Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2190/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 5 art. 157 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki (spr.), Iwona Maciejuk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi M.P. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...], Komendant Główny Policji - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - po rozpoznaniu wniosku M. P. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej uznania M. P. winnym zarzuconego mu w punkcie drugim czynu i wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe z jednoczesnym obniżeniem stopnia - utrzymał w mocy wskazane powyżej postanowienie z dnia [...] września 2016 r.

Zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Policji wydane zostało w następującym stanie faktycznym.

W toku postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko skarżącemu M. P. zostały przedstawione obwinionemu dwa zarzuty naruszenia dyscypliny służbowej, pierwszy dotyczący [...], a drugi [...].

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Komendant [...] Policji umorzył postępowanie w zakresie zarzutu pierwszego, natomiast w zakresie zarzutu drugiego stwierdził winę skarżącego i wymierzył mu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe z jednoczesnym obniżeniem stopnia.

Pomimo prawidłowego pouczenia skarżącego o prawie wniesienia od powyższego orzeczenia Komendanta [...] Policji odwołania do Komendanta Głównego Policji, skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa wniesienia środka zaskarżenia i w konsekwencji powyższe orzeczenie stało się ostateczne.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. do Biura [...] Komendy Głównej Policji wpłynął wniosek z dnia [...] lipca 2016 r., w którym skarżący M. P., reprezentowany przez adwokata, wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej uznania skarżącego winnym zarzuconego mu w punkcie drugim czynu i wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe z jednoczesnym obniżeniem stopnia.

W treści wniosku, wskazując - jako podstawę stwierdzenia nieważności spornego orzeczenia - przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skarżący podniósł, że sporne orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj.:

- art. 135j ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez wydanie orzeczenia o umorzeniu w zakresie zarzutu pierwszego i stwierdzeniu winy obwinionego w zakresie zarzutu drugiego w dniu [...] lutego 2015 r., a zatem po upływie 14 dni od dnia wydania postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych,

- art. 7 k.p.a. i art. 135f ust. 7 pkt 1 oraz art. 135g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez wydanie orzeczenia z naruszeniem obowiązującej w postępowaniu dyscyplinarnym zasady domniemania niewinności i wyjaśniania wątpliwości na korzyść obwinionego, mimo niepodjęcia w postępowaniu dyscyplinarnym wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 135h ust. 3 ustawy o Policji, poprzez odmowę zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, mimo konieczności zawieszenia tego postępowania z urzędu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym [...], w którym to postępowaniu prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2015 r. uniewinniono M. P. od zarzutu [...].

W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego o stwierdzenie nieważności spornego orzeczenia, Komendant Główny Policji - działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. - postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2015 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej uznania M. P. winnym zarzucanego mu w punkcie drugim czynu i wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe z jednoczesnym obniżeniem stopnia.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Komendant Główny Policji stwierdził, iż nie jest możliwe wydanie w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia z zastosowaniem wskazanego przez wnioskodawcę art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., albowiem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają żadnego zastosowania do spraw dyscyplinarnych policjantów, a regulacja zawarta w rozdziale 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów" ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji jest pełna, a więc obejmuje wszczęcie, przebieg oraz formy zakończenia postępowania dyscyplinarnego. Natomiast, jak zauważył organ, w zakresie nieuregulowanym w ustawie o Policji do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego jedynie dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków (art. 135p ust. 1 ustawy o Policji). Jednocześnie, Komendant Główny Policji podkreślił, że z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i na zawartą w ustawie o Policji regulację szczególną wyrażoną w art. 135p tej ustawy, przepisy dotyczące spraw dyscyplinarnych policjantów w żadnym wypadku nie odsyłają do Kodeksu postępowania administracyjnego, a orzeczenie wydane w postępowaniu dyscyplinarnym nie jest decyzją administracyjną, w świetle przepisów k.p.a., a więc - jak wskazał organ - nie ma możliwości stwierdzenia nieważności spornego orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej uznania skarżącego M. P. winnym zarzuconego mu w punkcie drugim czynu i wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe z jednoczesnym obniżeniem stopnia.

