Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 857/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 124 b
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

\Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Sędziowie: WSA Magda Froncisz (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2016 r. sprawy ze skarg Przedsiębiorstwa [...] Spółka z o.o. w Z. oraz [...] Sp. z o.o. w K. na decyzję Wojewody z dnia 30 maja 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa [...] Spółka z o.o. w Z. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej [...] Sp. z o.o. w K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [....] z dnia 19 października 2015 r. nr [....] Starosta K. , działając na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.- dalej u.g.n.) orzekł o zobowiązaniu spółki [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E.G. do udostępnienia Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,4200 ha, poł. w obr. [....] jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [....] , stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E.G. , w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2x Ø 300, w celu wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x Ø 300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [....] ), które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działki zajętej przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi, na okres 6 miesięcy od dnia wykonalności tej decyzji, w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do tej decyzji tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych. Ponadto organ I instancji orzekł o zobowiązaniu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. wskazując m.in., iż:

w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania przez organ I instancji trybu określonego w art. 124b u.g.n., gdyż Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. nie posiada w niej legitymacji czynnej zaś złożony wniosek dotyczy przebudowy lub ewentualnie odbudowy, a przedstawione we wniosku planowane czynności nie mieszczą się w zakresie konserwacji, remontu oraz usuwania awarii, a co więcej z uwagi na fakt wyłączenia z użytku, odcięcia od innych elementów sieci przesyłowej oraz umartwienie i pozostawienie na nieruchomości będącej przedmiotem użytkowania wieczystego odwołującej, rurociąg nie jest częścią przedsiębiorstwa przesyłowego i z uwagi na powyższy stan rurociągu nie można mówić o potrzebie usunięcia jego awarii,

organ I instancji nieprawidłowo nie zawiesił postępowania pomimo zawiadomienia Prokuratury Rejonowej dla [....] o możliwości popełnienia przestępstwa dotyczącego czynu mającego bezpośredni wpływ na niniejszą sprawę, a przecież ewentualny wynik postępowania karnego może mieć wpływ na niniejszą sprawę,

zaskarżona decyzja została wydana pomimo zaistnienia przesłanek wyłączenia pracownika organu oraz samego organu I instancji. Odwołująca zauważyła, iż Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. była reprezentowana w postępowaniu przez A.W. - członka zarządu powiatu [....] , zaś umowa zawarta pomiędzy Gminą Z. a Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. (stanowiąca w opinii odwołującej podstawę do uznania legitymacji czynnej wnioskodawcy) była podpisana przez aktualnego Starostę [....] - J.K. ,

w toku postępowania doszło do naruszenia zasady równości stron postępowania, gdyż wnioskodawca był wyraźnie faworyzowany przez organ I instancji,

skarżona decyzja dotknięta jest wadą, która powinna przesądzić o jej nieważności, gdyż nie określa terminu ograniczenia praw odwołującej w stosunku do przedmiotowej nieruchomości.

Ponadto w odwołaniu wskazano, iż "organ w sposób sztuczny i nie znajdujący podstaw w sprawie podzielił decyzję rozstrzygającą w sprawie na dwa akty, tj. decyzję z dnia 19.10.2015 r. znak: [....] i [....] . W rzeczywistości ze względu na daty dzienne obu decyzji nie jest możliwe stwierdzenie, iż decyzja zobowiązująca skarżącego została wydana przed decyzją dotyczącą rygoru natychmiastowej wykonalności".

Postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 znak: [....] Starosta [....] , po rozpoznaniu wniosku [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. , orzekł o odmowie uzupełnienia decyzji nr 1 Starosty K. z dnia 19 października 2015 r. nr [....] .

W dniu 5 stycznia 2016 r. do Starostwa Powiatowego w K. wpłynęło pismo [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. , w którym wskazano, iż "w związku z postanowieniem Starosty [....] z dnia 15 grudnia 2015 r., znak: [....] , z ostrożności procesowej składam ponownie odwołanie strony od decyzji Starosty [....] nr 1 z dnia 19.10.2015 r. znak: [....] ". Do pisma załączono odwołanie o treści tożsamej z treścią pierwszego odwołania.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 30 maja 2016 r., znak: [....] , wydaną na podstawie art. 9a i art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.- dalej u.g.n.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołań spółki [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji nr 1 Starosty K. z dnia 19 października 2015 r. nr [....]

I. uchylił w całości zaskarżoną decyzję nr 1Starosty [....] z dnia 19 października 2015 r. nr [....]

II. i orzekł

o zobowiązaniu spółki [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E.G. do udostępnienia Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,4200 ha, poł. w obr. [....] jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [....] , stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym spółki [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E.G. , w pasie 12 metrów wzdłuż rurociągu sieci kanalizacyjnej 2x Ø 300, w celu wykonania prac polegających na remoncie sieci kanalizacyjnej 2x Ø 300 (posadowionej na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. o pozwoleniu na budowę z dnia 23 sierpnia 1993 r. nr [....] ) metodą rękawa utwardzonego, które to czynności nie spowodują zmiany powierzchni działki zajętej przez urządzenia sieci kanalizacyjnej podlegające remontowi, na okres 21 dni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, w sposób przedstawiony na załączniku graficznym do niniejszej decyzji tj. mapie z wkreślonym terenem zajętości działki niezbędnym do wykonania czynności remontowych,

o umorzeniu postępowania w pozostałym zakresie orzeczonym w decyzji nr 1 Starosty [....] z dnia 19 października 2015 r. nr [....] dotyczącym zobowiązania Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda [....] stwierdził, że przedmiotem postępowania odwoławczego jest kwestia zobowiązania, w trybie art. 124b ust. 1 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami (dalej: u.g.n.), spółki [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E.G. do udostępnienia Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. opisanej wyżej nieruchomości. Powołany przepis art. 124b ust. 1 u.g.n. przewiduje możliwość zobowiązania przez starostę, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji, właściciela oraz innych osób, którym przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości, do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii opisanych wyżej obiektów liniowych oraz urządzeń niezbędnych do korzystania z tych obiektów liniowych, a także czynności związanych z usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli wskazane wyżej osoby nie wyrażają zgody na dokonanie takich czynności. Stosownie do treści art. 124b ust. 2 u.g.n., decyzję o opisanej wyżej treści organ administracji publicznej wydaje z urzędu lub na wniosek podmiotu zobowiązanego do dokonania czynności, o których mowa wyżej, natomiast zgodnie z art. 124b ust. 3 u.g.n. obowiązek taki może zostać nałożony na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, przy czym ustawodawca przewidział także możliwość wydania - po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124b ust. 1, w przypadkach wskazanych w art. 108 K.p.a. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124b ust. 3 zd. 2 w związku z art. 124 ust. 1a u.g.n.).

Pismem z dnia 15 września 2014 r. nr [....] Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. wystąpiło z wnioskiem o wydanie decyzji w ww. trybie m.in. w stosunku do stanowiącej przedmiot niniejszej decyzji działki nr [....] o pow. 0,4200 ha, poł. w obr. [....] jedn. ewid. Z. , w celu wykonania niezbędnego remontu kanalizacji sanitarnej tłocznej. Zgodnie z odpisem księgi wieczystej nr [....] ww. nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym spółki [....] sp. z o.o. w organizacji (zgodnie z danymi zawartymi w Krajowym Rejestrze Sądowym doszło do jej rejestracji, a zatem utraciła ona status "w organizacji") z siedzibą w K. oraz E.G.

Zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym "z brzmienia przepisu art. 124b u.g.n. wynika że może on być zastosowany, jeśli kumulatywnie spełnione zostaną następujące przesłanki: a) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na takie udostępnienie" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 846/15 - LEX nr 1939336).

W pierwszej kolejności organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości konieczność przeprowadzenia omawianego remontu. Jak wskazano bowiem we wniosku, realizacja przedmiotowej inwestycji pozwoli na wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia ludzi polegającego na możliwości skażenia gleby, wód powierzchniowych i podziemnych oraz przedostania się do gleby mikroorganizmów występujących w ściekach oraz wszystkich grup robaków pasożytniczych, które to niebezpieczeństwo może nastąpić bezpośrednio przez ścieki odprowadzane wprost do ziemi i wypływające na powierzchnię wskutek awarii, jak również pośrednio przez inne organizmy, które przenoszą mikroorganizmy. Jak wskazano, zagrożenie to powstanie w momencie usunięcia z nieruchomości oznaczonej jako działki nr [....] , nr [....] [....] [....] [....] [....] oraz nr [....] obr. [....] jedn. ewid. Z. rurociągu kanalizacji sanitarnej - tłocznej tj. rur PE 2x Ø 315 mm, w związku z decyzją [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 lipca 2015 r. nr [....] o nakazie rozbiórki tegoż rurociągu. W opinii Starosty K. złożenie skargi na ww. decyzję do sądu administracyjnego oraz - w związku z tym - wstrzymanie jej wykonania jedynie oddaliło moment usunięcia sieci, niemniej ostateczne nałożenie obowiązku niezwłocznej rozbiórki jest realne (wyrokiem z dnia 11 stycznia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 1306/15, po rozpoznaniu skargi Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję z dnia 23 lipca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [....] - ziemskiego w K. nr [....] z dnia 10 października 2014 r. znak [....] - od orzeczenia tego została jednak złożona skarga kasacyjna). Jak wskazano, usunięcie tej sieci z ww. działek, które bezpośrednio sąsiadują z działką nr [....] obr. [....] , jedn. ewid. Z. , pociągnie za sobą zbędność tej sieci na działce nr [....] , a zatem w wyniku tego działania dojdzie do sytuacji, w której na przedmiotowej działce brak będzie sprawnych urządzeń, za pomocą których możliwy będzie przepływ ścieków. W opinii organu odwoławczego rację ma więc Starosta K. , iż ww. sytuacja wymaga przeprowadzenia omawianego remontu.

