Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 836/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 235 (1)
journal: Dz.U. 2014 poz 1502
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: § 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi O spółki z o.o. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, decyzją Nr [...] z [...] lutego 2015 r., stwierdził u B.L. chorobę zawodową tj. przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367).

Podstawą wydania w/w decyzji było orzeczenie lekarskie Nr [...] z [...] listopada 2014 r. o rozpoznaniu u B.L. choroby zawodowej wymienionej pod pozycją 20.1 wykazu chorób zawodowych wydane przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] oraz wyniki oceny narażenia zawodowego dotyczące B.L..

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w uzasadnieniu decyzji wskazał m.in., że sposób wykonywania przez B.L. czynności biurowych i administracyjnych w okresie 1983-2012 nie wykazywał cech pracy powtarzalnej i w związku z tym nie ma podstaw do uznania, że podczas wykonywania tych czynności B.L. pracowała w warunkach narażenia na ruchy monotypowe. Natomiast na stanowisku montażystki na linii montażowej L-18 (od [...].07.2012 r.) praca realizowana była w trybie zadaniowym, a sposób wykonywania czynności miał charakter pracy monotypowej.

Ponadto organ I instancji wyjaśnił, że praca powtarzalna jest rozumiana jako ciągłe powtarzanie tych samych czynności roboczych. Za cykle o dużej powtarzalności uznano cykle o czasie krótszym niż 30 sekund lub takie, w których przez ponad 50 % czasu jest wykonywana taka sama sekwencja czynności. Przykładami pracy monotypowej są prace wymagające częstego powtarzania tych samych czynności przy obsłudze maszyn, pracy potokowej na taśmie i przy montażu. Zespół cieśni nadgarstka może wystąpić między innymi u malarzy, pakowaczek obsługujących przesuwającą się taśmę w wymuszonym tempie lub u pracowników wykonujących w systemie akordowym w wymuszonym tempie montaż precyzyjnych elementów.

Od powyższej decyzji odwołał się pracodawca O Sp. z o.o. zarzucając naruszenie:

- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji tj. art. 7 Kpa, poprzez zebranie materiału dowodowego w niniejszej sprawie w sposób niekompletny oraz rozpatrzenie go w sposób niepełny, w szczególności poprzez przeprowadzenie wizji lokalnej na zamkniętej linii produkcyjnej, nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie wizji lokalnej na czynnej linii produkcyjnej, nieumożliwienie stronie skarżącej wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, podczas gdy sposób zebrania dowodów w sprawie charakteryzuje się szeregiem nieścisłości, błędów oraz braków formalnych. Ponadto wyprowadzone z niniejszego postępowania dowodowego wnioski nie odpowiadają w zupełności zasadom prawidłowego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego;

- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji tj. art. 9 Kpa, poprzez nienależyte poinformowanie strony skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego w szczególności poprzez niepełne, błędne pouczenie strony w odniesieniu do jej praw i obowiązków w trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego, podczas gdy strona skarżąca występowała bez profesjonalnego pełnomocnika;

- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 77 § 1 Kpa, w zw. z art. 80 Kpa, poprzez dokonanie dowolnej swobodnej oceny zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, a w zakresie w jakim przyjęto bezkrytycznie, bez zweryfikowania oświadczenia byłych pracodawców - także przez naruszenie obowiązku zebrania całego materiału w sposób wyczerpujący;

- błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanej decyzji poprzez przyjęcie, iż B.L. zapadła na chorobę zawodową: przewlekłą chorobę obwodowego układu nerwowego wywołaną sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienioną w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych;

- błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na treść wydanej decyzji poprzez przyjęcie, że B.L. w okresie od 1983 r. do 2102 r., podczas wykonywania czynności zawodowych u poprzednich pracodawców nie pracowała w warunkach narażenia na ruchy monotypowe, w szczególności poprzez brak weryfikacji oświadczeń (przyjęcie za prawdziwe twierdzeń byłych pracodawców zainteresowanej, którzy mogli podawać niepełne dane dotyczące stanowiska czy warunków pracy zainteresowanej, z uwagi na obawę ewentualnej współodpowiedzialności za powstanie choroby zawodowej);

- błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść wydanej decyzji poprzez przyjęcie, że B.L. będąc zatrudniona w O Sp. z o. o jako montażystka na linii montażowej L-18 wykonywała czynności o charakterze pracy monotypowej.

Ponadto w uzasadnieniu odwołania strona odwołująca się podnosiła m.in., że czynności zawodowe wykonywane przez B.L. u poprzednich pracodawców zwłaszcza czynności administracyjno-biurowe (praca przy komputerze, ręczne uzupełnianie dokumentów), z całą pewnością mogły wykazywać cechy pracy powtarzalnej. Przyjęto natomiast, że pracę świadczyła w niepełnym wymiarze czasu pracy, choć okoliczność ta budzi uzasadnione wątpliwości. Strona odwołująca się zaznaczyła, iż organ w zakresie przeprowadzonych dowodów medycznych nie umożliwił skarżącej spółce odniesienia się w jakikolwiek sposób do ich wyników, tym samym został on przeprowadzony bez uwzględnienia jakichkolwiek uwag pracodawcy. Dodatkowo wskazała, iż pouczenie strony skarżącej, występującej bez profesjonalnego pełnomocnika o przysługujących jej uprawnieniach i obowiązkach w odniesieniu do przeprowadzonego postępowania dowodowego od początku było błędne i niepełne. Organ także nie wyciągnął żadnych wniosków, że zainteresowana B.L. odmawiała konsekwentnie udziału w czynnościach z udziałem pracodawcy, w tym w szczególności w wizji lokalnej. Taka postawa strony również powinna zostać uwzględniona w toku postępowania administracyjnego.

Uwzględniając powyższe strona skarżąca stoi na stanowisku, iż ustalenia faktyczne przeprowadzone przez organ I instancji znacząco odbiegają w zakresie zgodności z obiektywnym, prawdziwym i rzeczywistym stanem faktycznym. W szczególności ustalenia te nie tylko nie korespondują ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym ale także przekraczają wyznaczone przepisami kodeksu postępowania administracyjnego granice swobodnej oceny dowodów, które wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia.

Strona odwołująca wniosła o :

- uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w istotnej części;

- rozpoznanie sprawy także pod nieobecność odwołującej.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że organ I instancji przeprowadził dochodzenie epidemiologiczne ustalając następujący przebieg pracy zawodowej B.L.:

- w okresie od dnia [...].09.1981 r. do dnia [...].03.1983 r. w/w pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy w Banku [...], na stanowisku referenta; wypełniała pismem odręcznym druki i blankiety, używała kalkulatora; zakład pracy nie istnieje;

- w okresie od dnia [...].08.1987 r. do dnia [...].03.1991 r. w/w ponownie pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy w Banku [...], kolejno na stanowiskach referenta i inspektora; wykonywała prace j.w; zakład pracy nie istnieje;

- w okresie od dnia [...].03.1991 r. do dnia [...].08.1991 r. w/w była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładzie [...] J.K., na stanowisku księgowej; wykonywała prace biurowe związane z prowadzeniem dokumentacji księgowej; zakład pracy nie istnieje;

- w okresie od dnia [...].12.1992 r. do dnia [...].11.1997 r. w/w pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy w Spółdzielni [...], w charakterze sprzedawcy w sklepie, zakład pracy nie istnieje;

- w okresie od dnia [...].11.1994 r. do dnia [...].11.1997 r. w/w przebywała na urlopie wychowawczym;

- w okresach od dnia [...].01.2004 r. do dnia [...].02.2006 r. i od dnia [...].10.2006 r. do dnia [...].09.2008 r. w/w pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie K Sp. z o.o., na stanowisku pracownika umysłowego; wykonywała prace biurowe polegające m.in. na wypełnianiu dokumentów pismem odręcznym oraz obsłudze klawiatury komputera;

- w okresie od dnia [...].03.2006 r. do dnia [...].09.2006 r. w/w była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy w Biurze T Sp. z o. o, gdzie wykonywała prace biurowe, w tym obsługiwała klawiaturę komputera przez 2-3 godziny w ciągu 8 godzin;

- w okresach od dnia [...].07.2011 r. do dnia [...].11.2011 r. i od dnia [...].12.2011 r. do dnia [...].06.2012 r. w/w pracowała w wymiarze ½ etatu w Przedsiębiorstwie P M.B., kolejno na stanowiskach stażystka i ekspedient pocztowy; obsługiwała klientów, przyjmowała listy i lekkie paczki, obsługiwała komputer w wymiarze mniejszym niż połowa dziennego czasu pracy;

- w okresie od dnia [...].07.2012 r. do dnia [...].01.2013 r. w/w była zatrudniona w pełnym wymiarze czasu pracy przez agencję pracy tymczasowej M Sp. z o.o., i skierowana do pracy u pracodawcy użytkownika - O Sp. z o.o., w pełnym wymiarze czasu pracy i systemie 3-zmianowym pracowała na stanowisku montażystki, wykonując czynności związane z ręcznym montażem komponentów do lamp samochodowych. Następnie od dnia [...].01.2013r. do dnia [...].01.2015 r. była zatrudniona jako montażystka w pełnym wymiarze czasu pracy przez O Sp. z o.o.;

- obecnie Pani B.L. nie pracuje.

W ocenie organu I instancji, podczas wykonywania czynności biurowo- administracyjnych B.L. nie pracowała w warunkach narażenia na ruchy monotypowe. Natomiast sposób wykonywania pracy na stanowisku montażystki na linii L18 miał charakter pracy monotypowej.

