Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 545/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2010-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 i 2, art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: art. 7, 8, 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 124 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 68 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Urszula Barbara Rymarska (spr.), sędzia WSA Wojciech Stachurski, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 listopada 2010 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. na rzecz skarżącej M. S. kwotę 457 zł (słownie: czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pani M. S. (dalej również jako skarżąca) wnioskiem z [...] maja 2009 r. wystąpiła o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009, w tym jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o powierzchni 28,40 ha i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o powierzchni 28,40 ha.

W wyniku kontroli administracyjnej wniosku na podstawie zdjęć działek ewidencyjnych nr 1 (powiat [...], gmina M., obręb K.) i nr 2 (powiat [...], gmina M., obręb J.) wykonanych 19 października 2003 r. i naniesionych na ortofotomapę, stwierdzono brak użytkowania rolniczego na dzień 30 czerwca 2003 r. części zadeklarowanej do płatności działki rolnej C położonej na działce ewidencyjnej nr 1 oraz całej zadeklarowanej do płatności działki rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr 2. W obu przypadkach stwierdzono zakrzaczenia i zadrzewienia. Ponadto stwierdzono, że w części dotyczącej działki rolnej C/C1, położonej na działce ewidencyjnej nr 1, powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności stwierdzona po analizie ortofotomapy wynosi 6,45 ha, a nie jak zadeklarowano we wniosku - 17,30 ha. Natomiast w części dotyczącej działki rolnej B/B1, położonej na działce ewidencyjnej nr 2, stwierdzono powierzchnię kwalifikującą się do przyznania płatności - 0,00 ha, a nie jak zadeklarowano - 1,70 ha.

W konsekwencji powyższych ustaleń Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w B., decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2009 r. wskazując, że przedmiotem JPO i UPO mogą być wyłącznie użytki rolne utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Jednocześnie organ nałożył na stronę sankcje przewidziane w art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm.).

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wskazała, że nie uwzględniono pisma Agencji Nieruchomości Rolnych Filia w S., gdzie stwierdzono, iż sporne działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej od 2000 r. do co najmniej 2005 r. Strona dodała, że według posiadanych informacji w latach 2003-2005 wypłacane były dopłaty za te grunty, co dodatkowo świadczy, iż były one utrzymane w dobrej kulturze rolnej.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. decyzją z [...] sierpnia 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy podkreślił, że przepis art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej

i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 270

z 21 października 2003, str. 1, ze zm.), uzależnia przyznanie jednolitej płatności obszarowej od stanu faktycznego istniejącego na gruncie w przeszłości, a konkretnie na dzień 30 czerwca 2003 r. Zwrócił również uwagę, że z dniem 1 stycznia 2009 r. rozporządzenie Rady nr 1782/2003 straciło moc, a w jego miejsce wprowadzono rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE)

nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30

z 31 stycznia 2009, str. 16).

Organ wskazał też, że szczegółowe zasady przeprowadzania kontroli zostały określone w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 796/2004. Również art. 20 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 73/2009 stanowi o obowiązku przeprowadzania

przez państwa członkowskie kontroli administracyjnych w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Skoro zgodnie z art. 24 ust. 1 rozporządzenia

Komisji nr 796/2004 kontrole administracyjne pozwalają w szczególności

na automatyczne wykrycie nieprawidłowości za pomocą narzędzi informatycznych,

to istnieją prawne podstawy do stosowania w ramach tej kontroli nie tylko skomputeryzowanej bazy danych, lecz także systemu identyfikacji działek rolnych,

w którym korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS), w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych.

