Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 464/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 194, art. 210 § 4, art. 210 § 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: § 46 ust. 1 i 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Andrzej Jagiełło, Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt III SA/Wa 268/10 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 6 listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 268/10, oddalił skargę J. M. – nazywanego dalej "Skarżącym", na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 6 listopada 2009 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r.

Jak wskazano w motywach powyższego wyroku, decyzją z dnia 20 sierpnia 2009 r. Wójt Gminy P. określił Skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2008 r.

Skarżący odwołał się od decyzji organu podatkowego pierwszej instancji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. W odwołaniu podniósł, że działki, których dotyczyła decyzja podatkowa, wbrew temu co twierdzi Wójt Gminy, wciąż mają charakter rolny. Skarżący zwrócił uwagę, że nie występował o wyłączenie z produkcji rolnej swoich gruntów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 6 listopada 2009 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Wójta Gminy. W ocenie organu odwoławczego, ponieważ decyzja Wójta Gminy oparta została na danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków, to zważywszy na treść art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. nr 240, poz. 2027, z późn. zm.) odpowiadała ona prawu. Jak zauważył organ, zmian w ewidencji gruntów dokonano w związku ze sporządzeniem operatu szacunkowego. Jeżeli Skarżący kwestionuje prawidłowość danych zawartych w ewidencji, powinien wszcząć procedurę ich zmiany – do tego jednak nie jest uprawniony organ podatkowy.

Skarżący zaskarżył decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze podniósł zarzut naruszenia § 1 ust. 2 i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. nr 19, poz. 97, z późn. zm.) oraz § 46 ust. 1 i 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454). Ponadto w skardze podniesiono zarzut naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60, z późń. zm.) oraz art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "k.p.a.", co miało wpływ na sposób opodatkowania i wysokość podatku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił, jako niezasadną. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, sąd zauważył, że istotą sporu było stwierdzenie, czy organy podatkowe prawidłowo dokonały wymiaru podatku od nieruchomości przyjmując jako podstawę dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. W jego ocenie, stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego było prawidłowe: organy podatkowe są związane ustaleniami co do powierzchni gruntów oraz ich klasyfikacji wynikającymi z wpisu w ewidencji gruntów i budynków, co wynika z art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym jest mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej i stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone, a domniemania ich prawdziwości nie można podważyć samym oświadczeniem. Na poparcie powyżej przedstawionego poglądu sąd przywołał bogate orzecznictwo sądów administracyjnych oraz poglądy doktryny prawnej. Sąd podkreślił, że w zakresie kompetencji organów podatkowych nie leży weryfikacja danych zawartych w ewidencji. Kwestię prawidłowości zmian w zapisach ewidencji, zgodnie z § 46 ust. 1 i § 47 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, badać może starosta powiatowy. Tym samym wnioskowane przez Skarżącego dowody na okoliczność prawdziwości danych zawartych w ewidencji nie mogły zostać przeprowadzone przez organy podatkowe. Jeżeli Skarżący kwestionuje zgodność danych zawartych w ewidencji ze stanem faktycznym, to powinien wpierw wystąpić do starosty powiatowego o ich korektę w trybie przewidzianym we wspomnianym rozporządzeniu.

Z uwagi na treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", sąd rozpoznając sprawę związany jest jej granicami. Stąd też zarzut Skarżącego, że w sprawie zmiany przeznaczenia gruntu nie wydano odrębnej decyzji nie mógł zostać uwzględniony. Dotyczy on bowiem innego postępowania, nie będącego przedmiotem skargi w omawianej sprawie. Podobnie sąd ocenił zarzuty naruszenia § 46 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz § 1 ust. 2 i § 9 rozporządzenia w sprawie klasyfikacji gruntów – dotyczyły one odrębnych postępowań i nie mogły stanowić podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji podatkowej.

Ponadto, sąd uznał za bezpodstawny zarzut naruszenia art. 210 § 4 w zw. z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczyło wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz dokonało ich oceny na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w trakcie postępowania podatkowego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 i art. 88 k.p.a. zwrócił uwagę, że nie miały one zastosowania w sprawie, ponieważ postępowanie w zakresie opisanym w przywołanych przepisach reguluje Ordynacja podatkowa. Przy czym, sąd nie dopatrzył się naruszenia analogicznych w treści przepisów Ordynacji podatkowej, tj. art. 120 – 122, art. 187, art. 191.