Ponadto, w uzasadnieniu postanowienia Komendant Główny Policji zwrócił uwagę na utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, zgodnie z którym sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej. Z uwagi więc na zawartą w ustawie o Policji regulację, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1227/08, wyrok NSA z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt I OSK 702/09, a także wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013 r, sygn. akt I OSK 1155/12).

Organ wskazał również, że postępowanie prowadzone w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów jest postępowaniem odrębnym i samodzielnym, kompleksowo uregulowanym w rozdziale 10 ustawy o Policji. Stąd też, zdaniem organu, prawne możliwości wzruszenia orzeczenia dyscyplinarnego i zakwestionowania czynności podejmowanych w trakcie postępowania są zawarte w rozdziale 10 ustawy o Policji, natomiast nie mogą być oceniane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2144/12).

Mając powyższe na względzie, Komendant Główny Policji uznał, iż w sprawie niniejszej zachodzi podstawa do zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., albowiem zaistniały "inne uzasadnione przyczyny" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Organ zauważył, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 13 grudnia 2011 r, sygn. akt II SA/Ol 893/11, czy też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1163/12).

W konsekwencji, Komendant Główny Policji uznał, że w przedmiotowej sprawie niewątpliwie brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia w trybie administracyjnym żądania zawartego we wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2016 r. o stwierdzenie nieważności spornego orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. wydanego w trybie postępowania dyscyplinarnego dotyczącego skarżącego policjanta.

Pismem z dnia [...] września 2016 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zainicjowanej jego wnioskiem o stwierdzenie nieważności spornego orzeczenia Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej stwierdzenia winy obwinionego w odniesieniu do zarzutu postawionego w punkcie drugim i wymierzenia mu za to kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe z jednoczesnym obniżeniem stopnia.

W uzasadnieniu skarżący, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - zarzucił, iż do wydania spornego orzeczenia z dnia [...] lutego 2015 r. doszło z rażącym naruszeniem prawa, a mianowicie art. 135j ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji poprzez wydanie tego orzeczenia po upływie 14 dni od dnia zakończenia czynności dowodowych.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Komendant Główny Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. - postanowieniem z dnia [...] października 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy wskazane powyżej postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej uznania M. P. winnym zarzuconego mu w punkcie drugim czynu i wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe z jednoczesnym obniżeniem stopnia.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Komendant Główny Policji stwierdził, że obowiązujące obecnie unormowania zawarte w ustawie o Policji w sposób kompleksowy regulują zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej policjantów oraz prowadzenie postępowań dyscyplinarnych zarówno w trybie zwykłym, jak i nadzwyczajnym. Zdaniem organu, oznacza to, że orzeczenie dyscyplinarne, które jest dotknięte wadą, może być zmienione lub uchylone jedynie w trybie przewidzianym w przepisach ustawy o Policji. Organ zauważył, że zgodnie z tymi przepisami jedynym trybem nadzwyczajnym umożliwiającym wzruszenie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem jest postępowanie określane mianem wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Komendant Główny Policji uznał, że przepisy ustawy o Policji nie przewidują postępowania określanego mianem stwierdzenia nieważności orzeczeń dyscyplinarnych i to na zasadzie określonej przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, jak też nie odsyłają do stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu dyscyplinarnym. Organ zauważył jednocześnie, że przyjęta linia orzecznictwa sądów administracyjnych potwierdza obowiązujące w tej materii normy i jednoznacznie wyklucza możliwość stosowania w postępowaniu dyscyplinarnym przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym bardziej określonych w nim trybów nadzwyczajnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1000/12).

Komendant Główny Policji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - stwierdził, że przez "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a więc m.in., gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

Organ uznał w konsekwencji, iż w przedmiotowej sprawie występuje jedna z okoliczności wypełniających dyspozycję przepisu art. 61a § 1 k.p.a., albowiem brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego uniemożliwia uruchomienie tego trybu zgodnie z żądaniem strony i rodzi po stronie organu obowiązek wydania stosownego postanowienia, zgodnie z treścią wymienionego przepisu.

Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. skarżący - działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2016 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia, skarżący zarzucił spornemu postanowieniu Komendanta Głównego Policji:

1) rażące naruszenie art. 135j ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia odmawiającego wznowienia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zawierającej wady prawne w postaci wydania orzeczenia o umorzeniu w zakresie zarzutu pierwszego i stwierdzeniu winy obwinionego w zakresie zarzutu drugiego z w dnia [...] lutego 2015 r., a zatem z naruszeniem 14-dniowego terminu do jego wydania;

2) rażące naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 135f ust. 7 pkt 1 oraz art.135g ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia odmawiającego wznowienia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zawierającej wady prawne polegające na wydaniu orzeczenia z naruszeniem obowiązującej w postępowaniu dyscyplinarnym zasady domniemania niewinności i wyjaśniania wątpliwości na korzyść obwinionego, mimo niepodjęcia w postępowaniu dyscyplinarnym wszystkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a mianowicie niezasadnego i w odniesieniu do jednego z wniosków wydanego bez podstawy prawnej wydania postanowień o oddaleniu wniosków dowodowych, które miały podstawowe znaczenie w kwestii odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego, a mianowicie [...];

3) rażące naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 135h ust. 3 ustawy o Policji - poprzez utrzymanie w mocy orzeczenia odmawiającego wznowienia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zawierającej wady prawne w postaci odmowy zawieszenia postępowania dyscyplinarnego, mimo konieczności zawieszenia tego postępowania z urzędu do czasu prawomocnego zakończenia postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym [...] w sprawie o sygn. akt [...], w którym to postępowaniu prawomocnym wyrokiem z dnia [...] listopada 2015 r. uniewinniono skarżącego od zarzutu [...], mimo że rozstrzygnięcie tej kwestii przez Sąd, było niezbędne dla wydania prawidłowego orzeczenia w sprawie dyscyplinarnej, zaś niezawieszenie postępowania doprowadziło do jednoczesnego skazania obwinionego za ten sam czyn w postępowaniu dyscyplinarnym i prawomocnego uniewinnienia go przez sąd powszechny.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż sporne orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, albowiem jest ono przedwczesne i nieoparte na całokształcie materiału dowodowego, co stoi w sprzeczności z prawomocnym rozstrzygnięciem sądu powszechnego. Zdaniem skarżącego, w toku postępowania dyscyplinarnego naruszono szereg przepisów postępowania, które w efekcie doprowadziły do wyżej wskazanej niezgodności. Skarżący uznał, że sporne orzeczenie Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. zapadło z naruszeniem terminu wskazanego w art. 135j ust. 6 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, który obliguje do wydania decyzji między innymi w przedmiocie umorzenia postępowania i stwierdzenia winy oraz wymierzenia kary dyscyplinarnej w terminie do 14 dni od wydania postanowienia w przedmiocie zakończenia czynności dowodowych. Strona zauważyła tymczasem, że we wspomnianej sprawie dyscyplinarnej postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych wydane zostało przez Rzecznika Dyscyplinarnego w dniu [...] stycznia 2015 r., zaś orzeczenie nr [...] wydane przez Komendanta [...] Policji w dniu [...] lutego 2015 r., a zatem 14 dniowy termin wskazany w art. 135j ust. 6 cyt. ustawy niewątpliwie został przekroczony.

Skarżący podniósł ponadto, że podczas prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego składane były przez niego wnioski dowodowe, mające podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie skarżącego, oddalenie tych wniosków dowodowych nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, albowiem w sposób oczywisty ich przeprowadzenie potrzebne było do wyjaśnienia najbardziej istotnych dla odpowiedzialności obwinionego okoliczności sprawy. Skarżący zaznaczył przy tym, iż tożsame wnioski dowodowe zostały uwzględnione przez sąd powszechny, zaś wyniki eksperymenty procesowego doprowadziły ostatecznie do uniewinnienia skarżącego.

