Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1237/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Iwona Kosińska Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Zientala po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Gl 165/14 w sprawie ze skargi M.P. na bezczynność Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

W dniu 22 września 2014 r. M.P. wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie:

Czy w stosunku do byłego nauczyciela religii zatrudnionego w Gimnazjum [...] toczyło się względnie toczy postępowanie dyscyplinarne (wyjaśniające), w myśl rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 stycznia 1998r. w sprawie komisji dyscyplinarnych dla nauczycieli i trybu postępowania dyscyplinarnego (Dz. U. z 1998 r., nr 15, poz. 64).

W związku z brakiem odpowiedzi M.P. wniósł skargę do sądu administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Kurator reprezentowany przez radcę prawnego E.Ś. wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej z dnia 22 września 2014 r. został skierowany za pośrednictwem platformy elektronicznej "ePUAP". Ze względów technicznych, niezależnych od organu wniosek skarżącego nie został automatycznie zarejestrowany w systemie "Elektronicznego Zarządzania Dokumentacją" (EZD), funkcjonującego w Kuratorium Oświaty oraz Śląskim Urzędzie Wojewódzkim, tak jak to się dzieje ze wszystkimi pismami kierowanymi za pośrednictwem ePUAP. Organ wyjaśnił, że w dniu 7 października 2014 r. na skutek wyszukania i "ręcznego zarejestrowania" wniosku M.P. możliwym było zapoznanie się z treścią wniosku i zajęcie stanowiska w sprawie w ustawowym terminie.

Dalej pełnomocnik organu zauważył, że wniosek skarżącego dotyczył postępowań prowadzonych przez Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Śląskim i został przekazany przez Kuratora do rozpoznania Rzecznikowi Dyscyplinarnemu dla Nauczycieli przy Wojewodzie Śląskim. Wobec podjętych czynności nie było po stronie organu administracji bezczynności, jak również nie było zwłoki po stronie pracowników w rozpoznaniu sprawy.

Dodatkowo organ wyjaśnił, że w dniu 21 października 2014 r. drogą mailową (zgodnie z wnioskiem skarżącego) została udzielona skarżącemu odpowiedź na wniosek z dnia 22 września 2014 r., a wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do Kuratora w dniu 7 października 2014 r.

Zdaniem organu w ustawowym terminie dokonał on czynności polegającej na przekazaniu wniosku do rozpatrzenia, zatem nie pozostawał w bezczynności, o której mowa w skardze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 r. o sygn. akt IV SAB/Gl 165/14 zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 września 2014 r. Ponadto Sąd stwierdził, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz oddalił wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Wreszcie Sąd zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania

Jak wskazał Sąd, nauczyciel jest zatrudniony w jednostce organizacyjnej, która wykonuje zadania publiczne w zakresie edukacji można wywieść, iż dotyczące go postępowanie dyscyplinarne pozostaje w określonym związku z wykonywaniem zadań publicznych. Należy jednak pamiętać, że postępowanie takie prowadzone w sprawach pracowników ma zawsze mieszany: publiczno-pracowniczy charakter przesądzający o międzygałęziowym usytuowaniu tej instytucji. W sferze publicznej funkcją tej odpowiedzialności jest ochrona powagi i godności danego zawodu lub służby oraz niezbędnego do ich prawidłowego funkcjonowania zaufania społecznego. W sferze pracowniczej akt wspomnianego władztwa rodzi skutki obligacyjne w postaci czynności zmiany treści lub rozwiązania albo stwierdzenia ustania stosunku pracy bądź pozbawienia albo ograniczenia ekspektatywy uzyskania określonych świadczeń płacowych.

Z uwagi na wskazane aspekty odpowiedzialności dyscyplinarnej łączącej w sobie pierwiastek służbowy (publiczny) oraz pracowniczy (zobowiązaniowy), ogólnie traktowanym informacjom związanym z publicznoprawną sferą postępowania dyscyplinarnego należy zdaniem WSA w Gliwicach przypisać walor informacji publicznych.

Zdaniem Sądu pierwszej instancji dokumentacja sprawy pozwala przyznać rację skarżącemu, że do dnia wniesienia skargi zobowiązany organ nie załatwił sprawy. Nie udzielił żądanych informacji. Nie wydał też decyzji o odmowie udzielenia informacji ani też nie przekazał adresatowi wniosku pisma informującego, że wezwany podmiot nie jest zobowiązany do udzielenia informacji, gdyż nie jest to informacja publiczna, nie dysponuje informacją albo nie jest podmiotem, od którego można jej żądać. Jak bowiem wynika z akt sprawy wystąpiły trudności techniczne, które spowodowały, iż wniosek o udzielenie informacji publicznej wpłynął do organu w dniu 7 października 2014 r. W dniu 9 października 2014 r. organ przesłał wniosek skarżącego do Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Śląskim i to Rzecznik Dyscyplinarny wysłał drogą elektroniczną w dniu 21 października 2014 r. odpowiedź na wniosek skarżącego z dnia 22 września 2014 r.

Skład orzekający zwrócił przy tym uwagę, że przedmiotowy wniosek, co nie może budzić wątpliwości, został skierowany do organu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej oraz dotyczył informacji udostępnianej w trybie omawianej ustawy. Należy zauważyć, że to organ, a nie Rzecznik Dyscyplinarny dla Nauczycieli przy Wojewodzie Śląskim był adresatem wniosku o udzielenie informacji publicznej, a działania Kuratora ograniczone zostały do przesłania wniosku skarżącego do Rzecznika Dyscyplinarnego dla Nauczycieli przy Wojewodzie Śląskim, tym samym, zdaniem składu orzekającego nie można uznać, ze organ działał w ramach uregulowań u.d.i.p.

