Wyrok NSA, sygn. akt II SA 1718/02
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2003-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 633  Zatrudnienie i sprawy bezrobocia
Powołane przepisy: article: art. 37k ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56
law: Obwieszczenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 24 stycznia 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Kazimiery S. na decyzję Wojewody M. z dnia 15 kwietnia 2002 r. (...) w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego - uchyla decyzję I i II instancji.


UZASADNIENIE

Wojewoda M. decyzją z dnia 15 kwietnia 2002 r., na podstawie art. 6c ust. 2 pkt 2 w związku z art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /t.j. Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm./ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /t.j. Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071 ze zm./ - po rozpatrzeniu odwołania Kazimiery S. zamieszkałej w W. od decyzji Starosty Powiatu W. z dnia 19.02.2002 r. (...) orzekającej o odmowie przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego z powodu braku wymaganego stażu pracy - zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy z następującą argumentacją:

Kazimiera S. została zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w W. po raz trzeci w dniu 2.07.2001 r. starosta Powiatu W. decyzją nr 767/7/01 z dnia 10.07.2001 r. uznał ww. za osobę bezrobotną i przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10.07.2001 r. w wysokości 554,30 zł miesięcznie.

W dniu 16.07.2001 r. starosta Powiatu W. wydał decyzję nr 11[1]4/7/01 o przyznaniu Kazimierze S. od dnia 16.07.2001 r. prawa do dodatku szkoleniowego z tytułu uczęszczania na szkolenie finansowane z Funduszu Pracy.

Następnie w dniu 18.09.2001 r. zainteresowana zgłosiła zatrudnienie za granicą w związku z czym starosta Powiatu W. w dniu 1.10.2001 r. wydał decyzję nr 201/10/01 o utracie przez Kazimierę S. statusu osoby bezrobotnej oraz utracie prawa do zasiłku z dniem 25.09.2001 r.

W dniu 2.11.2001 r. Kazimiera S. zgłosiła się ponownie do rejestracji przedstawiając dowód wpłaty na Fundusz Pracy z tytułu pracy za granicą, następnie w dniu 9.11.2001 r. przedstawiła kolejny dowód wpłaty na Fundusz Pracy, składając jednocześnie oświadczenie, że za granicą pracowała do 28.10.2001 r.

Na podstawie powyższych dokumentów starosta Powiatu W. wydał decyzję (...) z dnia 14.11.2001 r. o uznaniu Kazimiery S. z dniem 2.11.2001 r. za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 3.11.2001 r. w wysokości 572,10 zł miesięcznie, tj. na okres skrócony o okres pobierania zasiłku przed utratą statusu bezrobotnego.

W dniu 30.11.2001 r. do PUP w W. wpłynęło podanie Kazimiery S. w którym zwróciła się z prośbą o przyznanie świadczenia przedemerytalnego.

W związku z powyższym na podstawie posiadanej przez urząd dokumentacji, Starosta Powiatu W. wydał decyzję (...) z dnia 20.12.2001 r. o odmowie przyznania Skarżącej prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia 1.12.2001 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji powołał się na brak wymaganego przez Kazimierę S. stażu pracy.

Od tej decyzji Skarżąca złożyła odwołanie do Wojewody M., który uchylił zaskarżoną decyzję starosty Powiatu W. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Następnie w dniu 19.02.2002 r. starosta Powiatu W. decyzją nr 585/2/02 postanowił odmówić przyznania Kazimierze S. prawa do świadczenia przedemerytalnego z uwagi na fakt, iż skarżąca nie spełnia określonych w ustawie warunków do przyznania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Od ww. decyzji skarżąca złożyła odwołanie do Wojewody M., w którym uzasadnia iż lata, które przepracowała nie są zgodne z wykazanymi przez PUP. Ponadto wyjaśniła, że nie został Jej zaliczony okres urlopu bezpłatnego, na którym przebywała ze względu na opiekę nad swoją matką, inwalidką I grupy, która potrzebowała opieki.

Organ II instancji po rozpatrzeniu odwołania stwierdził, że odwołanie to w świetle obowiązujących przepisów nie jest zasadne i nie może być uwzględnione. Zgodnie z art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:

- osiągnęła wiek 58 lat dla kobiet (...) i posiada okres uprawniający do emerytury, lub

- w roku kalendarzowym, w którym został rozwiązany stosunek pracy lub stosunek służbowy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, ukończyła 55 lat kobieta (...) oraz posiada okres uprawniający do emerytury, lub

- do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury, wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet (...), lub

- do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego rozwiązanie stosunku pracy, posiada okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 34 lata dla kobiet (...), a rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z niewypłacalnością pracodawcy /Dz.U. 1995 nr 1 poz. 1/.

