Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2216/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 180 ust. 1, 1a, i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 7, 77 par. 1 i 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c i art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi I. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego I. Z. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2010 r., [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] orzekającą o udzieleniu pośrednikowi w obrocie nieruchomościami I. Z. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia licencji zawodowej na okres 1 roku.

Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Pismem z dnia 19 czerwca 2007 r. Minister Budownictwa zawiadomił pośrednika w obrocie nieruchomościami I. Z., że zostało wszczęte wobec niego postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej w związku ze skargą B. Stowarzyszenia Pośredników w Obrocie Nieruchomościami. W skardze tej zarzucono I. Z. niedopełnienie obowiązków polegające na nie wskazaniu w umowie pośrednictwa swojej osoby - jako odpowiedzialnej zawodowo za wykonanie tejże umowy oraz umieszczanie ofert sprzedaży nieruchomości bez zawarcia wymaganej przepisami prawa umowy pośrednictwa.

Skarga została przekazana Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, która ustaliła, iż I. Z. jest prezesem Spółdzielni [...] w C. Równocześnie - od dnia 16 października 2006 r. - jako pracownik [...] oddziału firmy [...] (zatrudniony w wymiarze ¼ etatu), wykonywał czynności pośrednictwa. Pracodawca, nie określił zakresu obowiązków I. Z., mimo że miał on sprawować nadzór nad grupą 10 pracowników [...] oddziału firmy [...]. W bazie danych tego oddziału znajdowało się stale kilkaset ofert sprzedaży nieruchomości, nie więcej jednak niż 500, dziennie zaś przybywało kilkanaście nowych - przy czym miesięcznie finalizowano około 10 transakcji.

Pośrednik I. Z. wyjaśnił, że osobiście nie zawierał umów pośrednictwa, a czynności prawne i techniczne, związane z transakcją przeniesienia własności nieruchomości, takie jak pozyskiwanie informacji z ksiąg wieczystych, wykonywali wyszkoleni w tym celu pracownicy firmy [...]. Niezbędne do transakcji dokumenty dostarczali ponadto sami zamawiający. Z wyjaśnień pośrednika wynika, iż był on do dyspozycji pracowników, nad którymi sprawował nadzór także w siedzibie Spółdzielni [...]. I. Z. stwierdził, że każda nowa oferta firmy [...] mogła być upubliczniona dopiero po konsultacjach z nim. Pośrednik osobiście uczestniczył w negocjacjach, zmierzających do realizacji transakcji.

Komisja nie uznała za wiarygodne, iż pośrednik I. Z. osobiście weryfikował nowe oferty przed ich upublicznieniem, uczestniczył w negocjacjach prowadzonych przez strony, sprawował bezpośredni nadzór nad osobami, wykonującymi czynności pomocnicze w [...] oddziale firmy [...]. W opinii Komisji wyjaśnienia pośrednika są sprzeczne z regułami logiki, doświadczeniem zawodowym członków Komisji, a także z powszechnie znanymi faktami.

Ponadto Komisja stwierdziła, że pośrednik swoim postępowaniem naruszył art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten stanowi, że pośrednik w obrocie nieruchomościami jest zobowiązany do wykonywania czynności pośrednictwa zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej. Jest on także zobowiązany do kierowania się zasadą ochrony interesu osób, na których rzecz wykonuje te czynności.

Tymczasem I. Z. nie zachował należytej staranności, a nadto nie kierował się zasadą ochrony interesu osób, na rzecz których wykonywał czynności pośrednictwa. Miał on na względzie jedynie interes własny (pobierał wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę) oraz interes właścicielki firmy [...]- H. K., gdyż stworzył jej możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.

W związku z powyższym Komisja Odpowiedzialności Zawodowej wnioskowała o zastosowanie w stosunku do pośrednika w obrocie nieruchomościami I. Z. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia licencji zawodowej na okres 1 roku. W ocenie Komisji kara ta jest adekwatna do szkodliwości postępowania pośrednika i stopnia zawinienia.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] orzekł o zastosowaniu wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami I. Z. kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia licencji zawodowej na okres 1 roku.

