Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1245/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2, 9, 14, 15
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 7, 8, 77
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Asesor WSA Jan Szuma Protokolant st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] 10 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Dowódca Jednostki Wojskowej [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 2017 r. działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej k.p.a. w zw. z art. 111 pkt 8 w zw. z art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1726, dalej s.w.ż.z.) po rozpatrzeniu odwołania szer. rez. A. B. (dalej jako strona, skarżąca lub żołnierz) od Rozkazu personalnego Dowódcy [...]. B. L. T. nr [...] z dnia [...] października 2016 r. (dalej jako Rozkaz) w sprawie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej, utrzymał w mocy ww. Rozkaz personalny.

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym sprawy.

Wnioskiem opatrzonym datą [...] 2016 r. skarżąca wystąpiła do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] (dalej Dowódca JW. [...]) o zawarcie z nią kolejnego kontraktu. Przedmiotowy wniosek został złożony w kancelarii Jednostki Wojskowej [...] w dniu [...] stycznia 2016 r. i zarejestrowany pod numerem [...].

Skarżąca pełniła służbę wojskową jako służbę kandydacką od 3 marca 2011r. do dnia 22 czerwca 2011r. Od 1 lipca 2011r. do 30 czerwca 2016r. pełniła zawodową służbę wojskową w [...] Bazie Lotnictwa Taktycznego. Na podstawie kontraktu nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., który zawarto na jej wniosek na okres od [...] czerwca 2013 r. do [...] czerwca 2016 r. zawodową służbę wojskową skarżąca pełniła. na stanowisku służbowym młodszy wartownik - młodszy zwiadowca (NIS: CI027029100060) – sekcja ochrony w manewrowej kompani ochrony (zwanej dalej MKO). Następnie z uwagi na potrzeby jednostki wojskowej skarżącą na podstawie Rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] września 2015 r. z dniem [...] października 2015 r. wyznaczono ją na inne stanowisko służbowe tj. na stanowisko operator - bitumiarz - (NIS:CI027 0194 00080)- drużyna obsługi lotniska - pluton obsługi lotniska - kompania obsługi lotniska (zwanej dalej KOL)- eskadra zabezpieczenia - Grupa Wsparcia - [...] Baza Lotnictwa Taktycznego.

Strona objęła obowiązki służbowe w KOL z dniem [...] października 2015 r. Z tego stanowiska również wystąpiła do Dowódcy JW. [...] z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu. Powyższy wniosek został negatywnie zaopiniowany przez przełożonych żołnierza. Bezpośredni przełożony dowódca plutonu wskazał, że podstawą negatywnego zaopiniowania wniosku jest mała dyspozycyjność żołnierza, wskazując że na 33 dni zwolnienia lekarskiego przypadające w 2015 r. , aż 19 dni (tj. 57 %) przypadło na okres rozpoczęcia pełnienia służby w KOL, która trwała trzy miesiące do czasu złożenia przedmiotowego wniosku. Ponadto wskazał, że żołnierz co prawda realizuje zadania, jednak ich jakość budzi czasem zastrzeżenia. Opisał także, fakt nie wykazywania przez żołnierza żadnego zainteresowania rozwojem osobistym ukierunkowanym na wykonywanie zadań na zajmowanym stanowisku służbowym poprzez podnoszenie wiedzy specjalistycznej.

Pozostali przełożeni tj. Dowódca Kompanii, Dowódca Eskadry Zabezpieczenia oraz Dowódca Grupy potrzymali opinię bezpośredniego przełożonego i zaopiniowali przedmiotowy wniosek negatywnie.

Wcześniej tj. w latach 2013-2015 skarżąca uzyskiwała bardzo dobre oceny z opiniowania służbowego, a także pisemne wyróżnienia i gratulacje.

Z uwagi na krótki czas pełnionej służby w nowym pododdziale i znaczną różnicę w ocenie zawartej w opiniach służbowych z wcześniejszych lat na poprzednio zajmowanym stanowisku służbowym skierowano skarżącą do eskadry obsługi naziemnej statków powietrznych i wysokościowo-ratowniczej w Grupie Obsługi Technicznej w okresie od [...] lutego 2016 r. do [...] kwietnia 2016 r. celem wykonywania zadań służbowych (Rozkazem Dziennym Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] z dnia 05 lutego 2016 r.). Skarżąca otrzymała pozytywną opinię od przełożonych za okres pełnienia służby (praktyk) w ww. eskadrze.

Rozkazem personalnym nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. zwolniono skarżącą z dniem 30 czerwca 2016 r. z pełnienia służby.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] października 2016 r. odmówiono zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej przez skarżącą.

