Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 737/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.28 ust.3a
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art.7, art.8, art.77 par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Piórkowska Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ NSA Jacek Surmacz Protokolant sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym w dniu 21 maja 2009r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] czerwca 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenia zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2004r. nr [...] 2) określa, że decyzje wymienione w pkt. 1) nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] czerwca 2008r. Nr [...] po rozpoznaniu wniosku P.W. o ponowne rozpoznanie sprawy na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej dalej K.p.a.) utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Nr [...] z dnia [...].09.2004r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

W uzasadnieniu podniósł, że P.W. w dniu 24.05.2004 r. złożył wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział (zwanego dalej Zakładem) o umorzenie należności z tytułu składek uzasadniając to: sytuacją rodzinną i majątkową.

Decyzją Nr [...] z [...].09.2004 r. Zakład odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne – za okres 11/1999 – 12/2003 w łącznej kwocie 42.123,65zł, na ubezpieczenie zdrowotne – za okres 12/2003 w łącznej kwocie 256,37zł, na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych – za okres 08/1999 – 12/2003 w łącznej kwocie 3.355,90zł.

P.W. zwrócił się do Prezesa ZUS o ponowne rozpatrzenie sprawy. Prezes ZUS decyzją Nr [...] z dnia [...].03.2005r., podtrzymał stanowisko Zakładu, odmawiające umorzenia należności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 19.01.2006 r. sygn. akt III SA/Wa 841/05 stwierdził nieważność decyzji Prezesa ZUS z dnia [...].03.2005r. z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości. Prezes ZUS przeprowadził ponownie postępowanie mające na celu rozpoznanie wniosku P.W. z dnia 2 października 2004r. o ponowne rozpoznanie wniosku o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Umożliwił wnioskodawcy czynny udział w postępowaniu i przedstawienie dowodów do sprawy.

W postępowaniu wnioskodawca przedstawił oświadczenie o niekorzystaniu z pomocy publicznej, zeznania podatkowe za rok 2003 i 2007-PIT-36, kserokopię ewidencji środków trwałych, oświadczenie o możliwościach płatniczych, oraz pismo, w którym zobowiązany informuje, że nie posiada wymagalnych wierzytelności i wymagalnych długów (poza ZUS).

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu dotyczącego możliwości płatniczych organ odwoławczy ustalił, że P.W. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i trójką uczących się dzieci (17, 19, 21 lat). Źródłem jego utrzymania jest prowadzona działalność gospodarcza, z której osiąga miesięczny dochód ok. 2.500 zł, małżonka pracuje w szkole jako nauczycielka z wynagrodzeniem brutto 2.548,08 zł. Łączny dochód jaki zobowiązany wraz z żoną wykazał w 2007 r. to 46.723,37 zł. Oprócz zaległości w ZUS, zobowiązany posiada zadłużenie w łącznej kwocie ok. 62 tys. (w tym 42 tys. kredyt na wykup mieszkania). Zobowiązany nie posiada zaległości podatkowych. Wraz z żoną jest właścicielem na zasadach wspólności ustawowej nieruchomości (KW 22721 - działka o pow. 2,13 ha, KW 22722 - działka o pow. 0,07 ha droga dojazdowa, KW 33765 - lokal mieszkalny).

Zobowiązany w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą i na dzień 27.05.2008r. posiadał dalsze zadłużenie (oprócz zadłużenia objętego Decyzjami Nr [...] i [...]) na FUS za okres 01/2004-04/2008 w kwocie 9.124,07 (bez odsetek), FUZ za okres 10/2005-04/2008 w kwocie 3 597,52 (bez odsetek), FPiFGŚP za okres 09/2004-04/2008 w kwocie 1 382,14 (bez odsetek) oraz niepokryte koszty upomnienia w łącznej kwocie 281,59.

Organ odwoławczy podkreślił, że zobowiązany w swoim wniosku podtrzymał, że ze względu na sytuację materialną i rodzinną nie jest w stanie spłacić zaległych należności, gdyż pozbawiłoby go to i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Powołując się na konieczność utrzymywania uczących się dzieci (syn studiuje na II roku AGH w Krakowie, córka zdaje maturę i zamierza kontynuować naukę na studiach dziennych, najmłodsza córka uczy się w LO w Sanoku) zwrócił się o umorzenie na podstawie art. 28 ust 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm. – zwanej dalej u.s.u.s.). Organ odwoławczy zauważył, że przepis ten dopuszcza w uzasadnionych przypadkach możliwość umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Ust. 3b tegoż artykułu wspomina o ważnym interesie osoby zobowiązanej i odsyła do Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz.U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365) w celu ustalenia, w jakich przypadkach ZUS może umorzyć należności z tytułu składek pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast § 3 cytowanego rozporządzenia stanowi, że ZUS może podjąć decyzję o umorzeniu należności z tytułu składek jeżeli zobowiązany wykaże, że względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny.

