Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 525/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6339 Inne o symbolu podstawowym 633
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b
journal: Dz.U. 2018 poz 1265
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) asesor WSA Katarzyna Korycka Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa do dodatku aktywizacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2019r. znak [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018r. poz. 2096 z późn.zm.) w związku z art. 48 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2018r. poz. 1265 z późn.zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2019r. o odmowie przyznania E. L. dodatku aktywizacyjnego od dnia [...] marca 2019r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że E. L. nabyła status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku z dniem [...] grudnia 2018r. W związku z podjęciem współpracy z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą z dniem [...].03.2019r. zainteresowana utraciła status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku. W dniu [...] marca 2019r. strona złożyła w Powiatowym Urzędzie Pracy we [...] wniosek o przyznanie dodatku aktywizacyjnego w związku z podjęciem zatrudnienia w firmie [...]. Decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2019r. orzeczono o odmowie przyznania stronie prawa do wnioskowanego świadczenia. W odwołaniu od powyższej decyzji strona podniosła, że przedstawiła dokumenty potwierdzające, że jest zatrudniona na umowę o pracę w firmie [...] w pełnym wymiarze od dnia [...] marca 2019r. w której jej małżonek jest współwłaścicielem. Podniosła, że art. 48 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wyłącza możliwości wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę zawartej ze współmałżonkiem prowadzącym działalność gospodarczą. Także przepisy prawa pracy nie ograniczają możliwości zawierania umów o pracę pomiędzy osobami pozostającymi w związku małżeńskim. Taka osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, która spełnia kryteria (pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym) dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowana jako osoba współdziałająca (co jest jednoznaczne z rejestrowaniem w ZUS z kodem 051100). Zatrudnienie małżonka na gruncie ubezpieczeń społecznych powoduje uznanie tej osoby za osobę współpracującą, natomiast w celach podatkowych małżonek jest traktowany jak zwykły pracownik.

Wojewoda wskazał, że pismem z [...] kwietnia 2019r. zawiadomił zainteresowaną o prawie do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tych uprawnień strona nie skorzystała.

Organ odwoławczy zważył, że zgodnie z treścią art. 48 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, jeżeli z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową (...). Przesłankami nabycia prawa do dodatku aktywizacyjnego są posiadanie przez bezrobotnego prawa do zasiłku dla bezrobotnych oraz podjęcie przez takiego bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W świetle art. 2 ust. 1 pkt 43 ustawy, zatrudnienie to wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego oraz umowy o pracę nakładczą. Z kolei inna praca zarobkowa (art. 2 ust. 1 pkt 11) to wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umów cywilnoprawnych, w tym umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło lub umowy o pomocy przy zbiorach w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników (...). Wojewoda wskazał, że z akt sprawy wynika, iż E. L. od dnia [...].03.2019r. rozpoczęła współpracę z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą i z tego tytułu została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Pomimo zawarcia umowy o pracę nie została zgłoszona do wspomnianych ubezpieczeń jako pracownik. Powodem utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku od dnia [...].03.2019r. było zatem podleganie na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, a nie podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Odnosząc się do odwołania organ wskazał, że przyczyną odmowy przyznania prawa do dodatku aktywizacyjnego nie było zawarcie umowy o pracę ze współmałżonkiem, ale fakt zgłoszenia zainteresowanej do ubezpieczeń jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą działalność gospodarczą. Organ odwoławczy stwierdził, że w takim przypadku, zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, dodatek aktywizacyjny nie przysługuje.

E. L. w skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarzuciła, że przepis art. 48 ustawy nie uzależnia przyznania dodatku aktywizacyjnego od zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego w ZUS jako pracownika. Przepis mówi o konieczności podjęcia pracy na podstawie umowy o pracę, a nie o przyznaniu dodatku aktywizacyjnego na podstawie decyzji o utracie statusu bezrobotnego z tytułu podjęcia pracy. Zdaniem skarżącej, przyznanie świadczenia nie jest zatem zależne od decyzji o wyrejestrowaniu z urzędu pracy, jest nią konieczność podjęcia zatrudnienia.

