Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 869/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1 i 3, art. 93 ust. 1 i art. 96 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent Agnieszka Bieniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi E. R., S. O. i H. Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w [...], w rejonie ul. [...], stanowiącą działki ewidencyjne: nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2 (uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...]) i nr [...] z obrębu [...], o powierzchni [...] m2 (uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...]).

Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Burmistrz Gminy W. ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości [...], położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...],[...] . i [...] ., z obrębu [...] oraz nr [...]., z obrębu [...], m. in. na działki ewidencyjne: nr [...] o powierzchni [...] i nr [...] o powierzchni [...] m2 - przeznaczone pod drogę wewnętrzną. Podziału przedmiotowej nieruchomości dokonano pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału, zostaną ustanowione na drogach wewnętrznych (działki nr [...], nr [...] i nr [...]) odpowiednie służebności drogowe dla pozostałych wydzielonych działek. Przy czym służebności te nie dotyczą działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]. Za spełnienie warunku uważa się również sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działek gruntu stanowiących drogę wewnętrzną.

W dniu 29 października 2008 r. H. Z., S. O. i Z. R. wystąpili z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania za ww. grunt wydzielony pod drogę na podstawie decyzji Burmistrza Gminy W., stanowiący działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] , z obrębu [...].

Prezydent Miasta W. decyzją z dnia [...]grudnia 2009 r., nr [...]. odmówił ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W., w dzielnicy [...], w rejonie ul. [...], stanowiącej działki ewidencyjne: nr [...]z obrębu [...]o powierzchni [...] m2 (uregulowaną w księdze wieczystej [...]) i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 (uregulowaną w księdze wieczystej [...]).

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że zgodnie z odpisem z księgi wieczystej [...] współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] były Z. R. (w udziale 3/5 części) i H. Z. (w udziale 2/5 części). W dziale III ww. księgi zostało wpisane ograniczone prawo rzeczowe, tj. nieodpłatna, na czas nieokreślony, służebność drogowa na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]) i nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), polegającą na prawie przejścia i przejazdu przez działkę nr [...] opisaną w niniejszej księdze.

Natomiast zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW Nr [...] współwłaścicielami nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] byli Z. R. (w udziale [...]części), H. Z. (w udziale [...]części) i S. O. (w udziale [...] części). Nieruchomość ta obciążana została również służebnością drogową na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w [...]), nr [...] (uregulowanej w KW Nr [...]), nr [...] (uregulowanej w [...]), nr [...] (uregulowanej w [...]), nr [...] (uregulowanej w [...]), nr [...] (uregulowanej w [...]) i nr [...] (uregulowanej w [...]) polegająca na prawie przejścia i przejazdu przez działkę nr [...]opisaną w niniejszej księdze.

Prezydent podniósł, że Sąd Rejonowy dla W. w W. lI Wydział Cywilny postanowieniem z dnia [...]marca 2009 r., sygn. akt II Ns [...]stwierdził, iż spadek po zmarłej Z. R. na podstawie testamentu notarialnego z dnia [...] października 1999 r. nabyły wnuczki A. S. i E. R. w udziale 1/2 części każda z nich.

Ponadto na podstawie wypisów z rejestru gruntów, wydanych w dniu 28 i 29 września 2009 r. organ ustalił, iż współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr [...]są E. R., A. S. i H. Z. Natomiast współwłaścicielami działki ewidencyjnej nr [...] są S. O., E. R., A. S. i H. Z.

Organ stwierdził też, iż zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna.

W oparciu o art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym, a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązującego przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Organ zauważył, że Burmistrz Gminy W. w decyzji z dnia [...]lipca 2002 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości [...]wskazał jednoznacznie, iż podziału przedmiotowej nieruchomości dokonano pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału, zostaną ustanowione na drogach wewnętrznych (działki nr [...], nr [...] i nr [...]) odpowiednie służebności drogowe dla pozostałych wydzielonych działek. Zapis ten ewidentnie świadczy o tym, iż Miasto W. nie miało zamiaru przejąć ww. działek. Zatem należy uznać, iż nie przeszły one na własność odpowiednio gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa i pozostały nadal własnością osób fizycznych. Okoliczność tą potwierdził Wydział Infrastruktury dla Dzielnicy [...] pismem z dnia 25 września 2009 r. wskazując, iż odcinek drogi obejmujący działki ewidencyjne: nr [...] i nr [...] stanowi drogę wewnętrzną.

Dodał, że zgodnie z art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami działki gruntu wydzielone pod drogi przechodzą na własność jednostek samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja podziałowa staje się ostateczna, gdy spełnione są łącznie następujące przesłanki:

podziału dokonuje się na wniosek właściciela,

droga musi być publiczna,

- przebieg drogi musi być przewidziany w obowiązującym w dacie orzekania planie zagospodarowania przestrzennego.

