarzut naruszenia przepisów powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw prawnych, na mocy art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej od Skarbu Państwa orzeczono z uwzględnieniem par. 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 163 poz. 1348 ze zm./ w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z 27 października 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz.U. nr 219 poz. 1872/.