W świetle powyższego, uznając za zasadną konkluzję skarżącego, że organ popadł w bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, w zakresie objętym niniejszą skargą, Sąd orzekł, jak w pkt 1 sentencji wyroku, na podstawie art. 149 p.p.s.a.

Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu lekceważenia wnioskodawcy, czy też innych naruszeń prawa, poza nieprawidłową wykładnią przedstawionych wyżej przepisów przedstawionej ustawy, toteż nie zachodziły okoliczności skutkujące koniecznością wszczynania przez Kuratora Oświaty postępowania dyscyplinarnego wobec pracownika, tym bardziej, że jak wynika z akt administracyjnych trudności z prawidłowym działaniem systemów ePUAP i EZD dotyczyły siedmiu spraw w okresie od lipca 2014 r. do października 2014 r. Dlatego też Sąd uznał, że nie zachodziła potrzeba wymierzenia organowi na mocy art. 149 § 2 p.p.s.a. grzywny.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł Śląski Kurator Oświaty. Postawił w niej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez przyjęcie, że Śląski Kurator Oświaty jest dysponentem żądanej przez skarżącego informacji oraz naruszenie art. 1 ust. 1 w związku z art. 6 ww. ustawy przez przyjęcie, że żądana informacja jest informacją publiczną.

Zdaniem organu, skoro przekazał on wniosek do rozpoznania Rzecznikowi Dyscyplinarnemu dla Nauczycieli przy Wojewodzie Śląskim, to nie pozostawał w bezczynności. Ponadto skarżący kasacyjnie wskazał, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, a będący jej dysponentem Rzecznik Dyscyplinarny nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zdaniem bowiem Kuratora informacja, którą dysponuje podmiot nie zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, nie jest informacją publiczną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu.

W aspekcie zarzutu naruszenia art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazać należy, że jest on nieusprawiedliwiony. Przepis ten stanowi, że "obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2 [tego przepisu], będące w posiadaniu takich informacji."

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazano, że to, iż podmiot nie posiada żądanych informacji, nie uzasadnia niepodjęcia przez niego żadnych czynności celem poinformowania o tym fakcie osoby żądającej informacji. Brak przekazania przez adresata wniosku o informację publiczną osobie żądającej tej informacji wiadomości o tym, że jednostka organizacyjna danej informacji nie posiada – także jest stanem bezczynności. Organ powinien był bowiem odpowiedzieć na wniosek np. w drodze wiadomości elektronicznej, informując wnioskodawcę, że Kurator Oświaty nie posiada żądanych informacji, jeżeli tak faktycznie jest.

Naczelny Sąd Administracyjny akcentował, że nie do zaakceptowania jest sytuacja, gdy podmiot określony w art. 4 u.d.i.p., po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, nie reaguje na niego w żaden sposób uzewnętrzniony wnioskodawcy. Nawet jeśli taki podmiot nie posiada żądanej informacji publicznej, wówczas powinien poinformować o tym wnioskodawcę – choćby w najprostszy sposób – uwalniając się tym samym od zarzutu bezczynności. Niedopuszczalne jest zaś jedynie pozostawienie wniosku w aktach bez rozpoznania bądź przekazanie go do rozpoznania innemu podmiotowi bez zawiadomienia o tym wnioskodawcy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika uprawnienie procesowe wnioskodawcy do uzyskania od podmiotów wskazanych w art. 4 ust. 1 i 2 cytowanej ustawy wiadomości o tym, że organ nie posiada żądanej informacji i o ewentualnym przekazaniu wniosku do organu właściwego. Dopiero bowiem dopełnienie temu obowiązkowi zwalnia adresata wniosku od zarzutu bezczynności, kończąc swoiste postępowanie przed nim z tego wniosku o informację publiczną (zob. wyrok NSA z dnia 12 marca 2014 r., I OSK 444/14).

W świetle akt sprawy nie budzi wątpliwości, że adresat wniosku – Kurator Oświaty – nie zajął stanowiska w sprawie przez poinformowanie skarżącego o nieposiadaniu żądanej informacji (jeśli rzeczywiście jej nie posiada) oraz o przekazaniu wniosku o informację publiczną innemu podmiotowi. Stąd niedopełnił obowiązków procesowych warunkujących zwolnienie go z zarzutu bezczynności na podstawie art. 4 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Trafnie zatem Sąd pierwszej instancji zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 22 września 2014 r.

Również drugi zarzut skargi kasacyjnej nie zasługuje na uwzględnienie. Po pierwsze bowiem niniejsza sprawa nie dotyczy zobowiązania do rozpoznania wniosku o informację publiczną Rzecznika Dyscyplinarnego przy Wojewodzie Śląskim, lecz Śląskiego Kuratora Oświaty w Katowicach. Po drugie, o charakterze informacji pod kątem zakwalifikowania jej jako informacji publicznej nie decyduje to, czy znajduje się w posiadaniu podmiotu, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, lecz to, czy jest informacją o sprawie publicznej, jak stanowi art. 1 ust. 1 tej ustawy. Przyjmuje się w tym kontekście, że materiały związane z postępowaniem dyscyplinarnym w oświacie stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Dla porządku wypada jedynie wskazać, że poruszone w skardze kasacyjnej kwestie tego dotyczące zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r., I OSK 974/14; wyrok NSA z dnia 7 maja 2015 r., I OSK 1219/14; wyrok NSA z dnia 7 maja 2015 r., I OSK 1271/14; wyrok z dnia 13 maja 2015 r., I OSK 1256/14).

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 184 p.p.s.a.