Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2467/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-03-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia NSA Andrzej Skoczylas Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 marca 2017 r. sygn. akt III SA/Łd 20/17 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] 1800 (tysiąc osiemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Łd 20/17, oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

I

W dniu 4 lutego 2015 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego II w [...] przeprowadzili w [...] czynności kontrolne w zakresie przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540 ze zm. - dalej u.g.h.). W toku kontroli stwierdzono, że w ww. lokalu znajdowało się jedno urządzenie o nazwie Hot Spot nr [...] o budowie identycznej, jak automaty do gier. Właścicielem ujawnionego urządzenia był [...] (dalej: strona, skarżący).

Kontrolującym nie przedstawiono zezwolenia na urządzanie i prowadzenie gier na automatach. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu polegającego na odtworzeniu gry ustalono, że w grach na przedmiotowym urządzeniu występuje element losowości, ponieważ gracz nie ma wpływu na wynik gry, a w grach podały wygrane pieniężne (urządzenie wypłaciło kwotę 10 zł). Kontrolujący stwierdzili, że gry na ujawnionym urządzeniu są grami na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego II w [...] - działając na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. - wymierzył stronie karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w wysokości 12000 zł.

Decyzją z dnia [...] października 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji zarówno w zakresie ustaleń faktycznych, jak i co do stanu prawnego, znajdującego zastosowanie w sprawie.

Analiza materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wykazała, że gry urządzane na automacie typu Hot Spot o nr [...] posiadają cechy, które kwalifikują je jako gry na automacie w rozumieniu art. 2 ust. 3 u.g.h. Gry na przedmiotowym urządzeniu mają charakter komercyjny (możliwość gry występuje dopiero po uiszczeniu środków pieniężnych), o wygrane pieniężne i mają charakter losowy, albowiem układ znaków na automacie jest losowy i nie zależy od zręczności i umiejętności gracza.

Organ odwoławczy podkreślił, że możliwość przeprowadzania eksperymentów przez funkcionariuszy celnych wynika wprost z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm. – dalej: ustawa o Służbie Celnej). Artykuł 32 ust. 1 pkt 13 tej ustawy dopuszcza możliwość przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia, możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że w zadaniach Służby Celnej mieści się wykonywanie całościowej kontroli w wymienionych powyżej dziedzinach, a także – co istotne w realiach tej sprawy – w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdziału 3 omawianej ustawy (art. 30 ust. 1 pkt 3). Nie ma zatem podstaw by kwestionować tryb, w jakim organy orzekające w sprawie podjęły działania zmierzające do ustalenia charakteru gier urządzanych na przedmiotowym urządzeniu.

Odnosząc się do stanowiska w sprawie braku notyfikacji u.g.h., skutkującego niemożnością jej stosowania organ odwoławczy wyjaśnił, że uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że: 1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego, którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h.

Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 23 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę strony.

Odnosząc się do zarzutu o braku możliwości zastosowania art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., będącego podstawą wymierzonej kary pieniężnej, WSA wyjaśnił, że kwestia ta była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego i rozstrzygnięcia, które znalazło swój wyraz w uchwale składu 7 sędziów z dnia 16 maja 2016 r, sygn. akt II GPS 1/16. Sąd I instancji przytoczył treść tej uchwały, w pełni podzielając stanowsko w niej zawarte.

WSA podkreślił, że ww. uchwała na mocy art. 269 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) ma charakter wiążący w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów Sąd I instancji wskazał, że prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dopuszczalne w dwojakim trybie: albo po uzyskaniu koncesji (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.g.h.), albo na podstawie zezwoleń uzyskanych na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń. W tym ostatnim przypadku, stanowiącym wyjątek od ogólnej zasady wymogu posiadania koncesji, konieczne jest zachowanie podstawowego warunku gwarantującego skorzystanie z tego wyjątku - spełnienie przesłanek kwalifikujących automat, jako automat do gier o niskich wygranych, określonych w art. 129 ust. 3 u.g.h. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie zachodziła, albowiem poza sporem jest fakt, że skarżący nie legitymował się którymkolwiek z dokumentów legalizujących jego działania (art. 6 i 7 u.g.h.). Nie wykazał też, że przed udostępnieniem urządzenia grającym zadośćuczynił obowiązkowi rejestracji, stosownie do treści art. 23a u.g.h.