Za spełniony uznać należy także drugi z ww. warunków, to znaczy brak wyrażenia zgody przez spółkę [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E.G. na przeprowadzenie omawianego remontu. Jak bowiem podnosi się w doktrynie prawniczej: "brak zgody będzie oznaczać milczenie lub stawianie warunków, których przedsiębiorca nie będzie chciał spełnić" (G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2012, s. 758). Z akt sprawy wynika bowiem, iż wnioskodawca niejednokrotnie występował w tym zakresie do obu ograniczanych podmiotów (m.in. pisma z dnia 16 czerwca 2014 r., z dnia 17 lipca 2014 r., z dnia 14 kwietnia 2015 r., z dnia 2 lutego 2015 r.), jednak bez efektu. E.G. nie ustosunkowała się do żadnego z ww. pism, zaś [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. jednoznacznie odmówiła w tym zakresie wyrażenia zgody (m.in. pismo z dnia 22 lipca 2014 r.). W złożonym odwołaniu spółka nadal zgłasza sprzeciw wobec planowanego remontu.

W przedmiotowej sprawie ze stosownym wnioskiem wystąpiło Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , które na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 139) obowiązane jest m.in. zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków (zgodnie ze znajdującym się w aktach sprawy odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego nr [....] przedmiotem działalności ww. przedsiębiorstwa jest m.in. "odprowadzanie i oczyszczanie ścieków").

Organ zauważył, że zgodnie z utrwalonym już poglądem doktryny prawniczej: "inaczej niż w przypadku art. 124, zobowiązanie właściciela lub użytkownika wieczystego do udostępnienia nieruchomości i znoszenia określonych czynności związanych z utrzymaniem ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń nie następuje na podstawie decyzji zezwalającej na założenie tych ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, ale na podstawie odrębnej decyzji wydawanej niezależnie od tego, czy ciągi drenażowe, przewody lub urządzenia wybudowane zostały w ramach zajęcia nieruchomości na podstawie uprzedniej decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości (zob. M. Wolanin, w: W. Jaworski, A. Prusarczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa..., 2011, s. 941). Brak tytułu prawnego do nieruchomości, zarówno w chwili wznoszenia urządzeń, jak i w wyniku utraty wcześniej posiadanego tytułu, nie stanowi przeszkody do uzyskania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości. Wnioskodawca powinien jedynie wykazać, że ma obowiązek usuwania awarii (konserwacji, remontu) danego urządzenia (G. Matusik, w: G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce..., red. S. Kalus, Lexis.pl/el. 2012, uwagi do art. 124b, pkt 3) " (Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, P. Czechowski (red.), WK 2015). Co więcej, na pokreślenie zasługuje fakt, iż: "uprawniony do uzyskania decyzji jest przede wszystkim podmiot, o którym mowa w art. 124 ust. 2. Na podmiocie tym będzie bowiem spoczywał z reguły ustawowy obowiązek usuwania awarii, konserwacji czy remontów urządzeń (...) obecnie w zasadzie przyjmuje się, że podmiotem, którym może wystąpić o wydanie decyzji, a w związku z tym, na rzecz którego uprawnienie jest udzielane jest przedsiębiorca przesyłowy bez względu na formę prawną prowadzonej działalności (np. spółka prawa handlowego), a także bez względu na udział w kapitale zakładowym podmiotów publicznych (Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego) " (G. Matusik, w: G. Bieniek..., s. 757 oraz s. 710). Konsekwencją powyższego jest brak podstaw do uznania za istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy licznych zarzutów odwołującej zawartych w samym odwołaniu oraz późniejszych jej pismach, odnoszących się do kwestii braku tytułu prawnego Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Z. do obiektów, urządzeń i składników stanowiących przedsiębiorstwo wodno-kanalizacyjne wobec formy prawnej umowy z dnia [....] 2001 r. zawartej pomiędzy Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , a Gminą Z. oraz mających się z tym wiązać skutków. Tym samym, skoro wnioskodawca dokonuje, czy też dokonywał, przesyłu ścieków przedmiotowym rurociągiem (a to w świetle całości zgromadzonych akt sprawy nie może budzić wątpliwości) i nie można odmówić mu statusu "przedsiębiorcy przesyłowego", to ww. podnoszone przez odwołującą zarzuty pozostają bez znaczenia w prowadzonym postępowaniu. Na marginesie zauważono, iż nawet gdyby hipotetycznie przyznać rację odwołującemu w powyższym zakresie, to do pisma z dnia 19 stycznia 2016 r. nr [....] Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. załączyła kopię umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków i ruchomości z dnia 12 listopada 2015 r. Rep. [....] , zawartą w formie aktu notarialnego pomiędzy Gminą Z. a Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych w Z. Jednocześnie nie można podzielić zdania spółki [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. , iż na skutek "umartwienia i odłączenia w 2012 roku" przedmiotowy rurociąg stał się częścią nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] na podstawie art. 191 Kodeksu cywilnego. Słuszne jest w tym zakresie stanowisko Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Z. przedstawione w piśmie z dnia 6 maja 2016 r., iż w kontekście brzmienia art. 49 Kodeksu cywilnego urządzenia przesyłowe stają się samodzielnymi rzeczami ruchomymi na mocy faktu przyłączenia do przedsiębiorstwa, nie zaś na mocy czynności prawnej, a w konsekwencji, że omawiany rurociąg wszedł w skład Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w Z. o czym - jak już wskazano - świadczy wieloletnie przesyłanie przez ten podmiot ścieków tymże rurociągiem.

Jeśli chodzi o zarzuty rzekomej wadliwości przeprowadzonego przez Starostę [....] postępowania z uwagi na fakt reprezentowania w nim wnioskodawcy przez A.W. - członka zarządu powiatu [....] — oraz braku wyłączenia od udziału w nim aktualnego Starosty [....] - J.K., to również nie zasługują one na uwzględnienie. Abstrahując od zasadności zarzutów dotyczących A.W. (pełnienie przez tę osobę członka zarządu Powiatu K. pozostaje bez związku z niniejszą sprawą, gdyż orzekający w niej Starosta K. nie działa tutaj w imieniu jednostki samorządu terytorialnego jaką jest Powiat [....] , która to jednostka nie jest stroną niniejszego postępowania, lecz jako organ wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej) organ zauważył, iż osoba ta nie była jedyną reprezentująca wnioskodawcę w niniejszym postępowaniu, gdyż choćby już na etapie drugoinstancyjnym wnioskodawcę reprezentował (a tym samym należy uznać, iż potwierdzał i legitymizował czynności dotychczas podejmowane przez wnioskodawcę w sprawie) Prezes Zarządu R.W. Odnośnie kwestii wyłączenia Starosty [....] Wojewoda [....] zawarł już swoje stanowisko w znajdującym się w aktach sprawy (karty nr 484-485) postanowieniu z dnia 10 listopada 2014 r. nr [....] , uznając, iż brak podstaw do takiego działania.

Kolejny zarzut podnoszony wielokrotnie przez odwołującego dotyczy naruszenia przez Starostę K. art. 124b u.g.n. gdyż "okoliczności sprawy nie pozostawiają wątpliwości, iż wniosek Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. dotyczy przebudowy lub ewentualnie odbudowy a przedstawione we wniosku planowane czynności nie mieszczą się w zakresie konserwacji, remontu oraz usuwaniu awarii. Przedstawiony we wniosku zakres prac wymagałby uzyskania nowej decyzji o pozwalaniu na budowę (w celu przeprowadzenia przebudowy lub odbudowy sieci kanalizacyjnej) a tym samym niemożliwe jest procedowanie w oparciu o przepis art. 124c ustawy o gospodarce nieruchomościami". W tym zakresie organ II instancji stwierdził, że zgodnie z definicjami użytymi w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290) przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego (art. 3 pkt 6). Przebudowa to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem zmiany charakterystycznych parametrów technicznych obiektu podlegającego przebudowie (art. 3 pkt 7b). W przypadku sieci charakterystycznym parametrem jest długość (art. 3 pkt 3a). Natomiast przez pojęcie remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym (art. 3 pkt 8). Prawidłowa kwalifikacja robót budowlanych, jest istotna ze względu na determinację działań jakie winien podjąć inwestor, gdyż w zależności od rodzaju tych robót może być on obowiązany do dokonania zgłoszenia właściwemu organowi rozpoczęcia robót budowlanych lub uzyskania pozwolenia na budowę.

