Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 103/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4, 15 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 37, 88, 140, 145, 143, 191, 240, 239
journal: Dz.U. 2015 poz 332
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - tekst jednolity
article: art. 88, art. 90
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędzia del. WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 17 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Powiatu Nowosądeckiego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą Powiatu Nowosądeckiego a Prezydentem m.st. Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku E. Ś. o zatwierdzenie indywidualnego planu usamodzielnienia postanawia: wskazać Prezydenta m.st. Warszawy jako organ właściwy w sprawie


UZASADNIENIE

Starosta Nowosądecki wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Powiatem Nowosądeckim a Miastem Stołecznym Warszawa, poprzez wskazanie tego ostatniego jako organu właściwego do rozpoznania wniosku E. Ś. w sprawie zatwierdzenia Indywidualnego programu usamodzielnienia. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że dnia 23 lutego 2015 r. małoletnia E. Ś. przedłożyła w Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w Nowym Sączu do zatwierdzenia indywidualny plan usamodzielnienia opracowany z opiekunem usamodzielnienia wraz ze zgodą na pozostanie w dotychczasowej rodzinie zastępczej po uzyskaniu pełnoletniości.

Małoletnia E. Ś. ur. [...] r. w Warszawie, na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z dnia 19 maja 1997 r. sygn. akt: IV NSm 241/97 została umieszczona w trybie natychmiastowym w placówce opiekuńczo - wychowawczej. W konsekwencji powyższego małoletnia trafiła do Domu Dziecka nr [...] w Warszawie z/s przy ul. [...], gdzie faktycznie przebywała do 28 czerwca 1998 r.

Na podstawie umowy o powierzenie dziecka rodzinie zastępczej z dnia 26 czerwca 1998 r. opieka nad małoletnią E. Ś. zamieszkałą w Domu Dziecka nr [...] powierzona została B. i H. Ś. zam. [...].

Postanowieniem Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z dnia 21 sierpnia 1998 r. sygn. akt: IV Nsm 232/98 małoletnia umieszczona została w rodzinie zastępczej B. i H. Ś., gdzie przebywała do osiągnięcia pełnoletniości.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. Starosta Nowosądecki dokonał zmiany nazwiska małoletniej na "Ś."

Wskazano, że zadania Powiatu Nowosądeckiego wynikające z ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wykonywane są przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Nowym Sączu. Zgodnie z przepisem art. 145 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej indywidualny program usamodzielnienia jest opracowywany przez osobę usamodzielnianą wspólnie z opiekunem usamodzielnienia co najmniej na miesiąc przed osiągnięciem przez osobę usamodzielnianą pełnoletniości, a następnie jest zatwierdzany przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie.

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Nowym Sączu przekazało wniosek E. Ś. do Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie do załatwienia zgodnie z właściwością, ponieważ powiatem właściwym do ponoszenia wydatków na dziecko jest Miasto Stołeczne Warszawa jako powiat miejsca zamieszkania dziecka przed jego umieszczeniem w pieczy zastępczej w której dziecko osiągnęło pełnoletniość.

Zaznaczono, że dla rozstrzygnięcia powstałego sporu istotne znaczenie mają unormowania zawarte w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r., poz. 332), która weszła w życie 1 stycznia 2012 r. Ustawa ta w art. 218 wprowadziła zmiany w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej i - tak w pkt. 16 uchyliła art. 70-87a, w pkt 17 nadała nowe brzmienie art. 88, zaś w pkt 19 nowe brzmienie art. 90 ust. 1. Nowe brzmienie zarówno art. 88 ust. 1, jak i art. 90 ust. 1 nie zawiera pojęcia rodziny zastępczej.

W niniejszej sprawie zastosowanie będą miały przepisy ustawy o pomocy społecznej sprzed nowelizacji, zgodnie z art. 238 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.

