Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 985/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 64a, art. 64e
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 czerwca 2022 r. sprawy ze sprzeciwu M. Z. i M. Z. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nałożenia obowiązków oddala sprzeciw


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] października 2021 r., Nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333) oraz art 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej robót budowlanych prowadzonych na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...] przy Al. [...] w [...], odstąpił od nałożenia obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia 18.10.2019 r. firma [...] Spółka z o.o. Spółka komandytowa, wniosła o kontrolę robót budowlanych prowadzonych u zbiegu ulic [...] i al. [...] z uwagi na m. in. brak zabezpieczenia odkopanego przyłącza gazowego, kabla energetycznego, ogrodzenia i wykopów.

W dniu 23.10.2019r. przeprowadzono oględziny na terenie nieruchomości położonej przy al. [...] w [...], działka nr ew. [...], w trakcie których stwierdzono, że prowadzone są roboty budowlane związane z budową budynku biurowo-usługowego na podstawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...].10.2018r . utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].03.2019 r

Roboty były na etapie wykonanych ław fundamentowych po obrysie i podkładu betonowego. Stwierdzono, że w obrysie budynku przebiega nitka sieci gazowej, prawdopodobnie niskiego ciśnienia, zabezpieczona szalunkiem drewnianym i obsypką, oraz nitka przyłącza elektroenergetycznego, zawieszona na kantówkach. Nitka gazowa wykazana była w projekcie zagospodarowania terenu jako do usunięcia. W projekcie zagospodarowania widniał zapis o konieczności usunięcia ww. kolizji przed rozpoczęciem robót budowlanych w uzgodnieniu z gestorem sieci i ewentualnymi stronami trzecimi.

Z uwagi na nie usunięcie kolizji z czynną siecią gazową wstrzymano roboty budowlane wpisem do dziennika budowy. Nie stwierdzono naruszenia ogrodzenia ani jego podbudowy betonowej. Teren budowy był ogrodzony, zabezpieczony przed dostępem osób trzecich.

W ocenie organu nadzoru budowlanego prowadzenie robót budowlanych, bez wcześniejszego usunięcia kolizji przyłącza gazowego oraz elektroenergetycznego mogło stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia. Kontynuowanie robót budowlanych bez przeniesienia ww. elementów instalacji jest niemożliwe. Stan faktyczny wypełnił dyspozycję art. 50 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 ustawy Prawo budowlane, uprawniającego do wstrzymania robót budowlanych do czasu usunięcia ww. kolizji.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, postanowieniem z dnia [...].10.2019 r. wstrzymał roboty budowlane polegające na budowie budynku biurowo-usługowego i nakazał inwestorom zabezpieczenie przyłącza gazowego i kabla energetycznego niskiego napięcia do chwili ich usunięcia.

W dniu 3.12.2019 r. oraz 6.12.2019 r. kabel energetyczny został zabezpieczony poprzez umieszczenie w peszlu, natomiast przyłącze gazowe znajdowało się w płycie betonowej posadzki na poziomie "0" (płyta została wylana wokół rury, tworząc dla niej "koryto"), roboty budowlane zostały wstrzymane.

W dniu [...].12.2019 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyłącza elektroenergetycznego na terenie działki nr [...] przy al. [...] w [...] (zasilającego obiekt na sąsiedniej działce nr [...] przy al. [...]).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2020r. uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].12.2019 r., którą nakazano M. Z. i M. Z., zabezpieczenie przyłącza gazowego oraz elektroenergetycznego, przed dostępem osób niepowołanych, czynnikami atmosferycznymi oraz wygrodzenie strefy zagrożenia oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

M. Z. i M. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw na decyzję z dnia [...]. 08.2020 r.

PINB [...] postanowieniem z dnia [...].01.2021r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie robót budowlanych prowadzonych na terenie działki nr ew. [...], przy Al. [...] w [...].

Zażalenie na ww. postanowienie wniósł T. D.

