Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 1324/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Szczerbiński Asesor WSA Maria Tkacz-Rutkowska (sprawozdawca) Protokolant: Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]r. nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące: marzec, kwiecień, maj i czerwiec 2001 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi są postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...]r. (nr [...]) w sprawie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]:

- nr [...]w sprawie określenia za marzec 2001 r. podatku od tworów i usług podlegającego wpłacie na podstawie art. 33 ustawy o VAT, (postanowienie [...]),

- nr [...]w sprawie określenia za kwiecień 2001 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podatkiem od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy (postanowienie [...]),

- nr [...]w sprawie określenia za maj 2001 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podatkiem od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy (postanowienie [...]),

- na [...]w sprawie określenia za czerwiec 2001 r. nadwyżki podatku naliczonego nad należnym podatkiem od towarów i usług do zwrotu na rachunek bankowy (postanowienie [...]).

Wymienione decyzje doręczono za jednym potwierdzeniem odbioru. Przesyłkę nadano w urzędzie pocztowym w dniu [...]r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, iż z powodu niemożności doręczenia w inny sposób przesyłkę pozostawiono na okres 7 dni w Urzędzie Pocztowym nr [...]w W., zawiadomienie o tym pozostawiono w dniu [...]r., w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego. Jako datę doręczenia przyjęto, zatem dzień [...]r..

Pismem z dnia [...]r. skarżący wystąpił o przewrócenie terminu do złożenia odwołań od wymienionych decyzji w sprawie podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca 2001 r. Wyjaśnił, że decyzje te odebrał dopiero w dniu [...]. Wcześniej nie wiedział o wydaniu przez Urząd Skarbowy tych decyzji. W okresie od wydania decyzji do ich faktycznego odebrania przez podatnika organ nie podjął żadnych działań zmierzających do wykonania tych decyzji (postępowanie egzekucyjne). O wydaniu decyzji dowiedział się będąc w innej sprawie w Urzędzie Skarbowym w W. w dniu [...]r. Wówczas złożył podanie o wydanie odpisów tych decyzji. Odpisy decyzji odebrał w dniu [...]r. i po zapoznaniu się z treścią decyzji w terminie 7 dni złożył wniosek o przewrócenie terminu od wniesienia odwołania od decyzji oraz odwołania od wszystkich decyzji. Podatnik twierdzi, iż uchybienie terminu nie nastąpiło z jego winy. W okresie, kiedy decyzje wysłano przebywał na urlopie wypoczynkowym poza miejscem zamieszkania, a po powrocie nie znalazł żadnego zawiadomienia o przesyłce. Przytoczone okoliczności, w ocenie skarżącego, nie mogą skutkować pozbawieniem go możliwości wniesieni odwołań od decyzji otrzymanych faktycznie dopiero w dniu [...].

Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. postanowieniami z dnia [...]r. odmówił przewrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...]r. nr [...]. W uzasadnieniach postanowień stwierdził, iż wnoszący o przewrócenie terminu winien uprawdopodobnić brak swojej winy, czyli uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją należytą staranność oraz fakt, że przeszkoda od niego niezależna istniała cały czas aż do złożenia wniosku o przewrócenie terminu. W ocenie organu podatkowego o braku winy można mówić wyłącznie wówczas, gdy dokonanie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Jako takie przeszkody wymieniono nagłą chorobę, awarię komunikacyjną, pożar, powódź powołując orzeczenie NSA z dnia 18 lutego 2000 r. sygn. akt III SA 1716/99. Przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Organ wskazał, iż przesłane na adres skarżącego decyzje wróciły do Urzędu Skarbowego w W. z adnotacją " zwrot nie podjęto w terminie" oraz "adresata nie zastano awizowano dnia [...] r." korespondencję pozostawiono na okres 7 dni w Urzędzie Pocztowym nr [...]. W ocenie organu podatnik nie dochował należytej staranności, bowiem w dniu [...]r. osobiście odebrał postanowienia w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej wyznaczające 7 dniowy termin do wypowiedzenia się odnośnie materiału dowodowego zebranego w sprawach dotyczących podatku od towarów i usług za miesiące od marca do czerwca 2001 r. Oznaczało to, że w sprawach tych postępowanie dowodowe zostało zakończone. Pomimo częstych wyjazdów za granice i urlopu w lipcu i sierpniu 2003 r. skarżący nie podjął żadnych działań zmierzających do ustanowienia pełnomocnika do odbioru decyzji wymiarowych. Ponadto jak twierdzi organ podatkowy, jeśli przeszkoda w odebraniu decyzji wystąpiła w lipcu i sierpniu 2003 r. to oznacza, że po upływie tych miesięcy przeszkoda ustała i do dnia [...]. podatnik mógł złożyć wniosek o przewrócenie terminu do wniesienia odwołań w spornych sprawach.

