Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2652/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, (spr.), sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu demontażu reklamy oddala skargę


UZASADNIENIE

Sygnatura akt VII SA/Wa 2652/14

UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...]sierpnia 2013 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267) nakazał inwestorowi - [...] Sp. z o.o. demontaż reklamy winylowej zamontowanej na elewacji budynku hotelu "[...]" przy Placu [...] w [...] wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem - lampami halogenowymi w terminie 14 dni od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 31.07.2008 r. Delegatura Biura Architektury i Planowania Przestrzennego w Dzielnicy [...] (obecnie Wydział Architektury i Budownictwa) zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z prośbą o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie zamontowanej reklamy winylowej na elewacji budynku hotelu "[...]" przy PI. [...] w [...].

Jak wynikało z ww. pisma, organ administracji architektoniczno - budowlanej nie wydawał zgody na zamontowanie powyższej reklamy. Jej zamontowanie stwierdzono w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...].07.2008 r. Według organu administracji architektoniczno - budowlanej samowolnie zamontowany nośnik reklamowy jest niezgodny z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji metro "[...]" oraz zakłóca architekturę budynku, a tym samym przestrzeń publiczną wpisaną do rejestru zabytków "[...]" (poz. rej. [...]).

W dniu [...].08.2008 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie samowolnie zamontowanej reklamy winylowej na elewacji budynku hotelu "[...]" przy Placu [...] w [...].

W toku postępowania Zarząd Hoteli [...] "[...]" poinformował organ, że zgodnie z postanowieniami umowy najmu z dnia [...].12.2008 r., [...] Sp. z o.o. jest najemcą ww. powierzchni oraz jest zobowiązana do "uzyskania wszelkich koniecznych w świetle przepisów prawa zgód i zezwoleń na zainstalowanie przedmiotowych reklam, w tym zmianę ich ekspozycji".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...].06.2009 r. nałożył na inwestora [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] obowiązek przedłożenia dokumentacji określonej w punktach 1-5 ww. postanowienia.

W dniu 6.07.2009 r. zobowiązany wniósł o umorzenie postępowania z uwagi na zdjęcie reklamy z elewacji budynku hotelu "[...]" w [...], nie przedkładając wymaganej postanowieniem z dnia [...].06.2009 r. dokumentacji. W związku z powyższym pracownik organu w dniu [...].09.2009 r. przeprowadził oględziny i stwierdził, że reklama na siatce winylowej nie została zdemontowana.

Wobec nie przedłożenia wymaganych dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].09.2009 r. na podstawie art. 49 b ust. 1 Prawa budowlanego nakazał [...] sp. z o.o. rozbiórkę samowolnie zamontowanej reklamy winylowej na elewacji budynku hotelu "[...]" przy PI. [...] w [...].

Na skutek odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]01.2010 r. uchylił decyzję PINB z dnia [...].09.2009 r. oraz postanowienie, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskazał, iż zastosowano błędny tryb postępowania, które powinno być prowadzone na podstawie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.

W dniu [...].03.2010r. organ I instancji przeprowadził kolejne oględziny i stwierdził, iż przedmiotowa reklama nie została zdemontowana. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...].03.2010 r. nakazał inwestorowi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 rozbiórkę samowolnie zamontowanej reklamy winylowej na elewacji budynku hotelu "[...]" przy Placu [...] w [...].

Powyższa decyzja została uchylona przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].06.2010 r.

Organ nadzoru budowlanego II instancji wskazał między innymi, iż w związku z objęciem ochroną konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego elewacji budynku przy Placu [...] w [...], organ nadzoru budowlanego I instancji, rozpatrując ponownie sprawę, powinien dokonać konsultacji ze [...] Konserwatorem Zabytków.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w dniu [...].10.2010 r. skierował zapytanie do [...] Konserwatora Zabytków z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie przedmiotowej reklamy. W dniu 22.10.2010 r. [...]Konserwator Zabytków poinformował, że budynek przy Placu [...] w [...]wchodzi w skład zespołu budowlanego [...] - Plac [...], ujęty w wykazie zabytków nieruchomych, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18.03.2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 75 z dnia 5.05.2010 r.) i stanowi przedmiot ochrony konserwatorskiej.

