Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1106/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-11-24 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych
oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata
zwolniono od kosztów i ustanowiono adwokata
Powołane przepisy: article: art. 245 , art. 246
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K.J. , M.K.J. , A.K . J. , J.K.J. ,, W.K. , Z.K. J. i A.K.J. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/23 5/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Sygn. akt II SA/Kr 1106/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.K.J. , , M.K.J. , , A.K.J. , J.K.J. , W.K. , Z.K.J. i A.K.J. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/23 5/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko postanawia I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Sygn. akt II SA/Kr 1106/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.K.J. , M.K.J. , A.K.J. ,J.K.J. , W.K. , Z.K.J. i A.K.J. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/23 5/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko postanawia I) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Sygn. akt II SA/Kr 1106/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.K.J. , , M.K.J. , , A.K.J. , J.K.J. , W.K. , Z.K.J. i A.K.J. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko postanawia I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K. Sygn. akt II SA/Kr 1106/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.K.J. , M.K.J. , A.K.J. , J.K.J. , W.K. , Z,K,J. i A.K.J. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/23 5/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko postanawia I) oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, II) oddalić wniosek o ustanowienie adwokata Sygn. akt II SA/Kr 1106/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.K.J. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.K.J. , , M.K.J. ,A.K.J. , J.K.J. , WK. , Z.K. J. i A.K.J. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/23 5/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko postanawia oddalić wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych Sygn. akt II SA/Kr 1106/10 POSTANOWIENIE Dnia 24 listopada 2010 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M.K.J. , , M.K.J. , , A.K.J. , , J.K.J. , , W.K. , Z.K.J. i A.K.J. na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/23 5/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko postanawia I) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych; II) ustanowić dla skarżącej adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.K.J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko.

Z informacji zawartych w formularzu wniosku "PPF" wynika, że skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. oraz trojgiem dzieci: 8-letnią córką J. , 7-letnią córką A. i 4-letnim synem S. Ich miesięczny dochód z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego wynosi 1.200 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 100 m² oraz nieruchomość rolna wielkości 1,5 ha. Żona jest właścicielką pola rolnego wielkości 1 ha. Wnioskodawca nie dysponuje cennymi przedmiotami, ani oszczędnościami. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż prowadzi działalność gospodarczą sezonową tylko pięć miesięcy w roku.

Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez wyjaśnienie jaki jest rodzaj prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, udokumentowanie wysokości dochodów osiąganych przez skarżącego z prowadzonej działalności poprzez przesłanie odpisu zeznania podatkowego o wysokości dochodów osiągniętych w roku 2009 oraz deklaracji podatkowej za ostatni miesiąc 2010 roku, oświadczenie, czy uzyskuje jakiekolwiek dochody z nieruchomości rolnej, czy korzysta z dopłat unijnych do gruntów, wyjaśnienie czy żona skarżącego jest zarejestrowana we właściwym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna i czy pobiera jakiekolwiek zasiłki, oświadczenie, czy rodzina skarżącego korzysta z pomocy społecznej oraz określenie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania rodziny skarżącego (np. opłaty za prąd, gaz, wodę, telefon) oraz wysokości miesięcznych wydatków związanych z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne podstawowe środki niezbędne do życia (np. lekarstwa) oraz przesłanie aktualnych (za ostatni okres rozliczeniowy) rachunków faktur potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że prowadzi działalność gospodarczą sezonową "[...]". W ostatnim miesiącu nie uzyskał żadnych dochodów z powodu zawieszenia działalności. Z działalności rolnej nie ma żadnych dochodów, nie pobiera dopłat unijnych. Żona nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy i nie otrzymuje zasiłków. Wnioskodawca pobiera zasiłek rodzinny na trójkę dzieci w wysokości 330 zł. Miesięczny koszt utrzymania rodziny wynosi około 1.600 - 2.000 zł. Do pisma skarżący załączył kopie następujących dokumentów: faktury za wodę (ścieki), faktury za energię elektryczną, zeznania o wysokości przychodu uzyskanego za rok 2009 PIT-28 wraz z informacją o przychodach PIT-28/A.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie strona skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w całości od kosztów sądowych.

Strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.

Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższego wynika, że to skarżący ubiegając się o udzielenie prawa pomocy w zakresie częściowym, winien był przekonać Sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwalała na poniesienie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

W niniejszej sprawie skarżąca złożył, co prawda oświadczenie, o którym mowa w art. 252 w/w ustawy, jednakże, zdaniem orzekającego, wykazane w nim dane dotyczące rzeczywistej, aktualnej sytuacji finansowej skarżącego nie są wiarygodne.

Skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo z żoną oraz trojgiem dzieci. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest dochód z prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej. W formularzu "PPF" skarżący oświadczył, że wysokość miesięcznego dochodu wynosi 1.200 zł (rocznie 14.400 zł). Z przedłożonej kopii zeznania podatkowego PIT wynika, że w roku 2009 skarżący osiągnął przychód w wysokości [...] zł. Miesięczny koszt utrzymania rodziny wynosi około 1.600 – 2.000 zł. Skarżący nie wyjaśnił przy tym z jakich źródeł pokrywa różnicę pomiędzy wydatkami a uzyskiwanymi dochodami. Nie wykazał, aby uzyskiwał jakąkolwiek pomoc z innych źródeł (rodzina, odpowiednie instytucje). Oświadczył, że nie uzyskuje dochodów z nieruchomości rolnej, nie korzysta też z pomocy społecznej. Żona nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Nawet uwzględniając pobierany zasiłek rodzinny na dzieci w wysokości 330 zł, wykazany dochód rodziny jest niższy niż ponoszone wydatki.

Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż skarżący nie uwiarygodnił w sposób wystarczający, że wypełnia przesłanki wymienione w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkujące przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, mimo że to jego obciążał ciężar dowodu w tej kwestii. Złożone przez skarżącego oświadczenie co do stanu majątkowego jest niewiarygodne w świetle zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego. Orzekający nie miał zatem możliwości dokonania rzetelnej oceny, czy skarżący jest w stanie ponieść koszty sądowe bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu siebie i rodziny.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

U Z A S A D N I E N I E

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek J.K.J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko.

Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną A. , 33-letnim synem M. oraz 36-letnią córką M. Ich miesięczny dochód wynosi 1.318,95 zł i stanowi go emerytura skarżącego w wysokości [...] zł i emerytura jego żony w wysokości [...] zł. Syn jest osobą bezrobotną, pozostaje na utrzymaniu rodziców. W skład majątku skarżącego wchodzi dom o powierzchni 100 m², nieruchomość rolna wielkości 0,1726 ha. Żona jest właścicielką gospodarstwa rolnego wielkości 0,5555 ha oraz starego domu gospodarczego o powierzchni 60 m². Skarżący nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi.

Odnosząc się do wezwania Referendarza Sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że nie posiada dochodów z nieruchomości rolnej, nie korzysta też z dopłat unijnych do gruntów. Nieruchomość, która została wykazana w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowi gospodarstwo rolne teściowej skarżącego, które zostało przekazane żonie wnioskodawcy za opiekę. Nieruchomość ta obejmuje łąki oraz budynek gospodarczy z 1940 roku. Wydatki skarżącego przedstawiają się następująco: prąd 147,83 zł, gaz 50 zł, woda (ścieki) 28,58 zł, telefon 49,42 zł miesięcznie oraz opał 2.000 zł podatek od nieruchomości 270 zł i 316 zł rocznie, ubezpieczenie budynków 287 zł i 156 zł rocznie. Do pisma skarżący załączył kopie następujących dokumentów: nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2010, dwóch polis ubezpieczeniowych, odcinków płatności za energię elektryczną, faktury za wodę i odcinka płatności za telefon.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Instytucja przyznania prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma na celu zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na trudną sytuację finansową nie może ponieść kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym zaś, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym we wskazanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej, w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Zwolnienie od kosztów sądowych - co do zasady - powinno dotyczyć przede wszystkim osoby fizyczne znajdujące się w ubóstwie, które z uwagi na swoją sytuację materialną i życiową nie są w stanie ponieść kosztów sądowych i dlatego postępowanie z ich udziałem winno kredytować państwo. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa.

