Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 406/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6093 Spółki wodne i związki wałowe
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 441 i 448
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie : Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant : sekretarz sądowy Anna Bubula po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi P. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2021 r. znak SKO.PW/4171/106/2021 w przedmiocie odmowy zatwierdzenia statutu spółki wodnej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 grudnia 2021 r. znak SKO.PW/4171/106/2021 orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 21 września 2021 r. znak WS-08.6343.3.2021.WM o odmowie zatwierdzenia statutu spółki wodnej pod nazwą "[...] Spółka Wodna" z siedzibą przy ul. [...] w K. obejmującej swoją działalnością obszar Miasta Krakowa, gdzie członkowie mają prawa do nieruchomości, gruntów i budowli. W uzasadnieniu decyzji organ streścił przebieg postępowania w sprawie. Wskazano, że kwestionowane rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta Krakowa podjęte zostało w ramach sprawowanego przez ten organ nadzoru nad działalnością spółek wodnych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (dalej p.w.). Nadzór ten jest sprawowany od etapu organizowania spółki wodnej, przesłanką bowiem jej powstania jest zawarcie umowy przez założycieli i uchwalenie przez nich statutu spółki podlegającego zatwierdzeniu przez starostę w drodze decyzji. Starosta zatwierdzając statut, bada jego zgodność z obowiązującym prawem, a przez zatwierdzenie statutu spółka nabywa osobowość prawną. Nadzór sprawowany przez starostę na bieżąco dotyczy w szerokim zakresie merytorycznej działalności spółek. Spółka wodna może być rozwiązana przez starostę, w drodze decyzji, m.in. jeżeli działalność spółki wodnej narusza przepisy prawa lub postanowienia statutu. Konieczność nadzoru administracyjnego nad spółkami wynika z charakteru prowadzonej przez nie działalności (w dziedzinie gospodarki wodnej). Woda, jako strategiczny zasób naturalny, jest chroniona prawem w sposób szczególny m.in. poprzez ustanowienie w ustawie prawo wodne szczegółowych zasad nabywania praw do korzystania z niej w drodze uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Wykonywanie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego poddane jest wyłącznie kontroli administracyjnej. Analogicznie więc ustawodawca postanowił w sprawach kontroli działania spółek wodnych, których działalność prowadzona jest na mocy praw wynikających z pozwoleń wodnoprawnych, np. na wykonanie urządzeń wodnych lub różnego rodzaju korzystania z wód. Często spółki wodne są zawiązywane w celu realizacji celów publicznych dotyczących zaspokojenia potrzeb społeczności danej miejscowości. Mogą one także realizować indywidualne obowiązki i prawa jej członków wobec Prawa wodnego, np. utrzymanie funkcji urządzeń wodnych będących własnością członków spółki wodnej. Spółki powinny utrzymywać się ze składek swoich członków. Ustawodawca przewidział dla nich możliwość wsparcia finansowego ze strony państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego. Prawo wodne zakłada jednak, że realizacja celów, dla których realizacji została utworzona spółka wodna, nie może być obliczona na osiąganie zysków. Następnie organ II instancji przytoczył treść mających zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. prawo wodne. Dokonując zastosowania powołanych przepisów do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy Kolegium zważyło, że poddany ocenie statut nie odpowiadał przepisom prawa. Po pierwsze, nieprawidłowo określono w analizowanym statucie teren działania zawiązanej spółki (art. 448 ust. 1 pkt 1 p.w. ) i Kolegium podtrzymało stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji tj. w § 1 pkt 3 statutu wskazany teren działania spółki - obszar miasta Kraków, gdzie członkowie mają prawa do nieruchomości, gruntów i budowli jest nieprecyzyjnym zapisem i tak jak wskazano w uzasadnieniu decyzji teren działania spółki wodnej winien być ściśle określony z potrzebami członków spółki wodnej w dziedzinie gospodarowania wodami, w granicach określonych ustawą Prawo wodne. Członkiem spółki wodnej może być podmiot, który ma możliwość realizacji celów ustawowych i statutowych i który jest właścicielem określonych gruntów, służących prawidłowej gospodarce wodnej. Udział w spółce w charakterze członka nie podlega zatem swobodnemu obrotowi prawnemu, lecz ma charakter osobisty i wiąże się z prawem do danego gruntu, (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 czerwca 2021 r. sygn. II SA/Go 809/20 publ. w LEX nr 3208772).

