Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 657/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6174 Sędziowie i asesorzy sądowi
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 152, art. 144, art. 170
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.11 ust. 1 i ust. 4, art. 10 ust. 1, art. 12 ust. 1 zd. 2,
journal: Dz.U. 2006 nr 167 poz 1191
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jedn.
article: art. 6-8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3, art. 62, art.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2012 r. sprawy ze skargi D. T. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Sprawiedliwości, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 127 § 3 kpa oraz w związku z art. 10 i 11 ustawy z 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1376), po rozpoznaniu wniosku D. G. T. – K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] października 2011 r. o powołaniu E. A. M. na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W -Ś. w W. i odmowie powołania na to stanowisko D.G. T.-K.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister wyjaśnił, iż wnioski o powołanie na wolne, nowoutworzone stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.-Ś. w W. (obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z 30.05.2011 r. opublikowane w Monitorze Polskim z 13.06.2011 r., Nr 45, poz. 508) złożyli E.A.M. i D.G. T.-K.

Rada Izby Komorniczej w W. w opiniach z [...].08.2011 r. stwierdziła, że oboje kandydaci spełniają warunki formalne, niezbędne do powołania na stanowisko komornika sądowego i rekomendowała kandydaturę D. G. T.-K. Podkreśliła, że kandydat ten w większym zakresie zna specyfikę spraw i warunki społeczno-gospodarcze w obszarze Sądu Rejonowego dla W.-Ś. w W. niż E. A. M., która nie zawsze wykonywała obowiązki asesora komorniczego w pełnym wymiarze czasu pracy.

Minister wskazał, iż E. A. M. ubiegała się uprzednio m.in. o stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. Na skutek jej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1.03.2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 2003/10 uchylił decyzje Ministra Sprawiedliwości w sprawie obsady tego stanowiska. Skarga kasacyjna kandydata powołanego na stanowisko komornika przy Sądzie Rejonowym w W. nie została dotąd przez Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznania, wobec czego powyższe orzeczenie nie jest prawomocne. Nie ma zatem podstaw do zastosowania art. 7 w związku z art. 6 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji tj. pozostawienia bez rozpoznana wniosku E.A. M. o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. – Ś. w W.

Minister podniósł, iż zgodnie z art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji wybór kandydata na stanowisko komornika sądowego pozostaje w kompetencji Ministra Sprawiedliwości.

Postępowanie o powołanie na stanowisko komornika sądowego, z uwagi na wielość stron, ubiegających się o powołanie na jedno stanowisko komornicze, prowadzone jest w trybie art. 62 kpa.

Postępowanie niniejsze ma na celu wyłonienie kandydata spełniającego ustawowe wymogi oraz posiadającego kwalifikacje dające realne podstawy do prognozy, że wybrana osoba daje gwarancje najlepszego wykonywania funkcji komornika sądowego. Minister Sprawiedliwości wybierając jednego spośród kandydatów musiał rozważyć wszystkie okoliczności, w tym przesłankę dotyczącą m.in. oceny wiedzy kandydatów stwierdzoną przez uprawnione do tego komisje egzaminacyjne, a także przesłankę dotyczącą prawniczego doświadczenia zawodowego, związanego ze stażem pracy kandydatów. Podejmując decyzję o powołaniu na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.-Ś. w W. Minister Sprawiedliwości kierował się także interesem społecznym i słusznym interesem stron.

Minister stwierdził, iż opinia samorządu komorniczego stanowi jeden z ważnych, podlegających ocenie dowodów w sprawie, jednak stanowisko w niej przedstawione nie jest wiążące. Podkreślił, że Rada Izby Komorniczej w W. wydała opinie, iż oboje kandydaci spełniają warunki niezbędne do powołania.