Przepis art. 90 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r. stanowi, że pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki udziela starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej lub skierowaniem do placówki, o której mowa w art. 88 ust. 1. Za miejsce zamieszkania dziecka określone w art. 90 ust. 1 u.p.s. należy przyjąć miejsce właściwe przed umieszczeniem w tej rodzinie zastępczej, w której dziecko uzyskało pełnoletniość prowadzącą do usamodzielnienia się w rozumieniu przepisów u.p.s.

Takim miejscem zamieszkania jest w ocenie wnioskodawcy Miasto Stołeczne Warszawa albowiem małoletnia mieszkała w Domu Dziecka nr [...], co potwierdza m.in. treść w/w umowy o powierzenie opieki dziecka (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2012 r., I OW 6/12).

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wskazał, że zgodnie z przepisem art. 145 ust. 4 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 332) indywidualny program usamodzielnienia jest opracowywany przez osobę usamodzielnianą wspólnie z opiekunem usamodzielnienia co najmniej na miesiąc przed osiągnięciem przez osobę usamodzielnianą pełnoletniości, a następnie jest zatwierdzany przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie. W istocie zatem właściwość kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie, który powinien zatwierdzić indywidualny program usamodzielnienia należy ustalić mając na uwadze właściwość powiatu do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie (art. 191 ust. 1). Zgodnie z art. 22 § 1 pkt 1 kpa spory o właściwość rozstrzygają między organami jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2-4 - wspólny dla nich organ wyższego stopnia, a w razie braku takiego organu - sąd administracyjny. Natomiast w myśl art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.) sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.

Prezydent wskazał, że przedmiotem wniosku Powiatu Nowosądeckiego, z upoważnienia którego działa Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, jest wskazanie m.st. Warszawy jako właściwego do zatwierdzenia indywidualnego programu usamodzielnienia pełnoletniej wychowanki pieczy zastępczej. Zatwierdzenia, zgodnie z powołanym przepisem art. 145 ust. 4 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, dokonuje kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie. Nie można zatem, w ocenie Prezydenta wydać rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem wniosku. Miasto stołeczne Warszawa nie jest organem administracji, zaś zatwierdzenie indywidualnego programu usamodzielnienia należy do wyłącznej kompetencji kierownika pcpr. Zatwierdzenie indywidualnego programu usamodzielnienia jest czynnością o charakterze materialno-technicznym, która w konsekwencji może prowadzić do przyznania, w formie decyzji administracyjnej, pomocy na kontynuowanie nauki lub pomocy na usamodzielnienie. Jeśli jednak traktować wniosek Powiatu Nowosądeckiego jako wniosek o rozstrzygnięcie sporu w przedmiocie ustalenia powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie, wniosek taki należy, zdaniem Prezydenta uznać za przedwczesny, gdyż z posiadanych informacji nie wynika, że E. Ś. złożyła w powiecie nowosądeckim wniosek o przyznanie pomocy na kontynuowanie nauki lub wniosek o przyznanie pomocy na usamodzielnienie.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Prezydenta wniosek o rozstrzygnięcie sporu powinien zostać odrzucony.

Gdyby jednak Sąd I instancji nie podzielił przedstawionego wyżej stanowiska wniesiono o wskazanie Dyrektora Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w Nowym Sączu jako właściwego do rozpoznania sprawy, tj. do zatwierdzenia indywidualnego programu usamodzielniania i tym samym powiatu nowosądeckiego jako właściwego do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki o usamodzielnienie. Wskazano, że pismem z dnia 23 lutego 2015 r. PCPR, w Nowym Sączu zwrócił się do WCPR z wnioskiem o akceptację opiekuna usamodzielnienia w związku z tym, że wychowanka rodziny zastępczej E. Ś. w dniu [...] kwietnia 2015 r. osiągnie pełnoletniość.

E. Ś. została pozostawiona przez matkę bezpośrednio po urodzeniu w szpitalu w Warszawie, na podstawie postanowienia sądu z 21 sierpnia 1998 r. została umieszczona w rodzinie zastępczej na terenie powiatu nowosądeckiego. Przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej dziecko przebywało w Domu Dziecka w Warszawie.