Biorąc pod uwagę ww. definicje, istotnym w sprawie jest rozróżnienie odbudowy od przebudowy i remontu. Przebudowa i remont nie stanowią budowy lecz są robotami budowlanymi i dotyczą wyłącznie istniejącego obiektu, bez względu na to czy jest użytkowany czy też nie. Natomiast odbudowa, to rodzaj budowy, w wyniku którego powstaje nowy obiekt budowlany w miejscu istniejącego wcześniej obiektu, który uległ całkowitemu lub częściowemu zniszczeniu. Odrębna, bardziej szczegółowa definicja odbudowy, określona została w ustawie z dnia 11 sierpnia 2001 r. o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu (Dz. U. z 2001 r., Nr 84, poz. 906 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 4 pkt 1 tej ustawy, odbudowa to odtworzenie obiektu budowlanego w całości lub w części: a) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego - w dotychczasowym miejscu, b) o wymiarach obiektu zniszczonego lub uszkodzonego albo o innych wymiarach - na terenie tej samej gminy w innym miejscu wskazanym w miejscowym planie odbudowy, miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Jak z powyższego wynika, odróżnienie odbudowy od budowy, z punktu widzenia ustawy Prawo budowlane, ma czysto teoretyczne znaczenie, gdyż w ustawie tej odbudowa nie jest zaliczona do odrębnego rodzaju robót budowlanych, lecz wymieniona jest jako rodzaj budowy. Natomiast z punktu widzenia regulacji określonej w ww. ustawie o szczególnych zasadach odbudowy, remontów i rozbiórek obiektów budowlanych zniszczonych lub uszkodzonych w wyniku działania żywiołu, ma już bardziej praktyczne konsekwencje i jest mniej rygorystyczna.

W kwestii definicji określonych w ustawie prawo budowlane, powyższe stanowisko znajduje swoje odzwierciedlenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 582/10 gdzie wskazano, iż "przez remont należy rozumieć wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Istota tej definicji zamyka się w rodzaju robót budowlanych, jednakże te roboty budowlane muszą być wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym. Aby móc wykonać remont musi istnieć obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Nie mamy do czynienia z remontem jeśli roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, choć z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po innym obiekcie budowlanym. Wówczas dokonywana jest odbudowa, która zgodnie z definicją z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego zalicza się do budowy. Przy odbudowie powstaje fizycznie nowa substancja budowlana, natomiast przy remoncie dochodzi do odtworzenia substancji istniejącej jako obiekt budowlany (...)".

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ stwierdził, że planowane przez wnioskodawcę roboty budowlane są remontem, gdyż w wyniku tych robót pozostanie ta sama sieć i jej przebieg nie ulegnie zmianie, a jak wynika z materiału dowodowego, kanalizacja sanitarna wybudowana została na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, wydanej przez Kierownika Urzędu Rejonowego w dniu 23 sierpnia 1993 r. Jest to zatem istniejący obiekt liniowy, obecnie nieużytkowany ze względu na swój stan techniczny. Z treści materiału dowodowego nie wynika również, by część tego obiektu miała zostać rozebrana.

Wyjaśniono, że remont kanalizacji metodą rękawa utwardzonego stanowi bezodkrywkową metodę renowacji rurociągu. Są to roboty budowlane polegające na naprawie istniejącego kanału poprzez jego uzupełnienie lub wzmocnienie i uszczelnienie, a w skrajnych wypadkach zastąpienie nowym materiałem, przy jednoczesnym zachowaniu całej budowli. Zastosowanie tej metody możliwe jest po wcześniejszej penetracji kanału urządzeniami TV w celu określenia jego stanu technicznego oraz jego drożności.

Zgodnie z obowiązującymi od dnia 28 czerwca 2015 r. przepisami ustawy Prawo budowlane, remont przedmiotowej kanalizacji sanitarnej zwolniony został z obowiązku zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 2a tej ustawy wykonanie remontu obiektów budowlanych, których budowa nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, zwolnione zostało z obowiązku zgłoszenia. Z art. 29 ust. 1 pkt 19a omawianej regulacji wynika zaś, że budowa sieci m.in. kanalizacyjnych nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę lecz zgłoszenia (w tym kontekście istotne znaczenie ma więc także załączone do pisma Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. z dnia 19 stycznia 2016 r. postanowienie Starosty K. z dnia 31 grudnia 2015 r. nr [....] ). Dodatkowo - odnosząc się do formułowanych w tym zakresie zarzutów odwołującego – wskazano, iż fakt nieużytkowania obiektu budowlanego nie jest kryterium pozwalającym na stwierdzenie, że obiekt ten przestaje być obiektem budowlanym i nie mają wobec niego zastosowania przepisy Prawa budowlanego. Z uwagi na powyższe wskazany zarzut spółki [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. również uznano za niezasadny.

Brak także podstaw do podzielenia stanowiska odwołującego co do naruszenia zasady równości stron postępowania, gdyż z treści akt sprawy nie można wysnuć takiego wniosku (nie wynika z nich, by na wiele miesięcy przed zakończeniem postępowania, organ I instancji ujawniał stronom treść mającej zapaść decyzji, jak również by pracownik organu I instancji uwierzytelniał na prośbę wnioskodawcy kserokopie dokumentów nie mając do wglądu ich oryginałów). Z kolei samo zwracanie się przez wnioskodawcę do Starosty K. "poza oficjalną drogą administracyjną" (tj. za pomocą poczty elektronicznej) oraz użycie przez niego sformułowania: "proszę o zrozumienie dla naszej trudnej sytuacji" w żaden sposób nie świadczy o sposobie prowadzeniu postępowania przez organ I instancji, lecz jedynie o działaniach podejmowanych przez wnioskodawcę, który w całym toku postępowania wskazywał na konieczność szybkiego rozpatrzenia złożonego wniosku.

Za niezasadny uznano zarzut braku zawieszenia przez Starostę K. postępowania pomimo zawiadomienia Prokuratury Rejonowej dla [....] o możliwości popełnienia przestępstwa dotyczącego czynu mającego bezpośredni wpływ na niniejszą sprawę. Omawiane zawiadomienie z dnia 21 lipca 2015 r. (karta nr 803 akt adm.) dotyczy podejrzenia posłużenia się sfałszowanym dokumentem dotyczącym spółki [....] sp. z o.o. w organizacji, który to podmiot nie jest w ogóle stroną niniejszego postępowania.

Jeśli chodzi o zarzut nieokreślenia w zaskarżonej decyzji terminu ograniczenia praw odwołującej w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, to jest on o tyle uzasadniony, że wskazany w decyzji okres 6 miesięcy, jakkolwiek co do zasady zgodny z treścią art. 124b u.g.n., to jednak nie jest wystarczająco zindywidualizowany i dostosowany do rzeczywistych potrzeb planowanych do przeprowadzenia prac. Wskazanie w ww. przepisie terminu 6 miesięcy określa bowiem jedynie maksymalny okres udostępnienia nieruchomości w tym trybie i nie zwalania ono organu administracji publicznej od zbadania, na jaki okres w rzeczywistości konieczne jest udostępnienie nieruchomości.

Jednocześnie w tym kontekście zauważono, iż pismem z dnia 19 stycznia 2016 r. nr [....] Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. wskazało, iż wszystkie prace związane z remontem przedmiotowej kanalizacji wraz z rekultywacją terenu zostaną przeprowadzone na działce nr [....] w terminie nieprzekraczającym 21 dni, zaś ich wykonanie nastąpi metodą rękawa utwardzonego (co wnioskodawca oświadczył już we wcześniejszym swoim piśmie z dnia 19 stycznia 2016 r. nr [....] , do którego załączono także m.in. opis robót oraz mapę, której kopia stanowi załącznik do niniejszej decyzji). Okoliczność ta potwierdza zatem, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do zobowiązywania odwołującej do udostępnienia przedmiotowej nieruchomości na okres wielokrotnie dłuższy (6 miesięcy), a co mogło budzić uzasadnione obawy podmiotów ograniczanych. Z uwagi na powyższe zaszła konieczność uchylenia w całości zaskarżonej decyzji nr 1 Starosty [....] z dnia 19 października 2015r. nr [....] oraz orzeczenia zgodnie z nowym aktualnym wnioskiem Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , co jednocześnie z uwagi na skrócenie do niezbędnego minimum okresu udostępnienia nieruchomości (tj. 21 dni) oraz precyzyjne wskazanie metody przeprowadzenia robót (tj. metody rękawa utwardzonego) winno przyczynić się do zmniejszenia uciążliwości dla ograniczanych podmiotów.

W pozostałym zakresie (dotyczącym zobowiązania Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót) należało umorzyć postępowanie bowiem obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót, wynika z mocy samego prawa (at. 124 ust. 4 w związku z art. 124b ust. 3 u.g.n.). W związku z powyższym orzekanie w tym zakresie przez organ l instancji było niezasadne. Jednocześnie Wojewoda [....] poinformował, iż zgodnie z art. 124 ust. 4 u.g.n. na Przedsiębiorstwie Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. ciąży obowiązek do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu robót. Ponadto organ odwoławczy poinformował o treści art. 124b ust. 4 i 5 u.g.n.

Skargi na decyzję Wojewody [....] z dnia 30 maja 2016 r., znak: [....] , wnieśli w terminie: Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. oraz [....] Sp. z o.o. w K.

Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. zaskarżyło w części ww. decyzję Wojewody [....] , zarzucając jej naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie w postaci określenia terminu zobowiązania spółki [....] Spółka z o.o. z siedzibą w K. i E.G. do udostępnienia [....] Sp. z o.o. przedmiotowej nieruchomości, w celu wykonania prac polegających remoncie sieci metodą rękawa utwardzonego, na okres 21 dni od doręczenia niniejszej decyzji, podczas gdy w toku postępowania administracyjnego organ II instancji ustalił, iż minimalny niezbędny okres dysponowania przez [....] sp. z o.o. nieruchomością, której użytkownikami wieczystymi są spółka [....] Spółka z o.o. i E.G. , w celu dokonania remontu infrastruktury przesyłowej, to 21 dni od dnia wydania nieruchomości Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych sp. z o.o. przez spółkę [....] Spółka z o.o. i E.G.

Mając powyższe na uwadze strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. i o zobowiązanie Wojewody [....] , na podstawie art. 145a §1 P.p.s.a., do wydania w terminie 21 dni decyzji w niniejszej sprawie, prawidłowo określającej moment wygaśnięcia zobowiązania spółki [....] Sp. z o.o. oraz E.G. do udostępnienia stronie skarżącej spornej nieruchomości, tj. ustalając termin zobowiązania na 21 dni od wydania nieruchomości Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych sp. z o.o. przez spółkę [....] Sp. z o.o. oraz E.G. na pisemne wezwanie [....] Sp. z o.o. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skargi strona skarżąca podniosła, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu II instancji wynika, iż Wojewoda [....] w całości podzielił stanowisko strony skarżącej co do zaistnienia w niniejszej sprawie przesłanek określonych w przepisie art. 124b u.g.n., a w szczególności, iż organ II instancji ustalił, że remont spornej infrastruktury posadowionej na nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym spółki [....] Sp. z o.o. oraz E.G. jest w obecnej sytuacji niezbędny, a także, że użytkownicy wieczyści spornej nieruchomości nie wyrazili zgody na przeprowadzenie remontu. Wojewoda [....] w całości zaaprobował stanowisko strony skarżącej, wyrażone w piśmie [....] sp. z o.o. z dnia 19 stycznia 2016 r., zgodnie z którym wszelkie prace wymagające udostępnienia nieruchomości przez spółkę [....] Sp. z o.o. oraz E.G., będą trwały nie dłużej niż 21 dni.

Tymczasem w sentencji decyzji Wojewody [....] ustalono termin zobowiązania adresatów decyzji - na 21 dni od doręczenia decyzji. Innymi słowy, zgodnie z treścią decyzji strona skarżąca miałaby szansę wykonać remont infrastruktury przesyłowej tylko i wyłącznie pod warunkiem, że weszłaby na sporną nieruchomość w następnym dniu po otrzymaniu decyzji organu II instancji i już następnego dnia po jej otrzymaniu byłaby gotowa do prowadzenia prac remontowych. Takie zastosowanie w niniejszej sprawie przez Wojewodę [....] art. 124b u.g.n. jest sprzeczne z rafio legis rzeczonego przepisu, którego celem jest umożliwianie określonym podmiotom dokonywania niezbędnych remontów w razie sporu z właścicielem nieruchomości. Kłóci się ponadto ze zdrowym rozsądkiem oraz treścią uzasadnienia powyższej decyzji organu II instancji.

Wojewoda [....] zgodził się bowiem ze skarżącą co do tego, iż niezbędne minimum okresu udostępnienia nieruchomości spółki [....] Sp. z o.o. oraz E.G. wynosi 21 dni, a przy tym zaznaczył, iż remont zostanie wykonany metodą rękawa utwardzanego. Organ II instancji był przez skarżącą powiadamiany, iż wykonanie remontu spornej infrastruktury wymaga przygotowania oraz dostawy niezbędnych materiałów (m.in. rzeczonego rękawa utwardzanego), a także, iż skarżąca nie może wejść na teren nieruchomości użytkowników wieczystych bez uprzedniego wezwania, a może nawet bez przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego co do tej decyzji (jak dotychczas użytkownicy wieczyści odmawiają dobrowolnego udostępnienia przedmiotowej nieruchomości na potrzeby wykonania remontu). Jest także oczywiste, iż [....] Sp. z o.o. nie może rozpocząć prac remontowych na nieruchomości spółki [....] Sp. z o.o. oraz E.G. w dniu otrzymania zaskarżonej decyzji, ani też w dniach kolejnych, bez wcześniejszego podjęcia czynności przygotowawczych, w tym przede wszystkim bez zamówienia materiałów koniecznych do wykonania rękawa termoutwardzalnego, które muszą być dla tego celu specjalnie wyprodukowane (albowiem materiałów takich nie można z przyczyn technologicznych wcześniej zamówić i magazynować), a także bez zlecenia tych robót firmie specjalistycznej. Z tego względu skierowany do Starosty [....] przez [....] sp. z o.o. wniosek o zobowiązanie spółki [....] Sp. z o.o. oraz E.G. do udostępnienia rzeczonej nieruchomości dotyczył maksymalnego przewidzianego w ustawie 6-miesięcznego terminu ograniczenia prawa spółki [....] Sp. z o.o. oraz E.G. , do nieruchomości będącej w ich wieczystym użytkowaniu. Natomiast termin 21-dniowy określony przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego dotyczył jedynie sprecyzowania niezbędnego minimum faktycznego prowadzenia robót remontowych na nieruchomości użytkowników wieczystych.

Wobec powyższego zobowiązanie adresatów decyzji do udostępnienia nieruchomości na okres 21 dni od doręczenia decyzji powoduje w istocie pozbawienie skarżącej możliwości wykonania koniecznych prac w terenie, bowiem opiera się na całkowicie irracjonalnych założeniach, że:

a) w dniu otrzymania zaskarżonej decyzji [....] Sp z o.o. już następnego dnia będzie gotowy do rozpoczęcia remontu na nieruchomości [....] Sp. z o.o. oraz E.G. (założenie niemożliwe do zrealizowania z przyczyn technologicznych, wyżej podanych);

b) spółka [....] Sp. z o.o. oraz E.G. następnego dnia po otrzymaniu zaskarżonej decyzji udostępniają rzeczoną nieruchomość [....] Sp. z o.o. dla potrzeb wykonania remontu sieci;

c) wszystkie strony tego postępowania, zobowiązane do udostępnienia nieruchomości, otrzymają zaskarżoną decyzję tego samego dnia (udostępnienie nieruchomości na okres 21 dni od dnia doręczenia decyzji) i niezwłocznie - w dniu otrzymania rzeczonej decyzji - powiadomią o tym fakcie [....] Sp. z o.o., aby ten już następnego dnia mógł rozpoczynać remont;

d) decyzję o takiej samej treści otrzymują także tego samego dnia J.F. oraz [....] Spółka z o.o. w organizacji, strony postępowania prowadzonego przez Wojewodę [....] , w sprawie nr [....] , dotyczącej udostępnienia skarżącej, także na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n., sąsiednich działek, stanowiących własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J.F. i obciążonych służebnością założenia i przeprowadzenia przyłącza elektrycznego na rzecz [....] Spółka z o.o. w organizacji. Bowiem w innym przypadku [....] Sp. z o.o. albo nie będzie mógł rozpocząć remontu (jeżeli wyżej wym. nie otrzymają jeszcze takiej decyzji), albo też po upływie 21 dni od doręczenia J.F. oraz [....] Spółka z o.o. w organizacji decyzji Wojewody [....] , wydanej w sprawie nr [....] , nie będzie mógł wykorzystywać działek oznaczonych numerami nr nr [....] jako koniecznej drogi dojazdowej do działki nr [....] , na której ma przeprowadzić remont części sieci kanalizacyjnej, znajdującej się na tej działce - w przypadku gdyby wyżej wymienieni decyzję dotyczącą przeprowadzenia remontu otrzymali wcześniej.

Na marginesie skarżąca zauważyła, że organ II instancji zmienił zaskarżoną decyzją wydaną dnia 30.05.2016r., decyzję nr 1 Starosty [....] z dnia 19 października 2015r. nr [....] , w sposób opisany na wstępie, a jednocześnie w taki sam sposób, decyzją z dnia 4.06.2016r., nr [....] zmienił decyzję nr 1 Starosty [....] z dnia 19 października 2015r., nr [....] , dotyczącą udostępnienia skarżącej (na potrzeby remontowe tej samej sieci kanalizacyjnej), działek oznaczonych numerami nr nr [....][....] , w obr. [....] jedn. ewid. [....] , przez które także przebiega ta kanalizacja.

Skarżąca zaznaczyła, że organ odwoławczy, nie rozumiejąc istoty remontu sieci kanalizacyjnej jaki ma przeprowadzić [....] Sp. z o.o., nie zadbał zatem nawet o to, aby obie decyzje, ściśle ze sobą powiązane, gdyż dotyczące tego samego przedmiotu remontu, zostały wydane tego samego dnia (gdyby nawet założyć w sposób całkowicie idealistyczny, że pozostałe warunki wymienione wyżej w punktach od a) do d) faktycznie się ziszczą). Jak z powyższego wyraźnie wynika zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem przepisu art. 124b u.g.n. poprzez jego błędne zastosowanie, gdyż cel, jakiemu ma służyć powyższa decyzja i który (jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji) organ odwoławczy w całości aprobuje, w istocie nie może zostać zrealizowany na jej podstawie.

