Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 125/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2019-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. sprawy ze skargi Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. na rzecz strony skarżącej Dyrektora Zarządu Zlewni w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]., nr [...] Starosta S. udzielił Z. Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w S. (dalej w skrócie: "ZZMiUW w S.") pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, polegające na piętrzeniu śródlądowych wód powierzchniowych rzeki W. za pomocą istniejącego jazu zlokalizowanego w km [...] w miejscowości P. (działki geodezyjne nr [...] obręb [...] obręb W., gmina S.), określając szczegółowo jego warunki, w tym: cel i zakres korzystania

z wód (piętrzenie wód powierzchniowych rzeki W. w km [...] dla potrzeb: utrzymania przepływu w K.M. na poziomie [...] m3/s, zaopatrzenia w wodę gospodarstw rybackich prowadzących działalność w obrębie węzła wodnego P. , nawodnień rolniczych, zachowania minimalnego przepływu przez przepławkę

w wysokości [...] m3/s, na potrzeby produkcji energii elektrycznej przez Małą Elektrownię Wodną zlokalizowaną na K. M.), warunki szczególnego korzystania z wód

(z określeniem warunków piętrzenia, charakterystyki jazu).

W punkcie III decyzji zobowiązano adresata decyzji do zachowania przepływu nienaruszalnego w rzece W. w wielkości Qn = [...] m3/s, zaś w punkcie

IV (postanowienia dodatkowe) zobowiązano uprawnionego do:

a) kontroli stanu technicznego jazu, poprzez dokonywanie przeglądów technicznych:

- bieżących - w normalnych warunkach eksploatacji polegających na wizualnej ocenie stanu technicznego budowli i urządzeń jazu,

- okresowych (rocznych) - przeprowadzanych co najmniej dwa razy w roku

(w okresie wiosennym i przed okresem zimowym) oraz po przejściu fali powodziowej lub w przypadku wystąpienia awarii,

- okresowych (pięcioletnich) - przeprowadzanych raz na 5 lat, polegających na kontroli stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego,

b) utrzymywania konstrukcji jazu wraz z jego elementami (zamknięcia i inne mechanizmy) w należytym stanie technicznym, poprzez dokonywanie prac konserwacyjnych i naprawczych;

c) utrzymywania drożności jazu w okresie zimowym i w czasie przejścia fali powodziowej;

d) usuwania w okresie zimowym oblodzenia zamknięć i mechanizmów wyciągowych;

e) utrzymywania urządzeń pomiarowych w odpowiednim stanie technicznym.

W wymienionym punkcie zobowiązano uprawnionego dodatkowo do:

a) utrzymania dobrego stanu wód rzeki W. ;

b) utrzymywania rzeki W. w zasięgu cofki ca [...] km, w tym:

- wykaszania porostu ze skarp rzeki - 1 pokos do 15 czerwca, II pokos do

15 września każdego roku;

- bieżącego usuwania krzaków ze skarp;

- naprawy umocnień faszynowych;

- likwidacji powstałych wskutek działania zwierząt ryjących nor i zaniżeń terenowych przy rzece;

- konserwacji koryta rzeki, poprzez usuwanie naniesionych namułów z dna rzeki.

W punkcie V opisanej decyzji zatwierdzono instrukcję gospodarowania wodą

dla zadania "Szczególne korzystanie z wód - obiekt Węzeł P. T/O S." opracowaną przez mgr inż. P. B. i mgr inż. P. B. ([...] r.).

Ponadto, w punkcie VI tej decyzji wskazano, że przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne ważne będzie do dnia [...] r.

Organ I instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. C., który zarzucił brak zabezpieczenia jego działki nr [...], przed zalewaniem wynikającym z pozwolenia na piętrzenie poziomu rzeki W. na jazie do poziomu [...] m n.p.m.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138

§ 1 pkt 2 oraz art. 12 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", w zw.

z art. 128 ust. 1 pkt 7a oraz art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.), Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w S. (dalej w skrócie: "Dyrektor RZGW w S."), po rozpatrzeniu odwołania M. C., uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] w części w pkt IV "postanowienia dodatkowe" i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy, określając postanowienia dodatkowe w zakresie punktów 1 – 2 w sposób analogiczny jak w decyzji organu I instancji, dodając punkt 3 w następującym brzmieniu: "Zobowiązuje się uprawnionego do wykonania prac zabezpieczających przed oddziaływaniem piętrzenia na działkę nr [...] obręb [...] P. , będącą własnością M. C., w postaci lokalnego odwodnienia terenu (drenowania) ww. działki

i odprowadzenia wód poniżej budowli piętrzącej (jazu), w nieprzekraczalnym terminie do dnia [...] r.".

