Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2392/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 59 ust. 2 oraz art. 97 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ Sędziowie sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia del. NSA Anna Żak Protokolant asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w G. Oddział w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 467/12 w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w G. Oddział w O. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 467/12 oddalił skargę [...] S.A. z siedzibą w G. Oddział w O. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia obowiązku przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska zaskarżonym postanowieniem, po rozpatrzeniu zażalenia [...] S.A. siedzibą w G. Oddział w O. utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Olsztynie z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...], w którym:

I. stwierdzono obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza [...] (kod obszaru [...]), dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji transformatorowej 15/0,4 kV, 12 złączy kablowo - pomiarowych w obszarze opracowania oraz 665 m linii kablowej, realizowanego na działkach o nr ewidencyjnych [...],[...] obręb J., gmina N.;

II. nałożono obowiązek przedłożenia w dwóch egzemplarzach, wraz z ich zapisem w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na ww. obszar Natura 2000;

III. określono następujący zakres raportu, o którym mowa w pkt II:

1. opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i użytkowania;

2. opis elementów przyrodniczych objętych zakresem przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 Puszcza [...], w szczególności określenie występowania gatunków ptaków (i ich siedlisk), wymienionych w załączniku nr I Dyrektywy Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, dla ochrony których wyznaczono obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza [...] (m. in. [...]), które ze względu na swoją biologię mogą występować na terenie przedmiotowej działki oraz na terenach znajdujących się w zasięgu potencjalnego oddziaływania planowanej inwestycji;

3. ocena wpływu (bezpośredniego, pośredniego, wtórnego, skumulowanego, krótko-, średnio- i długoterminowego, stałego i chwilowego) planowanego przedsięwzięcia na stan, przedmioty ochrony oraz integralność obszaru Natura 2000 Puszcza [...] pod względem ewentualnych skutków jego realizacji w odniesieniu do wspomnianych gatunków ptaków (i ich siedlisk) wynikających z budowy i użytkowania przedsięwzięcia, poprzez określenie: zakresu oddziaływania, skutków oddziaływania;

4. w przypadku oddziaływania inwestycji na obszar Natura 2000 Puszcza [...] i lub na gatunki ptaków dla ochrony których został on wyznaczony - opis alternatywnych wariantów rozwiązania przedsięwzięcia, w tym wariantu najkorzystniejszego dla przedmiotowego obszaru Natura 2000, wraz z uzasadnieniem wyboru;

5. opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie, ograniczanie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań na cele i przedmioty ochrony obszaru Natura 2000 Puszcza [...] oraz integralność tego obszaru oraz skuteczności;

6. opis przewidywanych skutków dla obszaru Natura 2000 w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia;

7. przedstawienie zagadnień w formie graficznej i kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień, w tym sporządzenie map przedstawiających: lokalizację przedsięwzięcia, miejsca lęgowe i żerowiska gatunków ptaków, dla ochrony których wyznaczono obszar Natura 2000 Puszcza [...], miejsca występowania gatunków ptaków (lęgowiska, żerowiska, siedliska), dla ochrony których wyznaczono obszar Natura 2000 Puszcza [...], strefę oddziaływania inwestycji;

8. opis zastosowanych metod prognozowania;

9. streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu;

10. wskazanie trudności wynikających z niedostatków techniki lub we współczesnej wiedzy, jakie napotkano, opracowując raport;

11. podanie nazwiska osoby lub osób sporządzających raport wraz z ich podpisami;

12. podanie źródeł informacji stanowiących podstawę do sporządzenia raportu;

IV. stwierdzono, iż badania awifauny (inwentaryzację terenową) należy przeprowadzić w okresie lęgowym od 1 marca do 15 lipca, w tym przeprowadzić co najmniej 6 kontroli terenu w odstępach 10-14 dni.