Dyrektor [...] Oddziału ARiMR podkreślił, że w myśl art. 17 rozporządzenia Rady nr 73/2009, system identyfikacji działek rolnych jest ustanawiany na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych, ale oznacza to, że te dane służą jako baza danych działek referencyjnych (działek odniesienia) umożliwiających lokalizację działek rolnych, którą przyjęto ze względu na jednolitość danych źródłowych, ciągłość na obszarze całego kraju oraz systematyczną aktualizację w zakresie zmian granic ewidencyjnych. Dla jednoznacznej identyfikacji działka rolna (uprawy) deklarowana przez rolnika jest w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS/GIS) ściśle powiązana z bazą referencyjną, w skład której wchodzą dane opisowe ewidencji gruntów i budynków oraz dane graficzne GIS (ortofotomapy ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności w skali 1:10000). System identyfikacji działek rolnych, który został zbudowany z wykorzystaniem technologii geograficznych systemów informacyjnych i stanowi element zintegrowanego systemu administrowania i kontroli, pozwala na jednoznaczną identyfikację działki rolnej w przestrzeni i kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Takie działania w rozpoznawanej sprawie zostały podjęte i na ich podstawie ustalono powierzchnię każdej z wnioskowanej do płatności działki rolnej. W ocenie organu odwoławczego, Kierownik Biura Powiatowego prawidłowo ustalił, iż zdjęcia lotnicze na podstawie, których została sporządzona ortofotomapa, wykonane [...] października 2003 r., ewidentnie wskazują brak użytkowania na dzień 30 czerwca 2003 r. na całej działce ewidencyjnej nr 2 - widoczne gęsto porośnięte drzewa. Z kolei na działce ewidencyjnej nr 1 widoczny jest obszar użytkowany rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. i stanowi on powierzchnię 6,45 ha. Na pozostałej część działki widoczne są liczne zadrzewienia.

Organ odwoławczy podniósł ponadto, że z protokołu z kontroli na miejscu

z [...] sierpnia 2009 r. wynika, że powierzchnia całkowita działki nr 2 wynosi 2,25 ha, powierzchnia zadeklarowana we wniosku - 1,7 ha, a powierzchnia stwierdzona - 1,82 ha. Z kolei powierzchnia całkowita działki nr 1 wynosi 18,11 ha, powierzchnia zadeklarowana we wniosku i stwierdzona przez kontrolujących - 17,3 ha. Organ stwierdził, że skarżąca nie deklaruje do płatności spornych działek w całości,

co oznacza, że nie użytkuje ich w całości.

Z tych powodów Dyrektor [...] Oddziału ARiMR uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo dokonał pomiaru powierzchni użytkowanej rolniczo, uprawniającej do otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a uzyskany wynik nie stwarza podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji.

W skardze do sądu administracyjnego strona zarzuciła powyższej decyzji,

iż została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

1) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej

w skrócie: "k.p.a."), poprzez niedokładne i niewyczerpujące wyjaśnienie stanu faktycznego, jak też nie zabranie i nie rozpoznanie całego materiału dowodowego przy uwzględnianiu interesu społecznego i słusznego interesu, obywateli, m.in. poprzez brak wyjaśnienia, jakiego rodzaju roślinność porasta sfotografowany grunt oraz czy rodzaj znajdującej się tam roślinności wyklucza utrzymywanie gruntu rolnego w dobrej kulturze rolnej; a także poprzez

nie wyjaśnienie w sposób niewątpliwy w jakiej dacie wykonano zdjęcia lotnicze spornych działek;

2) art. 78 § 1 k.p.a., poprzez bezpodstawne nie uwzględnienie żądania strony dotyczącego przeprowadzenia dowodu z ekspertyzy pozwalającej stwierdzić,

czy na spornych działkach występowała roślinność w liczbie i składzie gatunkowym dyskwalifikującym tę powierzchnię jako nie utrzymywaną w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., w sytuacji gdy przedmiotem dowodu była okoliczność mająca znaczenie dla sprawy;

3) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób dyskredytujący zaufanie obywateli do organów Państwa i podważający świadomość prawną obywateli wskutek braku inicjatywy w zakresie wyjaśnienia wątpliwości związanych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, poprzez oparcie rozstrzygnięcia jedynie na dowodzie w postaci interpretacji ortofotomapy;

4) art. 12 § 1 k.p.a. poprzez brak wnikliwego przeanalizowania materiałów

przedmiotowej sprawy, a w szczególności pisma z Agencji Nieruchomości Rolnej, z którego wynika, iż sporne działki rolne były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej od 2000 do co najmniej 2005 r., a więc także w dacie 30 czerwca 2003 r.

5) art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów

i nie ustalenie prawdy obiektywnej, poprzez odstąpienie od skonfrontowania dowodu z ortofotomapy z innymi dowodami np. z zeznań świadków;

6) art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a. polegające na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób nie czyniący zadość wymogom wynikającym z przywołanej regulacji, odnośnie umotywowania rozstrzygnięcia w zakresie ustalenia powierzchni wyłączonej z płatności, a mianowicie w zakresie użytej aparatury

i techniki obliczeń.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi wykazu powierzchni nie kwalifikujących się do JPO i UPO na okoliczność, iż działki nr 1 i 2 były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.,

a tym samym były objęte systemem jednolitych płatności obszarowych.