Skarżąca analogicznie jak w odwołaniu wskazała, że czuje się pokrzywdzona. Przedstawiła dokumenty potwierdzające, że jest zatrudniona na umowę o pracę w firmie [...] w pełnym wymiarze od dnia [...] marca 2019r., w której jej małżonek jest współwłaścicielem. Ma określony zakres czynności jako pracownik, które wykonuje na stanowisku określonym w umowie o pracę. Skarżąca podniosła, że art. 48 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wyłącza możliwości wykonywania pracy na podstawie umowy o pracę zawartej ze współmałżonkiem prowadzącym działalność gospodarczą. Także przepisy prawa pracy nie ograniczają możliwości zawierania umów o pracę pomiędzy osobami pozostającymi w związku małżeńskim. Taka osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, która spełnia kryteria (pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym) dla celów ubezpieczeń społecznych jest traktowana jako osoba współdziałająca (co jest jednoznaczne z rejestrowaniem w ZUS z kodem 051100). Zatrudnienie małżonka na gruncie ubezpieczeń społecznych powoduje uznanie tej osoby za osobę współpracującą, natomiast w celach podatkowych małżonek jest traktowany jak zwykły pracownik. Strona powołała się również na kwestie podatkowe dotyczące pracy małżonka i małoletnich dzieci podatnika oraz w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej lub osobowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się częściowo zasadna.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2018r., poz. 2096 ze zm.) – dalej ustawa. Zgodnie z art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy, bezrobotnemu posiadającemu prawo do zasiłku przysługuje dodatek aktywizacyjny, jeżeli z własnej inicjatywy podjął zatrudnienie lub inną pracę zarobkową. W takim przypadku dodatek aktywizacyjny przysługuje w wysokości do 50 % zasiłku, o którym mowa w art. 72 ust. 1, przez połowę okresu, w jakim przysługiwałby bezrobotnemu zasiłek (ust. 3).

Dodatek aktywizacyjny nie przysługuje w przypadku (ust. 4):

1) skierowania bezrobotnego przez powiatowy urząd pracy do prac interwencyjnych, robót publicznych lub na stanowisko pracy, którego koszty wyposażenia lub doposażenia zostały zrefundowane zgodnie z art. 46 ust. 1 pkt 1;

2) podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej u pracodawcy, u którego był zatrudniony lub dla którego wykonywał inną pracę zarobkową bezpośrednio przed zarejestrowaniem jako bezrobotny;

3) podjęcia przez bezrobotnego z własnej inicjatywy zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej za granicą Rzeczypospolitej Polskiej u pracodawcy zagranicznego;

4) przebywania na urlopie bezpłatnym.

§ 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 sierpnia 2009r. w sprawie szczegółowego trybu przyznawania zasiłku dla bezrobotnych, stypendium i dodatku aktywizacyjnego (t.j. Dz.U. z 2014r., poz. 1189) dalej: rozporządzenie. stanowi: starosta przyznaje dodatek aktywizacyjny po udokumentowaniu podjęcia zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej oraz wysokości osiąganego wynagrodzenia, od dnia złożenia wniosku do ostatniego dnia połowy okresu przysługiwania zasiłku dla bezrobotnych, przypadającego w okresie zatrudnienia lub wykonywania innej pracy zarobkowej, w przypadku, o którym mowa w art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Jak wynika z powołanych przepisów przyznanie dodatku aktywizacyjnego, o który wnosiła skarżąca może nastąpić po spełnieniu określonych ww. przepisami warunków. Osoba bezrobotna musi zatem mieć przyznane prawo do zasiłku dla bezrobotnych. W czasie trwania prawa do zasiłku podjęła z własnej inicjatywy zatrudnienie lub inną pracę zarobkową, w momencie podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez określony czas przysługuje jej zasiłek dla bezrobotnych.

Okolicznością niesporną jest, że skarżąca została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy we [...] decyzją z [...] stycznia 2019r. z dniem [...] grudnia 2018r. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia [...] grudnia 2018r, w wysokości 100% kwoty zasiłku określonego w art. 72 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy [...] zł miesięcznie a od dnia [...] marca 2019r. w wysokości [...] zł brutto miesięcznie.

Organy nie kwestionują, że skarżąca podjęła z dniem [...] marca 2019r. pracę z własnej inicjatywy na podstawie umowy o pracę. Niesporne w sprawie pozostaje, że skarżąca w dniu [...] marca 2019r. złożyła w PUP we [...] wniosek o przyznanie dodatku aktywizacyjnego w związku z podjęciem w dniu [...].03.2019r. zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z własnej inicjatywy u pracodawcy "[...]". Do wniosku skarżąca dołączyła kopię umowy o pracę zawartej z pracodawcą: [...], reprezentowanym przez P. L. jako właściciela ([...]) zawartej na czas określony od dnia [...].03.2019r. do [...].02.2020r.