Organ odwoławczy po uwzględnieniu w postępowaniu wszystkich zgromadzonych dowodów stwierdził, że w przypadku zobowiązanego nie zachodzą okoliczności, które uniemożliwiają mu spłatę zadłużenia tj.: ubóstwo osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytułu składek, zagrażające jej dalszej egzystencji poprzez niezapewnienie minimum socjalnego w zakresie, który uniemożliwia spłatę zadłużenia. Organ podkreślił, że zobowiązany wraz z żoną w 2007r. wykazał dochód w wys. 46.723,37 zł., zaś w 2003 r. – 32.600,29zł. Mimo zwrócenia się do zobowiązanego o przedstawienie zeznań podatkowych za lata posiadania zaległości, organowi nie udało się ustalić jak kształtowały się dochody zobowiązanego w latach 2004-2006. Na podstawie informacji z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. organ ustalił, że zobowiązany nie korzysta i nie korzystał z pomocy GOPS.

Zdaniem Prezesa ZUS zgromadzone dowody świadczą o tym, że sytuacja materialna zobowiązanego i jego żony uległa poprawie, na co wskazuje wykup mieszkania z zasobów gminnych (zaciągnięcie kredytu mieszkaniowego w PKO BP na 42 tys.), zakup 2 maszyn do prowadzenia działalności gospodarczej (kredyt w Lukas Banku na 10 tys.), a zobowiązania te są spłacane.

Dalej Prezes ZUS wywiódł, że ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą ponosi podmiot prowadzący tę działalność. Trudności związane z brakiem wpływów, planowanymi i poniesionymi wydatkami są zwykłymi wydatkami związanymi z prowadzeniem działalności i nie są przesłankami do umorzenia zaległości. Wydatki zaś, które zobowiązany ponosi (utrzymanie uczących się dzieci) są zwykłymi wydatkami ponoszonymi przez ogół społeczeństwa i traktowanie tego typu opłat jako zobowiązania szczególne, naruszałoby zasadę równego traktowania wszystkich obywateli.

P.W. na powyższą decyzję złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i o zwolnienie od kosztów.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że nie kwestionuje uznaniowego charakteru decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości, ani prawa ZUS do decydowania, czy ulga w postaci umorzenia zaległości podatkowych powinna być udzielona. Uznaniowy charakter decyzji nie zwalnia jednak ZUS od obowiązku wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych sprawy i rozpatrzenia istnienia przesłanek umorzenia w sposób wnikliwy i szeroki przy zastosowaniu wszystkich zasad obowiązujących przy wydawaniu decyzji, oraz szczegółowego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Ogólność i lakoniczność sformułowań zawartych w uzasadnieniu, w przekonaniu skarżącego pozwalają na stwierdzenie, że ZUS przekroczył granice przyznanego mu uznania administracyjnego. ZUS ograniczył się jedynie do wyliczenia elementów składających się na sytuację finansową skarżącego nie poddając jej żadnej analizie. Poza dokonanym wyliczeniem ZUS nie ustalił stanu faktycznego tj. jakimi możliwościami finansowymi skarżący dysponuje i czy opłacenie należności z tytułu składek nie pozbawi jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Skarżący podniósł, że w 2007r. miesięczny dochód netto na członka jego rodziny wyniósł 533 zł, na granicy minimum egzystencji, i był to niezły dochód ponieważ małżonka jego miała możliwość pracy na niemal dwóch etatach, w najbliższym roku szkolnym nie będzie już miała takiej możliwości. Skarżący nie zgodził się z ustaleniami organów, że dochody jego wzrosły o czym ma świadczyć wykup mieszkania i zakup dwóch maszyn do prowadzenia działalności gospodarczej.

Jego zdaniem potrzeba posiadania mieszkania jest podstawową potrzebą, a jego wykup przez zaciągnięcie kredytu, przez najbliższych kilkanaście lat będzie sporym obciążeniem finansowym. Podniósł również, że zakup dwóch maszyn służących do pracy, pozwali na podniesienie wydajności pracy i terminowe opłacanie bieżących składek ZUS, i innych stałych, comiesięcznych obciążeń finansowych. Dalej skarżący dokonał wyliczenia comiesięcznych wydatków na: opłaty za mieszkanie w kwocie około 1000 zł, wydatki na edukację dzieci, co najmniej 3000 zł, spłatę rat za zakup mieszkania i maszyn, spłatę kredytu i debetu, na spłatę ZUS z 2006r. w kwocie 1160 zł.