Rozpoznając zażalenie Spółki [...] organ odwoławczy wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej: ustawa OOŚ), na mocy którego ustawodawca przyznał regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska uprawnienie do oceny, czy skutki przedsięwzięcia takiego, jak przedmiotowe mogą być znaczące, a w konsekwencji do nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. Tego rodzaju legitymacja ustawowa ma charakter fakultatywny w odniesieniu do przedsięwzięć należących do tzw. trzeciej grupy, czyli tego rodzaju, co sporne przedsięwzięcie, w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Organ stwierdził, iż analizowane przedsięwzięcie nie zostało uwzględnione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. Nr 213, poz. 1397), w związku z czym nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Niemniej jednak fakt, iż nie zalicza się ono do żadnej z dwóch grup przedsięwzięć wymienionych w ww. rozporządzeniu, nie oznacza jeszcze, że nie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. W takiej sytuacji zastosowanie ma procedura określona w art. 96 i nast. ustawy OOŚ. Podnoszona w zażaleniu kwestia zagospodarowania działek o nr ew. [...];[...],[...] powiązanych z analizowanym przedsięwzięciem nie może przesądzać o odstąpieniu od nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływana przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zajmują one bowiem niewielki fragment całego analizowanego kompleksu działek i nie decydują o zmianie jego charakteru jako całości. Zdaniem organu nie ma wątpliwości, że planowane przedsięwzięcie stanowi początkowy etap urbanizacji tego terenu. Spółka w treści karty informacyjnej przedsięwzięcia wskazała "tereny działek nie wykazują charakteru trwałego zagospodarowania" oraz "planowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest (...) na terenie niezabudowanym w bliskim sąsiedztwie jeziora O.", wobec tego mogą one stanowić siedlisko szeregu gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Puszcza [...]. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, który stwierdził między innymi, iż w promieniu około 2 km od obszaru analizowanego przedsięwzięcia zlokalizowane są 4 strefy ochronne wokół gniazd ptaków szponiastych.

Organ odwoławczy podkreślił, że fakt uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie przesądza jeszcze o możliwości realizacji określonej inwestycji. Ostateczne rozstrzygnięcie, czy jest to dopuszczalne odbywa się na etapie oceny oddziaływania konkretnego przedsięwzięcia, w tym przypadku na obszar Natura 2000, przeprowadzanej na podstawie wskazanej uprzednio procedury określonej w ustawie OOŚ. Nie ma więc podstaw do twierdzenia o przerzucaniu odpowiedzialności na inne osoby, czy też, że wszelkie oceny oddziaływania powinny być już wykonane. Obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 spoczywa bowiem na inwestorze. Organ stwierdził, iż biorąc pod uwagę charakter i cel rozpatrywanego przedsięwzięcia, istotne jest tutaj zwłaszcza określenie oddziaływania skumulowanego, zarówno z istniejącymi przedsięwzięciami (w tym drogą i napowietrzną linią SN), jak i z inwestycjami planowanymi. Uwzględniając zatem charakter planowanej inwestycji organ wskazał, że realizacja tego przedsięwzięcia będzie przyczyniać się do rozwoju tej zabudowy.

Skargę na powyższe postanowienie wniosła [...] SA w G. Oddział w O., zarzucając mu naruszenie art. 97 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko oraz art. 7 i 8 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, wobec czego oddalił tę skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Powołując treść przepisu art. 59 ust. 1 i ust. 2 ustawy OOŚ Sąd podkreślił, że wyodrębnienie przez ustawodawcę trzech grup przedsięwzięć kwalifikujących się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko znajduje uzasadnienie w treści tej regulacji w powiązaniu z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Do pierwszej i drugiej grupy zaliczane są przedsięwzięcia wskazane w art. 59 ust. 1 ustawy OOŚ, to jest przedsięwzięcia, które mogą zawsze znacząco lub mogą potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Przedsięwzięcia te wymieniono w § 2 i § 3 wskazanego rozporządzenia. Do grupy trzeciej zaliczane są przedsięwzięcia niespełniające przesłanek z art. 59 ust. 1 ustawy OOŚ, a spełniające przesłanki wskazane w art. 59 ust. 2 tej ustawy.