Organ konserwatorki wskazał, że Plac [...] jest centralnym punktem wzniesionej w jednolitym architektonicznie stylu realizmu socjalistycznego [...]Dzielnicy Mieszkaniowej. Budynek przy PI. [...] zamyka południową pierzeję placu i stanowi istotny element architektoniczny i widokowy na osi ulicy [...]. Niemalże całą północną elewację ww. budynku przesłania wysoka na cztery kondygnacje wielkoformatowa reklama na siatce winylowej. Reklama przesłania okna oraz podziały architektoniczne budynku. Ze względu na gabaryty i intensywną, kontrastową kolorystykę, reklama w niezwykle agresywny sposób oddziałuje na historyczne wnętrze urbanistyczne Placu [...]. Staje się dominującym elementem placu niwecząc w ten sposób zamysł architektoniczny zabytkowego założenia. Za niedopuszczalne uznał aby zabytkowy obiekt architektoniczny pełnił funkcję nośnika reklamowego.

W dniu 8.07.2013 r. odbyły się oględziny reklamy przy udziale przedstawiciela inwestora - t.j. [...] Sp. z o.o. ( nastąpiła zamiana nazwy spółki). Ustalono, iż na elewacji frontowej budynku przy PI. [...] jest zamontowana reklama wielkoformatowa - siatka winylowa, za pomocą kotew i ściągów. Reklama jest oświetlona 13 lampami halogenowymi zainstalowanymi na wysięgnikach do instalacji budynku w pasie pod gzymsem wieńczącym. Reklama przesłania okna w elewacji północnej na czterech kondygnacjach (od antresoli do 3-go piętra włącznie) i na całej szerokości ściany frontowej budynku. Inwestor zawarł z właścicielem obiektu umowę najmu powierzchni reklamowej. Zarząd Dróg Miejskich nie wydawał zezwolenia na umieszczenie (nadwieszenie) przedmiotowego obiektu reklamowego w pasie drogowym.

Po tych ustaleniach organ uznał, że wobec braku zgodności samowolnie zamontowanej reklamy winylowej na elewacji budynku przy Placu [...] w [...] z obowiązującym planem miejscowym oraz negatywnego stanowiska Konserwatora Zabytków, co do możliwości dalszego istnienia przedmiotowego nośnika, nie było przesłanek do legalizacji samowoli budowlanej.

W ocenie organu w niniejszym przypadku zastosowanie miał przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, w myśl którego właściwy organ, w drodze decyzji: nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

[...] sp. z o.o. w [...] wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa, art 107 § 1 kpa w związku z art 39 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane oraz art 6 i art 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw poprzez zaniechanie wyjaśnienia, czy na dzień wydania zaskarżonej decyzji budynek przy PI. [...] i zespół budowlany [...] przy Placu [...] były wpisane do rejestru zabytków czy też gminnej, wojewódzkiej lub krajowej ewidencji zabytków i oparcie decyzji na nieaktualnym stanie prawnym i faktycznym, poprzez przyjęcie, że zespół budowlany [...] - Plac [...]jest ujęty w wykazie zabytków nieruchomych;

2) naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w związku z art. 106 § 5 kpa, art. 124 § 1 kpa, art. 125 § 1 i kpa, art. 126 kpa poprzez zajęcie przez [...] Konserwatora Zabytków stanowiska (pismo z dnia [...] października 2010 r.) w innej formie niż postanowienie, na które przysługuje stronie zażalenie,

3) naruszenie art 7 kpa, art 77 § 1 kpa i art 107 § 1 kpa poprzez niewyjaśnienie, czy to skarżąca zamontowała na przedmiotowym budynku konstrukcję wsporczą (kotwy) oraz oświetlenie pomimo, że decyzja nakazuje demontaż tych elementów;

4) naruszenie art. 10 § 1 kpa poprzez wydanie decyzji przed umożliwieniem zapoznania się stronie ze stanowiskiem Zarządu Dróg Miejskich w sprawie zajęcia pasa drogowego i uniemożliwienie wypowiedzenia się w tej kwestii.

