Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1103/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Rudnicka sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska (spr.) asesor WSA Sławomir Antoniuk Protokolant referendarz sądowy Aneta Wirkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. Minister Transportu i Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania J. I. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cel publiczny z przeznaczeniem pod budowę dwujezdniowej drogi obwodowej w ciągu drogi krajowej nr [...], nieruchomości położonej w gm. W., obręb L., oznaczonej jako działka nr "B" o pow. [...] ha, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącej własność J. I., ustalającej odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w kwocie [...] zł, oraz termin zapłaty odszkodowania, jak również termin wydania wywłaszczonej nieruchomości przez dotychczasowego właściciela przypadający po upływie 30 dni po doręczeniu decyzji, uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w zakresie punktu 3 zobowiązującego Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu i odszkodowaniu stanie się ostateczna i w tym zakresie orzekł, że zapłata odszkodowania nastąpi jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlegać będzie wykonaniu, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...] Wojewoda [...] orzekł w punkcie 1 o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa na cel publiczny z przeznaczeniem pod budowę dwujezdniowej drogi obwodowej w ciągu drogi krajowej nr [...], nieruchomości położonej w gm. W., obręb L., oznaczonej jako działka nr "B" o pow. [...] ha, stanowiącej własność J. I. W punkcie 2 ustalił na rzecz J. I. odszkodowanie za dokonane wywłaszczenie w kwocie [...] zł. W punkcie 3 organ wojewódzki zobowiązał Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu i odszkodowaniu stanie się ostateczna. W punkcie 4 określono termin wydania wywłaszczonej nieruchomości przez dotychczasowego właściciela przypadający po upływie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. do Ministra Infrastruktury odwołanie wniosła J. I., wskazując, iż nieruchomość nie została prawidłowo wyceniona, bowiem jej wartość jest wyższa od ustalonej przez rzeczoznawcę.

Po rozpatrzeniu odwołania organ wskazał, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. zapłata odszkodowania następuje jednorazowo, w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu podlega wykonaniu. Tymczasem w decyzji organu wojewódzkiego błędnie wskazano, że w terminie 14 dni, od dnia w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Kwestia wykonalności decyzji została uregulowana w art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., zgodnie z którym, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W związku z powyższym należało uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. w zakresie punktu 3 i w tym zakresie orzec w sprawie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 217, poz. 2124 ze zm.) wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego, w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy.

Organ podniósł, że istotą wywłaszczenia jest pozyskanie prawa własności nieruchomości przez Skarb Państwa niezbędnej dla realizacji celu publicznego, pod warunkiem, że nie jest możliwe nabycie tej nieruchomości na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Jak wynika z akt sprawy decyzją Burmistrza W. z dnia [...] listopada 2001 r., nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu ustalono warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie dwujezdniowej drogi obwodowej klasy S o długości [...] km w ciągu drogi krajowej nr [...] wraz z mostem na rzecze [...] długości [...] m, węzłami oraz przejściami dwupoziomowymi nad drogami i linią kolejową. Początek projektowanego obejścia znajduje się w km [...] na gruntach wsi D. gm. W., a koniec w km [...] drogi krajowej nr [...] w rejonie kolonii T., gm. B.

Decyzją Burmistrza W. z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...] zatwierdzono projekt podziału działki nr "A" o pow. [...] ha położonej w L. na działki nr "B" o pow. [...] ha z przeznaczeniem pod obwodnicę oraz działki nr "C" o pow. [...] ha i nr "D" o pow. [...] ha.

Pismem z dnia 21 października 2003 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do nieruchomości oznaczonej jako działka nr "B", oraz o wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. We wniosku o wywłaszczenie działki nr "B" Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał, iż nieruchomość niezbędna jest na realizację celu publicznego jakim jest budowa dwujezdniowej drogi obwodowej w ciągu drogi krajowej nr [...] na odcinku [...] oraz iż właściciel nieruchomości nie wyraził zgody na sprzedaż nieruchomości w drodze umowy.

Pismem z dnia 20 listopada 2003 r. Wojewoda [...] wyznaczył 30 dniowy termin na zawarcie umowy przeniesienia własności nieruchomości, a następnie, wobec bezskutecznego upływu terminu do zawarcia umowy, w dniu 25 marca 2004 r. wszczął postępowanie w sprawie wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej jako działka nr "B".

Decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...], znak [...] orzeczono o niezwłocznym zajęciu przedmiotowej nieruchomości oraz nadano tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Stosownie do treści art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi, o których mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami.

Dla potrzeb niniejszego postępowania został sporządzony operat szacunkowy określający wywłaszczaną nieruchomość jako działkę nr "B" o pow. [...] ha, położoną w gminie W., obręb L., położoną w kompleksie użytków rolnych.

Powyższy operat został sporządzony na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego.

W aneksie z dnia 26 lipca 2005 r. rzeczoznawca majątkowy potwierdził aktualność operatu oraz stwierdził, iż wejście w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego nie miało wpływu na wartość wycenianej nieruchomości.

Organ wskazał, że wartość nieruchomości określono podejściem porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Do porównania przyjęto transakcje dotyczące nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod budowę drogi z rynku lokalnego z terenu Gminy W.

Ostatecznie określono wartość wywłaszczanej nieruchomości na kwotę [...] zł i w tej wysokości Wojewoda przyznał odszkodowanie.

Zdaniem organu drugiej instancji brak jest podstaw do uznania, że odszkodowanie zostało ustalone nieprawidłowo.

Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. I.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżąca zarzuciła, że organ drugiej instancji lakonicznie odniósł się do zarzutów stawianych przez nią w odwołaniu.

Organ odwoławczy winien bowiem zbadać, czy były podstawy do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. W przekonaniu skarżącej Wojewoda nie miał podstaw do wszczęcia tego postępowania.

Podkreśliła, że wykazała maksimum dobrej woli, aby grunt pod obwodnicę sprzedać dobrowolnie, zdając sobie sprawę z konieczności realizacji tego celu publicznego. Nadal taką wolę wykazuje, lecz oczekuje tylko wypłaty słusznego odszkodowania.

Skarżąca zarzuciła, że postępowanie to było wszczęte i przeprowadzone tylko na podstawie dowodów przedstawionych przez inwestora, a Wojewoda uwzględnił interes tylko jednej strony i nie odniósł się do dowodów przedstawionych przez skarżącą.

Skarżąca podkreśliła, że w aktach sprawy brak było pełnomocnictwa udzielonego Zastępcy Dyrektora Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. do działania w imieniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz Skarbu Państwa, zarówno do występowania z wnioskiem o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego jak też z ofertą dotyczącą zawarcia umowy. Pełnomocnictwo takie zostało złożone wówczas, gdy zażądał tego organ drugiej instancji. To samo uchybienie dotyczyło rozprawy administracyjnej.

Skarżąca podniosła, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentów wskazujących na to, że Przedsiębiorstwo [...] "L." sp. z o.o. z siedzibą w S. działało z upoważnienia i w imieniu GDDKiA składając ofertę jak też przeprowadzając negocjacje.

Dodała, że jako właściciel na etapie negocjacji nie otrzymała żadnej oferty z firmy "L." i nie była również informowana o terminach rokowań. Pierwszą ofertą jaką GDDKiA złożyła, była oferta przygotowana dla potrzeb postępowania wywłaszczeniowego.

Wskazała również, że w aktach nie ma operatu szacunkowego, na który powołuje się GDDKiA we wniosku wywłaszczeniowym.

Zarzuciła, że decyzja podziałowa nie jest zgodna z prawem, gdyż brak jest zgodności linii podziałowych nieruchomości z liniami rozgraniczającymi teren tej inwestycji w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.

Skarżąca podniosła również, że w aktach brak jest pełnomocnictwa udzielonego Z-cy Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych [...] Urzędu Wojewódzkiego do występowania w imieniu Wojewody wyznaczając 30 dniowy termin do zawarcia umowy, jak też pełnomocnictwa do wszczęcia przedmiotowego postępowania wywłaszczeniowego. Stanowi to naruszenie art. 15 § 1 i 16 § 1 tejże ustawy. Ponadto brak jest pełnomocnictwa dla wyżej wymienionego Dyrektora do wyznaczania terminu rozprawy administracyjnej, co jest niezgodne z art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. Dodała, że organ drugiej instancji rozpoznając jej odwołanie od decyzji Wojewody nie zwrócił uwagi na powyższe uchybienia.