Druga strona skarżąca [....] Sp. z o.o. z siedzibą w K. wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości i o zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przepisanych. Skarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające wpływ na rozstrzygnięcie a to:

- naruszenie art. 233 k.c. w zw. z art. 124b u.g.n., poprzez wydanie decyzji na wniosek Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. dotyczącej infrastruktury nie będącej własnością wnioskodawcy;

- naruszenie art. 7, art. 8, art. 9 i art 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 78 § 1, art. 81 K.p.a., poprzez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, pozostawienie bez rozpoznania i odpowiedzi wniosków dowodowych skarżącego oraz błędnej realizacji obowiązku zawiadomienia strony o możliwości zapoznania się z materiałem zgromadzonym w sprawie i wypowiedzenia się w kwestii jego uzupełnienia przed wydaniem decyzji przez organ;

- naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez właściwą miejscowo jednostkę organizacyjną Prokuratury w sprawie zawiadomienia o możliwości popełnienia przestępstwa;

- naruszenie art. 61 K.p.a. w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. w zw. z art. 124b u.g.n. poprzez wszczęcie i przeprowadzenie postępowania pomimo braku spełnienia przesłanek przez wnioskodawcę;

- naruszenie art. 97 § 1pkt 4 K.p.a. w wz. z art. 35 K.p.a. i art. 36 K.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania i nieprawidłowe stosowanie przepisów dotyczących zawieszenia postępowania;

- naruszenie art. 124b u.g.n. poprzez jego zastosowanie do czynności nie będących "konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń", a daleko wykraczających poza wskazane czynności;

- naruszenie art. 124b u.g.n. poprzez wydanie decyzji na wniosek podmiotu nie posiadającego legitymacji czynnej w sprawie i nie posiadającego tytułu do przedmiotowej infrastruktury;

- naruszenie art. 124b u.g.n. poprzez jego zastosowanie do obiektów nie spełniających przesłanki "ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń";

- naruszenie art. 124b w zw. z art. 124 u.g.n., poprzez jego zastosowanie pomimo nie spełnienia ustawowych przesłanek przez wnioskodawcę oraz wydanie na podstawie art. 124b u.g.n. decyzji noszącej znamiona decyzji określonej w art. 124 u.g.n.;

- naruszenie art. 25 § 1 K.p.a. poprzez nie wyłączenie się organu I Instancji pomimo, iż członek zarządu Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. A.W. pełni funkcję członka zarządu powiatu krakowskiego i brała czynny udział w niniejszym postępowaniu reprezentując Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. ;

- naruszenie art. 25 § 1 K.p.a. poprzez nie wyłączenie się organu I instancji pomimo, iż jedną z okoliczności podnoszonych w postępowaniu była wadliwość czynności prawnej której stroną była Gmina Z. , której wójtem i reprezentantem w chwili dokonywania tej czynności był J.K. piastujący aktualnie funkcję Starosty K. ;

- naruszenie zasady art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 76a § 2 K.p.a. poprzez ujawnienie stronniczego stosunku w postępowaniu przed rozstrzygnięciem sprawy, pomocy jednej ze stron postępowania przy jednoczesnym pokrzywdzeniu pozostałych uczestników, w tym ujawnieniu merytorycznego rozstrzygnięcia prawie rok przed wydaniem skarżonej decyzji oraz poświadczania kopii dokumentów (kserokopii) przedkładanych organowi I instancji przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. , pomimo nie przedkładania przez Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. oryginałów tych pism;

- naruszenie art. 104 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 K.p.a. w zw. z art. 124b ust. 3 u.g.n. ze względu na naruszenie obowiązku wskazania okresu, w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw, co stanowi naruszenie podstawowych zasad postępowania (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a.) gdyż narusza zasadę pewności prawa i kreuje nieokreślony w czasie obowiązek znoszenia ingerencji w przysługujące skarżącemu prawo użytkowania wieczystego.

W uzasadnieniu zarzutów skargi wskazano, że [....] Sp. z o.o. na podstawie umowy z dnia 21 lutego 2014 r. nabyła udział w prawie użytkowania wieczystego gruntów objętych zaskarżoną decyzją.

W niniejszym postępowaniu administracyjnym [....] Sp. z o.o. jako swój tytuł w stosunku do rurociągu żeliwnego wskazywała na umowę znak: [....] z dnia 30 kwietnia 2001 r. zawartą pomiędzy Gminą [....] reprezentowaną przez J.K. (piastującego w tym okresie urząd Wójta Gminy Z. ) oraz J.Z. (Członka Zarządu Gminy Z. ), a Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. reprezentowaną przez R.W. - Prezesa Zarządu Spółki. Przedmiotem umowy miało być ustanowienie przez Gminę [....] użytkowania na przedsiębiorstwie w postaci nieruchomości oraz środków trwałych tworzących razem przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne na rzecz Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. , które to Przedsiębiorstwo miało przejąć w celu prowadzenia działalności polegającej na zaopatrzeniu społeczności lokalnej w wodę oraz odbioru ścieków. Umowa ta miała dotyczyć wszystkich obiektów i urządzeń stanowiących zorganizowane przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, w oparciu o które Gmina Zabierzów realizowała zadania własne określone w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, a które w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków miały zostać przekazane wydzielonym przedsiębiorstwom wodociągowo-kanalizacyjnym działającym jako zakłady budżetowe gminy lub spółki prawa handlowego. Gmina Z. , która w zakresie eksploatacji nieruchomości i środków trwałych (stanowiących przedsiębiorstwo) wymienionych w ww. umowie, działała jako przedsiębiorstwo wodnokanalizacyjne (tak m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2005 r. OSK 1741/04, LEX nr 190626; Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 lipca 2006 r. IV SA/Wa 503/06, LEX nr 271622) miała na celu ustanowienie użytkowania na prowadzonym przez siebie przedsiębiorstwie wodno-kanalizacyjnym na rzecz utworzonej w tym celu spółki Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych Sp. z o.o. W tym przypadku bezsprzeczny jest charakter umowy z dnia 30 kwietnia 2001r. jako ustanawiającej użytkowanie na przedsiębiorstwie. Umowa ta jako umowa o ustanowienie użytkowania przedsiębiorstwie zgodnie z art. 73 § 2 k.c. w zw. z art. 751 § 1 k.c. winna być zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. W związku z niezachowaniem przez strony umowy formy szczególnej zastrzeżonej pod rygorem ad solemnitatem umowa ta jest nieważna z mocy prawa. Tym samym [....] Sp. z o.o. nie posiadał tytułu prawnego do obiektów, urządzeń i składników stanowiących przedsiębiorstwo przesyłowe wodno-kanalizacyjne, gdyż własność przedsiębiorstwa w świetle prawa nadal przysługiwała Gminie Z. Z tego względu po odłączeniu i umartwieniu rurociągu żeliwnego znajdującego się na gruncie spółki nie można stosować do tego rurociągu wyjątku od zasady superficies solo cedit określonego w art. 49 k.c. Tym samym ruchomości te od chwili umartwienia i odłączenia w 2012 roku stały się częścią nieruchomości, której spółka jest użytkownikiem wieczystym, na zasadzie art. 191 k.c.

W świetle powyższego umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków (budowli, urządzeń) i ruchomości zawarta dnia 12.11.2015r., pomiędzy Gminą Z. , a Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych Sp. z o.o. w Z. , w formie aktu notarialnego Rep. [....] , w zakresie, w jakim dotyczy fragmentu rurociągu żeliwnego posadowionego na gruntach skarżącej jest nieważna. W myśl zasady nemo plus iuris in alium transfere potest quam ipse habet nie mogło być skutecznym przeniesienie własności tego rurociągu dokonane przez Gminę Z. w ponad trzy lata od chwili połączenia się tych ruchomości z nieruchomością która użytkuje spółka.

Powyższe przesądza o całkowitej niezasadności wniosku Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych Sp. z o.o. gdyż wnioskodawca nie posiada legitymacji czynnej w niniejszej sprawie.

Odłączenie tych urządzeń, tj. utrata przymiotu urządzenia przesyłowego w rozumieniu art. 49 Kodeksu cywilnego, usuwa te urządzenia spod działania wyjątku od zasady superficies solo cedit. Skoro bowiem ogólna zasada wyrażona w art. 48 k.c. stanowi, że "z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania", to w myśl zasady wykładni exceptiones non sunt extendendae oraz normy wyrażonej w art. 191 k.c. odłączenie, celowe umartwienie części infrastruktury i pozostawienie jej na cudzym gruncie skutkuje zakazem stosowania do takich urządzeń wyjątku określonego w art. 49 k.c. i nakazem stosowania zasad ogólnych. W ten bowiem sposób rzecz ruchoma jaką jest niewątpliwie odcinek rurociągu żeliwnego pozostawiony w gruncie na głębokości ponad metra został połączony z nieruchomością w taki sposób, że stał się jej częścią składową.

Art. 2 pkt 7 ustawy z dnia z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków definiując sieć nie posługuje się pojęciem własności sieci, a pojęciem posiadania (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia z dnia 21 października 2004 r. sygn. akt: V CK 93/04, LEX nr 271647), tym samym niezależnie od tego, który podmiot poniósł koszty budowy tych urządzeń kwalifikacja danych urządzeń lub instalacji jako podlegających pod wyjątek określony w art. 49 k.c. należy oceniać przez pryzmat faktycznego przyłączenia lub braku takiego przyłączenia do sieci przedsiębiorstwa. Poprzez odłączenie i umartwienie rurociągu żeliwnego oraz pozostawienie go na gruncie [....] Sp. z o.o. zarówno [....] Sp. z o.o., czy też Gmina Z. , w sposób czytelny wyzbyły się własności i posiadania tej ruchomości.