Nie jest możliwe gospodarowanie wodami w sytuacji, gdy członkowie spółki nie posiadają żadnych gruntów, na których występowałyby wody, którymi można by gospodarować. "Państwo i jednostki samorządu terytorialnego, udzielając pomocy finansowej spółkom powołanym do wykonania zadań służących interesom ogółu, muszą zapewnić sobie kontrolę nad ich funkcjonowaniem pod kątem zdolności do wykonania zadań, których członkowie swoimi siłami, zdolnościami organizacyjnymi i zasobami majątkowymi nie są w stanie zrealizować" - J. Szachułowicz [w:] Prawo wodne. Komentarz, wyd. IV, Warszawa 2010, art. 164. Słusznie zatem organ I instancji żąda wskazania obszaru działania spółki w sposób konkretny w powiązaniu z nieruchomościami należącymi do członków spółki. Po drugie, ze statutu nie wynika, jakie urządzenia wodne będą wykonywane i eksploatowane, w § 4 ust. 1 statutu mowa m.in. o zalicznikowych urządzeniach uzdatniania wody, natomiast w § 11 ust. 6 statutu jest mowa o urządzeniach, uzdatniających, osuszających i wodno-melioracyjnych, o których nie wspomniano w § 4 ust. 1 statutu. Ze statutu [...] Spółki Wodnej" nie można zatem jednoznacznie wywieść jakimi urządzeniami [...] Spółka Wodna" ma się zajmować. Jak wyjaśnił organ I instancji powstająca spółka wodna winna wiedzieć jakimi dokładnie urządzeniami wodnymi chce się zajmować, gdyż wiąże się to bezpośrednio z celami działania spółki wodnej i z zaspokajaniem potrzeb członków spółki w zakresie gospodarowania wodami. Po trzecie, W żadnym stopniu nie można uznać, iżby w niniejszej sprawie w sposób konkretny i jasny określono cele zakładanej spółki. Udzielanie członkom spółki pomocy w sprawach związanych z odwadnianiem i gospodarką wodną na gruntach, których własności w niniejszym postępowaniu członkowie spółki nie wykazali, czy też działania promocyjne nie stanowią celów, dla których zakłada się spółkę wodną zgodnie z zamierzeniem ustawodawcy. W przeciwnym razie każde trzy dowolne osoby fizyczne lub prawne powołując się na potrzeby właściwe każdej ludzkiej osobie (poprawa ekosystemu, podnoszenie świadomości jakości wody) mogłyby założyć spółkę w dowolnym miejscu wskazując obszar działania - miasto, dzielnica, czy też gmina. Założenie takie jest niedopuszczalne z uwagi na powagę dziedziny, w której działać miałaby spółka - gospodarowanie wodami. Wskazane w statucie [...] Spółki Wodnej cele mogą być realizowane w inny sposób i w innej formie (fundacji, działalności gospodarczej). Chodzi to przecież o zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w dziedzinie gospodarowania wodami - nie zaś potrzeb ogólnej natury jak podniesienie jakości wody co do zasady - ponieważ nie wykazano, iżby wnioskodawcy byli właścicielami nieruchomości, na których występuje woda.

Kolegium wypunktowało także rozbieżności i nieścisłości statutu. W ocenie organu odwoławczego, decyzja organu I instancji była prawidłowa albowiem statut nie czynił zadość wymogom przepisów prawa, a okoliczności sprawy zostały ustalone zgodnie z wymogami kodeksu postępowania administracyjnego.

Na powyższą decyzję skargę złożył P. Ł. (skarżący) zarzucając :

1) naruszenie przepisu art. 446 ust. 4 ustawy Prawo wodne jako materialnoprawnej I podstawy wydania decyzji odmawiającej zatwierdzenie statutu, poprzez błędne przyjęcie, że statut spółki wodnej [...] Spółki Wodnej jest niezgodny z prawem.

