Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 24/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-07-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 61  par. 3  i par. 5
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 24/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lipca 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maria Zawadzka (spr.), Sędziowie: WSA Hanna Knysiak-Sudyka, WSA Ewa Michna, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r., sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz radcy prawnego N. W. Kancelaria Radcy Prawnego ul. [...] w T kwotę 506 (pięćset sześć) złotych tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 17 listopada 2017 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257), dalej: "K.p.a.", art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 5 stycznia 2011 o kierujących pojazdami (Dz.U.2017.978) po rozpatrzeniu odwołania M. S. (dalej: "skarżąca") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r., znak [...], orzekającą o skierowaniu skarżącej na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia.

Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie prawnym i faktycznym.

W dniu 20 czerwca 2017 r. do Komendy Miejskiej Policji wpłynęło pismo sąsiada skarżącej, z którego wynikało, że skarżąca z uwagi na swój stan zdrowia może stanowić zagrożenie dla ruchu drogowego. Do pisma załączono płytę z nagraniami. To spowodowało, że Policja wystąpiła wnioskiem do organu pierwszej instancji o wszczęcie stosowanego postępowania administracyjnego.

Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...] 2017 r. Prezydent Miasta skierował skarżącą na badania lekarskie, uzasadniając to "posiadaniem uzasadnionych wątpliwości co do jej stanu zdrowia".

Na skutek odwołania skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r., sygn. akt [...] uchyliło w całości decyzje organu l instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając ponownie sprawę decyzją z [...] 2017 r. Prezydent Miasta orzekł o skierowaniu skarżącej na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, w związku z istnieniem uzasadnionych zastrzeżeń co do jej stanu zdrowia. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z akt sprawy wynika bezspornie, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącej, co uzasadnia skierowanie jej na badania lekarskie.

W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie prawa procesowego, tj.: art. 7, art. 77 i art. 80, art. 8 oraz 107 § 3, art. 10, art. 11 K.p.a., także prawa materialnego, tj.: art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Skarżąca domagała się uchylenia decyzji i umorzenia przedmiotowego postępowania podnosząc, że w sprawie nie ma jakiekolwiek uzasadnionych wątpliwości co do jej stanu zdrowia uzasadniających skierowanie jej na badania lekarskie.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 99 ust. 1 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami oraz wskazał, że ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego wymaga, aby organ uprawniony do wydawania uprawnień do prowadzenia pojazdów czuwał nie tylko nad tym, aby otrzymały je osoby mające odpowiedni stan zdrowia, ale także kontrolował, czy nie utraciły one tych warunków.

Dokonując analizy materiału dowodowego, organ odwoławczy ustalił, że w sprawie istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do jej stanu zdrowia, przez co niezbędne jest jej skierowanie na badania lekarskie.

Organ odwoławczy powołał się na oświadczenia skarżącej, złożone na rozprawach przed sądem powszechnym w dniach 6 maja i 1 lipca 2016 r., że "ma niesprawne ręce, nogi, ogólnie jest niesprawna, ma złamane kręgi, ręce ma często niesprawne i często jej z rąk wypada, wielu rzeczy nie kojarzy oraz wymaga opieki innej osoby".

Nadto wskazano, że z dokumentacji medycznej skarżącej wynika, że jest ona osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym z uwagi na choroby neurologiczne, ze znacznym naruszeniem sprawności organizmu, niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji. Strona cierpi na [...] i pozostaje w systematycznym leczeniu farmakologicznym i rehabilitacyjnym. Takie dowody prowadzą zdaniem Kolegium do stwierdzenia, że w sprawie istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy, a co za tym idzie, zachodzi potrzeba zrealizowania normy prawnej wyrażonej w art, 99 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami poprzez wydanie decyzji kierującej na badania lekarskie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania (mające istotny wpływ na wynik sprawy), tj.:

art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i

rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji

na mocy art. 77 § 1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie

wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego

sprawy oraz sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art.

