Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1962/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę

SENTENCJA

4 II SA/Wr 1962/2001 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 9 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Henryk Ożóg Sędziowie NSA - Jolanta Sikorska (spraw.) Asesor WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant Anna Onyśków po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi J. S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

2

4 II SA/Wr 1962/2001

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. pozbawił J. S. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...]r. do dnia [...]r.

W uzasadnieniu podał, że J. S. otrzymał uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD z w/w tytułu na podstawie zaświadczenia KWMO w W. z dnia [...]r. o udziale w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby w organach ORMO.

Z powyższego wynika, że uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o utrwalanie władzy ludowej. W myśl zaś art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach przywileje przewidziane tą ustawą tracą osoby, "które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej." W tym miejscu organ powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące uprawnień kombatanckich z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby w ORMO.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. S. podał, że nie był pracownikiem UB, co wynika z jego dokumentów, a do Milicji wstąpił dopiero w [...]r. Po wojnie był członkiem ORMO na terenie powiatu dzierżoniowskiego i w tym czasie jako członek ORMO brał udział w ściganiu niedobitków hitlerowskich, co uważał za swój obowiązek. Podniósł, że w latach [...]-[...]nie było jeszcze żadnej władzy ludowej, co powszechnie wiadomo w związku z czym nie mógł walczyć o utrwalanie tego, co jeszcze nie istniało. Jego udział w walce z Wherwolfem, czy szabrownikami nie można uznać za walkę o utrwalanie władzy ludowej.

Dodał, że wraz z rodzicami cudem udało mu się wrócić z dawnych terenów wschodniej Polski, gdzie Zycie jego było zagrożone zarówno przez działania Niemców, jak i nacjonalistów ukraińskich w związku z czym, gdy zaproponowano mu udział w walce z tymi elementami bez wahania z propozycji tej skorzystał.

Poza tym skarżący uważa, że powinny być także wyjaśnione w tym postępowaniu sprawy stosowania przeciwko niemu represji powojennych ze strony ówczesnych władz PRL., które to

3

4 II SA/Wr 1962/2001

represje spowodowały pozbawienie go pracy w MO w okresie nagonki na osoby pochodzenia żydowskiego, jak również tych, którzy nagonce tej się sprzeciwiali. Podkreślił, że on nie ma takiej możliwości w przeciwieństwie do organu, który taką możliwość z pewnością posiada.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r.

W uzasadnieniu podał, że J. S. uzyskał uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej za działalność prowadzoną w Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt b.ZBoWiD. Wobec powyższego

Kierownik Urzędu stwierdził, że J. S. otrzymał uprawnienia w ZBoWiD

wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach [...]-[...] w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej.

W ocenie organu okoliczności podane we wniosku o ponowne rozpatrzenie dotyczące udziału w walkach z Wherwolfem w ramach ORMO nie mają wpływu na wynika sprawy.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust.2 pkt 6 cyt. wyżej ustawy za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA i grupami Wehrwolfu. ORMO nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, zatem jakiekolwiek zadania wykonywane w jej szeregach nie mogą być uznane za działalność kombatancką.

Mając powyższe na uwadze orzekł jak w zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję J. S. podtrzymał twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

4

4 II SA/Wr 1962/2001

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), mającej zastosowanie do rozpoznania niniejszej sprawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), sądy administracyjne powołane są do rozpoznawania spraw sądowoadministracyjnych. Ustawa ta w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1-7 i w § 3, a także na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 omawianej ustawy.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że decyzja zaskarżonej treści w niczym nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów procedury administracyjnej. Jest zatem prawidłowa.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.).

Na mocy art. 25 ust. 1 tej ustawy wprowadzony został tryb weryfikacji uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie przepisów dotychczasowych. W myśl przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 - 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

Poza sporem jest w niniejszej sprawie, że J. S. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...]. z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach ORMO w okresie od dnia [...]r. do dnia [...]r. Z zaświadczenia KWMO w W. z dnia [...]r. i akt kombatanckich ZBoWiD wynika,

5

4 II SA/Wr 1962/2001

że w tym okresie J. S. brał czynny udział w walce z bandami reakcyjnego podziemia o utrwalenie władzy ludowej. Postępowanie weryfikacyjne wykazało, że jedynym uznanym przez ZBoWiD tytułem działalności kombatanckiej skarżącego był jego udział w walkach o utrwalenie władzy ludowej w ramach ORMO od [...]r. do [...]r. W toku tego postępowania skarżący nie twierdził, ze ma do niego zastosowanie zdanie drugie powołanego przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy.

Wskazać należy, że Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej (od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 13 czerwca 1967r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej - Dz. U. Nr 23, poz. 108) nie była organem utworzonym aktem prawa powszechnie obowiązującego. Była ona natomiast organizacją społeczną, powstałą w 1946r. jako organizacja paramilitarna w celu współdziałania z Milicją Obywatelską w zakresie utrzymywania porządku i spokoju publicznego (por. wyrok NSA z dnia 28.07.1995 r., sygn. akt V SA 1662/93, Prok. i Pr. 1996/7-8/64).

Zgodnie z uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000r., sygn. akt OPS 5/00: "Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.)".

Skoro zaś Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 199Ir. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, to tym. bardziej nie była nią Ochotnicza Rezerwa MO. Za żadną działalność w ramach ORMO uprawnienia kombatanckie nie przysługują. W tej sytuacji nawet jeżeli skarżący, pełniąc służbę w ORMO, walczył z grupami Wehrwolfu, to okoliczność ta pozostaje w sprawie bez znaczenia albowiem według przepisu art. 1 ust. 2 pkt 6) wymienionej wyżej ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się: uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Skarżący nie twierdził, że brał udział w walkach z grupami Wherwolfu w jednostkach Wojska Polskiego, stąd jego udział w walkach z tymi grupami, nawet jeżeli polega na prawdzie, nie daje podstaw do przyznania lub zachowania uprawnień kombatanckich skoro Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej nie była zmilitaryzowaną służbą państwową.

Trafnie także zauważa organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pozostają bez wpływu na wynik sprawy albowiem w świetle ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach

6

4 II SA/Wr 1962/2001

będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego nie mogą stanowić samodzielnego tytułu uprawnień kombatanckich.

W tej sytuacji decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą ich wydania, jak i przepisów procedury administracyjnej.

Wskazać należy w związku z twierdzeniami i wnioskami skargi, że sprawowana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrola zaskarżonych do niego decyzji administracyjnych obejmuje jedynie kontrolę owych decyzji pod względem zgodności z prawem materialnym oraz z przepisami postępowania administracyjnego. Sąd ten nie jest zatem sądem merytorycznym. Nie może też oprzeć kontroli o kryterium słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez sąd następuje tylko w przypadku stwierdzenia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 wyżej powołanej ustawy o postępowaniu przed sądem administracyjnym). Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie nie jest także prawidłowość decyzji przyznającej skarżącemu w przeszłości uprawnienia kombatanckie, to jest istnienie w poprzednim stanie prawnym podstaw do przyznania skarżącemu owych uprawnień, lecz jedynie prawidłowość decyzji weryfikacyjnej według stanu prawnego obowiązującego w dacie podjęcia decyzji ostatecznej wydanej w niniejszej sprawie. W ocenie sądu wydane w sprawie decyzje będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie w niczym nie naruszają prawa. Są zatem prawidłowe.

W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.