Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1332/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Agnieszka Miernik (spr.) Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2006 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] Minister Budownictwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [..] o pow. [...]m2, położonej w obrębie Ż., gmina Ż., będącej własnością K. S., w celu budowy drogi ekspresowej [...] oraz ustalającej odszkodowanie z tytułu wywłaszczenia w wysokości [...] zł i termin wydania wywłaszczonej nieruchomości przez dotychczasowego właściciela.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że K. S. w odwołaniu od decyzji pierwszej instancji domagał się ustalenia wyższej kwoty odszkodowania za wywłaszczoną działkę proponując za działkę pod pas drogi nr [...] zł, a za parcelę osłony ekologicznej nr [...] zł. Ponadto zgłosił zastrzeżenia co do podziału pierwotnej działki nr [...] o pow. [...] m2 na trzy mniejsze o nr [...] oraz co do lokalizacji drogi ekspresowej [...].

Minister Budownictwa, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...], wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 80 poz. 721 ze zm.) wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego w odniesieniu do nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe, następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu tych nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy.

Dyrektor Oddziału w Katowicach Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych

i Autostrad pismem z dnia 5 lipca 2004 r. znak: [...] przedstawił K. S. ofertę nabycia przedmiotowej nieruchomości i wskazał, że oczekuje pisemnej odpowiedzi na ofertę w terminie 7 dni od dnia otrzymania oferty wskazując, że w razie bezskutecznego upływu terminu zostanie wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe.

Wnioskiem z dnia 5 listopada 2004 r., znak: [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wystąpił do Wojewody [...] o wszczęcie postępowania celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, gdyż właściciel nie wyraził zgody na sprzedaż działki w formie umowy sprzedaży.

Pismem z dnia 10 września 2004 r. Wojewoda [...] wyznaczył właścicielowi przedmiotowej nieruchomości termin - do dnia 25 października 2004 r. - do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości pod rygorem wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego.

Zawiadomieniem z dnia 4 marca 2005 r. Wojewoda [...] poinformował strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego przedmiotowej nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.

Dnia 8 maja 2006 r. została przeprowadzona rozprawa administracyjna z udziałem stron.

Minister Budownictwa wyjaśnił, ze istotą wywłaszczenia jest pozyskanie przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości niezbędnej dla realizacji celu publicznego, pod warunkiem, że nie jest możliwe nabycie tej nieruchomości na podstawie umowy cywilnoprawnej. We wniosku z dnia 5 listopada 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał, iż działka nr [...] o pow. [..] m2 jest niezbędna pod realizację celu publicznego - budowę drogi ekspresowej [...], zgodnie z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2004 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji drogi ekspresowej [...].

Odnosząc się do kwestii odszkodowania, Minister Budownictwa podkreślił, że za dokonane wywłaszczenie wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jej stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, przy czym wartość nieruchomości określają rzeczoznawcy majątkowi.

Zgodnie z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261. poz. 2603 ze zm.) wyboru właściwego podejścia oraz metody i techniki szacowania nieruchomości dokonuje rzeczoznawca majątkowy, uwzględniając w szczególności cel wyceny, rodzaj i położenie nieruchomości, przeznaczenie w planie miejscowym, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, stan jej zagospodarowania oraz dostępne dane o cenach, dochodach i cechach nieruchomości podobnych.

W odniesieniu do niniejszej sprawy, organ wskazał, że odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość ustalone zostało stosownie do art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych na podstawie operatu szacunkowego przedmiotowej nieruchomości, sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego W. P. w dniu 7 lutego 2006 r. Po dokonaniu analizy operatu szacunkowego z dnia 7 lutego 2006 r. Minister Budownictwa stwierdził, iż odpowiada on wymogom określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i zasad sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109). Zastosowanie miał tu § 36 pkt 1 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym przy określaniu wartości rynkowej gruntów przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne stosuje się podejście porównawcze, przyjmując ceny transakcyjne uzyskiwane przy sprzedaży gruntów odpowiednio przeznaczonych lub zajętych pod drogi publiczne.

Minister wyjaśnił, że subiektywne przekonanie strony, iż wskazana w operacie cena za wywłaszczoną nieruchomość jest zbyt niska nie świadczy o wadliwości operatu szacunkowego, skoro strona nie przedstawiła alternatywnej opinii rzeczoznawcy majątkowego sporządzonego dla potrzeb postępowania wywłaszczeniowego. Zdaniem organu drugiej instancji brak jest podstaw do uznania, że odszkodowanie zostało ustalone nieprawidłowo.

Dodatkowo organ wyjaśnił, odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, że w postępowaniu wywłaszczeniowym nie podlegają ocenie kwestie dotyczące podziału działek. Sprawy te należą do odrębnego postępowania dotyczącego podziału, nieruchomości, który został zatwierdzony ostateczną decyzją Burmistrza Ż. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...].