Spółka domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy w dacie wydania zaskarżonej decyzji budynek przy PI. [...] i zespół budowlany [...] przy Placu [...] podlegał ochronie jako zabytek, a jeżeli tak to w jakiej formie i w jakim zakresie. Organ zwrócił się wprawdzie w piśmie z dnia 5 października 2010 r. do [...] Konserwatora Zabytków o zajęcie w tej sprawie stanowiska i uzyskał odpowiedź w dniu 19 października 2010 r., ale stanowisko konserwatora, zdezaktualizowało się z powodu zmiany stanu prawnego i faktycznego, jaka nastąpiła do czasu wydania zaskarżonej decyzji.

[...] konserwator zabytków wskazał, że przedmiotowy budynek wchodzi w skład zespołu budowlanego [...] - Plac [...], ujętego w wykazie zabytków nieruchomych, o którym mowa w art. 7 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw. Przytoczenie powyższego stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazuje na to, że stan wskazany przez konserwatora stanowił podstawę wydania tej decyzji.

Tymczasem wykaz zabytków nieruchomych był jedynie przejściową formą ochrony zabytków i podstawą do ujęcia zabytków w gminnej ewidencji zabytków. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, do 5 czerwca 2012 r. powinny być założone gminne ewidencje zabytków, a do 5 czerwca 2013 r. krajowa i wojewódzkie ewidencje zabytków.

W dacie wydania zaskarżonej decyzji wykazy zabytków nieruchomych już nie miały znaczenia jako forma ochrony zabytków, gdyż zastąpiły je ewidencje zabytków.

Organ pierwszej instancji winien więc ustalić, czy przedmiotowy budynek lub zespół budynków [...] podlega ochronie jako zabytek i jeżeli tak, to czy jest wpisany do rejestru zabytków czy też gminnej, wojewódzkiej lub krajowej ewidencji zabytków. Ustalenie formy i sposobu ewentualnej ochrony ma zgodnie z art. 39 Prawa budowlanego, znaczenie dla ustalenia zakresu kompetencji konserwatora w postępowaniu.

Zaniechanie ustalenia tych okoliczności według stanu na dzień wydania decyzji stanowiło naruszenie art. 7 kpa i art 77 § 1 kpa i art 107 § 1 kpa w związku z art. 39 ustawy Prawo budowlane.

W przypadku gdy zgodnie z art. 39 ustawy Prawo budowlane do wydania decyzji konieczne jest uzgodnienie z wojewódzkim konserwatorem zabytków uzgodnienie to powinno nastąpić w formie postanowienia, na które stronie przysługuje zażalenie (art 106 § 5 kpa).

Zatem w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji nie doszło do uzgodnienia z konserwatorem w wymaganej przez prawo formie. Stanowiło to naruszenie art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w związku z art 106 § 5 kpa.

Organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją nakazał stronie między innymi demontaż konstrukcji wsporczej i oświetlenia - lamp halogenowych. Jednak zaniechał ustalenia, czy to skarżąca wykonała roboty polegające na zainstalowaniu konstrukcji wsporczej (kotew) oraz oświetlenia i tym samym czy można jej nakazać demontaż tych elementów. Doszło w ten sposób do naruszenia art 7 kpa, art 77 § 1 kpa i art 107 § 1 kpa.

Organ nie umożliwił stronie przed wydaniem zaskarżonej decyzji zapoznania się z całością materiału dowodowego i wypowiedzenia się co do wszystkich dowodów.