W ocenie skarżącej operat nie jest rzetelny, a rzeczoznawca działał stronniczo na rzecz Wojewody [...] poprzez określenie stawek za grunt na podstawie raportu GDDKiA i wymuszanych na właścicielach gruntów przy ich nabywaniu przez obwodnicę w W.

Wskazała, że podstawowym błędem operatu jest przyjęcie, jako podstawy do wyceny, wybranych tendencyjnie transakcji zaistniałych przy wykupie gruntów pod obwodnicę W., pod dyktando GDDKiA po [...] zł/m², kiedy wystąpiło dużo transakcji po [...] zł/m² do [...] zł/m².

Zdaniem skarżącej rzeczoznawca przyjął z góry założenie, że wartość nieruchomości jest uzależniona tylko od dwóch cech - przeznaczenia w planie miejscowym i powierzchni - co jest nieprawdą, bowiem są jeszcze inne czynniki, które wpływają na wartość nieruchomości.

W ocenie skarżącej nastąpił wzrost wartości nieruchomości na co wpływ miało zjednoczenie z Unią Europejską, dopłaty bezpośrednie, brak rynku pracy w mieście i powrót ludzi na wieś.

Skarżąca podniosła, że istniejący w aktach sprawy operat szacunkowy wraz z aneksem nie może stanowić podstaw do określenia wysokości odszkodowania ponieważ jest nieaktualny. Zgodnie z art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami operat jest ważny przez 12 miesięcy od daty sporządzenia. Potem może być wykorzystany po sporządzeniu przez rzeczoznawcę odpowiedniej klauzuli. Aktualizacja powinna być sporządzona przed upływem 12 miesięcy od daty sporządzenia tego operatu. A jak wynika z akt sprawy procedura powyższa nie została zachowana. Podniosła, że w postępowaniu wywłaszczeniowym nie złożyła operatu szacunkowego, gdyż organ o to nie wnosił.

Skarżąca wskazała, że jako strona postępowania nie została powiadomiona o terminie dokonywanych oględzin rzeczoznawcy w celu zapewnienia jej pełnego uczestnictwa w ocenie przedmiotu sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, dalej zwaną "ustawą"). W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, zgodnie z jej art. 23, stosuje się przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Organy wykazały, że realizacja inwestycji budowy drogi krajowej jest niezbędna społecznie. Wskazały na jej realizację z Krajowego Funduszu Drogowego oraz niemożność nabycia nieruchomości w drodze umowy z właścicielką.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi oraz pisma z 10 października 2006 r., będącego jej uzupełnieniem, stwierdzić należy, co następuje:

Bezzasadny jest zarzut naruszenia przez organy art. 15 ustawy polegający na braku podstaw do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego. Zgodnie z wyżej wskazanym przepisem wszczęcie tego postępowania następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy. Wymogi te zostały w sprawie zachowane. Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte w dniu 25 marca 2004 r., o czym skarżąca została powiadomiona w dniu 29 marca 2004 r. Wobec bezskuteczności wcześniejszych rokowań Wojewoda [...] pismem z dnia 20 listopada 2003 r. wyznaczył skarżącej 30 dniowy termin na zawarcie umowy informując, że będzie on liczony od otrzymania oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Ofertę powyższą z dnia 5 grudnia 2003 r. wraz z zaproszeniem do kolejnych rokowań (wyznaczonych na dzień 7 stycznia 2004 r.) skarżąca otrzymała w dniu 6 grudnia 2003 r.

Z akt sprawy wynika, że przed złożeniem oferty z dnia 5 grudnia 2003 r. ze skarżącą były prowadzone rokowania przez Przedsiębiorstwo [...] "L." Spółkę z o.o. w S. działające w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. W aktach sprawy są dwie oferty tej spółki ze wskazaniem terminów rokowań: z 30 grudnia 2002 r. i 21 lutego 2003 r. skierowane do skarżącej (skarżąca używała wówczas nazwiska C.). Wprawdzie nie ma dowodów doręczenia ich skarżącej, jednakże bezsporne jest, że o ofercie z 30 grudnia 2002 r. informację otrzymała, gdyż - jak wynika z protokołu rokowań z dnia 20 stycznia 2003 r. - skarżąca brała udział w rokowaniach. Przepis art. 114 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który ma w tej sprawie zastosowanie, poprzez odesłanie z art. 23 ustawy, nie ustanawia wymogu ilości spotkań w przedmiocie rokowań i nie wymaga, ażeby było ich kilka. Nieprawdziwe jest więc twierdzenie skarżącej, iż spółka "L." nie składała jej oferty i że nie brała skarżąca udziału w rokowaniach. Wbrew twierdzeniom skarżącej co do braku umocowania Spółki "L." do podejmowania czynności związanych z nabywaniem nieruchomości pod budowę obwodnicy, w tym do przygotowywania ofert i prowadzenia rokowań z właścicielami, miała ona umocowanie Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. Na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. pełnomocnik Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wykazała dokumentami istnienie takiego umocowania (z dnia 8 czerwca 2002 r.). Ponadto należy podnieść, że w ofercie z dnia 5 grudnia 2003 r. Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad - skierowanej do skarżącej - zawarta była informacja, że Spółka "L." została upoważniona do prowadzenia prac dotyczących nabywania gruntów.