Końcowo skarżący zarzucił ZUS naruszenie zasad wnikliwego i szybkiego załatwienia sprawy która trwa już ponad 4 lata.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Należy na wstępie podkreślić, iż niniejsza sprawa była, już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 19 stycznia 2006r. sygn. akt. V SA/Wa 841/05 stwierdził nieważność decyzji Prezesa ZUS z dnia [...] marca 2005r., z uwagi na naruszenie przepisów o właściwości, pozostawiając w obrocie prawnym decyzję Zakładu z dnia [...] września 2004r. Prezes ZUS po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 2 października 2004r. o ponowne rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności z tytułu zaległych składek decyzją z dnia [...].06.2008r. utrzymał w mocy decyzję Zakładu z dnia [...].09.2004r. odmawiającą umorzenia należności z tytułu zaległych składek.

Badając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa. Wskazać należy, że sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonych decyzji, orzekając na podstawie akt sprawy, to jest materiału dowodowego zgromadzonego przez organ administracji publicznej w toku całego postępowania; sąd rozpoznaje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego, istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zakres rozstrzygnięcia sądu wytyczają granice danej sprawy oraz zakaz reformationis in peius (art. 133 i art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a.)

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 28 u.s.u.s. oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz.U. Nr 144, poz. 1365 dalej rozporządzenie). Przepis ten przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek w całości lub w części tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Definicję całkowitej nieściągalności zawiera ust. 3 tego przepisu. Natomiast w odniesieniu do należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych, będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia także w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przypadki te wymienia § 3 rozporządzenia stanowiąc, iż Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia, powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu, umożliwiającego opłacenie należności.

Określona w art. 28 u.s.u.s. instytucja umorzenia należności z tytułu składek w trybie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w indywidualnej sprawie zbudowana jest przy zastosowaniu uznania administracyjnego. Sądowa kontrola legalności decyzji wydanych w ramach uznania administracyjnego, sprowadza się do zbadania, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych prawidłowo zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności, mogące mieć wpływ na wybór możliwości rozstrzygnięcia w zakresie udzielenia bądź odmowy udzielenia ulgi. Sąd nie ocenia natomiast wydanej decyzji z punktu widzenia jej słuszności. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego koncepcji interpretacji przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego, zawierających w swojej treści kierunkowe dyrektywy wyboru, prawem do umorzenia zaległości dysponuje organ, w pierwszej instancji - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a w drugiej instancji - Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Stwierdzenie zatem, że w sprawie występują okoliczności, odpowiadające takiej lub innej kierunkowej dyrektywie wyboru, może lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla Skarżącego. Należy jednakże podkreślić, że choć uznanie administracyjne wyraża się w możliwości negatywnego dla strony rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia, to nie oznacza ono uznaniowej oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru. Dokonując ustaleń organ orzekający ma obowiązek działać według zasad wynikających z art. 7, art.8, art. 77, art. 80 k.p.a. co oznacza, że materiał dowodowy powinien być zgromadzony w sposób zupełny i wyczerpujący a następnie należycie przeanalizowany. Organ orzekający ma obowiązek odnieść się do podnoszonych przez wnioskodawcę zarzutów i ocenić wyniki postępowania wyjaśniającego w granicach swobodnej oceny dowodów, na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego, wysnuwając z zebranego materiału dowodowego wnioski logicznie uzasadnione. Ustalenia, dotyczące spełnienia przesłanek umorzenia, odnosić się przy tym powinny do okoliczności istniejących w czasie podejmowania decyzji, a nie zdarzeń z przeszłości lub przewidywań odnośnie przyszłości.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie zachowuje tych standardów a wnioski dotyczące nie spełnienia przez skarżącego przesłanek umorzenia są przedwczesne. W rozpoznawanej sprawie, organ odwoławczy zgromadził materiał dowodowy odnośnie sytuacji rodzinnej i majątkowej skarżącego, ale zgromadzone dowody nie zostały należycie przeanalizowane. Organ nie odniósł się też do wszystkich podnoszonych przez wnioskodawcę argumentów dotyczących ponoszonych przez niego wydatków na utrzymanie mieszkania, niezbędne utrzymanie dzieci związane z ich kształceniem oraz obciążeń z tytułu rat zaciągniętych kredytów w tym na spłatę zadłużenia wobec ZUS.