Wyróżnienie zatem w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia trzeciej grupy przedsięwzięć kwalifikujących się do przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko znajduje – w ocenie Sądu - uzasadnienie w obowiązujących przepisach prawa. Przedsięwzięcie opisane we wniosku inwestora z dnia [...] lutego 2011 r. o wydanie pozwolenia na budowę nie należy, jak prawidłowo uznały organy obu instancji, do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu o oddziaływaniu na środowisko jest lub może być wymagane zgodnie z przepisami powołanego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. Jednakże przedsięwzięcie opisane we wskazanym powyżej wniosku planowane jest na obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza [...]. Wynika to z § 2 pkt 101 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz.U. Nr 229, poz. 2313 ze zm.) oraz mapy nr 51 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia. Przedsięwzięcie to nie jest bezpośrednio związane z ochroną wskazanego obszaru Natura 2000, ani nie wynika z tej ochrony. Dla stwierdzenia, czy planowane przedsięwzięcie spełnia przesłanki zawarte w art. 59 ust. 2 pkt 1 ustawy OOŚ konieczne jest więc ustalenie, czy może ono znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Ustalenie, czy zachodzi taka sytuacja odbywa się na zasadach zawartych w Rozdziale 5. "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000" Działu V "Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000" ustawy OOŚ. Stosownie do treści art. 59 ust. 2 pkt 2 ustawy OOŚ, ustalenie, iż planowane przedsięwzięcie spełnia przesłanki zawarte w art. 59 ust. 2 pkt 1 tej ustawy, powinno doprowadzić do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 na podstawie art. 96 ust. 1. Dopiero łączne zaistnienie przesłanek opisanych w art. 59 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy OOŚ powoduje, iż wypełniona zostaje hipoteza normy prawnej zawartej w tych przepisach. To z kolei powinno skutkować wypełnieniem jej dyspozycji, czyli przeprowadzeniem oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Wedle zawartego w Rozdziale 5. Działu V ustawy OOŚ art. 96 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 3 tej ustawy organ właściwy do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedsięwzięcia, innego niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, jest obowiązany do rozważenia, przed wydaniem tej decyzji, czy przedsięwzięcie może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Stosownie do treści art. 96 ust. 3 ustawy OOŚ, jeśli organ, o którym wyżej mowa uzna, że przedsięwzięcie, inne niż przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, które nie jest bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynika z tej ochrony, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, wydaje postanowienie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia właściwemu miejscowo regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska dokumentów wymienionych w punktach 1-5 tego przepisu.