Skarżąca postawiła zarzut, że wniosek o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego pochodził od nieuprawnionego podmiotu, gdyż został podpisany przez Zastępcę Dyrektora Oddziału S. D., a nie osobiście przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad. W ocenie skarżącej stanowi to naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy. Jednakże zarzut ten jest bezzasadny. Wymaga zaznaczenia, że zgodnie z treścią art. 18a ustawy z 21 marca 1986 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2086) Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad może upoważnić pracowników Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do załatwiania spraw w jego imieniu. Jak wynika z akt administracyjnych Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad udzielił w dniu 16 kwietnia 2002 r. - w trybie wyżej powołanego przepisu - pełnomocnictwa Dyrektorowi Oddziału w W. W. D. Z treści tego pełnomocnictwa wynika, że pełnomocnik ma prawo do ustanowienia dalszych pełnomocników w ramach udzielonego pełnomocnictwa. Z kolei W. D. udzielił w dniu 22 kwietnia 2002 r. pełnomocnictwa swojemu zastępcy S. D. (k. 39 akt sądowych). Fakt, że to ostatnie pełnomocnictwo złożono w toku postępowania sądowego i że nie było go w aktach administracyjnych, nie oznacza samo przez się, że S. D. działał bez właściwego umocowania. W rzeczywistości takie pełnomocnictwo istniało, lecz nie było go w aktach administracyjnych. W tej sytuacji bez znaczenia dla oceny powyższego umocowania pozostaje pełnomocnictwo z dnia 19 listopada 2004 r., skuteczne bowiem były wcześniejsze umocowania.

Bezzasadne są również zarzuty skarżącej odnośnie braku umocowania do występowania zastępcy Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa i Przekształceń Własnościowych [...] Urzędu Wojewódzkiego, J. K. w imieniu Wojewody, do wszczęcia postępowania oraz do wyznaczenia 30 dniowego terminu do zawarcia umowy. Wymaga podkreślania, że - jak wynika z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2005 r. – J. K. został upoważniony w trybie art. 268a kpa do wydawania decyzji w imieniu Wojewody. W ocenie sądu upoważnienie to obejmuje również czynności materialnotechniczne podejmowane w toku postępowania administracyjnego na poszczególnych jego etapach, a zakończone wydaniem decyzji, do której wydania ta osoba funkcyjna została umocowana przez organ.

Odnośnie zarzutów niezgodności z prawem decyzji z dnia [...] lutego 2003 r. Burmistrza Miasta W. o zatwierdzeniu projektu podziału działki skarżącej, należy wskazać, że ewentualne zarzuty w stosunku do tej decyzji mogły być wysuwane w toku postępowania podziałowego. Tymczasem skarżąca nie kwestionowała tej decyzji. Tak więc w dacie wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego była ona ostateczna i wykonalna (co wynika z adnotacji na decyzji).

Ustosunkowując się do zarzutu skargi dotyczącego braku decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i znajdującej się w aktach sprawy decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wskazać należy, że kwestie te wymagają rozpatrzenia na tle przepisu przejściowego, jakim jest art. 41 ust. 3 ustawy z 10 kwietnia 2003 r. Przepis ten stanowi, że decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydane do dnia wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy do 31 grudnia 2007 r., chyba że uprawniony podmiot złoży przed upływem tego terminu wniosek o ustalenie lokalizacji drogi na podstawie niniejszej ustawy. Skoro wniosek taki nie został złożony, a w niniejszej sprawie decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu została wydana przed wejściem w życie ustawy (decyzja z dnia [...] listopada 2001 r.), to powyższa decyzja spełnia wymogi art. 41 ust. 3 ustawy, co oznacza, że zarzut skargi nie może być uwzględniony.