Organ I instancji ustalił, że B.L. na stanowisku montażystki, linii montażowej L-18, wykonywała zadania polegające na ręcznym składaniu komponentów do lamp samochodowych z drobnych detali, ocenie wzrokowej i za pomocą czytnika magnetycznego oraz pakowaniu gotowych wyrobów do kartonów. Cykl wytwórczy jednej sztuki obejmował dwie fazy: A i B, na których przy użyciu obu rąk cyklicznie odpowiednio montowała i identyfikowała komponenty. W fazie A montowała od 1 571 do 1 722 sztuk. W oparciu o przedstawioną przez pracodawcę kartę cyklu pracy ustalono, że czas złożenia jednej sztuki wynosił średnio 8 sekund. W fazie B identyfikowała od 1571 do 1722 sztuk, wykonując czynności polegające na: montowaniu metalowej sprężynki, sprawdzaniu estetyki i kontroli zgodności komponentu ze zleceniem produkcyjnym przy pomocy czytnika magnetycznego. Czas identyfikacji jednej sztuki wynosił 8-12 sekund.

Przed przystąpieniem do pracy na linii montażu B.L. codziennie wykonywała też ręcznie czynności pomocnicze, m.in. składała i rozkładała kartony oraz nakładała na nie etykiety. Wypełnione kartony oklejała taśmą przy użyciu oklejarki. Co jakiś czas obsługiwała praskę do wycinania sprężynek wykonując w ciągu zmiany roboczej prawą ręką około 430 naciśnięć dźwigni prasy. Naciskanie nie wymagało użycia siły. Pracodawca wyznaczył do wykonania w ciągu zmiany roboczej normy ilościowe: początkowo 3 000 sztuk, a od maja 2013 r. - 3 444 sztuki. B.L. generalnie realizowała normę dzienną.

Zgodnie z przedstawionymi przez pracodawcę kartami pracy z dnia [...].02.2014 i [...].03.2014 r. stwierdzono, że w czasie 7 godz. 45 minut na przemian zmontowała (faza A) i zidentyfikowała (faza B) odpowiednio 3 177 i 3 117 sztuk. Sposób wykonywania czynności wymagał wykonywania wielokrotnie powtarzanych monotypowych ruchów rąk, ruchów chwytnych palcami obu rąk i ruchów nadgarstkami.

W toku prowadzonego postępowania organ uznał za celowe i uzasadnione dopuszczenie dowodu z oględzin stanowiska pracy montażystki w O Sp. z. Postanowieniem z dnia [...].06.2014 r. i pismem z dnia [...].06.2014 r. o powyższym skutecznie zawiadomił strony, informując jednocześnie o przysługującym prawie wzięcia udziału w przeprowadzeniu dowodu z wizji lokalnej stanowiska pracy. B.L. nie skorzystała z przysługującego jej prawa. Wizja została przeprowadzona w dniu [...].06.2014 r. bez jej udziału. W tym dniu linia produkcyjna była unieruchomiona z powodu chwilowego braku komponentów do produkcji. Przedstawiciel zakładu T.M. - specjalista ds. BHP zwrócił się do montażystki o zademonstrowanie sekwencji czynności związanych z montażem i identyfikacją komponentów. Na podstawie obserwacji policzono ilość wykonywanych nią ruchów rąk. W oparciu o te ustalenia, oraz biorąc pod uwagę zapisy z udostępnionych przez pracodawcę kart cyklu pracy przyjęto do oceny narażenia zawodowego, że B.L. wykonywała cyklicznie na każdym ze stanowisk (faza A i faza B) przy użyciu obu rąk średnio po 8 ruchów w ciągu ok. 8 sekund.

W opisanych wyżej warunkach B.L. pracowała przez okres 1 roku i 8 miesięcy. Pierwsze dolegliwości zdrowotne pojawiły się latem 2013 r. Zaczęła odczuwać mocne skurcze i drętwienie obu rak. Występowały bóle, brak czucia i ograniczenie chwytności palców prawej ręki. We wrześniu 2013 r. B.L. została skierowana przez lekarza z poradni chirurgicznej w [...] do Kliniki Chirurgii Ogólnej i Chirurgii Ręki Samodzielnego Publicznego Szpitala Klinicznego [...], gdzie [...].03.2014 r. rozpoznano u niej zespół kanału nadgarstka prawego i przeprowadzono zabieg odbarczenia nerwu pośrodkowego przez przecięcie troczka zginaczy. Od tego dnia przebywała na zwolnieniu lekarskim. W związku z podejrzeniem choroby zawodowej narządu ruchu została skierowana na badania do Poradni Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...].

W dniu 05.11.2014 r. organ I instancji otrzymał wydane w dniu [...].11.2014 r. przez jednostkę orzeczniczą orzeczenie lekarskie nr [...] o rozpoznaniu u B.L. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano m.in. że pacjentka, z zawodu technik -rolnik w zawodzie nie pracowała, natomiast sposób wykonywania pracy na stanowisku: referent księgowej, sprzedawcy, pracownika umysłowego, pracownika biurowego, ekspedienta pocztowego nie powodował narażenia na ruchy monotypowe. W dwóch ostatnich zakładach pracy, na stanowisku montażystki B.L. wykonywała taką samą pracę, w systemie trzyzmianowym, przy montowaniu lamp samochodowych z drobnych elementów, w zorganizowanym dwufazowym procesie (A i B). W ciągu zmiany roboczej B.L. na przemian montowała i weryfikowała ok. 3150 elementów. Pierwsze dolegliwości pojawiły się w czerwcu 2013 r., czyli po roku pracy na stanowisku montażystki. Początkowo były to drętwienia prawej ręki, ból promieniujący do przedramienia prawego. Dolegliwości występowały głównie w nocy. Od sierpnia 2013 r. dołączyło się wypadanie przedmiotów z rąk. Do lekarza zgłosiła się we wrześniu 2013 r., otrzymała skierowanie do Poradni Chirurgii Ręki i została zakwalifikowana do leczenia operacyjnego. W okresie od [...].03.2014 r. do [...].03.2014 r. była hospitalizowana z rozpoznaniem - zespół kanału nadgarstka prawego. Przebyła operację odbarczenia nerwu pośrodkowego przez przecięcie troczka zginaczy. Ponadto podano, że cyt. " Choroby tarczycy neguje, hTSH w normie. Cukrzycę neguje, stężenie glukozy prawidłowe. Bez zaburzeń gospodarki lipidowej. Hormonalnej terapii zastępczej nie stosowała. Wzrost 160 cm., waga 58 kg, BMI 23. W badaniach specjalistycznych wykonanych w WOMP-CLiP: RTG rąk i nadgarstków wykazują obecność drobnej torbielki kostnej w bliższej nasadzie podstawowego paliczka lewego kciuka oraz punkcikowa tego zwapnienia w sąsiedztwie szpary dalszego stawu międzypaliczkowego palca IV ręki lewej. Poza tym nie stwierdza się zmian w kościach i stawach. W badaniu neurologicznym zaników mięśniowych nie stwierdza się. Osłabienie uścisku ręki prawej. Czucie powierzchniowe dyskretnie osłabione w obrębie opuszek 2 i 3 palca ręki prawej. Rozpoznano: zespół cieśni kanału nadgarstka prawego, po odbarczeniu nerwu pośrodkowego. W badaniu ortopedycznym: ruchy w stawie nadgarstkowym poprawne. Zdolność chwytna ręki prawidłowa. Rozpoznano: stan po odbarczeniu nerwu pośrodkowego nadgarstka prawego. Po przeanalizowaniu trwającego 1 rok i 8 miesięcy narażenia zawodowego na przeciążenie kończyn górnych w obrębie nadgarstków, praca o charakterze pracy monotypowej, wymagająca ruchów nadgarstku we wszystkich płaszczyznach, jak również monotypowych ruchów chwytania montowanych elementów palcami (chwyt pęsetowy) oraz po analizie badań specjalistycznych: neurologicznego, ortopedycznego oraz badań dodatkowych nie znajdując innych przyczyn schorzenia, uznano podstawę do rozpoznania choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz, 20 wykazu chorób zawodowych".

Po zebraniu niezbędnych dowodów i materiałów, w tym orzeczenia lekarskiego w celu zapewnienia prawidłowego przebiegu prowadzonego postępowania, organ w trybie art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, pismem z dnia [...].11.2014 r. powiadomił strony o zakończeniu postępowania oraz możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie treści zebranych akt.

Po zapoznaniu się z materiałem dowodowym w dniu [...].11.2014 r. O Sp. z o.o. wniosła na piśmie zastrzeżenia dotyczące ilości ruchów rąk wykonywanych przez B.L. na stanowisku pracy twierdząc, że wykonywała mniejszą ilość ruchów prawą ręką (w dokumentacji opisanych jest 8 ruchów / 8 sek.). Potwierdzeniem tego miał być materiał filmowy na dostarczonej płycie DVD. Ponadto strona wniosła o uwzględnienie przy rozstrzyganiu przedmiotowej sprawy przebiegu pracy zawodowej przed zatrudnieniem w O Sp. z o.o., ze szczególnym uwzględnieniem faktu, że przez okres od 1983-2012 wykonywała prace administracyjno-biurowe, przy których wykonywała czynności typu pisanie na maszynie, obsługa komputera.

O wniesieniu przez zakład pracy nowego dowodu w postaci materiału filmowego B.L. została powiadomiona w rozmowie telefonicznej w dniu [...].12.2014 r. Poinformowano ją również o przysługującym stronie prawie uczestniczenia w każdym etapie postępowania oraz możliwości zapoznania się z nowym dowodem i złożenia uwag i dodatkowych wyjaśnień.