Oznacza to, że skarżący nie spełnił dwóch warunków niezbędnych do przywrócenia terminu do wniesienia odwołań:

- nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy,

- prośbę o przewrócenie terminu wniósł po upływie 7 dniowego terminu od ustania przyczyny uchybienia terminowi.

Na postanowienia te M. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, w której zarzucił, że postanowienie opiera się na niepełnej analizie faktów i terminów przedstawionych we wniosku o przewrócenie terminu. Ponadto wskazał na naruszenie przepisów art. 148, 149 i 150 ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz.926 ze zm.) poprzez budowę uzasadnienie na bazie dwóch wariantów. W uzupełnianiu skargi pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 162 Ordynacji podatkowej przez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie zachodzą przesłanki zastosowania instytucji przewrócenia terminu. Powołał orzeczenia NSA Ośrodek Zamiejscowy w Gdański z dnia 24 marca 1999 r. I SA/Gd 1664/98, z którego wynika, ze "datą początkową biegu terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu może być dzień, w jakim strona powzięła wiadomość o uchybieniu terminu".

Stwierdził ponadto, że doręczenie postanowienia wydanego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej nie kształtuje żadnych innych obowiązków dla strony poza wynikającymi z tego przepisu. Nie można, zatem wymagać, aby w okresie po doręczeniu tego postanowienia podatnik zaniechał jakichkolwiek wyjazdów. Za niezasadne uznał też zarzuty dotyczące nie ustanowienia przez podatnika pełnomocnika dla doręczeń, twierdząc, iż w rozpatrywanej sprawie nie zachodziły okoliczności, które obligowałyby skarżącego do podejmowania takich czynności.

W odpowiedziach na skargę Dyrektor Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy w W. wniósł o oddalenia skargi i powtórzył argumentację przedstawioną w zaskarżonych postanowieniach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie decyzji może nastąpić w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej w skrócie u.p.s.a.

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcia w tym zakresie należy stwierdzić, iż organy orzekające w sprawie nie naruszyły przepisów prawa materialnego ani prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) sposób doręczania pism regulują w art.148-150.

Przepisy te przewiduję doręczenie pism :

- bezpośrednio adresatowi, a jeśli nie jest to możliwe,

- w sposób zastępczy.

Doręczenie zastępcze odbywa się poprzez doręczenie pisma osobom wymienionym w art. 149 Ordynacji podatkowej (pełnoletni domownik, sąsiad, dozorca domu), które zobowiązały się oddać je adresatowi. W przypadku, gdy doręczenie w ten sposób nie jest możliwe, zgodnie z art. 150 Ordynacji podatkowej, doręczenia zastępczego można dokonać poprzez pozostawienie pisma w placówce pocztowej (doręczenie odbywa się za pośrednictwem poczty) lub w urzędzie gminy (doręczenie przez pracownika urzędu lub inną upoważniona osobę). O pozostawieniu pisma w placówce pocztowej lub urzędzie gminy pozostawia się powiadomienie w pocztowej skrzynce oddawczej, gdy nie jest to możliwe na drzwiach mieszkania adresata.

W rozpatrywanej sprawie zastosowano doręczenie zastępcze uregulowane art. 150 Ordynacji podatkowej, pozostawiając korespondencję w placówce pocztowej na okres 7 dni i jednocześnie, pozostawiając zawiadomienie o tym w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego. Z potwierdzenia odbioru przesyłki wynika jednoznacznie, iż w dniu [...]r. nie doręczono przesyłki z powodu nieobecności adresata oraz z powodu niemożności doręczenia w sposób wskazany w art. 149 Ordynacji podatkowej. Przesyłkę w związku z powyższym złożono w Urzędzie Pocztowym Nr [...] przy ul B. [...] pozostawiając informację o tym w pocztowej skrzynce oddawczej adresata.