Prezydent wskazał, że zgodnie z przepisem art. 145 ust. 3 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej opiekunem usamodzielnienia może być osoba tworząca rodzinę zastępczą, prowadząca rodzinny dom dziecka, koordynator rodzinnej pieczy zastępczej, pracownik socjalny powiatowego centrum pomocy rodzinie, osoba będąca w placówce opiekuńczo- wychowawczej albo regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej wychowawcą lub psychologiem, lub inna osoba wskazana przez osobę usamodzielnianą i zaakceptowana przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie. Dyrektor Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie nie dokonywał czynności akceptacji wyboru opiekuna usamodzielnienia E. Ś.

Zgodnie z przepisem art. 238 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej w przypadku gdy dziecko zostało umieszczone w pieczy zastępczej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (przed 1 stycznia 2012 r.) do ustalania właściwości powiatu zobowiązanego do finansowania pobytu dziecka w pieczy zastępczej stosuje się przepisy dotychczasowe. Pojęcie finansowania pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie mieści się w pojęciu wydatków na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej. Na taką wykładnię wskazuje przepis art. 192 ustawy, który do wydatków na opiekę i wychowanie dziecka, o których mowa w art. 191 ust. 1, zalicza m.in. środki finansowe na pomoc na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie.

Prezydent zaznaczył, że przepis art. 238 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej odsyłając do stosowania przepisów dotychczasowych wskazuje na stosowanie przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2012 r. Zgodnie z art. 90 ust. 1 ups pomocy pieniężnej na usamodzielnienie i pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki udziela starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej lub skierowaniem do placówki, o której mowa w art. 88 ust. 1. W ustawie o pomocy społecznej oraz w ustawie o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej brak definicji pojęcia "miejsce zamieszkania". Wobec tego należy odwołać się do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964, nr 16, poz.93, z późn. zm.). Zgodnie z art. 26 k.c. miejscem zamieszkania dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską jest miejsce zamieszkania rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska lub któremu zostało powierzone wykonywanie władzy rodzicielskiej. Jeżeli władza rodzicielska przysługuje na równi obojgu rodzicom mającym osobne miejsce zamieszkania, miejsce zamieszkania dziecka jest u tego z rodziców, u którego dziecko stale przebywa. Jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Natomiast zgodnie z art. 27 k.c. miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna.

Prezydent wskazał, że przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej wychowanka przebywała na podstawie postanowienia sądu z dnia 19 maja 1997 r. w placówce opiekuńczo- wychowawczej przy ul. [...] w Warszawie. Brak jest natomiast informacji czy w czasie pobytu dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej na terenie Warszawy ustanowiony został opiekun prawny. W tych okolicznościach nie można, zdaniem Sądu I instancji ustalić miejsca zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, o którym mowa w art. 90 ust.1 ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2012 r.

Prezydent wskazał, że miejscem zamieszkania dziecka jest od dnia 29 marca 1999 r. powiat nowosądecki, tj. od czasu ustanowienia opiekuna prawnego w osobach H. i B. Ś. Wskazano, że w piśmie z dnia 25 marca 2015 r. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Nowym Sączu powołuje się na przepis art. 86a ustawy o pomocy społecznej w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2012 r. W przedmiotowej sprawie jednak ten przepis nie może mieć zdaniem Prezydenta zastosowania - właściwym w sprawie jest art. 90 ust. 1 powołanej ustawy.