Minister wskazał, iż E. A. M. w 1998 r. ukończyła na [...] Uniwersytecie [...], z wynikiem dobrym, wyższe studia prawnicze, uzyskując tytuł magistra. Ponadto ukończyła studia podyplomowe w zakresie wyceny nieruchomości. Od czerwca 1998 r. do sierpnia 2000 r. pracowała w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. W okresie sierpień-listopad 2000 r. była specjalistą ds. windykacji w [...] S.A. Od września 2000 r. do czerwca 2001 r. pracowała w Zespole Nr [...] Komorników Sądowych przy Sądzie Rejonowym dla W.-P. w W. Po odbyciu aplikacji komorniczej, w dniach 19.10. i 20.11.2000 r. zdała egzamin komorniczy na ocenę bardzo dobrą. Od sierpnia do października 2001 r. pracowała jako specjalista ds. windykacji w B. SA. Od listopada 2001 do września 2009 r. była specjalistą ds. windykacji podmiotów gospodarczych w [...] S.A., a do lutego 2011 r. - pracownikiem Departamentu Kredytów Zwiększonego Ryzyka w tym Banku. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego z dnia [...].03.2007 r. została powołana na stanowisko asesora komorniczego. Od kwietnia 2007 r. do 28.02.2011 r. pracowała jednocześnie w niepełnym wymiarze czasu jako asesor komorniczy, a od 1.03.2011 r. już na pełnym etacie w kancelarii D. D. - komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.-M. w W. Ponadto w latach 2006 - 2009 była doradcą prawnym w P. Z. K., a obecnie jest doradcą w P. Z. B. Pełniła obowiązki zastępcy komornika sądowego w okresach: 16 - 23.11.2007 r., 25.09. - 15.10.2008 r., 6- 10.09.2010 r.

Natomiast D. G. T.-K. w 2010 r. ukończył w [...], z wynikiem bardzo dobrym wyższe studia prawnicze, uzyskując tytuł magistra. W 2005 r. w Wyższej Szkole [...], z wynikiem dobrym, ukończył wyższe zawodowe studia administracyjne, uzyskując tytuł licencjata. W latach 1995-2002 pracował w spółce T. P.S.A. w P. Dnia [...].08.2002 r. rozpoczął pracę w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.-W. w W., J. B., a od [...].01.2009 r. pracuje w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.-Ś. w W., R. M.. Po odbyciu aplikacji komorniczej, w dniach 10.03. i 16.04.2008 r. zdał egzamin komorniczy na ocenę dostateczną. Decyzją Prezesa Sądu Apelacyjnego w W. z [...] .2008 r. został powołany na stanowisko asesora komorniczego. Pełnił obowiązki zastępcy komornika sądowego w okresie: 23 -29. 05 2009 r., 23 - 31.12.2009 r., 7.04.2010 r., 17 - 19.05.2010 r" 8.09.2010 r. 23-29.12.2010 r., 11 - 15.07.2011 r. i 23 - 27.05.2011 r.

Porównując kwalifikacje obu kandydatów Minister podniósł, iż spełniają oni wymogi formalne, niezbędne do powołania na stanowisko komornika. Ich wiedza udokumentowana jest oceną na dyplomie i świadectwie zdania egzaminu komorniczego. Brak jest podstaw prawnych do kwestionowania ocen uprawnionych komisji w zależności od roku zdawania przez kandydatów egzaminów zawodowych.

D. G. T.-K. ukończył wyższe studia prawnicze z oceną bardzo dobrą a E.A. M. z dobrą. Oboje kandydaci odbyli też aplikację komorniczą. Jednak z egzaminu komorniczego, który świadczy o przygotowaniu do wykonywania zawodu komornika sądowego, E. A. M. otrzymała ocenę bardzo dobrą a D. G. T.-K. zaledwie dostateczną.

D. G. T.-K. a prawie 9 i pół-letni staż pracy w kancelarii komorniczej, w tym na stanowisku asesora komorniczego wynoszący ponad 3 lata i 7 miesięcy.

E. A. M. w kancelarii komorniczej pracowała około 7 lat i 9 miesięcy (z czego ok. 4 lata na pełny etat), w tym na stanowisku asesora komorniczego około 4 lat i 9 miesięcy (na pełny etat 11 miesięcy). Przy czym pracowała nie tylko w kancelarii komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., ale i w kancelariach komorników w W.

Minister wskazał, iż D. G. T.-K. ma dłuższy ogólny staż pracy w kancelarii komorniczej, jednak początkowo był pracownikiem nie posiadającym wyższego wykształcenia, a tym samym zakres jego obowiązków nie mógł być związany z egzekucją sądową Z kolei E. A. M. ma dłuższy staż pracy na stanowisku asesora komorniczego, jednak na stanowisku tym nie zawsze pracowała na pełen etat. Kandydaci wykonywali krótkookresowo obowiązki zastępcy komornika sądowego, a więc mają w tym względzie podobne doświadczenia. Ponadto z załączonych opinii wynika, że posiadają dobre oceny pracy na dotychczas zajmowanych stanowiskach. W ocenie Ministra zasadne jest przyjęcie, że kandydaci mają podobne doświadczenie związane z pracą w dziedzinie egzekucji sądowej.