Należy, zatem stwierdzić, iż wszystkie warunki wymagane art. 150 Ordynacji podatkowej, aby doręczenie zastępcze uznać za skuteczne zostały spełnione. Doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu [...]r. W tym zakresie za słuszna należy uznać stanowisko organu podatkowego.

W przypadku uchybienia terminowi zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przewrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin.

Przywrócenie terminu jest, zatem możliwe jedynie na wniosek zainteresowanego, w którym wykaże, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przepis art. 162 Ordynacji opodatkowanej jednoznacznie wskazuje, iż to na wnoszącym o przywrócenie terminu spoczywa ciężar uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi.

Organ podatkowy stwierdził, iż skarżący nie dopełnił zarówno warunków formalnych, tj. wniosek złożył po upływie siedmiodniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jak również nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminowi do wniesienia odwołań nastąpiło bez jego winy.

We wniosku skarżący jedynie zaprzeczył ustaleniom organu wynikającym z dowodu doręczenia nie wskazując żadnych okoliczności, uprawdopodabniających brak zawinienia w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań. Nie można uznać za wystarczające twierdzeń skarżącego, iż w swojej skrzynce pocztowej po powrocie z urlopu nie znalazł zawiadomienia o korespondencji. Z dowodu doręczenia, bowiem jednoznacznie wynika, że zawiadomienie takie pozostawiono w dniu [...]r. Skarżący nie wskazuje żadnych okoliczności, które mogły spowodować, iż pozostawiona informacja o korespondencji została usunięta przez osoby trzecie ani przyczyn, jakie mogły spowodować zaginiecie tej informacji. Nie ma, zatem w ocenie Sądu podstaw do przyjęcia, że skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań. Oznacza to brak podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołań.

Odnośnie zarzutu przekroczenia siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu Sąd nie podziela stanowiska organu podatkowego. Podanie o przewrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, jednocześnie dopełniając czynności, dla której określony był termin. Organ przyjął, iż przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu powrotu skarżącego z urlopu tj. [...]r., a zatem termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu upłynął w dniu [...]r. W rozpatrywanym stanie faktycznym ze stanowiskiem takim nie sposób się zgodzić, bowiem rozpatrzenie wniosku nie byłoby możliwe nawet wówczas, gdyby skarżący wykazał brak winy w uchybieniu terminowi (tj. brak informacji o przesłanej mu korespondencji).

Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia dla ostatecznego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, bowiem organ podatkowy mimo wątpliwości odnoszących się do złożenia wniosku w terminie poddał wniosek ocenie także w zakresie uprawdopodobnienia, przez skarżącego, że uchybienie terminowi nastąpiło bez jego winy. Wyrażoną w postanowieniach ocenę odnosząca się do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi Sąd podzielił.

Przedstawione w skardze zarzuty odnośnie naruszenia przepisów art. 148-150 Ordynacji podatkowej przez budowę uzasadnienia postanowień na bazie dwóch wariantów nie zasługują na uwzględnianie. Organ w prowadzonym postępowaniu zobowiązany jest ocenić wszystkie wymienione przez ustawodawcę warunki, które wnoszący o przywrócenie terminu winien spełnić, aby organ termin przewrócił.

Zarzut skargi, iż podatnik nie miał obowiązku ustawowego ustanowienia pełnomocnika dla doręczeń oraz wskazanie, iż doręczenie postanowienia wydanego w trybie art. 200 Ordynacji podatkowej nie nakład na podatniku obowiązków, jakkolwiek należy się z nimi zgodzić, nie mają w sprawie istotnego znaczenia. W postępowaniu o przywrócenie terminu zgodnie z art. 162 Ordynacji podatkowej ciężar uprawdopodobnienia, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wnioskodawcy spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. W rozpatrywanej sprawie wnoszący o przewrócenie terminu braku winy w uchybieniu terminowi nie uprawdopodobnił Wskazanie, zatem przez organ podatkowy tej okoliczność jako podstawy odmowy przywrócenia terminu należy uznać za w pełni uzasadnione.

W tym stanie sprawy Sąd, kierując się przedstawionymi wyżej względami, na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.

.