Wyrok NSA, sygn. akt I SA 1750/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)

SENTENCJA

Sygn. akt I SA 1750/98

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 lutego 1999 r.

Nachalny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym:

Przewodniczący Sędzia NSA A. Kisielewicz

Sędziowie NSA Z. Mank, A. Kuba (spr.)

Protokolant J. Chindelewicz

po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 1999 r. sprany ze skargi P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdów samochodowych - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie ort. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 53 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku Zarządu Głównego P. z siedzibą w [...] o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] r. [...] odmawiającej wydania zezwolenia uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdów samochodowych P. - odmówił zmiany powyższej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że podstawo decyzji odmawiającej P. wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym czterech samochodów ratowniczych marki “Polonez Caro” było uznanie, że przedmiotowe pojazdy nie spełniają warunków określonych w art. 53 ust.1 pkt 9 powołanej wyżej ustawy Prawo o ruchu drogowym - niezbędnych do ich uprzywilejowania.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Zarząd P. podniósł, że zespoły ratownicze powołane przez P. w celu przeciwdziałania tragicznym skutkom wypadków wymagają atrybutów uprzywilejowania ze względu na podwyższone ryzyko kolizji, a tym samym zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego.

Z tych też powodów od 1988 r. były dla P. wydawane zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdów w ruchu drogowym.

Powyższa argumentacja nie daje podstaw do zmiany decyzji odmawiającej zezwolenia, ponieważ odcinki specjalne rajdów samochodowych organizowane są na wyłączonych z ruchu odcinkach dróg publicznych. Zbędne jest zatem korzystanie z możliwości uprzywilejowanie w ruchu drogowym na odcinkach, gdzie ten ruch nie występuje.

W celu zabezpieczenia niebezpiecznych odcinków rajdów wystarczyłoby właściwe rozplanowanie ustawienia na trasie wnioskowanych pojazdów, a w przypadku kolizji radiotelefony umożliwiłyby szybkie jej zlokalizowanie i udzielenie stosownej pomocy. Stanowisko takie przedstawił również Komendant Policji w [...].

Przy zabezpieczeniu rajdów sportowych uczestniczą jednostki wyposażone z mocy ustawy w atrybuty uprzywilejowania, straży pożarnej, policji i pogotowia ratunkowego.

Pojazdy samochodowe P. należy zakwalifikować jedynie jako samochody pomocy drogowej, na które należy zwracać szczególną uwagę i które powinny posiadać żółte światło błyskowe.

Nie bez znaczenia jest również fakt, że każdy przejazd pojazdu uprzywilejowanego prowadzi do powstawania dodatkowych

zatorów na ciągach komunikacyjnych, stwarzając tym samym dodatkowe zagrożenie bezpieczeństwa innych uczestników ruchu,

W związku z powyższym nie znaleziono podstaw do uznania, że spełnione zostały warunki uzasadniające uprzywilejowanie w ruchu drogowym wymienionych we wniosku czterech pojazdów samochodowych P. w [...] określone w art. 53 ust. 1 pkt 9 Prawa o ruchu drogowym.

Powyższą decyzję zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego P. wnosząc o jej uchylenie w całości z powodu naruszenia prawa materialnego art. 53 ust. l pkt 9 Prawa o ruchu drogowym przez błędną jego wykładnię.

Zdaniem strony skarżącej samochody objęte wnioskiem wypełniają dyspozycję art. 53 cyt. ustawy, gdyż używane są wyłącznie w związku z ratowaniem tycia lub zdrowia ludzkiego na zawodach sportowych przez wyspecjalizowane do tego zespoły ratownicze P.

Od 1988 r. wydawane były P. analogiczne zezwolenia (dowód 20 sztuk zezwoleń za lata 1994 - 1998), które zachowały ważność pod rządami aktualnej ustawy prawo o ruchu drogowym.

Odmowa zawarta w zaskarżonej decyzji jest ponad wszelką wątpliwość sprzeczna z logiczną wykładnią art. 53 ust. l pkt 9 ustawy. Samochody ratownicze P. gwarantują optymalne bezpieczeństwo imprez sportowych, a współpraca z innymi służbami ratowniczymi daje możliwość bardzo szybkiej profesjonalnej interwencji.

Ponieważ samochody ratownicze P. używane są wyłącznie w związku z ratowaniem zdrowie i życia, spełniają przesłanki zawarte w art. 53 ust. l pkt 9 Prawa o ruchu drogowym.

Odmowa wydania zezwolenia jest - zdaniem strony skarżącej - nieuzasadniona i sprzeczne z prawem.

W odpowiedzi na skargą organ naczelny wnosił o jej oddalenie, uznając zarzuty skargi za nietrafne.

Przepis art. 53 ust. l pkt 9 Prawa o ruchu drogowym przewiduje możliwość wydania zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdów w przypadkach bezpośrednich faktycznych działań, a nie w przypadkach działań mających hipotetycznie wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości.