Natomiast w trakcie przeprowadzonych czynności kontrolnych, w celu ustalenia charakteru gier urządzanych na przedmiotowym automacie, funkcjonariusze urzędu celnego przeprowadzili eksperyment, który wykazał, że jest to urządzenie elektroniczne, umożliwiające rozgrywanie gier o charakterze losowym i służy do celów komercyjnych. Warunkiem uruchomienia gry było bowiem zakredytowanie jej przez grającego gotówką, wynik gry miał charakter losowy i był niezależny od zręczności grającego.

Weryfikując prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych WSA nie znalazł podstaw do zakwestionowania wartości dowodów, w oparciu o które organ przyjął ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonych decyzji. W tym kontekście WSA stwierdził, że w postępowaniu prowadzonym przez organy celne obowiązuje zasada otwartego katalogu środków dowodowych, dopuszczająca jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem - art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. – dalej: O.p.). Nie ma więc przeszkód do korzystania w tym postępowaniu również z dowodu w postaci eksperymentu przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych. Przepis art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej wyraźnie dopuszcza możliwość przeprowadzenia w uzasadnionych przypadkach w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu.

Zdaniem WSA nie ma też podstaw do kwestionowania w rozpoznawanej sprawie wystąpienia “uzasadnionego przypadku", który zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej umożliwia funkcjonariuszom celnym przeprowadzenie eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia gry na automacie. Samo stwierdzenie przez funkcjonariuszy celnych organizowania gier na automatach znajdujących się w lokalu niespełniającym ustawowych warunków urządzania gier hazardowych, w sytuacji gdy organizujący taką grę nie legitymuje się stosownym zezwoleniem, daje wystarczającą podstawę do przeprowadzenia eksperymentu, czyli do zbadania rodzaju urządzenia, jego funkcjonowania, a także ewentualnego wykorzystania do organizowania gier, o których mowa w art. 2 ust. 3 lub art. 2 ust. 5 u.g.h. Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie.

Według Sądu I instancji prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., właściwy organ jest uprawniony do czynienia ustaleń odnośnie charakteru danej gry. Brak jest bowiem podstaw, aby twierdzić, że istnieje potrzeba - wręcz obowiązek - rozstrzygania w odrębnym trybie przewidzianym w art. 2 ust. 6 u.g.h., czy gra jest grą na automatach w rozumieniu u.g.h. Zatem w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej, organ administracji celnej - aby zastosować sankcję wynikającą z u.g.h. - nie jest zobligowany dysponować rozstrzygnięciem Ministra Finansów wydanym na podstawie art. 2 ust. 6 tej ustawy, a brak tego rozstrzygnięcia nie stanowi o naruszeniu wymienionego przepisu.

Podsumowując Sąd I instancji uznał, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, a co za tym idzie brak było podstaw do ich wzruszenia i wyeliminowania z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie nie zaistniały jakiekolwiek podstawy do odmowy zastosowania w stosunku do skarżącego art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h., co oznacza, że wymierzenie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry w wysokości określonej na podstawie art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. było uzasadnione.