Po przeanalizowaniu materiału filmowego obrazującego wykonywanie pracy przez różne montażystki na linii L-18 organ I instancji stwierdził, że sposoby wykonywania czynności ręcznych przez te osoby i tempo pracy różnią się od siebie (w szczególności i stanowisku fazy B). Zakład nie przedstawił dodatkowych informacji istotnych w sprawie, na podstawie których można by było uznać, że sposób wykonywania czynności oraz tempo pracy były takie same jak w przypadku B.L.. Nie podano bowiem normy dziennej realizowanej przez tamte pracownice, a informacja ta była istotna ze względu na ocenę tempa pracy i ilości ruchów wykonywanych przez nie w jednostce czasu. Wobec powyższego pismem z dnia [...].12.2014 r. organ wezwał stronę do przedstawienia chronometrażu czynności wykonywanych na stanowisku pracy przez B.L. oraz wyjaśnienia powodu, dla którego strona aktualnie kwestionuje dotychczasowe ustalenia.

Pismem z dnia [...].12.2014 r. O Sp. z o.o. poinformowała organ o zwróceniu się na piśmie do B.L. z prośbą o stawienie się w zakładzie w celu przeprowadzenia z jej udziałem wizji lokalnej na stanowisku, pozwalającej na ustalenie chronometrażu czynności. Jednocześnie zwróciła się do organu z prośbą o przedłużenie terminu odpowiedzi na powyższe wezwanie do dnia [...].01.2015 r., informując o okresowym (świąteczno-noworocznym) postoju w zakładzie.

W dniu 09.01.2015r. wpłynęło do organu I instancji pismo zakładu adresowane do B.L., w którym strona wyjaśniła przyczyny zwrócenia się do niej z prośbą o uczestnictwo w wizji lokalnej. W piśmie z dnia [...].01.2015 r. B.L. poinformowała O Sp. z o. o o odmowie stawienia się w zakładzie gdyż uznała prośbę za niezrozumiałą i wyglądającą na kwestionowanie rzetelności kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2014 r. przez PS SE w której uczestniczył specjalista BHP.

W dniu [...].01.2015 r. T.M. specjalista ds. BHP - pełnomocnik O Sp. z o.o., w odpowiedzi na wezwanie organu z dnia [...].01.2015 r., zwrócił się z wnioskiem o ponowne przeprowadzenie wizji lokalnej przez Państwową Inspekcję Sanitarną w czasie normalnej pracy linii montażowi L-18 z udziałem B.L.. W uzasadnieniu wniosku strona poinformowała m.in., że wcześniejsze ustalenia organu dotyczące ilości ruchów wykonywanych przez montażystkę w czasie pracy są nieprawidłowe, ponieważ występują różnice pomiędzy ustaleniami z oględzin stanowiska pracy w dniu [...].06.2014 r. (zapisano w Protokole kontroli: "(...) na obu stanowiskach wykonuje się po 8 ruchów w czasie 8 sekund") oraz zapisem w zawiadomieniu o przedłużeniu postępowania administracyjnego znak: [...]: "(...) przedstawiciel zakładu specjalista ds. BHP podał do protokołu, że na obu stanowiskach (faza A i faza B) montażystka wykonuje cyklicznie przy użyciu obu rąk 8 ruchów w czasie 6-8 sekund. Ponadto po kolejnym przeanalizowaniu chronometrażu czynności wnioskujący stwierdził, że pracownicy pracujący na tej linii montażowej, średnio nadgarstkiem prawej ręki wykonują 4 ruchy, co było pokazane na zdjęciach w Karcie oceny narażenia zawodowego, a nie 8 ruchów.

Z powodu wniesionych przez stronę zastrzeżeń, organ I instancji pismem z [...].01.2015r. (znak: [...]) zwrócił się do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] o wydanie dodatkowej opinii lekarskiej w odniesieniu do wydanego orzeczenia lekarskiego i wyjaśnienie, czy wykonywanie prac administracyjno-biurowych w latach 1983-2012 oraz wykonywanie na stanowisku montażystki w O Sp. z o.o. średnio 4 ruchów, a nie 8 ruchów w ciągu cyklu pracy trwającego 8 sekund, mogło mieć znaczenie w niniejszej sprawie.

W dniu 02.02.2015 r. wpłynęło do organu I instancji pismo, w którym orzecznik wyjaśnił, że praca wykonywana przez B.L. spełnia wymogi pracy monotypowej o bardzo dużym stopniu uciążliwości nawet przy przyjęciu wykonywania przy linii montażowej średnio 4 ruchów nadgarstkiem w ciągu 8 sekund a nie jak pracodawca pierwotnie podał 8 ruchów na 8 sekund. Oznacza to bowiem wykonywanie 30 ruchów na minutę, a więc na zmianę roboczą, licząc nawet 7 godzin przy taśmie, wykonywanie 12 600 ruchów. Przy wykonywaniu prac precyzyjnych, a za takie należy uznać prace montażowe małych elementów, za duży stopień uciążliwości uznaje się wykonywanie powyżej 3 000 ruchów na zmianę roboczą. Tym samym nie wątpliwości istotne narażenie zawodowe na ruchy monotypowe pracownika na stanowisku montażystki. Ponadto wyjaśniono, że praca administracyjno-biurowa wykonywana w latach 1983-2012 nie została uwzględniona w orzeczeniu jako praca w narażeniu na przeciążenia kończyn górnych. Ten rodzaj wykonywanych czynności jest pracą monotypową i nie przyczynia się do powstawania schorzeń związanych z sposobem wykonywania pracy. Uwzględniając powyższe fakty podtrzymano orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia [...].11.2014 r. o rozpoznaniu choroby zawodowej u B.L.: przewlekłej choroby odwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka prawego wymienionej w pozycji 20.1 wykazu chorób zawodowych.

W związku z zebraniem dodatkowego materiału dowodowego w sprawie, w trybie art. 10 Kpa. organ w piśmie z dnia [...].02.2015 r. ponownie powiadomił strony o zakończeniu postępowania oraz możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie treści zebranych akt.

W dniu [...].02.2015 r. w siedzibie organu I instancji T.M. pełnomocnik O Sp, z o.o., zapoznał się z aktami i nie wniósł uwag. B.L. nie skorzystała z tego prawa.

Następnie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał zaskarżoną decyzję Nr [...] z dnia [...].02.2015r. Decyzja została doręczona stroną postępowania, w tym O Sp. z o. o, z pominięciem pełnomocnika O Sp. z o. o T.M..

Od powyższej decyzji odwołanie opisane wyżej wniosła O Sp. z o.o..

W toku postępowania odwoławczego pełnomocnik - O Sp. z o. o w piśmie z dnia [...].05.2015 r. podtrzymała twierdzenia i zarzuty zawarte w odwołaniu z dnia [...].03.2015 oraz wniosła o:

- przeprowadzenie dowodu z załączonego dokumentu tj. matrycy przebiegu pracy, na okoliczność rodzaju czynności B.L., czasu ich wykonywania i zmiany czynności,

- przeprowadzenie dowodu z kompletnych akt osobowych byłych pracodawców B.L., na okoliczność rzeczywistego obciążenia rąk pracą zainteresowanej, z uwzględnieniem list obecności i ewidencji czasu pracy;

- przeprowadzenie uzupełniającej opinii biegłego z zakresu medycyny pracy na okoliczność stanu zdrowia powódki, występowania schorzeń współistniejących, wpływu poprzedniego zatrudnienia, wpływu nieprawidłowych działań skarżącej na wzmożenie czynników chorobotwórczych i tym samym ewentualnego przyczynienia się do stanu zdrowia B.L..

Ponadto pełnomocnik ponowił wniosek dowodowy o przeprowadzenie wizji lokalnej na czynnej linii produkcyjnej, przy obligatoryjnym udziale lekarza medycyny pracy oraz zainteresowanej i wykorzystaniu danych z matrycy pracy. W jej ocenie dowody przeprowadzone na etapie organu I instancji nie były prowadzone w sposób pozwalający na pełne ustalenie okoliczności pracy zainteresowanej, czynników ryzyka i obciążenia, a bez udziału zainteresowanej i przy nieczynnej linii produkcyjnej. Nie uwzględniono pełnego charakteru pracy i czynników zewnętrznych mogących mieć wpływ na ocenę stanu zdrowia B.L.. Kwestionował także tezę o zatrudnieniu w niepełnym wymiarze pracy oraz o braku czynników powodujących zapadalność na schorzenia kończyn górnych u poprzednich pracodawców i wskazywał, że powyższe jest konieczne nie tylko dla pełnego zbadania sprawy, ale przede wszystkim przez fakt, iż zarówno dowód z badania dokumentów w postaci akt osobowych jak i dowód z opinii biegłego z zakresu medycyny przeprowadzono bez udziału skarżącego.

Wobec powyższego PWIS pismem z dnia [...].05.2015r. wezwał stronę odwołującą do złożenia pisemnych wyjaśnień w przedmiocie szczegółowego opisu przedłożonego dowodu tj. matrycy przebiegu pracy na montażu B.L. oraz wyjaśnienie, kto jest autorem tego dokumentu i czy jego zapisy weryfikowane są przez pracownika. Ponadto z uwagi na obowiązek zapewnienia stronie udziału na każdym postępowania, organ odwoławczy pismem z dnia [...] maja 2015r. poinformował B.L. o złożonych wnioskach dowodowych i wystąpił o zajęcie stanowiska w powyższej kwestii.

