Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 834/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 71a § 9, art. 71b
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7, 8, 9, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 519 § 1 i 2.
journal: Dz.U. 2017 poz 459
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Renata Kantecka Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski (sprawozdawca) asesor WSA Katarzyna Górska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Spółki A na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej przez dłużnika kwoty zajętej wierzytelności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie wydane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" nr "[...]" w zakresie określenia wysokości nieprzekazanej przez A. Sp. z o.o. kwoty wierzytelności zajętej w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej Naczelnik Urzędu Skarbowego, organ egzekucyjny, organ I instancji) w toku prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 27 lipca 2016r. nr "[...]" postępowania egzekucyjnego, zawiadomieniem z dnia 19 września 2016r. nr "[...]" (karta nr 15 akt egzekucyjnych), zajął wierzytelności zobowiązanego P. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: A. P. F., przysługujące mu od A. Sp. z o.o. przy "[...]", "[...]" (dalej Spółka, dłużnik zajętej wierzytelności). Spółkę reprezentował prezes zarządu P. F., będący jednocześnie zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zajęcie opiewało ogółem na kwotę "[...]" (tys.) zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że w okresie trzech miesięcy, to jest od stycznia do marca 2017r. zobowiązany wystawił na swojego kontrahenta - ww. Spółkę A., faktury VAT na łączną kwotę "[...]" (tys.) zł. Zajęcie doręczono Spółce w dniu 2 listopada 2016r., a zobowiązanemu w dniu 22 września 2016r.. Dłużnik zajętej wierzytelności nie nadesłał na nie odpowiedzi. Pozostało również bez odpowiedzi ponaglenie z dnia 28 listopada 2016r. (k. 17 akt egzekucyjnych), doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności wraz z pouczeniem o konsekwencjach niewykonania lub nienależytego wykonania obowiązków związanych z realizacją zajęcia wierzytelności. Organ I instancji zajmował także wierzytelności z rachunków bankowych zobowiązanego, działania te okazały się jednak nieskuteczne.

W toku postępowania ustalono przy udziale Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w "[...]", że pod adresem siedziby Spółki A.: "[...]","[...]", prowadzona jest działalność pod nazwą: B. (KRS "[...]", NIP "[...]" - dalej B.), polegająca na wynajmowaniu powierzchni biurowych pod tzw. "wirtualne biura". Adres: "[...]","[...]" jest jedynie adresem korespondencyjnym Spółki A., której to korespondencja po otwarciu przekazywana jest na adres e-mail wskazany w umowie. Spółka nie prowadzi w tym miejscu działalności, prezes Spółki P. F. obecny był jedynie podczas zawarcia umowy dnia 1 października 2013r. dotyczącej udostępnienia adresu, oraz podczas porozumienia zawartego w dniu 25 października 2016r.. Powyższe ustalono na podstawie udostępnionej kserokopii umowy z dnia 1 października 2013r. nr "[...]" , pomiędzy B. a Spółką reprezentowaną przez prezesa zarządu P. F., aneksu nr 1 z 26 października 2016r., porozumienia do umowy nr "[...]" z dnia 25 października 2016r., jak też rozmowy z jednym z pracowników obsługujących biuro.

Organ egzekucyjny dokonał również ustaleń na podstawie informacji zawartych w "Rejestrze sprzedaży i zakupu JPK - VAT", dotyczących wystawionych przez zobowiązanego faktur VAT w okresie od stycznia do marca 2017r., a także na podstawie informacji uzyskanych od pracownika przebywającego w siedzibie Spółki. Wskutek powyższych ustaleń w dniu 31 maja 2017r. sporządzono protokół z dokonanych czynności kontrolnych (k. 123 akt egzekucyjnych). Protokół został przesłany na adres siedziby Spółki zgodny z wpisem w KRS, z uwagi na brak kontaktu z prezesem zarządu Spółki A..

Mając na uwadze powyższe organ egzekucyjny podjął działania w trybie art. 71a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i przeprowadził kontrolę prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego w miejscu prowadzenia działalności przez Spółkę A., to jest w E. przy ul. "[...]". Przy czym adres prowadzenia działalności gospodarczej przez Spółkę jest tożsamy z miejscem prowadzenia działalności podmiotu A. P. F..

Organ I instancji skierował do Spółki pismo z dnia 17 marca 2017r. w sprawie wskazania przez Spółkę pracownika odpowiedzialnego za realizację zajęcia z dnia 19 czerwca 2016r. (k. 27 akt egzekucyjnych). Spółka nie udzieliła także na nie odpowiedzi.