Jak wynika z analizy akt sprawy Starosta W. w dniu złożenia przez skarżąca ww. wniosku tj. [...].03.2019r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych celem sprawdzenia okresów ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych skarżącej i ustalił (RaportZUS-U1Status), że od [...] marca 2019r. E. L. została zgłoszona do ubezpieczenia obowiązkowego emerytalnego, rentowego, wypadkowego oraz dobrowolnego chorobowego, z kodem tytułu ubezpieczenia 051100, jako osoba współpracująca z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność oraz osobą fizyczną, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców. Raport wskazuje także NIP płatnika – [...] (k.27 akt adm.).

Decyzją z dnia [...].03.2019r. Starosta W. orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem [...].03.2019r., nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, że z posiadanych dokumentów wynika, że od [...].03.2019r. strona podjęła współpracę z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą oraz przytoczono treść art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l ustawy. Jak wynika z analizy akt administracyjnych sprawy przed wydaniem tej decyzji organ nie zawiadomił strony o wszczęciu postępowania oraz nie zapewnił w nim stronie czynnego udziału. Brak również w aktach administracyjnych przedłożonych sądowi dowodu doręczenia tej decyzji stronie.

W dalszej kolejności wskazać przyjdzie, że organy administracji publicznej mają obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Realizacja zasady prawdy obiektywnej ma ścisły związek z realizacją zasady praworządności, gdyż prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem poprawnego zastosowania normy prawa materialnego. Kierując się zaś normą prawa materialnego organ ocenia, jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają udowodnienia i jakie dowody dla wykazania tych faktów są potrzebne. Ocena zgromadzonych dowodów musi odpowiadać zasadzie swobodnej oceny regulowanej w art. 80 k.p.a., czyli oceny, która winna być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem reguł oceny, czyli organ winien opierać się na zebranym materiale, ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału z uwzględnieniem tego, iż organ musi dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów, a rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, powinno być zgodne z zasadami logiki.

Nadto wskazać należy, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W myśl art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się.

§ 2 art. 79a k.p.a. przewiduje, że w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że powyższe zasady i przepisy nie zostały dochowane przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie, w szczególności organ pierwszej instancji, który całkowicie zaniechał obowiązku zapewnienia stronie przed wydaniem decyzji czynnego udziału w sprawie na zasadach określonych w k.p.a.

Nadto organy, wbrew wymogom określonym w art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie poczyniły żadnych ustaleń, nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego dla ustalenia istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy okoliczności, mimo posiadania dowodów, które nie pozwalały na jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy.

W ocenie Sądu szczątkowy materiał dowodowy w tej sprawie, bez dostatecznej analizy przez organy wszystkich związanych z kwestiami zatrudnienia skarżącej na podstawie umowy o pracę okoliczności, jak również wyjaśnienia chociażby tego czy zgłoszenie E. L. do ZUS z dniem [...].03.2019r. do ubezpieczenia społecznego (nawet z kodem 051100, właściwego dla zgłoszenia osoby współpracującej z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność oraz osobą fizyczną, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców), dotyczy tej samej czynności prawnej i stosunku zatrudnienia u tego samego pracodawcy, co przedłożona przez skarżącą wraz z wnioskiem z [...] marca 2019r. kopia umowy o pracę z dnia [...] marca 2019r. Nie można bowiem tego wykluczyć, tę okoliczność podniosła także skarżąca w odwołaniu oraz skardze, a organ odwoławczy również całkowicie zignorował konieczność wyjaśnienia tych wątpliwości.

Dokonując tymczasem oceny chociażby dwóch zgromadzonych w sprawie dokumentów tj. Raportu ZUS-U1 Status z dnia [...] marca 2019r. i przedłożonej przez skarżącą kopii umowy o pracę, w której jako pracodawcę określono: "[...]" uwagę zwraca tożsamość numeru NIP [...]. Organ winien zatem co najmniej wezwać stronę skarżącą, jej pracodawcę do szczegółowego wyjaśnienia okoliczności związanych z faktem jej zatrudnienia oraz różnic w podstawie zgłoszenia przez płatnika składek do ubezpieczenia społecznego skarżącej nie jako pracownika, lecz jako osobę współpracującą z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą lub też osobą fizyczną, o której mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018r. Prawo przedsiębiorców. Nadto wyjaśnienia wymaga to, jaki konkretnie podmiot zgłosił skarżącą do ubezpieczenia społecznego jako osobę z nim współpracującą, czy jest to konsekwencja tego samego stosunku zatrudnienia, co do którego skarżąca wnioskuje o przyznanie jej dodatku aktywizacyjnego, czy innego stosunku zatrudnienia z innym podmiotem. Sąd zwraca również uwagę, iż skarżąca w odwołaniu podnosi zarzuty związane na odmienność dla celów zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego zatrudnienia (na podstawie umowy o pracę) żony osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą, którą zgłasza się właśnie jako osobę współpracującą, co wymaga wyjaśnienia być może także poprzez zwrócenie się przez organy do ZUS celem wyjaśnienia wątpliwości w tej konkretnej sprawie. Podstawową kwestią jest bowiem ustalenie, czy skarżąca będąca osobą bezrobotną z prawem do zasiłku własnym staraniem znalazła i podjęła zatrudnienie, w rozumieniu art. 48 ustawy, i czy spełnia warunki przyznania jej wnioskowanego dodatku aktywizacyjnego.