Do organu powiatowego w dniu 6.05.2021 r. wpłynęło pismo M. i M. Z. w którym poinformowali organ o zmianie stanu faktycznego "na nieruchomości nie znajduje się czynne przyłącze gazowe, a jedynie skorodowana, nieszczelna rura gazowa, niepołączona w żaden sposób z siecią gazową".

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...].07.2021r. uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...]. 01. 2021 r. o zawieszeniu postępowania.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że na terenie nieruchomości przy Al. [...] w [...] nie znajduje się już czynne przyłącze gazowe, co potwierdza dokumentacja fotograficzna oraz oświadczenie K. C. działającego w imieniu Gazowni [...]. Nie występuje już kolizja budowanego budynku z przyłączem gazowym. M. i M. Z. złożyli oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej, że przyłącze gazowe zostało rozebrane. Odcięcia dokonał pracownik Gazowni [...].

W dniu 2.09.2021 r. pracownik PINB dokonał kontroli i stwierdził, że przewód podziemny gazu biegnący przez działkę, stanowiący przyłącze dla sąsiedniej nieruchomości został usunięty. Usunięty został również podziemny kabel elektroenergetyczny biegnący w pobliżu przyłącza gazu. W dniu kontroli roboty nie były prowadzone.

W dniu 27.09.2021 r. wpłynęło pismo M. i M. Z. wraz z inwentaryzacją geodezyjną. W przedłożonej inwentaryzacji, sporządzonej przez uprawnionego geodetę Z. Z. nie widnieje przyłącze gazu, na działce ew. nr [...] z obrębu [...], przy al. [...] w [...].

W dniu 4.10.2021 r. wpłynęło pismo [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w którym wniesiono o podjęcie i prowadzenie postępowania w przedmiocie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, poprzez prowadzenie robót budowlanych najpierw na czynnym, zainwentaryzowanym przyłączu gazowym, a następnie usunięcie tego przyłącza gazowego bez uzgodnienia z gestorem sieci gazowej oraz bez uzyskania warunków technicznych. Wydanie decyzji nakazującej inwestorom doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie przyłącza gazowego średniego ciśnienia, w sposób umożliwiający przesyłanie gazu, które zostało usunięte po 24.10.2019 r., tj. po wydaniu przez organ postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Odnosząc się do stanowiska [...], organ wyjaśnił, iż zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał pozostawienia przyłącza gazowego (nie odnosił się też do przyłącza elektroenergetycznego) w miejscu realizacji budynku, jego przełożenie nastąpiło w związku z kolizją z budynkiem. Kwestie dotyczące usunięcie spornego przyłącza gazu mieszczą się w relacjach cywilno-prawnych.

Wobec usunięcia przyłącza gazowego z nieruchomości, nie ma w chwili obecnej kolizji pomiędzy budynkiem biurowo-usługowym, a przyłączem gazowym. Nie ma zatem podstaw do nakładania jakichkolwiek obowiązków względem usuniętego przyłącza gazowego.

Powyższe ustalenia organu nadzoru budowlanego, stanowiły o braku podstaw do nałożenia na inwestorów prowadzących roboty budowlane na przedmiotowej nieruchomości, obowiązków określonych w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2022r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. Oddział Zakład [...] w [...], od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].10.2021r. odstępującej od nałożenia obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w sprawie robót budowlanych, prowadzonych na terenie działki nr [...], przy Al. [...] w [...] - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że sprawa robót budowlanych, prowadzonych na terenie działki nr [...] przy Al. [...] w [...] była już przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego.