Nie znajduje także uzasadnienia zarzut dotyczący braku podstaw prawnych zastosowania do wywłaszczenia nieruchomości skarżącej ustawy z 10 kwietnia 2003 r. oraz zarzut, iż obwodnica nie jest drogą, jak również, że nie została ona zaliczona do kategorii dróg krajowych. Zgodnie z treścią art. 4 pkt 2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U z 2004 r., Nr.204, poz. 2086) drogą jest budowla wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiąca całość techniczno-użytkową, przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym. Z kolei art. 4 pkt 1 powyższej ustawy stanowi, że pas drogowy to - wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą, a jej art. 4 pkt 7 tej ustawy definiuje pojęcie budowy drogi, stanowiąc, że jest to wykonywanie połączenia drogowego między określonymi miejscami lub miejscowościami, a także jego odbudowę i rozbudowę. W świetle wyżej powołanych przepisów nie może budzić wątpliwości, że obwodnica jest częścią składową pojęcia drogi. Z decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że chodzi o inwestycję polegającą na budowie dwujezdniowej drogi obwodowej w ciągu drogi krajowej nr [...] wraz z węzłami, przejściami dwupoziomowymi nad drogami i linią kolejową. W aktach sprawy znajduje się dokumentacja dotycząca przebiegu pasa drogowego z oznaczeniem jego granic (mapa).

Z akt sprawy wynika także, że droga krajowa nr [...] oznaczona była w latach 90 - tych nr [...], jak również, że chodzi o drogę [...]. Nie jest prawdziwy zarzut skarżącej, że budowana droga nie została zaliczona do kategorii dróg krajowych. Powyższa droga została wskazana jako droga krajowa w rozporządzeniu Rady Ministrów z 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich ( Dz. U. Nr 160, poz. 2086). Jest to droga oznaczona dawnym nr [...] [...] - granica państwa. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że prawidłowe jest objęcie powyższej drogi przepisami ustawy z 10 kwietnia 2003 r. Wynika to wprost z art. 1 tej ustawy. Nieuprawnione jest więc stanowisko skarżącej, że wyżej wskazana ustawa nie ma zastosowania do wywłaszczenia jej nieruchomości.

Odnosząc się do zarzutów skargi w kwestii operatu szacunkowego stwierdzić należy, że przedłożony operat odpowiada prawu. W dacie sporządzania operatu (grudzień 2003 r.) obowiązywało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 230, poz. 1924). Natomiast z dniem 22 września 2004 r. weszło w życie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109). Obydwa rozporządzenia w sposób identyczny normowały metody, sposoby i techniki wyceny, które rzeczoznawca zastosował w operacie. Biegły zastosował do wyceny nieruchomości podejście porównawcze, metodą korygowania ceny średniej. Wobec powyższego zmiana rozporządzenia po sporządzeniu operatu nie miała wpływu na wyliczenie wartości nieruchomości, na co wskazał także rzeczoznawca w aneksie do operatu z dnia 26 lipca 2005 r., wyjaśniając sporządzoną wycenę. Sąd analizując treść operatu nie stwierdził nieprawidłowości mogących mieć wpływ na tę wycenę. Przyjęte przez biegłego podejście porównawcze metodą korygowania ceny średniej znajduje swoje uzasadnienie w sytuacji badania wielości aktów notarialnych dotyczących tego samego typu transakcji, podobnych nieruchomości, na tym samym terenie lub przyległym, w zbliżonym okresie czasowym. Rzeczoznawca opisał 49 transakcji zakupu nieruchomości pod drogę zawartych w 2003 r.(tj. w dacie sporządzania operatu). Z opisu transakcji wynika, że ceny 1 m² nieruchomości kształtowały się od [...] zł do [...] zł, z tym że cena gruntu we wszystkich transakcjach była identyczna i wynosiła [...] zł za 1 m², niezależnie od wielkości nabywanej działki. Rzeczoznawca wskazał, że cenę [...] zł za 1 m² płacono w obrębie T., gdyż była to nieruchomość zabudowana budynkami wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych. Z operatu wynika również, że w okolicach W. obrót nieruchomościami dotyczył przede wszystkim sprzedaży nieruchomości pod drogę, a inne transakcje zdarzały się sporadycznie, przy czym ceny przy transakcjach gruntów leżących poza granicami obwodnicy, które były przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, letniskową czy też użytki rolne, zawierały się w przedziale od [...] do [...] zł za 1m². Odnotował też transakcję nieruchomości przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, a częściowo pod użytki rolne, w której cena 1 m² wynosiła [...] zł. W tej sytuacji należy uznać, że trafnie rzeczoznawca wskazał, że ceny płacone przez GDDKiA ukształtowały rynek i że ceny te były wyższe w porównaniu z cenami innych nieruchomości. W świetle powyższego zarzut skarżącej, że rzeczoznawca w sposób tendencyjny wybrał transakcje, jest nieuprawniony.