Niespełnienie którejkolwiek z nich powoduje, iż działka nie przechodzi na własność odpowiednio jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa.

W świetle powyższego Prezydent W. przyjął, że działki ewidencyjne nr [...] i nr [...] z obrębu [...], nie przeszły na własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Potwierdzają to także odpisy z ksiąg wieczystych KW Nr [...] i KW Nr [...] oraz rejestr gruntów. Przedmiotowe działki stanowią własność osób fizycznych - brak jest zatem przesłanek do ustalenia odszkodowania.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyli H. Z., S. O., A. S. i E. R. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy. Powołali orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce oraz art. 1 Protokołu Nr 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Zarzucili orzeczeniu naruszenie obowiązujących regulacji prawnych oraz naruszenie zasad współżycia społecznego poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy działki będące przedmiotem niniejszego postępowania, wbrew temu, co twierdzi organ pierwszej instancji, nie mają charakteru dróg wewnętrznych, ponieważ ich publiczny charakter, możliwość korzystania z nich przez każdego nakazuje uznać, że są to drogi publiczne, powiązane z siecią innych dróg publicznych. Ponadto H. Z., wniosła o powtórne wydanie decyzji z uwagi na błędy zawarte w jej nazwisku.

Po rozpoznaniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że materialnoprawną podstawę decyzji organu pierwszej instancji stanowił przepis art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna lub orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Za działki gruntu, o których mowa powyżej przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej miedzy właścicielem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Z regulacji tej wynika, iż przesłankami warunkującymi ustalenie w trybie administracyjnym odszkodowania jest istnienie w obrocie prawnym decyzji podziałowej wydanej na wniosek dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego, w trybie art. 93 ust. 1 i art. 96 ust. 1 ww. ustawy oraz wydzielenie na jej podstawie działek gruntu pod drogę publiczną - gminną, powiatową, wojewódzką czy krajową, a w konsekwencji nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa lub odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego własności tych działek oraz brak uzgodnienia odszkodowania w drodze porozumienia pomiędzy zainteresowanymi.

Na podstawie analizy treści decyzji podziałowej organ prowadzący postępowanie, w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest zobowiązany zbadać czy wystąpiły powyższe przesłanki.

Wojewoda podniósł, że na gruncie rozpatrywanej sprawy oznacza to, że aby doszło do ustalenia odszkodowania na rzecz osób uprawnionych ww. działki: nr [...] i nr [...] położone w W., musiałyby zostać wydzielone pod drogi publiczne i w wyniku tego podziału przejść z mocy prawa na własność W.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że decyzją podziałową Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2002 r., wydaną na wniosek Z. R., H. Z. i S. O. na podstawie art. 96, art. 98 ust. 1 i art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami orzeczono o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości [...], położonej w W. [...] przy ulicy [...]. Podziału tej nieruchomości dokonano pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału, zostaną ustanowione na drogach wewnętrznych (działki nr [...], [...],[...]) odpowiednie służebności drogowe dla pozostałych wydzielonych działek (nie dotyczy działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]) Za spełnienie warunku uważa się również sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działek gruntu stanowiących drogę wewnętrzną.

Zatem treść tej decyzji nie pozwalała na sformułowanie wniosku o skutecznym wydzieleniu ww. działek nr [...] i nr [...] pod drogę publiczną. Obowiązek ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego: służebności gruntowej (drogowej) może bowiem obciążać, zgodnie z przepisem art. 285 § 1 kc, wyłącznie właściciela nieruchomości obciążonej (służebnej), którymi nadal są strony niniejszego postępowania. Skoro decyzja podziałowa z dnia [...] lipca 2002 r. nie stwierdza o przejściu prawa własności spornych działek na rzecz jednostki samorządu terytorialnego, to tym samym nie ma możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Ponadto, w badanym przypadku powołaną decyzję podziałową wydano pod warunkiem, iż przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną ustanowione służebności co powoduje, że nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 98 ust. 1 ustawy, który to przepis stanowi o przejściu na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego własności wydzielonej "drogi publicznej", w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 Nr 19, poz. 115 ze zm.).

Powyższe oznacza zarazem, że jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dojdzie do wydzielenia innych dróg, np. wewnętrznych, to przejście ich na własność jednostek samorządowych albo Skarbu Państwa może nastąpić wyłącznie na podstawie czynności cywilnoprawnej (vide: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 1995 r., sygn. akt III ARN 7/95, opubl. OSNP 1995, nr 17, poz. 213, opubl. System Informacji Prawnej LEX nr 9444).