Starosta N. na podstawie tego przepisu wydał w dniu [...] marca 2011 r. postanowienie, w którym nałożył na inwestora przedmiotowej inwestycji obowiązek przedłożenia Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w O. wskazanych w pkt 1-4 dokumentów. W uzasadnieniu wskazał, iż planowana inwestycja ma być zrealizowana w granicach obszaru Natura 2000 - Puszcza [...] na terenie niezabudowanym w bliskim sąsiedztwie jeziora O., co może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Inwestycja ma być zrealizowana na terenie oznaczonym symbolem II/ML.30 w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (uchwała Nr XXXVI 11/424/2009 Rady Miejskiej w N.), który w § 64 ust. 3 pkt 1 ustanawia obowiązek uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w Prawie ochrony środowiska. Skarżący w związku z tym postanowieniem przedstawił Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w O. dokumenty wymagane przez powołany wyżej przepis, tym samym formalnoprawne przesłanki do działania organu ochrony środowiska w prawnej formie przewidzianej przez art. 97 ust. 1 zostały spełnione. Sąd podkreślił, że dla wydania postanowienia stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 nie jest niezbędne ustalenie, że przedsięwzięcie to będzie oddziaływać na obszar Natura 2000. Dla wydania takiego postanowienia wystarczające jest ustalenie stanu potencjalnego tzn. że przedsięwzięcie może wpływać na taki obszar. Tym bardziej nie jest w tym przypadku konieczne ustalenie, iż planowane przedsięwzięcie może znacząco i negatywnie wpływać na obszar Natura 2000. Ta bowiem kwestia jest przedmiotem ustalenia na dalszym etapie postępowania prowadzonego przez organy ochrony środowiska. Uwarunkowania te korespondują z zasadą przezorności (ostrożności), a także z zasadą prewencji (stosowania działań zapobiegawczych). Obie wskazane zasady są zasadami polityki Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony środowiska i znajdują swe źródło w art. 191 ust. 2 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.Urz. UE C z dnia 30 marca 2010 r. Nr 83/47 - wersja skonsolidowana). Stanowią więc one element krajowego porządku prawnego. Zasada przezorności zobowiązuje instytucję lub osobę, która zamierza podjąć określone działania do udowodnienia, że jej działalność nie spowoduje zagrożenia dla środowiska. W przypadku, gdy wykazanie braku zagrożenia dla środowiska nie jest możliwe, konieczne jest podjęcie działań chroniących środowisko. Z kolei zasada prewencji zakłada konieczność rozważenia potencjalnych skutków określonego działania i podjęcia na podstawie tej analizy działań zapobiegawczych. Obie wskazane zasady znajdują odzwierciedlenie w art. 6 dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz.Urz. UE L z dnia 22 lipca 1992 r. Nr 206/7). W ustawodawstwie krajowym ich realizacja następuje m.in. przez zawarte w Dziale V ustawy OOŚ uregulowanie postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz na obszar Natura 2000. Obie zasady zostały wprost wyrażone w art. 6 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm.). Na tle stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, respektowanie zasady przezorności oznacza, że w sytuacji, gdy brak jest pewności, iż oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia na środowisko jest nieznaczące, to należy przyjąć, że może ono znacząco wpływać na obszar Natura 2000. Z kolei poszanowanie zasady prewencji będzie w takiej sytuacji oznaczać, iż zasadne jest stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, które da odpowiedź na pytanie, czy przedsięwzięcie nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, czy też może będzie znacząco negatywnie oddziaływać na ten obszar, co z kolei - z uwzględnieniem przesłanek określonych w art. 34 ustawy o ochronie przyrody - przesądzi o dopuszczalności lub niedopuszczalności uzgodnienia warunków realizacji planowanego przedsięwzięcia. W ocenie Sądu, organ administracji miał zatem obowiązek stwierdzenia przedmiotowego obowiązku. Planowane przez Spółkę przedsięwzięcie przewidziane jest do realizacji w graniach obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza [...] ustanowionego rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. W świetle art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm.) za działania mogące osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 uważa się w szczególności działania, które mogą: 1. pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub 2. wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub 3. pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami. Celem utworzenia obszaru Natura 2000 jest utrzymanie, bądź odtworzenie należytego stanu ochrony chronionych w nim gatunków i siedlisk przyrodniczych. W świetle art. 5 pkt 24 ustawy o ochronie przyrody, stanem takim w odniesieniu do ochrony gatunków jest sytuacja, w której gatunek jest trwałym składnikiem właściwego dla niego siedliska, naturalny zasięg gatunku nie zmniejsza się ani nie ulegnie zmniejszeniu w dającej się przewidzieć przyszłości oraz odpowiednio duże siedlisko dla utrzymania się populacji tego gatunku istnieje i prawdopodobnie nadal będzie istniało. Z kolei w myśl art. 5 pkt 25 stanem takim w odniesieniu do ochrony siedlisk przyrodniczych jest sytuacja, w której naturalny zasięg siedliska przyrodniczego i obszary zajęte przez to siedlisko w obrębie jego zasięgu nie zmieniają się lub zwiększają się, struktura i funkcje, które są konieczne do długotrwałego utrzymania się siedliska, istnieją i prawdopodobnie nadal będą istniały oraz typowe dla tego siedliska gatunki znajdują się we właściwym stanie ochrony.

