Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1101/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy referent Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2018 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2018 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy;

Decyzją z [...] września 2015 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z [...] sierpnia 2015 r., nr [...]. Tym ostatnim orzeczeniem Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy O. z [...] lipca 1975 r., nr [...], orzekającej o przejęciu na własność Państwa od W. i A. małżonków P. gospodarstwa rolnego o ogólnej powierzchni [...] ha bez budynków, położonego we wsi G., obejmującego działki ewidencyjne o numerach: [...],[...],[...] i [...] oraz udział wynoszący [...] części działki siedliskowej nr [...].

Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. C., następczyni prawna wskazanych uprzednio właścicieli nieruchomości.

Prawomocnym wyrokiem z 15 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2171/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C..

Pismem z [...] czerwca 2016 r. J. C. wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2015 r. wskazując, że decyzja ta narusza art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Postanowieniem z [...] października 2017 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wznowił postępowanie w sprawie zakończonej powołaną decyzją.

Decyzją z [...] lutego 2018 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 kpa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2015 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o wznowienie został oparty na przesłance określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a wnioskodawczyni wskazała, że nowymi dowodami istniejącymi w dniu wydania decyzji Ministra z [...] września 2015 r., nieznanymi organowi w toku prowadzonego postępowania nieważnościowego, były:

1) decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z [...] września 1973 r., nr [...],

2) odpisy skrócone aktu małżeństwa G. i J. C., aktu zgonu G. C. oraz aktu urodzenia C. C., a ponadto;

3) wydane przez Wójta Gminy O. dokumenty potwierdzające okresy zameldowania W. P., A. P., J. C., G. C. i C. C. w G., gmina O.

Odnosząc się do pierwszego z tych dokumentów organ stwierdził, że fakt ujawnienia przez J. C. decyzji PPRN w O. z [...] września 1973 r. nie ma żadnego wpływu na ocenę legalności orzeczenia z [...] września 2015 r. Zmiana rozstrzygnięcia o wykonaniu aktu nadania dokonana decyzją z [...] września 1973 r. w żaden sposób nie wpływa bowiem na ocenę orzeczenia Naczelnika Gminy O. z [...] lipca 1975 r. w ramach postępowania nieważnościowego. Zmiana ta nie odnosiła się ani do przesłanki dotyczącej złożenia przez właściciela wniosku o przejęcie gospodarstwa, ani do przesłanki osiągnięcia przez niego odpowiedniego wieku (ewentualnie zaliczenia go do grupy inwalidów). Z tych przyczyn, decyzja z [...] września 1973 r. nie stanowi dowodu istotnego dla sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Dokument ten nie daje podstaw do uchylenia decyzji z [...] września 2015 r.

W ocenie organu, kryterium "istotności" dla sprawy w kontekście oceny legalności decyzji z [...] lipca 1975 r. nie spełniają również pozostałe dowody wskazane przez wnioskodawczynię. Nie wpływają one w żaden sposób na treść ustaleń poczynionych w kontrolowanej w nadzorze decyzji. Uchylenie decyzji Ministra nie jest również uzasadnione treścią przedłożonego aktu małżeństwa G. i J. C.. Przy czym, dokument ten został już uprzednio złożony przez stronę w toku postępowania nieważnościowego. Nie jest to zatem "nowy dowód" w sprawie.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła J. C. podnosząc, że Minister nie działał w sprawie wnikliwie oraz nie podejmował czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Decyzją z [...] kwietnia 2018 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lutego 2018 r.

W uzasadnieniu orzeczenia Minister stwierdził, że wskazane przez J. C. dokumenty nie mają żadnego wpływu na decyzję Ministra z [...] września 2015 r. Wpływ taki mogły wywrzeć bowiem jedynie dowody i okoliczności dotyczące kwestii złożenia przez właściciela gospodarstwa wniosku o jego przejęcie na własność Państwa oraz osiągnięcia przez niego odpowiedniego wieku, ewentualnie zaliczenia go do jednej z grup inwalidów, tj. przesłanek warunkujących rozstrzygnięcie Naczelnika Gminy O. z dnia [...] lipca 1975 r. Tymczasem żaden ze wskazanych przez skarżącą dowodów nie odnosił się ani do przesłanki dotyczącej złożenia przez właściciela wniosku o przejęcie, ani osiągnięcia przez niego odpowiedniego wieku (ewentualnie zaliczenia go do grupy inwalidów).

Z tych przyczyn, w ocenie organu, wskazane dokumenty nie stanowią dowodu "istotnego dla sprawy" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Minister zauważył również, że przedłożony odpis aktu małżeństwa nie jest nowym dowodem, o którym mowa w powołanym przepisie, gdyż został już uprzednio złożony w toku postępowania nieważnościowego kontrolowanego obecnie w trybie nadzwyczajnym.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie złożyła J. C. zarzucając mu naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym: art. 156 § 1 kpa, art. 12 § 1 kpa, art. 7 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1. kpa i art. 107 § 3 kpa. Podniosła też zarzut naruszenia przepisów ustawy z 29 maja 1974 r. o przekazaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, tj. art. 4 ust. 1, art. 6 i art. 9 ust. 1 tej ustawy.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi administracji.