W piśmie procesowym z 23 listopada 2010 r. skarżąca podniosła dodatkowo, że organ pominął istotne okoliczności wskazujące na konieczność rozważenia zastosowania w sprawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 796/2004. Wobec skarżącej zastosowano sankcje z tego powodu, że jedna działka w całości, a druga w części, nie były użytkowane rolniczo i utrzymywane w dobrej kulturze rolnej,

gdy znajdowały się w dyspozycji innego podmiotu. Ponadto strona przytoczyła wykładnię art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia Rady nr 1782/2003 zaprezentowaną przez NSA w wyroku z 16 grudnia 2009 r. II GSK 228/09, uznającą te przepisy jako odnoszące się do państwa członkowskiego, a nie indywidualnego beneficjenta.

W związku z tym poddała pod rozwagę Sądu prawidłowość wykładni art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 73/2009.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty

w niej zawarte są zasadne.

Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie było między innymi ustalenie,

czy działki ewidencyjne nr 1 i 2 były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. W tym zakresie Sąd podzielił stanowisko organu.

W pierwszej kolejności należy się jednak odnieść do przytoczonego

przez stronę wyroku NSA z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II GSK 228/09. Orzekający w tej sprawie Sąd zauważa, że dotyczył on innego stanu prawnego. Owszem

w cytowanym orzeczeniu NSA uznał, że art. 143b ust. 4 i 5 rozporządzenia

nr 1782/2003, a także pozostałe jego uregulowania odnoszą się do Państwa Członkowskiego - w tym Polski, a nie indywidualnego beneficjenta i w związku

z tym nie podzielił poglądu organu, iż w świetle tych uregulowań istniała podstawa

do odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych. Zauważenia jednak wymaga, że cytowany wyrok dotyczył stanu rozpatrywanego na podstawie ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności

z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r., Nr 6, poz. 40 ze zm.), która nie uzależniała przyznania płatności od spełnienia warunku kwalifikowania się gruntów do objęcia taką płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003. Mająca

w niniejszej sprawie zastosowanie ustawa z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach

w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051

ze zm.), uzależnia już natomiast uzyskanie płatności m.in. od tego, czy grunty kwalifikują się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady nr 1782/2003 (zob. art. 7 ust. 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w 2009 r.).

W świetle powyższego, nie ulega więc wątpliwości, że w stanie prawnym obowiązującym w 2009 r. istniała podstawa do odmowy przyznania płatności

do gruntów rolnych zarówno w przepisach prawa krajowego jaki i w przepisach rozporządzenia Rady nr 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparci bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej

i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U. UE.L. Nr 30, poz.16). Trzeba przy tym podkreślić, że z dniem 1 stycznia 2009 r. rozporządzenie Rady nr 1782/2003 utraciło moc, a w jego miejsce wprowadzono właśnie rozporządzenie nr 73/2009. Jednocześnie, w art. 146 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009 przewidziano, że odniesienia do rozporządzenia nr 1782/2003 dokonane w innych aktach traktowane są jako odniesienia do niniejszego rozporządzenia i odczytuje się je zgodnie z tabelą korelacji zawartą w załączniku XVIII. Z tabeli korelacji wynika zaś, że odpowiednikiem art. art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia

nr 1782/2003, jest art. 124 obowiązującego od początku 2009 r. rozporządzenia

nr 73/2009. Stąd znajdujące się w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w brzmieniu obowiązującym w 2009 r. odniesienie do art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady nr 1782/2003, traktować należy jako odniesienie do art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 73/2009.

Przechodząc do dalszych rozważań przybliżyć trzeba ramy prawne, w jakich organy rozstrzygały niniejszą sprawę.

Otóż, zgodnie z art. 7 ust. 1 cytowanej ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w brzmieniu obowiązującym w 2009 r.), rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu

w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia Rady

nr 1782/2003 (podkr. Sądu), jeżeli spełni warunki wymienione w czterech punktach tego ustępu.

Stosownie natomiast do art. 124 ust. 1 rozporządzenia Rady nr 73/2009 (odpowiednik art. 143b ust. 5 rozporządzenia nr 1782/2003 - przyp. Sądu), powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria

i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji.