Pomimo uzupełnienia materiału dowodowego po zapoznaniu się z nim przez stronę i pomimo wyraźnego wniosku strony o umożliwienie jej zapoznania się ze stanowiskiem ZDM i wypowiedzenia się w sprawie tego stanowiska, strona została pozbawiona takiej możliwości.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez [...] Sp. z o.o. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...].08.2013 r. nakazującej inwestorowi - [...] Sp. z o.o., demontaż reklamy winylowej zamontowanej na elewacji budynku hotelu "[...]" przy Placu [...] w [...] waz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy.

Budynek hotelu "[...]" znajduje się w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji metra [...], przyjętym Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...].08.2000 r. Przedmiotowy budynek położony jest w kwartale VI, oznaczony został symbolem Mz/hl (teren mieszkalnictwa zbiorowego - hotel). Zgodnie z § 117 pkt 2 plan ustala dla działki [...] zachowanie elewacji od strony pl. [...]. Zachowanie elewacji należy rozumieć stosownie do § 5 uchwały, jako obowiązek zachowania, odnowienia lub przywrócenia do pierwotnego stanu elewacji budynków o charakterze zabytkowym, wskazanych w planie.

Ponadto budynek ten ujęty został w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...], utworzonej na podstawie zarządzenia prezydenta m.[...] nr [...] z dnia [...].07.2012 r., pod numerem identyfikacyjnym [...] i stanowi część Zespołu Budowlanego [...] - Plac [...] z otoczeniem, również ujętego w ww, ewidencji.

Włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków nie jest formą prawnej ochrony zabytku jaką jest wpis do rejestru zabytków. Dla obiektu uwzględnionego w gminnej ewidencji zabytków istnieje obowiązek uzgodnienia przez właściwy organ architektoniczno- budowlany z organem konserwatorskim, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o warunkach zabudowy oraz uzgodnienia pozwolenia na budowę i rozbiórkę (art. 39 ust. 3 Prawa budowlanego).

Niepodleganie obiektu ochronie konserwatorskiej na podstawie wpisu do rejestru zabytków, nie wymaga uzyskania zgody tegoż organu w formie decyzji administracyjnej (art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nada zabytkami) na umieszczenie na nim reklam. Jednakże włączenie obiektu do gminnej ewidencji zabytków upoważnia organ konserwatorski do przedstawienia opinii w sprawie.

[...]Konserwator Zabytków w piśmie z dnia [...].12.2013 r. adresowanym do organu powiatowego wskazał, iż umieszczenie wielkoformatowych reklam na przedmiotowym budynku jest działaniem niepożądanym, ponieważ zasłaniają one duże płaszczyzny elewacji, przez co zatraca się czytelność rozwiązań architektonicznych stanowiących o walorach zabytkowych tego obiektu. Stanowisko takie zostało potwierdzone w piśmie z dnia z dnia [...].12.2013 r. adresowanym do organu II instancji, w którym [...] Konserwator Zabytków negatywnie zaopiniował zawieszenie wielkoformatowej reklamy na wskazanym obiekcie.

Materiał dowodowy wskazuje jednoznacznie, iż w sprawie tej nie było zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej na realizację inwestycji - brak było zgłoszenia zamiaru montażu ww. urządzenia reklamowego.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budową, z zastrzeżeniem art. 29-31. Jednocześnie przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 stanowi, iż pozwolenia na budową nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

Natomiast przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13.

W ocenie organu roboty budowlane polegające na montażu reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi na elewacji budynku hotelu [...]przy pl. [...] w [...], zakwalifikować należało jako roboty określone w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Dlatego inwestor zobowiązany był do dokonania zgłoszenia zamiaru wykonania powyższych robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę.

Przy takiej samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego winny zmierzać do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Przepisy te mają zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ww. ustawy.