Sąd uznał za prawidłowe powołanie się przez organ na Standardowy Formularz Danych (SDF) dla obszaru Natura 2000 (dostępny pod adresem internetowym:http://natura2000.gdos.gov.pl), z którego wynika, że we wskazanym obszarze występują chronione gatunki ptaków, które wymienione są w załączniku I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 30 listopada 2009 r. nr 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz.Urz. UE L z dnia 26 stycznia 2010 r. Nr 20/7 - wersja ujednolicona). Teren, na którym planowana jest inwestycja, opisana we wniosku z dnia 25 lutego 2011 r. jest obszarem niezainwestowanym, położonym z dala od zwartej zabudowy, w bliskim sąsiedztwie jeziora O. Planowana inwestycja ma służyć uzbrojeniu kompleksu niezabudowanych działek budowlanych, sąsiadujących od zachodu i północy lasem, położonego w odległości 100 m od jeziora O. W sytuacji, gdy większość gatunków ptaków, które są przedmiotem ochrony w obszarze specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza [...] wykorzystuje tereny otwarte jako żerowiska, miejsca postoju w czasie migracji, czy też miejsca rozrodu, a jednocześnie wykazuje dużą płochliwość w stosunku do człowieka, nie tylko w miejscu gniazdowym, ale także w swoim łowisku, to zdaniem Sądu, realizacja w granicach tego chronionego obszaru planowanego przez stronę skarżącą przedsięwzięcia może znacząco oddziaływać na opisane wyżej cele ochrony, to jest na utrzymanie, bądź odtworzenie tych gatunków. Jak podkreślił Sąd, organ administracji, odnosząc się do wymagań ekologicznych poszczególnych gatunków ptaków występujących na wskazanym obszarze ochrony, związanych z ich rozrodem, gniazdowaniem, czy też żerowaniem, szczegółowo uzasadnił możliwość znaczącego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zwrócił uwagę na niewielką liczebność występującego na przedmiotowym obszarze rybołowa. Podzielił też pogląd organu pierwszej instancji odnośnie do potrzeby inwentaryzacji ornitologicznej, która będzie pomocna w ustaleniu terminu, w jakim przedmiotowa inwestycja mogłaby być realizowana, w sposób wywołujący możliwie najmniejszy negatywny wpływ na gatunki ptaków, stanowiące przedmiot ochrony obszaru Natura 2000. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska powołał się w swej argumentacji na literaturę fachową. Wywód uzasadnienia postanowienia Sąd ocenił jako logiczny, spójny, wyczerpujący i przekonywujący, brak jest zatem podstaw do kwestionowania poczynionych przez organ ochrony środowiska ustaleń. Ustalenia te z całą pewnością uprawniają do twierdzenia, że nie można wykluczyć, iż realizacja przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji transformatorowej 15/0,4 kV, złączy kablowo-pomiarowych oraz 665 m linii kablowej w celu zaopatrzenia w energię elektryczną poszczególnych, z kilkunastu, działek położonych na terenie objętym tą inwestycją, może potencjalnie znacząco oddziaływać na obszar specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza [...]. Twierdzenie to staje się tym bardziej zasadne, gdy uwzględni się okoliczność, że ze znajdujących się na tym terenie działek, jak wskazał skarżący w zażaleniu, działka nr ew. 262/2 została zabudowana, na kolejnej nr ew. [...] rozpoczęta jest budowa domu. W tej sytuacji, biorąc pod uwagę opisaną wyżej zasadę przezorności w ochronie środowiska, organ ochrony środowiska zobowiązany był stwierdzić, że planowane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000. Kierując się zaś zasadą prewencji zobligowany był do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na ten obszar. Wobec ustalenia możliwości oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na cel i przedmiot ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Puszcza [...], nie ma priorytetowego znaczenia dla oceny prawidłowości wydanego przez organ ochrony środowiska rozstrzygnięcia relacja wielkości planowanej inwestycji do powierzchni obszaru objętego ochroną.