W motywach rozkazu Dowódca wskazał, że przeniesienie szer. B. na inny pododdział było wynikiem prowadzonego sprawdzenia informacji od innych żołnierzy w zakresie problemów z obejmowaniem wart i służb w pododdziale oraz nierównym traktowaniem żołnierzy w pododdziale. W wyniku przeprowadzonej w 2015 r. analizy i zweryfikowaniu przez Dowódcę Grupy Wsparcia realizacji zadań przez skarżącą zajmującą stanowisko służbowe wartownik (którego głównym i jedynym zadaniem jest przygotowywanie się i szkolenie do służb wartowniczych) było drastyczne i niewspółmierne do innych żołnierzy odciążenie od wykonywania służb. Było to tłumaczone przez dowódcę kompanii powierzeniem dodatkowych zadań, nie wynikających z zakresu obowiązków i znacznie przekraczających uprawnienia szeregowego zawodowego. W wyniku prowadzonego postępowania podjęto decyzje personalne o skierowaniu żołnierzy do innych jednostek, w tym skarżącą. N. stanowisko wybrano z uwzględnieniem sytuacji życiowej i doświadczenia zawodowego skarżącej.

Skarżąca w odróżnieniu od pozostałych żołnierzy przenoszonych z Manewrowej Kompanii Ochrony wykazała znaczący opór w realizacji rozkazu. Pozyskała m.in. nieformalnie wniosek Dowódcy Grupy Wsparcia oraz podjęła z pominięciem drogi służbowej rozmowy z dowódcą, w wyniku czego przeprowadzono postępowanie dyscyplinarne.

Organ doszedł do wniosku, ze mimo ponad pięcioletniej służby strona jako żołnierz zawodowy miała poważne braki w zakresie przestrzegania Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych w części dotyczącej właściwych zachowań żołnierza w części realizacji rozkazów przełożonych, czy przestrzegania i zachowywania drogi służbowej, a ponadto przebywała często na zwolnieniach lekarskich. Sprawdzeniu poddano pozytywne opinie służbowe z 2014 i 2015 r. i ustalono, że opinie te nie zostały sporządzone całkowicie samodzielnie przez sporządzających.

Mając to na uwadze Dowódca [...] B. L. T. Rozkazem personalnym nr [...] odmówił zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej z skarżącą. Rozkaz

A. B. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła w terminie odwołanie, w którym domagała się uchylenia Rozkazu personalnego nr [...], zawarcia z nią kolejnego kontraktu i zarzuciła naruszenie:

-art. 7 w zw. z art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności braku dostatecznego wyjaśnienia sprzeczności w opiniach służbowych dotyczących A. B.,

-art. 107 § 3 kpa poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn dlaczego organ nie zweryfikował wszystkich opinii zawodowych dotyczących Odwołującej, braku wskazania dowodów na których oparł się organ uznając, że poprzednie opinie o A. B. były pozytywne, gdyż Odwołująca wywierała naciski na przełożonych, brak przeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania bezpośrednich przełożonych Odwołującej podczas pełnienia przez nią służby wojskowej celem ustalenia postawy, prawidłowości wykonywania obowiązków służbowych, zaangażowania i dyspozycyjności A. B. w pracę zawodową,

-art. 12 kpa w zw. z art. 35 kpa poprzez brak działania przez organy administracji w sposób wnikliwy i szybki i brak wydania w rozsądnym terminie merytorycznej decyzji administracyjnej w sprawie, załatwianie sprawy ze zbędną zwłoką, w sytuacji gdy Odwołująca złożyła wniosek w dniu [...].2016 roku a został rozpoznany dopiero [...].10.2016 roku,

-art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 roku o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, który stanowi, że warunkiem zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem jest posiadanie przez niego ogólnej oceny co najmniej dobrej w ostatniej opinii służbowej, w sytuacji gdy A. B. otrzymała za 2015 rok opinię służbową z oceną bardzo dobrą.

Odwołująca wniosła także o przeprowadzenie rozprawy administracyjnej, przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków i przesłuchanie jej w charakterze strony.

Decyzją Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r. utrzymano w mocy zaskarżony rozkaz personalny nr [...].

Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził, że z uwagi na fakt, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest zasadność zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem na pełnienie zawodowej służby wojskowej pierwszoplanowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w tej sprawie ma kwestia przydatności strony do służby na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Dokonując w tym aspekcie analizy kwalifikacji szer. rez. A. B. Dowódca stwierdził, iż w ocenie organu II instancji przydatność strony do zajmowania stanowiska służbowego operator - bitumiarz drużyny obsługi lotniska jest znikoma. Służba na tym stanowisku wymaga przede wszystkim kwalifikacji technicznych umożliwiających eksploatację, obsługę i bieżącą konserwację specjalistycznych maszyn i urządzeń służących do naprawy nawierzchni lotniska. Odwołująca posiadając jedynie wykształcenie średnie ogólne, nie posiadając żadnego przeszkolenia technicznego jawi się jako żołnierz nieprzydatny do realizacji tego typu zadań, które z uwagi na specyfikę jednostki w której pełniła służbę, mają podstawowe znaczenie dla realizacji jej zadań w aspekcie jej operacyjnego przeznaczenia w toku operacji militarnych. Z tego też powodu organy wojskowe zmuszone są powołać do służby na tym stanowisku inne osoby, które z uwagi na swoje przygotowanie zawodowe będą w stanie samodzielnie i poprawnie realizować zadania przypisane dla tego stanowiska. Odwołująca, w ocenie organu wojskowego II instancji, takich zadań nie jest obecnie w stanie wykonywać, co chociażby z tego powodu musi skutkować odmową zawarcia z nią kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej.