Prezes ZUS stwierdził, że w przypadku zobowiązanego nie zachodzą okoliczności , które uniemożliwiają mu spłatę zadłużenia tj. ubóstwo zobowiązanego do opłacenia należnych składek , zagrażające jego dalszej egzystencji, bowiem skarżący w 2007r. wykazał wraz z żoną dochód brutto w wys. 46 723, 37 zł, który jest wyższy od dochodu wykazanego w 2003r. Ponadto nie korzysta z pomocy społecznej, a sytuacja materialna uległa poprawie, na co wskazuje wykup mieszkania z zasobów gminy i zakup dwóch maszyn do prowadzonej działalności, na co zobowiązany zaciągnął kredyty.

Tym czasem organ odwoławczy dokonując powyżej oceny, nie rozważył jaką rzeczywiście kwotą dochodu skarżący wraz z żoną dysponuje, mając na względzie konieczność comiesięcznej spłaty rat kredytowych, które to kredyty nie zostały przecież zaciągnięte dla celów konsumpcyjnych. Nie rozważył też jaka kwota dochodu przypada miesięcznie na osobę w tej rodzinie a także czy z kwoty tej skarżący jest w stanie zaspokajać potrzeby niezbędne do egzystencji swojej i jego pięcioosobowej rodziny, po odliczeniu wydatków na utrzymanie mieszkania, niezbędnych wydatków na kształcenie dzieci.

W tym miejscu należy podkreślić, iż niezrozumiałe są wywody organu odwoławczego iż ponoszenie opłat związanych z codziennym bytem nie może stanowić przesłanki uzasadniającej umorzenie składek gdyż z treści § 3 w cyt. rozporządzenia wynika , że ustawodawca w rozporządzeniu tym m.in. określił, iż przesłankę do umorzenia stanowi brak możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego i jego rodziny, a wydatki na utrzymanie mieszkania i wyżywienie, na codzienne utrzymanie i kształcenie dzieci niewątpliwie zaliczają się do niezbędnych potrzeb życiowych.

Ponadto nie rozstrzygając istoty sprawy stwierdzić jedynie należy, że przedmiotem analizy organów powinny być nie tyle przyczyny zaistniałych trudności materialnych (ryzyko prowadzonej działalności na co zwraca uwagę organ odwoławczy), co przede wszystkim wpływ tychże trudności na możliwość spłaty zadłużenia.

Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący nie przedstawił zeznań podatkowych za lata posiadanych zaległości co uniemożliwiło ustalenie jak kształtowały się dochody skarżącego w latach 2004 do 2006. Sąd zauważa, że ocena sytuacji finansowej skarżącego powinna być dokonana na datę wydania decyzji a nie odnosić się do zdarzeń przeszłych.

Z zasady prawdy obiektywnej wynika obowiązek organu administracji wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z rozpoznawaną sprawą. W ramach tego obowiązku organ powinien z urzędu ustalić jakie okoliczności są istotne dla ustalenia stanu faktycznego a następnie przeprowadzić dowody na te okoliczności.

W ocenie Sądu na datę wydania decyzji, okoliczności dotyczące stanu majątkowego (skarżący jest właścicielem nieruchomości), dotyczące rzeczywistego dochodu osiąganego przez skarżącego i kwoty przypadającej z tego dochodu na członka rodziny, dotyczące wydatków na troje dzieci w wieku szkolnym i studenckim oraz niezbędnych wydatków na utrzymanie mieszkania, jak i dotyczące innych zobowiązań skarżącego, których istnienie potwierdza materiał dowodowy są istotne dla ustalenia stanu faktycznego i winny być zbadane przez organy. Następnie, ustalone rzeczywiste dochody i wydatki konieczne na utrzymanie skarżącego i jego rodziny, jak i jego stan majątkowy winny być skonfrontowane z wysokością zaległości, w celu wyjaśnienia czy zapłata należności nie pozbawi skarżącego i jego licznej rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ponieważ organy obu instancji nie poczyniły ustaleń w takim zakresie, więc nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez przepisy art. 7, 8, 77 §1 kpa.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy orzekające, po ustaleniu powyższych okoliczności i po dokonaniu wszechstronnej oceny zebranych w sprawie dowodów rozważą, czy zachodzą możliwości umorzenia zobowiązań. wobec ZUS w oparciu o przesłanki z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. oraz § 3 rozporządzenia, na które powoływał się skarżący . Pełne przedstawienie toku rozumowania organu wydającego decyzje powinno być zawarte w uzasadnieniu decyzji zgodnym z art. 107 §3 k.p.a. i realizującym zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a.

Z powyższych względów należało na podstawie art. 145 §1 pkt.1 lit.c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a decyzje obu instancji uchylić, ponieważ powyższe stwierdzenie naruszenia prawa procesowego dotyczy nie tylko zaskarżonej decyzji ale także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.