W uzasadnieniu orzeczenia Minister stwierdził, że z akt sprawy wynika, iż pośrednik w obrocie nieruchomościami I. Z. nie wypełniał obowiązków określonych w art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uznał prawidłowość oceny dokonanej przez Komisję oraz stwierdził, że przeprowadzenie wszystkich niezbędnych czynności, związanych ze zrealizowaniem takiej ilości transakcji - nawet przy udziale osób wykonujących czynności pomocnicze - wymaga od pośrednika w obrocie nieruchomościami wiele czasu i pracy.

Tymczasem I. Z. był zatrudniony w [...] oddziale firmy [...] jedynie na 1/4 etatu, zatem nawet przy najlepszej organizacji pracy pośrednik nie był w stanie w sposób rzetelny realizować bezpośredniego nadzoru nad pracownikami firmy. Wobec powyższego w przedmiotowej sprawie czynności pośrednictwa wykonywały osoby nie posiadające licencji zawodowej, a rola pośrednika sprowadzała się do firmowania swoją licencją działalności firmy [...]. Tym samym pośrednik nie dochował należytej staranności przy wykonywaniu czynności pośrednictwa oraz nie kierował się zasadą ochrony interesu osób, na których rzecz wykonywał te czynności.

Minister dodał, że materiał dowodowy wykazuje naruszenie przez pośrednika przepisów prawa i uzasadnia konieczność zastosowania wobec niego kary dyscyplinarnej. Kara zawieszenia licencji zawodowej na okres 1 roku jest karą współmierną do nieprawidłowości, jakich pośrednik dopuścił się wykonując swój zawód. Takie działanie pośrednika powodowało, że istniało realne niebezpieczeństwo poniesienia znacznych szkód majątkowych przez osoby korzystające z jego usług. I. Z. musiał zdawać sobie sprawę, że zamawiający korzystają z usług pośrednika przede wszystkim z uwagi na oczekiwany profesjonalizm czynności, prowadzący do minimalizacji ryzyka związanego z transakcją.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył I. Z., zarzucając decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2009 r. naruszenie przepisu art. 181 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), poprzez przyjęcie, że naruszył on standardy zawodowe pośredników w obrocie nieruchomościami i zasady etyki zawodowej. Ponadto zarzucił naruszenie art. 80 kpa - poprzez całkowitą i nieuzasadnioną dowolność w ocenie stanu faktycznego i zebranych dowodów.

Po rozpoznaniu tego wniosku Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że ponownie zwrócił się do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie z tytułu odpowiedzialności zawodowej pośrednika w obrocie nieruchomościami I. Z.

Podniósł, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej ustaliła, iż I. Z. był prezesem Spółdzielni [...] w C., a od dnia 16 października 2006 r. równocześnie, jako pracownik [...] oddziału firmy [...] (zatrudniony w wymiarze 1/4 etatu), wykonywał czynności pośrednictwa. Zaś od dnia 1 maja 2007 r. I. Z. nadzorował pracę wszystkich 10 pracowników [...] oddziału ww. firmy.

W bazie danych tego oddziału znajdowało się stale kilkaset ofert sprzedaży nieruchomości, dziennie przybywało kilkanaście nowych ofert, natomiast miesięcznie finalizowano ok. 10 transakcji.

Pośrednik w obrocie nieruchomościami wyjaśnił, że czynności prawne i techniczne związane z daną transakcją takie jak pozyskiwanie informacji z ksiąg wieczystych wykonywali przeszkoleni pracownicy firmy [...]. Z wyjaśnień pośrednika wynika również, że był on do dyspozycji pracowników, nad którymi sprawował nadzór, nie tylko w siedzibie firmy, ale także w siedzibie Spółdzielni [...]. Konsultował każdą nową ofertę firmy [...], po czym dopiero mogła ona zostać upubliczniona. Ponadto osobiście uczestniczył w negocjacjach zmierzających do realizacji transakcji.

Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie dała wiary wyjaśnieniom pośrednika w obrocie nieruchomościami, że osobiście weryfikował nowe oferty przed ich upublicznieniem, uczestniczył w negocjacjach prowadzonych przez strony i tym samym sprawował bezpośredni nadzór nad osobami, wykonującymi czynności pomocnicze w [...] oddziale firmy [...]. W opinii Komisji wyjaśnienia pośrednika są sprzeczne z logiką, doświadczeniem zawodowym członków Komisji czynnie wykonujących zawód pośrednika w obrocie nieruchomościami, a także z powszechnie znanymi i pojmowanymi faktami. Nadzór nad firmą sprawowany przez I. Z. był w ocenie Komisji Odpowiedzialności Zawodowej fikcyjny i niepełny. Przy takiej skali działalności jaką prowadzi firma [...] z siedzibą w K. nie ma fizycznej możliwości sprostania wymogowi bezpośredniego nadzoru nad tymi osobami przy zatrudnieniu w wymiarze 1/4 etatu.

Założeniem pracy biura obrotu nieruchomościami musi być możliwość stałego kontaktu pośrednika z klientami oraz osobiste wykonywanie czynności pośrednictwa. W przeciwnym wypadku trudno jest przyjąć, że pośrednik w obrocie nieruchomościami swoje ustawowe zadania wykonuje osobiście i faktycznie, co jest równoznaczne z naruszeniem prawa. Praca pośrednika, a tym samym prowadzenie biura zajmującego się pośrednictwem w obrocie nieruchomości, to bardzo duży zakres codziennej pracy. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej stwierdziła, że można temu podołać tylko wówczas, jeśli te czynności wykonują inni, a rola pośrednika ogranicza się jedynie do firmowania działalności przedsiębiorstwa swoją licencją zawodową. Jednak nie taką rolę przypisał ustawodawca pośrednikowi w obrocie nieruchomościami. Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie dała wiary twierdzeniu pośrednika, że można to wszystko pogodzić wykorzystując technikę, będąc zarazem bardzo kreatywnym i pracowitym.

Skoro w konsekwencji te czynności były wykonywane przez osoby nie posiadające licencji zawodowej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, a więc w założeniu nie posiadające wystarczającej wiedzy - to interes klienta nie był należycie chroniony ani zabezpieczony.

Komisja stwierdziła, że pośrednik w obrocie nieruchomościami I. Z. naruszył art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro pośrednictwo nieruchomościami ma być działalnością profesjonalną, jakiej wymaga ustawodawca, to nie ma tu miejsca na wykonywanie czynności pośrednictwa w sposób pobieżny, czy amatorski. I. Z. nie zachował szczególnej staranności, a nadto nie kierował się zasadą ochrony interesu osób, na rzecz których wykonywał czynności pośrednictwa.

W związku z powyżej opisanymi uchybieniami w pracy pośrednika w obrocie nieruchomościami, Komisja Odpowiedzialności Zawodowej zawnioskowała o zastosowanie w stosunku do niego w kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia licencji zawodowej na okres 1 roku. W jej opinii kara ta jest adekwatna do stopnia zawinienia pośrednika w obrocie nieruchomościami i szkodliwości jego postępowania, spełnia również zadania w zakresie prewencji szczególnej i ogólnej. Obowiązki pośrednika w obrocie nieruchomościami, które nie zostały w niniejszej sprawie zachowane, są elementarne i niezwykle ważne, warunkujące prawidłowe funkcjonowanie zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami. Wszelkie działania zmierzające do obejścia przepisów prawa, poprzez stwarzanie fikcyjnej działalności w biurach obrotu nieruchomościami, są sprzeczne z prawem, kwalifikują się także jako działania nieetyczne.

Minister Infrastruktury podniósł też, że pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. I. Z. zakwestionował w całości wnioski i ustalenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej zawarte w pkt 8 protokołu końcowego z dnia [...] września 2009 r., Nr [...], stwierdzając, iż Komisja nieprawidłowo uznała jego działalność zawodową za wadliwą, pobieżną i nieprofesjonalną oraz wniósł o umorzenie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej. Ponadto wskazał na naruszenie art. 10 § 1 kpa, poprzez odmowę udostępnienia stronie akt sprawy w dniu [...] sierpnia 2009 r. Stwierdził również, że nie zainteresowano się przebiegiem jego działalności zawodowej oraz nie wzięto pod uwagę faktu, że nigdy żaden z jego klientów nie skarżył się na jakość świadczonych usług. Zdaniem pełnomocnika, wnioski Komisji Odpowiedzialności Zawodowej i sposób przeprowadzenia przez nią postępowania wyjaśniającego prowadzą do wyeliminowania konkurencji pod fasadą dbałości o etykę zawodową.