107 § 3 K.p.a.;

art. 8 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji

uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację

zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia

dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie dlaczego w

ocenie organu występują uzasadnione wątpliwości co do stanu zdrowia skarżącej,

art. 9 i art. 11 K.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek

utrzymania w mocy decyzji o skierowaniu skarżącej na badania;

art. 10 K.p.a., poprzez uniemożliwienie stronie wzięcia czynnego udziału w sprawie, czym naruszono jej prawo do czynnego uczestnictwa w każdym stadium postępowania i wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego, z uwagi na odmowę udostępnienia skarżącej akt do wglądu;

art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy

zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017r., w

sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie

postępowania;

2. naruszenie przepisu prawa materialnego, tj.:

1) art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. B w zw. z art. w zw. z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tego przepisu, polegające na przyjęciu, iż w okolicznościach sprawy zachodzą przesłanki do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu kierowcy na badanie lekarskie z uwagi na uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia, który rzekomo ma stanowić przeciwwskazanie do prowadzenia pojazdów przez skarżącą, podczas gdy zastrzeżenia te powinny być uzasadnione i poważne oraz pochodzić z wiarygodnego źródła, a przy tym przekładać się na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów i występowanie konkretnego zagrożenia, co jednak w zaistniałym stanie rzeczy nie ma miejsca w niniejszej sprawie, ze względu na przedłożoną dokumentację, jak również wieloletnie faktyczne prowadzenie pojazdów bez żadnych zdarzeń drogowych i innych incydentów o podobnym charakterze pomimo istniejącego schorzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302), dalej: "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a). Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, wskazane są w przepisie art. 145 § 1 P.p.s.a. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisami proceduralnymi. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub podjęta została czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Oceniając zaskarżoną decyzję w tak określonych granicach, Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta, na podstawie której skierowano skarżącą na badania lekarskie.

Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 tej ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, w myśl którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy (...), jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest powołany w decyzji przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b cyt. ustawy, według którego starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie, jeśli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia.

Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" wynika, że otrzymawszy zawiadomienie starosta jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy zawiadomienie jest na tyle uzasadnione, że wynikają z niego takie okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I OSK 564/13, Lex 1591040).

Przywołana powyżej regulacja prawna nie precyzuje, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne", oraz że informacja o nich musi być wiarygodna. Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym przypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając jednocześnie o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym.

W literaturze wskazuje się, że chodzi o przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem (tak: Wojciech Kotowski, Komentarz do art. 122 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, System Informacji Prawnej Lex Omega, aktualny na gruncie art. 99 ust. 1 pkt 2b ustawy o kierującymi pojazdami z uwagi na przejście regulacji do tej ustawy). Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami; nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Nie jest rolą organu prowadzenie w tym kierunku własnego postępowania.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że przyczyną, dla której Prezydent Miasta skierował skarżącą na badanie lekarskie w związku z istnieniem zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierującej, mogących powodować u niej niezdolność do kierowania pojazdami, było pismo Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji dnia 7 lipca 2017 r., zawierające wniosek o skierowanie skarżącej na kontrolne badania lekarskie. W uzasadnieniu tego wystąpienia powołano się na twierdzenia sąsiada skarżącej o jej złym stanie psychofizycznym oraz zapis przebiegu rozprawy sądowej zawierający oświadczenie skarżącej co do jej stanu zdrowia.

Jak wskazuje niekwestionowany przez strony stan faktyczny sprawy, skarżąca na rozprawach przed sądem powszechnym w dniach 6 maja i 1 lipca 2016 r., oświadczyła, że "ma niesprawne ręce, nogi, ogólnie jest niesprawna, ma złamane kręgi, ręce ma często niesprawne i często jej z rąk wypada, wielu rzeczy nie kojarzy oraz wymaga opieki innej osoby". Nadto z dokumentacji medycznej skarżącej wynika, że jest ona osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym z uwagi na choroby neurologiczne, ze znacznym naruszeniem sprawności organizmu, niezdolną do pracy i do samodzielnej egzystencji. Strona cierpi na [...] i pozostaje w systematycznym leczeniu farmakologicznym i rehabilitacyjnym.