Kandydaci mają też dodatkowe kwalifikacje, E. A. M. ukończyła studia podyplomowe w dziedzinie wyceny nieruchomości i ma praktykę związaną z windykacją prowadzoną także w W., a D. G. T.-K. uzyskał licencjat w dziedzinie administracji.

Minister uznał, iż dodatkowe kwalifikacje są pożądane, niewątpliwie ułatwiają pracę, ale nie mogą decydować o wyborze kandydata na stanowisko komornika sądowego. Minister Sprawiedliwości nie podzielił stanowiska Rady Izby Komorniczej w W., że najbardziej odpowiednim kandydatem na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.-Ś. w W. jest D. G. T.-K.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości bardziej odpowiednim kandydatem na w/w stanowisko jest E. A. M., która dysponuje zarówno wysokim zasobem wiedzy prawniczej, w tym bardzo wysokim w dziedzinie egzekucji oraz niezbędną praktyką.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, D. G. T.- K. , zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie w całości decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2012 r. a co za tym idzie decyzji z dnia [...] października 2011 roku, w przedmiocie powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.Ś. w W. E.A. M. i odmawiającej powołania na wskazane stanowisko D. G. T.- K., wstrzymanie ich wykonania, ponowne rozpatrzenie sprawy i powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.Ś. w W. D. G. T. – K.;

Skarżący podniósł zarzuty:

- naruszenia art. 11 ust. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o komornikach sądowych i egzekucji poprzez dopuszczenie do rozpoznawania przez organ decyzyjny następnego wniosku o powołanie E. A. M. mimo, iż w tym czasie toczyło się i nadal toczy postępowanie odwoławcze o powołanie jej na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W.,

- błędnej interpretacji przepisów prawa w szczególności art. 7 w zw. z art. 6 i art. 8 kpa poprzez:

a) doprowadzenie do naruszenia przepisów prawa materialnego,

b) wydanie decyzji bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli za którym przemawia pełnienie funkcji komornika przez osobę legitymującą się większym doświadczeniem zawodowym jakie posiada skarżący,

c) wydanie decyzji bez uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli i powołanie do pełnienia funkcji komornika osoby legitymującej się mniejszym doświadczeniem zawodowym,

d) wydanie decyzji odmawiającej skarżącemu powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla Warszawy Ś. w W., bez nadania odpowiedniego znaczenia okoliczności, iż skarżący posiada rekomendacje Rady Izby Komorniczej, wyrażającej jednoznaczną opinię organu samorządu komorniczego, że skarżący jest osobą o najlepszych spośród kandydatów kwalifikacjach zawodowych i rekomendowaną do powołania na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.Ś. w W.;

-błędną ocenę zgromadzonych dowodów przez organ wydający decyzję, a w szczególności: - art. 77 § 1 art. 80 i art. 107 § 3 kpa poprzez brak rzeczowego i jednoznacznego wyjaśnienia w uzasadnieniu faktycznym przyczyn, dla których organ uznał, iż najistotniejszym kryterium decyzyjnym przy dokonaniu wyboru pomiędzy stronami niniejszego postępowania jest ocena uzyskana z egzaminu komorniczego, a nie mają istotnego znaczenia doświadczenie zawodowe, rekomendacja Rady Izby Komorniczej i wyniki osiągane przez oboje asesorów w prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych;