W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył treść przepisów art. 125 i art. 126 ustawy Prawo wodne, zawierających negatywne przesłanki wydania pozwolenia wodnoprawnego. Po przeanalizowaniu postępowania organu organ odwoławczy stwierdził, że Starosta S. w sposób wadliwy uznał, że nie zachodzą przesłanki do ustalenia w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku wykonania urządzeń, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 7a ustawy Prawo wodne. Zgodnie z wymienionym przepisem,

w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności: wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego.

Zdaniem organu II instancji, z okoliczności sprawy wynikało, że wykonywanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego będzie się wiązać z wyższym poziomem wód gruntowych na działce nr [...] stanowiącej własność odwołującego się, w porównaniu

ze stanem jaki istniałby, gdyby pozwolenie wodnoprawne nie było wykonywane,

tzn. gdyby nie były piętrzone wody rzeki W. za pomocą istniejącego jazu.

W konsekwencji, w związku z wykonywaniem udzielonego pozwolenia wodnoprawnego doszłoby do wyrządzenia szkód na działce nr [...] (wystąpiłyby negatywne skutki wykonywania pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją organu I instancji),

a co za tym idzie zachodzą przesłanki do ustalenia w pozwoleniu wodnoprawnym obowiązku wykonania urządzeń, o których mowa w art. 128 ust. 1 pkt 7a ustawy Prawo wodne.

Jak podniósł organ, posiada wiedzę, że ZZMiUW w S. przeprowadził zabezpieczenie brzegów działki nr [...] w obr. P., stalowymi ściankami szczelnymi. Jednakże mając na względzie zapisy operatu wodnoprawnego, opracowanego dla inwestycji szczególnego korzystania z wód – obiekt Węzeł P. T/O S. (str. [...] operatu), organ stanął na stanowisku, że uprawniony w pozwoleniu wodnoprawnym winny jest podjąć jeszcze dodatkowe działania, tj. działania zmierzające do likwidacji negatywnego oddziaływania na działkę nr [...].

Organ odwoławczy nie skonkretyzował definitywnie rodzaju planowanych

do wykonania urządzeń uznając, że kwestia ta będzie przedmiotem ustaleń projektanta, jednak zwrócił uwagę, że działania te powinny uwzględniać następujące elementy:

1) zmniejszenie przesiąków, poprzez wykonanie przesłony infiltracyjnej w postaci ścianki szczelnej lub innych działań technicznych,

2) odprowadzenie wody, poprzez drenaż melioracyjny poziomy (dren rurowy) lub pionowy i odprowadzenie wód poniżej budowli piętrzącej.

Powyższe zaproponowane działania techniczne powinny doprowadzić do obniżenia poziomu zwierciadła wody do rzędnej minimalnego piętrzenia wynoszącego [...] m n.p.m., na jazie umożliwiającej pracę przepławki, a więc wielkości niezbędnej

z punktu widzenia ochrony środowiska wodnego.

Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego ponownego rozpatrzenia wniosku ZZMiUW pod kątem zasadności piętrzenia wody do poziomu [...] m n.p.m., za pomocą jazu betonowego na węźle wodnym P. , organ wyjaśnił, że dostrzegając negatywne oddziaływanie piętrzenia na działkę nr [...], nie widzi jednocześnie możliwości zmiany warunków pozwolenia w zakresie realizowanych piętrzeń.

ZZMiUW w S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w S. powyższą decyzję w pkt 3, tj. nałożenia dodatkowo obowiązku wykonania przez skarżącego prac zabezpieczających przed oddziaływaniem piętrzenia na działkę nr [...] obręb [...] P. , w postaci lokalnego odwodnienia terenu (drenowania)

ww. działki i odprowadzania wód poniżej budowli piętrzącej (jazu) w nieprzekraczalnym terminie do [...] r.

