Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 757/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.

SENTENCJA

Dnia 26 października 2022 roku . Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2022 roku sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 27 czerwca 2022 r. nr KO.4111.168.2022 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r., nr KO.4111.168.2022 wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 615) – dalej: u.ś.r.; Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Głuchów z dnia 29 kwietnia 2022 r., znak ŚP.5211.1.8.2021.22.4 o odmowie przyznania J.P. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad matką Z.P.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, o przyznanie przedmiotowego świadczenia skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wystąpiła z wnioskiem z dnia 19 sierpnia 2021 r. Do wniosku strona załączyła między innymi: kserokopię wypisu z treści orzeczenia Lekarza Rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 27 stycznia 2020 r. uznającego Z.P. za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji oraz oświadczenia pozostałych dzieci Z.P. (S.P., K.K. oraz M.J.) o braku możliwości zapewnienia opieki matce. Jednocześnie w treści złożonego wniosku skarżąca zawarła oświadczenie, z którego wynika, że jest domownikiem rolnika oraz, że zaprzestała wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 19 sierpnia 2021 r. Ponadto z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, w szczególności z załączonych do akt sprawy wywiadów środowiskowych przeprowadzonych w dniach 18 listopada 2021 r. oraz 30 marca 2022 r. wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z wymagającą opieki matką, bratem S.P. oraz siostrą M.J. Rodzina zamieszkuje w domu jednorodzinnym, którego właścicielem jest S.P. Wyżej wymieniony jest również właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 9,1030 ha przeliczeniowego. Na dochód rodziny składają się dochody z gospodarstwa rolnego brata skarżącej, dochody z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej przez M.J. oraz świadczenie emerytalne wraz z dodatkami wypłacane niepełnosprawnej Z.P. Z dokonanych ustaleń wynika, że skarżąca pozostawała aktywna zawodowo w latach 1985 -2000, wykonując pracę nauczyciela w szkole podstawowej. Od roku 2000 strona była zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna, a następnie została zgłoszona do ubezpieczenia w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego jako domownik w prowadzonym przez brata gospodarstwie rolnym. W 2021 r. skarżąca zatrudniła się przy spisie rolnym. Skarżąca opiekuje się matką od roku 2018, kiedy to Z.P. złamała biodro. Od tego czasu wyżej wymieniona porusza się przy pomocy balkonika ortopedycznego. Zgodnie z wyjaśnieniami wnioskodawczyni zakres sprawowanej opieki nad matką obejmuje czynności życia codziennego takie jak: sprzątanie, gotowanie, przygotowywanie posiłków, ścielenie łóżka, budzenie, ubieranie, umawianie wizyt lekarskich, załatwianie spraw urzędowych. Czynności stricte opiekuńcze nad matką obejmują pomoc w codziennej higienie, uczesaniu, podawanie lekarstw, mierzenie poziomu cukru. Jak wynika z oświadczenia skarżącej czynności opiekuńcze względem matki są wykonywane okresowo, w poszczególnych porach dnia, w szczególności rano i wieczorem i zajmują stronie od 1 do 1, 5 godziny. W pozostałym czasie skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe dla wszystkich domowników, dla których przygotowuje posiłki, poza śniadaniami, które każdy z domowników spożywa o innej porze. Ustalono także, że wymagająca opieki Z.P. jest osobą mobilną, wymagającą wsparcia sprzętu rehabilitacyjnego. Jest w stanie samodzielnie poruszać się po mieszkaniu oraz w granicach obejścia, wymaga jedynie pomocy w zejściu ze schodów. Wyżej wymieniona samodzielnie korzysta z toalety, nie jest pampersowana, nie wymaga stałego nadzoru, możliwe jest jej pozostawienie samodzielnie w pokoju, czy też na podwórku. Samodzielnie spożywa przygotowane posiłki. Nie wymaga świadczenia opieki w porze nocnej.

Decyzją z dnia 29 kwietnia 2022 r. Wójt Gminy Głuchów odmówił przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, z uwagi na z uwagi na brak wystąpienia pozytywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., to jest braku istnienia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacja przez skarżącą z aktywności zawodowej a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką.