W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że źródłem utrzymania rodziny skarżącego są świadczenia emerytalne skarżącego oraz jego żony w łącznej wysokości 1.318,95 zł. Na utrzymaniu skarżącego pozostaje bezrobotny syn. Wysokość uzyskiwanych w miesiącu dochodów wystarcza zatem jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Skarżący nie uzyskuje żadnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej. Nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia adwokata z wyboru.

Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

U Z A S A D N I E N I E

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.K.J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko.

Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżący jest bezrobotny i nie posiada żadnych dochodów, ani zasiłków. W skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość rolna wielkości 0,5902 ha.

Odnosząc się do wezwania Referendarza Sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że zamieszkuje z rodzicami, pozostaje na ich utrzymaniu. Jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy w Z. Nie uzyskuje żadnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej. Z zalegających w aktach sprawy dokumentów (formularz "PPF" złożony przez ojca skarżącego J.K.J. wynika, że dochód rodziców skarżącego wynosi łącznie 1.318,95 zł i stanowi go emerytura ojca w wysokości [...] zł oraz emerytura matki w wysokości [...] zł.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W ocenie orzekającego skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający i skuteczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący jest osobą bezrobotną, pozostaje na wyłącznym utrzymaniu swoich rodziców. Dochody rodziców skarżącego nie są wysokie, wynoszą łącznie 1.318,95 zł. Skarżący, ani jego rodzice, nie posiadają przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia adwokata z wyboru.

Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jego rzecz adwokata z urzędu.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

U Z A S A D N I E N I E

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek Z.K.J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko.

Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Od dnia 9 września 2010 roku źródłem jej utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 890,60 zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom mieszkalny z 1928 roku o powierzchni 150 m² oraz nieruchomość rolna wielkości ponad 2 ha. Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi.

Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż [...] kwietnia 2010 roku otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę. Wnioskodawczyni od 35 lat była pracownikiem Sądu Rejonowego w Z. , cieszyła się dobrą opinią. Po wykorzystaniu urlopu wypoczynkowego za okres 3 lat, przebywa na bezrobociu.

Odnosząc się do wezwania Referendarza Sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że z posiadanej nieruchomości rolnej nie uzyskuje dochodów i nie korzysta z dopłat unijnych do gruntów. Nie ma nikogo na utrzymaniu. Miesięczne utrzymanie jest bardzo skromne, gdyż zasiłek dla bezrobotnych wynosi 602,10 zł. Skarżąca nie ma żadnych oszczędności. Do kwietnia 2009 roku spłacała zaciągnięty kredyt. Jej wydatki przedstawiają się następująco: prąd 35-50 zł, gaz 50 zł, telefon 45 zł, ubezpieczenie nieruchomości w PZU około 500 zł rocznie, opał (węgiel) 1.300 zł rocznie. Skarżąca podała, że obecnie toczy się postępowanie w Sądzie Rejonowym w L. o uznanie wypowiedzenia za bezskuteczne. Została wezwana do uiszczenia opłaty od pozwu w wysokości 2.885 zł, dlatego zmuszona była złożyć wniosek o zwolnienie od konieczności uiszczenia tej opłaty. Do pisma skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: faktury za telefon, odcinek wpłaty za energię elektryczną, wezwania do uiszczenia opłaty od pozwu, polecenia przelewu świadczenia dla bezrobotnych, dowodu wpłaty składki ubezpieczeniowej.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Od dnia 9 września bieżącego roku skarżąca jest osobą bezrobotną, utrzymuje się jedynie z zasiłku dla bezrobotnych, którego w wysokość wynosi 602,10 zł netto. Przy wykazanych miesięcznych wydatkach, uzyskiwane świadczenie wystarcza jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych skarżącej. Nie posiada ona przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone celem pokrycia kosztów sądowych oraz wynagrodzenia adwokata z wyboru.

Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

U Z A S A D N I E N I E

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek A.K.J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko.

Z informacji zawartych w formularzu wniosku "PPF" wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Nie posiada on żadnych dochodów. W skład majątku skarżącego wchodzi dom mieszkalno – gospodarczy o powierzchni 70 m² oraz nieruchomość rolna wielkości ponad 2 ha. Nie dysponuje on cennymi przedmiotami, ani oszczędnościami. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, iż nigdzie nie pracuje, utrzymuje się jedynie z prac dorywczych.

Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącego, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został on wezwany do uzupełnienia wniosku poprzez określenie wysokości dochodu uzyskiwanego z prac dorywczych, oświadczenie, czy uzyskuje jakiekolwiek dochody z posiadanej nieruchomości rolnej, czy korzysta z dopłat unijnych do gruntów, czy korzysta z pomocy społecznej – jeśli tak, w jakiej formie i z jaką częstotliwością oraz określenie wysokości miesięcznych kosztów utrzymania skarżącego (np. opłaty za prąd, gaz, wodę, telefon) oraz wysokości miesięcznych wydatków związanych z życiem codziennym np. produkty żywnościowe, inne (np. leczenie) oraz przesłanie aktualnych (za ostatni okres rozliczeniowy) rachunków, bądź faktur potwierdzających wysokość ponoszonych wydatków.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący oświadczył, że nie uzyskuje żadnych dochodów z posiadanej nieruchomości rolnej, nie korzysta z dopłat unijnych do gruntów. Nie korzysta też z pomocy społecznej. Miesięczne koszty utrzymania skarżącego przedstawiają się następująco: gaz (butla) 50 zł, prąd 64,36 zł, opał (węgiel) około 1.300 zł rocznie, podatek rolny 60 zł. Skarżący nie posiada telefonu. Skarżący nie ma nikogo na utrzymaniu. Utrzymuje się z prac dorywczych w okresie letnim. Środki te wystarczają na utrzymanie i opłaty. Drzewo na opał posiada na własnych działkach.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 10 stycznia 2005 r. (sygn. akt FZ 478/04, niepubl.) stwierdził, iż opłaty sądowe stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też muszą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby, czy osób, na współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły.

Z powyższego wynika, że strona dochodząca swoich praw na drodze sądowej ma prawo do ubiegania się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie kwalifikowanego pełnomocnika z urzędu, jednakże dla skuteczności złożonego w tej materii wniosku zobowiązana jest spełnić przesłanki określone przepisami prawa, które regulują instytucję prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosek osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym.

Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zatem to skarżący ubiegając się o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od konieczności uiszczania kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, winien był przekonać sąd, że jego sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania we własnym zakresie bez uszczerbku we własnym utrzymaniu.

Zdaniem orzekającego skarżący nie wykazał, iż w stosunku do jego osoby zachodzą przesłanki, od których zależy przyznanie prawa pomocy. Dane zawarte w złożonym przez niego oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie mają cechy "dokładności", o której mowa w art. 252 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a wezwanie do uzupełnienia danych zostało przez skarżącego wykonane jedynie w ograniczonym zakresie.

Stosownie do treści art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi strona obowiązana jest złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, jeżeli jej oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości. Wezwanie skierowane do skarżącego o uzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych oświadczeń oraz nadesłanie dokumentów źródłowych oznaczało, że dane, którymi dysponował orzekający nie wystarczyły do wolnej od wątpliwości oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, a tym samym nie umożliwiły uwzględnienia wniosku.