W tej sytuacji Sąd uznał, że organy obu instancji stosownie do treści art. 97 ust. 8 w zw. z art. 63 ust. 1 ustawy wskazały wszystkie niezbędne przesłanki do wydania postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. W ocenie Sądu przedstawiona przez organy obu instancji argumentacja jest wystarczająca do ustalenia, że stwierdzenie obowiązku przeprowadzenia oceny było zasadne. Ocena legalności zaskarżonego postępowania w granicach zakreślonych rozstrzygnięciem nie daje podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa materialnego lub naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, iż w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stąd zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Sąd uznał za niezasadne. Podkreślono, że zaskarżone postanowienie, jak utrzymane w nim mocy postanowienie organu pierwszej instancji zawiera wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym w sprawie jest prawidłowe.

W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku [...] S.A. w G, Oddział w O., reprezentowana przez radcę prawnego, podnosząc następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 59 ust. 2 oraz art. 97 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisu prowadzące do nałożenia na skarżącą Spółkę obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000,

2. naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, poprzez przekroczenie granic uznania administracyjnego i przez to niewłaściwą ocenę stopnia wpływu inwestycji na obszar Natura 2000.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga kasacyjna nie posiada uzasadnionych podstaw, a tym samym nie mogła zostać uwzględniona.

Nie mógł zostać uznany za uzasadniony zarzut naruszenia art. 59 ust. 2 oraz art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), który autor skargi kasacyjnej upatruje w niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu prowadzącym do nałożenia na skarżącą Spółkę obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000. Zasadnie bowiem Sąd I instancji w bardzo szerokiej analizie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko wykazał całkowitą zgodność z prawem postanowienia Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydanego na podstawie art. 97 ust. 1 tej ustawy nakładającego na skarżącą obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania zamierzonego przedsięwzięcia na środowisko. Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że planowane przedsięwzięcie skarżącej Spółki polegające na budowie stacji transformatorowej 15/0,4 kV, 12 złączy kablowo-pomiarowych w obszarze opracowania oraz 665 m linii kablowej na terenie działek położonych w obrębie J., gmina N., należy do przedsięwzięć innych, a więc takich, które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikają z tej ochrony i mogą wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, o ile dane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na dany obszar chroniony. Zgromadzony przez organy materiał dowodowy, w tym przedłożone przez inwestora, stosownie do art. 96 ust. 3 ww. ustawy, dokumenty dotyczące planowanego przedsięwzięcia, dały organowi wystarczające podstawy do stwierdzenia, że przedsięwzięcie to może negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, a zatem jest przedsięwzięciem, o którym mowa w art. 59 ust. 2 ww. ustawy, co w konsekwencji oznaczało obowiązek przeprowadzenia oceny jego oddziaływania na środowisko. Nie można podzielić poglądu wyrażonego przez autora skargi kasacyjnej, że brak było wykazania przez organ potrzebnych do wydania zaskarżonego postanowienia przesłanek o możliwości znaczącego wpływu inwestycji na środowisko. Wskazać bowiem należy, że uwzględniając całokształt zgromadzonego materiału dowodowego, mając na uwadze już istniejące przedsięwzięcia oraz charakter planowanej inwestycji, kładąc również nacisk na fakty znane organowi z urzędu, zwłaszcza dotyczące ścisłej ochrony gatunków ptaków występujących na analizowanym terenie stanowiącym obszar Natura 2000, zasadnie organ stwierdził, że oddziaływanie związane z planowanym przedsięwzięciem może być uznane za znaczące z punktu widzenia celów ochrony tych obszarów. Zgodzić się zatem należy ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że organ - kierując się zasadą przezorności oraz zasadą prewencji - zasadnie wydał postanowienie o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Stwierdzić również należy, że prowadzone przez organ postępowanie odpowiadało zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, organ wywiązał się również z obowiązku harmonizowania interesu publicznego i słusznego interesu indywidualnego. Powyższa konkluzja prowadzi do uznania za niezasadny zarzut naruszenia art. 7 i 8 k.p.a. w zw. z art. 97 ust. 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, który stanowi podstawę do wydania przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska postanowienia o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.