2) naruszenie art. 448 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne poprzez niewłaściwą interpretacje tego czym jest teren działania spółki wodnej oraz nietrafne wskazanie na konieczność powiązania działania spółki z konkretnym gruntem,

3) naruszenie art. 464 ust. 2 w zw. z art. 448 ustawy Prawo wodne, poprzez błędne przyjęcie, że statut [...] Spółki Wodnej powinien zawierać uregulowania dotyczące rozwiązania spółki wodnej,

4) nieprawidłowe przyjęcie, że zapisy statutu są nieprzejrzyste, zawierają tzw. literówki i naruszają zasady techniki prawodawczej, co potraktowano jako przesłankę dla odmowy zatwierdzenia statutu spółki,

5) naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie podstaw prawnych decyzji z przytoczeniem przepisów prawa,

6) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy i błędny, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego,

7) naruszenie art. 7a § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że wątpliwości organu powodują niemożność zatwierdzenia statutu spółki wodnej,

8) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania z naruszeniem zasad proporcjonalności i bezstronności.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że decyzja o zatwierdzeniu przez miejscowo właściwego starostę nie ma charakteru uznania administracyjnego, a ostateczna odmowa wynika jedynie z braków formalnych, które nie zostały usunięte. Skarżący nie podważa, że statut spółki wodnej podlega zatwierdzeniu w drodze decyzji starosty i obejmuje każdą zmianę statutu wprowadzoną do jego treści po powstaniu spółki. Powstaje natomiast wątpliwość czy przepisy prawa wodnego dają Prezydentowi legitymację do tego, aby w swoim nadzorze nad spółką wodną mógł kierować się przesłankami kontroli, które obowiązują po powstaniu spółki wodnej. Można stwierdzić, że ustawodawca, dając pewne uprawnienia kontrolne staroście, nie wyposażył go w instrumenty prawne, aby mógł przeprowadzić kontrolę bieżącą ex antę, a jedynie kontrolę następczą ex post. Zasadniczą i wyróżniającą cechą kontroli bieżącej jest to, że wykonywana jest ona w toku prowadzenia przez kontrolowanego działalności. Kontrola następcza, z jaką mamy do czynienia w przypadku kontroli spółek wodnych przez starostów, polega na sprawdzeniu i ocenie podjętych uchwał i ich ewentualnych następstw. Nie zmienia to jednak faktu, że kontrola następcza pozwala na całościowy wgląd w funkcjonowanie kontrolowanej spółki, jak i dokonanie wnikliwej analizy, a także pewnej oceny tego funkcjonowania. Należy jedynie zwrócić uwagę na to, że kontrola taka nie daje możliwości wpływu na eliminowanie błędów i poprawę bieżącej działalności. C. Kowalewski, 3. Przedmiot, kryteria i środki prawne nadzoru i kontroli nad spółkami wodnymi [w:] Wybrane problemy prawa wodnego, red. B. Rakoczy, Warszawa 2013. Pogląd taki wyraża, także J. , podkreślając, że tak rozumiana kontrola (następcza) nie zawiera możliwości władczego i wiążącego oddziaływania w stosunku do podmiotów, wobec których jest stosowana. J. Jagielski, Kontrola administracji..., s. 7-9. Mając na względzie powyższe, organ dokonując kontroli przed powstaniem spółki nie tylko nie ma prawa do stosowania przesłanek, które obowiązywałby po jej powstaniu, ale nawet gdy dokonuje kontroli spółki wodnej, która już działa jego oddziaływanie nie ma charakteru władczego. Przedkładając to na przedmiotową sytuację, należy stwierdzić, że jeżeli kontrola organu administracyjnego jest ograniczona tylko do kontroli badania statutu z ustawą, to tym bardziej organ administracji nie może kierować się podczas badania tego statutu dodatkowymi rozszerzającymi przesłankami, które obwiązują już po powstaniu spółki wodnej. Odnosząc się do kwestii określenia terenu działania, Kolegium podtrzymało, że organ I instancji zasadnie uznał, iż nieprawidłowo określono w analizowanym statucie teren działania zawiązanej spółki (art. 448 ust. 1 pkt 1), tym samym podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji tj. w § 1 pkt 3 statutu wskazany teren działania spółki - obszar miasta Kraków - jest nieprecyzyjnym zapisem i tak jak wskazano w uzasadnieniu decyzji teren działania spółki wodnej winien być ściśle określony z potrzebami członków spółki wodnej w dziedzinie gospodarowania wodami, w granicach określonych ustawą Prawo wodne. Kolegium stwierdziło, że członkiem spółki wodnej może być podmiot, który ma możliwość realizacji celów ustawowych i statutowych i który jest właścicielem określonych gruntów, służących prawidłowej gospodarce wodnej. Udział w charakterze członka nie podlega swobodnemu obrotowi prawnemu, lecz ma charakter osobisty i wiąże się z prawem do danego gruntu. Siedzibą spółki jest miejscowość, w której działa. Jest to z reguły miejscowość gminna, co wynika z uchylonej ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne, zgodnie z którą spółka była utworzona na terenie gminy. Z tym wiąże się również teren działania spółki, którym jest z reguły teren danej gminy. Obszar działania spółki może jednak obejmować kilka gmin. M. Kałużny [w:] Prawo wodne. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016, art. 166. Mając na uwadze powyższe okoliczności, a także podstawy prawne wynikające z doktryny, na które w toku prowadzonych czynności bardzo często powoływał się Organ prowadzący postępowanie, stanowisko skarżącego w przedmiotowej sprawie jest następujące. "[...] Spółka Wodna" uważa, że organ prowadzący niniejszą sprawę, nie wskazał w sposób jednoznaczny, niezbity oraz prawidłowo uzasadniony słuszność wydanej decyzji. Po pierwsze, należy zaznaczyć, że twierdzenia zawarte przez Organ w decyzji, nie zostały wykazane w oparciu o zgromadzony w tej sprawie materiał dowodowy. Okoliczność, iż teren działalności "[...] Spółki Wodnej" został określony jako obszar miasta Krakowa, nie stanowi podstawy do uznania, że statut ten jest niezgodny z przepisami prawa, co stanowi podstawę do odmowy jego zatwierdzenia. Przepis art. 448 ust. 1 pkt 1 p.w.stanowi, że statut spółki wodnej określa w szczególności: nazwę i siedzibę spółki wodnej oraz teren jej działalności. Teren ten został przez Spółkę Wodną określony w statucie jako: obszar miasta Krakowa gdzie członkowie mają prawa do nieruchomości,, gruntów i budowli. Niewątpliwie zatem, teren działalności został określony.