II

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył skarżący zaskarżając to orzeczenie w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] października 2016 r. w całości i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego II w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania przed Sądami obu instancji, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji oczywistego naruszenia przez organy obu instancji prawa procesowego, a to art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 2 ust. 6 u.g.h. w zw. z art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. oraz art. 197 § 1 O.p. poprzez wadliwe zebranie materiału dowodowego w rozpoznawanej sprawie i niezasięgnięcie opinii upoważnionej przez Ministra Finansów jednostki badającej, jako jedynego podmiotu ustawowo umocowanego do przeprowadzenia badań urządzeń do gier i oparcie się na innych dowodach aniżeli wynika to z przepisu art. 2 ust. 6 u.g.h., podczas gdy skarżący konsekwentnie wskazywał, iż zatrzymany automat do gier oferuje wyłącznie możliwość rozegrania gier o charakterze zręcznościowym, gdzie podstawową cechą gry jest sprawdzenie refleksu i ćwiczenie koordynacji zręcznościowej grającego, a tym samym w sprawie istniały wątpliwości co do charakteru organizowanej gry, a nadto wobec wadliwie zgromadzonego materiału dowodowego organy obu instancji i w ślad za nimi Sąd I instancji niezasadnie przyjęły, że zatrzymany automat do gier stanowi automat, o którym mowa w art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h., co z kolei legło u podstaw nieuzasadnionego zastosowania przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. pomimo braku ku temu jakichkolwiek przesłanek;

2) art. 141 § 4 w zw. z art. 269 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie omówienia podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia w zakresie możliwości stosowania przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., sprowadzające się do bezrefleksyjnego zaakceptowania stanowiska zawartego w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. w sprawie II GPS 1/16, wyrażające się wyłącznie w powieleniu argumentacji zawartej w uchwale bez próby własnej interpretacji zaistniałego problemu, co z kolei skutkowało brakiem wyciągnięcia własnych wniosków, a w konsekwencji zaniechaniem przedstawienia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu powstałego zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą ten środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego za nieusprawiedliwione należy uznać zarzuty sformułowane w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej. Istota tych zarzutów sprowadza się do kwestionowania stanowiącego podstawę zaskarżonych decyzji stanu faktycznego sprawy, zgodnie z którym gry urządzane na kontrolowanym automacie, stanowiły gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 5 u.g.h.

Według autora skargi kasacyjnej w rozpoznawanej sprawie wystąpiły wątpliwości co do charakteru organizowanej gry. Wątpliwości te należało zaś rozstrzygnąć zasięgając opinii Ministra Finansów, zgodnie z przewidzianą w art. 2 ust. 6 u.g.h. procedurą, albowiem organy podatkowe nie uzyskały autonomicznego uprawnienia do czynienia własnych ustaleń w tym zakresie. Natomiast jak wywodzi kasator - organy obu instancji pozyskały materiał dowodowy w sprawie z pominięciem szczególnej procedury przewidzianej w art. 2 ust. 6 u.g.h., pomimo że to wyłącznie decyzja Ministra Finansów ma wiążący charakter dla organów prowadzących postępowanie w zakresie ustalenia, że gra na danym automacie jest grą hazardową w rozumieniu u.g.h. i nie może być zastąpiona innym dowodem. W związku z tak zebranym materiałem dowodowym organy obu instancji oraz Sąd I instancji wadliwie przyjęły, że zatrzymany automat do gier stanowi automat, o których mowa w u.g.h.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji słusznie uznał, że w kontrolowanej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, a dokonanej ocenie zebranego materiału dowodowego nie sposób zarzucić dowolności.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnieniu, w toku postępowania o nałożenie kary pieniężnej organ administracji celnej – aby zastosować sankcję wynikającą z u.g.h. – nie jest zobligowany dysponować rozstrzygnięciem Ministra Finansów wydanym na podstawie art. 2 ust. 6 przywołanej ustawy, a brak tego rozstrzygnięcia nie stanowi o naruszeniu wymienionego przepisu (por. np. wyroki NSA z dnia: 14 grudnia 2018 r., sygn. akt II GSK 3647/16; 29 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 4052/16). Brak tego rozstrzygnięcia nie stanowi więc również o wadliwości ustaleń faktycznych przeprowadzonych w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry. Zarzucając Sądowi I instancji naruszenie art. 2 ust. 6 u.g.h., skarżący pomija tę istotną okoliczność natury prawnej, że ust. 7 art. 2 tej ustawy nie daje organowi celnemu legitymacji do zainicjowania postępowania przed Ministrem Finansów. Organ ten może co najwyżej zasygnalizować potrzebę rozstrzygnięcia tej kwestii, co nie oznacza, że na skutek tej sygnalizacji Minister Finansów będzie zobligowany do wszczęcia postępowania z urzędu. Z tej więc również przyczyny upatrywanie wadliwości działania organu w naruszeniu art. 2 ust. 6 u.g.h. jest nieuprawnione.