W odwołaniu od powyższej decyzji J.P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez zaniechanie jego wykładni systemowej i celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe uznanie braku istnienia związku pomiędzy niepodejmowaniem przez skarżąca zatrudnienia, a konicznością sprawowania opieki nad matką oraz uznanie, że zakres świadczonej opieki przez skarżącą nie wypełnia znamion wyżej wskazanego przepisu, pomimo, że wynika to z treści przedłożonej do wniosku dokumentacji. Jednocześnie strona zarzucała naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, związanych z faktycznym zakresem sprawowanej opieki, co skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony. Z uwagi na powyższe strona wnosiła o uchylenie kwestionowanej decyzji i o przyznanie wnioskowanego świadczenia.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia 27 czerwca 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Kolegium wskazało między innymi na treść art. 17 ust. 1 u.ś.r. określającego podmioty uprawnione do otrzymania przedmiotowego świadczenia, w szczególności na pkt 4 przywołanego przepisu, zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje między innymi osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Kolegium wskazało, że w rozpoznawanej sprawie bezsporne pozostaje, iż wymagająca opieki Z.P. legitymuje się orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 27 stycznia 2020 r. uznającego ją za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji, co w myśl art. 3 pkt 21 lit. e u.ś.r. oznacza, iż w/w legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, jak również to, że wnioskodawczyni jest podmiotem uprawnionym do otrzymania przedmiotowego świadczenia, wymienionym w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy i sprawuje rzeczywistą opiekę nad matką. Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego, strona nie wykazała istnienia związku przyczynowo skutkowego pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki. Kolegium podkreśliło, że rezygnacja z aktywności zawodowej musi być wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad chorym, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży, aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. Chodzi zatem o sprawowanie stałej, ciągłej i osobistej opieki wykluczającej podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nie zawsze bowiem ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności automatycznie pozwala przyjąć, że rozmiar sprawowanej nad osobą niepełnosprawną opieki uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. W ocenie Kolegium z przywołanych wyżej istotnych dla sprawy ustaleń faktycznych wynika, iż wskazany przez skarżącą zakres sprawowanej opieki nad matką nie wyklucza możliwości podjęcia zatrudnienia chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Wykonywane przez stronę czynności opiekuńcze nad matką w dużej mierze sprowadzają się do czynności, które nie wymagają stałej i całodobowej opieki, mają w zasadzie charakter pomocy, a nie opieki. Za zasadnością powyższego w ocenie organu przemawiają dokonane w sprawie ustalenia, w tym zakres samodzielności i mobilności wymagającej opieki Z.P., czy też wskazany przez skarżącą rozkład dnia, w ciągu którego poza sprawowaną opieką nad matką, skarżącą zajmuje się prowadzeniem gospodarstwa domowego dla wszystkich domowników wchodzących w skład jej rodziny.

Wobec powyższego brak było podstaw do pozytywnego rozpatrzenia żądania skarżącej.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi J.P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucała naruszenie:

- art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. poprzez zaniechanie jego wykładni systemowej oraz celowościowej, a w konsekwencji niewłaściwe przyjęcie, że zakres świadczonej przez skarżącą opieki nie wypełnia znamion powołanego wyżej przepisu w sytuacji, gdy zakres sprawowanej opieki na osobą niepełnosprawną niekoniecznie musi mieć charakter opieki całodobowej, wynika z aktualnego stanu zdrowia osoby poddanej opiece i z jej konkretnych potrzeb, a co za tym idzie nie wpływa na uprawnienie opiekuna do świadczenia pielęgnacyjnego;

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, w tym faktycznego zakresu sprawowanej przez skarżącą opieki nad matką, co skutkowało wydaniem negatywnego rozstrzygnięcia dla strony.

Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania sadowoadministracyjnego, a nadto o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Uzasadniając podniesione zarzuty, strona skarżąca odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych wywodziła, iż wbrew stanowisku organów sprawowanie opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. nie oznacza jedynie czynności związanych bezpośrednio, fizycznie z osobą wymagającą opieki, a winno być rozumiane szeroko, w sposób obejmujący dodatkowo wszelkie inne czynności i obowiązki związane z osobą niepełnosprawną, w tym związane z prowadzaniem gospodarstwa domowego, czy też załatwianiem spraw urzędowych, a więc podstawowych potrzeb, których osoba niepełnosprawna nie jest w stanie zapewnić sobie samodzielnie. Przy czym z treści powołanego przepisu nie wynika, że charakter świadczonych czynności opiekuńczych musi być całodobowy. Dalej przywołując ponownie zakres czynności opiekuńczych wykonywanych przez skarżącą względem niepełnosprawnej matki strona podniosła, iż pozbawione wiedzy fachowej organy, w sposób nieuprawniony, krzywdzący dla skarżącej uznały, iż stan zdrowia niepełnosprawnej Z.P. jest na tyle dobry, aby mogła ona samodzielnie funkcjonować bez opieki drugiej osoby, a tym samym, że wnioskodawczyni jest zdolna do podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach wnosiło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Jednocześnie organ wnosił o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że skarga J.P. została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 329) – dalej: p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie o rozpoznanie skargi w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym wnioskowały obie strony postępowania.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne. Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W rozpoznawanej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi J.P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, uczyniła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Skierniewicach z dnia 27 czerwca 2022 r. utrzymującą w mocy Wójta Gminy Głuchów z dnia 29 kwietnia 2022 r. o odmowie przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku ze sprawowaną opieką nad matką Z.P.

Podstawę prawną wydania kwestionowanej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2022 r. poz. 615)- dalej: u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W myśl art. 17b ust. 1 u.ś.r. w przypadku, gdy o świadczenia, o których mowa w art. 16a i art. 17 ubiegają się rolnicy, małżonkowie rolników bądź domownicy, świadczenia te przysługują odpowiednio: 1) rolnikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego; 2) małżonkom rolników lub domownikom w przypadku zaprzestania prowadzenia przez nich gospodarstwa rolnego albo wykonywania przez nich pracy w gospodarstwie rolnym. Zaprzestanie prowadzenia gospodarstwa rolnego lub zaprzestanie wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym, o których mowa w ust. 1, potwierdza się stosownym oświadczeniem złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia". Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań (art. 17b ust. 2 u.ś.r.).

W sprawie bezspornym pozostaje, że J.P. jest córką wymagającej opieki Z.P. a co za tym idzie jest osobą, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki, zgodnie z przepisami ustawy z 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 1359). Matka skarżącej jest osobą legitymująca się orzeczeniem lekarza rzeczoznawcy Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 27 stycznia 2020 r. uznającego ją za osobę trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji, co w myśl art. 3 pkt 21 lit. e u.ś.r. oznacza, iż w/w legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym. Bezspornym pomiędzy stronami jest także to, że skarżącą nie jest osobą legitymująca się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto, jak wynika z załączonej do skargi dokumentacji J.P. wnosząc o przyznanie przedmiotowego świadczenia złożyła stosowne oświadczenia, że jest domownikiem rolnika oraz, że zaprzestała pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 19 sierpnia 2021r.

Wobec powyższego uznać należy, że strona należy do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17b ust. 1 pkt 2 u.ś.r. uprawnionych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Jednakże w ocenie Sądu z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika iż w sprawie nie doszło do łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., gdyż jak słusznie stwierdziło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach, wnioskodawczyni nie wykazała bezpośredniego związku pomiędzy rezygnacją z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad matką.