4. Nieuwzględnienie wszystkich dowodów przy wydawaniu decyzji, a w szczególności

zgodnie z art.11 ust. 5 w zw. z art. 64 ust.1 i 3 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji poprzez brak przyjęcia treści i wniosków opinii rekomendacyjnej za istotne kryterium porównania kandydatów na stanowisko komornika sądowego, mimo, iż organ samorządu komorniczego będący także organem nadzoru nad komornikami w zakresie terminowości, rzetelności i skuteczności postępowania egzekucyjnego – jednoznacznie wskazywał skarżącego jako osobę, która winna być powołana na stanowisko komornika.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął podniesione zarzuty wskazując m.in., iż powołanie p. E. A. M. na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. Ś. w W. nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 11 ust. 6 i 7 uoksie albowiem powołana w tym samym czasie ubiega się o więcej niż jedno stanowisko komornika- na mocy decyzji MS na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. został powołany inny kandydat. Od decyzji tej E. A. M. odwołała się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który orzeczeniem z dnia 1 marca 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa/2003/10 uchylił decyzję. W razie prawomocnego uchylenia decyzji w wyniku środka zaskarżenia wniesionego przez E. A. M. postępowanie w przedmiocie powołania na stanowisko Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w W. dotychczas nie zostało i nie zostanie zakończone.

Zdaniem skarżącego organ administracji przedstawił w znacznym uproszczeniu ustalony stan faktyczny, co do osiągnięć zawodowych wnioskodawców, a także zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy. Mimo istnienia szeregu okoliczności, które wskazywały skarżącego jako kandydata o większym doświadczeniu, dłuższym stażu pracy we wskazanym zawodzie, zdecydowanie lepszych wynikach prowadzonych egzekucji, czy rekomendacjach Rady Izby Komorniczej. Za rzetelne, wiarygodne i jedynie obiektywne kryterium Minister Sprawiedliwości uznał jedynie ocenę uzyskaną tytułem końcowego wyniku egzaminu komorniczego, nie wyjaśniając jednocześnie przyczyny uznania innych okoliczności za nieobiektywne, bądź mniej istotne w odniesieniu do oceny kandydatów pod kątem ich doświadczenia, umiejętności oraz perspektywy prawidłowego prowadzenia kancelarii komorniczej i wykonywania czynności przewidzianych przepisami prawa.

Skarżący podkreślił, iż uzyskał lepszą ocenę ze studiów prawniczych, ukończył dodatkowo zawodowe studia z zakresu administracji, posiada dziewięcioletnie doświadczenie zawodowe – czego Minister nie wziął pod uwagę. W ocenie skarżącego w zakresie doświadczenia zawodowego, przebiegu studiów prawniczych i administracyjnych (a więc przesłankach długofalowych, nie opartych często na szczęściu jednego egzaminu) jest on lepszym kandydatem na komornika sądowego i daje lepszą rękojmię należytego wykonywania tego zawodu. Podkreślił, iż spełnia wymóg dwuletniego okresu zatrudnienia na stanowisku asesora komorniczego. Jednocześnie w toku asesury wielokrotnie zastępował na stanowisku komornika nieobecnego z powodu choroby lub urlopu pełniąc funkcję zastępcy komornika, któremu w zakresie wykonywania czynności egzekucyjnych przysługują prawa i obowiązki komornika (art. 26 ust. 3 uoksie). Pani E. A. M. na stanowisku asesora w pełnym wymiarze została zatrudniona od [...] marca 2010 r. Zdaniem skarżącego zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że okres zatrudnienia w ujęciu proporcjonalności jego wymiaru nie pozwala na stwierdzenie, że spełnia przesłankę o której mówi art. 10 ust. 1 pkt 10 w zw. art. 10 ust. 6 uoksie.

Organ winien mieć na uwadze analizę zatrudnienia kandydatów na stanowisku asesora, w tym charakteru wykonywanych czynności i ich wyników, gdyż pozwalają one na obiektywizację oceny przydatności kandydatów w kontekście wymogów stanowiska, które chcą objąć. Należy przy tym uwzględnić opinie zawodowe o kandydatach sporządzone z tytułu sprawowanego nadzoru m.in. Rady Izby Komorniczej w W.

Zdaniem skarżącego, fakt uzyskania przez E. A. M. oceny wyższej w przypadku egzaminu komorniczego nie stanowi sam w sobie jakiegokolwiek porównania obojga kandydatów. Nie miała miejsca jakakolwiek obiektywna ocena kandydatów, zaś wydanie decyzji nastąpiło przy naruszeniu zasady rzetelnej i wnikliwej analizy całokształtu zgromadzonego w toku postępowania. Minister nie wskazał jakimi kryteriami kierował się wydając pozytywną opinię na temat kontrkandydata. Skarżący oraz powołana na stanowisko komornika odbywali aplikację komorniczą w różnym czasie i zdawali egzaminy przed różnymi komisjami i w innych uwarunkowaniach. Egzamin nie miał formy pisemnego testu z tymi samymi pytaniami dla wszystkich egzaminowanych, więc uznanie jednej oceny za lepszą od innej z pominięciem okoliczności jej uzyskania jest krzywdzące dla skarżącego i nie powinno być uznane za kryterium przesądzające o powołaniu na stanowisko komornika.