W związku z powyższym, za uzasadnione uznać należy twierdzenie, że prowadząc postępowanie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.g.h., właściwy organ jest uprawniony do czynienia ustaleń odnośnie do charakteru danej gry.

Ponadto rozważając możliwość ustalenia w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej, czy w danym stanie faktycznym gra jest grą na automacie w rozumieniu przepisów u.g.h. nie można pominąć - w stanie prawnym wiążącym w tej sprawie - unormowań zawartych w ustawie o Służbie Celnej. Służbie tej – zgodnie z art. 2 przywołanej ustawy – powierzono kompleks zadań wynikających z u.g.h., a mianowicie od kompetencji w kwestiach podatkowych (wymiaru, poboru) do związanych z udzielaniem koncesji i zezwoleń, zatwierdzaniem regulaminów i rejestracją urządzeń. W zadaniach Służby Celnej mieści się też wykonywanie całościowej kontroli w wymienionych powyżej dziedzinach, a także - co istotne w realiach tej sprawy - w zakresie przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych. Kontrola ta przebiega w myśl przepisów rozdziału 3 omawianej ustawy (art. 30 ust. 2 pkt 3), a w jej ramach funkcjonariusze celni są uprawnieni do podjęcia określonych czynności, w tym do przeprowadzania w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia, możliwości gry m.in. na automacie (art. 32 ust. 1 pkt 13). Brak jest argumentów prawnych dla przyjęcia, że efekt tych czynności nie może być wykorzystany w postępowania będącym następstwem ustaleń kontrolnych, a jedynie służyć ma do zasygnalizowania Ministrowi Finansów konieczności rozstrzygnięcia w odrębnym trybie przewidzianym w art. 2 ust. 6 u.g.h. czy ta gra jest grą na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, na co wskazują zebrane w sprawie dowody.

Wobec tego zarzuty adresowane wobec faktycznych podstaw wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, jak i przedstawione w ich uzasadnieniu argumenty, nie podważają trafności oceny Sądu I instancji, że ustalenia stanu faktycznego sprawy, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji są prawidłowe. Podstawą ustaleń faktycznych w sprawie był przeprowadzony na spornym automacie eksperyment, który wykazał – czego autorowi skargi kasacyjnej nie udało się podważyć – że jest to urządzenie elektroniczne, umożliwiające rozgrywanie gier o charakterze losowym i służy do celów komercyjnych.

Zatem upatrywanie wadliwości działania organu w naruszeniu art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 2 ust. 6 u.g.h. w zw. z art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. oraz art. 197 § 1 O.p., co miał zaakceptować Sąd I instancji – nie znajduje usprawiedliwienia.

Za chybiony Naczelny Sąd Administracyjny uznaje również zarzut podniesiony w pkt 2 petitum skargi kasacyjne, tj. zarzut naruszenia art. 141 § 4 w zw. z art. 269 § 1 p.p.s.a.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji zaniechał dokonania własnej oceny stanu prawnego, ograniczając się do powielenia stanowiska zawartego w uchwale NSA z dnia 16 maja 2016 r. w zakresie możliwości stosowania przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Sąd I instancji uchylił się zatem od przeanalizowania zaistniałego problemu, a tym samym nie wyjaśnił podstawy prawnej wydanego rozstrzygnięcia co stanowi naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Poza tym kasator nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, odnośnie braku związku pomiędzy regulacją zawartą w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. a art. 14 ust. 1 u.g.h. Skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, że przepis art. 89 u.g.h. sankcjonuje naruszenie obowiązków wynikających z ustawy, w tym m.in. płynących z art. 14 ust. 1 oraz 6 ust. 1 u.g.h.