Organ dodał, że skoro w decyzji podziałowej nie przewidziano drogi publicznej na spornych działkach - to tym samym nie było podstaw do przyznania odszkodowania.

Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania H. Z. dotyczącego błędnego podania nazwiska w treści zaskarżonej decyzji Prezydenta W. Wojewoda stwierdził, iż organ ten sprostował przedmiotową omyłkę postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...].

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. S., E. R., H. Z. i S. O. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo.

Kwestionowanej decyzji zarzucili :

- naruszenie wynikających z art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej konstytucyjnych zasad równości obywateli wobec prawa, ochrony własności oraz dopuszczalności ograniczenia własności w drodze ustawy tylko w zakresie, jakim nie narusza ona istoty prawa własności oraz wynikających z art. 2 Konstytucji zasad sprawiedliwości społecznej;

- naruszenie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - o gospodarce nieruchomościami;

- naruszenie art. 1 Protokołu nr 1 do Europejskiej Konwencji Praw Człowieka (wyrok Europejskiego Trybunału Praw człowieka w Strasburgu z dnia 6 listopada 2007 r. w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce (skarga nr 22531/05)).

W uzasadnieniu skargi podnieśli, iż wskutek wydzielenia działek nr [...] i [...] zajętych pod drogi, powstało zobowiązanie miasta na podstawie art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Dodali, że drogi będące przedmiotem sporu są ogólnodostępne i tworzą ciąg komunikacyjny z drogami publicznymi, a żadne ograniczanie ruchu zarówno pieszego jak i kołowego nie są tam możliwe do wprowadzenia. Przy czym zapisy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla tego obszaru, dopuszczające możliwość prowadzenia tam działalności gospodarczej, zakładają faktyczny dostęp bez ograniczeń do każdej posesji, na której może być prowadzona działalność usługowa. Drogi zlokalizowane na spornych działkach nr [...] i [...] - wbrew temu co zawarto w uzasadnieniu do decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. - docelowo miały pełnić funkcję dróg publicznych. Skarżący mieli pozostawać ich formalnymi właścicielami jedynie do czasu zakończenia trwających wówczas prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i załatwienia formalności związanych z ostatecznym uregulowaniem ich stanu prawnego - czego dowodem jest również to, iż decyzja podziałowa zawiera, m.in. normę w art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skarżący wskazali, że władze gminy W., jako warunek podziału [...] forsowały wymóg zapewnienia spornej drodze parametrów gminnej ulicy dojazdowej klasy "D" - (szer. 10 m.) zgodnych z rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1992 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publicznej i ich usytuowanie.

Zarzucili ponadto, że zarówno Prezydent W. jak i Wojewoda [...] nie odnieśli się do przywoływanych przez skarżących przepisów wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z prawa międzynarodowego w kontekście art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz zgodności swoich rozstrzygnięć z linią orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - (np. wyrok z 25 stycznia 2008 r., sygn. I SA/Wa 1834/07), wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka vs Bugajny i inni przeciwko Polsce z dnia 6 listopada 2007 r. (application no. 2253 1/05).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Organ administracji podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że w skardze nie wskazano na żadne nowe okoliczności sprawy wpływające na sposób rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiającą ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w W. w dzielnicy [...], w rejonie ul. [...], stanowiącej działki ewidencyjne: nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 (uregulowaną w księdze wieczystej KW Nr [...]) i nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2 (uregulowaną w księdze wieczystej KW [...]).

Przedmiotowe działki zostały wydzielone decyzją podziałową Burmistrza Gminy W. z dnia [...] lipca 2002 r., [...] wydaną na wniosek Z. R., H. Z. i S. O. - którą zatwierdzono projekt podziału nieruchomości [...], położonej w W. w dzielnicy [...] przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], działka ewidencyjna nr [...] i działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...] oraz działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...].

Podziału nieruchomości dokonano pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału, zostaną ustanowione na drogach wewnętrznych (działki nr [...], [...],[...]) odpowiednie służebności drogowe dla pozostałych wydzielonych działek (nie dotyczy działek nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]). Za spełnienie warunku uważa się również sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działek gruntu stanowiących drogę wewnętrzną.

Bezspornym jest, że skarżący wnioskowali o przyznanie odszkodowania za ww. działki, bowiem w ich opinii zostały one wydzielone pod drogi ogólnodostępne.

Sąd uznał - mając na uwadze treść przepisu art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami – że twierdzenie skarżących nie jest prawidłowe.