Skarżący w tym zakresie postawił zarzut naruszenia:

- art. 28 ust 1 pkt. 7a ustawy Prawo wodne, polegający na jego błędnej wykładni

i niewłaściwym zastosowaniu w sprawie, gdyż wykonanie nałożonego obowiązku

w okolicznościach niniejszej sprawy nie spełni celu określonego w tym przepisie,

- art. 138 § 1 pkt 2 i art. 136 k.p.a., poprzez orzeczenie co do istoty, bez przeprowadzenia postępowania z art. 136 k.p.a. w celu uzupełnienia dowodów

w postaci ekspertyzy wskazującej na celowość i możliwość wykonania nałożonego obowiązku,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego i niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie, w szczególności dotyczących prowadzonego postępowania legalizacyjnego w sprawie ścianki szczelnej zabezpieczającej brzegi działki nr [...]

w kontekście nałożonego w uzasadnieniu decyzji obowiązku wykonania na tej działce przesłony filtracyjnej w postaci ścianki szczelnej lub innych działań technicznych,

- art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak dopuszczenia dowodu z opinii biegłego w celu ustalenia możliwości dokonania działań zmierzających do likwidacji negatywnego oddziaływania piętrzenia na działkę nr [...],

- art. 77 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, polegających na dokonaniu ustaleń co do obowiązków skarżącego w zakresie utrzymania stałego piętrzenia na jazie na podstawie operatu wodnoprawnego, gdy tymczasem ww. obowiązki spoczywają na właścicielu elektrowni wodnej P. , tj. S. Sp. z o.o. - w myśl zapisów instrukcji gospodarowania wodą zatwierdzoną dla tego zadania.

Skarżący podniósł, że dla oceny zasadności zastosowania art. 128 ust 1 pkt. 7a ustawy Prawo wodne, powinien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego na okoliczność czy w wyniku wykonywania pozwolenia wodnoprawnego zaistniała szkoda dla środowiska, a następnie ustalenie sposobu zapobiegania szkodzie, więc wskazanie odpowiednich urządzeń, do wykonania których organ może zobowiązać stronę na podstawie art. 128 ust 1 pkt. 7a ww. ustawy. Tymczasem w niniejszej sprawie organ ustalił obowiązek nie na podstawie opinii biegłego lecz na podstawie własnej wiedzy

i w sposób uznaniowy nałożył obowiązki alternatywne bez ich dokładnego sprecyzowania.

W ocenie skarżącego, sposób w jaki organ określił obowiązki nałożone w decyzji, narusza nie tylko przepisy prawa wodnego i procedury administracyjnej, ale obowiązki te są również niewykonalne. W świetle obowiązujących przepisów prawa budowlanego dotyczących wykonania urządzeń wodnych, dla prawidłowego wykonania odwodnienia działki nr [...] obręb P., należałoby najpierw wykonać ekspertyzę. Skarżący podkreślił, że ekspertyza może wykazać (co jest bardzo prawdopodobne), że wykonanie obowiązku w postaci drenażu nie przyniesie spodziewanych efektów zarówno z punktu widzenia ochrony środowiska, tj. doprowadzenia do obniżenia zwierciadła wody do rzędnej minimalnego piętrzenia wynoszącego [...] m n.p.m. na jazie umożliwiającej pracę przepławki, jak i założonego przez organ ograniczenia wystąpienia szkód na działce nr [...].

Skarżący wskazał, iż w niniejszej sprawie istotne znaczenie ma fakt, że równolegle toczy się postępowanie administracyjne w sprawie legalizacji urządzenia wodnego - umocnienia brzegów rzeki W. i K. M. w m. P. , gm. S., działki nr [...] (granica działki [...]) w postaci ścianki szczelnej typu Larsen, w którym Dyrektor RZGW w S. uchylił decyzję Starosty S. odmawiającą legalizacji urządzenia wodnego i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W ocenie skarżącego, nałożony przez organ obowiązek pozostaje

w ścisłym związku przyczynowym z decyzją Dyrektora RZWG wydaną w sprawie legalizacji urządzenia, zarówno co do konieczności jak i rodzaju wykonania urządzeń wodnych oraz terminu ich wykonania. Mimo że organ w uzasadnieniu decyzji powołał się na dowód z postępowania o legalizację ścianki szczelnej, to w tym samym uzasadnieniu nałożył na skarżącego obowiązek wykonania na tej działce przesłony filtracyjnej w postaci ścianki szczelnej.

Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji sprzeczność jej ustaleń z treścią zebranego

w sprawie materiału dowodowego polegającą na tym, że w instrukcji gospodarowania wodą dla zadania "Szczególne korzystanie z wód - obiekt Węzeł P. T/O S." zatwierdzonej decyzją Starosty S. z dnia [...] r., występuje niezgodność w rozdziale 2.11. w zapisie określającym zakres odpowiedzialności

i kompetencji dla współdziałających zakładów odpowiedzialnych za gospodarowanie wodą, a zapisem w operacie wodnoprawnym w rozdziale 12 - Obowiązki ubiegającego się o wydanie pozwolenia w stosunku do osób trzecich. Nakładając na skarżącego obowiązki organ oparł się na zapisach operatu wodnoprawnego, a pominął zupełnie treść instrukcji gospodarowania wodą na tym obiekcie, w której utrzymanie stałego piętrzenia na jazie na poziomie [...] m n.p.m. odpowiadającego normalnemu poziomowi piętrzenia NPP należy do obowiązków właściciela elektrowni wodnej P. , tj. S.

Sp. z o.o. w S. .

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor RZGW w S. podtrzymał stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie

Wyrokiem z dnia 15 września 2016 r., sygn. akt II SA/Sz 284/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił ww. decyzję organu II instancji z dnia [...] r. W ocenie Sądu I instancji, analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ odwoławczy nie zawarł w jej sentencji rozstrzygnięcia w zakresie punktów od I do III decyzji organu I instancji. Decyzja ta została zaskarżona w całości, przy czym w punktach od I do III określała cel i zakres korzystania z wód, warunki szczególnego korzystania

z wód, a także zobowiązywała uprawnionego do zachowania przepływu nienaruszalnego na rzece W. . Organ odwoławczy uchylił decyzję jedynie w części – tj. co do punktu IV obejmującego postanowienia dodatkowe, natomiast nie zawarł w decyzji żadnego rozstrzygnięcia dotyczącego pozostałych punktów decyzji I instancji. Organ odwoławczy nie orzekł zatem o całości sprawy.

Zdaniem Sądu I instancji, organ powinien orzec czy utrzymuje decyzję w mocy

we wskazanej wyżej części, która obejmowała m.in. kwestionowane przez odwołującego się określenie piętrzenia do poziomu [...] m n.p.m. Zaniechanie orzeczenia w tym zakresie nie może być usprawiedliwione tym, że organ odwoławczy odniósł się do tej kwestii w treści uzasadnienia rozstrzygnięcia, bowiem nie jest dopuszczalne orzeczenie o części sprawy w osnowie (rozstrzygnięciu), a o pozostałej w jego uzasadnieniu. Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja jest wadliwa w świetle art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., a naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor RZGW w S..

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt

II OSK 530/17 uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił ww. wyrok Sądu I instancji z dnia

15 września 2016 r.

W ocenie Sądu II instancji, przy wydawaniu decyzji organu odwoławczego nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd ten zaaprobował pogląd, zgodnie z którym, w przypadku gdy organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję w części, może orzec co do istoty sprawy tylko w tej części, jeżeli zaś uchylił zaskarżoną decyzję w całości, to nie może orzec co do istoty sprawy

w części, a w pozostałej przekazać sprawę do rozpoznania organowi I instancji.