Mając powyższe na względzie, skarżący uznał, iż naruszone zostały przepisy art. 135f ust. 7 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, albowiem wskazane we wnioskach dowodowych okoliczności miały znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Według skarżącego, dowody te były przydatne dla stwierdzenia podnoszonych przez stronę okoliczności i dały się przeprowadzić.

W konsekwencji, skarżący zarzucił, iż organ, wydając sporne orzeczenie, naruszył art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, albowiem nie zbadał okoliczności, które mogły przemawiać na korzyść obwinionego oraz wydał to orzeczenie w sytuacji, gdy obwinionemu nie została udowodniona stwierdzona prawomocnym orzeczeniem jego winy.

Skarżący zarzucił ponadto, że sporne orzeczenie Komendanta [...] Policji zostało wydane z naruszeniem normy wyrażonej w przepisie art. 135h pkt 3 ustawy o Policji, a także w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zdaniem skarżącego, do naruszenia tego przepisu doszło, albowiem treść rozstrzygnięcia innego organu lub sądu była koniecznym elementem podstawy rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji przez organ administracji. Według skarżącego, nie ma wątpliwości co do tego, że takim rozstrzygnięciem był wyrok Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] listopada 2015 r., wydany w sprawie o sygn. akt [...], którym uniewinniono prawomocnie skarżącego od [...]. W tej sytuacji, skarżący uznał, że wynik sprawy przed sądem powszechnym miał decydujące znaczenie w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym, a zatem powinno ono być zawieszone z urzędu. W ocenie skarżącego, naruszenie tej normy przez organ doprowadziło do jednoczesnej odpowiedzialności dyscyplinarnej obwinionego za ten sam czyn, od popełnienia którego został on prawomocnie uniewinniony przez sąd powszechny. Zdaniem skarżącego, do takiej sytuacji nie doszłoby, gdyby organ zawiesił postępowanie dyscyplinarne, a po dniu [...] listopada 2015 r. i oparł swoje ustalenia na rozstrzygnięciu sądu powszechnego.

Konkludując, skarżący zauważył, że w obrocie prawnym funkcjonują dwa sprzeczne ze sobą orzeczenia, co do tego samego czynu, który został mu zarzucony zarówno w postępowaniu dyscyplinarnym, jak i w postępowaniu przed sądem powszechnym. Skarżący wskazał bowiem, że w postępowaniu przeprowadzonym przed Sądem Rejonowym [...] został prawomocnie uniewinniony. W tej sytuacji, zdaniem skarżącego, zachodzi niedopuszczalna sytuacja, w której istnienie dwóch sprzecznych orzeczeń co do tej samej kwestii powoduje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia wskazującego na winę skarżącego, skoro został wydany w tym zakresie wyrok uniewinniający Sądu Rejonowego [...].

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego, obowiązującego w dacie wydania owego aktu lub podjęcia spornej czynności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę M. P., należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził bowiem, że Komendant Główny Policji, wydając zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2016 r. utrzymujące w mocy wcześniejsze postanowienie tego organu z dnia [...] września 2016 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. - nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa.

Zdaniem Sądu, wydając oba sporne postanowienia, Komendant Główny Policji, wbrew zarzutom strony skarżącej, w sposób prawidłowy zastosował przepis art. 61a § 1 k.p.a., zasadnie przyjmując w uzasadnieniu wskazanych powyżej rozstrzygnięć, iż w sprawie zainicjowanej wnioskiem skarżącego z dnia [...] lipca 2016 r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia nr [...] Komendanta [...] Policji z dnia [...] lutego 2015 r. - zachodzą przesłanki do odmowy wszczęcia postępowania.

Przechodząc do analizy niniejszej sprawy, należy zaznaczyć na wstępie, że zgodnie z art. 157 § 2 k.p.a., postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Wszczęcie postępowania w omawianym trybie wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne warunkujące jego dopuszczalność, przy czym niedopuszczalność wszczęcia takiego postępowania może mieć charakter podmiotowy lub przedmiotowy. Samo więc złożenie żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia nie powoduje automatycznie skutku jego wszczęcia. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ administracji przeprowadza badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.