Zgodnie z tym przepisem działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna lub orzeczenie o podziale prawomocne Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Za takie działki gruntu, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej miedzy właścicielem a właściwym organem. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Zatem przepis ten ustanawia następujące przesłanki ustalenia odszkodowania:

- istnienie w obrocie prawnym decyzji podziałowej wydanej na wniosek dotychczasowego właściciela lub użytkownika wieczystego w trybie art. 93 ust. 1 i art. 96 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

- wydzielenie na jej podstawie działek gruntu pod drogę publiczną: gminną, powiatową, wojewódzką lub krajową,

a w konsekwencji nabycie z mocy prawa przez Skarb Państwa lub odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego własności tych działek przy jednoczesnym braku uzgodnienia odszkodowania w drodze porozumienia pomiędzy zainteresowanymi stronami. Działki takie przechodzą z mocy prawa na własność danej jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zatwierdzeniu podziału stała się ostateczna.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy oznacza to, że - aby doszło do ustalenia odszkodowania na rzecz osób uprawnionych - przedmiotowe działki położone w W. o nr [...] i nr [...], musiałyby zostać wydzielone pod drogi publiczne i w wyniku tego podziału przejść na własność W. z mocy prawa. Tymczasem taki fakt nie miał miejsca, a wydzielone nieruchomości stanowią nadal własność osób fizycznych i są obciążone służebnościami.

W decyzji podziałowej z dnia [...] lipca 2002 r. nie zawarto sformułowania, że działki [...] i nr [...] przeznaczone są pod drogę gminną - tak jak w przypadku działki nr [...],[...] i [...]. Wręcz przeciwnie, działki nr [...] i nr [...] zostały przeznaczone pod drogi wewnętrzne. W związku z czym nie przechodzą na własność gminy, nie nastąpiło przejęcie mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego.

Z projektu podziału bezspornie wynika, iż droga zlokalizowana na ww. działkach miała zapewnić dojazd z wydzielonych nieruchomości do drogi publicznej. W tym celu miały zostać ustanowione odpowiednie służebności. Zatem niewątpliwie - zgodnie z decyzja podziałową - charakter spornej drogi jest ściśle wewnętrzny.

Skoro zatem nie nastąpiło nabycie drogi z mocy prawa przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego, to nie zachodzą przesłanki do wypłacenia odszkodowania – nawet, gdy istnieje faktyczny dostęp osób trzecich do tej nieruchomości i w rzeczywistości spełnia ona nie tylko funkcję drogi wewnętrznej.

Poza tym skarżący (jako współwłaściciele działek nr [...] i nr [...]), mieli możliwość wyboru - wynikającą z treści decyzji podziałowej - uzyskania rekompensaty pieniężnej za fakt korzystania z tych działek przez inne osoby. Mogło to nastąpić poprzez ustanowienie odpłatnych służebności drogowych dla określonych działek lub poprzez sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działek gruntu stanowiących drogę wewnętrzną.

Natomiast powoływany przez skarżących wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce z dnia 6 listopada 2007 r. (Application no. 22531/05), zapadł na tle innego stanu faktycznego. W wyroku tym Trybunał uznał, że przeznaczenie w decyzji podziałowej prywatnej działki pod drogę istotnie ogranicza właściciela w korzystaniu z nieruchomości, co oznacza pozbawienie posiadania właściciela w korzystaniu z nieruchomości, a zatem pozbawienie posiadania w rozumieniu art. 1 Pierwszego protokołu do Konwencji. Trybunał stwierdził również, że podział nieruchomości powodujący powstanie wielu nowych działek i wydzielenie drogi niejako automatycznie powoduje, że droga ta będzie dostępna nie tylko dla wszystkich właścicieli, ale również dla każdego chcącego z tej drogi korzystać. Jedyny sposób w jaki działki dzielone pod drogi mogą być wykorzystane zgodnie z planem to drogi. Dlatego też odmowa przejęcia działek i w konsekwencji wypłaty odszkodowania naruszała ww. art. 1 Pierwszego Protokołu.

Również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie sygn. akt I SA/WA 183407 zapadł w zupełnie innej sytuacji faktycznej. W decyzji podziałowej zawarto tam sformułowanie, że działka nr [...] przechodzi na własność Gminy [...] jako droga dojazdowa – wobec czego Sąd uznał, że nastąpiło przejęcie mienia w rozumieniu art. 1 Pierwszego Protokołu.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie sygn. akt I OSK 382/09, LEX nr 595363, stwierdził, że: " Ustawowy obowiązek wypłaty odszkodowania powstaje dopiero, kiedy decyzja o zatwierdzeniu podziału dokonanego na wniosek właściciela nieruchomości stanie się ostateczna, zaś w tej decyzji rozstrzygnięto o wydzieleniu działki gruntu pod drogę publiczną."

Reasumując Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Organ wnikliwie i wszechstronnie rozpatrzył stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśnił motywy, jakimi się kierował przy rozstrzyganiu tej sprawy oraz przekonująco uzasadnił swoją decyzję, zgodnie z art. 107 §3 kpa - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.