Kolejnego zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanego Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zawiadomieniem z dnia 1 kwietnia 2017r. nr "[...]" (k. 70 - 71 akt egzekucyjnych) ogółem na kwotę "[...]" (mln) zł, na podstawie szeregu kolejnych tytułów wykonawczych.

Próby przeprowadzenia kontroli prawidłowości realizacji zastosowanych środków egzekucyjnych – ww. zajęć wierzytelności z dnia 19 września 2016r. i z dnia 1 kwietnia 2017r. okazały się nieskuteczne. W dniach 12 kwietnia 2017r., 20 kwietnia 2017r., 18 maja 2017r. oraz 31 maja 2017r. pod adresem prowadzenia działalności przez Spółkę (E. ul. "[...]") osoby kontrolujące nie zastały jej prezesa P. F.. Osoby przebywające pod adresem prowadzenia działalności Spółki odmówiły udzielenia informacji. Prezes Spółki nie skontaktował się z kontrolującymi mimo pozostawienia prośby o nawiązanie kontaktu telefonicznego z pracownikami organu egzekucyjnego.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia "[...]" nr "[...]" określił, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie nie przekazał organowi egzekucyjnemu kwoty "[...]" (tys.) zł, stanowiącej wierzytelność zobowiązanego. Organ powołał się na art. 17 § 1 i art. 71a § 9 w związku z art. 71a § 1 - 7 i art. 71b ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jednolity tekst Dz. U. z 2017r., poz. 1201 - dalej u.p.e.a.).

Organ I instancji podał, że zgodnie z art. 71a § 9 u.p.e.a. jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie. Kwota powyższa może być ściągnięta od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie egzekucji administracyjnej (art. 71b).

Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że na dzień wydania postanowienia kwota należna organowi egzekucyjnemu, wynikająca z zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z dnia 19 września 2016r. wynosi "[...]" (tys.) zł, zatem realizacja wyżej wskazanego zajęcia wierzytelności doprowadziłaby do całkowitego uregulowania zaległości nim objętych. W ocenie organu I instancji Spółka, jako dłużnik zajętej wierzytelności, nienależycie wykonała nałożone na nią obowiązki związane z otrzymanym zajęciem. W treści zawiadomienia o zajęciu wskazano, zgodnie z art. 89 § 1 u.p.e.a., aby kwot należnych zobowiązanemu nie uiszczać zobowiązanemu bez zgody organu egzekucyjnego. Takiej zgody organ egzekucyjny nie wyraził, zatem kwoty wynikające z wyżej wymienionych faktur, do wysokości kwoty wynikającej z zajęcia, powinny zostać przekazane na rachunek bankowy organu I instancji.

Spółka, reprezentowana przez adwokata, wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zwróciła się o uchylenie postanowienia w całości oraz umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie przepisów:

- art. 145 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez niedoręczenie postanowienia pełnomocnikowi lecz bezpośrednio stronie,

- art. 145 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego i stwierdzenie, że pełnomocnik nie odpowiedział na pisma, podczas gdy odpisał w piśmie z dnia 11 kwietnia 2017r. i wyczerpująco wyjaśnił stan faktyczny oraz prawny,

- art. 519 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną wykładnię w wyniku czego przejęcie długu i jego spłatę uznano za istniejącą wierzytelność, którą można zająć.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że doręczenie skarżonego postanowienia bezpośrednio stronie stanowi podstawowy błąd, postanowienie to winno być doręczone ponownie pełnomocnikowi. Ponadto postanowienie zawiera błędną ocenę materiału dowodowego, ponieważ stwierdza, że strona nie odpowiedziała na pisma wysyłane do niej, co jest nieprawdą, gdyż pełnomocnik w pismach z dnia 11 kwietnia 2017r. (k. 94 i 102 akt egzekucyjnych) precyzyjnie wyjaśnił stan faktyczny oraz prawny, odmawiając wykonania poleceń organu. Strona podała, że nie można wskazać żadnego pracownika odpowiedzialnego za realizację zajęcia, ponieważ Spółka A. nie jest dłużnikiem zobowiązanego.

