Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 416/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-05-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędzia WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie usług opiekuńczych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania J. O., reprezentowanej przez B. J., od decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy M. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy w formie usług opiekuńczych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy M. przyznał J. O. pomoc w formie gospodarczych usług opiekuńczych na okres od dnia 1 września 2003 r. do dnia 30 września 2003 r. w wymiarze [...] godzin miesięcznie w dni powszednie, twierdząc w uzasadnieniu, że usługa opiekuńcza polegać będzie na opiece [...], przygotowywaniu [...], [...], [...].

Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie wniosła B. J. – pełnomocnik J. O., domagając się zmiany decyzji, ponieważ, jak stwierdziła, "istnieją duże nieprawidłowości dotyczące ilości godzin pracy przepracowanych", a "wykazana liczba godzin w decyzjach nie pokrywa się z faktyczną liczbą godzin przepracowanych w danym okresie".

Z ustaleń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wynika, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób, a są jej pozbawione, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych. Art. 17 ust. 2 stanowi, że usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobom, które wymagają pomocy innych osób, a rodzina nie może takiej pomocy zapewnić. W myśl art. 18 ust. 1 ustawy, usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, pielęgnację zaleconą przez lekarza oraz w miarę możliwości również zapewnienie kontaktów z otoczeniem, a zgodnie z ust. 3, gmina w drodze uchwały określa szczegółowe zasady przyznawania i odpłatności za usługi opiekuńcze oraz specjalistyczne usługi opiekuńcze.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że organ pierwszej instancji orzekając o przyznaniu J. O. usług opiekuńczych kierował się zarówno opinią lekarza jak i potrzebami J. O., która, jak wynika w wywiadu środowiskowego, mieszka sama.

Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu dotyczącego różnic w ilości godzin usług opiekuńczych przyznanych decyzją, a faktyczną ilością wykonanych usług stwierdziło, że korygowanie czy "dostosowywanie" ilości faktycznie świadczonych usług opiekuńczych nie może następować poprzez zmianę decyzji o przyznaniu usług opiekuńczych. W przypadku świadczenia usług opiekuńczych w ilości godzin niższej niż wskazana w decyzji, osoba otrzymująca świadczenie czy też za jej zgodą inna osoba, może wystąpić do kierownika ośrodka pomocy społecznej z prośbą o wyegzekwowanie należnej ilości godzin usług.

Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła J. O., zarzucając, że wydana decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym, a ""Dokumenty" bez daty dotyczące usług opiekuńczych przesłane do Samorządowego Kolegium spreparowane według potrzeby."

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Ponadto, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podniosło, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] grudnia 2003 r. został wysłana dnia [...] grudnia 2003 r., a B. J. - pełnomocnik J. O. otrzymała ją dnia [...] grudnia 2003 r., natomiast dnia 5 stycznia 2004 r. do Kolegium wpłynęły dodatkowe dokumenty od B. J., dotyczące decyzji z lutego i marca 2003 r., które w niniejszej sprawie nie mają znaczenia, ponieważ zaskarżona decyzja dotyczy miesiąca września 2003 r.

Odnośnie zarzutu o braku rozstrzygnięcia w decyzji Kolegium o zwrocie "niesłusznie pobranego wynagrodzenia za nieprzepracowane godziny pracy" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że sprawa wynagrodzenia za nieprzepracowane godziny pracy" nie może być regulowana decyzją administracyjną i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie może orzekać w tym zakresie.

Roszczenie o zwrot wynagrodzenia za usługi opiekuńcze, które były przyznane decyzją administracyjną, ale nie były wykonane, służy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej w stosunku do pracownika wykonującego usługi, po stwierdzeniu, że usługi te nie zostały zrealizowane w takiej ilości godzin, jaka była przyznana decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Skarga jest bezzasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie mogła być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest przyznanie pomocy w formie usług opiekuńczych.