Prezydent zaznaczył, że za miejsce zamieszkania dziecka określone w art. 90 ust. 1 u.p.s. należy przyjąć miejsce właściwe przed umieszczeniem w tej rodzinie zastępczej, w której dziecko uzyskało pełnoletniość prowadzącą do usamodzielnienia się w rozumieniu przepisów u.p.s. Powołany w piśmie z dnia 25 marca 2015 r. art. 86a nie znajduje w ocenie Sądu I instancji zastosowania do sytuacji określonej w art. 90 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Skoro bowiem w art. 90 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ustawodawca nie doprecyzował pojęcia "miejsca zamieszkania" dziecka w taki sam sposób, jak uczynił to w art. 86a tej ustawy, to brak jest podstaw do uznania, aby pojęcie użyte w art. 90 ust. 1 ustawy należało rozumieć tak samo, jak pojęcie użyte w art. 86a tej samej ustawy. W konsekwencji, za miejsce zamieszkania dziecka określone w art. 90 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej należy zdaniem Sądu I instancji przyjąć miejsce właściwe przed umieszczeniem w tej rodzinie zastępczej, w której dziecko uzyskało pełnoletniość prowadzącą do usamodzielnienia się w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej. Stanowisko to wyrażone zostało w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lipca 2010 r. sygn. akt I OW 56/10 (tak NSA w Postanowieniu z dnia 19 kwietnia 2012 r., I OW 6/12).

Zdaniem Prezydenta niesporne jest, że E. Ś. przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej na terenie powiatu nowosądeckiego (która to rodzina jest równocześnie opiekunem prawnym) przebywała w Domu Dziecka w Warszawie. W czasie pozostawania w Warszawie dziewczynka była pozbawiona opieki i wychowania rodziców, brak natomiast informacji czy w tym czasie była ustanowiona opieka prawna nad dzieckiem. Z tych powodów nie można ustalić miejsca zamieszkania dziecka w tym okresie. Dopiero umieszczenie E. Ś. w rodzinie zastępczej na terenie powiatu nowosądeckiego i ustanowienie opiekuna prawnego pozwala na jednoznaczne określenie miejsca zamieszkania dziecka zgodnie z przepisem art. 27 Kodeksu cywilnego - miejscem zamieszkania osoby pozostającej pod opieką jest miejsce zamieszkania opiekuna. "Miejsce faktycznego pobytu dziecka należy odróżnić od miejsca jego zamieszkania w prawnym znaczeniu tego określenia. W komentowanym przepisie chodzi o prawne miejsce zamieszkania, które w stosunku do dziecka jest tzw. domicilium necessarium, tj. miejscem zamieszkania określonym ustawowo w zależności od miejsca zamieszkania innych osób bez względu na to, czy dziecko w rzeczywistości w danej miejscowości przebywa. Wola dziecka pozostającego pod władzą rodzicielską nie rozstrzyga o jego miejscu zamieszkania w sensie prawnym (por. wyrok NSA z dnia 8 listopada 1988 r., III SA 428/88, ONSA 1988, nr 2, poz. 88) - tak Ewa Michniewicz- Broda w Kodeks cywilny. Komentarz. Część ogólna.

Jednocześnie Prezydent podniósł, że rozróżnienia wymaga pojęcie pierwszej formy pieczy zastępczej, o którym mowa w piśmie PCPR w Nowym Sączu od miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej.

W przedmiotowej sprawie nie można w ocenie Prezydenta ustalić miejsca zamieszkania E. Ś. przed wyznaczeniem opiekuna prawnego stąd potrzeba odwołania do przepisów ogólnych postępowania administracyjnego, tj art. 21 § 1 pkt 3 k.p.a. - właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala -się w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej.

Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe miejscowo do rozpoznania wniosku E. Ś. o zatwierdzenie indywidualnego planu usamodzielnienia.

Dla rozstrzygnięcia powstałego sporu istotne znaczenie mają unormowania zawarte w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 149, poz. 887), dalej ustawa o wspieraniu rodziny, która weszła w życie 1 stycznia 2012 r. Ustawa ta w art. 218 wprowadziła zmiany w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) i tak w pkt 16 uchyliła art. 70 - 87a, w pkt 17 nadała nowe brzmienie art. 88, zaś w pkt 19 nowe brzmienie art. 90 ust. 1.