Spółka powołała się na dokonanie czynności prawnych przejęcia długu przez osobę trzecią, czego dowodem miała być umowa o przejęciu zobowiązań z dnia 2 marca 2016r., którą dołączono do wyjaśnień z dnia 11 kwietnia 2017r.. Wobec powyższego zobowiązany nie jest wierzycielem Spółki, dlatego ustanowienie osoby odpowiedzialnej za realizację zajęcia było niemożliwe, a skarżone postanowienie jest bezzasadne.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymując w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego, w sentencji wymienionego na wstępie postanowienia z dnia "[...]" powołał się na art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017r., poz. 1257 - dalej k.p.a.) oraz art. 18 i art. 71a u.p.e.a..

W uzasadnieniu postanowienia podał, że na podstawie art. 71a u.p.e.a. organy egzekucyjne uprawnione są do przeprowadzania u dłużników zajętej wierzytelności, z wyłączeniem banków, kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego. Udostępnienie organowi egzekucyjnemu dokumentów i informacji niezbędnych do przeprowadzenia kontroli prawidłowości realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego nie narusza obowiązku zachowania przez dłużników zajętej wierzytelności tajemnicy określonej w odrębnych przepisach.

Przede wszystkim organ odwoławczy wyjaśnił, że Spółka nie udzieliła odpowiedzi na zajęcie wierzytelności z dnia 19 czerwca 2016r., jak też na skierowane do Spółki ponaglenie dłużnika zajętej wierzytelności z dnia 28 listopada 2016r. oraz na pismo organu egzekucyjnego z dnia 17 marca 2017r. w sprawie wskazania przez Spółkę pracownika odpowiedzialnego za realizację zajęcia z dnia 19 czerwca 2016r. (k. 27 akt egzekucyjnych). Skarżąca Spółka nie kwestionowała dokonanych zajęć wierzytelności i nie wniosła żadnych uwag merytorycznych lub formalnych do protokołu kontroli z dnia 31 maja 2017r., co więcej nie kwestionowała również jego doręczenia na adres siedziby Spółki. Dopiero określenie przez organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności spotkało się z reakcją Spółki. Na tym tle organ odwoławczy uznał za bezzasadny wniosek skarżącej o ponowne doręczenie zaskarżonego postanowienia na adres pełnomocnika. W ocenie organu przedmiotowe rozstrzygnięcie doręczono skarżącej prawidłowo. W świetle powyższego za niezasadny również uznał organ II instancji zarzut nierozpoznania całego materiału dowodowego.

Odnosząc się do zawartych w zażaleniu twierdzeń, iż Spółka nie jest żadnym dłużnikiem zobowiązanego organ II instancji zauważył, iż kwestia powyższa nie była podnoszona przez Spółkę w toku postępowania egzekucyjnego. Spółka nie odpowiadała na zajęcia wierzytelności oraz kierowane do niej ponaglenia. Natomiast o istnieniu wierzytelności świadczą wystawione faktury VAT, ujawnione w "Rejestrze sprzedaży i zakupu JPK-VAT". Nie można zaprzeczyć ich istnieniu skoro dane o wystawieniu faktur pochodzą bezpośrednio od zobowiązanego. Sam fakt braku realizacji zajęcia (będącego przedmiotem kontroli u dłużnika zajętej wierzytelności) wobec braku przeszkód prawnych do spełnienia tego obowiązku, wypełnia przesłankę bezpodstawnego uchylania się przez Spółkę, o której mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a.. Tym samym Naczelnik Urzędu Skarbowego miał podstawy prawne i faktyczne do wydania zaskarżonego postanowienia.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał, że nie może merytorycznie odnieść się do twierdzeń strony w zakresie rzekomego przejęcia długu przez osobę trzecią - w trybie art. 519 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego. Zarówno w toku prowadzonego postępowania w trybie art. 71a u.p.e.a., jak i w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego z majątku zobowiązanego, żadna ze stron nie składała wyjaśnień lub oświadczeń w powyższej kwestii.

Odnośnie zarzutów niedoręczania korespondencji pełnomocnikowi Spółki Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że zarówno z akt sprawy, jak i dodatkowych wyjaśnień organu egzekucyjnego z dnia 10 sierpnia 2017r. wynika, iż adwokat przedłożył w dniu 13 kwietnia 2017r., na żądanie organu (nr sprawy: "[...]") pełnomocnictwo z dnia 10 października 2016r., udzielone mu przez zobowiązanego. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż do dnia 10 sierpnia 2017r. nie wpłynęło do organu egzekucyjnego pełnomocnictwo udzielone adwokatowi przez Spółkę A. - dłużnika zajętej wierzytelności. Pełnomocnik przedłożył odpisy pełnomocnictwa wraz z pismem z dnia 27 lutego 2017r. oraz z dnia 11 kwietnia 2017r.. Ponadto z wyjaśnień organu egzekucyjnego wynika, że w aktach postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec zobowiązanego, znajdują się trzy pisma złożone przez adwokata, datowane na 11 kwietnia 2017r.. Żadne z tych pism nie jest natomiast złożone w imieniu Spółki A., a także żadne z nich nie dotyczy kontroli dłużnika zajętej wierzytelności, czyli sprawy będącej przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu.