W ocenie skarżącego Minister marginalnie potraktował doświadczenie zawodowe kandydatów. Wiedza teoretyczna podlega weryfikacji w toku praktycznej nauki zawodu, w szczególności w okresie asesury. Nawet najlepiej teoretycznie przygotowany kandydat nie powinien być powołany na stanowisko komornika sądowego, jeżeli nieumiejętnie wykorzystuje swoją wiedzę w praktyce. W związku z tym porównywanie walorów poszczególnych kandydatów powinno obejmować także analizę przebiegu asesury.

Zdaniem skarżącego, z uwagi na sprawowany ustawowo nadzór Rada Izby Komorniczej - będąca reprezentantem komorników - posiada rzeczową i nieprzypadkową wiedzę w przedmiocie sposobu prowadzenia podstępowania egzekucyjnego przez wszystkie osoby tworzące samorząd komorniczy. Tym samym rekomendacja, jaka została udzielona skarżącemu winna być uznana za źródło obiektywnych, rzeczowych informacji o prawidłowym i rzetelnym sposobie dotychczasowego jego działania, które w sposób oczywisty winny być uznane za potwierdzenie posiadania lepszych niż E. A.M. predyspozycji do pełnienia funkcji komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. Ś. w W..

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie i podtrzymując swoją dotychczasową argumentację, odniósł się do podniesionych w skardze zarzutów uznając je za bezzasadne.

Uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. z 2006 r., Nr 167, poz. 1191 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego. Dobór kandydatów do zawodu komornika sądowego należy zatem do uprawnień Ministra Sprawiedliwości, który działa w ramach tzw. uznania administracyjnego, dokonując oceny wszystkich kandydatów.

Art. 10 ust. 1 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, stanowi, że na stanowisko komornika może zostać powołana osoba, która:

1) posiada obywatelstwo polskie;

2) ma pełną zdolność do czynności prawnych;

3) posiada nieposzlakowaną opinię;

4) nie była karana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe;

5) nie jest podejrzana o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe;

6) ukończyła wyższe studia prawnicze w Rzeczypospolitej Polskiej i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w Rzeczypospolitej Polskiej;

7) jest zdolna ze względu na stan zdrowia do pełnienia obowiązków komornika;

8) odbyła aplikację komorniczą;

9) złożyła egzamin komorniczy;

10) pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata;

11) ukończyła 26 lat.

Minister Sprawiedliwości jako organ administracji publicznej wyłącznie uprawniony do przeprowadzenia postępowania administracyjnego, dokonuje kontroli wymogów formalnych wniosku w chwili, gdy zostaje on przekazany przez właściwego prezesa sądu apelacyjnego wraz z opinią izby.

W niniejszej sprawie Minister prawidłowo ocenił, że przekazane mu przez Prezesa Sądu Apelacyjnego wnioski uczestniczki postępowania i skarżącego spełniały wszystkie wymogi formalne i nie mogły zostać uznane za bezskuteczne w trybie art. 64 § 2 k.p.a., lecz musiały zostać merytorycznie rozpatrzone. Ustawodawca nie zakreślał innego terminu spełniania wymogów ustawowych, niż ogólnie przyjęty czas złożenia wniosku do organu uprawnionego, swobodę dowodzenia w tym zakresie ujął poprzez zapis art. 12 ust. 1 zdanie 2 ustawy, iż na okoliczność spełnienia wymogów kandydat "może przedstawiać opinie, świadectwa i zaświadczenia".

Zastosowanie przez Ministra Sprawiedliwości art. 62 k.p.a., odnosiło ten skutek, że uwzględnienie jednego z wniosków przez powołanie na to stanowisko jednego z zainteresowanych, spowodowało równoczesną odmowę powołania drugiego z nich.

