Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1507/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Emilia Lewandowska asesor WSA Joanna Skiba Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez gminę własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] ; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz skarżącej Gminy Miejskiej K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. w K. zwanych dalej "P.", uchyliła w całości decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Gminę K. własności nieruchomości położonej w K., w jednostce ewidencyjnej [...], obręb [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...] b. gm. kat. [...] i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności opisanej powyżej nieruchomości.

Decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2007 r. zapadła w następującym stanie sprawy:

Wojewoda Małopolski, decyzją z dnia [...] marca 2002 r., nr [...] stwierdził nabycie przez G. K. z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.), prawa własności opisanej na wstępie nieruchomości. Od decyzji tej odwołały się P. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze uznając, że P. nie posiadają przymiotu strony w sprawie o komunalizację przedmiotowego mienia, gdyż nie wykazały, że przysługuje im jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości.

Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2004 r., sygn. akt I SA 1935/02 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję organu odwoławczego z [...] czerwca

2002 r. uznając, że ocena prawna w przedmiocie statusu strony w postępowaniu komunalizacyjnym podjęta została bez odwołania się do materiału dowodowego, podczas gdy kwestia legitymacji P. w sprawie wymagała analizy zarówno na podstawie akt sprawy jak i wykładni prawa.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uchyliła na podstawie art. 138 § 2 kpa decyzję komunalizacyjną Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2002 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...], ponownie stwierdził na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nabycie z mocy prawa przez Gminę K. ww. nieruchomości. Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że sporna działka nr [...] o pow. [...] m2 odpowiada części parcel [...] , nabytych przez Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1960 r. rep. nr [...], oddanych w zarząd i użytkowanie Dyrekcji Budowy [...]. W rejestrze gruntów dla obrębu [...] w dniu 27 maja 1990 r. jako osobę władającą ujawniono Przedsiębiorstwo Gospodarki Mieszkaniowej "[...]". Wymieniona działka nr [...] jest zabudowana pięciokondygnacyjnym budynkiem mieszkalnym. P. Zakład Gospodarki Mieszkaniowej w K. stał się posiadaczem tego gruntu od chwili wybudowania ze środków własnych budynku w roku 1968. Jednak P. nie posiadały decyzji potwierdzającej prawo zarządu do nieruchomości będącej przedmiotem komunalizacji. Zatem skoro przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie pozostawała w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, to w myśl obowiązujących w tym dniu przepisów, zarządzał nią terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego, a zatem - w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - należała ona do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegała komunalizacji na rzecz Gminy Miejskiej K..

Na skutek odwołania P. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] uchyliła decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2005 r. i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności przedmiotowej nieruchomości, wskazując w uzasadnieniu decyzji, iż z dołączonego do akt sprawy wypisu z księgi wieczystej nr [...], w powiązaniu z operatem pomiarowym regulacji stanu prawnego m. in. działki nr [...] wynikało, że działka ta została wpisana do księgi wieczystej nr [...] dopiero w dniu 13 grudnia 1990 r. (na wniosek z dnia 22 listopada 1990 r.) stanowiąc poprzednio części działek l. kat. [...]. W konsekwencji powyższego, jako nie ujęta w księdze wieczystej nr [...] według stanu tej księgi na dzień 27 maja 1990 r., nie mogła być przedmiotem komunalizacji dokonywanej na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja

1990 r.

Na skutek skargi wniesionej na przez Gminę K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt. I SA/WA 2008/05 r. uchylił decyzję organu odwoławczego z dnia [...] września 2007 r. uznając stanowisko przedstawione przez Komisję za błędne. Sąd, powołując się na wcześniejsze orzecznictwo sądowe w analogicznych sprawach zwrócił uwagę, że okoliczność, iż działka ewidencyjna nr [...] była w dniu 27 maja 1990 r. częścią innej nieruchomości, nie stanowi przeszkody w jej skomunalizowaniu. Deklaratoryjna decyzja komunalizacyjna nie tworzy bowiem prawa własności po stronie gminy, a jedynie stwierdza fakt komunalizacji, który w odniesieniu do konkretnej nieruchomości nastąpił z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. Oparcie rozstrzygnięcia na negatywnej przesłance nieprzewidzianej w ustawie bez zbadania, czy zachodzą przesłanki komunalizacji określone w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stanowiło naruszenie tego przepisu w stopniu skutkującym koniecznością uchylenia decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] uchyliła po raz kolejny w całości decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2005 r. i odmówiła stwierdzenia komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji Komisja powołując się na wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2005/05 i z dnia 9 marca 2004 r. sygn. akt I SA 1056/2, w których wskazywano na możliwość nabycia przez przedsiębiorstwo P. przed 27 maja 1990 r., na mocy przepisów regulujących powstanie oraz funkcjonowanie P., tytułu prawnego do nieruchomości Skarbu Państwa pozostającej we władaniu tego przedsiębiorstwa, uznała, że przedmiotowe mienie było wyłączone z komunalizacji następującej z mocy prawa, gdyż nie należało w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego ale do przedsiębiorstwa P. KKU stwierdziła, iż jak wynika z wypisu z księgi wieczystej, karty inwentaryzacyjnej i wypisu z rejestru gruntów oraz kopii umów najmu lokali położonych w budynku mieszkalnym usytuowanym na spornej nieruchomości przedmiotowe mienie stanowiło w dniu 27 maja 1990 r. własność ogólnonarodową (państwową) i znajdowało się w faktycznym władaniu P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyniku rozpoznania skargi Gminy Miejskiej K., wyrokiem z dnia 14 marca 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 196/07 uchylił decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2006 r. W ocenie Sądu o interesie prawnym P. w sprawie komunalizacji nie przesądza okoliczność, że przedsiębiorstwo to poniosło nakłady w postaci budynku mieszkalnego i w dniu 27 maja 1990 r. władało przedmiotową nieruchomością. W związku z powyższym Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpoznając kolejny raz sprawę winna dokonać ponownej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, uzupełniając go w miarę potrzeby stosownymi dokumentami w celu ustalenia, czy P. przysługuje przymiot strony postępowania w niniejszej sprawie, do czego zobowiązał organ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z dnia 5 sierpnia 2002 r., sygn. akt I SA 1935/02 i z dnia 18 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 2008/05. Z faktu komunalizacji gruntu Skarbu Państwa z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nie wynikały dla władającego gruntem przedsiębiorstwa P. żadne uprawnienia ani obowiązki o charakterze prawnym. Przedsiębiorstwo P. nie było powołane do reprezentowania interesów Skarbu Państwa, bowiem należało to do właściwości kierownika urzędu rejonowego (obecnie do starosty). Dopiero w razie pozytywnego wyniku ustalenia, czy odwołanie od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2005 r. jest skuteczne, organ będzie mógł zbadać na podstawie całokształtu zebranego materiału dokumentacyjnego, czy przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacyjne określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] ponownie uchyliła w całości decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2005 r. i odmówiła stwierdzenia komunalizacji przedmiotowej nieruchomości. W związku z oceną prawną sprawy wyrażoną w wyroku Sądu z dnia 14 marca 2007 r. Komisja wyjaśniła, że interes prawny P. do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony wynika z faktu, że w odrębnie ale aktualnie toczącym się postępowaniu przed tym samym organem (Wojewodą Małopolskim) P. S.A. wystąpiła o uwłaszczenie przedmiotową nieruchomością, w tym prawem własności budynku wzniesionego na niej ze środków P. W ocenie organu w sytuacji, w której w toku postępowania komunalizacyjnego może zapaść decyzja o skomunalizowaniu budynku objętego wnioskiem uwłaszczeniowym P., a odwołującej przysługuje roszczenie własnościowe do tego składnika, ma ona interes prawny i jednocześnie obowiązek występowania w niniejszym postępowaniu, które stanowi zagadnienie wstępne dla postępowania uwłaszczeniowego z wniosku P. Między innymi dlatego, że gmina K. nie może z dniem 27 maja 1990 r. nabyć prawa własności zabudowanej działki nr [...], gdyż nieruchomość ta nie istniała w tym dniu. W rezultacie wybudowany na niej przez P. budynek mieszkalny, w razie skomunalizowania z mocy prawa tej działki, stałby się bezzasadnie własnością gminy.

Oceniając merytoryczną stronę podjętej przez Wojewodę Małopolskiego decyzji komunalizacyjnej z dnia [...] czerwca 2005 r. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, iż organ pierwszej instancji orzekając decyzją deklaratoryjną o komunalizacji nieruchomości utworzonej i wpisanej do księgi wieczystej po dniu 27 maja 1990 r. orzekł o mieniu nieistniejącym w sensie faktycznym i prawnym w tej dacie. Z tego powodu, w ocenie organu odwoławczego, decyzja Wojewody Małopolskiego nie mogła być utrzymana w mocy. Odmawiając stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę Miejską K. własności opisanej nieruchomości Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wskazała, że z treści księgi wieczystej nr [...] w powiązaniu z operatem pomiarowym regulacji stanu prawnego m. in. działki nr [...] wynika, że działka nr [...] została wpisana do księgi wieczystej dopiero w dniu 13 grudnia 1990 r. (na wniosek z 22 listopada 1990 r.) stanowiąc poprzednio części działek l. kat. [...]. (nie, zob treść wypisu – poprzednio była to działka nr [...]). Organ odwoławczy powołał się też na utrwalony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym pogląd, że dla komunalizacji mienia z mocy prawa decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny tego mienia istniejący w dniu 27 maja 1990 r. (wyroki NSA: z dnia 31.03. 1998 r. I S.A. 1407/97 LEX nr 45084, z dnia 18.09.2001 r. sygn. akt I S.A. 694/00, LEX nr 78922 oraz wyrok NSA z dnia 13.02.2007 r. OSK 501/06). Wynika stąd, zdaniem organu, że Gmina K. nie może z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nabyć prawa własności zabudowanej działki nr [...], gdyż nieruchomość ta, nie będąc wpisana do księgi wieczystej w dniu 27 maja 1990 r., w tym dniu nie istniała. Utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2005 r. spowodowałoby ominięcie procedury wieczystoksięgowej przewidującej, że zmian wpisów wieczystoksięgowych dokonuje tylko sąd powszechny, a nie organ orzekający o komunalizacji mienia. W związku z tym tylko sąd powszechny przed dokonaniem wpisu w księdze wieczystej, a nie organ komunalizacyjny, jest uprawniony do sprawdzenia zarówno prawidłowości sporządzenia operatów pomiarowych oraz wykazów zmian gruntowych jak i dopuszczalności dokonania w ich wyniku aktualizacji danych w ewidencji gruntów. Stwierdzając, że działka nr [...] (mylnie podany nr działki – powinno być 970) podlegała skomunalizowaniu z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Wojewoda Małopolski kwestionowaną decyzją z dnia [...] czerwca 1990 r. spowodował bezpodstawne i zarazem fikcyjne cofnięcie wstecz daty jej utworzenia i istnienia (z dnia 13 grudnia 1990 r. na dzień 27 maja 1990 r.). Działał w tym względzie jako organ niewłaściwy i sprzecznie z danymi ujętymi w księdze wieczystej. Określanie składników mienia objętego decyzjami komunalizacyjnymi podejmowanymi w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., winno być zgodne z wpisami wieczystoksięgowymi łącznie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i w operatach ewidencyjnych i ta zgodność musi się odnosić do daty przepływu własności tego mienia (wyrok NSA z dnia 23 marca 1993 r. sygn. akt I S.A. 1439/92, ONSA 1994 r. nr 1, poz. 38).

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] czerwca 2007 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miejska K. wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r..

W ocenie skarżącej, zapis użyty w sentencji decyzji komunalizacyjnej, iż Gmina K. nabyła z mocy prawa własność nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] nie oznacza, że Gmina nabyła z dniem 27 maja 1990 r. działkę o oznaczeniu, które faktycznie w tej dacie istniało. Skarżąca nie może się zgodzić z poglądem, że ujęcie w sentencji decyzji komunalizacyjnej aktualnego oznaczenia nieruchomości winno skutkować odmową stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę K. prawa własności nieruchomości. Na istnienie przedmiotu komunalizacji nie ma wpływu, czy i jakim przekształceniom geodezyjnym, znajdującym swój wyraz w ewidencji gruntów, uległa po dniu 27 maj 1990 r. nieruchomość. Wpis w ewidencji gruntów ma charakter informacyjny, w związku z czym zmiana w ewidencji gruntów nie powoduje zmian w stanie prawnym nieruchomości. Zdaniem skarżącej, zmiana tych oznaczeń po dniu 27 maja 1990 r. nie przesądza, że własność nieruchomości przysługująca Skarbowi Państwa traci status mienia podlegającego komunalizacji. Powołanie zaś w decyzji komunalizacyjnej nowych oznaczeń jest niezbędne, gdyż decyzja ta stanowi podstawę wpisu prawa własności do ksiąg wieczystych oraz w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca powołała się przy tym na podobne stanowisko przedstawiane w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jest uzasadniona.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że uchylając decyzję komunalizacyjną Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] i orzekając o odmowie komunalizacji na rzecz Gminy Miejskiej K. mienia Skarbu Państwa obejmującego zabudowaną nieruchomość położoną w K. przy ul. [...] organ odwoławczy naruszył przede wszystkim art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez jego błędną wykładnię.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 powołanej ustawy mienie ogólnonarodowe (państwowe), należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, albo do przedsiębiorstw państwowych, dla których ww. organy pełniły funkcje organu założycielskiego, bądź należące do zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom, stało się z dniem wejścia w życie ustawy, tj. z dniem 27 maja 1990 r., mieniem właściwych gmin. Z przytoczonego brzmienia przepisu wynika, że przedmiotem komunalizacji jest mienie, a więc - stosownie do art. 44 kc – własność i inne prawa majątkowe. Istotą komunalizacji dokonywanej na podstawie art. 5 ust. 1 jest przekształcenie stosunków prawnych dotyczących mienia Skarbu Państwa, spełniającego przesłanki określone w tym przepisie, wynikiem którego jest nabycie tego mienia przez właściwą gminę. Powyższe oznacza, że przedmiot komunalizacji należy pojmować jako kategorię prawną i takim też prawnym uwarunkowaniom (przesłankom) musi odpowiadać przedmiot komunalizacji, aby nastąpił skutek w postaci przejścia prawa własności ze Skarbu Państwa na gminę. To, że przesłanki komunalizacji z mocy prawa odnoszą się wyłącznie do stanów prawnych, jest bezsporne. Wątpliwości co do prawnego znaczenia przesłanki "należenia" mienia do określonego podmiotu, usunął Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W. 13/91 wiążąc "należenie" mienia z posiadaniem odpowiedniego tytułu prawnego.

Z drugiej strony należy wziąć pod uwagę, że każde prawo majątkowe ma swój przedmiot (materialny, bądź niematerialny). W niniejszej sprawie komunalizacja dotyczy własności zabudowanej nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] , uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Często jednak mówiąc o własności i innych prawach majątkowych, a więc mówiąc o mieniu, ma się na myśli bardziej przedmioty tych praw, aniżeli same prawa. Ten punkt widzenia przyjęty przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w sprawie dotyczącej komunalizacji mienia Skarbu Państwa skutkuje tym, że stan faktyczny - kwestię ewidencyjnego oznaczenia nieruchomości - organ błędnie traktuje jako materialnoprawną przesłankę komunalizacji. W niniejszej sprawie organ odwoławczy orzekając reformatoryjnie odmówił komunalizacji wskazując na okoliczność faktyczną; wskazał mianowicie, że działka oznaczona nr ewid. [...] stanowiła poprzednio części działek l. kat. [...] i została wpisana w księdze wieczystej KW nr [...] dopiero w dniu 13 grudnia 1990 r. Przede wszystkim trzeba zaznaczyć, że z odręcznego wypisu z księgi wieczystej nr [...] sporządzonego przez geodetę W. W., na który powołuje się KKU wynika, że działka nr [...] stanowi nowe oznaczenie dawnej działki nr [...], a nie części działek l. kat. [...], jak podaje KKU. O tym, że działka nr [...] odpowiada części parcel l. kat. [...] nabytych przez Skarb Państwa aktem notarialnym z dnia [...] kwietnia 1960 r. wzmiankował Wojewoda Małopolski w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. Nie oznacza to jednak, że działka nr [...] stanowiła bezpośrednio przed 27 maja 1990 r. części działek l. kat. [...]. Ponadto w omawianym wypisie z księgi wieczystej podano, że nowe oznaczenie działki dokonane zostało na podstawie zmian gruntowych z dnia 12 grudnia 1989 r. Potwierdza to treść znajdującego się w aktach sprawy rejestru gruntów Tom I obrębu [...], sporządzonego w dniu 15 grudnia 1989 r. Wynika z tego, że już w tej dacie wpisana była działka nr [...], a więc "istniała" nieruchomość oznaczona tym numerem ewidencyjnym.

Poza wszelkimi wątpliwościami jest okoliczność, że nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Jeśli zaś chodzi o znaczenie wpisu nowego oznaczenia ewidencyjnego nieruchomości w księdze wieczystej, to należy wskazać, że wykazanie się prawem ujawnionym w księdze wieczystej generalnie służy usunięciu wątpliwości co do stanu prawnego nieruchomości. Taka jest funkcja instytucji ksiąg wieczystych. Stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej jest zaś wyłącznie treść wpisów ujawniających prawa na nieruchomościach, a nie treść dokumentów w postaci map, planów sytuacyjnych i wykazów zmian gruntowych, które znajdują się w aktach księgi wieczystej. Niezgodność danych z ewidencji gruntów z oznaczeniem nieruchomości w księdze wieczystej sąd wieczystoksięgowy dokonuje w drodze sprostowania oznaczenia nieruchomości na podstawie danych z tej ewidencji (art. 27 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). Podstawą sprostowania może być zarówno zmiana granic nieruchomości jak i nowy, dokładniejszy jej pomiar. (vide: S. Rudnicki - Komentarz do ustawy o księgach wieczystych i hipotece, Warszawa 2000, s. 57, 129 i 130).

Trzeba więc odróżnić okoliczności faktyczne, jakie mogą zaistnieć w zakresie zmian w ewidencji gruntów i wprowadzaniem tych zmian w księdze wieczystej od materialnego i prawnego bytu nieruchomości, a przede wszystkim od jej stanu prawnego, który jest przedmiotem badania w świetle art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gdyż - jak wskazano - przedmiotem komunalizacji jest mienie, a więc własność i inne prawa majątkowe (art. 44 kc). Istnienie przedmiotu komunalizacji nie jest uzależnione od tego, czy i jakim przekształceniom geodezyjnym, znajdującym swój wyraz w ewidencji gruntów, uległa nieruchomość i czy w tym nowym oznaczeniu wpisana została do księgi wieczystej po dniu 27 maja 1990 r. Wpis w ewidencji gruntów ma charakter informacyjny i nie jest związany z żadnymi skutkami materialnoprawnymi. Tym bardziej, że jak wynika z wypisu z księgi wieczystej nr [...], na który powołuje się KKU, działkę nr [...] wykazano w rejestrze gruntów na podstawie zmian gruntowych z dnia 12 grudnia 1989 r. W świetle powyższego uznanie za niedopuszczalną komunalizację nieruchomości z tego powodu, że pod nowym oznaczeniem ewidencyjnym została wpisana do księgi wieczystej po 27 maja 1990 r. jest pozbawione uzasadnienia, gdyż nie znajduje oparcia w stanie prawnym odnoszącym się do komunalizacji mienia Skarbu Państwa.

Sąd nie dopatrzył się związku rozstrzygnięć zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.03.1998 r. sygn. akt I S.A. 1407/97 i z dnia 18.09.2001 r. sygn. akt I S.A. 694/00, na które powołała się Komisja, ze stanem prawnym i faktycznym niniejszej sprawy. W pierwszej ze spraw NSA rozstrzygał kwestie związane z istnieniem odrębnej własności lokali na tle komunalizacji nieruchomości zabudowanej budynkiem, w którym sprzedano część lokali mieszkalnych i wskazał, że samo ubieganie się o sprzedaż lokalu nie daje podstaw do wyłączenia tego lokalu z komunalizacji z mocy prawa. W drugim orzeczeniu NSA zajmował się zagadnieniem komunalizacji gruntów znajdujących się pod drogą, co do której brak było ustaleń, czy jest drogą publiczną, czy też drogą dojazdową do gruntów rolnych i leśnych. W obu orzeczeniach NSA rzeczywiście podkreślił, że dla komunalizacji z mocy prawa istotne znaczenie ma stan prawny i stan faktyczny istniejący w dniu 5 maja 1990 r., trzeba jednak zwrócić uwagę na to, że wymagał tego ich kontekst faktyczny. Natomiast w sprawie rozstrzygniętej powołanym przez KKU wyrokiem NSA z dnia 13 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 501/06 nie istniała tożsamość fizyczna działki poddanej komunalizacji i nieruchomości istniejącej w dniu 27 maja 1990 r., a zatem nie ma analogii ze sprawą niniejszą, w której co do fizycznej tożsamości działek ewidencyjnych przed i po 27 maja 1990 r. brak jest jednoznacznych ustaleń, ponieważ ustalenia faktyczne KKU w zakresie stanu ewidencyjnego nieruchomości w dniu 27 maja 1990 r. nie pokrywają się z treścią dokumentu, na który organ się powołał. Należy zwrócić uwagę, że w kolejnym wyroku w podobnej sprawie rozstrzygniętej wyrokiem z dnia 20 lutego 2007 r. sygn. akt I OSK 523/06 NSA wyraził pogląd, że zmiana oznaczeń ewidencyjnych, która została dokonana po dniu 27 maja 1990 r. nie oznacza, że nieruchomość traci status mienia podlegającego komunalizacji w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z 10 maja 1990 r., jest to bowiem część tego samego mienia, tylko inaczej oznaczona w ewidencji gruntów i w księdze wieczystej. Dlatego nie znajduje prawnego uzasadnienia stanowisko organu odwoławczego, według którego skutki przepisu art. 5 ust. 1 mogą dotyczyć składników mienia tylko w ich stanie ewidencyjnym istniejącym w dniu 27 maja 1990 r.

Niezrozumiałe jest stwierdzenie przez KKU, że Wojewoda Małopolski kwestionowaną decyzją z dnia [...] czerwca 1990 r. "spowodował bezpodstawne i zarazem fikcyjne cofnięcie wstecz daty jej (działki nr [...]) utworzenia i istnienia (z dnia 13 grudnia 1990 r. na dzień 27 maja 1990 r.). Działał w tym względzie jako organ niewłaściwy i sprzecznie z danymi ujętymi w księdze wieczystej". Należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie Wojewoda Małopolski ani nie rozstrzygał w sprawie wpisów w księdze wieczystej, ani nie orzekał w przedmiocie poprawności sporządzenia operatów pomiarowych czy wykazów zmian gruntowych, nie zajmował też stanowiska w kwestii dopuszczalności dokonania w ich wyniku aktualizacji danych w ewidencji gruntów. Zarzut naruszenia właściwości przez Wojewodę jest więc całkowicie bezzasadny.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że odmowa stwierdzenia komunalizacji oparta na ustaleniu, że działka [...] jako nie istniejąca w dniu 27 maja 1990 r., nie może być przedmiotem komunalizacji z mocy prawa, jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja narusza zatem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., gdyż rozstrzyga w oparciu o przesłanki nieprzewidziane w powołanym przepisie, ani też w pozostałych uregulowaniach tej ustawy. Dodać należy, że naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

.