Ponadto w rozpatrywanej sprawie nie mają zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uznał zatem za niezasadny zarzut naruszenia przez organ egzekucyjny przepisu art. 145 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i wyjaśnił, że w postępowaniu egzekucyjnym, na mocy przepisu art. 18 u.p.e.a., odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie Spółka, reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz orzeczenie o kosztach postępowania. Zarzuciła naruszenie:

- art. 7, 8, 9 k.p.a. poprzez nieustalenie prawdy obiektywnej, niedoinformowanie strony, że w aktach sprawy rzekomo nie znajduje się umowa o przystąpieniu do długu, co podważa zaufanie stron do organów administracji publicznej,

- art. 40 § 1 i 2 k.p.a. poprzez niedoręczenie postanowienia pełnomocnikowi lecz bezpośrednio stronie,

- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego i stwierdzenie, że pełnomocnik nie odpowiedział na pisma, podczas gdy odpisał w piśmie z dnia 11 kwietnia 2017r. oraz we wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego wyczerpująco wyjaśnił stan faktyczny oraz prawny,

- art. 519 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną wykładnię w wyniku czego przejęcie długu i jego spłatę uznano za istniejącą wierzytelność, którą można zająć.

W treści skargi skarżąca powołała się na art. 7 k.p.a. i podała, że jeżeli strona postępowania powołuje się na fakt, że w toku postępowania nie nabyła wierzytelności zobowiązanego, a jedynie przystąpiła do długu, to fakt ten winien zostać przez organ zweryfikowany. Jeżeli fakt ten mógł być zweryfikowany wyłączenie w oparciu o umowę o przystąpieniu do długu, którą strona dostarczyła organowi, to umowa ta powinna zostać przez ten organ przeanalizowana. Zatem jeżeli rzekomo organ umowy takiej nie posiadał, to zgodnie z art. 9 k.p.a. o fakcie tym powinien poinformować stronę, czego w przedmiotowej sprawie nie uczynił. Tym samym organ nie tylko nie ustalił faktycznego stanu przedmiotowej sprawy, ale również rażąco naruszył art. 8 i 9 k.p.a..

Na podstawie art. 40 § 1 i 2 k.p.a. autor skargi wywiódł, że w aktach sprawy znajdują się liczne pisma pełnomocnika oraz pełnomocnictwo. W konsekwencji postanowienie winno być doręczone pełnomocnikowi, jednak zostało doręczone bezpośrednio stronie. Stanowi to podstawowy błąd i postanowienie to winno być doręczone ponownie pełnomocnikowi.

Ponadto postanowienie zawiera błędną ocenę materiału dowodowego ponieważ stwierdza, że strona nie odpowiedziała na wysyłane do niej pisma. Jest to całkowita nieprawda, ponieważ pełnomocnik w piśmie z dnia 11 kwietnia 2017r. precyzyjnie wyjaśnił stan faktyczny oraz prawny, odmawiając wykonania zawartych w piśmie poleceń. Zgodnie z tym wyjaśnieniem nie można wskazać żadnego pracownika odpowiedzialnego za realizację zajęcia, ponieważ skarżąca nie jest żadnym dłużnikiem zobowiązanego. Ponadto pełnomocnik skierował do organu egzekucyjnego wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego ponownie załączając umowę o przejęciu zobowiązań z dnia 2 marca 2016r.. Umowa ta jest dowodem dokonania czynności prawnych wstąpienia w miejsce dłużnika (art. 519 § 1 i 2).

Do skargi załączono m.in. odpisy umowy o przejęciu zobowiązań z dnia 2 marca 2016r. zawartej pomiędzy zobowiązanym a Spółką, oraz pełnomocnictwa z dnia 8 listopada 2016r. udzielonego adwokatowi przez skarżącą Spółkę.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jedynym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

W myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W myśl art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym w administracji znajdują zastosowanie zasady, sformułowane w k.p.a. W szczególności należy wskazać na zasadę prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) oraz oficjalności postępowania dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.). Organy postępowania egzekucyjnego mają zatem obowiązek zebrać i rozpatrzyć w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, a także podjąć wszelkie inne niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

W kontrolowanym postępowaniu egzekucyjnym postanowienia zostały wydane na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. W myśl tego przepisu, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności albo części wierzytelności organowi egzekucyjnemu, organ ten wydaje postanowienie, w którym określa wysokość nieprzekazanej kwoty. Na postanowienie w sprawie wysokości nieprzekazanej kwoty przysługuje zażalenie.