W ocenie Dowódcy notowana na przestrzeni większości lat służby absencja chorobowa strony, jakkolwiek nie skutkująca nieusprawiedliwioną nieobecnością w służbie, zarówno wskazuje na stosunkowo małą odporność na trudy służby wojskowej, jak również musi skutkować dezorganizacją szkolenia wojskowego, jakim objęty jest każdy żołnierz, oraz niemożliwością planowego i terminowania wykonywania zadań służbowych przez pododdział, którego każdy żołnierz jest częścią, a także przez jednostkę wojskową jako całość. [...]. Baza Lotnictwa Taktycznego to skomplikowany organizm militarny powołany do realizacji określonych celów operacyjnych przy użyciu tysięcy jednostek sprzętu o wartości setek milionów złotych. Potrzeby Sił Zbrojnych wykluczają dopuszczalność szwankowania któregokolwiek z elementów tego organizmu z powodu długotrwałych nieplanowych absencji w służbie poszczególnych żołnierzy powołanych do sprawnej i kompleksowej obsługi tego sprzętu. Dowódca JW. [...] wskazał również, że jak wynikało z dostarczonego przez pełnomocnika skarżącej postanowienia Prokuratury Rejonowej P. Grunwald w P. z dnia [...] czerwca 2017r. o umorzeniu śledztwa (sygn. PO IV [...]) skarżąca nie zrealizowała jednego z podstawowych obowiązków żołnierza zawodowego określonego w art. 50 a ustawy, tj. utrzymywania właściwego poziomu sprawności fizycznej i poddawaniu się corocznemu sprawdzianowi tej sprawności.

Mając to na uwadze, jak i po odniesieniu się do zarzutów naruszenia przepisów procesowych, które częściowo uznano za słuszne jednak bez wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, organ utrzymał w mocy rozkaz personalny. Wyjaśnił, że uwzględniając całokształt okoliczności podjęta przez stronę inicjatywa dowodowa z osobowych źródeł dowodowych jawiła się jako prawnie niedopuszczalna – w przypadku czynienia ustaleń co do zasadności uzyskanych ocen z opiniowania służbowego – lub skierowana na okoliczności pozbawione znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, co czyniło ją procesową niezasadną i musiało skutkować nieuwzględnieniem zgłaszanych wniosków dowodowych oraz wniosku o przeprowadzenie rozprawy.

A. B. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozkazu personalnego, zasądzenie kosztów postępowania i zarzucając naruszenie następujących przepisów:

1. art 7 k.p.a. w zw. art. 8 § 1 k.p.a. z art. 75 § 1 i § 2 k.p.a. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. w zw. z art. 89 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy, a w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodu z zeznań świadków, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy tj. Ł. S., I. W., M. S., B. S., K. N., W. P., P. C. oraz brak przesłuchania strony- Skarżącej pomimo złożenia takich wniosków przez Skarżącą w odwołaniu z dnia [...] XI 2016 roku (ponowionych w piśmie pełnomocnika Skarżącej z dnia [...] IX 2017 roku), a które to wnioski dowodowe miały istotne rozstrzygnięcie dla sprawy, gdyż ich przeprowadzenie pozwoliłoby na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy tj. postawy zawodowej żołnierza A. B., prawidłowości wykonywania przez nią obowiązków zawodowych, zwyczajów panujących w Jednostce, ustalenie przyczyn rozbieżności w opiniach służbowych dotyczących Skarżącej, a których przeprowadzenie jest konieczne celem weryfikacji zarzutów kierowanych w stosunku do Skarżącej,

2. art 7 k.p.a w zw. z art. 75 § 1 i art. 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie dokładnego stanu faktycznego sprawy oraz prowadzenia postępowania nie kierując się przez organ zasadą bezstronności i równego traktowania, a w szczególności poprzez nierozpoznanie żadnego wniosku dowodowego wskazanego przez Skarżącą, z wyjątkiem postanowienia o umorzeniu postępowania karnego wydanego przez Prokuraturę Okręgową w P. Wydział VIII ds. Wojskowych z dnia [...] VI 2017 roku, poprzez błędne uznanie jakoby okoliczności te zostały potwierdzone przez Skarżącą, a przedkładanie tego dokumentu przez Skarżącą nie jest istotne dla niniejszego postępowania, podczas gdy ma on istotne znaczenie dla sprawy, gdyż Skarżąca nie została uznana winną popełnienia jakiegokolwiek czynu zabronionego,