Skarżący stwierdza, że prawdą jest, że statut powinien określać sposób osiągnięcia celów spółki wodnej oraz środki służące do osiągnięcia tego celu. Natomiast, trzeba zaznaczyć, że podstawowym środkiem do osiągnięcia celów spółki wodnej nie są urządzenia, ale jej źródło finansowania, które w sposób pośredni ma służyć osiągnięciu celów spółki. Do źródeł finansowania zalicza się: składki członkowskie ustalane na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki oraz inne źródła finansowania tj. wpływy z działalności gospodarczej spółki, dotacje przedmiotowe udzielane na podstawie ustawy o finansach publicznych oraz darowizny od osób prawnych i fizycznych. M. Kałużny [w:] Prawo wodne. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2016, art. 166. Mając to na względzie, założyciele spółki wodnej nie są w stanie przewidzieć, jakimi wpływami do budżetu będą dysponować w najbliższych miesiącach. W razie, gdyby te wpływy przekraczały ich oczekiwania zakres celów i środki ich realizacji ulegną znacznemu rozszerzeniu, a więc treść statutu i tak ich teraz nie jest w stanie uwzględnić. Podobnie w sytuacji, jeżeli wpływy do spółki będą mniejsze niż pierwotne założenia, to nie uda się zrealizować zakładanych celów w statucie od razu po utworzeniu spółki. Stąd zdaniem skarżącego nie ma potrzeby ścisłego określania celów i urządzeń, którymi spółka wodna będzie osiągała swoje założenia. Co do celów wymienionych przez organ należy wskazać, że w statucie nie ma nigdzie zapisu o wspomnianych przez organ akcjach promocyjnych. Statut reguluje również kwestie związane z [...], a nie [...] Spółką wodną, co rodzi uzasadnione obawy skarżącego, że organ sporządzając decyzję i uzasadnienie korzystał z metody "kopiuj-wklej", nie orzekając zgodnie z własną oceną. W zakresie pozostałych celów należy wskazać, że zostały one wymienione w sposób prawidłowy i zgodny z zamierzonym zakresem działania spółki. Kryterium subiektywnej dla organu niejasności celów nie jest przesłanką ustawową, która uniemożliwia zatwierdzenia statutu spółki wodnej. Jest to wyłącznie kwestia będąca skutkiem nieprawidłowej interpretacji przepisów ustawy przez organ administracji publicznej. Stwierdzenie, że wymienione w statucie cele są niejasne stanowi wyraz nieprawidłowej wykładni przepisów ustawy, bowiem - zdaniem Skarżącego - cele te zostały sformułowane w sposób w pełni zgodny z prawem, wobec czego ich sformułowanie nie mogło stanowić przesłanki dla odmowy zatwierdzenia statutu.