Orzekający nie dysponował danymi dotyczącymi zarówno wysokości uzyskiwanych dochodów, jak również ponoszonych kosztach utrzymania gospodarstwa domowego. Okoliczności tych skarżący w żaden sposób nie wyjaśnił, mimo, że to na nim właśnie spoczywał ciężar dowodu, że spełnia przesłanki przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do wyjaśnienia tych kwestii wnioskodawca podał jedynie, że utrzymuje się z prac dorywczych, które wystarczają na utrzymanie i opłaty. Nie podał przy tym, pomimo wyraźnego wezwania, wysokości dochodu uzyskiwanego z prac dorywczych. Oświadczył, że ponosi wydatki na gaz w kwocie 50 zł, opał 1.300 zł rocznie, podatek rolny 60 zł. Nie uzyskuje żadnych dochodów z nieruchomości rolnej. Udokumentował jedynie płatność za energię elektryczną w wysokości 64,36 zł.

W ocenie orzekającego nieudzielanie przez skarżącego informacji przedmiocie wysokości uzyskiwanych dochodów spowodowało, iż niewyjaśnione pozostały podstawowe okoliczności dotyczące jego sytuacji majątkowej. W świetle powyższego należy stwierdzić, iż skarżący nie wykazał, że faktycznie znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Na marginesie należy wyjaśnić, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

U Z A S A D N I E N I E

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek M.K.J. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko.

Z informacji zawartych w formularzu wniosku "PPF" wynika, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie. Źródłem jej utrzymania jest wynagrodzenie za pracę w wysokości [...] zł. W skład majątku skarżącej wchodzi nieruchomość rolna wielkości 0,4318 ha. Nie dysponuje ona przedmiotami wartościowymi, ani oszczędnościami. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż posiada nieduży dochód, który starcza na bieżące wydatki.

Oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się niewystarczające do oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej, dlatego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, została ona wezwana do uzupełnienia wniosku poprzez oświadczenie, czy prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, czy też wspólnie z rodzicami i bratem, oświadczenie, czy uzyskuje jakiekolwiek dochody z posiadanej nieruchomości rolnej oraz określenie i udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem skarżącej. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła, że zamieszkuje i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i bratem. Nie posiada żadnych dochodów z nieruchomości rolnej. Jej wynagrodzenie miesięczne jest ruchome i wynosi około 1.100 zł. Skarżąca spłaca pożyczkę w wysokości 200 zł, na dojazdy do pracy przeznacza 100 zł, koszt utrzymania w pracy wynosi 200 zł. Pozostałe dochody przeznacza do wspólnego gospodarstwa domowego i na własne potrzeby.

Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zwolnienie od kosztów sądowych stanowi odstępstwo od generalnej zasady odpłatności wymiaru sprawiedliwości wyrażonej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Instytucja przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 wspomnianej ustawy przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy w zakresie częściowym, którego przyznania domaga się skarżąca, obejmuje m. in. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków (art. 245 § 3 ustawy).

Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w powołanym przepisie, należy przy tym rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych.

W orzecznictwie sądowym prezentowane jest stanowisko, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć charakter wyjątkowy i winno być stosowane w stosunku do osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód przewyższający ustalone minimalne wynagrodzenie za pracę (post. NSA z dnia 22 grudnia 2002 r., OZ 862/04, niepubl.).

W ocenie orzekającego przedstawiona przez skarżącą sytuacja majątkowa nie daje podstaw do przyznania jej prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości, ani w części. Jak wynika z oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy źródłem dochodu skarżącej jest wynagrodzenie za pracę. W piśmie z dnia 30 października 2010 roku skarżąca oświadczyła, że jej miesięczna pensja jest ruchoma i aktualnie wynosi 1.100 zł. Wydatki, które ponosi skarżąca sprowadzają się do pokrycia kosztów dojazdów za pracę (100 zł), spłaty pożyczki (200 zł) oraz "utrzymania w pracy" (200 zł). Z zestawienia wysokości dochodów i wydatków wynika, że skarżąca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów poczynić oszczędności na pokrycie kosztów sądowych zainicjowanego postępowania.

Odnośnie ponoszonych przez skarżącą wydatków na spłatę zaciągniętej pożyczki należy zaakcentować, że zobowiązania kredytowe należące do kategorii zobowiązań cywilnoprawnych nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, do których zaliczają się koszty sądowe. Zaciągnięte kredyty świadczą natomiast o zdolnościach płatniczych, a przez to wyłączają możliwość przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 28 czerwca 2005 r., sygn. akt: II GZ 56/05, a także postanowienie NSA, sygn. akt: I OZ 83/06. ).

Reasumując należy stwierdzić, że skoro wnioskodawczyni dysponuje stałym miesięcznym dochodem, nie może być uznana za osobę ubogą i dlatego brak jest podstaw do uwzględnienia jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

U Z A S A D N I E N I E

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek W.K. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie skargi na uchwałę Rady Gminy Kościelisko z dnia 29 kwietnia 2010 r. Nr: XXXVI/235/10 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Kościelisko.

Z oświadczenia zawartego we wniosku wynika, iż skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem T.K., . Ich miesięcznych dochód wynosi 985,53 zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącej w wysokości [...] zł oraz zasiłek chorobowy jej syna w wysokości około [...] zł. W skład majątku skarżącej wchodzi dom mieszkalno – gospodarczy z 1885 roku o powierzchni 50 m² oraz nieruchomość rolna wielkości ponad 2 ha. Dom syna budowany od 1980 roku jest w stanie surowym – bez okien, drzwi, sufitów, podłóg – nie kwalifikuje się do zamieszkania. Skarżąca nie dysponuje oszczędnościami, jak również przedmiotami wartościowymi.

Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżąca podniosła, iż obecnie przebywa na emeryturze. Od kilkudziesięciu lat choruje. Przy pracach w gospodarstwie rolnym pomagał skarżącej syn oraz rodzeństwo. Od chwili, kiedy syn uległ wypadkowi, skarżąca zmniejszyła gospodarkę. Obecnie nie prowadzi jej w ogóle. Syn T. cierpi na przepuklinę kręgosłupa. Po półrocznej rehabilitacji, syn przebywa aktualnie na zasiłku chorobowym. T. od dzieciństwa choruje na astmę, jest niezdolny do ciężkiej pracy.

Odnosząc się do wezwania Referendarza Sądowego do uzupełnienia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że z posiadanej nieruchomości rolnej nie uzyskuje żadnych dochodów i nie korzysta z dopłat unijnych do gruntów. Nie korzysta też z pomocy społecznej. Koszty utrzymania rodziny przedstawiają się następująco: prąd 84 zł, ubezpieczenie rolnicze syna 36 zł, opał (węgiel) 1.450 zł rocznie, ubezpieczenie budynku gospodarczego 92 zł rocznie, podatek rolny około 60 zł. Pozostałe środki skarżąca przeznacza na zakup żywności, środków czystości, odzież. Stan zdrowia syna wymaga zakupów kosztownych lekarstw. Do pisma skarżąca załączyła kopie następujących dokumentów: odcinka wpłaty za energię elektryczną, dowodu wpłaty składki na ubezpieczenie społeczne, polisy ubezpieczeniowej oraz paragonu i dowodu wpłaty za węgiel.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Instytucja przyznania prawa pomocy, zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

W ocenie orzekającego skarżąca uwiarygodniła w sposób wystarczający i skuteczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżąca dysponuje wprawdzie stałym miesięcznym dochodem z emerytury, jednakże ze względu na wysokość koniecznych wydatków, nie jest ona w stanie wygospodarować środków na pokrycie kosztów sądowych i wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Zarówno skarżąca, jak i jej syn pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, są osobami schorowanymi, dlatego znaczna część domowego budżetu przeznaczona jest na zakup leków i konieczne leczenie. Skarżąca nie posiada przy tym żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby zostać spieniężone. Nieruchomość rolna nie przynosi żadnych dochodów.

Biorąc powyższe pod uwagę uznano, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w całości i ustanowienie na jej rzecz adwokata z urzędu.

Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).