Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1356/05
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2, art. 2 pkt 1, art. 6
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.
article: art. 8 par. 1, art. 26 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 94 poz 1037
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Krystyna Nowak, Protokolant Justyna Bluszko - Biernacka, po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2006 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "L." A. T., R. M. - Zakładu Produkcji Artykułów Spożywczych spółka jawna od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Po 2392/03 w sprawie ze skargi "L." A. T., R. M. - Zakładu Produkcji Artykułów Spożywczych spółka jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2003 r. (...) w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o restrukturyzację należności z tytułu podatku od nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę "L." A. T., R. M. - Zakład Produkcji Artykułów Spożywczych spółka jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia 22 sierpnia 2003 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o restrukturyzację należności z tytułu podatku od nieruchomości znanej na dzień 30 czerwca 2002 r.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji stwierdził, ustosunkowując się do meritum sporu między stronami dotyczącego odmowy restrukturyzacji zaległego zobowiązania w podatku od nieruchomości na dzień 30 czerwca 2002 r., iż wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniami art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ - obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych, osobach prawnych oraz na jednostkach organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej. W niniejszej sprawie nie budzi najmniejszej wątpliwości to, iż podatnikiem zaległego podatku od nieruchomości, o restrukturyzację którego występowano, nie były ani spółka cywilna "L.", ani jej następca prawny pod tytułem ogólnym - spółka jawna "L.", a tylko i wyłącznie osoby fizyczne Alicja T. oraz Roman M., które oddzielnie składały deklaracje podatkowe odnośnie nieruchomości będących ich własnością i którym odrębnie dokonywano wymiaru tego podatku. Zgodnie z jasnym brzmieniem przepisów art. 1 ust. 2 i art. 2 pkt 1 oraz art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287/ - restrukturyzacją objęciu zostali jedynie ci przedsiębiorcy, którzy mieli zaległości znane na dzień 30 czerwca 2002 r. z taksatywnie wyliczonych należności publicznoprawnych z tytułu bycia podatnikiem, płatnikiem, następcą prawnym lub osobą prawną. Spółka jawna "L.", składając wniosek o restrukturyzację zaległości z tytułu podatku od nieruchomości, nie wykazała, iżby zobowiązania te obciążały ją jako podatnika, płatnika, następcę prawnego czy osobę trzecią odpowiadającą za zobowiązania podatkowe.

W skardze kasacyjnej podatnicy zarzucili wyrokowi:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 1 ust. 2 i art. 2 pkt 1, art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców /Dz.U. nr 155 poz. 1287/ w zw. z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej /Dz.U. nr 101 poz. 1178 ze zm./ i art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej /Dz.U. nr 174 poz. 1807 ze zm./ przez błędną wykładnię przywołanych norm prawnych wyrażającą się w wadliwej interpretacji pojęcia przedsiębiorcy,

2. naruszenie prawa materialnego przez niezastosowanie art. 93a oraz d ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. 2005 nr 8 poz. 60 ze zm./ do ustalonego stanu faktycznego,

3. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tj.:

a/ art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "a i c" w zw. z art. 141 par. 4 przywołanej ustawy polegające na niewzięciu pod uwagę całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach rozpoznawanej sprawy w celu stwierdzenia czy naruszono prawo i czy naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy,

b/ art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" przywołanej ustawy poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przez organ przepisów art. 93c, 121 par. 1 i 122, 187 par. 1, art. 210 par. 1 pkt 4 i par. 4 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Powołując się na obie podstawy skargi kasacyjnej wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł, iż ze znajdującej się w aktach sprawy umowy spółki /przy piśmie pełnomocnika skarżącej z 14 czerwca 2003 r./ wynika, że nieruchomości, do których odnosił się podatek, którego restrukturyzacja jest przedmiotem sprawy, zostały wniesione jako wkład do przekształconego podmiotu. Tym samym "L." sp.j. z siedzibą w M. wstąpiła we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki dotychczasowych przedsiębiorców zgodnie z zapisem przywołanych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżących wywiódł, iż stwierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sprowadzające się do zarzutu, iż "L." sp.j., nie wykazała, iż jest następcą prawnym osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą pozostaje w sprzeczności z treścią umowy spółki i wypisem z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, z którego rubryki 6 /sposób powstania spółki/ wynika, iż "L." sp.j. jest następcą prawnym A. T. i Romana M. wpisanych uprzednio do ewidencji działalności gospodarczej pod numerami 4446 i 4447.