Minister podniósł, że akta sprawy, a w szczególności wyniki postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, na niewypełnienie przez pośrednika w obrocie nieruchomościami I. Z. obowiązków określonych w art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - poprzez doprowadzenie do sytuacji, w której pod szyldem posiadanej przez niego licencji zawodowej czynności pośrednictwa wykonywały osoby nieuprawnione.

Pośrednik w obrocie nieruchomościami - mimo obowiązku wskazanego w art. 180 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami - nie sprawował bezpośredniego nadzoru nad osobami wykonującymi czynności pomocnicze. Dopuścił, aby przedsiębiorca i zatrudnieni przez niego pracownicy, którzy nie mieli fachowego przygotowania potwierdzonego nadaniem licencji zawodowej, wykonywali działalność zawodową w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.

Organ dodał, że ustalenia dokonane w tym zakresie przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej należy przyjąć w całości, gdyż są zgodne ze stanem faktycznym i prawnym przedmiotowej sprawy.

Uwzględniając zatem wniosek z postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez ten podmiot, Minister stwierdził, iż orzeczona decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. kara dyscyplinarna jest właściwa i brak jest podstaw do jej zmiany. Wina pośrednika w obrocie nieruchomościami nie ulega wątpliwości, a orzeczona kara dyscyplinarna jest adekwatna do stwierdzonej winy.

Podkreślił, że postępowanie I. Z. jest bardzo szkodliwe dla środowiska zawodowego - bowiem wpływa negatywnie na wizerunek zawodu w społeczeństwie. Osoba korzystająca z usług pośrednictwa w firmie [...] była pozbawiona pomocy osoby z kwalifikacjami potwierdzonymi nadaniem licencji zawodowej, gdyż czynności pośrednictwa wykonywali pracownicy ww. firmy, którzy nie posiadający licencji zawodowej.

Odnośnie zaś zarzutu I. Z. o braku zainteresowania Komisji Odpowiedzialności Zawodowej przebiegiem jego działalności zawodowej organ stwierdził, że Komisja bada wyłącznie, czy czynności pośrednictwa były wykonywane zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej. Ponadto bada, czy pośrednik przy wykonywaniu czynności pośrednictwa kierował się zasadą ochrony interesu osób, na których rzecz wykonywał te czynności. Okoliczność, że żaden z klientów pośrednika w obrocie nieruchomościami nie skarżył się na jakość świadczonych przez niego usług nie może być interpretowana, jako potwierdzająca fakt, że swoim postępowaniem pośrednik nie naraził ich na szkodę.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r. złożył I. Z.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

a) - przepisu prawa materialnego - art. 181 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędną jego wykładnię i przyjęcie, że I. Z. naruszył standardy zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami i zasady etyki zawodowej;

b) - przepisów postępowania:

- art. 77 § 1 kpa, poprzez odstąpienie od przeprowadzenia postępowania

dowodowego w zakresie weryfikacji zarzutów kierowanych wobec skarżącego,

- art. 80 kpa, poprzez przekroczenie granic swobody oceny dowodów,

- art. 69 § 1 kpa, poprzez nie odczytanie i nie przedstawienie do podpisu skarżącemu i obrońcy protokołów zawierających zeznanie skarżącego,

- art. 12 § 1 kpa, poprzez przewlekłość postępowania i prowadzenie go przez okres 3 lat i 4 miesięcy, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy, bowiem organ nie zdołał ustalić faktów mających znaczenie dla rozstrzygnięcia i ograniczył się do orzeczenia na podstawie logiki i doświadczenia zawodowego członków Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, co nie wypełnia przesłanki zindywidualizowanego postępowania i orzeczenia na podstawie dowiedzionych faktów.

Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r.