Organ odwoławczy nie jest natomiast obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. W takim przypadku sytuacja prawna strony określona jest decyzją organu odwoławczego w części, w której uchylił zaskarżoną decyzję i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy oraz decyzją organu I instancji w części nieuchylonej przez organ odwoławczy. Organ odwoławczy, który uchyla zaskarżoną decyzję w części i orzeka w tym zakresie co do istoty sprawy, jest zatem obowiązany do szczególnie starannego i niebudzącego wątpliwości oznaczenia, w jakim zakresie uchyla zaskarżoną decyzję, co niewątpliwie w tej sprawie organ odwoławczy uczynił. W takiej sytuacji uchylenie decyzji organu odwoławczego tylko z uwagi na brak danego rozstrzygnięcia w osnowie decyzji, pomimo, że decyzja jako całość nie budzi wątpliwości, jest nadmiernym formalizmem, który nie sprzyja zasadzie szybkości postępowania administracyjnego.

Ponadto NSA wskazał, iż Sąd I instancji pominął, że skarga ZZMiUW w S. dotyczyła jedynie części zaskarżonej decyzji. Skarżący określił bowiem, że skarga dotyczy tylko pkt 3 tej decyzji, obejmującego obowiązek wykonania określonych prac zabezpieczających. Skarżący nie kwestionował w ogóle pozostałej części decyzji, w tym nie kwestionował w żaden sposób, że zaskarżona decyzja nie obejmuje całości rozstrzygnięcia. Sąd I instancji nie jest wprawdzie związany granicami skargi, jednak powinien mieć na uwadze zakres żądania skarżącego. W tej sprawie uchylenie zaskarżonej decyzji z powodów procesowych spowodowało, że kwestia prac zabezpieczających (a więc istota skargi) nie została należycie rozstrzygnięta, bowiem Sąd I instancji odniósł się do niej jedynie na marginesie rozważań i bardzo lakonicznie.

W ponownie toczącym się postępowaniu sądowym, w związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. poz. 1566 ) oraz uchwałą

Nr [...] Sejmiku Województwa Z. z dnia [...] r. w sprawie likwidacji ZZMiUW w S., Dyrektor Zarządu Zlewni w K. P. G. W. W. P. w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, że P. G. W. W. [...] przejęło prawa

i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, wydanego w drodze decyzji organu I instancji z dnia [...] r., zmienionej decyzją organu II instancji z dnia [...] r. Jednocześnie Dyrektor Z. Z.

w K. potrzymał skargę ZZMiUW w S. na ww. decyzję organu odwoławczego z dnia [...] r.

Uczestnik postępowania M. C., reprezentowany przez radcę prawnego, w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, że przychyla się do stanowiska organu II instancji zaprezentowanego w odpowiedzi na skargę i wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 16 maja 2019 r. uczestnik postępowania M. C. oraz uczestnik postępowania S. Spółka z o.o. w S. , reprezentowani przez radców prawnych, wnieśli o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.

Na wstępie należy podkreślić, wynikające z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r.,

poz. 1302 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a.", związanie Sądu I instancji wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 4 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 530/17. Związanie wykładnią prawa w rozumieniu ww. przepisu rozumieć należy jako ustalenie przez Sąd II instancji jednoznacznej normy na podstawie określonego przepisu prawa materialnego lub procesowego. Ratio legis unormowania z art. 190 p.p.s.a. służyć ma przyspieszeniu ponownie toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego. Pomimo bowiem uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania pewne kwestie sporne mogły zostać już ostatecznie przesądzone przez Sąd II instancji. Powodować to będzie w konsekwencji zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy.

Należy zatem wskazać, iż uwzględniając skargę kasacyjną w ww. wyroku z dnia 4 grudnia 2018 r. NSA stwierdził, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli bowiem z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że organ odwoławczy orzeka co do istoty sprawy jedynie w odniesieniu do części decyzji organu I instancji, a pozostałej części tej decyzji nie kwestionuje, to sytuacja prawna stron postępowania jest ukształtowana przez obie te decyzje. NSA przesądził

tym samym o poprawności formalnej sposobu sformułowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponadto NSA podkreślił, iż przedmiotem skargi jest objęta jedynie część rozstrzygnięcia i ona powinna być przedmiotem kontroli sądu wojewódzkiego. Skarżący określił bowiem, że skarga dotyczy tylko pkt 3 decyzji, obejmującego obowiązek wykonania określonych prac zabezpieczających. Skarżący nie kwestionował w ogóle pozostałej części decyzji, w tym nie kwestionował w żaden sposób, że zaskarżona decyzja nie obejmuje całości rozstrzygnięcia.