3. art. 136 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w realiach przedmiotowej sprawy w sytuacji, gdy Skarżąca wniosła o uzupełnienie postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, a organ arbitralnie odmówił ich przeprowadzenia,

4. art 78 § 1 i § 2 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych złożonych przez Skarżącą poprzez niezasadne uznanie przez Organ, iż złożone wnioski dowodowe nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy lub zostały ustalone na podstawie dowodów z dokumentów,

5. art 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia w sposób prawidłowy postępowania odwoławczego w sprawie, braku przeprowadzenia dowodów wskazanych w odwołaniu od decyzji i wydaniu decyzji przez organ II instancji bez przeprowadzenia postępowania odwoławczego pomimo, iż trwało on niemalże rok a nie zostały przeprowadzone żadne czynności dowodowe istotne dla sprawy.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej [...] wniósł o jej oddalenie, zarzucając że skarga nie odnosi się do stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięć obu instancji i jawi się jako całkowicie nieuzasadniona.

Na rozprawie dnia 7 czerwca 2018r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko zawarte w skardze, podnosząc, że wywody zawarte w odpowiedzi na skargę odwołują się do okoliczności, które nie były przedmiotem rozważania w postępowaniu administracyjnym

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga jest niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 §1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017, poz. 1369, dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości decyzji Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] nr [...] z dnia [...] października 2017 r., którą utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Dowódcy [...] B. L. T. o odmowie zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej przez skarżącą.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że materialnoprawną podstawą zaskarżonych rozstrzygnięć są przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecnie t.j. Dz.U.2018.173 , przywoływanej jako s.w.ż.z. )

Stosownie do art. 2 s.w.ż.z, żołnierzem zawodowym może być osoba posiadająca obywatelstwo polskie, o nieposzlakowanej opinii, której wierność dla Rzeczypospolitej Polskiej nie budzi wątpliwości, posiadająca odpowiednie kwalifikacje oraz zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Powołanie do zawodowej służby wojskowej kontraktowej następuje na czas określony w kontrakcie (art. 9 ust. 1 pkt 2 u.s.ż.z.) i może nastąpić jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych (art. 9 ust. 2 u.s.ż.z.). Stosunek służbowy żołnierza służby kontraktowej powstaje w drodze powołania na podstawie kontraktu zawartego między osobą, która dobrowolnie zgłosiła się do tej służby a właściwym organem (art. 9 ust. 5), powołanie żołnierza do służby kontraktowej może nastąpić jednorazowo na okres od dwóch do sześciu lat (art. 13 ust. 2).

Stosownie do art. 14 u.s.ż.z. właściwym do zawierania kontraktów na pełnienie służby kontraktowej jest organ uprawniony do wyznaczenia żołnierza na stanowisko służbowe, na którym żołnierz będzie pełnił zawodową służbę wojskową (ust. 1). Wyznaczenie żołnierza służby kontraktowej na inne niż określone w kontrakcie stanowisko służbowe nie wymaga sporządzenia aneksu do kontraktu, o ile żołnierz wyrazi zgodę na objęcie tego stanowiska (ust.. 3). W przypadku, o którym mowa w ust. 3, właściwy organ wydaje rozkaz personalny o wyznaczeniu żołnierza na nowe stanowisko służbowe (ust. 4).

Zgodnie zaś z art. 15 ust. 1-3 u.s.ż.z. żołnierz służby kontraktowej najpóźniej na trzy miesiące przed dniem upływu okresu, na jaki został zawarty kontrakt, może wystąpić z wnioskiem o zawarcie kolejnego kontraktu lub powołanie do służby stałej.

Z inicjatywą zawarcia kolejnego kontraktu albo powołania do służby stałej może wystąpić również dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz służby kontraktowej pełni kontraktową służbę wojskową. Warunkiem zawarcia kolejnego kontraktu z żołnierzem jest posiadanie przez niego ogólnej oceny co najmniej dobrej w ostatniej opinii służbowej.