Niezasadne jest również twierdzenie skarżącej, że rzeczoznawca z góry założył, iż wartość nieruchomości jest uzależniona od dwóch czynników, tj. powierzchni nieruchomości i jej przeznaczenia w planie miejscowym. Tymczasem z operatu wynika, że są to czynniki decydujące, lecz nie jedyne. Jest rzeczą oczywistą, że skoro plan zagospodarowania przestrzennego (z sierpnia 2001 r.) przewidywał przeznaczenie terenu pod drogę publiczną krajową, uwzględniając wielość już zawartych transakcji sąsiednich nieruchomości, można przyjąć, że potencjalna możliwość sprzedaży działki po cenie wyższej i innym podmiotom niż Skarb Państwa byłaby mało prawdopodobna. Biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe i zasady zdrowego rozsądku trudno sobie wyobrazić, aby ktoś wiedząc o przeznaczeniu działki w planie zagospodarowania nabył taką działkę. Podnoszony przez skarżącą argument o automatycznym i powszechnym wzroście cen gruntów wobec wejścia Polski do Unii Europejskiej, nie znalazł potwierdzenia w aneksie z dnia 26 lipca 2005 r. operatu szacunkowego. Powyższy dowód nie został skutecznie podważony w postępowaniu administracyjnym. Wprawdzie w skardze mowa jest o innym operacie, z którego miałaby wynikać wyższa wartość nieruchomości, to jednakże na rozprawie skarżąca oświadczyła, że nie składała operatu sporządzonego na jej zlecenie, a jedynie Społeczny Komitet Właścicieli Nieruchomości złożył zbiorczy operat dotyczący wywłaszczanych nieruchomości obejmujących tereny całych wsi. Jednakże taki operat nie odnoszący się do zindywidualizowanej działki nie ma waloru dowodowego. Nie mógł być też uwzględniony zarzut skarżącej, że nie była powiadamiana o terminie oględzin rzeczoznawczy, gdyż żaden przepis takiego bezwzględnego wymogu nie przewiduje.

Przechodząc do zarzutu w kwestii nie aktualności operatu, należy zauważyć, że zgodnie z art. 156 ust. 4 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3 (tj. po upływie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia) po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Czynności powyższe zostały przez rzeczoznawcę wykonane. Wyżej powołany przepis nie przewiduje, po jakim czasie od upływu 12 miesięcy od daty sporządzenia operatu, rzeczoznawca ma obowiązek jego potwierdzenia. Wprawdzie w dacie wydania decyzji organu pierwszej instancji operat nie był zaktualizowany, jednakże potwierdzenie aktualności nastąpiło w toku postępowania przed organem drugiej instancji. Biorąc pod uwagę okoliczność, że wartość nieruchomości nie uległa zmianie, to brak potwierdzenia aktualności w dacie wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby w dacie wydania decyzji o wywłaszczeniu nastąpiła zmiana ceny nieruchomości. Twierdzenie skarżącej, że na datę wydania zaskarżonej decyzji potwierdzenie operatu było już nieaktualne, pozostaje w sprzeczności z art. 156 ust. 3, gdyż zgodnie z tą normą prawną, po aktualizacji operat może być wykorzystywany przez 12 miesięcy, a ten okres nie został przekroczony. Organ drugiej instancji w sposób prawidłowy rozpoznał sprawę na nowo i przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, a ocenę dowodów zawarł w uzasadnieniu, w tym ocenę operatu. Wskazał powody i podstawę prawną uchylenia pkt 3 decyzji Wojewody [...] i rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) .