Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 100/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys (spr.) Sędziowie: WSA Beata Kalaga-Gajewska WSA Teresa Kurcyusz-Furmanik Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi W.Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], na podstawie m.in. art.2, art.4, art.11 pkt 2, art.31 ust.4a, b, c pkt 2, d i art.43 ust.1 i 3 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.), Zastępca Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Rady Miejskiej, "odmówił przywrócenia zasiłku okresowego [...]" W.Z. Stanął bowiem na stanowisku, iż ten nie spełnia ustawowych przesłanek do jego przyznania. Poprzednie świadczenie wypłacane było do dnia umieszczenia uprawnionego w [...]. Złożony po jego opuszczeniu wniosek o przywrócenie terminu organ ocenił jako niezasadny, gdyż wnioskodawca ani nie miał zawieszonej wypłaty tego zasiłku, ani nie utracił prawa do zasiłku dla bezrobotnych bezpośrednio przed zgłoszeniem żądania. Decyzję tę W.Z. odebrał w dniu [...].

W odwołaniu datowanym i wniesionym do organu pierwszej instancji w dniu [...] domagał się on uchylenia tej decyzji i przywrócenia przedmiotowego zasiłku, wskazując na [...] i opiekę nad [...]. Jednocześnie podał, iż spóźnienie odwołania spowodowane było jego stanem zdrowia.

Zaskarżoną decyzją, na zasadzie m.in. art.31 ust.4a, b, c pkt 2 ustawy o pomocy społecznej i art.138§1 pkt 1 k.p.a., utrzymano w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy doszedł do przekonania, iż jest ono trafne. Odwołujący się nie spełnia bowiem przesłanek dla przyznania mu prawa do zasiłku okresowego, gdyż nie wychowuje samotnie dziecka w wieku do 7 roku życia (jego syn liczy lat [...]), nadto zarejestrował się w urzędzie pracy po [...]. Poza tym poprzednio wypłacany zasiłek nie został zawieszony.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, nie zgadzając się z zamieszczonymi w jej uzasadnieniu argumentami.

Odpowiadając na skargę organ drugiej instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Dokonując – stosownie do brzmienia art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) oraz art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) – kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd – po myśli art.134§1 ostatnio cytowanej ustawy – nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, zatem bada jej zgodność z prawem uwzględniając również z urzędu zarzuty w skardze nie podniesione. Ocenia zwłaszcza naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące nieważnością decyzji, która nie sprzeciwia się nawet orzeczeniu na niekorzyść strony skarżącej.

Kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w tych ramach nie mogło ujść uwadze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rażące naruszenie przez organ drugiej instancji przepisów prawa formalnego. Oto bowiem organ ten nie dostrzegł oczywistego, bo wskazanego nawet przez odwołującego się w odwołaniu i organ pierwszej instancji w piśmie przewodnim przysyłającym mu to odwołanie, uchybienia terminu do wniesienia tego środka. Jak głosi art.129§2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. Kwestionowane rozstrzygnięcie skarżący odebrał w dniu [...], co wynika z adnotacji na jej egzemplarzu zalegającym w aktach administracyjnych. Poza sporem jest też, że odwołanie złożył w dniu [...] tegoż roku, zatem po upływie wskazanego terminu, który zakończył bieg w dniu [...]. Na marginesie o powyższym wymogu skarżący został prawidłowo pouczony w treści decyzji. Ten stan rzeczy prowadzi do konkluzji, iż od dnia [...] decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...] nosi znamię decyzji ostatecznej. Oznacza to, że jej wzruszenie może nastąpić wyłącznie w trybach nadzwyczajnej weryfikacji decyzji ostatecznych. Rozpoznanie zwyczajnego środka jest rażącym naruszeniem wyrażonej w art.16§1 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnych. Jedynym wyłomem przewidzianym przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego w tej materii jest instytucja przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Pozytywne postanowienie w tym przedmiocie otwiera bowiem drogę do rozpoznania spóźnionego odwołania. Umknęło organowi odwoławczemu, że taki wniosek skarżący złożył, gdyż w końcowym fragmencie odwołania, naprowadził na przyczynę uchybienia terminu. W ocenie Sądu wywód ten należało potraktować jako ów wniosek i wezwać skarżącego o jego uzupełnienie poprzez uprawdopodobnienie przyczyn uchybienia i zachowania terminu do złożenia podania. Brak rozpatrzenia wniosku o przywrócenie terminu jest istotną wadliwością procesową mającą wpływ na wynik sprawy. Pominięcie tego obowiązku skutkowało wszak gorszym efektem, bo doprowadziło do rozpatrzenia odwołania od ostatecznej decyzji.

Z tej przyczyny zaskarżona decyzja musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Przeto już bez znaczenia dla wyniku sprawy administracyjnej o "przywrócenie zasiłku" pozostaje wątpliwość co do charakteru decyzji ostatecznych orzekających o zmianie terminu wypłaty zasiłku (zamiast jego uchyleniu) oraz brak szczegółowych rozważań co do skutków w zakresie tego świadczenia umieszczenia skarżącego w [...]. Natomiast jednoznaczna jest treść przepisu art.31 ust.4a ustawy o pomocy społecznej, przewidująca uprawnienie do przedmiotowego świadczenia w razie wychowywania dziecka, wedle brzmienia obowiązującego od dnia 1 stycznia 2002 r., w wieku do lat 7, jak też nie budzi sporu fakt, iż dziecko skarżącego przekroczyło ten próg wiekowy. Przy czym trzeba zwrócić uwagę, że ustawa zastrzega trwanie tego stanu zarówno w dniu utraty prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jak i w okresie pobierania zasiłku okresowego. Wymaga nadto rozważenia treść art.6 ust.1 ustawy nowelizacyjnej z dnia 17 grudnia 2001 r. (Dz.U. Nr 154, poz.1792).

Konkludując, skoro zaskarżona decyzja wyczerpuje znamiona przepisu art.156 §1 pkt 2 k.p.a., dotknięta jest wadą nieważności. Co mając na uwadze, na zasadzie art.145§1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku. Wyrzeczenie o wykonalności decyzji w trybie art.152 tej ustawy pominięto ze względu na charakter decyzji.