W dalszej kolejności skarżący przyznaje, że w statucie były drobne błędy i omyłki pisarskie, jednak w jego ocenie nie uniemożliwiały one prawidłowego odczytania statutu. Skarżący wskazuje także, że Kolegium, podniosło, że statut nie określa wbrew art. 448 ust. 1 Prawa wodnego warunków następstwa prawnego członków spółki wodnej - poza § 9 ust. 3. Zasad nawiązywania stosunków pracy w ramach spółki wodnej. Zapis § 21 ust. 1 jest nieprecyzyjny. Skarżący zaznacza, że nie ma potrzeby dogłębnej regulacji, w zakresie warunków następstwa prawnego, z racji tego, że do następstwa prawnego stosuje się przepisy kodeksu cywilnego. Założyciele spółki uważają, że uregulowania ustawowe są w pełni wystarczające. Również w pozostałym zakresie podkreślenia wymaga, że zapisy statutowe nie pozostają w sprzeczności z przepisami ustawy, która to "wypełnia" wszelkie luki pozostawione przez statut. Wobec powyższego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu, że statut jest niezgodny z prawem, bowiem statut zawiera postanowienia wymagane przez ustawę. Ich wąski zakres nie może stanowić przesłanki odmowy zatwierdzenia statutu z uwagi na niezgodność z prawem, bowiem taka nie występuje - w miejsce ogólnych zapisów zastosowanie znajdują przepisy ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 p.p.s.a.

Ponadto należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491 ze zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 roku do 15 maja 2022 roku na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Zgodnie z brzmieniem art. 15zzs4 ust.2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 3 lipca 2021 r., wprowadzonym art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1090), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, wojewódzkie sądy administracyjne przeprowadzają rozprawę wyłącznie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających prowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym, że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. W myśl art. 15zzs4 ust.3 ustawy Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Wobec tego, że wszystkie strony w zakreślonym terminie wskazały na możliwość uczestniczenia w rozprawie zdalnej, dlatego też zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału sprawa została skierowana do rozpoznania w tym trybie.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 441 ust. 1 – 3 p.w. spółki wodne oraz związki wałowe są niepublicznymi formami organizacyjnymi, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i mają na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami. Spółki wodne, zapewniając zaspokojenie potrzeb zrzeszonych w nich osób w zakresie gospodarowania wodami, mogą podejmować prowadzenie działalności umożliwiającej osiągnięcie zysku netto, który przeznacza się wyłącznie na cele statutowe spółki wodnej. Spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych, służących do:

1) zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody;

2) ochrony wód przed zanieczyszczeniem, w tym odprowadzania i oczyszczania ścieków;

3) melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach;

4) ochrony przed powodzią;

5) odwadniania gruntów zabudowanych lub zurbanizowanych.

Na mocy art. 446 ust. 1 – 5 p.w. utworzenie spółki wodnej następuje w drodze porozumienia co najmniej 3 osób fizycznych lub prawnych, zawartego w formie pisemnej. Do utworzenia spółki wodnej jest wymagane: uchwalenie statutu spółki wodnej przez osoby zainteresowane utworzeniem tej spółki oraz dokonanie wyboru organów spółki wodnej. Przy czym statut podlega zatwierdzeniu w drodze decyzji przez starostę właściwego miejscowo dla siedziby spółki wodnej. W przypadku niezgodności statutu z prawem starosta wzywa do usunięcia tych niezgodności w określonym terminie, a jeżeli niezgodności nie zostaną usunięte - odmawia, w drodze decyzji, zatwierdzenia statutu. Spółka wodna nabywa osobowość prawną z chwilą uprawomocnienia się decyzji starosty o zatwierdzeniu statutu tej spółki.

Treść statutu spółki wodnej została uregulowana w art. 448 ust. 1 pkt. 1-2 p.w. zgodnie z którym statut musi zawierać takie elementy obowiązkowe jak:

1) nazwę i siedzibę spółki wodnej oraz teren jej działalności;

2) cel działania spółki wodnej oraz sposób i środki służące do osiągnięcia tego celu.