Stosownie natomiast do przepisu § 15 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony N. z dnia 9 marca 2010 r. w sprawie powoływania do zawodowej służby wojskowej (Dz. U. 2015 poz. 1299), w przypadku wniesienia przez żołnierza zawodowego wniosku o zawarcie kolejnego kontraktu na pełnienie służby kontraktowej lub o zawarcie kontraktu na pełnienie służby stałej, dowódca jednostki wojskowej opiniuje go i przesyła organowi właściwemu do wyznaczenia na stanowisko służbowe lub organowi właściwemu do powołania go do służby stałej, jeżeli sam nie jest tym organem. Przepis § 15 powołanego rozporządzenia nie ustanawia żadnych przesłanek, którymi powinien kierować się dowódca jednostki wojskowej przy rozstrzyganiu, czy udzielać poparcia dla zawarcia kontraktu, czy też odmówić. W przypadku pozytywnego rozpatrzenie wniesionego przez żołnierza służby kontraktowej wniosku, właściwy organ zawiera z tym żołnierzem kolejny kontrakt na pełnienie zawodowej służby wojskowej lub wydaje rozkaz personalny o powołaniu żołnierza do służby stałej. Odmowa zawarcia kolejnego kontraktu lub powołania żołnierza do służby stałej następuje w formie rozkazu personalnego (§ 15 ust. 2 w/w rozporządzenia).

W orzecznictwie podkreśla się, że żaden przepis materialnego prawa administracyjnego nie przyznaje skarżącej prawa (roszczenia) o zawarcie kolejnego kontraktu zawodowej służby wojskowej, stąd złożenie wniosku przez skarżącą w tym przedmiocie, nie jest dla organu wiążące (por. wyroki NSA z 5 kwietnia 2006 r., I OSK 1348/05 i 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1655/11, dostępne w bazie orzeczeń na stronie internetowej NSA). Uzyskanie przez żołnierza ogólnej oceny dobrej w ostatniej opinii służbowej również nie daje prawa do skutecznego żądania przedłużenia kontraktu.

Wymaga również podkreślenia, że decyzja w przedmiocie zawarcia kolejnego kontraktu albo odmowy jego zawarcia ma charakter uznaniowy. Co do zasady wydając decyzję uznaniową organ administracji, stosownie do art. 7 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, ale zakres ich kontroli zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 2486/01, LEX nr 149543). Sąd administracyjny w sprawie dotyczącej odmowy zawarcia kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej bada jedynie, czy decyzja w tym przedmiocie nie jest arbitralna lub podjęta przy użyciu niedozwolonych kryteriów. Nie może natomiast wkraczać w kompetencje właściwych organów i przesądzać sposobu rozstrzygnięcia sprawy. (tak w wyroku NSA z 1.09.2016r., I OSK 632/15 CBOSA). Korzystanie z uznania administracyjnego oznacza więc, że organ ma prawo wyboru treści rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie zaś organy działając w ramach uznania i nie przekraczając jego granic doszły do wniosku, że niecelowym jest zawarcie ze skarżącą kolejnego kontraktu na pełnienie służby wojskowej. Należy podkreślić, że w zaskarżonej decyzji Dowódca JW. [...] dokonał merytorycznej oceny rozkazu personalnego nr [...], ustalając istotne dla sprawy okoliczności i jako przyczynę odmowy zawarcia ze skarżącą kolejnego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej przyjął inne niż organ I instancji okoliczności faktyczne, co było zgodne z kompetencjami organu II instancji, nie sprowadzającymi się jedynie do roli organu kasacyjnego. Jako przyczynę odmowy zawarcia kolejnego kontraktu wskazał nieprzydatność skarżącej do zajmowania dotychczasowego stanowiska służbowego. Nieprzydatność ta wynikała z:

- braku wykształcenia technicznego niezbędnego do zajmowania tego stanowiska,

- wysokiej absencji chorobowej strony,

- nieznajomości Regulaminu Ogólnego Sił Zbrojnych RP,

- nierealizacji ustawowego obowiązku przystąpienia do rocznego egzaminu ze sprawności fizycznej, którego ustalenie nastąpiło na podstawie materiału dowodowego dostarczonego przez pełnomocnika skarżącej, tj. postanowienia Prokuratury Rejonowej P. Grunwald w P. z dnia [...] czerwca 2017r. o umorzeniu śledztwa (sygn. PO IV [...]) z którego wynikało, że skarżąca nie zrealizowała jednego z podstawowych obowiązków żołnierza zawodowego określonego w art. 50 a ustawy, tj. utrzymywania właściwego poziomu sprawności fizycznej i poddawaniu się corocznemu sprawdzianowi tej sprawności. W uzasadnieniu tego postanowienia przedłożonego przez stronę po wydaniu rozkazu personalnego nr [...] ( str.170 akt organu) prokurator wskazał: A. B. podała, że również nie zdawała egzaminu z sprawności fizycznej, a mimo to uzyskała oceny pozytywne". Dowódca JW. [...] zaznaczył, że ustalenia prokuratora musi wziąć pod uwagę w aspekcie oceny wywiązywania się przez stronę z ustawowych jej obowiązków jako żołnierza zawodowego. Odnosząc się do zarzutów skarżącej odnośnie tego ustalenia sąd uznał, że nieuzasadnione były zarzuty, iż stanowiło to okoliczności, które nie były przedmiotem rozważania w postępowaniu administracyjnym. Złożenie odpisu postanowienia dopiero na etapie po wydaniu rozkazu personalnego nie odbierało organowi rozpoznającemu odwołanie odniesienie się do zawartych w nich stwierdzeń. Jakkolwiek zgodzić należy się z tym, że stwierdzenia zawarte w uzasadnieniu postanowienia umarzającego postępowanie karne i to nie dotyczące istoty zarzutów stawianych skarżącej, nie stanowią wystarczającego dowodu na okoliczność uzyskania przez nią pozytywnej oceny z egzaminu bez przystąpienia do niego, to w okolicznościach niniejszej sprawy nie można z tego tytułu stawiać organowi zarzutu naruszenia procedury w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Brak przystąpienia do egzaminu ze sprawności fizycznej nie stanowił bowiem zasadniczego powodu odmowy zawarcia kolejnego kontraktu, ewentualne dodatkowe przesłuchanie skarżącej czy dokonywanie w tym zakresie ustaleń nie miało więc istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Zasadniczym i wystarczającym powodem dla którego nie przedłużono kontraktu ze skarżącą była okoliczność, że nie posiada ona odpowiednich kwalifikacji pod kątem przydatności do służby na ostatnio zajmowanym stanowisku operator bitumiarz. Jak wynika z opisu tego stanowiska, operator biutumiarz odpowiada za właściwy stan techniczny i stałą sprawność eksploatacyjną sprzętu oraz właściwe prowadzenie związanej z tym dokumentacji oraz wykonywanie napraw, konserwacji nawierzchni betonowych lotniska. Do obowiązków operatora bitumiarza należy przestrzeganie przepisów o ochronie informacji niejawnych, utrzymanie sprzętu lotniskowego w wysokiej sprawności technicznej i stanie gotowości do użycia, dokładna znajomość obowiązujących przepisów dotyczących eksploatacji sprzętu lotniskowego oraz zasad bezpieczeństwa podczas pracy na tych urządzeniach, znajomość obsługiwania urządzenia lotniskowego ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności wykonywania prac na płycie lotniska, praktycznie wykonywanie obsług technicznych na wydzielonym sprzęcie, meldowanie bezpośrednim przełożonym o wykrytych uszkodzeniach obsługiwanego sprzętu, wykonywanie innych zadań związanych z pełniona funkcją, wynikających z przepisów wojskowych oraz zleconych przez przełożonych (k. 61 akt administracyjnych).

Oceniając więc kwestię przydatności strony do służby na ww. stanowisku i pełnienia opisanych powyżej obowiązków na pierwszy plan wysuwa się konieczność posiadania umiejętności i kwalifikacji technicznych, umożliwiających eksploatację, obsługę i bieżącą konserwację specjalistycznych maszyn i urządzeń służących do naprawy nawierzchni lotniska. Na co słusznie zwrócił uwagę organ skarżąca nie posiada przeszkolenia technicznego, posiadając jedynie wykształcenie średnie ogólne. Posiada przeszkolenie z zasad działania ECP i CP wymagane dla pododdziałów ochrony, a więc nie związane ze stanowiskiem bitumiarza. Skarżąca pełniła zawodową służbę wojskową przez 4 lata, podczas której nie uzyskała kwalifikacji technicznych, które przemawiałyby za przedłużeniem jej kontraktu na ostatnio zajmowanym stanowisku. Na co również zwrócono uwagę, skarżąca podczas praktyk w GOT ze względu na brak kwalifikacji mogła jedynie wykonywać prace biurowe, polegające na wykonywaniu dokumentacji warsztatowej, zapotrzebowań środków materiałowych, ich rozliczaniu oraz planowaniu zakupów i te czynności wykonywała dobrze. Nie mogła jednak wykonywać prac przewidzianych dla tej jednostki polegających na zabezpieczeniu szkolenia lotniczego, naprawie i obsłudze sprzętu technicznego (s.4 rozkazu personalnego nr [...]) w związku z brakiem kwalifikacji i wykształceniem cywilnym, co przy braku wolnych stanowisk dla prac kancelisty czy innych o charakterze administracyjnym pozwalało uznać brak przydatności do służby. Zwrócono uwagę na umiejętności skarżącej w wykonywaniu prac administracyjnych i biurowych. Tymczasem umiejętności te nie są wymagane na stanowisku operatora bitumiarza. Jak zostało przyznane w skardze do dotychczasowych obowiązków skarżącej należały prace organizacyjne na płycie lotniska, porządki, sprzątanie garaży, odśnieżanie (s. 7 skargi), zatem nie były to prace, które wpłynęłyby na wzrost kwalifikacji skarżącej w aspekcie technicznym. To, że tylko takie obowiązki można było powierzyć skarżącej z uwagi na brak innych kwalifikacji nie przemawia za dalszym przedłużeniem kontraktu. W ocenie Sądu granic uznania administracyjnego nie przekraczało stanowisko organów, iż wobec braku kwalifikacji i przeszkolenia technicznego przydatność skarżącej do pełnienia stanowiska, przekładająca się na przedłużenie jej kontraktu jest niewystarczająca.

