Wyrok NSA, sygn. akt III SA 179/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Powołane przepisy: article: art. 26
journal: Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
article: art. 75 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 1 pkt 11c
journal: Dz.U. 1993 nr 134 poz. 646
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw.
Teza: Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w takim zakresie, jak dokonanie darowizn, które mogą być odliczone od podstawy opodatkowania, wymaga aktywnego uczestnictwa strony.

Do czasu wejścia w życie przepisu ograniczającego środki dowodowe, za pomocą których można wykazać fakty stanowiące o możliwości obniżenia podstawy opodatkowania, dowodzenie tych faktów następować mogło przy użyciu wszelkich środków dowodowych.

Wprawdzie oświadczenie strony może być dowodem w sprawie to jednak jego wiarygodność podlega ocenie na zasadach ogólnych.

Odliczenie pewnych wydatków od podstawy opodatkowania decydującego w rezultacie o obniżeniu podatku nie może być dokonywane na podstawie samego tylko oświadczenia podatnika, ponieważ powyższa ulga podatkowa sprowadzona zostałaby w praktyce do obniżenia wysokości podatków u większości podatników.

TEZY

Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w takim zakresie, jak dokonanie darowizn, które mogą być odliczone od podstawy opodatkowania, wymaga aktywnego uczestnictwa strony.

Do czasu wejścia w życie przepisu ograniczającego środki dowodowe, za pomocą których można wykazać fakty stanowiące o możliwości obniżenia podstawy opodatkowania, dowodzenie tych faktów następować mogło przy użyciu wszelkich środków dowodowych.

Wprawdzie oświadczenie strony może być dowodem w sprawie to jednak jego wiarygodność podlega ocenie na zasadach ogólnych.

Odliczenie pewnych wydatków od podstawy opodatkowania decydującego w rezultacie o obniżeniu podatku nie może być dokonywane na podstawie samego tylko oświadczenia podatnika, ponieważ powyższa ulga podatkowa sprowadzona zostałaby w praktyce do obniżenia wysokości podatków u większości podatników.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie wymiaru podatku dochodowego od osób fizycznych.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w O. wymierzając Urszuli G. podatek dochodowy od osób fizycznych za 1993 r. w kwocie 24.171.000 zł w miejsce zadeklarowanej w zeznaniu podatkowym sumy 20.721.000 zł. W ocenie organów administracji podatkowej obu instancji podatniczka bezpodstawnie odliczyła od dochodu kwotę 11.500.000 zł, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /tj. Dz.U. 1993 nr 90 poz. 416 ze zm./ jako darowizny. Podatniczka w toku postępowania podatkowego nie przedstawiła żadnych dowodów stwierdzających dokonanie darowizn.

W szczególności brak jest potwierdzenia przez obdarowanych faktu dokonania darowizn. Ponadto część deklarowanych jako darowizny sum nie ma takiego charakteru. Kwoty składane w kościołach do skarbonek czy też na tacę nie mają charakteru darowizny są natomiast rodzajem dowolnej składki na rzecz wspólnoty religijnej.

Ostateczną decyzję Izby Skarbowej zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego Urszula G. wnosząc o jej uchylenie, zarzuciła jej naruszenie art. 26 ust. 6 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 890 i 75 Kc. W ocenie podatniczki żądanie udokumentowania darowizn jest sprzeczne z prawem ponieważ obowiązek dokumentowania darowizn ustawa podatkowa wprowadziła dopiero w roku podatkowym 1994. Oświadczenie woli obdarowanego również nie musi mieć formy pisemnej a biorąc pod uwagę kwoty dokonywanych darowizn forma taka nie jest wymagana nawet dla celów dowodowych.

Wyraziła również pogląd, iż datki na tacę w kościele, kwiaty wręczane księdzu w trakcie kolędy są elementem obrzędów religijnych a więc są to darowizny na cele kultu religijnego.

Izba Skarbowa poglądów tych nie podzieliła i wniosła o oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Jak wynika z treści skargi oraz stanowiska prezentowanego przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym, wyprowadza ona błędne wnioski z treści zmian jakie do ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzone zostały przez art. 1 pkt 11c ustawy z dnia 16 grudnia 1993 r. o zmianach niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 134 poz. 646/.

Przepis ten nie wprowadza obowiązku dowodzenia okoliczności faktycznych decydujących o możliwości odliczenia określonych kwot od dochodu a jedynie ogranicza środki dowodowe, za pomocą których okoliczności takie mogą być wykazane, do dowodu z dokumentów.

Wprowadzenie tego przepisu nie oznacza, że przed datą jego wejścia w życie podatnik był zwolniony z obowiązku wykazania, że określone fakty miały miejsce. W procedurze administracyjnej, jak w każdej innej, obowiązuje zasada, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na Stronie, która z faktu tego wyprowadza skutki prawne. Wymaga tego realizacja zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej /art. 7 Kpa/

Dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w takim zakresie jak dokonanie darowizn, które mogą być odliczone od podstawy opodatkowania, wymaga aktywnego uczestnictwa Strony. Z urzędu organ administracji podatkowej nie jest w stanie ustalić istniejącego stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości. Do czasu wejścia w życie przepisu ograniczającego środki dowodowe, za pomocą których można wykazać fakty stanowiące o możliwości obniżenia podstawy opodatkowania, dowodzenie tych faktów następować mogło przy użyciu wszelkich środków dowodowych, zgodnie z wyrażoną w art. 75 par. 1 Kpa, zasadą, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Oczywiście zaistnienie okoliczności faktycznej organ rozstrzygający sprawę ustalał na podstawie całokształtu materiału dowodowego; zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów /art. 80 Kpa/.

W ocenionej decyzji Izba Skarbowa prawidłowo i zgodnie z powyżej cytowaną zasadą swobodnej oceny dowodów, odmówiła wiarygodności twierdzeniom skarżącej o poniesieniu wydatków w postaci darowizn, które winny pomniejszyć uzyskany dochód.

Ocena taka była uzasadniona charakterem okoliczności, które podlegały dowodzeniu. Wprawdzie oświadczenie strony może być dowodem w sprawie to jednak jego wiarygodność podlega ocenie na zasadach ogólnych.

Odliczenie pewnych wydatków od podstawy opodatkowania decydującego w rezultacie o obniżeniu podatku nie może być dokonywane na podstawie samego tylko oświadczenia podatnika ponieważ powyższa ulga podatkowa sprowadzona zostałaby w praktyce do obniżenia wysokości podatków u większości podatników.

W tej sytuacji wymieniona skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 207 par. 5 Kpa.