W uzasadnieniu stwierdził, że organ błędnie wywiódł, iż stosunek pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy stanowi naruszenie standardów zawodowych i godzi w interes klientów przedsiębiorcy. Dodał, że żadna z zasad etyki zawodowej nie reguluje kwestii norm czasu pracy pośrednika w obrocie nieruchomościami i ilości osób, które może nadzorować pośrednik.

Organ niezasadnie uznał, że naruszony został interes klientów pośrednika - bowiem nie dowiedziono żadnego przypadku rzeczywistego niedopełnienia jakichkolwiek obowiązków wobec klienta.

Ponadto podniósł, że ogólne brzmienie przepisu art. 181 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do dowolnej oceny działalności zawodowej skarżącego, lecz wymaga rozpatrzenia konkretnego zachowania, zwłaszcza wobec klienta, z którego jednoznacznie wynikałoby, iż zagrożone zostało dobro chronione prawem - interes klienta. Podkreślił, że odpowiedzialność dyscyplinarna jest odpowiedzialnością za czyn, a nie za ewentualność wystąpienia naruszenia normy prawa. Natomiast w niniejszej sprawie żadne naruszenie prawa ze strony skarżącego nie miało miejsca.

Wbrew zebranemu materiałowi organ orzekający ustalił, że skarżący sprawował nadzór nad wszystkimi pracownikami przedsiębiorcy i nie dał wiary jego wyjaśnieniom, że ten nie był jedynym licencjonowanym pośrednikiem u tego przedsiębiorcy oraz pozostawał do dyspozycji pracowników i klientów niezależnie od wymiaru czasu pracy w firmie [...]. Także - mimo wyjaśnień skarżącego, że w drugim miejscu zatrudnienia jego czas pracy określony był wymiarem zadań, przez co miał on wystarczająco dużo czasu na wypełnienie obowiązków pośrednika - organ orzekający a priori przyjął nieprawdziwą tezę o niedopełnieniu nadzoru nad pracownikami przedsiębiorcy.

Podniósł ponadto, że nie udostępniono mu w dniu posiedzenia, tj. [...] sierpnia 2009 r. całości akt, mimo zgłoszonego żądania - czym rażąco naruszono art. 69 § 1 kpa.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

W przedmiotowej sprawie ocenie podlega legalność decyzji o zastosowaniu kary dyscyplinarnej za popełnienie przez skarżącego - pośrednika w obrocie nieruchomościami - przewinienia dyscyplinarnego.

Materialną podstawę odpowiedzialności dyscyplinarnej pośrednika w obrocie nieruchomościami i opis znamion deliktu dyscyplinarnego, zawiera art. 183 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że pośrednik w obrocie nieruchomościami - nie wypełniający obowiązków, o których mowa w art. 181 tej ustawy - podlega odpowiedzialności zawodowej. Natomiast ust. 1 tego artykułu, stwierdza, że pośrednik w obrocie nieruchomościami jest zobowiązany do wykonywania czynności, o których mowa w art. 180 ust. 1 i ust. 1a ww. aktu, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej. Jest on także zobowiązany do kierowania się zasadą ochrony interesu osób, na których rzecz wykonuje te czynności. Przy czym, ust. 2 tego art. określa, iż czynności pośrednictwa, o których mowa w art. 180 ust. 1 i 1a wykonuje osobiście, lub przy pomocy innych osób wykonujących czynności pomocnicze, działających pod jego bezpośrednim nadzorem, ponosząc za ich czynności odpowiedzialność zawodową.

Ustalenie, że doszło do popełniania czynu spełniającego przesłanki z art. 183 ust. 1 musi mieć postać jednoznacznego określenia tego przewinienia oraz precyzyjnego wskazania naruszonych przez pośrednika przepisów lub standardów zawodowych.

Zgodnie z art. 183 ust. 2 ww. ustawy, wobec pośrednika mogą być orzeczone, z tytułu odpowiedzialności zawodowej, następujące kary dyscyplinarne:

1) upomnienie;

2) nagana;

3) zawieszenie licencji zawodowej na okres od 3 miesięcy do 1 roku;

4) pozbawienie licencji zawodowej z możliwością ponownego ubiegania się o jej nadanie;

5) pozbawienie licencji zawodowej z możliwością ubiegania się o ponowne jej nadanie po upływie 3 lat od dnia pozbawienia.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że decydujące znaczenie dla uchylenia zaskarżonego orzeczenia miał brak uzasadnienia w materiale dowodowym sprawy przewinienia, którego dopuścił się skarżący - a co za tym idzie doboru stosownej kary.