Postępowanie w trybie art. 51 ustawy Prawo budowlane, prowadzone jest m.in. w przypadku gdy brak jest zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę.

Niezgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami prawa, w tym ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz negatywnym stanowiskiem organu konserwatorskiego uniemożliwia jej legalizację, ponadto nakłada na organy nadzoru budowlanego obowiązek wydania decyzji nakazującej demontaż nośnika reklamowego wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem. Obowiązek demontażu (rozbiórki) należy w pierwszej kolejności nakładać na inwestora samowolnie wykonanych robót budowlanych.

W trakcie postępowania odwoławczego ustalono, iż inwestorem przedmiotowej reklamy, jest skarżąca - [...] Sp. z o.o. w [...]. Wynikalo to z pisma właściciela budynku z dnia 31.10.2013 r., z pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 13.11.2013 r., oraz treść umowy zawartej pomiędzy spółką [...] "[...]" sp. z o.o., a [...] Sp. z o.o. z dnia [...].12.2008 r., kilkakrotnie aneksowanej.

Z umowy tej wynikało, iż skarżąca (najemca) bierze w najem część elewacji budynku celem zainstalowania i eksponowania siatki winylowej z nadrukiem reklamowym, według załączonego projektu (załącznik do umowy nr 1). Z treści § 4 pkt 5 umowy wynika, iż najemca ponosi koszty energii elektrycznej, zużytej do oświetlenia reklamy, co stanowi o tym, iż zamontowane oświetlenie służy doświetleniu reklamy, a nie oświetleniu elewacji budynku.

Odnosząc się natomiast do konstrukcji, na której zamontowana jest siatka reklamowa wskazano, iż Spółka [...] "[...]" sp. z o.o. w odpowiedzi na wezwanie organu nie powoływała się na swoje prawo własności wskazanej konstrukcji (na co wskazywała skarżąca w piśmie z dnia 13.11.2013 r.).

Zasadnym było zatem nakazanie demontażu zarówno siatki jak i konstrukcji wsporczej waz z oświetleniem, ponieważ są one nieodłącznie związane z siatką reklamową, pełnią funkcję podtrzymującą i doświetlającą zamontowaną płachtę reklamową. Siatka reklamowa wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem tworzą jedną funkcjonalną całość, jedno urządzenie.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.[...] z dnia [...] sierpnia 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) nieważność w części dotyczącej obowiązku demontażu konstrukcji wsporczej reklamy winylowej na elewacji budynku Hotelu "[...]" przy Placu [...] w [...], z przyczyny określonej w art 156 § 1 pkt 5 k.p.a. - trwała niewykonalna wobec nieistnienia konstrukcji wsporczej, która mogłaby być zdemontowana.

2) naruszenie art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa poprzez zaniechanie wyjaśnienia, czy istnieje konstrukcja wsporcza siatki winylowej i w konsekwencji błędne przyjęcie, że taka konstrukcja istnieje,

3) naruszenie art. 39 ust 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane w związku z art 106 § 5 kpa, art. 124 § 1 kpa, art. 125 § 1 i kpa i art. 126 kpa poprzez zajęcie przez [...]Konserwatora Zabytków stanowiska bez zachowania formy postanowienia,

4) naruszenie art 10 § 1 kpa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez powiadomienia strony o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami i wypowiedzenia się. Brak wiedzy o złożonych w toku postępowania odwoławczego pismach [...] Konserwatora Zabytków i [...] sp z o.o.,

5) naruszenie art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa w związku z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit b ustawy Prawo budowlane i w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy poprzez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności brak stanowiska właściciela budynku Hotelu [...], co do celów oświetlenia i możliwości pozostawienia oświetlenia na tym budynku, błędne przyjęcie, że lampy stanowią funkcjonalną całość z siatką winylową.