Wojewoda M. po przeanalizowaniu zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji oraz uwzględnieniu wszystkich dokumentów dostarczonych przez skarżącą w dniu ostatniej rejestracji oraz w późniejszych terminach, a mianowicie:

- okresów pobierania zasiłku dla bezrobotnych od dnia 10.07.2001 r. do 24.09.2001 r., nie uwzględniając jednakże aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych, ponieważ zaliczany on jest wyłącznie przy spełnieniu określonego w ustawie warunku /osiągnięcia wieku 58 lat dla kobiet i posiadania okresu uprawniającego do emerytury/, natomiast przy zastosowaniu pozostałych warunków nie może być zastosowany;

- okresu pracy za granicą od 25.09.2001 r. do 28.10.2001 r., za który była odprowadzana składka na Fundusz Pracy;

- okresu odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia umowy o prace, tj. od dnia 01.10.2000 r. do dnia 31.12.2000 r. przez zakład pracy Huta Szkła w W.;

- okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 25.04.1966 r. - do dnia 9.07.1970 r.;

okres urlopu bezpłatnego udzielonego, od dnia 14.10.1996 r. do 25.10.1996 r., od 26.10.1996 r. do 31.10.1996 r. oraz od 1.11.1996 r. do 08.11.1996 r., tj. 26 dni przez zakład pracy Huta Szkła w W., który został potraktowany za wykorzystanie przez zainteresowaną na sprawowanie opieki nad chorą matką /osobą będącą inwalidką I grupy/ ustalił, iż Kazimiera S. legitymuje się okresem uprawniającym do emerytury wynoszącym 34 lata, 11 miesięcy i 25 dni i tym samym nie spełnia ona żadnego z warunków zawartych w wyżej cytowanym artykule 37k ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, ponieważ okres ten nie jest wystarczający, aby możliwe było przyznanie zainteresowanej prawa do świadczenia przedemerytalnego.

Organ II instancji uznał, że ww. słusznie domaga się zaliczenia okresu 26 dni przebywania na urlopie bezpłatnym do okresu uprawniającego do emerytury i okres ten zaliczył. Skarżąca nie spełnia warunków by "do dnia rozwiązania stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet". Dlatego okres aktualnie pobieranego zasiłku dla bezrobotnych nie może zostać zaliczony.

Na powyższe decyzje Kazimiera S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o ich uchylenie.

Skarżąca podnosi, że wielokrotnie starała się uzyskać w urzędzie pracy informacje o przysługujących jej uprawnieniach i że wydane decyzje są dla niej krzywdzące, gdyż brakuje jej jedynie 5 dni do uzyskania prawa do świadczenia przedemerytalnego.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej okoliczności faktyczne - są bezsporne. W szczególności bezsporne jest, że skarżąca udokumentowała okres uprawniający do emerytury, wynoszący 34 lata, 11 miesięcy i 25 dni. Tak więc zabrakło jej jedynie 5 dni do spełnienia warunku z art. 37k ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56/, który stanowi, że świadczenie przedemerytalne przysługuje osobie spełniającej w ustawie określone warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku, jeżeli:

do dnia rozwiązania stosunku pracy, z przyczyn dotyczących zakładu, osiągnęła okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 35 lat dla kobiet.

Przypomnieć należy, że w dniu 11 marca 2002 r. OPS 14/01, skład siedmiu sędziów NSA podjął następującą uchwałę:

Osobie bezrobotnej, która w dniu rejestracji w powiatowym urzędzie pracy lub w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych spełniała warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego określone w art. 37j ust. 1 lub w art. 37k ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu /Dz.U. 2001 nr 6 poz. 56 ze zm., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2001 r./, przysługuje na jej wniosek prawo do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego na podstawie art. 371 ust. 1 tej ustawy, mimo wygaśnięcia prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu okresu jego pobierania, jeżeli w dniu złożenia wniosku spełnia określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego, /ONSA 2002 Nr 4 poz. 133/.

Skarżąca w dniu 30 listopada 2001 r. złożyła wniosek o przyznanie jej świadczenia przedemerytalnego. Art. 9 Kpa statuuje zasadę obowiązku organów udzielania informacji faktycznej i prawnej stanowiąc:

"Organy administracji państwowej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek".

Skarżąca pobierała w 2001 r. zasiłek dla bezrobotnych i ubiegała się o świadczenie przedemerytalne, a więc "najdalej idące". Jeśli więc - w toku postępowania - nie było pełnej jasności, czy skarżąca spełnia warunki do uzyskania tego świadczenia, to obowiązkiem organów zatrudnienia było pouczenie skarżącej, że może ubiegać się o zasiłek przedemerytalny. Także na rozprawie skarżąca podkreślała, że nie mogła uzyskać pełnej informacji ojej uprawnieniach. Brak takiego pouczenia nie może rodzić niekorzystnych skutków dla skarżącej i dlatego należy przyjąć, że na podstawie złożonego wniosku z 30 listopada 2001 r. skarżąca ubiegała się - z powyższą datą - także o zasiłek przedemerytalny.

W świetle bezspornych ustaleń organów zatrudnienia skarżąca wykazała się okresem uprawnionym do emerytury wynoszącym 34 lata, 11 miesięcy i 25 dni. Nawet po odliczeniu okresu pracy w gospodarstwie rolnym od 25 kwietnia 1966 r. do 9 lipca 1970 r. /którego nie zalicza się do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego/ - skarżąca spełnia wymogi do uzyskania prawa do tego zasiłku, gdyż posiada ponad 30-letni okres uprawniający do tego zasiłku, a nadto wymaga zaliczenia okres całego pobieranego w 2001 r. zasiłku dla bezrobotnych.

Tak więc przy ponownym rozpatrzeniu sprawy niezbędne jest rozstrzygnięcie o uprawnieniach skarżącej do zasiłku przedemerytalnego, przyjmując dzień 30 listopada 2001 r. jako dzień złożenia stosownego wniosku.

Z tych względów i po myśli art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 3 ustawy o NSA orzeczono jak w sentencji.