W odpowiedzi strona odwołująca w piśmie z dnia [...].05.2015 r. wniosła o przesłuchanie kierownika montażu K.M. (autora tabel) na okoliczności wskazywane w zapytaniu, a także inne wątpliwości organu, które mogą pojawić się na etapie analizy tabeli i wskazała, że dla rzetelnego ustalenia warunków pracy pomocne byłyby także wyjaśnienia T.M., dlatego wniosła o przeprowadzenie również dowodu z jego zeznań. Natomiast B.L. poinformowała, że nie widzi potrzeby przeprowadzana wizji z jej udziałem. Ponadto wskazała, że prośba jest niezrozumiała i wygląda na kwestionowanie rzetelności kontroli z dnia [...].06.2014 r., przeprowadzonej przez pracowników PSSE, w której uczestniczył specjalista ds. BHP.

Mając na uwadze powyższe dnia [...].06.2015 r. w WSSE przeprowadzono dowód z przesłuchania K.M. w charakterze świadka. W przesłuchaniu brały udział strony postępowania tj. B.L. oraz przedstawiciel skarżącej spółki A.W. – na podstawie włączonego do akt sprawy upoważnienia z dnia [...].04.2015 r. Strona – M sp. z .o. o, nie skorzystała z tego uprawnienia.

Odnośnie przebiegu pracy na montażu w O Sp. z o.o. świadek zeznał, że B.L. zaczęła pracować w II połowie 2012 r. Pracowała przez cały 2013r, i trochę w 2014r.. Pracowała na różnych stanowiskach, jednak najczęściej na linii 18, na której odbywał się montaż lampek migaczy do samochodów [...]. Na linii 18 wykonywane były dwie operacje technologiczne tj. układanie w korytkach komponentów (operacja nr 10) i oględziny, wkładanie sprężynki, odkładanie do pojemnika, pakowanie (operacja nr 20) przez zespół dwóch pracowników. Praca odbywała się na zmiany ( 7h 45 min. na zmianie, plus 15 min. przerwy po około 4 godz. pracy - pracownik nie mógł dowolnie wybrać czasu przerwy w pracy). Godziny nadliczbowe zdarzały się sporadycznie w soboty. Czasami w sytuacji np. przestoju wykonywano prace zastępcze m.in. na innych liniach. B.L. wyjaśniła, że przed pracą na linii 18 pracowała na linii 11 i 40 tj. przy montażu innego rodzaju lamp do samochodów. Świadek zeznał, iż preferowano, aby na linii montażowej stosowano rotację (różne operacje wykonywane na zmianę przez różnych pracowników). B.L. wraz z drugą osobą stanowiącą zespół (najczęściej zespoły były stałe - dwóch tych samych pracowników w zespole) nie dokonywały zmiany, ponieważ wg matrycy przebiegu pracy B.L. pracowała głównie na operacji nr 20. Inne zespoły na linii 18 dokonywały rotacji stanowisk. Na innych liniach montażowych praca wykonywana była jednoosobowo jak i w większych zespołach, w tym sześcioosobowych. B.L. wyjaśniła że jej zmienniczka nie chciała się zmieniać ponieważ twierdziła, że bolą ją nogi, a fakt braku zmiany był zgłaszany wielokrotnie początkowo brygadzistkom, jednak ze względu na brak reakcji nie był później podnoszony. Świadek zeznał, że powyższa informacja do niego nie dotarła. Ponadto na każdym stanowisku pracy znajdowała się karta cyklu pracy określająca czynności, jakie należy wykonywać na stanowisku. Karta określała tylko czynności wykonywania, a nie sposób w jaki powinna być wykonywana praca. Sposób wykonywania był dowolny, wybrany przez pracownika. W tym miejscu B.L. wyjaśniła, że nie było możliwości dowolnego wykonywania czynności, ponieważ sposób wykonywania był określony w instrukcji. Dalej świadek zeznał, że karty cyklu pracy są opisane dla każdej operacji, natomiast matryca przebiegu pracy jest dokumentem przygotowanym na indywidualne potrzeby i zawiera dane z kart pracy umieszczone w systemie: imię i nazwisko pracownika, rok, tydzień pracy, stanowisko pracy (linię montażową), czas pracy na danej linii – tygodniowy i roczny w godzinach i ogólny czas pracy tygodniowy w godzinach. Przedstawiciel skarżącej spółki zadał świadkowi pytanie czy przekazano pracownikom zalecenie rotacji stanowisk. Świadek potwierdził, że zalecano a następnie zeznał, że wynagrodzenie było godzinowe i niewykonanie normy nie obniżało wynagrodzenia pracownika. B.L. wyjaśniła, że jeśli nie było wykonane przynajmniej 94% normy, to brygadzistki nie dostawały premii, więc naciskały, aby tę granicę przekraczać. Ponadto wniosła uwagę, że pierwszy raz widzi matrycę przebiegu pracy i zadała pytanie, dlaczego matrycy nie przedstawiono Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu. Według świadka B.L. wykonywała średnio 90 % normy, a matrycy nie przedstawiono, ponieważ nikt o nią nie występował. Przygotowano ją teraz, wyłącznie na potrzeby prowadzonej sprawy. Ponadto świadek przedstawił pięć matryc innych pracowników, potwierdzających stosowanie rotacji w zespole. B.L. wyjaśniła, że informacje o braku rotacji przekazywała początkowo brygadzistkom, potem zrezygnowała ze zgłaszania, ponieważ kierownictwu zależało najbardziej na wykonaniu normy. Ponadto poinformowała, że ręce zaczęły ją boleć, gdy wzrosła norma z 3100 sztuk do 3445 sztuk. Świadek potwierdził, że nastąpił wzrost norm wykonania na linii 18. Ponadto poinformował, że cykl pracy na linii 18 wynoszący 8 sekund dotyczył każdej z faz z osobna. Jak wyżej wyjaśniono, świadek zeznał do protokołu, że informacja o braku rotacji w zespole, w którym pracowała B.L. do niego nie dotarła. Natomiast w odpowiedzi na pytanie przedstawiciela skarżącej spółki czy było narzucane tempo wykonywania pracy, świadek zeznał, że tempo pracy wynikało z norm, jednak stół montażowy można było ustawić w cyklu automatycznym lub manualnym, o tym decydował pracownik. Ponadto według świadka w zakładzie była przeprowadzona ocena ryzyka zawodowego, a w jej przygotowaniu brali udział wszyscy kierownicy, natomiast dokumentację przygotował Pan M. - specjalista ds. BHP. Świadek zeznał, że pracownik dostaje do podpisu ocenę ryzyka zawodowego, i nie przypomina sobie, aby w zakładzie była wizytacja stanowisk pracy dokonywana przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę nad pracownikami. Natomiast jeśli chodzi o wykorzystywanie prasek do produkcji sprężynek, to pracownicy wykonywali tą czynność w międzyczasie, a czasami za nich wykonywali to m.in. mechanicy. B.L. wniosła uwagę, że mechanicy nie pomagali wykonywać sprężynek i musieli to robić pracownicy. Zdarzyło się to tylko raz, po naprawieniu praski, a dużo braków nie było mile widziane. Na pytanie przedstawiciela skarżącej spółki, jak często były godzinny nadliczbowe i czy płacono za nie, świadek odpowiedział, że bardzo rzadko i że było płacone a nie odbierane w formie wolnego, co potwierdziła B.L.. Ponadto świadek zeznał, że w zakładzie stosuje się takie środki profilaktyczne, jak rotacja na stanowiskach pracy i przerwa 15 minutowa. B.L. była pierwszą osobą, która zgłaszała problemy zdrowotne i nie pamięta jakie zagrożenia ujęte są w ocenie ryzyka zawodowego. Natomiast szkolenie odbywa się wieloetapowo: szkolenie BHP, szkolenie wstępne prowadzone przez kierownika montaż, szkolenie na linii montażowej z zakresu czynności, sposobu pracy, sposobu pakowania, bezpieczeństwa itp. B.L. wniosła uwagę, że podczas szkoleń pracownik BHP niechętnie potwierdził występowanie monotypii. Następnie w odpowiedzi na pytanie przedstawiciela skarżącej spółki, świadek potwierdził, że brał udział w wizji lokalnej stwierdzając, że nie można było zrobić normalnego trybu pracy, ponieważ linia była nieczynna i nie da się uchwycić sposobu pracy "na sucho", zatem wizja powinna być przeprowadzona na pracującej linii. Świadek zeznał także, że pracownik wpisuje do kart pracy ile wykonał elementów, co jest weryfikowane pośrednio przez porównanie ile elementów weszło na magazyn. B.L. zauważyła, że często sprawdzeń dokonywał brygadzista. Pod koniec zeznań świadek stwierdził, że praca na montażu to normalna rzecz, a B.L. wykonywała te czynności. Zdaniem świadka żeby wcisnąć sprężynkę należy jedną ręką trzymać lampkę a kciukiem drugiej ręki wcisnąć. Twierdził, że na stanowisku pracy nie wykonuje się ruchów wywołujących zespół cieśni nadgarstka i że nie ma wiedzy na temat czynników pozazawodowych. Jego zdaniem B.L. miała za krótki staż pracy, żeby wystąpiło zachorowanie.