Z powyższego wynika, że systemem wsparcia bezpośredniego objęte są tylko użytki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

W tak zakreślonych ramach prawnych, podstawowym dowodem, który posłużył organom do ustalenia sposobu użytkowania na dzień 30 czerwca 2003 r. spornych działek, są zdjęcia naniesione na ortofotomapę. Zgodnie natomiast

z art. 14 rozporządzenia Rady nr 73/2009 każde państwo członkowskie ustanawia

i prowadzi zintegrowany system administrowania i kontroli. System identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest przy tym na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10000 (zob. art. 17 tego aktu).

W wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej organ stwierdził,

że zdjęcia ww. działek ewidencyjnych wykonane [...] października 2003 r.

i naniesione na ortofotomapę jednoznacznie wskazują, że działka o nr 2 nie była użytkowania rolniczo, natomiast na działce o nr 1 użytkowana rolniczo w 2003 r. była jedynie powierzchnia 6,45 ha. Powierzchnia (jak wyjaśniono w odpowiedzi

na skargę) ta została obliczona automatycznie przy pomocy programu komputerowej identyfikacji w oparciu o określoną granicę występowania zwartej powierzchni zadrzewionej i zakrzaczonej. Fakt, że przedmiotowe zdjęcia zostały wykonane

[...] października 2003 r. potwierdzone zostało w korespondencji e-mailowej pracownika Departamentu Baz Referencyjnych (k. 16 akt adm.). Data wykonania zdjęć nie stanowi przy tym przeszkody do ustalenia, jaki był stan faktyczny na ww. działkach w dniu 30 czerwca 2003 r. Wielkość i gęstość zadrzewienia były bowiem

na tyle duże, że również cztery miesiące wcześniej zadrzewienia i zakrzaczenia uniemożliwiały uznanie tej powierzchni za użytki rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Zwarta pokrywa drzew i krzewów w sposób oczywisty uniemożliwiała prowadzenie na tych gruntach produkcji roślinnej. Twierdzenia strony skarżącej,

że były to drzewa i krzewy, które mogły znajdować się na gruntach rolnych stosownie do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej

(Dz. U. Nr 39, poz. 211) mają charakter czysto teoretyczny, nie zostały one nawet

w żaden sposób uprawdopodobnione.

Wobec jednoznacznego dowodu w postaci zdjęć przedmiotowych działek ewidencyjnych naniesionych na ortofotomapę nie mogło wpłynąć na podjęte rozstrzygnięcie przedstawione przez skarżącą pismo Agencji Nieruchomości Rolnych z [...] stycznia 20009 r., zawierające oświadczenie, że przedmiotowa działka nie była w latach 2000-2004 zadrzewiona i była użytkowana rolniczo.

Organ nie naruszył również art. 78 § 1 k.p.a., albowiem żądanie przeprowadzenia dowodu z ekspertyzy pozwalającej stwierdzić, czy na spornych działkach występowała roślinność w liczbie i składzie gatunkowym dyskwalifikującym tę powierzchnię jako nie utrzymywaną w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., dotyczyło okoliczności dostatecznie już stwierdzonej na podstawie wyżej wskazanego dowodu z ortofotomapy.

Na ocenę zasadności wyłączenia działek z płatności obszarowych nie ma także wpływu podniesiony w skardze argument, iż nie została ona umieszczona

w publikowanym na stronie internetowej ARiMR wykazie powierzchni w ramach działek ewidencyjnych, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Wykaz ten nie jest bowiem zamkniętym katalogiem działek wykluczonych z płatności, a zawiera działki, co do których bezspornie stwierdzono, że nie były utrzymywane w dobrej rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r.

Podsumowując dotychczasowe rozważania, Sąd nie podzielił zarzutów skargi dotyczących prawidłowości powyższych ustaleń. Mając przede wszystkim na uwadze regulacje zawarte w przepisach art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego trzeba wskazać, że zebrane dowody pozwalały na ustalenie, że część działek skarżącej, objętych wnioskiem o płatność, nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Dowody

te poddano ocenie w uzasadnieniu decyzji wyjaśniając przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, innych zaś dowodów, które skutecznie podważałyby to stanowisko, strona skarżąca nie przedstawiła.

Zaskarżona decyzja narusza jednak prawo w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy z innych przyczyn.