Organy przedwcześnie i dowolnie uznały jednak, że sama tylko okoliczność iż tego samego dnia, w którym zawarto umowę o pracę z [...].03.2019r. skarżąca została zgłoszona przez nieustalonego płatnika do ubezpieczenia społecznego jako osoba współpracująca (kod 051100), oznacza iż utraciła ona z tym dniem status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku – z tego właśnie tytułu, podczas gdy zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający dla takiej oceny. To właśnie owa zbieżność dat umowy o pracę z [...] marca 2019r. przedłożonej w PUP [...] marca 2019r. i zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego oraz zbieżność numeru NIP płatnika dokonującego zgłoszenia w ZUS powoduje konieczność wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego w tej sprawie. W ocenie Sądu, w obecnym stanie sprawy, rozstrzygnięcie negatywne organów w tej sprawie należy ocenić jako dowolne i przedwczesne. Nierzetelne wyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy oznacza, że organ nie dokonał należytych ustaleń, nie rozpatrzył i nie dokonał właściwej oceny całego zebranego materiału dowodowego, czym naruszył przepisy art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie można zatem przesądzić, czy skarżąca nabyła prawo do wnioskowanego świadczenia, czy nie spełniała przesłanek jego uzyskania. Nie można wykluczyć także i tego, że rozbieżność w zgłoszeniu do ubezpieczenia społecznego w ZUS i treść przedłożonej organowi w niniejszej sprawie umowy o pracę nie jest przypadkowa, lecz stanowi próbę nadużycia prawa do wnioskowanego świadczenia. Okoliczności te zobligowany jest wyjaśnić organ pierwszej instancji ponownie rozpatrując niniejszą sprawę. Marginalnie należy zwrócić uwagę, iż chociażby na podstawie wyszukiwarki internetowej można ustalić np. to, że we [...] pod adresem [...] siedzibę ma inaczej określony niż w przedłożonej organowi umowie o pracę podmiot obrotu prawnego – [...]. Wspólnikami tej spółki cywilnej są J. L. oraz P. L.. Jak oświadczył skarżąca na rozprawie przez Sądem w dniu [...] września 2019r. są to odpowiednio jej mąż i teść. Podkreślenia wymaga, iż z treści umowy o pracę nie wynika, iż pracodawcą dla skarżącej jest właśnie ten podmiot nie mający osobowości prawnej – czyli spółka cywilna, a jednocześnie sposób oznaczenia pracodawcy na umowie o pracę budzi wątpliwości co do formy prawnej tego podmiotu. Pomocne w wyjaśnieniu tych wątpliwości może być jednoznaczne ustalenie wiarygodnie pracodawcy, nr NIP i wyjaśnienie tych rozbieżności. Tym bardziej, że jak wynika z treści umowy o pracę zawierał ją w imieniu pracodawcy jako właściciel mąż skarżącej. Istnieją zatem uzasadnione i niewyjaśnione wątpliwości, z kim stosunek zatrudnienia rzeczywiście zawarła w dniu [...] marca 2019r. skarżąca, czy ze spółką cywilną, czy z innym podmiotem wskazanym w umowie o pracę, czy ze swoim mężem będącym przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą. Może to rodzić odmienne obowiązki i konsekwencje zarówno na tle przepisów ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (art. 8), jak również podatkowych, czy z zakresu prawa pracy. Podkreślenia wymaga, że kwestia skutków w zakresie zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego i oceny okoliczności w aspekcie wymogów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w przypadku umowy o pracę z małżonkiem wspólnika spółki cywilnej nie jest kwestią jednoznaczną. Charakter umowy o pracę zawieranej z małżonkiem wspólnika spółki cywilnej budzi wiele wątpliwości i może podlegać odmiennej ocenie w zależności od indywidulanych okoliczności danej sprawy. Szczególnie wnikliwego rozważenia wymaga zatem rozważenie zasadności zgłoszenia do ubezpieczenia społecznego małżonka wspólnika spółki cywilnej zatrudnionego na podstawie umowy o pracę przez spółkę cywilną jako pracodawcę jako osoby współpracującej. Trudno bowiem uznać, aby małżonek wspólnika spółki cywilnej lub osobowej mógł być osobą współpracująca z pracodawcą – spółką cywilną, np. pozostawać we wspólnym gospodarstwie domowym z takim pracodawcą (art. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2011r. sygn. II FSK 838/10, dostępny CBOSA)

Dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wnioskowanego przez skarżącą dodatku aktywizacyjnego decydujące znaczenie ma ustalenie i ocena okoliczności związanych z faktycznym podjęciem przez bezrobotnego zatrudnienia.

Niewątpliwie instytucja dodatku aktywizacyjnego ma na celu wspieranie rynku pracy, w szczególności osób bezrobotnych, które z własnej inicjatywy podejmują zatrudnienie rezygnując z przysługujących im uprawnień z tytułu bezrobocia. Istotą dodatku aktywizacyjnego jest to, że zawsze przyznawany jest osobie, która już utraciła status osoby bezrobotnej z powodu podjęcia zatrudnienia. Nie jest to zatem instytucja nierozerwalnie związana z posiadaniem statusu bezrobotnego, gdyż wówczas nie można byłoby jej stosować wobec osób podejmujących zatrudnienie. Warunkiem wymaganym do przyznania dodatku jest jedynie uprzednie posiadanie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Art. 48 ust. 1 pkt 2 reguluje prawo do dodatku aktywizacyjnego w stosunku do osoby, która faktycznie podjęła zatrudnienie (z własnej inicjatywy), a zatem zawsze w chwili składania udokumentowanego zaświadczenia wystawionego w celu ustalenia prawa do dodatku aktywizacyjnego i jego wysokości, strona – uprzednio bezrobotny - będzie już osobą zatrudnioną. Dodatek aktywizacyjny służy złagodzeniu skutków podjęcia przez bezrobotnego pracy w okolicznościach, w których instytucje kodeksu pracy nie dają i nie mogą dostarczyć dostatecznej ochrony.

Należy zauważyć, że ustawodawca w powołanym przepisie art. 48 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie wyklucza podjęcia zatrudnienia również u osoby najbliższej, czy np. u pracodawcy zorganizowanego w formie spółki cywilnej, także w przypadku, gdy dotyczy to małżonka wspólnika takiej spółki. Konieczne jest jednak wyjaśnienia u jakiego konkretnie pracodawcy i czy skarżąca rzeczywiście podjęła zatrudnienie, czy nie, a następnie czy nie zachodzą inne przesłanki wyłączające prawo do wnioskowanego świadczenia. "Zatrudnienie lub inną pracę zarobkową" w rozumieniu przepisu art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy należy rozumieć szeroko. W pojęciach tych mieści się każda praca podjęta przez bezrobotnego z jego własnej inicjatywy w okresie prawa do zasiłku.

W tych okolicznościach brak jest podstaw do przyjęcia rozszerzającej interpretacji powołanych przepisów w sposób ograniczający uprawnienia bezrobotnego podejmującego aktywność zawodową. Wymaganie od skarżącej, żeby w momencie składania wniosku o przyznanie dodatku aktywizacyjnego miała status osoby bezrobotnej jest interpretacją przepisów regulujących kwestie dodatku aktywizacyjnego, tj. art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, sprzeczną z celem tej instytucji i wykluczającą pełnienie funkcji aktywizacyjnej w stosunku do osoby bezrobotnej. Z przedłożonej z wnioskiem umowy o pracę wynika, że skarżąca będąc osobą bezrobotną z własnej inicjatywy podjęła zatrudnienie od dnia [...] marca 2019r. i [...] marca 2019r. złożyła wniosek o przyznanie dodatku aktywizacyjnego, zatem dopełniła formalności uprawniających ją do otrzymania wnioskowanego dodatku. Należy jeszcze raz podkreślić, że ustawodawca w powołanym przepisie art. 48 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia wymaga jedynie podjęcia zatrudnienia i wykonywania z własnej inicjatywy osoby wcześniej mającej status bezrobotnego.

Z uwagi zatem na naruszenie przepisu prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 48 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak również naruszenie wskazanych wyżej przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Rozpatrując ponownie sprawę organy powinny uwzględnić przedstawioną powyżej wykładnię powołanych przepisów prawa i wskazania co do uzupełnienia materiału dowodowego celem ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do zastosowania przepisów prawa materialnego w okolicznościach niniejszej sprawy.