Jak wynika z powyższych przepisów (art. 441 p.w.) spółka wodna nie działa w celu osiągnięcia zysku, zrzesza osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności i ma na celu zaspokajanie wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami.

Zaspokajanie potrzeb w zakresie gospodarowania wodami jest ukierunkowane na zaspokajanie potrzeb osób zrzeszonych w spółce, co wynika wprost z art. 441 ust. 2 p.w.. Nie oznacza to, że potrzeby w zakresie gospodarowania wodami innych osób niż osób zrzeszonych w spółce nie mogą być zaspokajane przez spółki, jednakże koniecznym zakresem działania (celem) spółki wodnej jest zaspokajanie konkretnych potrzeb w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce.

Skoro tak, to konieczne jest jednoznaczne wskazanie, jakie to konkretne potrzeby w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce, spółka będzie zaspokajać. Zaspokajanie potrzeb w zakresie gospodarowania wodami może, ale nie musi polegać na wykonywaniu, utrzymywaniu oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych. Jak wynika z treści przytoczonego powyżej art. 441 ust. 3 pkt. 3) p.w. spółki wodne mogą być tworzone w szczególności do wykonywania, utrzymywania oraz eksploatacji urządzeń, w tym urządzeń wodnych służących między innymi do zapewnienia wody dla ludności, w tym uzdatniania i dostarczania wody, czy melioracji wodnych oraz prowadzenia racjonalnej gospodarki na zmeliorowanych gruntach.

Jeśli zaspokajanie przez spółkę wskazanych przepisami ustawy potrzeb w zakresie gospodarowania wodami ma polegać – tak jak ma to miejsce na gruncie niniejszej sprawy – na wykonywaniu, utrzymywaniu oraz eksploatacji urządzeń (§ 4 ust. 4 Statutu), to konieczne jest wskazanie, jakie to konkretnie urządzenia, w tym urządzenia wodne, spółka będzie tworzyć, utrzymywać i eksploatować oraz w jaki sposób urządzenia te służyć będą do zaspokajania potrzeb w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce. To z kolei wymaga skonkretyzowania, na jakim obszarze urządzenia te będą tworzone, co w dalszej kolejności determinuje wskazanie jednak, konkretnych nieruchomości, które będą wyznaczać teren działalności spółki. Nie jest zatem wystarczające ogólne wskazanie, że chodzi o urządzenia uzdatniające, osuszające i wodno-melioracyjne, bez powiązania wskazania urządzeń z ich lokalizacją i powiązaniem z właściwie określonymi celami spółki wodnej.

Trzeba zwrócić uwagę, że stosownie do zapisów art. 448 ust. 1 pkt. 2) p.w. wskazany w statucie cel działania spółki ma korespondować ze sposobem oraz środkami służącymi do osiągnięcia tego celu.

Tymczasem na gruncie niniejszej sprawy skarżący nie wskazał nawet jaki jest cel powstania spółki. Nie spełnia bowiem tego warunku zacytowanie przepisów p.w., tak jak to zrobiono w niniejszej sprawie, gdzie wskazując na cele spółki w § 4 ust. 4 Statutu zacytowano art. 441 ust. 3 pkt. 3) – 5) p.w.

Podobnie nie stanowią celu, w postaci zaspokojenia potrzeb w zakresie gospodarowania wodami osób zrzeszonych w spółce, działania w zakresie ochrony rzek przepływających przez miasto Kraków (§ 4 ust. 1 statutu), czy działania w zakresie ekologii, ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w dziedzinie gospodarowania wodami (§ 4 ust. 2).

W tak zarysowanych celach nie można dopatrzyć się konkretnych zindywidualizowanych potrzeb osób zrzeszonych w spółce w zakresie gospodarowania wodami. Nie wskazano także jakie to konkretne potrzeby w zakresie gospodarowania wodami zostaną zaspokojone poprzez "działania w zakresie ekologii, ochrony zwierząt oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego w dziedzinie gospodarowania wodami".