Następnie w piśmie z dnia [...].06.2015r. pełnomocnik O Sp. z o.o. - radca prawny Pani E.G. - podtrzymała dotychczasowe stanowisko sprawie, w tym wnioski dowodowe tj. zawarte w piśmie z dnia [...].05.2015 r. - dotyczące wizji lokalnej i opinii biegłego. Ponadto przedłożyła dokumenty tj. matrycę przebiegu pracy na montażu, montażystek, które przepracowały powyżej 500 godzin na L18 w roku 2013 oraz dokument z postępowania sądowego, prowadzonego przed Sądem Rejonowym pod sygnaturą [...], w postaci opinii biegłej z zakresu chirurgii, na okoliczność stanu zdrowia B.L. i wniosła o powołanie nowego biegłego i to spoza właściwości okręgu [...] na okoliczność stanu zdrowia powódki, jej zdolności do pracy, wystąpienia choroby zawodowej i momentu jej powstania, a także wpływu poszczególnych etapów zatrudnienia na obecny stan zdrowia. W w/w p: pełnomocnik O Sp. z o.o. złożył również zastrzeżenia dotyczące sposobu protokołowania czynności z dnia [...].06.2015 r. tj. przesłuchania świadka K.M., a mianowicie wskazał, że protokół powinien być sporządzany na bieżąco, a nie odtwarzany po czynności na podstawie notatek urzędników i innych uczestników czynności. Nadto nie było to przesłuchanie strony, a oświadczenia B.L. składane na poszczególnych etapach zeznań świadka, mogły mieć deprymujący wpływ na swobodę jego wypowiedzi. Nie było to spotkanie w celu konfrontacji strony i świadka. Zdaniem pełnomocnika E.G., B.L. w toku zeznań świadka powinna wyłącznie zadawać pytania i to po wyczerpaniu pytań organu i strony wnioskującej, zaś swoje oświadczenia powinna składać na końcu czynności. Nadto w nawiązaniu do zeznań świadka pełnomocnik wniósł o:

- przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci analogicznej matrycy opracowań innych pracownic działu, na okoliczność warunków pracy skarżącej i innych pracownic,

- przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków B.H. oraz K.H. i innych pracownic tego działu, na okoliczność zaleceń pracodawcy do rotacji na poszczególnych stanowiskach pracy, w celu rozłożenia ekspozycji poszczególnych części ciała na wysiłek.

Wobec powyższego PWIS, pismem z dnia [...].07.2015 r., wystąpił do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy ZCLiP Poradni Chorób Zawodowy o uzupełnienie wydanego w sprawie dnia [...].11.2014 r. orzeczenia lekarskiego [...]. W ocenie organu odwoławczego konieczne było wyjaśnienie, w odniesieniu do przedłożonego przez stronę skarżącą dowodu w postaci opinii lekarskiej biegłego sądowego z zakresu chirurgii z dnia [...].02.2015 r., czy zostały spełnione kryteria do rozpoznania z cieśni w obrębie nadgarstka u B.L., a także rozważenie dodatkowej konsultacji w jednostce orzeczniczej II stopnia.

W odpowiedzi Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy ZCLiP Poradnia Zawodowych w piśmie z dnia [...].07.2015 r. znak: [...]- poinformował, że Poradnia Chorób Zawodowych nie miała możliwości wykonania badania emg u B.L. przed wydaniem orzeczenia, bowiem B.L. została skierowana do ich ośrodka w dniu [...].05.2014 r. a dokumentacja wpłynęła 2.07.2014 r. B.L. była operowana w marcu 2014 r., a więc przed skierowaniem do Poradni Chorób Zawodowych. Badanie emg po operacji nie było niezbędne, bowiem zachorowanie i tak miało miejsce. Rozpoznanie schorzenia, po analizie przedstawionej dokumentacji medycznej z leczenia przed operacją, jak również po przeprowadzeniu konsultacji specjalistycznych w tym ośrodku, nie budzi wątpliwości. Zdaniem w/w jednostki orzeczniczej, przedstawiona dodatkowo opinia lekarska biegłego sądowego z zakresu chirurgii z dnia [...].02.2015 r., jedynie potwierdza, że leczenie było właściwe z dobrym efektem, a więc rozpoznanie pierwotne nie budzi wątpliwości. Jednocześnie poinformowano, że zgodnie z opinią Instytutu Medycyny Pracy z dnia [...].10.2011 r. cyt. " w przypadku przebytych schorzeń i niebudzącego wątpliwości rozpoznania klinicznego należy po spełnieniu innych koniecznych warunków orzeczniczych uznać je za choroby zawodowe". Uwzględniając powyższe fakty jednostka orzecznicza I stopnia podtrzymała treść orzeczenia lekarskiego nr [...] z dnia [...].11.2014 r. o rozpoznani u B.L. przewlekłej choroby OUN wywołanej sposobem wykonywania pracy: zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz.20.1 wykazu chorób zawodowych.

Następne organ odwoławczy na podstawie art. 10 § 1 Kpa zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postępowania i możliwości zapoznania się i wypowiedzenia odnośnie zebranego materiału dowodowego i zgłoszonych żądań.

Uzasadniając decyzję organ II instancji wskazał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej zasadniczo jest zdeterminowane regulacjami Kodeksu pracy i rozporządzenia wykonawczego w sprawie chorób zawodowych. Stanowią one lex specialis wobec przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że zasady - normy procedury administracyjnej, zwłaszcza te dotyczące postępowania dowodowego, pełnią rolę służebną w procesie stwierdzenia choroby zawodowej, gwarantując obiektywne i praworządne prowadzenie postępowania.

Zgodnie z art. 235¹ i art. 235² Kodeksu pracy (Dz. U. z 2014 r., poz. 1502 z późn. zm.) za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywani pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (w przypadku chorób obwodowego układu nerwowego wywołanych sposobem wykonywania pracy okres ten wynosi 1 rok).

Decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1 jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału (§ 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1367)).

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania ani też przepisów prawa materialnego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zarzuty strony odwołującej się w znacznej części nie znajdują potwierdzenia w aktach sprawy. Co prawda doręczenie decyzji organu I instancji bezpośrednio stronie a nie jej pełnomocnikowi jest naruszeniem przepisu art. 40 § 2 Kpa, jednak strona skarżąca nie poniosła negatywnych skutków prawnych, które mogłyby wynikać z nieprawidłowego doręczenia decyzji, bowiem odwołanie zostało wniesione w terminie

Co istotne, z akt sprawy wynika, że przedstawiciel pracodawcy T.M. - specjalista ds. BHP, ustanowiony pismem z dnia [...] listopada 2014 r. pełnomocnikiem w sprawie, brał czynny udział w toku postępowania tj. udzielał wyjaśnień, wnosił uwagi oraz sporządzał fotokopie dokumentacji, czego dowodem w aktach organu I instancji jest: karta oceny narażenia zawodowego (karta nr 16), protokół Nr [...] z dnia [...].06.2014 r. (karta nr 33), pismo z dnia [...].05.2014 r. (karta nr 38), pismo z [...].08.2014 r. (karta nr 50), pismo z dnia [...].11.2014 r. (karta nr 65), pismo z [...].12.2014r. (karta nr 77), pismo z dnia [...].01.2015 r. (karta nr 81) oraz pismo z [...].01.2015r. (karta nr 83). Ponadto pracodawca O Sp. z o. o po zapoznaniu się z zebraną dokumentacją w sprawie, wnosił uwagi odnośnie sposobu wykonywania pracy przez B.L., czego dowodem jest w aktach organu I instancji pismo z [...].11.2014 r. (karta 66) oraz pismo z [...].12.2014 r. (karta nr 77). Nie można zatem czynić zarzutu, że strona skarżąca od samego początku postępowania była błędnie informowana o jej uprawnieniach, występowała bez profesjonalnego pełnomocnika i nie miała możliwości wypowiedzenia się, co do zebranej materiału dowodowego, w tym dowodów medycznych. Należy również zauważyć, że zgodnie z przepisami wyżej cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, w toku postępowania orzeczniczego pracodawcy nie przesyła się orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej rozpoznawania, a nadto pracodawcy osoby ubiegającej się o ustalenie choroby zawodowej nie przysługuje wniosek o ponowne jej przebadanie w jednostce orzeczniczej II stopnia. Przedmiotowe orzeczenie stanowi dowód w sprawie i strona korzystając z uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy, mogła zapoznać się też z jego treścią.

Odnosząc się do zarzutu, iż organ I instancji bezpodstawnie nie uwzględnił wniosku skarżącej o ponowne przeprowadzenie wizji lokalnej na czynnej linii produkcyjnej i że B.L. odmawiała konsekwentnie udziału w czynnościach z udziałem pracodawcy, co uniemożliwiło w sposób pełny rzeczywisty i wyczerpujący zobrazować proces pracy, organ odwoławczy stwierdził, iż w świetle akt sprawy z zarzutami tymi nie sposób się zgodzić. Co prawda, zgodnie z art. 78 Kpa strona posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OS 2191/12).