[...] WINB decyzją z dnia [...] 08.2020r. uchylił w całości decyzję PINB [...] z dnia [...] grudnia 2019r., nakazującą M. Z. i M. Z. zabezpieczenie przyłącza gazowego oraz elektroenergetycznego, zlokalizowanego na terenie działki nr [...] przy Al. [...] w [...] (zasilających obiekt na działce ew. nr [...] przy Al. [...]) przed dostępem osób niepowołanych, czynnikami atmosferycznymi oraz wygrodzenie strefy zagrożenia i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie PINB [...], postanowieniem z dnia [...].01.2021 r. zawiesił postępowanie administracyjne do czasu rozstrzygnięcia jakie zapadnie przed WSA w Warszawie w sprawie sprzeciwu od decyzji [...]WINB z dnia [...] 08.2020r.

W dniu 6.05.2021 r. do PINB dla [...] wpłynęło pismo pełnomocnika M. i M. Z. w którym poinformowano, iż na terenie działki nr [...] nie istnieje już czynne przyłącze gazowe. Do pisma złączono dokumentację zdjęciową oraz kopię oświadczenia K. C. z dnia 30.04.2021 r.

W dniu 2.09.2021 r. M. i M. Z., oświadczyli, iż przyłącze gazowe na działce zostało rozebrane, zaś przyłącze elektroenergetyczne przełożone w inne miejsce. Następnie przeprowadzono kontrolę w trakcie której ustalono, że przewód podziemny gazu biegnący przez działkę, stanowiący przyłącze dla sąsiedniej nieruchomości został usunięty. Usunięto również podziemny kabel elektroenergetyczny biegnący w pobliżu usuniętego przyłącza gazu. Teren budowy ogrodzony. Tablica informacyjna prawidłowo uzupełniona.

W dniu 27.09.2021 r. do PINB dla [...] wpłynęło pismo inwestorów, w którym wskazano, iż na działce nr [...] nie znajduje się przyłącze gazowe ani elektryczne, które kolidowałoby ze wznoszonym budynkiem. Do pisma załączono aktualizację mapy zasadniczej sporządzoną w dniu 20.09.2021r. przez geodetę uprawnionego Z. Z.

Zaś w dniu 4.10.2021r. wpłynęło pismo [...] Sp. z o.o. Oddział Zakład [...] w [...], zawierające stanowisko w sprawie. Do pisma załączono m.in. kopię opinii technicznej dot. stanu technicznego przyłącza gazu DN 25 ś/c sporządzonej w dniu [...].01.2020r. przez mgr inż. [...] oraz mgr inż. [...], a także protokół oględzin sporządzony w dniu 3.09.2021 r. przez przedstawicieli Urzędu Miasta [...].

Decyzją Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...].10.2021r., odstąpiono od nałożenia obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w sprawie robót budowlanych, prowadzonych na terenie działki nr [...], przy Al. [...] w [...].

Od powyższego rozstrzygnięcia, odwołanie wniosła [...] Sp. z o.o. Oddział Zakład [...] w [...].

W toku postępowania odwoławczego pozyskano oświadczenia pełnomocnika [...] Sp. z o.o. Oddział Zakład Gazowniczy w [...], stanowisko [...] Sp. z o.o., wyjaśnienia M. Z. i M. Z., a także projekt budowlany budowy budynku biurowo - usługowego.

Przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 7 Prawa budowlanego, będący podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi że: "przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania". Celem postępowania prowadzonego w oparciu o powołany przepis jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, po uprzednim wyjaśnieniu legalności i jakości wykonywanych robót.

Zdaniem organu odwoławczego odstąpienie od nałożenia obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, było co najmniej przedwczesne. Wybór pomiędzy zastosowaniem normy prawnej z art. 51 pkt 1, 2 lub 3 ustawy Prawo budowlane uzależniony jest od stwierdzenia czy możliwe jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Na terenie działki nr [...] przy Al. [...] w [...], prowadzone są prace polegające na budowie budynku biurowo - usługowego na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].10.2018r., (utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].03.2019r.).

Przeprowadzone w dniu 23.10.2019r, oględziny potwierdziły istniejącą wówczas kolizję pomiędzy linią sieci gazowej i elektroenergetycznej. W protokole kontroli (z dnia 2.09.2021r.) wskazano, że przewód podziemny gazu biegnący przez działkę, stanowiący przyłącze dla nieruchomości przy ul. [...] został usunięty, podobnie jak podziemny kabel elektroenergetyczny biegnący w pobliżu usuniętego przyłącza gazu.