Sytuacja prawna osób opuszczających rodziny zastępcze przed 1 stycznia 2012 r. została uregulowana w art. 240 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny.

Stanowi on, że do pomocy dla osób usamodzielnianych, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy opuściły rodzinę zastępczą albo placówkę opiekuńczo-wychowawczą, albo pobierają pomoc przyznaną im na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Oznacza, to a contrario, że w sytuacji gdy osoba taka opuszcza rodzinę zastępczą po tej dacie zastosowanie będą miały przepisy ustawy o wspieraniu rodziny.

E. Ś. rodzinę zastępczą będzie mogła opuścić najwcześniej z chwilą osiągnięcia pełnoletniości tj. po [...] lutego 2015 r. Kwestia finansowania jej usamodzielnienia winna być oceniana zatem w trybie nowych regulacji.

W myśl art. 37 ust. 2 ustawy o wspieraniu rodziny osoba, która osiągnęła pełnoletniość w pieczy zastępczej może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej do ukończenia 25 roku życia, jeżeli się uczy. Na taką osobę przysługuje na podstawie art. 82 ustawy o wspieraniu rodziny świadczenie, o którym mowa w art. 80 ust. 1 oraz dodatki, o których mowa w art. 81, przyczym uprawnienia związane z dalszym finansowaniem pobytu w rodzinie zastępczej nie są tożsame z uprawnieniami osoby usamodzielnianej. Osoba usamodzielnianej zgodnie art. 140 ust.1 pkt.1-3 przysługuje pomoc na kontynuowanie nauki, usamodzielnienie, zagospodarowanie, pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, zatrudnienia, pomoc prawna, psychologiczną.

Z tego też względu zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjny przepis art. 238 ustawy o wspieraniu rodziny nie będzie miał w tej sprawie zastosowania, jako że reguluje kwestię finansowania pobytu dziecka pozostającego w rodzinie zastępczej, a nie jego usamodzielnienie.

Wskazać należy, że zgodnie z przepisem art. 145 ust. 4 indywidualny program usamodzielnienia jest opracowywany przez osobę usamodzielnianą wspólnie z opiekunem usamodzielnienia co najmniej na miesiąc przed osiągnięciem przez osobę usamodzielnianą pełnoletniości, a następnie jest zatwierdzany przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie powiatu właściwego do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie. A zatem właściwość kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie, który powinien zatwierdzić indywidualny program usamodzielnienia należy ustalić mając na uwadze właściwość powiatu do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie.

W myśl przepisu art. 143 ust. 1 pomoc, o której mowa w art. 140 ust. 1, jest przyznawana lub udzielana na wniosek osoby usamodzielnianej. Wniosek o przyznanie pomocy na kontynuowanie nauki i pomocy na usamodzielnienie osoba usamodzielniana składa w powiecie właściwym do ponoszenia wydatków na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie za pośrednictwem kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie powiatu właściwego ze względu na miejsce pobytu osoby usamodzielnianej (ust. 2).

Zgodnie z art. 191 ust. 1 ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej powiat właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem go po raz pierwszy w pieczy zastępczej ponosi:

1) wydatki na opiekę i wychowanie dziecka umieszczonego w rodzinie zastępczej albo rodzinnym domu dziecka;

2) średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym;

3) wydatki na finansowanie pomocy na kontynuowanie nauki i usamodzielnienie.

Pojęcie miejsca zamieszkania dziecka przed jego umieszczeniem po raz pierwszy w pieczy zastępczej oznacza w realiach niniejszej sprawy miasto Warszawa, gdzie E. Ś. zamieszkiwała zanim została umieszczona na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa z dnia 21 sierpnia 1998r.( sygn. akt IV Nsm 323/98) w rodzinie zastępczej B. i H.Ś., gdzie przebywała do pełnoletniości.

W konsekwencji należy wskazać Prezydenta miasta stołecznego Warszawy, jako organ właściwy do rozpatrzenia wniosku E. Ś.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji postanowienia.