Należy zatem zauważyć, że sądowa kontrola decyzji w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego uczestniczki postępowania wiąże się równocześnie z kontrolą decyzji w sprawie odmowy powołania na to stanowisko skarżącego, także z punktu widzenia przestrzegania ogólnych zasad postępowania administracyjnego, m.in. wyrażonych w art. 6, 7 i 8 k.p.a., zbadania w oparciu o art. 77 § 1, czy przed podjęciem decyzji organ dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym rozstrzygnięcie w postaci wyboru jednego z kandydatów i czy dokonał, w myśl art. 80 w zw. z 77 § 1 k.p.a., wnikliwej i wszechstronnej oceny okoliczności faktycznych istotnych dla takiego wyboru, a tym samym ich uzasadnienia na zasadach określonych w art. 107 § 3 k.p.a. przy uwzględnieniu przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. "Sądowa kontrola decyzji w sprawie powołania na stanowisko komornika sądowego wiąże się równocześnie z kontrolą decyzji w sprawie odmowy powołania na stanowiska komornika sądowego pozostałych zainteresowanych, co tym bardziej uzasadnia sądową kontrolę ww. decyzji z punktu widzenia przestrzegania konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji) oraz ogólnych zasad postępowania administracyjnego, w tym m.in. wyrażonych w art. 6 i 7 k.p.a."(wyrok NSA z dnia 20 września 2006 r., sygn. akt II GSK 81/06, LEX nr 272189, wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2007 r., sygn. akt II GSK 263/06, LEX nr 287951).

Stanowisko to potwierdza również wyrok NSA z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 313/06, LEX nr 342593, zgodnie z którym "Pogląd prawny prowadzący do uznania, iż sąd administracyjny może kontrolować jedynie decyzje o odmowie powołania na stanowisko komornika, zaś rozstrzygnięcie o powołaniu stanowi odrębną sprawę, nie zasługuje na uwzględnienie. Jego przyjęcie mogłoby bowiem prowadzić do nadużycia prawa i naruszenia konstytucyjnej zasady równego traktowania. Nie trzeba dodawać, iż osoba wyłoniona w takich warunkach mogłaby w międzyczasie rozpocząć prowadzenie kancelarii komorniczej, wykonywać czynności zawodowe, etc. A zatem nie tylko aspekt procesowy, ale przede wszystkim bezpieczeństwo obrotu prawnego, przemawiają za traktowaniem kwestii powołania i odmowy powołania na stanowisko komornika (w przypadku gdy o jedno miejsce ubiega się więcej osób niż jest miejsc) jako jednej sprawy, podlegającej w całości ocenie sądu administracyjnego. W tym kontekście trudno też uznać, aby interes prawny wnioskodawców, którzy nie zostali powołani na stanowisko komornika, nie pozwalał im na skarżenie decyzji w części dotyczącej powołania innego kandydata. Pogląd przeciwny prowadziłby bowiem do tego, iż konstytucyjnie gwarantowane prawo do sądu, przysługujące tym osobom, byłoby de facto iluzoryczne."

Równocześnie, należy podkreślić, że sądowa kontrola legalności decyzji uznaniowej ma zakres ograniczony. Decyzja uznaniowa może być uchylona przez sąd administracyjny, w wypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ nie uzasadnił swojego wyboru, pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotne dla sprawy materiały dowodowe.

Zdaniem Sądu, takie uchybienia w rozpoznawanej sprawie nie miały miejsca.

Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a., stanowiącego, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz zasady wynikającej z art. 8 k.p.a., iż organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

W sytuacji, gdy o jedno stanowisko ubiegało się dwóch kandydatów, którzy spełniali warunki formalne do objęcia stanowiska komornika sądowego, organ dokonując wyboru właściwie i czytelnie podał kryteria, które wziął pod uwagę w rozpatrywanej sprawie wskazujące na okoliczności uzasadniające dokonany wybór, który nie był dowolny. Wyjaśnił, że uwzględniono wyniki ze studiów i egzaminu komorniczego oraz doświadczenie zawodowe wnioskodawców. Przy pomocy tych kryteriów Minister dokonał analizy i oceny kandydatur na stanowiska komornika sądowego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż kryterium doboru kandydatów były wyniki z egzaminu komorniczego. Organ miał podstawę, by wyżej ocenić kandydaturę uczestniczki postępowania która zdała egzamin komorniczy z wynikiem lepszym niż skarżący. W sytuacji, gdy konkurencja pomiędzy kandydatami była wyrównana, zastosowane przez organ kryteria doboru były jasne, przejrzyste i wymierne. Tym samym zarzuty skargi w tym zakresie są bezzasadne.