Wskazać należy, że jeżeli przeprowadzona przez organ egzekucyjny kontrola wykaże, iż dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania całości lub części wierzytelności, organ jest obowiązany wydać postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty. W konsekwencji, stosując art. 71b u.p.e.a. organ egzekucyjny jest uprawniony do ściągnięcia zajętej sumy od dłużnika w trybie egzekucji administracyjnej. Dłużnik zajętej wierzytelności może więc stać się zobowiązanym, jeżeli bezzasadnie nie przekaże zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu.

Do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., niezbędne jest łączne zrealizowanie dwóch przesłanek: dłużnik zajętej wierzytelności musi uchylać się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu oraz jednocześnie to uchylanie się musi mieć charakter działania bezpodstawnego. Nie można zatem wydać rzeczonego postanowienia, jeżeli dłużnik co prawda uchylał się od przekazania wierzytelności, ale miał do tego podstawy prawne. Obie te okoliczności - fakt uchylania się oraz bezpodstawność takiego działania - muszą być ocenione przez organy egzekucyjne obu instancji. W orzecznictwie jednolite jest stanowisko, zgodnie z którym przyczyny uchylania się od przekazania zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu powinny mieć charakter prawny, a nie faktyczny.

W wyroku z dnia 16 września 2016 r. sygn. akt I FSK 2287/14 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził stanowisko, w myśl którego zwrot "bezpodstawnie uchyla się" odnosi się wyłącznie do okoliczności prawnych, umożliwiających dłużnikowi zajętej wierzytelności skuteczne uchylenie się od wykonania zobowiązania (np. zarzut potrącenia). Przesłanki tej nie można natomiast odnosić do okoliczności faktycznych związanych ze złą kondycją finansową dłużnika zajętej wierzytelności. Dokonanie potrącenia wzajemnych wierzytelności - w sytuacji uprzedniego zajęcia jednej z nich może stanowić podstawę do przyjęcia bezpodstawnego uchylenia się dłużnika zajętej wierzytelności od przekazania tej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Dłużnik zajętej wierzytelności nie może według swego uznania decydować o przeznaczeniu zajętych już wierzytelności, bądź ich uiszczeniu zobowiązanemu, bez zgody organu egzekucyjnego (podobnie m.in. w sprawach - sygn. akt I FSK 984/06, II FSK 2286/14).

W wyroku z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Kr 44/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, a stanowisko to Sąd w rozpoznawanej sprawie podziela, że do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 71a § 9 u.p.e.a., niezbędne jest łączne zrealizowanie dwóch przesłanek: dłużnik zajętej wierzytelności musi uchylać się od jej przekazania organowi egzekucyjnemu oraz jednocześnie to uchylanie się musi mieć charakter bezpodstawnego. Nie można zatem wydać postanowienia, o jakim mowa w tym przepisie, jeżeli dłużnik co prawda uchylał się od przekazania wierzytelności, ale miał do tego podstawy. Obie te okoliczności - fakt uchylania się oraz bezpodstawność takiego działania - muszą być ocenione przez organy egzekucyjne obu instancji.

W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że strona skarżąca nie przekazała zajętej wierzytelności organowi egzekucyjnemu. Została zatem spełniona pierwsza z omówionych przesłanek warunkujących byt postanowienia na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. Sporne było natomiast, czy to nieprzekazanie miało charakter bezpodstawny. Zdaniem organu również i ta przesłanka została zrealizowana. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do stwierdzenia, że uchylanie się przez skarżącą od przekazania organowi zajętej kwoty wierzytelności było bezpodstawne, w rozumieniu art. 71a § 9 u.p.e.a.