Na powyższą decyzję skargę w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył K. S. W skardze podkreślił, iż wyraził zgodę na dysponowanie soją nieruchomością, o czym świadczy pismo z dnia 6 lipca 2005 r., lecz oczekuje wypłaty słusznego odszkodowania Zakwestionował wysokość przyznanego odszkodowania i sposób prowadzenia rokowań w sprawie wysokości odszkodowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Przede wszystkim wskazać należy, że postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz. U. Nr 80, poz. 721, dalej zwaną "ustawą"). W sprawach nieuregulowanych w tej ustawie, zgodnie z jej art. 23, stosuje się przepisy ustawy z

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.).

Organy wykazały, że działka jest niezbędna pod realizację celu publicznego - budowę drogi ekspresowej.

Zgodnie z przepisem art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych wszczęcie tego postępowania następuje na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, po bezskutecznym upływie terminu do zawarcia umowy, o której mowa w art. 13 ust. 1 ustawy, wyznaczonego przez wojewodę na piśmie właścicielowi nieruchomości. Termin ten nie może być krótszy niż 30 dni od dnia otrzymania przez właściciela nieruchomości pisemnej oferty Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dotyczącej zawarcia umowy.

Wymogi te zostały w sprawie zachowane. Postępowanie wywłaszczeniowe zostało wszczęte w dniu 4 marca 2005 r., o czym skarżący został powiadomiony. Wobec bezskuteczności wcześniejszych rokowań Wojewoda [...] pismem z dnia 10 września 2004 r. wyznaczył skarżącemu termin do dnia 25 października 2004 r. do zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości informując, że po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zostanie wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe.

Z akt sprawy wynika, że wcześniej były prowadzone rokowania ze skarżącym przez Biuro Prawno-Usługowe "[...]" z siedzibą w S., działające w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad (pismo z dnia 17 maja 2004 r. k-33). W aktach sprawy znajduje się oferta Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 5 lipca 2004 r., z której wynika, że potwierdza on ofertę cenową z dnia 17 maja 2004 r., przedstawia ją ponownie i wyznacza termin siedmiodniowy od dnia otrzymania oferty - na przekazanie odpowiedzi. Pismem z dnia 6 października 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zaprosił K. S. na spotkanie w dniu 20 października 2004 r., które miało na celu zawarcie umowy sprzedaży przedmiotowej nieruchomości. Po otrzymaniu tego pisma skarżący pismem z dnia 8 października 2004 r. podtrzymał chęć sprzedaży dwóch części podzielonej działki nr [...], tj. części pod pas projektowanej drogi i części pod zieleń leśną - łącznie [...] m2. Z notatki służbowej spisanej w trakcie spotkania które odbyło się w dniu 20 października 2004 r., wynika, że K. S. propozycję tę ponowił i wskazał, iż w przypadku odmowy wykupu części działki o powierzchni [...] m2, zażądał wykupienia działki nr [...] o powierzchni [...] m2 za cenę [...] zł za 1 m2. pismem z dnia 5 listopada 2004 r. K. S. został poinformowany o braku akceptacji przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jego wniosków dotyczących wykupu przedmiotowej nieruchomości.

W aktach sprawy znajduje się dowód na przeprowadzenie w dniu 8 maja 2006 r. rozprawy administracyjnej z udziałem stron, tj, protokół rozprawy wywłaszczeniowo-odszkodowawczej (k-109).

W świetle powyższego należy stwierdzić, że przesłanki wynikające z art. 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. dotyczące wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego zostały spełnione.

Wskazać należy również, że rozstrzygnięcie o wywłaszczeniu i ustaleniu odszkodowania wyłącznie za działkę nr [...] o powierzchni [...] m2 jest prawidłowe, skoro ostateczna decyzja Burmistrza Ż. z dnia [...] lutego 2003 r. o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości o nr ewidencyjnym [...] - o powierzchni [...] ha, pod drogę publiczną przeznaczała wyłącznie wydzieloną działkę o nr [...]- o pow. [...] ha. Odnośnie zarzutów niezgodności z prawem tej decyzji należy wskazać, że ewentualne zarzuty w stosunku do tej decyzji mogły być wysuwane w toku postępowania podziałowego.

Odnosząc się do wysokości ustalonego odszkodowania należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 18 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 roku o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych wysokość odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość ustala się według jego stanu na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji drogi i według jej wartości rynkowej w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości. Operat szacunkowy z dnia 7 lutego 2006 r., będący podstawą ustalenia odszkodowania, został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego. Zgłoszone przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego zarzuty o wyższej wartości rynkowej przedmiotowej nieruchomości należy uznać za gołosłowne, gdyż skarżący nie przedstawił innego równoważnego operatu szacunkowego na poparcie swoich zarzutów. W tej sytuacji Sąd stanął na stanowisku, że organy prawidłowo uznały, iż operat szacunkowy sporządzony został zgodnie z obowiązującymi przepisami i daje podstawę do uznania, że przedstawiona w nim wartość jest wartością rynkową wywłaszczonej nieruchomości.

A zatem analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i ocena podniesionych przez skarżącego zarzutów prowadzą do przekonania, że brak jest podstaw do podważenia legalności zaskarżonej decyzji i wskazują na bezzasadność skargi.

Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w wyroku z mocy art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) .