Swoboda organu, co do wyboru rodzaju i środka karnego nie może być utożsamiana z dowolnością. Dokonując oceny naganności czynu popełnionego przez pośrednika, organ zobowiązany jest do uwzględniania hierarchii wartości stojącej u podstaw ustawy o gospodarce nieruchomościami. W każdym przypadku organ obowiązany jest przedstawić uzasadnienie swojego rozstrzygnięcia co do sankcji dyscyplinarnej. W zaskarżonej decyzji organ stwierdził jedynie, że z zasad logiki oraz z doświadczenia członków komisji nie wynika, że skarżący pracując - jako prezes spółdzielni mieszkaniowej - nie mógł osobiście wykonywać (na ¼ etatu) pracy pośrednika w obrocie nieruchomościami, przez co nie mógł także sprawować nadzoru nad działalnością [...] oddziału firmy [...].

Tymczasem na rozprawie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że I. Z. - jako prezes spółdzielni mieszkaniowej - jest zatrudniony na ½ etatu. Poza tym jest to mała spółdzielnia, która posiada tylko [...] budynki i zatrudnia [...] pracowników – wobec czego nie ma on wiele pracy.

Zdaniem Sądu, ani Komisja Odpowiedzialności Zawodowej, ani organ nie udowodniły naruszenia przez pośrednika standardów w pośrednictwie nieruchomościami, który implikowaliby nałożenie zaskarżonej kary. Organ nie udowodnił bezspornie, że I. Z. nie mógł, jako prezes spółdzielni, w pełni efektywnie wykonywać powierzonych mu obowiązków pośrednika. Skarżący złożył w tym przedmiocie przeciwne od organu oświadczenie i jednocześnie konsekwentnie podkreślał, że każda czynność pośrednictwa była z nim przez pracowników uzgadniana, a umowy zawierano w jego obecności. W tym zakresie ani Komisja, ani Minister nie udowodnili, iż klienci pośrednika nie byli otoczeni stosownym wsparciem. Organ nie przedstawił na tą okoliczność żadnego dowodu – poza opinią członków Komisji.

Zdaniem Komisji i Ministra Infrastruktury nie jest możliwe wykonywanie czynności pośrednictwa poza siedzibą oddziału firmy oraz nadzorowanie tego oddziału bez fizycznej obecności.

Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę, nie podziela tego stanowiska i zauważa, że w dobie ogólnie dostępnego internetu i telefonii komórkowej, bezpośredni nadzór należy rozumieć szerzej - nie tylko jako osobiste nadzorowanie każdego pracownika przez 8 godzin dziennie.

Strona skarżąca konsekwentnie podtrzymywała, iż w razie jej nieobecności w oddziale firmy, prowadziła z pracownikami rozmowy telefoniczne, utrzymywała kontakt oraz była dostępna w siedzibie spółdzielni [...]. W ten sposób nadzorowała bezpośrednio pracę i wydawała konieczne dyspozycje dotyczące konkretnych spraw. Na okoliczność tych twierdzeń Komisja również nie przeprowadziła stosownych wyjaśnień zaprzeczających tym okolicznościom.

Ponadto z uzasadnienia zaskarżonych orzeczeń wynika, że I. Z. sprawował nadzór nad 10 osobami wykonującymi czynności pomocnicze, jednakże w żaden sposób organ nie odniósł się do zarzutu skarżącego, że nie tylko on był osobą nadzorującą pracowników oddziału.

Reasumując Sąd uznał, że Minister Infrastruktury nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy - w tym postępowanie przeprowadzone przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej - które nie wyjaśniło w sposób bezsporny okoliczności związanych z zarzuconymi skarżącemu czynami, tj. nie zapewnieniem, aby czynności pośrednictwa były wykonywane przez pośrednika oraz brakiem bezpośredniego nadzoru przez niego nad pracownikami - co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.