Potrzeby te nie zostały skonkretyzowane w statucie. Również skarżący nie sprecyzował, ani też nie wyartykułował ich, zarówno w toku dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, jak i w ramach postępowania przed sądem. Natomiast w piśmie z dnia 23czerwca 2021 roku (k. 44 a.a.) wskazano, że celem spółki jest przekonywanie społeczeństwa do rozsądnego i racjonalnego wykorzystywania wody, zapewnienie wody dla ludności, w tym uzdatnianiu wody przez instalowanie zalicznikowych urządzeń uzdatniania wody, zapewnienie ochrony przed powodzią w postaci odwadniania gruntów zabudowanych.

W tym sensie trafne jest stanowisko organów, co do błędnie wskazanego celu działania spółki oraz terenu działania spółki wodnej. Na marginesie można wskazać, że wadliwe wskazanie terenu działania spółki jest raczej następstwem wadliwego wskazania w ogóle celów spółki.

Powyższe stanowi o bezzasadności zarzutów, co do wskazania celu spółki jak i terenu działania spółki i przesądza o oddaleniu skargi.

Z analizy statutu spółki wynika, że znajduje potwierdzenie większość zarzutów organu odwoławczego odnośnie do omyłek pisarskich i braku precyzji zapisów. Przykładowo w § 11 w ust. 1 mowa jest o uchwałach Spółki, zamiast o uchwałach organów spółki. W § 11 ust. 2 mowa jest o "Walnym Zebraniu" podczas gdy z § 12 wynika, że organem jest Walne Zgromadzenie. Trafnie organy zauważyły także, że § 9 ust. 6 Statutu Spółki, zgodnie z którym zarząd w drodze decyzji może włączyć do spółki osobę lub zakład lub jego zorganizowaną część, której członkostwo jest uzasadnione celami, dla których Spółka została utworzona, pozostaje w sprzeczności z treścią art. 441 prawa wodnego, zgodnie z którym spółki wodne zrzeszają osoby fizyczne lub prawne na zasadzie dobrowolności

Nie są uzasadnione zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wybiórczy.

Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, organy administracji stoją na straży praworządności i podejmują kroki niezbędne do dokładnego ustalenia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a.) oraz prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 8 K.p.a.). Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.) i dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (zasada swobodnej oceny dowodów - art. 80 K.p.a.). Po przeprowadzonym postępowaniu, jeśli sprawa jest dostatecznie wyjaśniona oraz taką formę rozstrzygnięcia przewidują odpowiednie przepisy, organ wydaje decyzję, uwzględniając wytyczne co do jej elementów składowych, wskazanych w art. 107 k.p.a., przedstawiając m.in. przyjęty w sprawie stan faktyczny (art. 107 § 3 k.p.a.). Trzeba jednakże podkreślić, że postępowanie dowodowe nie jest celem samym w sobie, a przyjęta w postępowaniu administracyjnym zasada zupełności materiału dowodowego nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, tak jak to miało miejsce na gruncie niniejszej sprawy. (por. np. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 11 kwietnia 2017 r., sygn. II OSK 2045/15, NSA z dnia 25 września 2020 roku, sygn. II GSK 795/18, NSA z dnia 17 marca 2022 roku, sygn. II OSK 903/21, WSA w Krakowie z dnia 4 września 2020 roku, sygn. II SA/Kr 404/20).

Skarżący akcentuje, w powyższym kontekście, że organ nakładał na skarżącego bezzasadne wymagania, aby następnie odmówić zatwierdzenia statutu ze względu na nieprecyzyjne określenie terenu działania. Stanowisko to jednak nie jest trafne. Wezwania organu dotyczyły konkretnych okoliczności, które wynikały wprost ze wskazywanych za każdym razem przez organ przepisów prawa.

Sąd ponadto nie dopatrzył się w realiach niniejszej sprawy błędów czy wadliwości w przeprowadzeniu postępowania, w tym w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organy w sposób adekwatny do potrzeb ustaliły stan faktyczny i nie pozostawiły niewyjaśnionych istotnych dla sprawy okoliczności.

Trafny jest natomiast zarzut dotyczący naruszenia art. 464 ust. 2 w zw. z art. 448 P.w.. Słusznie podnosi Skarżący, że Starosta rozwiązuje spółkę w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 464 ust. 2 P.w., a nie podstawie statutu spółki wodnej. Tym samym bezzasadne jest twierdzenie organu, że podstawy wydania decyzji przez Starostę powinny być zawarte w statucie. Pozostaje to jednak bez wpływu na wynik sprawy.

Ze względu na powyższe na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.