Należy więc przyjęć, że zezwolenie Ministra może być wydane w szczególnie uzasadnionych przypadkach, odpowiednio umotywowanych prawnie i faktycznie. Do takich nie należą jednak pojazdy jednostek ratownictwo drogowego w tym również P.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Sprawowana w zakresie swej właściwości przez Naczelny Sąd Administracyjny kontrola sądowoadministracyjna, obejmuje badanie zgodności podjętych decyzji administracyjnych z prawem (art.21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz. U. Nr 74, poz.368 ze zm.).

W ramach tej kontroli Sąd uchyla zaskarżoną decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to na podstawie przepisów art. 22 ust.1 pkt 1 i art. 22 ust. 2 pkt 1 cyt. wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz.602 z późn. zm.), który określa, że pojazdem uprzywilejowanym może być pojazd samochodowy jednostki nie wymienionej w pkt 1 - 8, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego na podstawie zezwolenia Ministra Spraw 'Wewnętrznych i Administracji.

Odmowa wydania zezwolenia w oparciu o powyższy przepis art. 53 ust. l pkt 9 Prawa o ruchu drogowym P. dla pojazdów samochodowych uczestniczących w zabezpieczaniu imprez sportowych - rajdów samochodowych jako pojazdy ratownictwa drogowego - zdaniem Sądu nie narusza tego przepisu, a dokonana przez organ rozstrzygający jego wykładnia nie nasuwa poważniejszych zastrzeżeń.

Nie ulega wątpliwości, że nadanie atrybutu pojazdu uprzywilejowanego w ruchu drogowym przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji może nastąpić na podstawie art. 53 ust. l pkt 9 cyt. ustawy wyłącznie w przypadku używania togo pojazdu w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Wykładnią powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że przewidywana możliwość uprzywilejowania pojazdów (wydanie stosownego zezwolenia) dotyczy jedynie przypadków bezpośrednich faktycznych działań związanych z ratowaniem życie lub zdrowia ludzkiego, a nie działań ewentualnych i hipotetycznych, które mogą wystąpić w bliżej nieokreślonej przyszłości np. jeżeli dojdzie do wypadku podczas imprezy sportowej - rajdu samochodowego organizowanego przez stronę skarżącą.

Należy stwierdzić, że do zadań statutowych P. nie należy rutynowe prowadzenie działalności w zakresie ratowania życia lub zdrowia ludzkiego. Także nie można założyć apriori, że wnioskodawca będzie podejmował takie działania tylko dlatego, że podczas rajdu sportowego może zdarzyć się wypadek wymagający użycia pojazdu organizatora imprezy w celu ratowania życia lub zdrowia ludzkiego.

Argumenty organu orzekającego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji są dla Sądu w pełni przekonywujące i dlatego przedmiotowej decyzji uznaniowej nie można było uznać za dowolną.

Ocena przesłanek udzielenia zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdów samochodowych strony skarżącej na podstawie art. 53 ust. l pkt 9 Prawa o ruchu drogowym dokonana przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w zaskarżonej decyzji nie narusza nie tylko przepisów prawa materialnego ale również przepisów postępowania administracyjnego w stopniu jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

7

Przytoczone argumenty przez organ rozstrzygający, które przyświecały niewątpliwie ustawodawcy, który ograniczył do niezbędnego zakresu listę pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym, a dotyczące zagrożeń związanych z poruszaniem się zbyt wielu pojazdów w ruchu drogowym w sposób uprzywilejowany w warunkach stale zwiększającego się natężenia ruchu drogowego, co może nie tylko przyczynić się do likwidacji zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego lecz nawet prowadzić do zwiększenia togo zagrożenia - są nie do podważenia.

Pojazdy samochodowe P. z zasady przeznaczone są do udzielania pomocy drogowej, a w odniesieniu do organizowanych rajdów samochodowych przez P. obowiązują przepisy dotyczące bezpieczeństwa organizowania tego rodzaju imprez sportowych i uczestniczeniu w nich profesjonalnych służb ratownictwa powołanych ustawowo do tych celów jak pogotowia ratunkowego, straży pożarnej czy też Policji oraz właściwego zabezpieczenia takiej imprezy (odcinki zamknięte dla ruchu, odpowiednia dyslokacja pojazdów ratownictwo).

Udzielanie zezwoleń stronie skarżącej w przeszłości na podstawie dawnej ustawy Prawo o ruchu drogowym nie może stanowić wystarczającego argumentu za “kontynuowaniem" tych zezwoleń i powoływanie się przez P., na prawa nabyte należało uznać za nietrafne, P. nabywał uprawnienia na czas przewidziany w zezwoleniu i w oparciu o ustalenie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w czasie wydawania tych zezwoleń.

Nie bez znaszania dla rozstrzygnięcia w tej sprawie była również negatywna opinia Policji, która zawierała przekonywujące uzasadnienie.

Wobec nie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego - przepisu art. 53 ust. l pkt 9 ustawy - Prawo o ruchu drogowym - przez jego błędną wykładnię dokonaną przez organ rozstrzygający w zaskarżonej decyzji brak było podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji.

Dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na mocy art. 27 ust. l cyt. wyżej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.