Fakt usunięcia przewodu gazowego potwierdza również porównanie mapy do celów projektowych z dnia 9.04.2018r. sporządzonej przez geodetę uprawnionego mgr inż. [...] (przedłożonej w trakcie osobistego stawiennictwa M. i M. Z. w siedzibie PINB [...]) z mapą zasadniczą sporządzoną w dniu 20.09.2021 r. przez geodetę uprawnionego mgr inż. [...] (przekazaną przy piśmie z dnia 27.09.2021r.). Porównanie opisywanych map wskazuje na dokonanie zmiany w przebiegu linii elektroenergetycznej (zaopatrującej budynek na działce sąsiedniej nr [...]).

[...] WINB wskazał na zapisy projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji Prezydenta [...] o pozwoleniu na budowę - przed rozpoczęciem robót budowlanych istniejące kolizje winny zostać usunięte w uzgodnieniu z gestorem sieci i ewentualnymi stronami trzecimi (Projekt zagospodarowania działki - pkt 2.2.).

Inwestorzy usuwając przewód gazowy (co w ich ocenie miało zlikwidować istniejącą kolizję z siecią elektroenergetyczną) działali samowolnie, bez współdziałania z gestorem sieci gazowej. Wskazują na to oświadczenia pracowników Oddziału Zakładu [...] w [...] Sp. z o.o. i jej pełnomocnika. [...] sieci twierdził, że przyłącze zostało zdemontowane bez wiedzy [...] Sp. z o.o. Okoliczności te potwierdzone zostały w oświadczeniu [...] z dnia 27.12.2021 r. (kierownika [...]),[...] z dnia 27.12.2021r. (Starszego Mistrza Sieci i Instalacji Gazowych) oraz [...] z dnia 27.12.2021 r. (zastępcy kierownika [...]).

W świetle opisywanych oświadczeń pracowników i pełnomocnika [...] Sp. z o.o., twierdzenia M. i M. Z. o zdemontowaniu spornego przewodu gazowego przez gestora sieci nie zasługują na uwzględnienie.

Co do zmiany przebiegu linii elektroenergetycznej, to w tym zakresie [...] Sp. z o.o. pismem z dnia 18.02.2022r. stwierdził, iż nie realizował, ani nie zlecał prac związanych z przełożeniem kabla energetycznego na terenie działki nr [...] przy Al. [...] w [...], poza jej granice. W tym przypadku podobnie jak w przypadku linii gazowej, doszło do samowolnej zmiany przebiegu linii, bez uzgodnienia z [...] sieci.

Konieczność usunięcia kolizji istniejących instalacji gazowej i energetycznej w uzgodnieniu z gestorami sieci (poza wskazaniami części opisowej projektu budowlanego) potwierdzały również dokumenty (warunki techniczne przebudowy przyłącza nr [...] wydane dla M. Z.). Z dokumentu tego wynikało, że w związku z planowaną inwestycją zachodziła konieczność przebudowy istniejącego przyłącza gazu zasilającego budynek przy Al. [...]. W zakresie usuwania kolizji linii energetycznej, [...]WINB zwrócił uwagę na stanowisko [...] sp. z o.o. z dnia 25.11 2019r., zgodnie z którym inwestor zainteresowany usunięciem kolizji wykonuje dokumentację projektową, która następnie jest uzgadniania z gestorem sieci.

Roboty polegające na usunięciu kolizji pomiędzy projektowaną budową a istniejącymi odcinkami instalacji gazowej i energetycznej, jako wskazane w projekcie budowlanym, winny zostać wykonane w uzgodnieniu z odpowiednimi gestorami sieci gazowej i energetycznej.