Skarżąca spółka domagała się stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji w części w jakiej nakłada obowiązek demontażu konstrukcji wsporczej reklamy bądź uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji w części w jakiej nakłada obowiązek demontażu reklamy winylowej zamontowanej na elewacji budynku [...] przy Placu [...] w [...] wraz z oświetleniem - lampami halogenowymi.

Uzasadniając zarzuty skargi wskazano, że decyzja jest od początku i trwale niewykonalna w zakresie nałożenia na [...] sp z o.o. obowiązku demontażu konstrukcji wsporczej. Brak jest bowiem jakiejkolwiek konstrukcji wsporczej. Zaskarżona decyzja narusza też 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w związku z art. 106 § kpa, art. 124 § 1 kpa, art. 125 § 1 i kpa i art. 126 kpa.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że budynek Hotelu [...] ujęty jest w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]. Przepis art. 39 ust 3 ustawy Prawo budowlane nakłada, w stosunku do obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków, obowiązek uzgodnienia z wojewódzkim konserwatorem zabytków pozwoleń na budowę lub rozbiórkę. Uzgodnienie powinno nastąpić w formie postanowienia, na które stronie przysługuje zażalenie (art 106 § 5 kpa). Natomiast stołeczny konserwator zabytków wypowiedział się pismem z dnia 11 grudnia 2013 r.

Wbrew dyspozycji art 10 § 1 kpa skarżąca nie została powiadomiona o możliwości zapoznania się z zebranymi dowodami i materiałami i wypowiedzenia się o nich. W szczególności strona nie została poinformowana o piśmie [...] Konserwatora Zabytków, nie znała jego treści i nie mogła odnieść się do tego pisma, nie miała tez wiedzy o stanowisku [...] sp. z o.o., co do kwestii własnościowych związanych z reklamą.

Zaskarżona decyzja narusza art. 7 kpa, art. 77 § 1 kpa w związku z art. 30 ust. 1 lit b ustawy Prawo budowlane w związku z art. 51 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przez niewyjaśnienie stanu faktycznego i błędne przyjęcie, że lampy zamontowane na elewacji budynku Hotelu [...] są funkcjonalną całością z siatką winylową.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r., poz.1647), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Skarga nie jest zasadna.

Nie było w sprawie kwestionowane, że budynek hotelu "[...]" znajduje się w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji metra [...], przyjętym Uchwałą Rady Gminy [...]

nr [...] z dnia [...].08.2000r. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z 2000r. nr [...], poz. [...])

Przedmiotowy budynek zlokalizowany jest w kwartale VI, oznaczony został symbolem Mz/hl (teren mieszkalnictwa zbiorowego - hotel). Zgodnie z § 117 pkt 2 plan ustala dla działki [...] zachowanie elewacji od strony pl. [...]. Zachowanie elewacji należy rozumieć zgodnie z § 5 pkt 16 ww. uchwały, jako obowiązek zachowania, odnowienia lub przywrócenia do pierwotnego stanu elewacji budynków o charakterze zabytkowym, wskazanych w planie.

Z takiego zapisu planu wynikają daleko idące konsekwencje. Plan wskazuje bowiem na zabytkowy charakter budynku i potrzebę ochrony elewacji frontowej przedmiotowego budynku. Uchwalając plan miejscowy, w odniesieniu do budynku Hotelu [...], Rada Gminy [...], chciała chronić elewację jako wartość wpływającą na kształtowanie przestrzeni miejskiej w tym obszarze. Odmienne rozumienie tego zapisu pozbawiane byłoby sensu, skoro ustalenia planu odnoszą się do konkretnej elewacji w konkretnym budynku.

Fakt, że budynek ujęty jest w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...], utworzonej na podstawie zarządzenia prezydenta m.[...] nr [...] z dnia [...].07.2012 r., pod numerem identyfikacyjnym [...] i stanowi część Zespołu Budowlanego [...] - Plac [...]z otoczeniem, również ujętego w tej ewidencji, wynikał ze wskazania kompetentnego organu - [...] Konserwatora Zabytków, który pismem z dnia 18.12.2013 r. adresowanym do organu II instancji, negatywnie zaopiniował zawieszenie wielkoformatowej reklamy na wskazanym obiekcie.