Kierując się powyższym związaniem Sąd wyjaśnia, że podstawę materialno-prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 128 ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.). Przepis ten stanowi, że w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom lub zmniejszających negatywne skutki wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego.

Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, która, na mocy art. 128 ust. 1 pkt 7a ustawy, zobowiązuje jej adresata do wykonania obowiązków wymienionych w ww. przepisie, organ musi ustalić, że faktycznie wykonywanie pozwolenia wodnoprawnego może wywołać szkody lub nieść ze sobą negatywnie oddziaływanie. Okoliczności te muszą być jednoznacznie ustalone, bo tylko ryzyko ich realnego wystąpienia uzasadnia nałożenie obowiązków decyzją na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 7a ustawy Prawo wodne.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że jako powód nałożenia na stronę skarżącą zobowiązania do wykonania prac zabezpieczających przed oddziaływaniem piętrzenia wód na działkę nr [...] obręb [...] P. , będącą własnością M. C., w postaci lokalnego odwodnienia terenu (drenowania) ww. działki

i odprowadzenia wód poniżej budowli piętrzącej (jazu), była potrzeba zmniejszenia poziomu zwierciadła wody na działce nr [...], który ulega podwyższeniu wraz

z piętrzeniem wody rzeki W. .

Trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że poziomem odniesienia się winien być stan jaki istniałby, gdyby pozwolenie wodnoprawne nie było wykonywane, nie zaś stan wynikający z wcześniejszego pozwolenia wodnoprawnego. Tym niemniej, sam fakt zwiększenia się poziomu wód na gruncie, będący skutkiem piętrzenia wód nie jest równoznaczny z wykazaniem szkód wiążących się z tą okolicznością jak i negatywnym oddziaływaniem. Przyjmując tezę o konieczności zapobiegania szkodom lub zmniejszenia negatywnych skutków wykonywania pozwolenia wodnoprawnego organ winien wykazać, a tego nie uczynił w niniejszej sprawie, na czym te szkody lub negatywne skutki będą polegać, odnosząc to np. do przeznaczenia danej nieruchomości

w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i możliwości jej wykorzystania. Dopiero wykazanie takiego związku pozwala na określenie relewantnych środków, które należy podjąć aby potencjalnym szkodom zapobiec lub zmniejszyć negatywne skutki wykonywania pozwolenia wodnoprawnego. Powyższych kwestii organ odwoławczy nie przedstawił w motywach podjętego rozstrzygnięcia.

Nadto, okolicznością istotną z punktu widzenia nałożenia obowiązku wykonania określonych urządzeń w rozpoznawanej sprawie jest wyjaśnienie wątpliwości co do legalności istnienia ścianek Larsena, które, jak wynika z akt sprawy, zostały zrealizowane w ramach samowoli budowlanej. Zalegalizowanie ich lub objęcie nakazem rozbiórki determinować będzie bezpośrednio zakres oddziaływania piętrzonych wód rzeki W. na grunty sąsiednie, w tym m.in. na brzeg działki nr [...] i co za tym idzie na określenie zakresu ewentualnych obowiązków, które powinny uwzględniać funkcjonowanie lub brak ww. ścianek Larsena.

Pomimo pozytywnej oceny działań organu odwoławczego, który podjął próbę merytorycznego zakończenia sprawy przy wykorzystaniu kompetencji wynikających

z art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., dostrzeżone uchybienia nie pozwalały na uznanie zaskarżonej decyzji za zgodnej z prawem. Skutkować to musiało uwzględnieniem skargi, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.).

O kosztach postępowania obejmujących uiszczony wpis od skargi oraz koszty ustanowionego przez stronę skarżącą pełnomocnika Sąd orzekł na mocy art. 200

i art. 205 § 2 ww. ustawy.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni uwagi przedstawione

w niniejszym wyroku, usunie dostrzeżone uchybienia i podejmie rozstrzygnięcie adekwatne do ostatecznych wyników postępowania wyjaśniającego.