Przepis art. 61a § 1 k.p.a. stanowi, że w sytuacji, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, ustawodawca wprowadził w nim dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania.

Należy zauważyć, że zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że regulację art. 61a § 1 k.p.a., tj. odmowę wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" stosuje się do sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np.:

a) gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie;

b) w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1163/12, dostępny na stronie internetowej https://www.orzeczenia.nsa.gov.pl);

c) przedawnienie materialnoprawne tj. upływ terminu, po którym jednostka nie może domagać się uprawnienia (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011 r., s. 298);

d) sprawa została już uprzednio rozstrzygnięta, np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sytuacji, której legalność kontrolował sąd administracyjny, ale skargę oddalił (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 826/15).

Wskazać warto jednocześnie na marginesie, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12, LEX nr 1216728).

Na gruncie analizowanej sprawy, zauważyć trzeba, że orzeczenie Komendanta [...] Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., o którego stwierdzenie nieważności w części wystąpił skarżący we wniosku z dnia [...] lipca 2016 r., jest orzeczeniem dyscyplinarnym, do którego, zgodnie z ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych, nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt I OSK 1000/12).

Zdaniem Sądu, uznać należy, że w Rozdziale 10 "Odpowiedzialność dyscyplinarna i karna policjantów", przewidzianym w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, zawarto pełną regulację zarówno materialnoprawną odpowiedzialności policjantów, jak i procesową postępowania dyscyplinarnego. Zauważyć należy, iż jedynie przepis art. 135p ust. 1 cyt. ustawy zawiera odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania karnego. Stanowi on, że "W zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie, do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego". W powołanej ustawie o Policji brak jest natomiast przepisu zawierającego odesłanie do stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podstawy do stosowania do postępowania dyscyplinarnego policjantów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie zawiera również przepis art. 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a., albowiem sprawa odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta nie jest sprawą administracyjną załatwianą w formie decyzji administracyjnej.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że z uwagi na przedmiot postępowania dyscyplinarnego, jak i zawartą w ustawie o Policji regulację szczególną, do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który m.in. w wyroku z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1518/06 (Legalis nr 35834), jak i wyroku z dnia 9 lipca 2009 r., sygn. akt I OSK 1227/08 (Legalis nr 225499), jednoznacznie przesądził, że przedmiot postępowania oraz szczególna regulacja zawarta w ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji wskazują, iż do postępowania dyscyplinarnego policjantów nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 października 2016 r., wydanym w sprawie sygn. akt I OSK 794/15 (LEX nr 2168122), jednoznacznie wskazał, że skoro ustawa o Policji nie zawiera jakiegokolwiek odesłania do przepisów k.p.a., w konsekwencji oznacza to, że brak jest podstawy materialnoprawnej do wzruszenia prawomocnego orzeczenia wydanego w postępowaniu dyscyplinarnym w trybie stwierdzenia nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tej sytuacji, nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, iż w wyniku wydania przez Komendanta Głównego Policji zaskarżonego postanowienia z dnia [...] października 2016 r., doszło do naruszenia przepisów prawa, które mogło mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy.

W analizowanej sprawie uznać trzeba, że skoro występuje jedna z okoliczności wypełniających dyspozycję przepisu art. 61a § 1 k.p.a., z uwagi na brak materialnoprawnej podstawy do rozpatrzenia wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego, to niemożliwe stało się uruchomienie tego trybu zgodnie z żądaniem strony skarżącej, co w konsekwencji rodziło po stronie Komendanta Głównego Policji obowiązek wydania stosownego postanowienia, zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a.

Jednocześnie, Sąd uznał, że organ, wydając oba sporne postanowienia, uzasadnił swoje rozstrzygnięcia w sposób wymagany przez prawo, prawidłowo wskazując również, dlaczego - w świetle art. 61a § 1 k.p.a. - wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności w części orzeczenia dyscyplinarnego jest niedopuszczalne.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.