Zdaniem Sądu takie ustalenie w toku postępowania odwoławczego miało o tyle znaczenie, że wzmacniało argumentację organu ustalającego, że istnieje sprzeczność z zapisem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu stacji metra [...], przyjętego Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...].08.2000r., który chroni zabytkowy charakter budynku i nakazuje zachowanie jego elewacji.

Słusznie organ nadzoru budowlanego wskazał, że ujęcie obiektu w gminnej ewidencji zabytków nie jest formą prawnej ochrony zabytku jaką jest wpis do rejestru zabytków. Przepis art. 39 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) stanowi, że prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków (a nie do gminnej ewidencji zabytków jak jest w tym przypadku) lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków.

Wprawdzie w myśl art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydaje właściwy organ w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków, jednak dotyczy to tylko robót budowlanych wymagających uzyskania pozwolenia budowlanego. Wymogu uzyskania pozwolenia na budowę inwestor nie miał, gdyż w niniejszym przypadku zobowiązany był jedynie dokonać zgłoszenia montażu urządzenia reklamowego.

Zatem w przypadku obiektów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków uzgodnienie z konserwatorem zabytków jest konieczne w odniesienie do prac wymagających uzyskania pozwolenia na budowę.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił w oparciu o informacje uzyskane od organu konserwatorskiego, że budynek Hotelu [...]ujęty jest w Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta [...]. W konsekwencji procedura legalizacyjna w przypadku robót wykonanych bez zgłoszenia, a dotyczących obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków, nie wymagała uzgodnienia konserwatorskiego. Tym samym zaskarżona decyzja nie naruszała art. 39 ust. 3 ustawy Prawo budowlane w związku z art 106 § k.p.a. (gdyż nie miał on w sprawie zastosowania).

W ocenie Sądu brak zgody właściwego organu ochrony zabytków na zalegalizowanie inwestycji nie mógł mieć bezpośredniego znaczenia prawnego w niniejszej sprawie. Jednak pomimo wadliwego - w tym zakresie stanowiska organu nadzoru budowalnego, nie miało ono decydującego znaczenia, skoro prawidłowo organ wykazał, iż ustalenia planu sprzeciwiły się możliwości legalizacji urządzenia reklamowego.

Niedopuszczalne było bowiem zasłonięcie elewacji budynku hotelu "[...]" przy Placu [...] w [...], któremu plan miejscowy nadaje znaczenie zabytkowe, posiadającego elewację o walorach które powinny być wyeksponowane, jako cenny element budynku.

Niewątpliwym było, że inwestor nie dokonał zgłoszenia zamiaru montażu ww. urządzenia reklamowego. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego stanowi, iż pozwolenia na budową nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym.

Przepis art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, iż zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13.

Roboty budowlane wykonane w przedmiotowej sprawie, a polegające na montażu reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi na elewacji budynku hotelu [...] przy pl. [...] w [...] zakwalifikować należało jako roboty określone w art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Skoro inwestor wykonał montaż urządzenia reklamowego bez zgłoszenia, to przy takiej samowoli budowlanej organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowanie w trybie art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Przepisy te mają bowiem zastosowanie do samowolnie realizowanych robót budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b tejże ustawy.

Niezgodność inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiała jednak jej legalizację. Wobec niemożliwości zalegalizowania przedmiotowego urządzenia reklamowego, organy nadzoru budowlanego miały obowiązek wydania decyzji nakazującej rozbiórkę - demontaż nośnika reklamowego wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem. Obowiązek ten nałożono na inwestora samowolnie wykonanych robót budowlanych, skarżącą Sp. z o.o. - [...]. Podmiot będący inwestorem został ustalony między innymi na podstawie pisma właściciela budynku z dnia 31.10.2013 r., pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 13.11.2013 r., a zwłaszcza umowy z 8.12.2008 r., zawartej pomiędzy spółką "[...]" sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o.

Z umowy powyższej wynikało, że skarżąca (najemca) bierze w najem część elewacji budynku celem zainstalowania i eksponowania siatki winylowej z nadrukiem reklamowym, według załączonego projektu (załącznik do umowy nr 1). Z § 4 pkt 5 umowy wynikało, iż najemca ponosi koszty energii elektrycznej, zużytej do oświetlenia reklamy, co jak zasadnie zauważył organ dowodzi że zamontowane oświetlenie służy oświetlaniu reklamy.

Odnosząc się do konstrukcji, na której zamontowana została siatka reklamowa to organ nadzoru budowlanego wykazał, że wbrew twierdzeniom inwestora, Spółka z o.o. [...] "[...]" nie powoływała się na swoje prawo własności w tym zakresie.

Zasadnym było zatem nakazanie demontażu zarówno siatki jak i konstrukcji wsporczej waz z oświetleniem, ponieważ są one związane nieodłącznie z siatką reklamową, pełnią funkcję podtrzymującą i doświetlającą zamontowaną płachtę reklamową. Istotą było to, że siatka reklamowa wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem tworzą jedną funkcjonalną całość, jedno urządzenie.

Nie mają oparcia w materiale dowodowym twierdzenia o niewykonalności decyzji w części nakazującej obowiązek demontażu konstrukcji wsporczej. Cały materiał dowodowy tak w postaci dokumentacji fotograficznej jak i opisu przedmiotowego urządzenia reklamowego, dokonanego podczas wielokrotnych oględzin wskazują, że orzeczenie nakazu rozbiórki w zakresie wskazanym w decyzji miało swoje uzasadnienie. Natomiast usunięcie urządzenia reklamowego ze wszystkimi jego częściami składowymi spowoduje wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji. Nie ma zatem mowy o niewykonalności decyzji w części dotyczącej konstrukcji wsporczej.

Fakt, że skarżąca nie została poinformowana przed ostatecznym zakończeniem postępowania o treści pisma [...] Konserwatora Zabytków z dnia [...] grudnia 2013r., ani o stanowisku [...] "[...]" sp. z o.o., co do kwestii własnościowych związanych z reklamą, nie miał zdaniem Sądu negatywnego wpływu na możliwość obrony praw skarżącej, czego zresztą w skardze nie wykazano. Od samego początku trwającego kilka lat postępowania, skarżąca wiedziała o negatywnym stanowisku organu konserwatorskiego wobec możliwości pozostawienia reklamy, natomiast relacje cywilnoprawne między spóką a właścicielem budynku pozostawały poza bezpośrednią sferą zainteresowania organu nadzoru budowlanego.

Zgodnie z dyspozycją art. 52 ustawy Prawo budowlane podmiotami obowiązanymi na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51ustawy Prawo budowlane są inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jak się podkreśla w orzecznictwie, kolejność wskazana w tym przepisie nie jest przypadkowa, a decyzje wydawane na podstawie powołanych tam przepisów ustawy Prawo budowlane winny być kierowane w pierwszej kolejności do inwestora (np. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2001 r., sygn. akt II SA/Ka 859/99).

Kwestia braku zgody konserwatorskiej w toczącym się postępowaniu zmierzającym do legalizacji urządzenia reklamowego, jak już wyżej wyjaśniono nie miała decydującego znaczenia w sprawie. Nieskuteczne były zatem twierdzenia skargi o braku pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co do zakresu ochrony konserwatorskiej przedmiotowego obiektu.

Przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ma zastosowanie w sytuacji, gdy roboty nie mogą być doprowadzone do stanu zgodnego z prawem. W takiej sytuacji wydana decyzja kończy postępowanie legalizacyjne w sposób negatywny dla inwestora.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012r., poz. 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.