Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 32/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 190
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Ewa Marcinkowska (spr.), Protokolant asystent sędziego Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi B. K. na bezczynność Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 22 listopada 2010 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej do rozpatrzenia wniosku B. K. z 22 listopada 2010 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami postępowania; 2. stwierdza, że bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego B. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 listopada 2010 r. B. K. zwrócił się do Prezesa Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (RP) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej z akt znaku towarowego [...] ([...]), tj. o wyjaśnienie, czy w trakcie badania zgłoszenia tego znaku był brany pod uwagę znak [...] ([...]), bądź też inne znaki towarowe zawierające wskazane słowo, a w szczególności, czy ekspert badający zgłoszenie znaku [...] odnotował znaki ze słowem [...] w karcie badania znaku.

Ponadto, wniósł o udzielenie informacji, czy przy ewentualnej kolizji znaków [...] z wcześniejszym [...] uwzględniane były działania ugodowe właścicieli tych znaków (jego zdaniem, wystarczy potwierdzenie, czy zostały one złożone do akt i były wykorzystane w ocenie znaku [...]).

W treści wniosku podał, że o powyższą informację oraz inne związane z tym kwestie zwrócił się wnioskiem z dnia 31 maja 2010 r. do Departamentu Badań Znaków Towarowych, który pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. udzielił jedynie częściowej odpowiedzi, a odmowę udostępnienia informacji, wymienionych w pierwszym akapicie tego wniosku, uzasadnił stwierdzeniem, iż karta badania nie stanowi informacji publicznej, bo nie jest ona kierowana do stron postępowania. Wnioskodawca zaznaczył, że jest to sprzeczne z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), zaliczającym do dokumentów urzędowych także dokumenty tylko złożone do akt. Podkreślił, iż nie ubiega się o kopię całej karty badania, choć i w ten sposób jego wniosek może być zrealizowany, lecz o informację, czy są w niej określone wpisy.

Pismem z dnia [...] grudnia 2010 r. Prezes Urzędu Patentowego RP podtrzymał stanowisko Departamentu Badań Znaków Towarowych zawarte w pismach z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie odmowy udostępnienia wnioskodawcy kserokopii karty badania znaku oraz informacji, czy w sprawie uwzględniono działania ugodowe właścicieli znaków [...] i [...]. Wyjaśniono, że udostępnienie materiałów, dotyczących ewentualnych działań ugodowych właścicieli znaków, może być zrealizowane jedynie poprzez bezpośrednie zwrócenie się do uprawnionych. Jednocześnie podano, że decyzje w sprawie udzielania praw wyłącznych należą do niezawisłych ekspertów, zaś informacje, do których dostępu domaga się strona, mogą być odczytane jako próba nieuzasadnionej kontroli prowadzonych przez ekspertów badań oraz procedury w zakresie udzielania praw wyłącznych. Kontrola natomiast legalności podejmowanych przez Urząd Patentowy RP decyzji należy do kompetencji sądów administracyjnych.

Pismem z dnia 11 stycznia 2011 r. B. K., kwestionując stanowisko organu zawarte w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r., ponownie zażądał udostępnienia wskazanych wyżej informacji.

Prezes Urzędu Patentowego RP, odpowiadając wnioskodawcy w dniu [...] lutego 2011 r., podtrzymał swoją argumentację zawartą w piśmie z dnia [...] grudnia 2010 r. oraz poprzednich pismach Departamentu Badań Znaków Towarowych. Podkreślił, że kwestia sposobu prowadzenia karty badania i umieszczania na niej informacji nie jest uregulowana w żadnych obowiązujących przepisach. To, jakie informacje zostaną w niej zawarte, zależy od eksperta. Karta jest odzwierciedleniem toku myślenia osoby prowadzącej sprawę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K. zarzucił Prezesowi Urzędu Patentowego RP bezczynność polegającą na nierozpoznaniu jego wniosku z dnia 22 listopada 2010 r. w zakresie dostępu do informacji publicznej oraz niewydaniu decyzji odmawiającej mu udostępnienia żądanych dokumentów, w terminie określonym w art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przyznając, że odpowiedział na przedmiotowy wniosek w terminie późniejszym niż przewiduje to ustawa o dostępie do informacji publicznej. Odnośnie zaś kwestii, czy przy ewentualnej kolizji znaków [...] i [...] uwzględnione zostały działania ugodowe właścicieli znaków, podał, iż nie może udzielić tej informacji, bowiem informacja o ewentualnej ugodzie zawarta byłaby w dokumentach prywatnych, które nie podlegają udostępnieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 maja 2011 r. sygn. akt II SAB/Wa 88/11 oddalił skargę B. K. na bezczynność Prezesa Urzędu Patentowego RP.

W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, iż karta badania znaku towarowego nie jest dokumentem urzędowym, gdyż nie zawiera oświadczenia woli lub wiedzy funkcjonariusza publicznego. Na podstawie karty nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się organ udzielając prawa ochronnego na znak towarowy. Podkreślono, że jest to dokument roboczy o charakterze wewnętrznym, przewidujący szereg działań o charakterze operacyjnym, zmierzających do wszechstronnej oceny zasadności ochrony zgłoszonego znaku towarowego.