W ocenie organu odwoławczego nieprzeprowadzenie ponownie wizji lokalnej było zasadne, gdyż istotne okoliczności sprawy zostały ustalone za pomocą innych dowodów, m.in. kart pracy z dnia [...].02.2014 r. i [...].03.2014 r. stanowiących załącznik do protokołu Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., gdzie precyzyjnie ustalono ilość zmontowanych i zidentyfikowanych elementów przez B.L., jak również wyjaśnień pełnomocnika pracodawcy - specjalisty ds. BHP T.M. zawartych w piśmie z dnia [...].01.2015 r., który odpowiadając na pytanie o cykl pracy wyjaśnił, że cyt "obejmuje on daną czynność montażową wraz z optymalnym czasem na jej wykonanie z którego można wyliczyć wydajność zmianową. Cykl pracy wynika z karty pracy na danej linii, który jest opisem montażu wyrobu, zawartym w określonym standardzie/formacie naszego zakładu pracy". Podzielony jest na operacje/fazy wraz z wyszczególnieniem wykonywanych czynności w każdej z nich. W przypadku linii 18, montaż wyrobu jest wykonywany poprzez 2 operacje/fazy. Wszystkie czynności danej operacji są wymienione po kolei (opisane w karcie narażenia,..). Każdy pracownik ma się zapoznać z cyklem pracy i wykonywać prace tylko i wyłącznie w sposób opisany w karcie cyklu pracy. Nie zastosowanie się do karty może skutkować złym montażem wyrobu a w efekcie następuje generowanie braków".

Z powyższego wynika, że sposób wykonywania czynności zawodowych pracownika nie był w pełni dowolny. Ponadto w sporządzonej przez pracodawcę (wcześniej pracodawcę użytkownika) O Sp. z o.o. karcie oceny narażenia zawodowego na stanowisku montażystki, ujęty został czynnik uciążliwy - monotypia oraz oszacowano ryzyko zawodowe wynikające z narażenia na ten czynnik. Dodatkowo w przekazanej do organu karcie oceny narażenia zawodowego (pkt. 14 zał. do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych) sposób wykonywania czynności zawodowych na stanowisku montażystki został przedstawiony na zdjęciach (pismo z [...].05.2014 r. karta nr 16 w aktach sprawy organu I instancji). Należy także zauważyć, że uczestnictwo B.L. w przeprowadzeniu dowodu (wizji lokalnej) jest prawem strony a nie obowiązkiem. Nie można również pominąć faktu, że do dnia rozwiązania umowy B.L. przebywała na zwolnieniu lekarskim.

Organ odwoławczy na podstawie art. 80 Kpa. dokonał oceny zebranych dowodów w sprawie. W ocenie organu odwoławczego orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy CLiP nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r., uzupełnione pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] oraz pismem z [...].07.2015r, znak: [...], jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 Kpa. Należy stwierdzić, że w/w orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu u B.L. choroby zawodowej z poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, zostało wydane przez uprawnioną jednostkę orzeczniczą I stopnia. Jest przekonywujące i czytelne. Lekarz orzecznik uwzględnił czas wystąpienia objawów, wyniki badań lekarskich, ocenę narażenia zawodowego z całego okresu zatrudnienia B.L. a nie tylko w skarżącej spółce oraz czynniki pozazawodowe mogące mieć wpływ na rozpoznane schorzenie, o czym świadczy szereg wymienionych w orzeczeniu wyników badań i konsultacji oraz przeprowadzony wywiad. Wydane orzeczenie nie budzi także zastrzeżeń w świetle innych zebranych dowodów. Pozostaje również w zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.

W/w opinia została wydana także zgodnie z kryteriami przyjętymi przy rozpoznawaniu chorób zawodowych, co wynika wprost ze znanego organom inspekcji sanitarnej jednolitego stanowiska Konsultanta Krajowego w dziedzinie w dziedzinie medycyny pracy dr n. med. E.W. – K., z którym to strony miały również możliwość zapoznać się przed wydaniem niniejszej decyzji (pismo z dnia [...].10.2011r., znak: [...] skierowane do lekarzy orzekających w sprawach chorób zawodowych w codziennej pracy) Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że w wydanej w niniejszej sprawie opinii lekarskiej (orzeczenie nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r.) orzekający lekarz wskazał, że po analizie specjalistycznych badań : neurologicznego, ortopedycznego i badań dodatkowych nie znaleziono innych przyczyn schorzenia, co daje podstawy do rozpoznania choroby zawodowej, wymienionej pod poz. 20.pkt 1 wykazu chorób zawodowych,

W postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej związane są rozpoznaniem choroby podanym w orzeczeniu. Nie są upoważnione do kwestionowania treści merytorycznej orzeczenia, ani też nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji medycznej. Ponadto należy zauważyć, że lekarzom orzecznikom, jako specjalistom z zakresu medycyny pracy znana jest specyfika czynności zawodowych związanych z wykonywaniem m.in. prac administracyjno-biurowych. W ich ocenie sposób wykonywania pracy na stanowisku: referenta, księgowej, sprzedawcy, pracownika umysłowego, pracownika biurowego, ekspedienta pocztowego nie powodował narażenia na ruchy monotypowe. Lekarz orzecznik po uwzględnieniu uwag specjalisty ds. BHP T.M. pełnomocnika O Sp. z o. o, przekonywująco natomiast wyjaśnił, że praca wykonywana przez B.L. w O Sp. z o .o spełnia wymogi pracy monotypowej o bardzo dużym stopniu uciążliwości, nawet przy przyjęciu wykonywania przy linii montażowej średnio 4 ruchów nadgarstkiem w ciągu 8 sekund, a nie jak pracodawca podawał pierwotnie 8 ruchów na 8 sekund. Oznacza to bowiem wykonywanie 30 ruchów na minutę a więc na zmianę roboczą, licząc nawet 7 godzin pracy przy taśmie, 12 600 ruchów. Przy wykonywaniu prac precyzyjnych (za takie należy uznać prace montażowe małych elementów) za duży stopień uciążliwości uznaje się wykonywanie powyżej 3 000 ruchów na zmianę roboczą. Tym samym nie budzi wątpliwości istotne narażenie zawodowe na ruchy monotypowe pracownika na stanowisku montażystki.

Wnioski płynące z dokonanej przez organ I instancji jak i przez lekarza orzecznika oceny narażenia zawodowego organ odwoławczy w pełni podzielił, gdyż są one zgodne aktualną wiedzą w tym zakresie. Natomiast fakt stosowania działań profilaktycznych, w tym zalecanej rotacji na stanowiskach pracy, nie wyklucza rozpoznania i stwierdzenia choroby zawodowej, gdyż stosowanie środków ochronnych, może co najwyżej obniżyć poziom występującego zagrożenia, lecz go nie eliminuje w całości.

Występowanie narażenia na ruchy monotypowe w środowisku pracy potwierdza załączona do akt sprawy matryca przebiegu pracy na montażu B.L. z której wynika (co potwierdzono w trakcie zeznań świadka), że pomimo zaleceń stosowania rotacji w zespole, B.L. pracowała wykonując przeważnie jedną operację (nr 20 na linii L 18 - ok. 93% całkowitego czasu pracy w okresie od października 2012 marca 2014 r.). Nie zamieniając się stanowiskami pracy ze współpracownicą, wykonywała szybko (w celu realizacji wyznaczonej normy) wielokrotnie te same ruchy podczas zmiany roboczej, co stanowi udowodnione ryzyko powstania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Brak rotacji w zespole, podwyższał znacząco stopień narażenia i tłumaczy powstanie schorzenia, pomimo krótkiego okresu narażenia B.L. w skarżącej spółce.

W sporządzonej karcie oceny narażenia zawodowego organ I instancji uwzględnił oceny narażenia sporządzone przez właściwe organy inspekcji sanitarnej ze względu na miejsce wykonywanej pracy przez B.L. (poza terenem nadzorowanym przez PPIS) oraz siedzibę byłego pracodawcy (M o.o.). Organ nie miał podstaw do kwestionowania dokonanych ustaleń, zostały oparte m.in. na podstawie dostępnych dokumentów (świadectwa pracy, zaświadczeń lekarskich z badań profilaktycznych, zakresów obowiązków na zajmowanych stanowiskach).

Ustosunkowując się do złożonych w toku postępowania odwoławczego dodatkowych wniosków dowodowych, które nie zostały uwzględnione przez organ odwoławczy, organ wskazał, że odnośnie przeprowadzenia wizji lokalnej, na czynnej linii produkcyjnej, przy udziale zainteresowanej, organ odwoławczy stanowisko swoje wyraził powyżej i nie widzi również potrzeby przeprowadzania wizji w obecności lekarza medycyny pracy. Stanowiska tego nie może zmienić również brak w aktach sprawy oceny narażenia zawodowego, sporządzonej przez lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę nad pracownikami, gdyż ocena ta, nie jest wiążąca dla organu i w świetle zebranych dowodów, jej wynik nie miałaby wpływu na rozstrzygnięcie. Istotne okoliczności sprawy zostały wyjaśnione. Zeznania świadka K.M. wskazują, że B.L. pracowała na montażu, w tym na linii nr 18 i wykonywała średnio 90% normy (co daje ponad 3000 elementów zmontowanych, czy też spakowanych), tym samym nie budzi wątpliwości istotne narażenie zawodowe na ruchy monotypowe.

Odnośnie przeprowadzenia dowodu z kompletnych akt osobowych byłych pracodawców B.L., na okoliczność rzeczywistego obciążenia rąk pracą zainteresowanej, a następnie uzyskanie opinii biegłego z zakresu medycyny pracy, na okoliczność stanu zdrowia powódki, występowania schorzeń współistniejących, wpływu poprzedniego zatrudnienia, wpływu nieprawidłowych działań "skarżącej" na wzmożenie czynników chorobotwórczych i tym samym ewentualnego przyczynienia się do stanu zdrowia B.L., w ocenie organu odwoławczego na bezzasadność powyższych wniosków dowodowych wskazuje przede wszystkim wynik badania wstępnego pracownika (zaświadczenie lekarskie z dnia [...].07.2012 r. o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku montażystki, dowód - karta nr 28 akt organu I instancji) okres wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych, a także wyrażona w piśmie z dnia [...].01.2015 r. znak: [...] ocena specjalisty w dziedzinie medycyny pracy odnośnie narażenia na ruchy monotypowe przy wykonywaniu prac administracyjno-biurowych. Podkreślenia wymaga, że do organów inspekcji sanitarnej nie należy rozstrzyganie, kto ponosi odpowiedzialność za powstanie choroby zawodowej, bowiem kwestie te rozstrzygają sądy powszechne.