Kolejną okolicznością na którą zwrócił uwagę Dowódca JW. [...] była wysoka absencja skarżącej podczas pełnienia zawodowej służby wojskowej, która w 2015 r. wynosiła łącznie 33 dni z czego 22 po przeniesieniu na nowe stanowisko, a w 2016 r. 62 dni. Nieobecności te skarżąca usprawiedliwiała zwolnieniami lekarskimi. Na co zasadnie organ zwrócił uwagę, że nawet usprawiedliwiona absencja wpływa na organizację pracy i terminowość wykonywania zadań innych żołnierzy jak i samej jednostki. [...]. Baza Lotnictwa Taktycznego (P. K.) jest jednostką lotniczą przeznaczoną do realizacji zadań bojowych w ramach narodowego systemu obrony oraz sił zdolnych do przerzutu wysokiej gotowości NATO. Jest to skomplikowany organizm militarny, którego długotrwałe absencje powołanych do służby żołnierzy mogą narazić na dezorganizację w sprawnej i kompleksowej obsłudze lotniska i sprzętu militarnego. Niewątpliwie potrzebą Sił Zbrojnych jest to aby żołnierze zawodowi byli w trakcie trwania kontraktu dyspozycyjni, sprawni i zdolni do pełnienia powierzonych obowiązków. Mając to na uwadze należało stwierdzić, że długotrwała absencja skarżącej nie pozwalała jej na pełne wykonywanie obowiązków, wymagała ustanawiania zastępstw co odbijało się negatywnie na organizacji pracy całej jednostki.

Dodać należy, że z kwestią dyspozycyjności skarżącej wiąże się również fakt dość rzadkiego (jak na praktykę przyjętą w jednostce) pełnienia wart. Przez 4 lata zawodowej służby pełniła 49 służb lub wart, a od kwietnia 2015 r. kiedy to wdrożono tzw. warty kobiece przez 5 miesięcy pełniła wartę 5 razy. Przy tym standardowe obciążenie żołnierza obowiązkiem pełnienia warty i służby wynosi od 6 do 7 w miesiącu. Mając to na uwadze organy słusznie zwróciły uwagę na niską dyspozycyjność skarżącej wymaganą przy pełnieniu zawodowej służby wojskowej.