Postępowanie administracyjne zostało wszczęte wskutek wniosku o udzielenie J. O. pomocy w formie usług opiekuńczych w ilości [...] godzin dziennie, skierowanego do Ośrodka Pomocy Społecznej, a podpisanego przez córkę J. O. – A. S. w dniu [...] stycznia 2003 r.

Stosownie do art. 17 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998, Nr 64, poz. 414 z późn. zm.), osobom samotnym, które z powodu wieku, choroby lub innych przyczyn wymagają pomocy innych osób, a są jej pozbawione, przysługuje pomoc w formie usług opiekuńczych. Usługi opiekuńcze mogą być przyznane również osobom, które wymagają pomocy innych osób, a rodzina nie może takiej pomocy zapewnić.

Ustawa z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (...) w art. 18 ust. 1 i 2 stanowi, że usługi opiekuńcze obejmują pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, pielęgnację zaleconą przez lekarza oraz, w miarę możliwości, również zapewnienie kontaktów z otoczeniem. Gmina, przyznając pomoc w formie usług opiekuńczych, ustala ich zakres i miejsce świadczenia.

Z akt administracyjnych wynika, że J. O. urodzona jest [...] października 1912 r. – nie chodzi, mieszka sama, otrzymuje rentę w wysokości [...] zł.

Prawidłowo zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, że organ pierwszej instancji orzekając o przyznaniu J. O. usług opiekuńczych kierował się zarówno zdaniem lekarza jak i potrzebami J. O., która mieszka sama.

Stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która to kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja organu odwoławczego - Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., jak również decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały w oparciu o obowiązujące, wyżej wskazane przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (...), a organy administracji orzekając w sprawie, nie naruszyły przepisów prawa.

Odnosząc się do zarzutów pełnomocnika skarżącej J. O. – jej córki B. J., które wykraczają poza zaskarżoną decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej Gminy M. z dnia [...] lipca 2003 r. w sprawie przyznania J. O. pomocy w formie usług opiekuńczych w miesiącu wrześniu 2003 r. a odnoszą się do akt administracyjnych, a w szczególności, jak stwierdza B. J. w piśmie z dnia 9 maja 2005 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: "Skargi moje zmierzają do tego aby wykazać rozliczne nieprawidłowości w administracji co do działania Opieki Społecznej w N. Uważam, że zadaniem Sądu Administracyjnego jest wpływać na uczciwość decyzji administracyjnych na niższym szczeblu.", należy zauważyć, że zgodnie z zasadą legalizmu wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. "Organy władzy i administracji publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.". Fałszowanie podpisu, fałszowanie dokumentu jest przestępstwem, szczegółowo opisanym w ustawie z dnia z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny, w rozdziale XXXIV - Przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, natomiast, zgodnie z art. 10 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego, organ powołany do ścigania przestępstw jest obowiązany do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania przygotowawczego, a oskarżyciel publiczny także do wniesienia i popierania oskarżenia - o czyn ścigany z urzędu.

Z przytoczonych wyżej przepisów wynika zatem, że organ administracji nie jest uprawniony do wszczynania i prowadzenia postępowania przygotowawczego ani wnoszenia aktu oskarżenia w sprawie fałszowania podpisu i dokumentu.

Ponadto zauważyć należy, że sprawa wynagrodzenia za godziny usług opiekuńczych przyznane osobie uprawnionej a niewykonane przez osobę zobowiązaną do ich wykonania, nie jest sprawą administracyjną, i nie może być regulowana decyzją administracyjną, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. nie może orzekać w tym zakresie.

Roszczenie o zwrot wynagrodzenia za usługi opiekuńcze, które zostały przyznane decyzją administracyjną, ale nie zostały wykonane, służy kierownikowi ośrodka pomocy społecznej w stosunku do pracownika, do którego obowiązków należało wykonanie tych usług, po uprzednim stwierdzeniu, że usługi te nie zostały zrealizowane w takiej ilości godzin, jaka była przyznana decyzją.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.