Odnośnie wnioskowanego przesłuchania świadka tj. T.M., organ stwierdził, że w toku postępowania przed organem I instancji składał on już stosowne wyjaśnienia odnośnie warunków pracy, w tym i sposobu wykonywania pracy na linii montażowej L 18. Natomiast okoliczność, że ostatni pracodawca zalecał stosowanie rotacji na stanowiskach pracy, została już potwierdzona innymi dowodami (zeznania kierownika montażu w O sp. z o.o., a także przedłożona organowi odwoławczemu matryca przebiegu pracy na montażu montażystek, które przepracowały powyżej 500 godzin na L 18 w roku 2013). Wobec tego także wnioskowane przesłuchanie kolejnych świadków tj. B.H. i K.H. i innych pracowników tego działu jest bezcelowe i spowodowałoby tylko przedłużenie postępowania administracyjnego.

Odnośnie wniosku dowodowego tj. powołania nowego biegłego i to z poza okręgu [...], na okoliczność stanu zdrowia "powódki", jej zdolności do pracy, wystąpienia choroby zawodowej, momentu jej powstania a także wpływu poszczególnych etapów zatrudnienia na obecny stan jej zdrowia, w świetle przedstawionych wyżej ustaleń, organ odwoławczy nie widzi uzasadnienia dla uwzględnienia tego wniosku. Orzeczenia lekarzy uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych, zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych wymienionych w § 5 cyt. rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, są dowodami w sprawie w rozumieniu art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 Kpa. Wydanego w sprawie orzeczenia lekarskiego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy CLi P w żaden sposób nie podważa wskazywana przez stronę odwołującą opinia lekarska biegłego sądowego z zakresu chirurgii z dnia [...].02.2015r., sporządzona na zlecenie Sądu Rejonowego sygn. akt [...], która dodatkowo została wzięta pod uwagę przez w/w jednostkę orzeczniczą i nie wpłynęła na zmianę wydanego przez nią orzeczenia lekarskiego.

Natomiast odnośnie zastrzeżeń co do sposobu protokołowania zeznań świadka K.M., organ odwoławczy stwierdził, że protokół został sporządzony w dniu [...].06.2015 r., bezpośrednio po odebraniu zeznania, odczytany w obecności wszystkich uczestników i podpisany po wniesieniu uwag. Ponadto wskazał, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie regulują szczegółowo zasad i trybu składania i odbierania zeznań świadka.

Rozpatrując sprawę choroby zawodowej organ odwoławczy oparł się również na orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 23 marca 1999 r. I SA 1420/98 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Jeżeli orzeczenie lekarskie rozpoznaje chorobę zawodową, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje, że czynniki szkodliwe występowały w środowisku pracy, przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za spełnione". Natomiast w wyroku z 3 lutego 1999 r. III RN 110/98 Sąd Najwyższy podniósł, że "W przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba zawodowa jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie".

Ponadto organ zaznaczył, że w myśl utrwalonej linii orzeczniczej ustalenie wykazu chorób zawodowych ma doniosłe prawnie skutki, polegające na domniemaniu zawodowego pochodzenia choroby wymienionej w wykazie oraz na wykluczeniu możliwości uznania za chorobę zawodową schorzenia nie wymienionego w wykazie, bez względu na możliwy związek z wykonywaną pracą. Jeżeli zatem u pracownika stwierdzona została wymieniona w wykazie choroba i wykonywał on pracę w warunkach narażenia na jej powstanie zbędny jest dowód na istnienie wpływu warunków pracy na zachorowanie. W zasadzie rozpoznanie jednej z chorób umieszczonych w wykazie chorób zawodowych jest wystarczające do stwierdzenia zachorowania na chorobę zawodową, gdy tylko ustali się istnienie w środowisku pracy narażenia zawodowego wywołującego taką chorobę. W takiej sytuacji nie ma konieczności przeprowadzania dowodu, że choroba pracownika została spowodowana narażeniem zawodowym i nie ma potrzeby udowodnienia źródła zachorowania, a zwłaszcza obarczania chorego pracownika obowiązkiem wskazania takiego źródła, ponieważ przyjmuje się domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy narażającymi pracownika na jej powstanie Z tego wynika, że dla stwierdzenia istnienia choroby zawodowej nie wymaga się od pracownika wykazania rzeczywistego wpływu warunków pracy na stan jego zdrowia, bo samo zatrudnienie w warunkach narażenia na zachorowanie przesądza o istnieniu takiego związku, choćby choroba mogła mieć także źródło niezwiązane z zatrudnieniem (por. wyrok Sądu Najwyższego (II UK 267/2002) z dnia 19.03.2003 r., OSNP 2004 nr poz.160). Domniemanie prawne istnienia związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami pracy jest domniemaniem zwykłym, wzruszanym, co oznacza, "nie wyłącza to możliwości wykazania, że - mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę - jej powstanie w konkretnym przypadku nastąpiło z innych przyczyn, niezwiązanych z wykonywaniem zatrudnienia, jednakże niedające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego (II S.A.372/82) z dnia 7.04.1982 r., ONSA 1982r. nr 1, poz.33). Ze względu na przyjęcie domniemania prawnego zawodowego pochodzenia choroby wymienionej w wykazie choroby zawodowych pozycja pracownika poszkodowanego wskutek takiej choroby podczas procesu stwierdzania choroby zawodowej jest uprzywilejowana w zakresie dowodowym.

Ponadto na tle obowiązujących przepisów wystąpienie szkodliwych czynników w środowisku pracy nie musi być zawinione przez pracodawcę i nie musi wynikać z przekroczenia dopuszczalnych norm. Wystarczy wystąpienie w środowisku pracy czynnika, który jest szkodliwy choćby dla jednego pracownika, z uwagi na jego osobniczą wrażliwość (por. wyrok NSA z dnia 7.01.1994 r., sygn. akt I SA 1640/93, publ ONA 1995/1/28, wyrok NSA z dnia 27.02.1998 r., sygn. akt I SA 1862/97 Lex nr 45840).

Zdaniem organu odwoławczego nie potwierdziły się także żadne zarzuty podnoszone odwołaniu, dotyczące naruszenia przez organ I instancji przy wydawaniu zaskarżonej decyzji naruszenia przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 9, 77 § 1 i 80 Kpa.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi O sp. z o. o złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 7 K.p.a poprzez zebranie materiału dowodowego w sposób niekompletny oraz rozpatrzenie go w sposób niepełny, w szczególności poprzez:

a. przeprowadzenie wizji lokalnej na zamkniętej linii produkcyjnej,

b. nieuwzględnienie wniosku strony skarżącej o przeprowadzenie wizji lokalnej na czynnej linii produkcyjnej i to z udziałem lekarza medycyny pracy,

c. pominięcie wniosku o uzupełniającą opinię biegłego z zakresu medycyny pracy,

d. nieumożliwienie na bieżąco stronie skarżącej wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów na etapie ich przeprowadzania (co dotyczy głównie uznanych za kompletne i przeprowadzone dowody na etapie postepowania przed organem, mimo występowania podstaw do powtórzenia dowodu),

e. pominięcie zastrzeżeń skarżącego co do pobieżności ustaleń w zakresie warunków pracy i okoliczności dotyczących poprzedniego zatrudnienia (związanego z tym dowodu z kompletnej dokumentacji pracowniczej znajdującej się w posiadaniu poprzednich pracodawców),

f. pominiecie dowodu z dokumentu – opinii biegłej sporządzonej na potrzeby postępowania toczonego z powództwa B.L. przez Sądem Rejonowym w sprawie [...],

podczas gdy sposób zebrania dowodów w niniejszej sprawie charakteryzuje się szeregiem nieścisłości, błędów oraz braków formalnych, ponadto wyprowadzone z niniejszego postepowania dowodowego wnioski nie odpowiadają w zupełności zasadom prawidłowego rozumowania, wskazaniom wiedzy i doświadczenia życiowego.

2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 9 K.p.a poprzez nienależyte poinformowanie strony skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niepełne, błędne pouczenie strony w odniesieniu do jej praw i obowiązków w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego, podczas gdy strona skarżąca występowała bez profesjonalnego pełnomocnika,

3. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji tj. art. 77 § 1 K.p.a w zw. z art. 80 K.p.a poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez pomięcie okoliczności, iż zainteresowana B.L. nie stosowała się do obowiązkowej rotacji stanowisk na linii montażowej, natomiast w toku przeprowadzonego postępowania, a zwłaszcza z zeznań świadka K.M., przedstawionych matryc przebiegu pracy B.L. oraz innych pracownic skarżącej spółki, a także twierdzeń samej B.L. wynika, iż nie stosowała się ona do zaleceń rotacyjnych, pomimo wyraźnych zaleceń pracodawcy,

4. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej decyzji, tj. art. 107 § 3 K.p.a poprzez pominięcie w uzasadnieniu faktycznym wydanej decyzji przyczyn z powodu których organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zeznań świadka K.M., przedstawionym matrycom przebiegu pracy B.L. w kwestii braku rotacji stanowiska pracy przez zainteresowaną,

5. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treści wydanej decyzji, poprzez przyjęcie, iż B.L. posiada choroba zawodową – przewlekłe choroby obwodowego układu nerwowego wywołane sposobem wykonywania pracy – zespół cieśni w obrębie nadgarstka – wymieniona w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych,

6. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treści wydanej decyzji, poprzez przyjęcie, że B.L. w okresie od 1983 r. do 2012 r. podczas wykonywania czynności zawodowych u poprzednich pracodawców nie pracowała w warunkach narażenia na ruchy monotypowe, w szczególności poprzez brak weryfikacji oświadczeń (przyjęcie za prawdziwe twierdzeń byłych pracodawców zainteresowanej, którzy mogli podawać niepełne dane dotyczące stanowiska czy warunków pracy zainteresowanej, z uwagi na obawę ewentualnej współodpowiedzialności za powstanie choroby zawodowej),

7. błąd w ustaleniach faktycznych mający istotny wpływ na treść wydanej decyzji, poprzez przyjęcie, że B.L. będąc zatrudniona w O sp. z o. o jako montażystka na linii montażowej L-18 wykonywała czynności o charakterze pracy monotypowej.

Skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji oraz zasadzenie od B.L. kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uznanie, iż u B.L. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w skarżącej spółce – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienione w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a), wynika, iż sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Zgodnie natomiast z art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala.

Powyższe oznacza, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zatem sądy administracyjne nie są władne - czego (ewentualnie) domaga się skarżąca - zmienić zaskarżoną decyzję poprzez uznanie, iż u B.L. brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, tj. przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy w skarżącej spółce – zespół cieśni w obrębie nadgarstka wymienione w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych.

Odnosząc się natomiast do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie od B.L. kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z treścią art. 200 P.p.s.a, zwrotu kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji może domagać się tylko skarżący od organu w razie uwzględnienia skargi. Skarżącemu nie przysługuje zatem zwrot kosztów postępowania pierwszoinstancyjnego od uczestnika tego postępowania.

Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 P.p.s.a, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, a także powołaną przez skarżącego podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli działalności administracji publicznej Sąd stwierdził, że skarga złożona w niniejszej sprawie jest niezasadna.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji stanowią przepisy ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz.U. z 2014 r, poz. 1502 ze zm., dalej: K.p) oraz wydane na podstawie przepisów tego kodeksu rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U z 2013 r., poz. 1367, dalej: rozp. RM) wraz z załącznikiem do tego rozporządzenia, stanowiącym wykaz chorób zawodowych. Art. 235¹ K.p. stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że zgodnie z treścią § 8 ust. 1 wskazanego wyżej rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika, co też organy obu instancji uczyniły. Zatem, jak wynika z powyższego zarówno organy wydające decyzje jak i sąd dokonujący ich kontroli związane są treścią orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnione jednostki medyczne co do kwestii stwierdzenia choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia, albowiem organy te nie mogą czynić ustaleń zmierzających do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej (porównaj: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06, opubl. LEX nr 315089 czy z 8 kwietnia 1994 r. sygn. akt I SA 1121/93, opubl. ONSA 1995/1/46). Bowiem orzeczenia lekarskie placówek właściwych do rozpoznania chorób zawodowych mają charakter opinii biegłego i prawidłowo sporządzone pod względem formalnym są dla organu wiążące. Nie oznacza to jednak, że zakwestionowanie orzeczenia lekarskiego nie jest w ogóle możliwe. Jednakże należy mieć na uwadze, że zakwestionowania orzeczenia lekarskiego można dokonać tylko pod względem formalnym (np. wydanie przez nieuprawnionego lekarza, czy w nieprawidłowej formie). Nie może to jednak dotyczyć treści merytorycznej tych orzeczeń. Zakwestionować orzeczenie lekarskie można także w przypadku, gdy w materiale dowodowym sprawy znajdują się inne orzeczenia lekarskie o odmiennej treści, lecz nawet wówczas organy i sąd nie są uprawnione do zakwestionowania merytorycznie treści orzeczenia, a jedynie mogą domagać się wydania dalszych orzeczeń przez inne uprawnione podmioty w celu ujednolicenia stanowiska. W sytuacji więc gdy właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy jest niewystarczający do wydania decyzji może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację oraz podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.

Należy zwrócić uwagę, że zarówno przepisy K.p i rozp. RM są aktami prawnymi bezwzględnie obowiązującymi i brak jest podstaw do stosowania jakichkolwiek odstępstw od wyrażanych w nich zasad.

Strona skarżąca w uzasadnieniu skargi podnosi, że wprawdzie został ustalony przebieg pracy zawodowej B.L. w okresie poprzedzającym zatrudnienie w skarżącej spółce, to jednak analiza zajmowanych stanowisk pracy, podejmowanych na nich czynności jest niepełna i nie została w żaden sposób przez organ zweryfikowana. Zdaniem skarżącej praca w innych zakładach pracy mogła wykazywać cechy pracy powtarzalnej - w warunkach narażenia na ruchy monotypowe. To jednak nie zostało przez organ ustalone.

Odnosząc się do tego stanowiska wskazać należy, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy potwierdza, że w poprzednich zakładach pracy B.L. wykonywała głównie czynności administracyjno-biurowe. Ten rodzaj wykonywanych czynności – jak wynika z pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy – [...] z [...] stycznia 2015 r. nr [...] – nie jest jednak pracą monotypową i nie przyczynia się do powstawania schorzeń związanych ze sposobem wykonywania pracy.

Zdaniem spółki skarżącej wszystkie ustalenia organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego zostały poczynione w oparciu o dowód z wizji lokalnej, przeprowadzonej na nieczynnej (z powodu braku komponentów) linii produkcyjnej L-18 w dniu [...] czerwca 2014 r. W ocenie skarżącej organ bezpodstawnie przyjął, na podstawie obserwacji sekwencji ruchów zademonstrowanych przez montażystkę na nieczynnej linii produkcyjnej, że zainteresowana wykonywała cyklicznie na każdym ze stanowisk, przy użyciu obu rąk, średnio 8 ruchów w ciągu 8 sekund.

Odnosząc się do tego zarzutu należy wskazać, że w toku postępowania skarżąca wskazywała, że podczas pracy uczestniczka postępowania wykonywała mniej aniżeli 8 ruchów w ciągu 8 sekund. W związku z tym organ zwrócił się do właściwej jednostki orzeczniczej o zajęcie w tej sprawie stanowiska. Jednostka ta we wskazanym już wyżej piśmie z [...] stycznia 2015 r. jednoznacznie wskazała, że praca wykonywana przez B.L. spełnia wymogi pracy monotypowej o bardzo dużym stopniu uciążliwości, nawet przy przyjęciu, że wykonywała przy linii montażowej średnio 4 ruchy nadgarstkiem w ciągu 8 sekund.

Występowanie narażenia na ruchy monotypowe w środowisku pracy potwierdza także przedłożona przez skarżącą matryca przebiegu pracy na montażu B.L.. Wobec powyższego – zdaniem Sądu – w sprawie nie było konieczne przeprowadzenie wizji lokalnej na czynnej linii produkcyjnej w obecności lekarza medycyny pracy.

Jeżeli chodzi natomiast o uwzględnienie przez organ opinii innego biegłego tj. opinii biegłego lekarza sądowego z zakresu chirurgii, który wykonał badanie lekarsko-sądowe na zlecenie Sądu Rejonowego i uznał, że aktualny stan zdrowia nie powoduje niezdolności do pracy i zgodził się z orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z [...] października 2014 r., iż B.L. nie wymagała świadczenia rehabilitacyjnego po [...] września 2014 r. z powodu cieśni kanału nadgarstka lewego leczonego operacyjnie, wskazać należy, że nie każda choroba zawodowa czyni pracownika niezdolnym do pracy. Nadto proces orzekania o zdolności pracownika do pracy jest niezależny od procesu orzekania w sprawach podejrzenia choroby zawodowej.

W ocenie strony skarżącej organ nie odniósł się do tego, że B.L. nie stosowała się podczas pracy do obowiązkowej rotacji stanowisk na linii montażowej.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, iż istotnie organ nie odniósł się do tej kwestii, która zgłaszana była w toku postępowania przez przesłuchanego w sprawie K.M.. Zarzut ten nie mógł jednak odnieść zamierzonego skutku, bowiem niestosowanie się przez uczestniczkę postępowania do rotacji w zespole na stanowisku montażystki nie należy do pozazawodowych czynników mających wpływ na powstanie choroby zawodowej w postaci zespołu cieśni nagarska.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ pierwszej instancji w sposób wszechstronny oraz wnikliwy przeprowadził postępowanie dowodowe a organ odwoławczy, uzupełniając je w dozwolonym zakresie, co wynika z akt administracyjnych, dogłębnie wyjaśnił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności wymagające wiadomości specjalnych, w szczególności wyjaśnił, że istnieje związek przyczynowo-skutkowy między warunkami pracy a występującym u B.L. schorzeniem. Wydane w sprawie opinie uzupełniające w sposób jednoznaczny i konsekwentny potwierdziły stwierdzenie u uczestniczki postępowania choroby zawodowej w postaci przewlekłego obwodowego układu nerwowego wywołanego sposobem wykonywania pracy - zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt 3-6 i § 1¹ K.p. Skarżąca nie wykazała natomiast, by stan faktyczny niniejszej sprawy nie został należycie wyjaśniony. Tym samym za nieusprawiedliwione uznać należało zarzuty naruszenia art. 9, art., 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 P.p.s.a, Sąd orzekł o oddaleniu skargi.