Odnosząc się do tak postawionego zarzutu należy podkreślić, że zgodnie z art. 269 § 1 p.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego, to przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Z treści przytoczonej regulacji zasadnie zatem wywodzi się, że stanowisko zajęte w uchwale wiąże pośrednio wszystkie składy orzekające sądów administracyjnych i dopóki nie nastąpi zmiana tego stanowiska, dopóty sądy administracyjne powinny je respektować. Związanie to ma ten skutek, że składowi sądu administracyjnego rozpoznającemu sprawę nie wolno samodzielnie przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zatem nie można skutecznie zarzucić sądowi administracyjnemu złamania prawa, jeżeli zastosował on przepis prawa w znaczeniu nadanym mu uchwałą składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2017 r., sygn. akt I OSK 1634/15). Nie można mu również zarzucić uchybienia obowiązującym przepisom, jeżeli podzielił on stanowisko zajęte w uchwale składu poszerzonego i nie przedstawił zajętego w niej zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia przez inny skład poszerzony (por. wyrok NSA z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II GSK 1436/17).

Wobec tego wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku słusznie odwołał się do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16, jak i do jej uzasadnienia oraz związania tą uchwałą z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a.

Ponadto wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku skarżącego, Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera też stanowisko co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika zaś, że jej autor poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w istocie podejmuje polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, który podzielił rozstrzygnięcie zawarte w ww. uchwale, tym samym nie znajdując podstaw przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia przez inny skład poszerzony. W ramach tego zarzutu skarżący kasacyjnie próbuje wykazać, że Sąd I instancji powinien dojść do odmiennych wniosków, sprzecznych ze stanowiskiem zawartym w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16 i przyjąć taką wykładnię prawa, która odpowiadałby oczekiwaniom strony. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd I instancji kontroli prawidłowości wykładni i zastosowania prawa materialnego przez działające w sprawie organy (por. wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 2665/16).

Natomiast Sąd orzekający w niniejszym składzie w pełni akceptuje wywody prawne zawarte we wskazanej uchwale, przyjmując je jako własne. Nie ma jakichkolwiek podstaw do kwestionowania tego rozstrzygnięcia, zwłaszcza w kierunku wskazywanym przez stronę. Jedynie więc w niezbędnym zakresie przypomnieć należy, że funkcja realizowana przez art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., nadaje temu przepisowi samoistny charakter w relacji do art. 14 ust. 1 tej ustawy, co uzasadnia - wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej - pogląd o braku podstaw do odmowy jego stosowania w sprawie o nałożenie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Nie jest bowiem tak, że art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. pozostaje w tak ścisłym funkcjonalnym związku z technicznym przepisem art. 14 ust. 1 u.g.h., który zawsze i bezwarunkowo - a więc, bez względu na elementy i okoliczności konkretnych stanów faktycznych - uzasadnia odmowę jego zastosowania, jako podstawy nałożenia kary pieniężnej, ilekroć podmiot urządzający gry na automatach czyni to poza kasynem gry. Przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. ma wszelkie cechy przepisu nakładającego sankcję administracyjną, za zachowania niezgodne z prawem, których nie można zamknąć jedynie w zakazie urządzania gier poza kasynem gry.

Zatem biorąc pod uwagę prawidłowo ustalony i niepodważony przez autora skargi kasacyjnej stan faktyczny sprawy oraz przeprowadzoną w sposób prawidłowy wykładnię przepisów prawa materialnego znajdujących zastosowanie w sprawie, Sąd I instancji zasadnie oddalił skargę i przyjął, że zostały spełnione przesłanki pociągnięcia adresata zaskarżonej decyzji do odpowiedzialności na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. i wymierzenia mu w związku z tym kary pieniężnej

Wobec powyższego, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804, ze zm.).