Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 267/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 122, art. 187 § 1 i art. 217 § 2 w zw, z art. 54 § 1 pkt 7 i § 2
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, Protokolant Natalia Narejko, po rozpoznaniu w dniu 20 października 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej O. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Gl 341/18 w sprawie ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 8 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 341/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę O. S.A. z siedzibą w W. (dalej: spółka) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w Katowicach z dnia 8 stycznia 2018 r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet zaległości w podatku od nieruchomości za 2009 r.

Skargę kasacyjną wywiodła spółka. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) poprzez niewyjaśnienie kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, tj. niewyjaśnienie dlaczego powołane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zdawkowe okoliczności świadczące, w ocenie Sądu, o winie spółki za przekroczenie 3-miesięcznego terminu, są okolicznościami prawnie relewantnymi w kontekście art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.), co ma wpływ na wynik sprawy, gdyż odniesienie się przez Sąd do właściwych kryteriów oceny legalności zaskarżonego postanowienia spowodować musiałoby odmienne rozstrzygnięcie od podjętego w zaskarżonym wyroku;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie (niezastosowanie), mimo naruszeń przez organy podatkowe przepisów postępowania podatkowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 122, art. 187 § 1 i art. 217 § 2 w zw, z art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 O.p. przez niedokonanie ustaleń faktycznych wystarczających do wyłączenia okresów nienaliczania odsetek za zwłokę, co spowodowało naliczanie odsetek za cały okres pozostawania przez spółkę w zwłoce;

2) naruszenie prawa materialnego, a mianowicie naruszenie art. 54 § 1 pkt 7 w zw. z art. 54 § 2 O.p. przez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu za zasadne naliczenie odsetek za zwłokę za cały okres pozostawania przez spółkę w zwłoce, w sytuacji, w której wystąpiły okresy nienaliczania odsetek, tj. nie mogą zostać uznane powołane okresy konieczne do doręczenia pisma procesowego stronie (gdyż doręczenia stanowią "zwykłe" czynności podejmowane w toku postępowania, zatem przepisy o terminach zakończenia postępowania uwzględniają już konieczność doręczeń), a także konieczność przeprowadzenia dowodu z przekazanych dokumentów, tj. wykazu budowli i linii kablowych ułożonych w kanalizacji, w sytuacji gdy organ nie miał zamiaru wykorzystywać tych dokumentów, gdyż w decyzji wymiarowej ustalił podstawę opodatkowania poprzez porównanie poszczególnych deklaracji podatkowych, czego mógł dokonać już w pierwszym miesiącu prowadzenia postępowania podatkowego, co w konsekwencji spowodowało opóźnienie w wydaniu decyzji z winy organu podatkowego i w związku z czym organ zobowiązany był do zastosowania art. 54 § 1 pkt 7 O.p.

Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO w Katowicach wniosło o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. W uzasadnieniu do tego zarzutu, które w rzeczy samej składa się z dwóch zdań, skarżąca podniosła, że Sąd przywołał ogólne okoliczności przemawiające za zgodnością z prawem zaskarżonego postanowienia, ale nie wyjaśnił dlaczego są one relewantne w kontekście art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 O.p. Ta myśl nie została rozwinięta, a z przywołanego zdania nie wynika, o które ogólne okoliczności chodzi skarżącej. Nie wiadomo zatem, czy skarżącej chodzi o przedstawione przez Sąd "ogólne" wyjaśnienia odnośnie do przesłanek określonych w art. 54 § 2 oraz art. 54 § 1 pkt 7 O.p., czy o stan faktyczny sprawy, czy też o stanowisko zbudowane w oparciu o omówione przepisy i stan faktyczny (są to zasadnicze elementy uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku również nie daje odpowiedzi na pytanie, co na myśli miał autor skargi kasacyjnej, przy czym zastrzec trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Jeszcze bardziej niejasne jest uzasadnienie do omawianego zarzutu zawarte w zdaniu drugim, gdzie stwierdzono, że Sąd dokonał oceny legalności zaskarżonego postanowienia "poprzez kryteria pozaprawne". Nie wskazano bowiem ani jednego kryterium, które zostało przez skarżącą ocenione jako pozaprawne. Zawartych w tych dwóch zdaniach twierdzeń nie wyjaśnia przytoczony obszerny fragment wyroku II FSK 687/15, który został wydany w innym stanie faktycznym, gdzie uzasadnienie wyroku Sądu pierwszej instancji było inne niż obecnie kontrolowane. Tu również skarżąca nie podała, które elementy cytowanego wyroku należało, według niej, przenieść na grunt niniejszej sprawy i dlaczego. W tej sytuacji stwierdzić trzeba, że wbrew wymogom art. 174 pkt 2 w związku z art. 176 P.p.s.a., skarżąca nie wykazała wpływu zarzucanego naruszenia art. 141 § 4 tej ustawy na wynik sprawy.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 P.p.s.a. Zawiera ono stan faktyczny sprawy, podniesione w skardze zarzuty, stanowisko stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia i jej wyjaśnienie. Wyrok poddaje się kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i § 2 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 217 § 2 w zw, z art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 O.p. Wbrew stanowisku skarżącej organ poczynił istotne, w świetle regulacji z art. 54 § 1 pkt 7 i § 2 O.p., ustalenia i wykazał "związek przczynowo-skutkowy między działaniami strony a załatwieniem sprawy po upływie 3-miesięcznego terminu". SKO przedstawiło przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji od momentu jego wszczęcia do dnia doręczenia decyzji tego organu, ze wskazaniem dat i opisem czynności podejmowanych przez organ oraz przez skarżącą. SKO obliczyło, że opóźnienie w wydaniu decyzji wyniosło 55 dni, w tym 39 dni ze względu na zwłokę skarżącej w przedłożeniu dokumentów i wyjaśnień, bez których nie było możliwe rozstrzygnięcie sprawy (tu: związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniem strony a wynikiem sprawy), a 20 dni to zwłoka niezależna od organu, bo jest to okres w jakim skarżąca odbierała korespondencję od organu. Tych ustaleń organu odwoławczego nie podważono w skardze kasacyjnej, jedynie kwestionowano uwzględnienie okresów doręczenia pism.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela prezentowane w zaskarżonym wyroku stanowisko, że okresy do doręczenia stronie pism procesowych nie mogą być uznane za okoliczności, o których mowa w art. 54 § 2 O.p. Stanowisko to ma umocowanie w przepisie art. 139 § 4 O.p., który stanowi, że do terminów określonych jako czas na załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa podatkowego dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Bezsprzecznie jedną z czynności, którą zobowiązany jest wykonać organ w ramach załatwiania sprawy, jest doręczanie korespondencji (pism, aktów administracyjnych) stronie i zgodnie z przytoczonym przepisem czas, w jakim zostanie ona odebrana nie jest wliczany do terminu załatwienia sprawy. Nie jest też wliczany do tego terminu okres opóźnień spowodowany z winy strony. Jak już wcześniej wskazano, skarżąca dopiero po upływie 39 dni odpowiedziała na wezwania organu do przedłożenia żądanych przezeń informacji, zatem również ten okres nie może być traktowany, jako opóźnienie w załatwieniu sprawy w winy organu, jak chce tego skarżąca. Podkreślić należy, że żądane przez organ informacje i dokumenty pozostawały w dyspozycji skarżącej, a konieczność ich posiadania przez organ wynikała z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych (były potrzebne do ustalenia podstawy opodatkowania). Przywołany przepis określa zasadniczy sposób ustalania podstawy opodatkowania, dlatego bez wezwania skarżącej do przedłożenia informacji i dokumentów zawierających dane określone w tym przepisie, organ nie mógł zastosować innych dowodów przy ustalaniu podstawy opodatkowania. Zatem nie powinno budzić wątpliwości, że istniał związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy działaniem skarżącej a załatwieniem sprawy.

Podnoszona w skardze kasacyjnej okoliczność, że organ ustalił podstawę opodatkowania uwzględniając deklaracje podatkowe, pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Organ uwzględnił bowiem inny dowód w sprawie nie dlatego, że uznał przedłożone przez skarżącą dokumenty i informacje za zbędne dla jej wyniku, ale dlatego, że skarżąca przedłożyła niepełne informacje.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że przekroczenie określonego w art. 54 § 1 pkt 7 O.p. terminu nastąpiło z dwóch przyczyn, tj. z winy strony oraz z przyczyny niezależnej od organu. Wina strony wyraża się w tym, że pomimo dwukrotnego wezwania do udzielenia informacji (przedłożenia dowodów), na okoliczność wartości budowli, dopiero po 39 dniach odpowiedziała na wezwanie, ale i wówczas odpowiedź ta była niepełna. Niezależne od organu opóźnienie w wydaniu decyzji było spowodowane okresem, w jakim odbierana była przez pełnomocnika skarżącej korespondencja od organu.

Za niezasadny zatem należało uznać zarzut naruszenia art. 54 § 1 pkt 7 w zw. z art. 54 § 2 O.p.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.