Spółka nie udzieliła odpowiedzi na zajęcie wierzytelności z dnia 19 czerwca 2016r., jak też na skierowane do Spółki ponaglenie dłużnika zajętej wierzytelności z dnia 28 listopada 2016r. oraz na pismo organu egzekucyjnego z dnia 17 marca 2017r. w sprawie wskazania przez Spółkę pracownika odpowiedzialnego za realizację zajęcia z dnia 19 czerwca 2016r. (k. 27 akt egzekucyjnych). Skarżąca Spółka nie kwestionowała dokonanych zajęć wierzytelności i nie wniosła żadnych uwag merytorycznych lub formalnych do protokołu kontroli z dnia 31 maja 2017r., co więcej nie kwestionowała również jego doręczenia na adres siedziby Spółki. Dopiero określenie przez organ egzekucyjny zaskarżonym postanowieniem z dnia "[...]" kwoty nieprzekazanej przez dłużnika zajętej wierzytelności spotkało się z reakcją Spółki.

Nie budzi zastrzeżeń stanowisko Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, że nie może merytorycznie odnieść się do twierdzeń strony w zakresie rzekomego przejęcia długu przez osobę trzecią - w trybie art. 519 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego. Zarówno w toku prowadzonego postępowania w trybie art. 71a u.p.e.a., jak i w toku postępowania egzekucyjnego, prowadzonego z majątku zobowiązanego, żadna ze stron nie składała wyjaśnień lub oświadczeń w powyższej kwestii. Należy wskazać, że dołączony do skargi dokument prywatny w przedmiocie rzekomego przejęcia długu nie wywołuje skutków prawnych. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których orzeczenia zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSA WSA 2010, nr 1, poz. 1, s. 29 uzasadnienia).

Odnośnie zarzutów niedoręczania korespondencji pełnomocnikowi Spółki Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie wskazał, że zarówno z akt sprawy, jak i dodatkowych wyjaśnień organu egzekucyjnego z dnia 10 sierpnia 2017r. wynika, iż adwokat przedłożył w dniu 13 kwietnia 2017r., na żądanie organu (nr sprawy: "[...]") pełnomocnictwo z dnia 10 października 2016r., udzielone mu przez zobowiązanego. Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał, iż do dnia 10 sierpnia 2017r. nie wpłynęło do organu egzekucyjnego pełnomocnictwo udzielone adwokatowi przez Spółkę A. - dłużnika zajętej wierzytelności. Pełnomocnik przedłożył odpisy pełnomocnictwa wraz z pismem z dnia 27 lutego 2017r. oraz z dnia 11 kwietnia 2017r.. W aktach postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec zobowiązanego, znajdują się trzy pisma złożone przez adwokata, datowane na 11 kwietnia 2017r.. Żadne z tych pism nie jest natomiast złożone w imieniu Spółki A., a także żadne z nich nie dotyczy kontroli dłużnika zajętej wierzytelności, czyli sprawy będącej przedmiotem analizy w niniejszym postępowaniu.

Z powyższych względów należało ocenić, że argumentacja skarżącej w tym względzie nie może mieć wpływu na zasadność wydania postanowienia na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a.

W toku postępowania udokumentowano, że skarżąca Spółka jest dłużnikiem wierzytelności zobowiązanego P. F. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: A. P. F.. Ta wierzytelność przysługuje mu od A. Sp. z o.o.. Spółkę reprezentował prezes zarządu P. F., będący jednocześnie zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Chybiony okazał się zarzut naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego, które wobec odesłania zawartego w art. 18 u.p.e.a. mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie daje podstaw do uwzględnienia zarzutów w tym zakresie. W toku postępowania organ zebrał obszerny materiał dowodowy, który dawał podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia.

W konsekwencji Sąd nie uznał zarzutów naruszenia: art. 7, 8, 9 k.p.a. poprzez nieustalenie prawdy obiektywnej, niedoręczenie postanowienia pełnomocnikowi lecz bezpośrednio stronie, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie całego materiału dowodowego i stwierdzenie, że pełnomocnik nie odpowiedział na pisma, art. 519 § 1 i 2 k.c. poprzez błędną wykładnię w wyniku czego przejęcie długu i jego spłatę uznano za istniejącą wierzytelność, którą można zająć.

W aktach postępowania egzekucyjnego, prowadzonego wobec skarżącej, znajdują się trzy pisma złożone przez adwokata. Żadne z tych pism nie było złożone w imieniu Spółki A., a także żadne z nich nie dotyczyło kontroli dłużnika zajętej wierzytelności. Tekst umowy o przejęciu zobowiązań z dnia 2 marca 2016r. zawartej pomiędzy zobowiązanym a Spółką został przedłożony na etapie postępowania sądowego. Organ egzekucyjny nie był zobowiązany do żądania od strony skarżącej przedłożenia dokumentów prywatnych.

Z wyżej podanych przyczyn zarzuty zawarte w skardze są całkowicie chybione.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.