Należy podkreślić, że w interesie społecznym jest, by najważniejszym kryterium gwarantującym - przy wyborze kandydata na stanowisko komornika sądowego - prawidłowe wykonywanie obowiązków było jego doświadczenie zawodowe poparte gruntowną wiedzą praktyczną i teoretyczną. Także, że celem wyboru kandydata na stanowisko komornika sądowego, spośród osób spełniających ustawowe wymogi, jest wyłonienie kandydata posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji.

Odnosząc się do zarzutu nieuwzględnienia stanowiska Rady Komorniczej rekomendującej skarżącego na stanowisko komornika należy uznać, iż nie jest on zasadny.

W myśl art. 11 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji Minister Sprawiedliwości przesyła odpisy wniosków o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii w terminie 21 dni. Brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu. Niewątpliwie powołany wyżej przepis reguluje jedną z czynności postępowania mającego na celu powołanie komornika. Komornika powołuje Minister Sprawiedliwości na wniosek zainteresowanego (ust. 1), przy czym powinien najpierw, na wstępie tego postępowania, poinformować w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", o wolnym stanowisku komornika oraz wskazać rewir, w którym ma nastąpić powołanie, i prezesa sądu apelacyjnego, do którego w terminie jednego miesiąca od daty wskazanej w obwieszczeniu, należy składać wnioski o powołanie. (Pewne odmienności wykazuje tu zwolnienie stanowiska komornika wskutek śmierci albo odwołania komornika- ust. 2). Następnie, po upływie terminu, o którym wyżej mowa, prezes sądu apelacyjnego przesyła Ministrowi Sprawiedliwości (tzn. ma obowiązek przesłać) wnioski o powołanie na stanowisko komornika wraz ze złożonymi załącznikami (ust. 3). Z kolei, jak już wyżej wskazano, zgodnie z ust. 4 powołanego przepisu, Minister Sprawiedliwości przesyła odpisy wniosków o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii w terminie 21 dni. Brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu. Z przepisu tego wynika niewątpliwie, że Minister ma obowiązek przesłania odpisów wniosków o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii. Powyższa opinia powinna być wyrażona w terminie 21 dni. Jej brak nie stanowi jednak przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu. Dalej, już przed rozpatrzeniem wniosku o powołanie na stanowisko komornika Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do Krajowej Rady Komorniczej o wyrażenie opinii w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż czternaście dni. Brak opinii Rady nie wstrzymuje rozpoznania wniosku (ust. 5). W tej fazie postępowania Minister nie ma obowiązku zwrócenia się do Krajowej Rady Komorniczej o wyrażenie opinii w wyznaczonym terminie, ale w przypadku zwrócenia się z takim wnioskiem: 1) ma obowiązek wyznaczenia terminu jego rozpatrzenia, nie krótszy niż czternaście dni; 2) brak opinii Rady – jak można sądzić, po bezskutecznym upływie wyznaczonego termin - nie wstrzymuje rozpoznania wniosku. Dalsze fazy postępowania, następujące po otrzymania przez komornika zawiadomienia o powołaniu, regulują kolejne przepisy w/w ustawy.

Odnosząc się do przedstawionego postępowania mającego na celu powołanie komornika należy przede wszystkim zauważyć, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji w żadnym miejscu nie odsyła do przepisów K.p.a. Brak zatem najprostszej podstawy do traktowania opinii, o której mowa w art. 11 ust. 4 powołanej ustawy, jako opinii w rozumieniu art. 106 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Z przepisu tego wynika m.in., że: 1) wydanie decyzji powinno być wyraźnie uzależnione przez przepis prawa od zajęcia stanowiska przez inny organ; 2) stanowisko "innego" organu może mieć różną formę, a co za tym idzie – różną moc prawną, w tym również może mieć charakter opinii, 3) wydanie decyzji w postępowaniu głównym jest możliwe dopiero po zajęciu stanowiska przez "inny" organ (w postępowaniu uzgadniającym).