Skarżący nie zgodził się z wyrokiem sądu pierwszej instancji. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił w skardze kasacyjnej, na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 145 § 2 P.p.s.a. poprzez nie uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w sytuacji gdy naruszała ona art. 201 § 1 pkt 2 oraz art. 203 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Skarżący podniósł ponadto, w oparciu o art. 174 pkt 1 P.p.s.a., zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że dane zawarte w ewidencji budynków i gruntów mogą stanowić podstawę wymiaru podatku od nieruchomości w sytuacji, gdy nie została wydana decyzja o wyłączeniu danego gruntu z produkcji rolnej i nieruchomość ta nie powinna podlegać opodatkowaniu.

Skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna jako oczywiście bezzasadna podlega oddaleniu.

Odnosząc się do sformułowanych w niej zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jak też przepisu prawa materialnego, a mianowicie art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez jego błędną wykładnię, należy zauważyć, iż nie znajdują one oparcia w stwierdzonych przez sąd administracyjny faktach sprawy. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że żaden z przytoczonych w skardze kasacyjnej, traktowanych jako jej podstawa, przepisów postępowania podatkowego, nie nakładał na prowadzący postępowanie organ obowiązku zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ bądź sąd. Rzecz w tym, iż w sytuacji zakwestionowania przez podatnika prawidłowości wpisów dokonanych w ewidencji gruntów i budynków, do niego należała inicjatywa procesowa w potwierdzeniu tej okoliczności. To on bowiem miał interes prawny w wykazaniu, że dane zawarte w dokumencie urzędowym (ewidencji gruntów i budynków) nie odpowiadają stanowi rzeczywistemu. Z analizy treści skargi kasacyjnej wynika zresztą, że jej autor miał świadomość potrzeby uruchomienia trybu określonego w § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zaniechanie tej czynności i przerzucenie obowiązku przeprowadzenia przeciwdowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego na organ podatkowy jest wyrazem niezrozumienia konstrukcji ukształtowanej przepisami art. 194 Ordynacji podatkowej. W § 1 tego artykułu mowa jest o tym, że dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Chcąc obalić domniemanie prawdziwości danych zawartych w ewidencji, sam podatnik powinien skorzystać z trybu wskazanego ogólnie w § 3 i skonkretyzowanego w przepisach wspomnianego wcześniej rozporządzenia. Użyte w art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej pojęcie zagadnienia wstępnego nie może być utożsamiane z rozważanym przypadkiem, z którym łączy się zawsze istnienie niepewności co do pewnego elementu stanu faktycznego i/lub prawnego sprawy (wniosek ten daje się wywieść z opracowania: B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz 2011, Wrocław 2011, s. 844 i n.). Wobec oczywistego w swym brzmieniu dokumentu urzędowego, twierdzenie o nieprawdziwości zawartych w nim zapisów powinno zostać wsparte przeprowadzeniem, z inicjatyw strony postępowania podatkowego, dowodem w rozumieniu art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, całkowicie niezrozumiały jest zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego, co miałoby polegać – jak można przypuszczać – na pominięciu przez sąd administracyjny pierwszej instancji faktu "przeprowadzenia dowodu przeciwko ewidencji budynków i gruntów znajdującej się w Starostwie Powiatowym w Pułtusku". Zdaniem autora skargi kasacyjnej, dane z tej ewidencji, z uwagi na brak istnienia decyzji odnośnie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, "nie mogą posłużyć do ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości" (s. 4). Stwierdzenie to zdaje się świadczyć o niezrozumieniu pojęć: ciężar dowodu i dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego, jak również pomyleniu konstrukcji wykazania prawdziwości jakiejś tezy (udowodnienia czegoś) i przekonania, że coś zostało udowodnione albo też, że brak określonego zdarzenia jest równoznaczny z podważeniem mocy dowodowej dokumentu urzędowego. Nie bardzo przy tym wiadomo, czym – w świetle nie budzących wątpliwości faktów sprawy – miałyby być "przeciwdowody składane przez stronę", podważające zapisy w urzędowym rejestrze (tak na s. 4 skargi kasacyjnej). Wykładnia art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, o którą wniesiono w skardze kasacyjnej byłaby w istocie niczym innym, jak zabiegiem wyłączającym jego zastosowanie, czyli zignorowaniem powszechnie obowiązującego przepisu prawa.

Wobec tych ustaleń, z mocy art. 184 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.