Według argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu wyroku WSA nie jest także informacją publiczną odpowiedź na pytanie, czy przy badaniu przez organ znaku [...] uwzględniono znak [...] oraz jaki wpływ na ocenę tego znaku miały ewentualne działania ugodowe między właścicielami tych znaków. W tym zakresie Sąd wskazał, iż art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy o dostępie do informacji publicznej nakłada obowiązek udostępnienia informacji publicznej o danych publicznych, w tym treści innych wystąpień i ocen dokonanych przez organy władzy publicznej. Z treści tego przepisu wynika więc, iż organy władzy publicznej obowiązane są udostępnić "oceny dokonane", a więc takie, którymi już dysponują w dacie otrzymania żądania strony, tj. wytworzone uprzednio. Stąd, zdaniem Sądu, wniosek o wyjaśnienie motywów, jakimi kierował się organ przy wydaniu decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy [...], a także dokonanych przez niego ocen, nie podlega ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Na skutek wniesionej skargi kasacyjnej przez B. K. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1550/11 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, wyrażonym w zaskarżonym wyroku, jakoby żądania określone przez B. K. we wniosku z dnia 22 listopada 2010 r. nie odnosiły się do informacji publicznej. NSA stwierdził, iż w tym zakresie Sąd pierwszej instancji błędnie zaaprobował przyjęcie przez organ, że objęte żądaniami wniosku informacje z akt sprawy znaku towarowego [...] ([...]) o karcie badania znaku i ewentualnych działaniach ugodowych właścicieli znaków nie stanowią informacji publicznej, a w konsekwencji tego – nie podlegają udostępnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko prezentowane w doktrynie oraz orzecznictwie, że informację publiczną stanowi całość akt postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej – w tym zarówno dokumenty wytworzone, jak i posiadane przez organ w związku z konkretną sprawą. Wbrew bowiem twierdzeniu Sądu pierwszej instancji, ustawa nie ogranicza "prawa do informacji" wyłącznie do dokumentów urzędowych. Co do zasady zatem, udostępnieniu podlegać będzie wszystko, co znajduje się w aktach postępowania, niezależnie od tego, czy będzie to dokument urzędowy, czy prywatny. Bez znaczenia pozostaje również to, czy dokument znajdujący się w aktach ma charakter "wewnętrzny", czy "roboczy".

Ponadto, potwierdzając zasadność powołanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego, NSA podniósł, że Sąd pierwszej instancji, rozpatrując skargę na bezczynność Prezesa Urzędu Patentowego w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia 22 listopada 2010 r. o udostępnienie informacji z akt znaku towarowego [...] ([...]), nie zapoznał się z aktami akt znaku towarowego [...] ([...]), gdyż akta te nie zostały mu przez organ przedstawione. Dokonana przez Sąd pierwszej instancji ocena, wskazująca na brak w aktach znaku towarowego [...] ([...]) informacji na temat działań ugodowych właścicieli znaków, podjęta została zatem nie na podstawie kompletnych akt znaku towarowego [...] ([...]), a jedynie na podstawie wydzielonych przez kontrolowany organ, niektórych dokumentów z tych akt.

Wskazane okoliczności powinien zatem wziąć pod uwagę Sąd pierwszej instancji, ponownie rozpoznając sprawę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów.

Zgodnie z kolei z art. 190 ww. ustawy – sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Skarga na bezczynność Prezesa Urzędu Patentowego RP, oceniana w świetle powyższych kryteriów, zasługuje na uwzględnienie.

Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub – wprawdzie – prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (vide: T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 86).

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione.

Udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno - technicznej. Obowiązek wydania decyzji administracyjnej ustawodawca przewidział natomiast tylko w takim wypadku, gdy informacja, której udostępnienia żąda określony podmiot, jest informacją publiczną, lecz organ odmawia jej udostępnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1550/11 przesądził, że żądane przez B. K. we wniosku z dnia 22 listopada 2010 r. informacje z akt sprawy znaku towarowego [...] ([...]) o karcie badania znaku i ewentualnych działaniach ugodowych właścicieli znaków mają walor informacji publicznej. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w tym wyroku, informację publiczną stanowi całość akt postępowania prowadzonego przez organ administracji publicznej – w tym zarówno dokumenty wytworzone, jak i posiadane przez organ w związku z konkretną sprawą. Ustawa nie ogranicza bowiem "prawa do informacji" wyłącznie do dokumentów urzędowych. Co do zasady zatem, udostępnieniu podlegać będzie wszystko, co znajduje się w aktach postępowania, niezależnie od tego, czy będzie to dokument urzędowy, czy prywatny. Bez znaczenia pozostaje również to, czy dokument znajdujący się w aktach ma charakter "wewnętrzny", czy "roboczy".

Skoro zatem zostało przesądzone, że wnioskowane przez B. K. informacje stanowią informację publiczną, a Prezes Urzędu Patentowego RP jest w posiadaniu żądanych przez wnioskodawcę informacji, to zobowiązany jest załatwić wniosek skarżącego zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, udzielając tych informacji albo ich odmawiając, w formie decyzji administracyjnej, a w przypadku wątpliwości co do zakresu żądania wniosku, zwrócić się wcześniej do wnioskodawcy o jego sprecyzowanie.

Jeżeli natomiast Prezes Urzędu Patentowego RP nie dysponuje żądanymi informacjami z uwagi na ich brak w aktach sprawy znaku towarowego [...] ([...]), to powinien poinformować o tym wnioskodawcę. Przepis art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej wyraźnie bowiem stanowi, że organy administracji publicznej obowiązane są do udostępnienia informacji publicznych będących w ich posiadaniu. Organ nie pozostaje zatem w bezczynności w sytuacji, gdy poinformuje wnioskodawcę, iż nie dysponuje żądaną informacją publiczną.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy, mając na względzie, iż suma kosztów przejazdu i równowartość utraconego zarobku w postępowaniu prowadzonym przez stronę osobiście nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego.