Wyrok NSA, sygn. akt OSK 608/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego
Hasła tematyczne: Siły zbrojne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 2, art. 93 ust. 2
journal: Dz.U. 1995 nr 86 poz 433
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
article: art. 188
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Włoskiewicz, Sędziowie NSA Izabella Kulig-Maciszewska(spr.), Zbigniew Rausz, , Protokolant Edyta Pawlak, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2004 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 stycznia 2004 r. sygn. akt 3 II SA/ Gd 3383/00 w sprawie ze skargi Zygmunta R. na decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w G. z dnia 30 listopada 2000 r. (...) w przedmiocie równoważnika pieniężny za brak osobnej kwatery stałej I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę Zygmunta R., II. zasądza od Zygmunta R. na rzecz Dyrektora Oddziału Rejonowego w G. Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 220 /słownie : dwieście dwadzieścia/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego w G., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Terenowego w G. z dnia 26 września 2000 r. (...), odmawiającą Zygmuntowi R. wypłaty równoważnika za brak kwatery stałej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Zygmunt R. od dnia 7 stycznia 1994 r. pełnił służbę w D., a osobna kwaterę stałą zajmował w C. Kwaterę tę zainteresowany otrzymał w maju 1990 r. decyzją nr 20/9 w czasie pełnienia służby w JW. (...) stacjonującej w C. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych /Dz.U. nr 19 poz. 121 ze zm./ w razie braku przydziału osobnej kwatery stałej w miejscowości, w której żołnierz stale pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, przysługuje mu równoważnik pieniężny. Czas dojazdu z C. do W. nie przekracza 2 godzin w obie strony. Dojazd z W. do D., w której skarżący pełnił służbę, został zorganizowany przez jednostkę wojskową. Wobec powyższego, zdaniem organu II instancji, nie zachodziły materialne przesłanki umożliwiające wypłatę świadczenia.

Stan ten istniał w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433/, gdyż skarżący nie pobierał równoważnika pieniężnego. Norma zawarta w przepisie przejściowym art. 88 ust. 2 obowiązującej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pozwala na dalszą wypłatę równoważnika pieniężnego jedynie tym żołnierzom, którzy w dniu wejścia jej w życie prawo to mieli przyznane na podstawie decyzji. Wobec tego tylko w stosunku do tej grupy żołnierzy, zgodnie z art. 93 ustawy, zachowały moc przepisy dotyczące równoważnika pieniężnego. Skarżący nie spełniał materialnoprawnych przesłanek do wypłaty równoważnika i nie pobierał go w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

Zygmunt R. zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku zarzucając, że organ bezpodstawnie przyjął, iż skarżący nie nabył prawa do równoważnika, pomimo iż tenże równoważnik był uprzednio przyznany i realizowany, a w sprawie nie wydano decyzji o wstrzymaniu lub odmowie wypłaty. Zdaniem skarżącego, przepisy wyraźnie określają, że uprawnienia do równoważnika przysługują w sytuacji, gdy miejsce pełnienia służby nie jest miejscowością pobliską w stosunku do miejsca zamieszkania. D. nie jest miejscowością pobliską w stosunku do C. Dla sprawy nie ma znaczenia zapewnienie lub brak zapewnienia dojazdu z W. do D.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor WAM OR w G. wniósł o jej oddalenie wskazując, że C. jest miejscowością pobliską w stosunku do W., co wykluczało wypłatę równoważnika.

Wyrokiem z dnia 29 stycznia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sprawie 3/II SA/Gd 3383/00, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej OT w G. z dnia 26 września 2000 r., (...) oraz zasądził od Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej kwotę 10 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał się na art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych, zgodnie z którym żołnierzowi zawodowemu przysługuje równoważnik pieniężny w razie niemożności przydzielenia osobnej kwatery stałej w miejscowości, w której stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w tej miejscowości. Skarżący mieszkał i posiadał kwaterę w C., czyli nie w miejscowości, w której pełnił służbę, tj. w D. Miejscowość pobliska to taka, do której czas dojazdu publicznymi środkami komunikacji przewidziany w rozkładzie łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony 2 godzin, licząc od stacji najbliższej miejsca pełnienia służby do stacji najbliższej miejsca zamieszkania. Skarżący mieszkał w C., służbę wojskową pełnił w D., a z jednej miejscowości do drugiej dojeżdżał, przejeżdżając przez W. To, że skarżący miał zapewniony przez jednostkę dojazd z W. do D. nie ma żadnego znaczenia dla dokonania oceny, czy jakaś miejscowość jest "miejscowością pobliską".