Otóż organy stwierdzając, że obszar zadeklarowany przez skarżącą przekraczał obszar ustalony o 79,18 %, na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 796/2004 odmówiły przyznania płatności obszarowych w 2009 r. do całej wnioskowanej powierzchni upraw i nałożył sankcje. Stwierdzone zawyżenie deklarowanego obszaru wynikało przede wszystkim z faktu wykluczenia z płatności części działki ewidencyjnej nr 1 oraz całości działki nr 2.

Zgodzić się należy ze skarżącą, że w tym kontekście organ w swoich ustaleniach pominął jednak istotne okoliczności wynikające z zebranego materiału dowodowego wskazujące na konieczność rozważenia zastosowania w sprawie

art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Przepis ten stanowi,

iż obniżki i wyłączenia, przewidziane w rozdziale 1 (a zatem również w art. 51 ust. 1), nie mają zastosowania w przypadku, gdy rolnik złożył wniosek poprawny

pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości.

W orzecznictwie tutejszego Sądu wyrażono już pogląd, że przepis art. art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jest normą o charakterze materialnym określającą przesłanki odstąpienia od stosowania sankcji w dwóch przypadkach - gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym

lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. Użyty w omawianym

art. 68 ust. 1 zwrot "nie mają zastosowania" wskazuje zaś na obligatoryjność zastosowania tej normy w przypadku ustalenia którejkolwiek z dwóch wymienionych przesłanek (zob. wyrok z 8 października 2010 r., I SA/Bk 251/10, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podzielając ten pogląd, Sąd orzekający w tej sprawie stwierdza, że organy powinny rozważyć istnienie drugiej przesłanki, tj. winy rolnika w stwierdzonych nieprawidłowościach.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że organ pierwszej instancji w wyniku przeprowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie zdjęcia naniesionego

na ortofotomapę stwierdził, że na dzień 30 czerwca 2003 r. na działce ewidencyjnej nr 1 powierzchnia kwalifikująca się do płatności wynosiła jedynie 6,45 ha,

a w przypadku działki nr 2 - 0,00 ha. W złożonym odwołaniu skarżąca podniosła tymczasem, że użytkuje te grunty od 2005 r. Można zatem stwierdzić,

że zastosowano wobec niej sankcję w postaci pozbawienia całości płatności obszarowych na 2009 r. z tego powodu, że część jednej z działek i całość drugiej

nie były użytkowane rolniczo w okresie, gdy znajdowały się w dyspozycji innego podmiotu. Niewątpliwie przekonanie skarżącej o prawidłowości zadeklarowania spornych działek do płatności obszarowych mogło znajdować uzasadnienie

w stanowisku Agencji Nieruchomości Rolnych. W przedłożonym przez stronę piśmie z [...] stycznia 2009 r. Agencja twierdziła, że przedmiotowe działki w latach 2000-2004 do dnia przekazania protokołem ze stycznia 2005 r. nie były zadrzewione, były użytkowane rolniczo i są nadal użytkowane zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki (k. 88 akt adm.). Istotny w tym zakresie jest również fakt,

że działki te nie zostały ujęte w przywoływanym powyżej wykazie powierzchni

w ramach działek ewidencyjnych, które nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Także organ pozostając w dyspozycji dowodów pozwalających na stwierdzenie stanu użytkowania działki na dzień 30 czerwca

2003 r. podjął te ustalenia dopiero w kontrolowanym postępowaniu w 2009 r.

Pominięcie tych okoliczności prowadziło do naruszenia w omawianym zakresie przepisów art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a zatem i odpowiednio stosowanych - art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Przepisy art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego stanowią, że w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności

do pomidorów, pomocy do rzepaku oraz pomocy do plantacji trwałych organ administracji publicznej - stoi na straży praworządności (pkt 1) oraz jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy (pkt 2).

Takie postępowanie naruszało też zasadę pogłębiania zaufania do organów Państwa - art. 8 k.p.a.

Stwierdzone naruszenie przepisów postępowania, miało wpływ na wynik tej sprawy. Dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,

poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję. O niewykonalności tego aktu rozstrzygnięto stosownie do art. 152 ww. ustawy, zaś o kosztach postępowania

w oparciu o art. 200 § 1 i art. 205 § 2 i § 3 ww. ustawy oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat

za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni wyrażoną w niniejszym wyroku jej ocenę prawną. Powinien w szczególności przeprowadzić postępowanie mające na celu wyjaśnienie wskazanych powyżej okoliczności w kontekście zastosowania w sprawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 796/2004.