Skarżąca podkreśliła, iż konsekwencją nieważności umowy znak: [....] z dnia 30 kwietnia 2001 r. jako ustanawiającej użytkowanie na przedsiębiorstwie jest także brak przymiotu przedsiębiorstwa przesyłowego po stronie wnioskodawcy. O ile bowiem zgodnie z treścią załączonego do wniosku aktu notarialnego [....] Sp. z o.o. stała się właścicielem nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [....] obręb [....] w gm. [....] objętej księga wieczystą [....] , to nie pozwala to uznać, że własność tego obiektu przesądza o posiadaniu statusu przedsiębiorstwa przesyłowego, gdyż [....] Sp. z o.o. nie posiada żadnego tytułu do jakiejkolwiek innego elementu przedsiębiorstwa wodno-kanalizacyjnego, będącego własnością Gminy [....].

Odnosząc się do twierdzeń o bez wykopowym charakterze infrastruktury skarżąca wskazała, że twierdzenia wnioskodawcy oparte są wyłącznie na dokumentach sporządzonych i wykonanych na jego zamówienie i stanowią li tylko dokument prywatny, nie przesądzający o faktycznym stanie infrastruktury. Pomimo tego zawarte w nich dane są sprzeczne z twierdzeniami wnioskodawcy chociażby co do braku konieczności prowadzenia prac wykopowych. Jeśli bowiem jako warunek prowadzenia prac metodą bezwykopową wnioskodawca wskazał nie wystąpienie fałd poprzecznych o wysokości powyżej 10 milimetrów, analizując schemat spadków i rozszczelnień połączeń sieci konieczne będzie prowadzenie prac wykopowych na całej długości rurociągu. Skoro prace budowlane, których dotyczy decyzja, nie będą miały charakteru wykopowego, to w jakim celu wnioskodawca wniósł o wyłączenie z zagospodarowania całego pasa 12 m terenu wzdłuż umartwionego i odłączonego rurociągu, co widać na załączonej przez Wnioskodawcę mapie (załącznik do pisma [....] Sp. z o.o. z dnia 19.01.2016r., znak: [....] ). Sama treść wniosku [....] Sp. z o.o. wskazuje na chęć prowadzenia prac wykopowych, jeśli bowiem prace takie nie są wymagane, to wniosek w tym zakresie winien być załatwiony przez organ przez odmowę ograniczenia praw uprawnionych do przedmiotowych gruntów jako nie mającą związku z planowanymi pracami.

W odpowiedziach na skargi Wojewoda [....] wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a. Sąd na rozprawie postanowił połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy z obu ww. skarg.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 P.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a.. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 P.p.s.a.. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Orzeczenia organów administracji publicznej w niniejszej sprawie zostały wydane na podstawie przepisów art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm., dalej u.g.n.).

Stosownie do art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Jak stanowi art. 124b ust. 2 u.g.n., decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1. Zgodnie z art. 124b ust. 3 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio. Stosownie do art. 124b ust. 5 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej.

Przesłankami zastosowania art. 124b ust. 1 u.g.n. są: wystąpienie konieczności wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń i jednoczesny brak zgody na takie udostępnienie właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 846/15, Lex Omega nr 1939336). Wniosek powinien pochodzić od podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, o których mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n.. Konserwacja, remonty oraz usuwanie awarii może dotyczyć tylko takich ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, które nie należą do części składowych nieruchomości.

Kontrola wydanych w sprawie decyzji wskazuje, że organy orzekające kolejno w obu instancjach prawidłowo wyłożyły i zastosowały powyższe przepisy prawa materialnego, nie uchybiając nadto przepisom postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik spraw albo skutkujący wystąpieniem wad kwalifikowanych, przewidzianych w art. 145 § 1 K.p.a. oraz art. 156 § 1 K.p.a.

Jak wynika z akt sprawy, wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 124b u.g.n. złożyło w dniu 15 września 2014 r. nr [....] (k. 335-339 t. II akt organu pierwszej instancji) Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , powołując się na konieczność wykonania niezbędnego remontu kanalizacji sanitarnej tłocznej. Wskazano w nim, że według oceny stanu technicznego kolektorów, uszczelnienia kielichów uległy w wielu miejscach degradacji (prawdopodobnie na skutek chemicznego działania ścieków oraz niekontrolowanego osiadania rurociągu), występują również pęknięcia oraz wrośnięte przez połączenia kielichowe korzenie i liczne przeciw spadki. W obu rurociągach na całej długości zalega muł o miąższości od 5 do 2cm. Wnioskodawca podkreślił, że obszar spornych działek położony jest na terenie [....] Parku Krajoznawczego i w bezpośrednim sąsiedztwie rezerwatu przyrody [....] , a dodatkowo objęty jest strefą ochronną pośrednią ujęcia wody na rzece [....] w celu zapewnienia odpowiedniej jakości wody ujmowanej dla zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Negatywne oddziaływanie ścieków z nieszczelnej kanalizacji na środowisko, to potencjalne zagrożenie skażenia gleby, wód powierzchniowych i podziemnych. Do gleby mogą przedostawać się liczne patogenne mikroorganizmy występujące w ściekach oraz wszystkie grupy robaków pasożytniczych. Skażenie może odbywać się zarówno przez ścieki odprowadzane wprost do ziemi i wypływające na powierzchnię wskutek awarii, jak również poprzez dzikie ptaki, zwierzęta i owady żyjące w sąsiedztwie, które przenoszą mikroorganizmy. Zanieczyszczenia te mogą spowodować także skażenie wód rzeki [....] , a tym samym spowodować poważne zagrożenie sanitarno-epidemiologiczne dla ludzi. W drugim z omawianych pism wnioskodawca sprecyzował, że usunięcie awarii zostanie wykonane metodą bezwykopową poprzez wykonanie tzw. rękawa nasączonego żywicą oraz częściowo metodą rozkopową, polegającą na wymianie starych rur na nowe. W ramach wymiany w miejscu starego rurociągu miałyby zostać położone nowe rury w miejscu dotychczasowych. Nowe rury miałyby posiadać te same parametry. Metoda rękawa polegać miałaby na utworzeniu na wewnętrznej powierzchni kanału wykładziny, dopasowanej do kształtu kanału. Utwardzona wykładzina powinna pełnić rolę kanału zastępczego, pokryć pęknięcia i uszczelnić kanał.

Zatem realizacja wnioskowanej inwestycji pozwoli na wyeliminowanie zagrożenia dla zdrowia ludzi polegającego na możliwości skażenia gleby, wód powierzchniowych i podziemnych oraz przedostania się do gleby mikroorganizmów występujących w ściekach oraz wszystkich grup robaków pasożytniczych, które to niebezpieczeństwo może nastąpić bezpośrednio przez ścieki odprowadzane wprost do ziemi i wypływające na powierzchnię wskutek awarii, jak również pośrednio przez inne organizmy, które przenoszą mikroorganizmy. Jak wskazano, zagrożenie to powstanie w momencie usunięcia z nieruchomości oznaczonej jako działki nr nr [....] [....] [....][....] obr. [....] jedn. ewid. [....] rurociągu kanalizacji sanitarnej - tłocznej tj. rur PE 2x Ø 315 mm, w związku z decyzją [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 23 lipca 2015 r. nr [....] o nakazie rozbiórki tegoż rurociągu.

Nieruchomość, której dotyczy wniosek (działka nr [....] w obrębie [....] , jednostka ewidencyjna [....] ), stanowi własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E.G.

W myśl natomiast danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (nr [....] ) przedmiotem działania wnioskodawcy jest m. in. odprowadzanie i oczyszczanie ścieków. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 139 ze zm.) przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne ma obowiązek zapewnić zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody w wymaganej ilości i pod odpowiednim ciśnieniem oraz dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny, a także zapewnić należytą jakość dostarczanej wody i odprowadzanych ścieków.

W ocenie Sądu organy administracji publicznej prawidłowo zakwalifikowały objęte wnioskiem prace, jako remont istniejącej sieci sanitarnej. W zaskarżonej decyzji poddano analizie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.- dalej P.b.). Stosownie do art. 3 pkt 6 P.b. przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 7 P.b. budowa, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego są robotami budowlanymi. Ustawodawca nie zaliczył zatem remontu do budowy, ale uznał go za inne niż budowa roboty budowlane. Remont, zgodnie z art. 3 pkt 8 P.b. to wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Należy to pojęcie odróżnić od przebudowy oraz odbudowy, które są rodzajami budowy (art. 3 pkt 6 P.b.). Przebudowa została zdefiniowana w art. 3 pkt 7a P.b. jako wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa drogowego.

Jak wynika z twierdzeń Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. i zgromadzonych materiałów, w wyniku planowanych prac parametry techniczne lub użytkowe sieci kanalizacyjnej nie zostaną zmienione.