Wobec braku nadzoru gestorów sieci w powyższym zakresie nie jest wiadomo, czy prace te wykonane zostały w sposób prawidłowy i nie zagrażający bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzi oraz mienia. Najprawdopodobniej w wyniku przedmiotowych prac doszło ponadto do pozbawienia dostaw paliwa gazowego i energii elektrycznej do sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...]. W ramach ponownie prowadzonego postępowania wskazywane okoliczności, powinny być przedmiotem analizy organu powiatowego.

Należy ustalić, czy roboty polegające na zmianie przebiegu trasy odcinka linii energetycznej zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami i odpowiednimi normami, a także czy są akceptowane przez gestora sieci i umożliwiają prawidłową eksploatację. Odnośnie usuniętego odcinka przyłącza gazowego należy ustalić, czy przedmiotowe przyłącze było jedynym przyłączem mogącym doprowadzać gaz do budynku przy Al [...]. Jeżeli obiekt jest zaopatrywany w gaz z innego przyłącza (co jednak nie wynika z mapy zasadniczej z dnia 20.09.2021 r.), to należy ustalić, czy pozostawienie takiego stanu rzeczy nie powoduje zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Gdyby natomiast usunięte przyłącze gazowe, było jedynym zaopatrującym w gaz budynek przy Al. [...], to zadaniem organu nadzoru budowlanego będzie nałożenie określonych obowiązków w celu doprowadzenia przyłącza do stanu zgodnego z prawem, np. poprzez jego przebudowę, tak aby nie kolidowało z realizowaną inwestycją, a jednocześnie umożliwiało jego eksploatację.

Organ odwoławczy wskazał, że nie był władny do zmiany podstawy prawnej decyzji i orzeczeniu na podstawie innego przepisu, albowiem działanie takie pozbawiłoby strony przysługującego im prawa do kontroli instancyjnej.

Zdaniem organu II instancji decyzja organu powiatowego została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczne postępowanie wyjaśniające dotyczy okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (dokonanie ponownej oceny prac wykonanych na działce ewid. nr [...] w zakresie ich zgodności z dokumentacją projektową, a także przepisami techniczno - budowlanymi). Postępowanie dowodowe jest dotknięte brakami, których nie można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym. Czynności wyjaśniające wykraczają poza zakres określony w art. 136 Kpa.

M. Z. i M. Z. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022r., uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2021r.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., przez brak przesłanki do jego zastosowania, oraz błędne wskazanie organowi I instancji okoliczności jakie powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, które nie są związane z przedmiotem postępowania.

Skarżący domagali się uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2022 r.

W uzasadnieniu sprzeciwu wskazali, że organ I instancji zebrał obszerny materiał dowodowy i przeanalizował go, czego wynikiem było wydanie decyzji. Materiał wymagany do rozstrzygnięcia sprawy został już zgromadzony na etapie postępowania l instancyjnego, wymagał jedynie ponownego przeanalizowania i ewentualnego uzupełnienia. Organ odwoławczy uzupełniał także materiał dowodowy sprawy.

Celem postępowania, było usunięcia kolizji pomiędzy wznoszonym w oparciu o prawomocne pozwolenie na budowę budynkiem, a elementem sieci gazowej, prowadzącej do działki stanowiącej własność T. D., graniczącej z nieruchomością inwestorów. W dacie orzekania przez PINB kolizja ta została usunięta, zatem decyzja PINB jest prawidłowa. To samo dotyczy kolizji z elementem sieci elektrycznej. Uchylenie decyzji PINB na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było bezzasadne.

Inwestorzy pod koniec 2019 r. stwierdzili, że stan techniczny sieci gazowej przechodzącej przez ich nieruchomość jest bardzo zły i zagraża bezpieczeństwu. Wielokrotnie ale bezskutecznie zwracali się do [...] sp. z o.o. o usunięcie stanu zagrożenia, oferując przy tym odtworzenie, na własny koszt, przedmiotowej sieci w śladzie niekolidującym ze wznoszonym budynkiem oraz czynnymi przewodami elektrycznymi.