W ocenie Sądu wobec takich ustaleń faktycznych organ prawidłowo ocenił, że istnieją uzasadnione zastrzeżenia do stanu zdrowia skarżącej jako kierowcy, co dawało podstawę do skierowania jej na badania kontrolne i wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami.

Odnosząc się do faktu przedłożenia przez skarżącą na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 r. zaświadczenia lekarskiego wystawionego przez uprawionego lekarza stwierdzającego, że w przypadku skarżącej brak jest przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, do których jest wymagane prawo jazdy kategorii AM,A1,A2,A,B1,B,B+E,T Sąd stwierdza, że zaświadczenie to zostało przedłożone dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego i organy nie miały możliwości się do niego odnieść. Tymczasem Sąd ocenia sprawę na dzień wydania decyzji organu II instancji i w niniejszej sprawie uznał decyzję wydaną przez organ odwoławczy za prawidłową.

Sąd wskazuje, że ustawodawca tworząc normy prawne określające wymagania w stosunku do kierujących pojazdami jako warunek niezbędny wskazał sprawność pod względem fizycznym i psychicznym. Sprawdzenie czy warunki te zostały zachowane polega na poddaniu się badaniom lekarskim i psychologicznym. Nadto, co trzeba wyraźnie podkreślić, wykazanie się przez osobę kierującą pojazdami odpowiednim stanem zdrowia, stanem psychicznym, czy umiejętnościami - posiadaniem kwalifikacji fachowych ma bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo w ruchu drogowym zarówno samej osoby kierującej pojazdem, jak i innych uczestników ruchu drogowego. Obowiązkiem organu jest czuwanie, by powyższymi warunkami strona legitymowała się nie tylko w związku z ubieganiem się o prawo jazdy, ale także w czasie korzystania z tego prawa jazdy.

Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 507/14, Lex nr 1644029 przesłanka istnienia "uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Niedomagania zdrowotne kierowcy są ważnym czynnikiem wpływającym na bezpieczeństwo tak kierowcy, jak i innych uczestników dróg. W piśmiennictwie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych funkcjonuje pogląd, że dla bezpieczeństwa ruchu drogowego niezbędne jest czuwanie nad tym, by osoby mające uprawnienia do kierowania pojazdami miały wymaganą sprawność nie tylko w chwili ubiegania się o to uprawnienie, ale także w okresie późniejszym, kiedy z tych uprawnień korzystają.

Należy przy tym podkreślić, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie nie przesądza jeszcze o istnieniu przeciwwskazań do prowadzenia pojazdów w przypadku konkretnego kierowcy. Służy ona tylko do wyjaśnienia istniejących w tym względzie uzasadnionych zastrzeżeń. W wyniku przeprowadzonego badania może się więc okazać, że zastrzeżenia te nie zostaną potwierdzone, czyli nie istnieją żadne przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów. Celem bowiem tych badań jest weryfikacja powziętych przez organ zastrzeżeń.

Z powyższych względów zarzuty skargi należy uznać za bezzasadne. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżona decyzja była dotknięta innymi wadami uzasadniającymi jej uchylenie. Należy w szczególności zauważyć, że organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tak ustalony stan faktyczny stał się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co szczegółowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. Sąd stwierdza, że skarżąca w dniu 2 października 2017 r. podpisała oświadczenie, że zapoznała się z aktami sprawy bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Sąd nie ma możliwości zweryfikowania przebiegu wizyty skarżącej w siedzibie organu celem zapoznania się z aktami. Poza tym skarżąca nie wskazała, jaki ewentualnie wpływ miało zarzucane przez nią uchybienie na wynik postępowania.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając kontrolowaną decyzję za zgodną z prawem, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania obejmujących wynagrodzenie za pomoc prawną udzieloną skarżącej w postępowaniu przez sądem pierwszej instancji przez radcę prawnego wyznaczonego w ramach prawa pomocy, znajduje podstawę prawną w art. 250 § 1 P.p.s.a. w zw. z w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U.2016.1715). Na zasądzone koszty złożyły się koszty przejazdu pełnomocnika skarżącej do sądu oraz należna pełnomocnikowi opłata w sprawach przed sądami administracyjnymi.