Wskazać na wstępie wymaga, że powołanego wyżej przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie można odczytywać w ten sposób, że samo posiadanie przez osobę niepełnosprawną orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym sprawia, że świadczenie to przysługuje wskazanym w ww. przepisie osobom. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest kierowane do wszystkich niezatrudnionych osób opiekujących się niepełnosprawnym członkiem rodziny, lecz do osób, które wywiązują się ze swego obowiązku alimentacyjnego, osobiście zapewniając stałą i długotrwałą opiekę i pomoc niepełnosprawnemu członkowi rodziny i jednocześnie z tego właśnie powodu zaprzestają aktywności zawodowej. Zarówno charakter omawianego świadczenia, jak i jego cel pozwalają na stwierdzenie, iż stanowi ono pewną formę rekompensaty strat finansowych opiekuna wynikających z rezygnacji z aktywności zawodowej, a co za tym idzie nie może stanowić alternatywnego źródła dochodu. Podkreślenia również wymaga, że zakres sprawowania opieki nad osobami niepełnosprawnymi w stopniu znacznym może się różnić w zależności od stopnia samodzielności tych osób oraz ich potrzeb. Sprawowana opieka musi zatem w sposób oczywisty uniemożliwiać wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osobie ubiegającej się oświadczenie pielęgnacyjne. Innymi słowy o rezygnacji z zatrudnienia czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia, a składające się na nią szczególne czynności zajmują tyle czasu, że podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją z zatrudnienia przez opiekuna (niepodejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. Co również istotne, stały, długoterminowy i stały charakter opieki nie może być utożsamiany z wykonywaniem czynności opiekuńczych bez przerwy przez 24 godziny na dobę (por. wyroki NSA z 16 grudnia 2021 r., I OSK 716/21; z 2 lutego 2017, I OSK 2201/15; wyrok WSA w Łodzi z 20 czerwca 2020 r., II SA/Łd 218/20; wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2021 r., III SA/Kr 634/21; wyroki WSA w Gdańsku z 22 grudnia 2021 r., III SA/Gd 841/21; z 16 września 2021 r., III SA/Gd 563/21; wyroki WSA w Olsztynie z 21 października 2021 r., II SA/Ol 708/21, z 21 października 2021 r., II SA/Ol 776/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przedłożone do akt oświadczenia strony, co do zakresu i charakteru świadczonej opieki oraz przeprowadzony wywiad środowiskowy czynią zasadnym stwierdzenie, co do niewykazania istnienia przesłanki bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy brakiem aktywności zawodowej wnioskodawczyni, a koniecznością sprawowania przez nią opieki nad matką. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Skierniewicach słusznie bowiem zauważyło, że sporządzony przez skarżącą wykaz wykonywanych czynności nie stanowi stałej opieki, a co za tym idzie nie wyklucza całkowicie podjęcia przez stronę zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy, choćby w gospodarstwie rolnym brata, z którym skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe i w którym strona została zgłoszona do ubezpieczenia jako domownik. Tym bardziej, że praca w gospodarstwie rolnym nie jest określona ścisłymi ramami czasowymi i możliwym jest taka jej organizacja, która przy pomocy pozostałych domowników pozwoliłaby skarżącej na podjęcie aktywności zawodowej. Pomimo, co nie budzi wątpliwości, codziennego charakteru świadczonej opieki, zakres wykonywanych przez stronę czynności sprowadza się w istocie do prowadzenia gospodarstwa domowego. Czynności typu przygotowywanie i podawanie posiłków, pranie, sprzątanie, robienie zakupów, czy też pomoc w załatwianiu spraw urzędowych należą do typowych czynności dnia codziennego, które są także wykonywane przez osoby aktywne zawodowo. Co więcej większość czynności, na które wskazuje skarżąca, nie jest wykonywana codziennie, co potwierdza sama strona. Natomiast wskazane przez skarżącą czynności stricte opiekuńcze nad matką, to jest codzienna pomoc w ubraniu się, utrzymaniu higieny osobistej, podawanie lekarstw, mierzenie poziomu cukru, czy też towarzyszenie w trakcie wizyt lekarskich, nie stanowią czynności, które uniemożliwiają podjęcia jakiejkolwiek aktywności zawodowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu. Zasadności powyższego stwierdzenia nie przeczą w ocenie Sądu, wskazane przez stronę schorzenia, na które cierpi matka skarżącej. Nie bagatelizując stanu zdrowia Z.P., podkreślenia jednak wymaga, że z akt sprawy nie wynika, iż w/w jest osobą całkowicie niesamodzielną i niesprawną ruchowo. Wręcz przeciwnie, na co wskazuje sama skarżąca, matka samodzielnie spożywa podane posiłki, korzysta z toalety, porusza się po domu oraz w obejścia korzystając w tym zakresie z wsparcia sprzętu rehabilitacyjnego (balkonika). W zależności od pogody Z.P. samodzielnie wychodzi na zewnątrz na spacer, wymagając jedynie pomocy w zejściu/wejściu po schodach domu, bądź też przebywa w pokoju, gdzie odpoczywa lub ogląda telewizję. Zarówno na zewnątrz budynku, jak i w domu Z.P. może pozostawać samodzielnie, nie wymaga stałej obecności córki. Ponadto zgodnie z oświadczeniem skarżącej złożonym w toku przeprowadzonego wywiadu środowiskowego zajmuje się matką w określonych porach dnia, w szczególności rano i wieczorem, co około 1-1, 5 godziny. W pozostałym czasie skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe dla wszystkich współdomowników.