Ostatecznie doszło do rozszczelnienia sieci gazowej, oraz czasowego odcięcia dopływu gazu, przez służby [...] ([...]), poprzez zastosowanie stalowych zacisków. W dniu 30 kwietnia 2021 r. służby [...] (a nie inwestorzy) dokonali odcięcia skorodowanych rur gazowych, co potwierdzał protokół mistrza gazowego. Od dnia 30 kwietnia 2021 r. na nieruchomości nie znajduje się sieć gazowa/przyłącze gazowe.

Twierdzenia dotyczące samowolnej rozbiórki sieci gazowej są całkowicie błędne. Odnosząc się przebiegu linii energetycznej przechodzącej przez działkę ew. nr [...] wskazywali, że stanowiła ona samowolę budowlaną.

W warunkach technicznych przyłączenia do sieci energetycznej załączonych do projektu budowlanego jak również z mapy zasadniczej/ inwentaryzacji geodezyjnej oraz z postanowień pozwolenia na budowę nie wynikało, iż na terenie nieruchomości zlokalizowany jest kabel energetyczny stanowiący przyłącze aktywne i zasilające budynek przy Al. [...].

Inwestorzy w dniu 18 października 2019r. pisemnie wezwali sąsiada, który bezumownie użytkował ww. kabel do jego usunięcia.

Przedmiotowa linia energetyczna nie jest własnością gestora sieci, którego sieć kończy się na skrzynce przy ul. [...]. W dacie orzekania przez PINB, wszelkie kolizje z linią gazową oraz energetyczną zostały usunięte. Tymczasem organ odwoławczy wskazał, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy należy ustalić, czy roboty polegające na zmianie przebiegu trasy odcinka linii energetycznej zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami i odpowiednimi normami, a także czy są akceptowane przez gestora sieci i umożliwiają prawidłową eksploatację, a także czy zostały wykonane w sposób niezagrażający bezpieczeństwu życia i zdrowia ludzi oraz mienia.

Takie wytyczne nie dotyczą przedmiotowego postępowania, czynności te mogłyby być przedmiotem odrębnego postępowania, którego przedmiotem byłyby roboty polegająca na rozbiórce fragmentów sieci gazowej oraz elektrycznej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na sprzeciw wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sprzeciw był niezasadny.

Zgodnie z art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

W art. 64e p.p.s.a. ustawodawca określił granice kontroli takiej decyzji przez Sąd, stanowiąc iż przy rozpoznaniu sprzeciwu od decyzji, ocenia się jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej (z art. 138 § 2 k.p.a.). Spod kontroli sądowej sprawowanej w tym trybie, wyłączona została możliwość oceny prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Sąd nie ocenia istoty sprawy. Bada, czy organ drugiej instancji zasadnie skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od merytorycznej oceny sprawy.

Ratio legis kontroli decyzji kasacyjnej leży bowiem w wyeliminowaniu z praktyki organów odwoławczych tych przypadków, w których odesłanie sprawy do I instancji jest nieuzasadnione i przedłuża w sposób nieuprawniony całe postępowanie.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, to nie jest przesłanką wystarczającą, niezbędne jest bowiem dodatkowe wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie".

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, jeśli organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji według kryteriów określonych w art. 64e p.p.s.a. Sąd stwierdził, że organ odwoławczy wydał prawidłową decyzję.

Organ pierwszej instancji naruszył bowiem przepisy postępowania w sposób uniemożliwiający sanowanie tych wad przez organ odwoławczy - w ramach uzupełniającego postępowania. Słusznie zatem organ II instancji uznał, że postępowanie należy powtórzyć.