W uzasadnieniu skarżąca przytoczyła fragmenty decyzji zaskarżonej decyzji i wskazała, że należy domniemywać, że wniosku W. i A. P. o przejęcie gospodarstwa nie było. W innym przypadku zachowałaby się chociaż jedna jego kopia. Uprawdopodabnia to zeznanie J. C., która stwierdziła, że rodzice nie uprzedzili jej o powyższym fakcie. Dowodzi to, że organ nie działał w sprawie wnikliwie oraz nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Skarżąca podniosła również, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 4 ust. 1 ustawy z 29 maja 1974 r., gdyż na tej podstawie nieruchomość, na której gospodarują zstępni rolnika, może być przekazana na własność Państwa tylko za ich zgodą, a skarżąca takiej zgody nie wyraziła. Ponadto, kwestionowana decyzja naruszyła art. 6 ww. ustawy, gdyż produkcja rolna przejętego gospodarstwa była na poziomie wyższym niż średni w gminie.

Podniosła ponadto, że przesłała dowody istotne dla sprawy, nieznane Ministrowi, potwierdzające zameldowanie W. P., A. P., J. C., G. C. i C. C. Do 1980 r. mieszkała w G. w jednym domu, w jednym gospodarstwie z rodzicami, a do 1975 r. pracowała w tym gospodarstwie. Odpis aktu małżeństwa potwierdza fakt, że zaraz po ślubie G. C. mieszkał w G. i pracował w gospodarstwie, zaś kopia decyzji z [...] listopada 1973 r. wskazuje, że państwo P. przyjechali do G. jako repatrianci i powinni być zwolnieni w 1958 r. od obowiązku uiszczania ceny nabycia nieruchomości rolnych w zamian za mienie pozostawione poza granicami Polski.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa I Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie wskazując, że J. C. wystąpiła ze skargą do Sądu na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] kwietnia 2018 r., lecz nie sformułowała zarzutów wobec tej decyzji, a wskazywała na błędy w orzeczeniu Naczelnika Gminy O. z dnia [...] lipca 1975 r. oraz decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2015 r. Zarzuty te wykraczają zatem poza zakres sprawy objętej skargą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższa ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Natomiast zgodnie z art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję tego samego organu o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2015 r.

Kontrolowana przez Sąd decyzja wydana została w trybie wznowienia postępowania. Tryb ten stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie zwykłe, w którym zapadła ta decyzja było dotknięte kwalifikowaną wadliwością prawną przewidzianą, między innymi, w art. 145 § 1 kpa. Postępowanie w przedmiocie wznowienia ma zatem własną, odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8 kpa nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Istotne jest przy tym to, że wznowienie postępowania jest nadzwyczajnym środkiem procesowym i stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej. Z tej przyczyny tryb ten może być stosowany tylko w ściśle określonych w ustawie przypadkach i po spełnieniu koniecznych warunków.

Podstawę wniosku J. C. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] września 2015 r. stanowił art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W myśl tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Z powyższego wynika, że warunkiem wznowienia postępowania na tej podstawie jest wystąpienie trzech przesłanek. Po pierwsze, ujawnione okoliczności i dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Po drugie, "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne. Oznacza to, że dotyczą one przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji ostatecznej w kwestiach zasadniczych. Po trzecie, "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.

Jako istotne dla sprawy nowe dowody, nieznane organowi, który wydał decyzję ostateczną, skarżąca przedłożyła: 1) decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w O. z [...] września 1973 r., nr [...], 2) odpisy skrócone aktu małżeństwa G. i J. C., aktu zgonu G. C. oraz aktu urodzenia C. C., oraz 3) wydane przez Wójta Gminy O. dokumenty potwierdzające okresy zameldowania W. P., A. P., J. C., G. C. i C. C. w G., gmina O.

Sąd w pełni podziela ocenę organu, że ujawnienie powyższych dokumentów nie może skutkować uchyleniem, jako wadliwej, ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2015 r.

Jak już wskazano powyżej, warunkiem uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, jest ujawnienie tylko takich dowodów, które mają istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dacie wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przedłożone przez skarżącą dokumenty tych warunków nie spełniają. Dokumenty te, na co trafnie wskazał organ, nie wywierają żadnego wpływu na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] września 2015 r. Przedmiotem tej decyzji wydanej w trybie nieważnościowym była bowiem wyłącznie ocena legalności decyzji Naczelnika Gminy O. z [...] lipca 1975 r. o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego. Wpływ na ww. decyzję mogłyby zatem wywrzeć tylko takie nowe okoliczności i dowody, które dotyczą przesłanek wydania decyzji Naczelnika Gminy O. z [...] lipca 1975 r. tj. kwestii złożenia przez właściciela gospodarstwa wniosku o przejęcie na własność Państwa gospodarstwa rolnego, osiągnięcia przez właściciela gospodarstwa odpowiedniego wieku czy ewentualnie zaliczenia tego właściciela do jednej z grup inwalidów. Żaden zaś z dokumentów przedłożonych przez skarżącą na poparcie wniosku o wznowienie postępowania nie odnosi się do powyższych przesłanek. Nie można zatem przyjąć aby powyższe dokumenty stanowily "dowody istotne" dla sprawy zakończonej decyzją z [...] września 2015 r. w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Ponadto, dokument w postaci odpisu aktu małżeństwa G. i J. C. nie stanowi "nowego dowodu" z rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż, jak wynika z akt sprawy, został już przedłożony organowi w toku postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] września 2015 r.

Prawidłowości zaskarżonej decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej nie zdołały również podważyć podniesione w skardze zarzuty. Zarzuty te koncentrują się bowiem w głównej mierze na naruszeniu przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania przy wydaniu decyzji z [...] września 2015 r. i [...] sierpnia 2015 r. oraz decyzji z [...] lipca 1975 r. Kwestie te podlegały już jednak ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem z 15 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2171/15, którym ten sąd skargę J. C. oddalił. Wobec powyższego, nie mogą one być, jak tego oczekuje skarżąca, przedmiotem ponownej oceny Sądu, tyle że tym razem w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem skarżącej o wznowienie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji.