Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2276/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 134,185 par. 1 , art. 207 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak Protokolant: starszy inspektor sądowy Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 835/14 w sprawie ze skargi J. P. i M. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu m.st. Warszawy 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 835/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględniając skargę J. P. i M. P. na uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego z zasobu m.st. Warszawy orzekł, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

W dniu [...] września 2013 r. do Urzędu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy wpłynął wniosek J. P. i M. P. o zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego na czas oznaczony. Komisja Mieszkaniowa na posiedzeniu w dniu [...] listopada 2013 r. negatywnie zaopiniowała ww. wniosek.

Zarząd Dzielnicy Mokotów Miasta Stołecznego Warszawy uchwałą Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wydaną na podstawie § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m. st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m. st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 220, poz. 9485 i z 2010 r. Nr 203, poz. 6025) oraz § 24 ust. 1 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm., dalej jako uchwała), odmówił zakwalifikowania J. P. i M. P. do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na najem lokalu. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że przeprowadzona przez pracowników urzędu wizja nie potwierdziła zamieszkiwania M. P. w lokalu nr [...] przy ul. R. [...] w W. a więc podane we wniosku informacje nie mają odzwierciedlenia w stanie faktycznym. Ustalenie to stało się podstawą do zastosowania § 22 ust. 5 ww. uchwały i orzeczenia zgodnie z nim o odmowie zakwalifikowania wniosku.

J. P. i M. P. wezwały Zarząd Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy do usunięcia naruszenia prawa i wniosły o zmianę uchwały Zarządu Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. w przedmiocie odmowy zakwalifikowania ich do wynajmu mieszkania z zasobów mieszkaniowych m. st. Warszawy i zakwalifikowanie do wynajmu mieszkania komunalnego. Zarzuciły, iż organ nie ustalił w należyty sposób ich sytuacji faktycznej i błędnie zinterpretował zebrany materiał dowodowy. Wskazały, iż M. P. jest osobą z rozpoznanym upośledzeniem umysłowym i znajduje się pod opieką Poradni Zdrowia Psychicznego. Jej tryb życia jest specyficzny, prowadzi niestandardowy tryb życia, który polega na ciągłym zmienianiu miejsca pobytu, nocowaniu lub "pomieszkiwaniu" u różnych ludzi. Często znika i wtedy przez pewien czas nie wiadomo gdzie przebywa. Zawsze jednak wraca do domu, do matki. Po ustaniu ostatniego nieudanego małżeństwa nigdy nie deklarowała, iż wyprowadza się od matki na stałe oraz nigdy nie zabrała z mieszkania mieszczącego się przy ul. R. [...] w W. swoich rzeczy poza tymi, których aktualnie potrzebuje na wymianę. M. P. utrzymuje się z drobnych prac, w zamian za które otrzymuje żywność. Jej obecny partner utrzymuje się ze zbierania złomu, puszek, itp. Zaprzeczono by córka wyprowadziła się od swojej matki lub zamieszkała w innym lokalu. Wskazano, że obie kobiety pozostają w skrajnie w trudnej sytuacji materialnej, którą pogarszają podwyżki czynszu czynione przez nowego właściciela lokalu po "reprywatyzacji". J. P. otrzymuje emeryturę w wysokości 1306 zł netto, a czynsz w mieszkaniu wynosi 942 zł, do tego dochodzą media, za które powinna opłacić 476 zł – czego nie jest w stanie uczynić, gdyż kwota tych należności przewyższa kwotę pobieranego świadczenia emerytalnego.

Zarząd Dzielnicy Mokotów Miasta Stołecznego Warszawy podjął uchwałę nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., którą odmówił uwzględnienia wezwania w związku z tym, że przedmiotowa uchwała jest zgodna z przepisami prawa. Wyjaśniono, że urząd analizując sprawę bada faktyczne zamieszkiwanie wnioskodawców w lokalu, w celu ustalenia faktycznych warunków mieszkaniowych osób ubiegających się o najem lokalu mieszkaniowego z zasobu miasta. Odpowiada to § 22 ust. 2 pkt 2 uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy Nr LVIII/1751/2009 z dnia 9 lipca 2009 r. Przeprowadzona przez pracowników Urzędu wizja nie potwierdziła zamieszkiwania M. P. w przedmiotowym lokalu. W tej sytuacji brak było podstaw do zmiany zaskarżonej uchwały.

W skardze na uchwałę Zarządu Dzielnicy m. st. Warszawy nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. J. P. i M. P. zarzuciły organowi naruszenie art. 7, 77 § 1 i 2 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego i w konsekwencji błędne zastosowanie § 22 ust. 5 w zw. z § 22 ust. 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy a także błędne zastosowanie § 22 ust. 5 w zw. z § 22 ust. 1 i 2 przedmiotowej uchwały w związku z art. 25 Kodeksu cywilnego, co stanowiło podstawę niekorzystnego dla skarżących rozstrzygnięcia. Wniosły o uchylenie zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skargi podniosły te same argumenty, które wskazały w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa podnosząc, iż organ nie ustalił w sposób należyty sytuacji faktycznej wnioskodawczyń i błędnie zinterpretował zebrany materiał dowodowy oraz błędnie zinterpretował znaczenie użytego w § 22 ust. 2 pkt 1 i 2 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z 9 lipca 2009 r. terminu "miejsca zamieszkania" oraz "zamieszkiwanie", które sądy administracyjne interpretowały posiłkując się art. 25 Kodeksu cywilnego, co oznacza, że miejscem zamieszkania jest miejsce, w których osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. Wskazały, iż M. P. nie wymeldowała się z pobytu stałego u matki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 835/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę stwierdzając, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

Na wstępie swoich rozważań Sąd I instancji w oparciu o art. 3 § 2 pkt 6 oraz art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) uznał, że wniesiona skarga jest dopuszczalna.

Przechodząc do merytorycznej oceny skargi Sąd I instancji podkreślił, że podstawę do podjęcia zaskarżonej uchwały indywidualnej stanowiły przepisy uchwały abstrakcyjnej Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zarząd Dzielnicy Mokotów m. st. Warszawy wydając zaskarżoną uchwałę powołał się na przepisy § 24 ust. 1 i § 22 ust. 5 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy.

Sąd zauważył, że powołany w uchwale § 24 ust. 1 wskazuje na kompetencje zarządu dzielnicy do rozstrzygania o zakwalifikowaniu i umieszczeniu wnioskodawcy na liście osób oczekujących na najem lokalu. Natomiast z § 12 ww. uchwały wynika, że umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku. Paragraf 4 pkt 1 przytoczonej uchwały stanowi zaś, że lokale z mieszkaniowego zasobu mogą być wynajmowane osobom, które są bezdomne albo pozostają w trudnych warunkach mieszkaniowych, przy czym za trudne warunki mieszkaniowe uznaje się zamieszkiwanie w lokalu, w którym na osobę przypada nie więcej niż 6 m2 powierzchni mieszkalnej, a także zamieszkiwanie w pomieszczeniach nienadających się na stały pobyt ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Sąd wskazał, że zgodnie z § 5 pkt 2 uchwały postanowień § 4 pkt 1 nie stosuje się do osób będących byłymi lokatorami zamieszkującymi w lokalach znajdujących się w budynkach prywatnych, którzy byli zobowiązani do uiszczenia czynszu regulowanego i którym wypowiedziano umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Sąd I instancji za niesporne uznał, że skarżące spełniają warunki określone w przepisach § 12 w zw. z § 4 ust. 1 uchwały LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy do zakwalifikowania ich do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Podkreślił, że odmowę zakwalifikowania skarżących do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu organ oparł natomiast na przepisach § 22 ust. 5 ww. uchwały. Zgodnie z zapisem zawartym w § 22 ust. 5 odmowa złożenia oświadczeń i dokumentów, o których mowa w ust. 1, potwierdzenie w nich nieprawdy, odmowa złożenia oświadczeń bądź dokumentów umożliwiających potwierdzenie analizy, o której mowa w ust. 2, jak również informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku.

Sąd I instancji wskazał, że odmowa zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego nie została poprzedzona wnikliwą analizą wynikającą z § 22 ust. 2 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy. Organ opierając się na notatce urzędowej z dnia [...] listopada 2013 r. sporządzonej przez Komisję złożoną z pracowników urzędu uznał, iż przeprowadzona wizja nie potwierdziła zamieszkiwania M. P. w przedmiotowym lokalu. Sąd zwrócił uwagę, że w zaskarżonej uchwale zabrakło jakichkolwiek ustaleń i rozważań. Zdaniem Sądu, z notatki tej wynika jedynie, iż w lokalu w tym dniu zastano J. P., lokal jest zagracony co utrudnia poruszanie się po mieszkaniu. W lokalu znajduje się jedno łóżko również zagracone i brak jest w nim miejsca dla drugiej osoby, brak miejsca na drugi materac. Z tej notatki trudno jest, zdaniem Sądu, wyczytać, iż M. P. w lokalu nie zamieszkuje, natomiast można przyjąć, iż warunki lokalowe są trudne.

Sąd I instancji zauważył, że organ powinien mieć na uwadze, iż przepis § 22 ust. 5 Uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy, który stanowi, że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2 "mogą" stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania wniosku należy więc od uznania organu. Organ każdy przypadek powinien zatem ocenić indywidualnie przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności danej sprawy. Oceniając przypadek skarżących organ nie może więc pomijać także tych okoliczności, które wskazały skarżące w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zdaniem Sądu, w czasie przeprowadzanej wizji w lokalu nie wyjaśniono nawet z J. P., czy jej córka zamieszkuje w przedmiotowym lokalu a jeżeli nie zamieszkuje to gdzie aktualnie przebywa.

Sąd przywołując treść art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 150) stwierdził, że w przepisie tym ustawodawca określił kategorie osób, które posiadają prawo do najmu lokalu mieszkalnego z gminnego zasobu. Zgodnie z tym przepisem osobami takimi są, osoby nie mające zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych, mieszkające na terenie gminy, posiadające niskie dochody.

Zdaniem Sądu, organ nie może zatem bez głębszej analizy pozbawiać możliwości uzyskania pomocy mieszkaniowej z gminnego zasobu osób, które spełniają podstawowe kryteria przedmiotowe (jak warunki zamieszkiwania i wysokość dochodu).

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że zaskarżona uchwała wydana została z rażącym naruszeniem przepisów § 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 uchwały Nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy, a to stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały w oparciu o przepis art. 147 § 2 P.p.s.a.

Sąd I instancji zauważył, że w sprawie zastosowanie znajdzie przepis szczególny tj. art. 94 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), który wyłącza stwierdzenie nieważności przedmiotowej uchwały z uwagi na upływ jednego roku od jej podjęcia w dniu [...] stycznia 2014 r. i wówczas sąd administracyjny zobowiązany jest orzec o jej niezgodności z prawem. Mając powyższe na względzie Sad stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa.

W ramach wskazówek, co do dalszego postępowania Sąd I instancji wyjaśnił, że rozpoznając ponownie sprawę organ, zobligowany będzie poczynić ustalenia dotyczące faktu zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu przez M. P. i dopiero wtedy ocenić, czy istnieją podstawy do odmowy zakwalifikowania wniosku obu skarżących o wynajem lokalu socjalnego, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej uchwały.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Zarząd Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy, zaskarżając go w całości. W jego ocenie Sąd I instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt P.p.s.a.), tj.:

1. art. 151 P.p.s.a. poprzez nieoddalenie skargi, wskutek wskazanego w pkt 2 niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego;

2. art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez przekroczenie granic sprawy, wskutek stwierdzenia wydania uchwały Zarządu Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy z dnia z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych z naruszeniem prawa w całości, podczas gdy przedmiotem skargi była sprawa Skarżących: J. P. i M. P. wyodrębniona i określona w załącznikach do zaskarżonej uchwały, zaś uchwała dotyczyła także innych wniosków.

Odnośnie do naruszenia przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), wskazano na:

1. pozbawione podstaw zarzucenie organowi rażącego naruszenia § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm.), zwanej dalej "Uchwałą", poprzez uznanie, że organ nie dokonał analizy przesłanek wskazanych w tym przepisie, a przepis ten ma zastosowanie w przedmiotowej sprawie;

2. pozbawione podstaw zarzucenie organowi rażącego naruszenia § 22 ust. 5 Uchwały, poprzez uznanie, że nie dokonano właściwej analizy przesłanek określonych w tym przepisie.

Mając na uwadze tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania lub zmianę zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, Sąd I instancji nie wskazał, że orzeczenie dotyczy części (uchwały), w której odmówiono zakwalifikowania wniosku skarżących do najmu lokalu. Uchwałą z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] rozpatrzono wiele wniosków osób ubiegających się o najem lokali mieszkalnych i socjalnych, a sposób rozpatrzenia tych wniosków nie był przedmiotem skargi, a w szczególności przedmiotem rozpoznania przez Sąd Wojewódzki. Okoliczność ta wynikała już w sposób nie budzący wątpliwości zarówno z samego jej tytułu: "...w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych", jak i z treści: "§ 1. Postanawia się odmówić zakwalifikowania wniosków o najem lokalu wnioskodawcom wymienionym w załączniku do uchwały." Fragment owego załącznika dotyczący Skarżących oznaczony został numerem strony 39.

Skarżący organ zauważył także, że Organ w tytule uchwały nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. wydanej w przedmiocie wezwania do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego podjęciem przez Zarząd Dzielnicy Mokotów uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. wskazał, że jej przedmiotem jest część dotycząca odmowy zakwalifikowania wniosku J. P. i M. P.. W związku z tym, jego zdaniem, doszło do przekroczenia granic sprawy.

Odnosząc się do oceny prawnej dokonanej przez Sąd, skarżący kasacyjnie podniósł, że z analizy treści uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. Zarządu Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy wynika, że jako podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku skarżących wskazano § 22 ust. 5 Uchwały w z ustaleniem, że wnioskodawcy podali nieprawdziwe dane w oświadczeniach dołączonych do wniosku, dotyczące zamieszkiwania Pani M. P. w lokalu nr 32 przy ul. R. [...] w W..

Za rażące naruszenie przepisów § 22 ust. 2 pkt 1 i ust. 5 Uchwały Sąd uznał fakt odmowy zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego, w sytuacji kiedy odmowa ta nie została poprzedzona wnikliwą analizą wynikającą z § 22 ust. 2 pkt 1 Uchwały. Skarżący kasacyjnie zauważył, że zgodnie z tym przepisem, należy poddać wnikliwej analizie dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy. Zatem celem tego przepisu, jak można wnioskować z jego treści, jest dokonanie oceny postawy i zachowania wnioskodawcy, jako potencjalnego najemcy, nie zaś ocena warunków życiowych wnioskodawcy, do których odniósł się Sąd w uzasadnieniu w kontekście ww. przepisu. Przepisem, na podstawie którego ocenia się warunki mieszkaniowe wnioskodawcy jest § 22 ust. 2 pkt 5 Uchwały. W ocenie skarżącego organu Sąd niewłaściwie zastosował przepis § 22 ust. 2 pkt 1 Uchwały w przedmiotowej sprawie i zarzut jego rażącego naruszenia przez organ jest pozbawiony podstaw.

W zakresie zarzuconego wyrokiem naruszenia przez organ § 22 ust. 5 uchwały poprzez pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy, na zasadzie uznania administracyjnego, okoliczności wskazanych przez skarżące w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa a także poprzez uznanie, że na podstawie notatki z dnia [...] listopada 2013 r. można wyczytać, iż M. P. w lokalu nie zamieszkuje, skarżący kasacyjnie zauważył, że Sąd I instancji nie zwrócił uwagi, iż notatka jest odzwierciedleniem ustaleń dokonanych osobiście przez pracowników Urzędu w miejscu wskazanym przez wnioskodawczynie, jako miejsce ich zamieszkania. Ponadto Sąd pominął okoliczność, że w aktach sprawy znajduje się także notatka z dnia [...] listopada 2013 r. sporządzona z rozmowy z M. P., czy notatka z dnia [...] września 2013 r. na okoliczność tzw. wizji dokonanej wśród sąsiadów J. P.. Organ dokonał wszelkich możliwych ustaleń i oceniając, iż oświadczenie o zamieszkiwaniu M. P. wraz z matką nie jest prawdziwe odmówił zakwalifikowania wniosku. Mając to na uwadze, pozbawiony jest podstaw zarzut rażącego naruszenia przepisu § 22 ust. 5 Uchwały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zgodnie z § 12 uchwały nr LVIII/1751/2009 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 132, poz. 3937, z późn. zm.), zwanej dalej "uchwałą", umowa najmu lokalu socjalnego, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 1 ustawy, może być zawarta z osobą, która nie posiada tytułu prawnego do lokalu i spełnia warunki określone w § 4 pkt 1, z zastrzeżeniem § 5 ust. 2 oraz znajduje się w niedostatku.

Z akt sprawy wynika, że J. P. oraz M. P. na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz. 733 z późn. zm.) została wypowiedziana umowa najmu lokalu mieszkalnego z dnia 28 maja 2012 r. (k. 161 i 162 akt administracyjnych). Zatem osoby te straciły dotychczasowy tytuł do lokalu mieszkalnego. W zaistniałych okolicznościach na podstawie § 5 ust. 2 pkt 2 uchwały nie znajdują zastosowania wymogi z § 4 pkt 1 uchwały. Niewątpliwie jak wynika z akt sprawy osoby te znajdują się w niedostatku. J. P. utrzymuje się z emerytury w wysokości 1306,83 zł (stan na marzec 2013 r.), M. P. nie pracuje, jest zarejestrowana jako bezrobotna od sierpnia 2012 r. bez prawa do zasiłku i odmówiono jej orzeczenia o stopniu niepełnosprawności (k. 150). Czynsz wraz opłatami za mieszkanie od sierpnia 2013 r. wynosi 1417,73 zł. Przy ww. dochodach uznać należy, że nie są one wystarczające by regulować bieżące zobowiązania w szczególności wynikające z umowy najmu.

Z powyższego wynika, że skarżące spełniają wymogi wskazane w § 12 uchwały, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Należy zwrócić uwagę, jak to uczynił organ, że w postępowaniu z wniosku o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy ponad wskazane w § 12 wymogi należy dokonać analizy informacji złożonych we wniosku. Stanowi o tym § 22 uchwały. Zgodnie z ust. 2 pkt 2 tego paragrafu przy rozpatrywaniu wniosków o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu miasta należy poddać wnikliwej analizie zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych do wspólnego zamieszkania w lokalu za zgodą właściciela. Zatem organ prowadzący w tym zakresie postępowanie powinien ustalić fakt zamieszkiwania wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych do wspólnego zamieszkiwania, przy czym nie chodzi tu o warunki, w jakich te osoby zamieszkują, ale o to czy wskazane we wniosku osoby zamieszkują wskazany przez siebie lokal. Organ administracji wbrew twierdzeniom Sądu I instancji nie zaniechał dokonania pogłębionych ustaleń w tym zakresie. Jak wynika z notatki z wizji przeprowadzonej przez pracowników Urzędu Dzielnicy Mokotów Wydział Zasobów Lokalowych w dniu [...] września 2013 r. w miejscu wskazanym jako miejsce zamieszkania skarżących tj. w lokalu nr [...] przy ul. R. [...] (k. 183) J. P. zamieszkuje sama a córka tylko ją odwiedza. Natomiast z notatki sporządzonej w dniu [...] listopada 2013 r. (k. 184) w związku z wizytą w Wydziale Zasobów Lokalowych Urzędu Dzielnicy Mokotów M. P. wynika, że M. P. "z uwagi na warunki mieszkaniowe (mieszkanie zagracone) często nocuje u chłopaka". Kolejna notatka z wizji lokalnej pod adresem R. [...] lokal [...] przeprowadzonej w obecności J. P. z dnia [...] listopada 2013 r. wskazuje, że osoba obecna w mieszkaniu przebywa w lokalu zagraconym różnymi przedmiotami gromadzonymi przez wiele lat, co utrudniało przejście przez lokal (jedno wąskie przejście). Znajduje się tam jedno łóżko także zasypane gromadzonymi przedmiotami. Stwierdzono, że w lokalu brak miejsca dla drugiej osoby, brak miejsca na dodatkowy materac.

Przy ocenie prawidłowości rozstrzygnięcia organu Sąd I instancji powinien wziąć pod uwagę wszystkie ww. dowody nie zaś jedynie opierać się na sporządzonej w dniu [...] listopada 2013 r. notatce urzędowej. Prowadzanie natomiast dalszych ustaleń w celu weryfikacji zgodności ze stanem faktycznym twierdzenia J. P. zawartego we wniosku z dnia [...] września 2013 r. o zamieszkiwaniu w lokalu także M. P. jest zbędne. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest bowiem wystarczający do dokonania takiej weryfikacji.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że zgodnie z § 22 ust. 5 uchwały organ uprawniony jest do odmowy zakwalifikowania wniosku w oparciu o informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w ust. 2 tej uchwały. Słusznie zauważył organ w skardze kasacyjnej, że podstawą stwierdzenia niezgodności z prawem zaskarżonej uchwały nie mógł być § 22 ust. 2 pkt 1 uchwały, bowiem jego treść odnosi się do dotychczasowego sposobu korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzegania przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy, które to okoliczności nie stanowiły podstawy wydania zaskarżonej uchwały z dnia [...] stycznia 2014 r. Wobec powyższego, przepisu tego organ nie naruszył i nie mógł on być podstawą uznania kontrolowanej uchwały z [...] stycznia 2014 r. za niegodną z prawem.

W zakresie zarzutu przekroczenia granic rozpoznania sprawy i orzekania przez Sąd I instancji, NSA stoi na stanowisku, że w istocie naruszenie takie wystąpiło, bowiem Sąd I instancji badając uchwałę Zarządu Dzielnicy Mokotów z dnia [...] stycznia 2014 r. Nr [...] w sprawie rozpatrzenia wniosków o najem lokali mieszkalnych i socjalnych, orzekając w sprawie ze skargi J. P. i M. P. nie ograniczył swojego rozstrzygnięcia wyłącznie do sprawy tych skarżących poprzez powołanie odpowiedniej strony załącznika do tej uchwały (str. 39), w którym zawarto opis sprawy skarżących i uzasadnienie stwierdzonego uchwałą rozstrzygnięcia. Sąd I instancji dopuścił się przekroczenia granic orzekania w sprawie wyznaczonych przedmiotem skargi tj. art. 134 § 1 P.p.s.a. stwierdzając niegodność z prawem całej uchwały a nie jedynie części zapisów tej uchwały odnoszących się do sprawy skarżących wskazanych w załączniku do tej uchwały na stronie 39.

Ponownie rozpatrując sprawę Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie dokonując oceny prawidłowości ustalenia organu administracji odnośnie do miejsca zamieszkania M. P. powinien uwzględnić cały znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy, nie zaś tylko notatkę urzędową sporządzoną przez Komisję złożoną z pracowników urzędu. Nadto Sąd rozpoznając ponownie sprawę winien ograniczyć kontrolę zaskarżonej uchwały tylko do tej jej części, która rozstrzyga o odmowie zakwalifikowania J. P. i M. P. do wynajęcia lokalu socjalnego oraz umieszczenia ww. na liście osób oczekujących na najem lokalu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 207 § 2 P.p.s.a.