Końcowo, niejako na marginesie powyższych rozważań wskazać należy, iż co prawda rozstrzygając w przedmiocie uprawnienia do świadczenia pielęgnacyjnego, co do zasady ocenie podlega kwestia spełnienia ustawowych przesłanek przyznania przedmiotowego świadczenia przez osobę wnioskującą o jego wypłatę. Niemniej jednak w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę nie sposób stracić z pola widzenia tej okoliczności, iż wymagająca opieki Z.P. poza skarżącą, ma troje dorosłych dzieci, na których w równym stopniu ciąży obowiązek alimentacyjny względem matki. Co więcej, jak już wcześniej wskazano dwoje z nich mieszka razem ze skarżącą oraz niepełnosprawną matką, tworząc wspólne gospodarstwo domowe. Przy czym, co należy podkreślić wykonywanie przez osoby zobowiązane ciążących na nich obowiązków alimentacyjnych nie musi mieć charakteru osobistego, gdyż dopuszczalna jest każda forma realizacji powyższego obowiązku, w tym między innymi poprzez pomoc finansową, przeznaczoną na pokrycie kosztów opieki nad osobą niepełnosprawną. Tym samym przyznanie przedmiotowego świadczenia, pochodzącego ze środków publicznych, w sytuacji istnienia innych osób, na równi z wnioskodawczynią zobowiązanych do sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną matką, stanowiłoby w ocenie Sądu naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej. Oznaczałoby bowiem przeniesienie na Państwo, a co za tym idzie ogół społeczeństwa, ciężaru sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, z osób, które pomimo, że są zobowiązane w pierwszej kolejności, do opieki tej się nie poczuwają.

Reasumując Sąd stwierdza, iż pomimo faktu, że skarżąca należy do podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. uprawnionych do otrzymania wnioskowanego świadczenia, to jednak z uwagi na brak wykazania istnienia, wynikającej z powyższego przepisu przesłanki związku pomiędzy brakiem jej aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad matką, za prawidłowe uznać należy negatywne rozpatrzenie zgłoszonego przez nią żądania. Tym samym zarzut skargi, co do naruszenia art. 17 ust. 1 u.ś.r. uznać należało za niezasadny.

Ponadto, wbrew stanowisku strony skarżącej procedujące w sprawie organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i oceniły cały materiał dowodowy, zarówno pod kątem możliwości uznania skarżącej za podmiot uprawniony do otrzymania wnioskowanego świadczenia, jak i pod kątem wystąpienia przesłanek zarówno pozytywnych, jak i negatywnych przemawiających za jego przyznaniem. Prowadząc postępowanie organy działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa, w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się wyrażonymi w art. 8 k.p.a. zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Dokonane w sprawie ustalenia faktyczne (art. 7 k.p.a.), jak i przeprowadzoną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a.) uznać należy za wystarczające do załatwienia sprawy, a uzasadnienia wydanych rozstrzygnięć odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

is