Uwzględniając powyższe Sąd rozpoznający niniejszą sprawę doszedł do wniosku, że decyzja organów została prawidłowo umotywowana. W rozstrzygnięciu organ wskazał, jakimi przesłankami kierował się podejmując decyzję o niezawarciu kolejnego kontraktu ze skarżącą i wszechstronnie rozważył materiał dowodowy. Organ rozpatrzył przy tym sytuację skarżącej, jej kwalifikacje jak i zapotrzebowanie Sił Zbrojnych na obsadzenie stanowiska bitumiarza. Organ w postępowaniu toczącym się na skutek złożenia przez żołnierza zawodowego wniosku o zawarcie kolejnego kontraktu nie ma obowiązku wykazać przesłanki do stwierdzenia braku potrzeb Sił Zbrojnych w zakresie celowości powołania do służby wojskowej. W art. 15 ust. 1 i 3 ustawy nie ma takiej przesłanki negatywnej. W ocenie Sądu organy w swoich rozstrzygnięciach wykazały niecelowość zawarcia kolejnego kontraktu ze skarżącą. Zwrócono również uwagę, ze skarżąca nie otrzymała oceny dobrej w ostatniej opinii służbowej. Organ II instancji wskazał, że nie ma podstaw do kwestionowania poprzednich pozytywnych opinii, jak to uczyniono w rozkazie personalnym. W sprawie zasadnicze znaczenie miała niewielka przydatność strony do pełnienia służby, która to została w sposób prawidłowy i uzasadniony wykazana w zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie trudno uznać aby kwalifikacje do pracy biurowej skarżącej miały przemawiać o zawarciu kontraktu na stanowisku wymagającym umiejętności technicznych. Nie można również czynić zarzutu, że skarżącej nie zaproponowano dodatkowych szkoleń i kursów w zdobyciu dodatkowych uprawnień technicznych albowiem takiego obowiązku po stronie jednostki wojskowej nie ma. Przy tym, jak to się zdaje wykazać skarżąca, zawarcie kolejnego kontraktu miałoby służyć zdobyciu ww. kwalifikacji, co mija się z celem zawarcia kolejnego kontraktu do którego posiadanie umiejętności technicznych jest już wymagane. Nie można również zgodzić się z zarzutem strony, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób iluzoryczny. Nie było bowiem celowe dodatkowe przeprowadzanie postępowania dowodowego na okoliczności wskazane w odwołaniu i podtrzymane w skardze. W zaskarżonej decyzji organ nie powielił zarzutów wskazanych w rozkazie personalnym a związanych z okolicznościami przeniesienia skarżącej z MKO do KOL, sytuacji w manewrowej kompanii ochrony, wydawania wcześniejszych pozytywnych opinii niesamodzielnie czy zarzutów związanych z zarzucanym popełnieniem przez skarżącą czynów karalnych. Dowodzenie więc nietrafności tych sformułowań nie było celowe. Skarżąca nie wykazała, że stwierdzenie jej nieprzydatności do służby wojskowej z uwagi na brak odpowiednich kwalifikacji czy mniejszą dyspozycyjność wynikało z arbitralnego stanowiska organu. Sam fakt, że wcześniej a i obecnie wykonywała bardzo dobrze czynności o charakterze administracyjno – biurowym czy porządkowym nie stanowi przesłanki do zawarcia kolejnego kontraktu. Podkreślić należy, że jak słusznie wskazał WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 20.04.2017r.(sygn. IV SA/Wr 465/16, CBOSA), mianowanie w służbie kontraktowej ma podobny charakter do umowy o pracę na czas określony, a zatem żołnierz powinien liczyć się z tym, iż kontrakt może nie zostać przedłużony. O ile oczywiste jest, iż w słusznym interesie żołnierza służby kontraktowej pozostaje jej kontynuowanie w ramach kolejnego kontraktu, to bez wątpienia nadrzędną potrzebą Sił Zbrojnych pozostaje to by zakontraktowani żołnierze zawodowi byli trakcie jego trwania w pełni dyspozycyjni i sprawni. Tak dalece idący prymat interesu publicznego nad interesem jednostki w tej dziedzinie jest w pełni zrozumiały i uzasadnia brak w przepisach prawa gwarancji kolejnego zatrudnienia dla żołnierza czy podstaw do konstruowania roszczeń o zawarcie kolejnego kontaktu. Organ ma prawo wyboru odpowiednich kandydatów do zajmowania określonych stanowisk służbowych i jest to jego wyłączna kompetencja. Pomimo złożenia wniosku o zawarcie kolejnego kontraktu, organ nie jest zobligowany do jego zawarcia.

Jakkolwiek nie stanowiło to zarzutu skargi sąd oceniając zaskarżoną decyzję rozważył również zawarte w notatce z [...].06.2018r. męża zaufania Korpusu Szeregowych Zawodowych Sił Powietrznych informacje o podejrzeniu stosowania wobec skarżącej praktyk dyskryminacyjnych z uwagi na płeć (k. 5 – 7 tom I akt adm). W tym zakresie sąd uznał, że nie ma podstaw do uznania, iż to one a nie wskazane w zaskarżonej decyzji stanowiły o przyczynie odmowy zawarcia kolejnego kontraktu. Bardzo szczegółowo i dokładnie odniósł się do nich Dowódca Jednostki Wojskowej [...] w stanowisku z [...].07.2016r. (k. między 24 a 43 tomu I akt adm.) uznając, że nie znalazły one potwierdzenia, również nigdzie przez skarżącą osobiście. Zdając sobie sprawę z trudności dowodowej w tego typu sprawach Dowódca przeanalizował również inne, sprawdzalne zarzuty skarżącej związane np. z sytuacją zawodową jej rodziców, które okazały się niezgodne z faktami. Podał porównywalne statystki dotyczącej absencji w pracy czy obejmowania wart przez innych żołnierzy, w tym również kobiety, na tle których skarżąca w sposób negatywny się odróżniała. W ocenie sądu analiza dokumentów zgromadzonych w sprawie i uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje, by odmowa zawarcia kolejnego kontraktu motywowana była niedozwolonymi kryteriami.

Podsumowując nie doszło do naruszenia zarzucanych w skardze przepisów prawa procesowego art. 7, 8 § 1, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1 i 2, 86, 89, 136 k.p.a. czy art. 127 § 1 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. Organ w wystarczający sposób wykazał motywy rozstrzygnięcia, wszechstronnie rozpatrzył zebrany w sprawie materiał dowodowy, który ocenił prawidłowo, wydając w rezultacie decyzję odpowiadającą prawu. W ocenie Sądu zasadnie organ odmówił przeprowadzenia wniosków dowodowych albowiem dotyczyły one okoliczności, które nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia.

Mając powyższe rozważania na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.