Zdaniem Sądu, organy w sposób oczywiście błędny dokonany oceny uprawnień skarżącego przyjmując, że należy ocenić te uprawnienia poprzez ustalenie czasu przejazdu jedynie między C., a W., nie zaś między C. a D.

Ponadto w ocenie Sądu, nie można treści art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych stanowiącego, iż prawo do otrzymywania równoważnika pieniężnego przysługuje żołnierzom, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pobierają ten równoważnik, interpretować zawężająco na niekorzyść skarżącego, bowiem nie otrzymywał on tegoż równoważnika z powodu zaprzestania wypłacania go w lipcu 1994 r. bez formalnej decyzji.

Zaskarżając powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargą kasacyjną, Dyrektor Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddziału Rejonowego w G., wniósł o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przepisów art. 88 ust. 2 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych /Dz.U. 86 poz. 433 ze zm./ oraz poprzez błędną ich wykładnię.

W uzasadnieniu organ powołał się na art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm./, zgodnie z którym żołnierze zawodowi, którzy w dniu wejścia w życie ustawy /1 stycznia 1996 r./ pobierają równoważnik pieniężny zachowują prawo do jego otrzymywania do czasu zrealizowania uprawnień wynikających z art. 24 ustawy. Cytowany przepis przewiduje jedynie kontynuację pobierania świadczenia i nie stanowi podstawy materialnej do przyznania obecnie takiego świadczenia. Ponadto ponownie podkreślono fakt, iż skarżący miał zapewniony dojazd z W. do D., zatem nie korzystał ze środków komunikacji miejskiej na tym dystansie i w związku z tym nie przysługuje mu równoważnik.

W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 88 ust. 2 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej /Dz.U. nr 86 poz. 433 ze zm. - w jej brzmieniu w dniu wydania decyzji przez organ II instancji/ poprzez błędną jego wykładnię jest zasadny i w związku z tym skarga kasacyjna ma usprawiedliwioną podstawę.

Jak wynika z akt administracyjnych, Zygmunt R. w okresie od 1 stycznia do czerwca 1994 r. otrzymywał równoważnik pieniężny za brak kwatery stałej w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, jednakże nie była wydana w tym zakresie decyzja i nie toczyło się postępowanie administracyjne. Natomiast bezsporne jest, iż w dniu 1 stycznia 1996 r. takiego równoważnika nie pobierał.

Podstawą zaś zachowania prawa do jego otrzymywania, zgodnie z powołanym art. 88 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP jest fakt pobierania przez żołnierza zawodowego tego równoważnika w dniu wejścia w życie ustawy.

Nawet gdyby istniały prawne przesłanki do jego przyznania, a żołnierz nie pobierałby w dniu 1 stycznia 1996 r. równoważnika za brak kwatery stałej, to po tej dacie nie zachodziły podstawy do jego przyznania.

Powołany bowiem przepis art. 88 ust. 2 i związany z nim przepis art. 93 ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, jest przepisem przejściowym, mającym zastosowanie do określonej grupy żołnierzy zawodowych faktycznie pobierających równoważnik pieniężny. Nie może natomiast stanowić podstawy ustalania przesłanek jego przyznania żołnierzowi spoza tej grupy. W niniejszej sprawie wniosek o przyznanie został złożony dopiero w styczniu 1996 r., a więc organy nie miały podstawy do ustalenia przesłanek jego przyznania, bowiem przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. nie przewidywały już przyznania równoważnika za brak kwatery stałej.

Wprawdzie w takiej sytuacji winny umorzyć postępowanie, a nie rozstrzygać merytorycznie o odmowie jego przyznania, jednakże Sąd uznał, iż to proceduralne uchybienie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez Sąd art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych /Dz.U. nr 19 poz. 121 ze zm./ to w sytuacji gdy nie miał w sprawie zastosowania, zbędne staje się ustosunkowanie do jego naruszenia.

Z tych wszystkich względów Sąd na zasadzie art. 188 oraz art. 203 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji wyroku.