Brak omówienia i wskazania dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia Sądu stanowi w tej sytuacji naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a zwłaszcza przepisu art. 141 par. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotu, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji. W art. 2 pkt 1 cyt. ustawy normodawca zdefiniował pojęcie "przedsiębiorca" stwierdzając, że przedsiębiorca to przedsiębiorca określony w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, mający miejsce zamieszkania lub siedziby na terytorium RP, będący podatnikiem, płatnikiem, następcą prawnym lub osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe albo innego zobowiązanego do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6. Przepisy powyższej ustawy stosuje się odpowiednio do należności od przedsiębiorców z tytułu zobowiązań podatkowych stanowiących dochody budżetowe jednostek samorządu terytorialnego /art. 7 ust. 1/.

Z treści powołanych przepisów wynika wprost, iż restrukturyzacją objęci są wyłącznie przedsiębiorcy, zaś celem programu restrukturyzacyjnego jest poprawa ich sytuacji, stworzenie perspektyw rozwoju tworzenia nowych miejsc pracy /art. 2 pkt 5/.

Z niekwestionowanych przez strony ustaleń wynika, że podatnikiem zaległego podatku od nieruchomości nie była spółka cywilna ani też spółka jawna, a tylko wyłącznie osoby fizyczne - Alicja T. i Roman M., którzy oddzielnie składali deklaracje podatkowe odnośnie nieruchomości będących ich własnością i którym odrębnie dokonywano wymiaru podatku.

Faktem jest, iż w okresie, gdy Alicja T. i Roman M. wspólnie prowadzili działalność gospodarczą jako spółka cywilna "L." przedsiębiorcami byli wspólnicy a nie spółka - co wynika z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej.

Jednakże wniosek o restrukturyzację zaległości z tytułu podatku od nieruchomości złożyła spółka jawna "L.", która to spółka w związku z wejściem w życie 1 stycznia 2001 r. ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych stała się podatnikiem podatku od nieruchomości jako jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej /art. 8 par. 1 Ksh/. Jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, spółka jawna "L." nie wykazała, iż obciążały ją jako podatnika, płatnika, następcę prawnego czy osobę trzecią odpowiadającą za zobowiązania podatkowe wspólników spółki cywilnej.

Powyższe kwestie były przez Sąd pierwszej instancji rozważone i stanowiły podstawę rozstrzygnięcia, co też znalazło swój wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

W tym miejscu należy również podnieść, iż procedurę przekształcenia spółki cywilnej w spółkę jawną reguluje art. 26 par. 4-6 Ksh. Zasadą jest, iż każda spółka cywilna może być przekształcona w trybie art. 26 par. 1 Ksh w spółkę jawną. Przekształcenie polega na zgłoszeniu dotychczasowej spółki cywilnej jako spółki jawnej do rejestru przedsiębiorców - Krajowego Rejestru Sądowego. Wpis do rejestru przedsiębiorców ma charakter konstytutywny. Z przedłożonego Sądowi pierwszej instancji przez pełnomocnika skarżących w dniu 29 września 2003 r. aktualnego odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż wpis spółki jawnej "L." został dokonany w dniu 24 marca 2003 r. Wobec tego w dniu złożenia przez spółkę jawną "L." wniosku o restrukturyzację należności, tj. 14 listopada 2002 r. spółka ta jako przedsiębiorstwo nie istniała i z całą pewnością na dzień 30 czerwca 2002 r. nie posiadała znanych zaległości w podatku od nieruchomości.

Z tego też względu decyzja Burmistrza Gminy M. z dnia 6 grudnia 2002 r. umarzająca postępowanie w trybie art. 208 par. 1 Ordynacji podatkowej jest ze wszech miar zasadna. Również decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca powyższą decyzję w mocy jest trafna, gdyż jak zasadnie stwierdził Sąd pierwszej instancji, spółka jawna "L." nie wykazała składając wniosek o restrukturyzację, że jako następca prawny wspólników spółki cywilnej posiada zobowiązania podatkowe, które ją obciążają.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.