Z kolei odbudowa nie została w przepisach P.b. zdefiniowana. Należy mieć posiłkowo na uwadze znaczenie, w jakim pojęcie to funkcjonuje na gruncie regulacji szczególnych. Jest ono szersze od zgodnego z językiem potocznym, w którym słowo "odbudować — odbudowywać" znaczy zbudować na nowo lub odrestaurować coś, co zostało zniszczone. W orzecznictwie wskazuje się, że odbudową jest sytuacja, gdy roboty budowlane polegają na wykonaniu faktycznie nowego obiektu budowlanego, w miejsce zniszczonego. Przy odbudowie powstaje fizycznie nowa substancja budowlana, natomiast przy remoncie dochodzi do odtworzenia substancji istniejącej jako obiekt budowlany. W przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego istniejących obiektów budowlanych wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu albo jego części, w przeciwieństwie do odbudowy, kiedy ten zakres jest znacznie szerszy. Zasadnicza różnica wynika z występującego w przypadku odbudowy faktu uprzedniego w stosunku do samego aktu odtworzenia rozebrania określonych (zużytych) fragmentów obiektu. Rozebranie takie wyklucza potraktowanie całości robót jako odtworzenia stanu pierwotnego o zakresie remontu, albowiem byłby to remont czegoś, co nie istnieje, jako że zostało właśnie rozebrane przy czym należy tu mieć na uwadze cały obiekt budowlany. Odtworzenie, które obejmuje rozebranie, a następnie "odtworzenie właściwe", wiąże się z pojęciem odbudowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1483/10, Lex Omega nr 1151902; podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w wyroku z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Op 484/15, Lex Omega nr 1981272; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II SA/Gd 687/14, Lex Omega nr 1792405 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Ke 141/14, Lex Omega nr 1458006).

Zarówno z twierdzeń wnioskodawcy, jak i zgromadzonego materiału nie wynika, by obiekt liniowy, jaki stanowi sieć kanalizacyjna, miał w ramach planowanych prac zostać rozebrany, przy czym wymiana niektórych rur na nowe nie jest jej odbudową. Skoro nadto nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych lub użytkowych sieci, planowane prace kwalifikować należy jako remont, co trafnie uczynił organ w kontrolowanej decyzji.

Omawiając dalej przesłanki wydania decyzji w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. w aspekcie podmiotowym należy odnieść się do zarzutów skargi [....], która podnosiła, że wobec odłączenia i umartwienia rurociągu, a także nieważności umowy o ustanowieniu użytkowania na przedsiębiorstwie zawartej pomiędzy Gminą [....] a Przedsiębiorstwem Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , sporna sieć kanalizacyjna nie może być własnością wnioskodawcy od chwili umartwienia i odłączenia rurociągu.

Zgodnie z art. 47 § 1 k.c., część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. W myśl art. 47 § 2 k.c. częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego. Stosownie do art. 48 k.c., z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. Wyjątkiem takim jest art. 49 k.c., stosownie do którego urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Uwzględniając powyższe należy uznać, że umartwiony w związku z awarią odcinek sieci kanalizacyjnej nie traci charakteru części składowej przedsiębiorstwa kanalizacyjnego, aż do momentu legalnego zapewnienia funkcjonowania tej sieci na zmienionych zasadach, względnie likwidacji sieci. W przeciwnym przypadku doszłoby do istotnej zmiany i niemożności funkcjonowania całości sieci.

Trafne ustalenia zaskarżonej decyzji wskazują, że sieć istniała oraz nadal istnieje, wnioskodawca jest przedsiębiorcą przesyłowym i to na nim właśnie ciążył i ciąży obowiązek usuwania awarii (konserwacji, remontu) danego urządzenia.

W tym aspekcie drugorzędne znaczenie ma ważność umów cywilnoprawnych, na podstawie których przedsiębiorca przesyłowy podejmuje określone działania. Istotnym jest natomiast, że odprowadzał on ścieki przedmiotowym elementem sieci przed awarią i nadal ciąży na nim obowiązek ich odprowadzania. Nadto, orzekanie o ważności umów należy do sądu powszechnego. Może ono nastąpić w trybie art.189 K.p.a., względnie w innym sporze, jako przesłanka rozstrzygnięcia. Wskazana kwestia nie stanowi jednakże w sprawie niniejszej zagadnienia wstępnego z przyczyn uprzednio podanych. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. jest podmiotem legitymowanym do złożenia przedmiotowego wniosku niezależnie od ważności umowy z dnia 30 kwietnia 2001 r. zawartej z Gminą Z. o użytkowaniu w niej wymienionych nieruchomości oraz środków trwałych, czy późniejszej umowę przeniesienia prawa użytkowania wieczystego oraz własności budynków i ruchomości z dnia 12 listopada 2015 r. Rep. [....] , w tym spornego rurociągu.

Podsumowując należy wskazać, że z ustaleń organów obu instancji wynika, że do 2012 r. przedmiotowa sieć kanalizacyjna służyła przesyłaniu ścieków przez wnioskodawcę, który nadal świadczy usługi w tym zakresie. Skoro tak, to wchodząc w skład przedsiębiorstwa, zgodnie z art. 49 k.c., sieć na spornym odcinku nie mogła zatem stać się własnością innego podmiotu, jako część składowa jego nieruchomości. Jak już uprzednio wskazano, powoływany przez skarżącą fakt "umartwienia" i odłączenia rurociągu nie spowodował zmian własnościowych, ponieważ nie był jednoznaczny z odłączeniem sieci od przedsiębiorstwa. Sieć nadal pozostała częścią przedsiębiorstwa, nadal zatem art. 49 k.c. uniemożliwiał zastosowanie wynikającej z art. 48 k.c. zasady superficies solo cedit, gdyż nie doszło do fizycznego odłączenia oraz do umartwienia w sensie pozbawienia rurociągu i jego funkcji w sposób nieodwracalny. Za pomocą rurociągu tymczasowego zlikwidowano awarię w sposób zapewniający funkcjonowanie całej instalacji, a sieci na spornym odcinku nie użytkowano z uwagi na jej stan techniczny, zaś nowy rurociąg nie został zalegalizowany. Ponowne "połączenie", rozumiane jako rozpoczęcie przesyłania ścieków siecią, jest nadal ze względów technicznych możliwe, a jedynie, z uwagi na zagrożenie sanitarne, niezbędny jest uprzedni jej remont na spornym odcinku. Sieć wchodzi zatem w skład przedsiębiorstwa.

Wobec powyższego organy administracji słusznie przyjęły, że została wykazana pierwsza z przesłanek wymienionych w art. 124b ust. 1 u.g.n. ( konieczny jest remont nienależących do części składowych nieruchomości przewodów, służących do dystrybucji płynów, jak również iż spełniona jest przesłanka z art. 124b ust. 2 u.g.n. ( z wnioskiem wystąpił podmiot zobowiązany do wykonania czynności, o których mowa w ust. 1).

Materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje dalej, że użytkownicy wieczyści nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,4200 ha, poł. w obr. [....] jedn. ewid. Z. , objętej księgą wieczystą nr [....] , a to [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E.G. , nie wyrazili zgody na wykonanie czynności związanych z remontem. Z akt sprawy wynika bowiem, iż wnioskodawca niejednokrotnie występował w tym zakresie do obu ograniczanych podmiotów (m.in. pisma z dnia 16 czerwca 2014 r., z dnia 17 lipca 2014 r., z dnia 14 kwietnia 2015 r., z dnia 2 lutego 2015 r.), jednak bez efektu. E.G. nie ustosunkowała się do żadnego z ww. pism, zaś [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. jednoznacznie odmówiła w tym zakresie wyrażenia zgody (m.in. pismo z dnia 22 lipca 2014 r.). W złożonym odwołaniu spółka nadal zgłasza sprzeciw wobec planowanego remontu.

Z powyższych względów należy podzielić stanowisko organów administracji, że również ta przesłanka wydania decyzji z art. 124b ust. 1 u.g.n. została zrealizowana.

Powyższe rozważania stanowią odpowiedź na większość zarzutów podnoszonych w skardze [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. Dotyczy to w szczególności zarzutu naruszenia art. 61 w zw. z art. 61a § 1 K.p.a. oraz art. 124b u.g.n. poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania mimo braku spełnienia przez wnioskodawcę koniecznych przesłanek, a także art. 124b u.g.n. przez zastosowanie go do czynności oraz obiektów w tym przepisie nie wymienionych i na wniosek podmiotu, nie posiadającego legitymacji czynnej.

W odniesieniu do pozostałych kwestii poruszanych przez tą stronę skarżącą należy wskazać, że także inne zarzuty są bezzasadne.

Prawidłowo uznał Wojewoda [....] , że brak było podstaw do zastosowania w sprawie art. 24 § 1 pkt 7 K.p.a. albo art. 25 § 1 K.p.a., co wywiódł w uzasadnieniu decyzji z uwzględnieniem wszelkich istotnych okoliczności. Kwestia wyłączenia organu drugiej instancji została nadto rozstrzygnięta postanowieniem Wojewody [....] z dnia 10 listopada 2014 r., znak [....] (k. 484-485 t. III akt organu pierwszej instancji).

Do zarzutów naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 81 K.p.a. trudno się odnieść, bowiem skarżąca nie rozwinęła ich w uzasadnieniu swojej skargi. Zebrany materiał dowodowy sprawy ocenić należy jako kompletny i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, bowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy, w szczególności zaistnienie przesłanek wynikające z art. 124b u.g.n., zostały ustalone. Strona skarżąca nie wskazała, jakie czynności dowodowe winny być powtórzone z udziałem strony skarżącej. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że podmiotowi temu został zapewniono czynny udział w postępowaniu.

Materiał zgromadzony w sprawie nie pozwala również na uznanie zasadności zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. w zw. z art. 76a § 2 K.p.a. przez ujawnienie stronniczego stosunku, pomocy udzielanej jednej ze stron postępowania oraz poświadczania kopii dokumentów mimo braku przedłożenia oryginałów. Brak dokładnego wskazania, na czym taka stronniczość miałaby polegać, uniemożliwia weryfikację tego zarzutu. Jedynie kwestia poświadczania dokumentów stanowi konkretyzację twierdzeń skarżącej, jednakże nie przedstawiła ona żadnych dowodów ani argumentów pozwalających stwierdzić, że takie działanie faktycznie miało miejsce.

Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Prokuraturę. Stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu musi być okolicznością, bezpośrednio związaną z daną sprawą, warunkującą wydanie rozstrzygnięcia. Jak słusznie wskazuje się w orzecznictwie, zawieszając postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ nie może kierować się przewidywaniami co do wyniku postępowania, lecz tym, czy w świetle posiadanych materiałów dowodowych i obowiązującego prawa jest możliwe rozpoznanie sprawy. Od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego powinno bowiem zależeć rozpoznanie sprawy w ogóle, a nie wydanie mniej lub bardziej pozytywnej bądź negatywnej dla wnioskodawcy decyzji. Organ musi tym samym ustalić bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 1789/12, Lex Omega nr 1494705 oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 26 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 986/15, Lex Omega nr 1940997). Gdy w sprawie wyłania się zagadnienie, które wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.. Mogą wiązać się z nim określone skutki, ale powstanie takiego zagadnienia nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania administracyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 359/13, Lex Omega nr 1340409). W ocenie Sądu organy ścigania, w tym Prokuratura, nie mogą zagadnienia wstępnego rozstrzygnąć w sposób, o jaki mowa w analizowanym przepisie. Co najwyżej w wypadku prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa mogą wszcząć postępowanie przygotowawcze, które jednak nie stanowi potwierdzenia, że do przestępstwa doszło. Dopiero w wypadku wniesienia aktu oskarżenia do sądu można byłoby mówić, że istnieje zagadnienie związane z niniejszą sprawą, które podlegać będzie rozpoznaniu przez sąd powszechny. Nawet wówczas jednak związek pomiędzy ewentualnym rozstrzygnięciem o sfałszowania dokumentów, a niniejszą sprawą, będzie pośredni, a wynik sprawy karnej nie warunkowałby możliwości wydania rozstrzygnięcia o wniosku Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. jest zatem bezpodstawny.

Strona skarżąca zarzucała dodatkowo naruszenie art. 97 § 1 pkt 4, art. 35 i art. 36 K.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie postępowania i nieprawidłowe zastosowanie przepisów o jego zawieszeniu. Jak już wskazano, organy administracji publicznej nie były zobligowane do wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania. Sama zaś przewlekłość, odrębnie zaskarżalna, nie mogła mieć wpływu na wynik sprawy. Skarżąca mogła ją kwestionować na właściwej drodze, wnosząc zażalenie do organu wyższego stopnia, a następnie skargę na przewlekłość do sądu administracyjnego.

[....] sp. z o.o. z siedzibą w K. zarzucała także naruszenie art. 104 K.p.a. w zw. z art. 107 § 1-3 K.p.a., w zw. z art. 124b ust. 3 u.g.n., ze względu na brak wskazania okresu, w jakim adresat decyzji musi znosić ograniczenie swoich praw, co miało stanowić naruszenie podstawowych zasad postępowania (art. 6, art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a.) Zarzut ten nie mógł odnieść skutku o tyle, że zaskarżona decyzja zawierała rozstrzygnięcie w tej kwestii. Co prawda jest ono obarczone wadą, niemniej jednak zasadą przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. jest ograniczenie praw właściciela, czy użytkownika wieczystego, na pewien czas, nawet do 6 miesięcy (art. 124b ust. 3 u.g.n.). Zarzuty podniesione przez tę skarżącą okazały się zatem bezzasadne.

Natomiast nie można odmówić racji skardze Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. Strona skarżąca zarzucała naruszenie art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez określenie terminu zobowiązania do udostępnienia nieruchomości na okres 21 dni od daty doręczenia decyzji. Odnosząc się do tego zarzutu należy przypomnieć, że w myśl art. 124b ust. 3 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy, a nadto zgodnie z art. 124b ust. 5 u.g.n. obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej. Okres 21 dni został ustalony przez organ drugiej instancji w oparciu o informację Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. , zgodnie z którą minimalny niezbędny czas na przeprowadzenie prac wynosi 21 dni od momentu udostępnienia nieruchomości.

Rozstrzygnięcie co do terminu zawarte w zaskarżonej decyzji należy uznać za wadliwe z kilku względów. Po pierwsze nie jest ono konkretne. Decyzja Wojewody [....] podlegała bowiem doręczeniu kilku stronom postępowania. Data doręczenia dla każdej z nich mogła być różna. Nie wiadomo zatem, od którego momentu należałoby obliczać termin 21 dni. Po wtóre, co słusznie podniesiono w skardze Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o., mogłaby ona wykonać niezbędne prace przez okres 21 dni wyłącznie wówczas, gdyby weszła na teren nieruchomości niezwłocznie po doręczeniu decyzji. Taka sytuacja byłaby możliwa jedynie w wypadku współpracy ze strony użytkowników wieczystych, którzy udostępniliby nieruchomość dobrowolnie. Tymczasem unormowanie z art. 124b ust. 1 u.g.n. wprowadzone zostało po to, by umożliwić wejście na teren nieruchomości w sytuacji sporu z właścicielem bądź użytkownikiem wieczystym. Nie można przy tym zakładać, że sama decyzja doprowadzi do zmiany jego nastawienia. Z tego też powodu ustawodawca przewidział w art. 124b ust. 5 u.g.n., że wynikający z decyzji obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej.

Zasady egzekucji administracyjnej, wynikające z przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej u.p.e.a.) pozwalają stwierdzić, że przymusowe wykonanie decyzji w tej drodze, w terminie określonym przez Wojewodę [....] , nie jest realne. Zgodnie z art. 1a pkt 13 u.p.e.a. wierzycielem w postępowaniu egzekucyjnym jest podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Jak wynika z art. 6 § 1 u.p.e.a. w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, przy czym – stosownie do art. 6 § 1b u.p.e.a., przed podjęciem czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych wierzyciel może podejmować działania informacyjne wobec zobowiązanego zmierzające do dobrowolnego wykonania przez niego obowiązku. W myśl art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Zgodnie zaś z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego.

Z powyższych przepisów wynika, że w wypadku braku współdziałania ze strony spółki [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz E.G. samo przymuszenie zobowiązanych do wykonania obowiązku zajęłoby więcej, niż określone w zaskarżonej decyzji 21 dni. Wojewoda [....] pominął również tę okoliczność, że przed wejściem na teren nieruchomości Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. musi podjąć czynności przygotowawcze, których w sposób celowy nie może wcześniej wykonać. Jak bowiem wynika ze skargi, niezbędne jest zamówienie materiałów koniecznych do wykonania rękawa termoutwardzalnego, które muszą być dla tego celu specjalnie wyprodukowane. Strona skarżąca podniosła, że materiały takie mogą być zamówione i dostarczone dopiero w momencie, kiedy znany będzie termin rozpoczęcia prac, ponieważ ze względów technologicznych ich wcześniejsze sprowadzenie i magazynowanie jest wykluczone. W zaskarżonej decyzji tych istotnych zagadnień tych nie rozważono, co stanowi uchybienie wymogom z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., a w konsekwencji skutkuje naruszeniem art. 124b ust. 1 i ust. 3 u.g.n.

Sąd wskazuje, że analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 798/16, dotyczącym decyzji Wojewody [....] z dnia 4 czerwca 2016 r., znak: [....] , wydanej co do nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [....] o pow. 1,2080 ha, nr [....] o pow. 0,3464 ha, nr [....] o pow. 0,3464 ha, nr [....] o pow. 0,3462 ha i nr [....] o pow. 0,4494 ha - położonej w obr. [....] , jedn. ewid. [....] , objętej księgą wieczystą nr [....] , stanowiącej własność Skarbu Państwa, w użytkowaniu wieczystym J.F.

Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę Wojewoda [....] usunie stwierdzone uchybienia, uwzględniając przedstawione wyżej aspekty określania terminu trwania obowiązku udostępnienia nieruchomości.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, biorąc za podstawę rozstrzygnięcia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono jak w pkt II i III sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a., przy czym koszty postępowania zasądzono na rzecz obu stron skarżących. Skarga spółki [....] sp. z o.o. z siedzibą w K. również w efekcie podlegała uwzględnieniu, chociaż z innych przyczyn, niż zostały w niej wskazane. Dlatego też Sąd zasądził od organu - tytułem zwrotu kosztów postępowania - na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych sp. z o.o. w Z. kwotę uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 zł, koszt zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł oraz kwotę opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, a na rzecz skarżącej spółki [....] sp. z o.o. w K. , działającej samodzielnie bez profesjonalnego pełnomocnika, kwotę uiszczonego wpisu od skargi w wysokości 200 zł.