Podstawą decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], którą odstąpiono od nałożenia obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, w sprawie robót budowlanych, prowadzonych na terenie działki nr [...] przy Al. [...] w [...], było ustalenie, że doszło do usunięcia przyłącza gazowego z nieruchomości skarżących i nie ma kolizji pomiędzy budynkiem biurowo-usługowym, a przyłączem gazowym. Usunięty został również podziemny kabel elektroenergetyczny biegnący w pobliżu przyłącza gazu.

Słusznie organ II instancji zwrócił uwagę na cel przedmiotowego postępowania którym było doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co wymagało uprzedniego wyjaśnienia legalności i jakości wykonywanych robót.

W toku postępowania odwoławczego organ II instancji pozyskał oświadczenia pełnomocnika [...] Sp. z o.o. Oddział Zakład [...] w [...], stanowisko [...] Sp. z o.o., wyjaśnienia M. Z. i M. Z., a także projekt budowlany budowy budynku biurowo - usługowego.

Na terenie działki nr [...] przy Al. [...] w [...], prowadzone były prace polegające na budowie budynku biurowo - usługowego na podstawie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].10.2018r., (utrzymanej w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].03.2019r.).

Przeprowadzone w dniu 23.10.2019r., oględziny potwierdziły kolizję z linią sieci gazowej i elektroenergetycznej. W czasie kolejnej kontroli w dniu 2.09.2021r., przewód podziemny gazu biegnący przez działkę, stanowiący przyłącze dla nieruchomości przy ul. [...] został usunięty, podobnie jak podziemny kabel elektroenergetyczny biegnący w pobliżu usuniętego przyłącza gazu.

W tym kontekście słusznie było stwierdzenie organu odwoławczego, że odstąpienie od nałożenia obowiązków wynikających z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, było co najmniej przedwczesne.

[...] WINB słusznie wskazał na zapisy projektu budowlanego z którego wynikało, że przed rozpoczęciem robót budowlanych istniejące kolizje winny zostać usunięte w uzgodnieniu z gestorem sieci i ewentualnymi stronami trzecimi (Projekt zagospodarowania działki - pkt 2.2.).

Twierdzenia Polskiej Spółki [...] Sp. z o.o., co do okoliczności zdemontowania spornego przewodu gazowego pozostają w sprzeczności z twierdzeniami skarżących. [...] sieci wskazał, że przyłącze zostało zdemontowane bez wiedzy [...] Sp. z o.o.

Także [...] Sp. z o.o. w piśmie z dnia 18.02.2022r. twierdził, iż nie realizował, ani nie zlecał prac związanych z przełożeniem kabla energetycznego poza granice działki nr [...] przy Al. [...] w [...].

Roboty polegające na usunięciu kolizji pomiędzy projektowaną budową, a istniejącymi odcinkami instalacji gazowej i energetycznej, jako wskazane w projekcie budowlanym, miały zostać wykonane w uzgodnieniu z odpowiednimi gestorami sieci gazowej i energetycznej.

Słusznie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wobec braku nadzoru gestorów sieci w powyższym zakresie nie jest wiadomo, czy prace te wykonane zostały w sposób prawidłowy, dlatego w ramach ponownie prowadzonego postępowania, powinno to być przedmiotem analizy organu powiatowego. Należy bowiem ustalić, czy roboty polegające na zmianie przebiegu trasy odcinka linii energetycznej zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną, przepisami i odpowiednimi normami, a także czy są akceptowane przez gestora sieci i umożliwiają prawidłową eksploatację.

W ramach postępowania odwoławczego organ nie byłby władny do zmiany podstawy prawnej decyzji i orzeczeniu na podstawie innego przepisu, albowiem działanie takie pozbawiłoby strony przysługującego im prawa do kontroli instancyjnej.

W słusznej ocenie organu II instancji, decyzja organu powiatowego z dnia [...].10.2021 r., została wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a postępowanie wyjaśniające konieczne do przeprowadzenia dotyczy okoliczności mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy (dokonanie ponownej oceny prac wykonanych na działce nr [...] w zakresie ich zgodności z dokumentacją projektową, a także przepisami techniczno - budowlanymi).

Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.