W postępowaniu uzgodnieniowym uregulowanym w art. 106 K.p.a. wydanie decyzji w postępowaniu głównym jest możliwe dopiero po zajęciu stanowiska przez organ uzgadniający – nawet wtedy, gdy to stanowisko ma formę opinii, natomiast uzyskanie opinii w postępowaniu zmierzającym do powołania komornika, uregulowanym w art. 11 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji nie jest wymagane; przepis ten (art. 11 ust. 4) zobowiązuje co prawda Ministra do przesłania odpisów wniosków o powołanie na stanowisko komornika wraz z załącznikami radzie właściwej izby komorniczej w celu wyrażenia opinii, ale jednocześnie stanowi, że brak tej opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu. O ile zatem w postępowaniu uzgodnieniowym uregulowanym w K.p.a. wymóg zasięgnięcia opinii – niezależnie od jej mocy wiążącej – warunkuje wydanie decyzji w postępowaniu głównym, które jest obciążone wadą nieważności w przypadku niespełnienia tego warunku, o tyle wymóg zasięgnięcia opinii w postępowaniu zmierzającym do powołania komornika ma przede wszystkim charakter informacyjny – zmierza do poinformowania przez Ministra Sprawiedliwości rady właściwej izby komorniczej o kręgu osób, które złożyły wnioski o powołanie na stanowisko komornika; Minister nie tylko nie jest związany przesłaną opinią, lecz może dalej procesować przy jej braku (brak opinii nie stanowi przeszkody do nadania wnioskowi dalszego biegu). Ocenę tą potwierdza m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 sierpnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2154/05, LEX nr 281937, którym stwierdza się wprost, że "1. Opinie samorządu komorniczego są jednym z dowodów oceny przydatności kandydata do wykonywania zawodu komornika sądowego, nie są jednak dla Ministra Sprawiedliwości wiążące. Krajowa Rada Komornicza nie ma obowiązku wydania opinii w formie postanowienia." Również w wyroku WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 2153/05, LEX nr 222059, stwierdzono, że "2. Organ nie jest związany opinią samorządu komorniczego, która jest dowodem podlegającym ocenie tak jak pozostały materiał dowodowy."

Sąd nie podzielił nadto zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 6 u.k.s.e. Prawidłowym było stanowisko organu o braku podstaw do pozostawienia bez rozpoznania wniosku uczestniczki postępowania o powołanie na stanowisko komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W.-Ś. w W. Orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 marca 2011 r. nr VI SA/Wa 2003/10 w sprawie obsady stanowiska komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w W., dotyczyło powołania innej osoby niż uczestniczka niniejszego postępowania i jest nieprawmocne. Zgodnie z art. 144 p.p.s.a., z chwilą ogłoszenia wyroku, tylko sąd jest związany wydanym orzeczeniem. Związanie wyrokiem nie odnosi się do stron i innych podmiotów. Wobec tego, mimo wydania nieprawomocnego wyroku uchylającego decyzję lub stwierdzającego jej nieważność, decyzja pozostaje w obrocie i zachowuje walor decyzji ostatecznej, czego nie zmienia pozbawienie jej wykonalności na podstawie art. 152 p.p.s.a. Dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku następują skutki prawomocności materialnej określone w art. 170 p.p.s.a. polegające na związaniu wyrokiem stron i sądów innych niż ten, który wydał orzeczenie oraz organów administracji publicznej. W tym też momencie przestaje funkcjonować w obrocie decyzja, którą uchylono (por. wyrok NSA z 25.11.2009 r. II GSK 218/09).

Reasumując powyższe rozważania, zdaniem Sądu, Minister Sprawiedliwości dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i w sposób właściwy zastosował przepisy prawa należycie uzasadniając treść rozstrzygnięcia. Swoją ocenę uzasadnił w sposób wystarczający wskazując, iż postępowanie z udziałem obu zainteresowanych powołaniem na stanowisko komornika, spełniających kryteria ustawowe, miało na celu wyłonienie kandydata posiadającego kwalifikacje stwarzające prognozy najlepszego wykonywania tej funkcji. Za takiego kandydata Minister uznał uczestniczkę postępowania i powołał ją na stanowisko komornika.

W ocenie Sądu, w powyższym rozstrzygnięciu nie ma cech dowolności nie można zatem postawić zarzutu przekroczenia granic uznania administracyjnego. Dlatego też, zaskarżona decyzja w pełni odpowiada prawu.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji.