Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 715/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239b par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia NSA Paweł Janicki (spr.) Protokolant: St. sekretarz sądowy Edyta Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2012 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2012 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z 12 października 2018 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z [...] r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z [...] r. określającej spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2012 r. oraz kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za IV 2012r.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] r, nr [...] wydaną na rzecz Przedsiębiorstwa A. z o. o., Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. określił:

- kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do odliczenia w następnym okresie rozliczeniowym za styczeń 2012r.,

- zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do grudnia 2012r.,

- obowiązek zapłaty podatku z tytułu wystawiania faktur niedokumentujących rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.

Strona złożyła odwołanie od tej decyzji.

Postanowieniem z 23 marca 2018r., na podstawie art. art. 239b § 1 pkt 2 oraz § 2-4 ustawy Ordynacja podatkowa Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Ł. nadał ww. decyzji nieostatecznej z [...] r. rygor natychmiastowej wykonalności.

We wniesionym zażaleniu strona reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w Ł. naruszenie przepisów art. 239b § 1 i § 2 w związku z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 217 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, odwołując się do treści art. 239b § 1 pkt 2 O.p., że jak wynika z zebranego materiału dowodowego w maju 2016 r. Spółka dokonała transferu majątku do nowo powstałej Sp. z o. o. B z siedzibą w Ł. przy ul. A 107, co potwierdza to akt notarialny Rep. A nr [...], z którego wynika, że 24 maja 2016r. odbyło się Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Spółki A, na którym podjęto uchwałę w sprawie podziału ww. Spółki w drodze przejęcia części jej majątku przez B Sp. z o.o.

Zgodnie z uchwalonym w dniu 10.02.2016r. planem podziału Spółka B przejęła zorganizowaną część przedsiębiorstwa w postaci działu produkcyjnego i związane z nim funkcjonalnie wszystkie składniki majątku (zobowiązania, umowy, prawa, obowiązki, koncesje, zezwolenia oraz ulgi) w tym:

- udział wynoszący 9/10 (dziewięć dziesiątych) części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu położonej w Ł. przy ulicy B 7 oznaczonej nr ewid. 39/10 oraz taki sam udział w prawie własności budynku, stanowiącego odrębną nieruchomość (KW nr [...]);

- prawo użytkowania wieczystego działki gruntu położonej w Ł. przy ulicy A 107, oznaczonej nr ewid. 39/2 oraz prawo własności budynków, stanowiących odrębną nieruchomość (KW nr [...]),

- prawo użytkowania wieczystego działki gruntu położonej przy ul. B 7, oznaczonej nr ewid. 39/9 (KW nr [...]),

- udział wynoszący 1/5 (jedną piątą) części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu położonej przy ulicy B 7, oznaczonej nr ewid. 39/12 (KW nr nr [...]).

Ponadto organ wskazał, że z wyjaśnień spółki do sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2016 r. do 31 grudnia 2016 r. wynika, że środki trwałe nabyte w ramach umów leasingu operacyjnego również zostały przekazane do B Sp. z o. o.

W związku z dokonanym podziałem Spółki jej kapitał zakładowy został obniżony z kwoty 1.925.300,00 zł do 175.300,00 zł zaś po zbyciu majątku ruchomego oraz nieruchomego PPHTU A Sp. z o. o. pozostała właścicielem:

- 1/10 części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu położonej w Ł. przy ulicy B 7,

- 1/5 części w prawie użytkowania wieczystego działki gruntu, położonej przy ulicy B 7.

Prawa te obciążone są hipoteką umowną łączną w wysokości odpowiednio 25.740.000,00 zł oraz 294.000,00 zł. A ponadto ze sprawozdania finansowego Spółki za 2016 rok (złożonego 6 lipca 2017r. w nr [...] Urzędzie Skarbowym w Ł.) wynika, iż na 31 grudnia 2016r. suma aktywów spółki wynosiła 1.772.935,04 zł, w tym rzeczowe aktywa trwałe - 41.326,87 zł i zapasy w kwocie 297.832,22 zł.

Natomiast ze złożonego w dniu 15.02.2018r. w nr [...] Urzędzie Skarbowym w Ł., podpisanego przez Prezesa Zarządu – A. G. sprawozdania finansowego za rok 2017 wynika, że suma aktywów spółki zmalała do kwoty 1.389.245,81 zł, w tym rzeczowe aktywa trwałe do kwoty 28.978,18 zł a zapasy do kwoty 59.428,64 zł.

Powyższe oznacza, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia, tj. na 23.03.2018r. Spółka nie posiadała majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę w łącznej wysokości 53.615.562,00 zł, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, a zatem, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł., przesłanka wynikająca z art. 239 b § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa została w powyższej sprawie spełniona.

Analiza pogarszających się danych finansowych Spółki w zestawieniu z wysokością zaległości w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie należności głównej 36.316.322,00 zł, potwierdza obawę, że sytuacja Spółki bez wątpienia nie dawała gwarancji ich dobrowolnej spłaty.

Organ podkreślił, że z zaistniałego stanu faktycznego sprawy wynika, że Zarząd A Sp. z o. o. postanowił dokonać restrukturyzacji A Sp. z o. o. (Spółka dzielona) polegającej na całkowitym wydzieleniu zorganizowanej części przedsiębiorstwa w postaci działu produkcyjnego i przeniesieniu jej do Spółki nowo zawiązanej - B Sp. z o. o. w zamian za udziały w Spółce nowo zawiązanej, które zostały objęte przez wspólników Spółki dzielonej. Wspólnikami B Sp. z o. o., jak i A Sp. z o. o. są ci sami wspólnicy, tj. W. G. i J. H.. W Spółce dzielonej pozostała zorganizowana część przedsiębiorstwa w postaci działu handlowego. Wartość majątku Spółki dzielonej, wg stanu na 1 stycznia 2016r., wynosiła 12.753.594,67 zł (o czym stanowi załącznik nr 4 do planu podziału). W wyniku podziału na Spółkę nowo zawiązaną przeniesione zostały wszystkie składniki majątku - ujęte w wykazie składników majątkowych (aktywów i pasywów), wykazie umów oraz koncesji, zezwoleń i ulg wg stanu na dzień 1 stycznia 2016r., stanowiącym załącznik nr 5 do planu podziału z 10 lutego 2016r. - w tym zobowiązania, umowy, prawa, obowiązki, koncesje, zezwolenia i ulgi związane funkcjonalnie z prowadzeniem działalności przez dział produkcyjny.

Dokonany w sprawie podział Spółki przez wydzielenie, oparty na art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych, dla A Sp. z o. o. skutkował oderwaniem części jej majątku do nowego podmiotu prawnego i wiązał się z obniżeniem jej kapitału zakładowego. Okoliczność ta, jak ocenił organ odwoławczy, wskazuje iż zachodzi prawdopodobieństwo braku dobrowolnego uregulowania zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji nieostatecznej Naczelnika nr [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z dnia nr [...] r. w wysokości należności głównej 36.316.322,00 zł. Jak wskazano powyżej, podział kapitału dla Spółki jako podmiotu prawnego jest pogorszeniem, a nie polepszeniem jej sytuacji finansowej. W ocenie organu strona nie wykazała, w jaki sposób proces restrukturyzacji A Sp. z o. o. zagwarantuje wykonanie przedmiotowych zobowiązań podatkowych, a argumentacja pełnomocnika Spółki w tym zakresie odnosi się jedynie do przedstawienia informacji dotyczących celu, charakteru i przyczyn dokonanego podziału oraz prezentacji jego przebiegu.

Organ podkreślił, że nie bez znaczenia jest również fakt, że oprócz zaległości wynikających z decyzji Naczelnika nr [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z nr [...] r., której zaskarżonym postanowieniem nadano rygor natychmiastowej wykonalności, Spółka posiada również zaległości w podatku akcyzowym za okres styczeń - listopad 2012r. w łącznej wysokości należności głównej 15.647.092,00 zł, co stanowi dodatkową obawę, że przy obecnej sytuacji materialnej i finansowej Spółka nie sprosta realizacji ciążących na niej należności publicznoprawnych.

Podsumowując organ uznał, że zebrany materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia przesłanek określonych w art. 239b § 1 pkt 2 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa i wydania zaskarżonego postanowienia.

W skardze do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z nr [...] r. w całości wraz z poprzedzającym je postanowienie organu I instancji i zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie art. 239b § 1 i § 2 w zw. z art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 217 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.

W uzasadnieniu skargi, podniesiono, iż organ odwoławczy w przedmiotowej sprawie nie wykazał zaistnienia przesłanek z art. 239b § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, w szczególności § 2 tego przepisu, uzależniającego jego zastosowanie od uprawdopodobnienia, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane i tym samym naruszył ogólną zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Pełnomocnik Spółki zakwestionował fakt wystąpienia w sprawie ww. przesłanek wskazując, że zarówno Naczelnik nr [...] Urzędu Skarbowego w Ł., jak i Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. stwierdzili ich istnienie jedynie w oparciu o historyczne i niekompletne dane.

W ocenie pełnomocnika, załamanie się kondycji finansowej Spółki spowodowane było działaniem organów podatkowych. Na podstawie decyzji Naczelnika nr [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. z nr [...]r. nr nr [...]dokonano zabezpieczenia na majątku PPHTU A Sp. z o.o. przybliżonej kwoty zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okres kwiecień - listopad 2014r. w łącznej wysokości 25.639.252 zł. Do tego czasu sytuacja finansowa Spółki przedstawiała się dobrze, na co wskazywały instrumenty oceny kondycji finansowej Przedsiębiorstwa. Pełnomocnik zauważył także, że w trakcie postępowania zabezpieczającego, dokonano zajęcia rachunków bankowych Spółki, co przyczyniło się do znacznych utrudnień w prowadzeniu działalności gospodarczej. Wskazał również, że w 2017r. Strona przekazała na poczet zabezpieczenia nieostatecznej decyzji podatkowej blisko 500.000 zł, co w jego ocenie świadczy o tym, że A Sp. z o.o. starała wywiązywać się w możliwie najwyższym stopniu z ciążących na niej zobowiązań, przy jednoczesnym zachowaniu możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Pełnomocnik zwrócił także uwagę, że organ podatkowy nadając decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności oparł się jedynie na fragmentarycznych danych dotyczących majątku trwałego Spółki, a jego zdaniem nie każde przedsiębiorstwo musi dla prowadzenia działalności gospodarczej posiadać majątek wart wiele milionów złotych.

Według strony, nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej skutkowało zastosowaniem zajęcia egzekucyjnego co spowodowało, iż Spółka walczy o swój byt, dodatkowo z uwagi na wystąpienie przez Naczelnika nr [...] Urzędu Skarbowego w Ł. z wnioskiem o ogłoszenie upadłości P.P.H.T.U. A Sp. z o.o.

Ponadto pełnomocnik Spółki nie zgodził się również ze stanowiskiem organów podatkowych wskazującym, iż działanie A Sp. z o. o. w zakresie dokonanej restrukturyzacji działalności gospodarczej należało ocenić jako mające na celu utrudnienie prowadzenia postępowań zabezpieczających i egzekucyjnych. Okoliczność dotycząca wydzielenia zorganizowanej części przedsiębiorstwa i wniesienia jej do nowo utworzonej spółki nie może zostać uznana za "transfer", czy jakikolwiek rodzaj pozbywania się przez Spółkę majątku, który może utrudnić lub udaremnić egzekucję i nie powinna być wykorzystywana na niekorzyść Skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu.

W dniu nr [...] r. została wydana decyzja dotycząca zobowiązań spółki skarżącej w podatku VAT za poszczególne miesiące 2012r. oraz podatku wymierzonego na podstawie art. 108 ust.1 ustawy o VAT. Sama należność z tego ostatniego tytułu wynosi ok. półtora miliona złotych, nie mówiąc już o wielkościach kwot do zapłaty wynikających z zobowiązań za poszczególne miesiące określonych w cytowanej decyzji, których sumę organ wyliczył na ponad 53.000.000 zł.

W tej sytuacji znajduje uzasadnienie ustalanie przez organy podatkowe, czy spółka skarżąca posiada majątek, który mógłby stanowić zabezpieczenie spłaty powyższych należności. Wprawdzie w obowiązującym stanie prawnym decyzja nieostateczna nie podlega egzekucji, lecz określa wielkość zobowiązań w odmiennym, znacznie wyższym, kształcie od zadeklarowanych przez podatnika, co winno skłaniać organy do zabezpieczenia źródeł ewentualnej spłaty tak określonych zobowiązań w przypadku gdy decyzja stanie się ostateczna.

Jak wynika z treści zaskarżonego postanowienia okolicznością o znaczeniu zasadniczym było dostrzeżenie przez organ skutków uchwały wspólników spółki skarżącej z 24 maja 2016r., na podstawie której dokonano podziału spółki skarżącej w drodze przejęcia części majątku stanowiącego zorganizowaną część przedsiębiorstwa przez spółkę B Sp. z o.o. W wyniku wykonania tej uchwały spółka B Sp. z o.o. przejęła przeważającą część majątku nieruchomego i ruchomego spółki skarżącej, środki trwałe nabyte w ramach leasingu operacyjnego jak również ponad dziesięciokrotnie obniżony został kapitał zakładowy spółki skarżącej.

Po dokonaniu podziału we władaniu spółki skarżącej pozostały udziały w prawie użytkowania wieczystego gruntów obciążonych hipotekami na łączną kwotę ponad 25.000.000 zł. Ponadto, jak ustaliły organy znacznie zmniejszyła się suma aktywów spółki skarżącej.

W tej sytuacji i przy braku wskazania przez spółkę określonego majątku nie może budzić zastrzeżeń stwierdzenie organów, że spółka skarżąca nie posiada takiego majątku, który wystarczyłby na zaspokojenie należności wynikających z decyzji wymiarowej, co uprawdopodabnia niewykonanie zobowiązań wynikających z decyzji.

Ocena ta jest tym bardziej uzasadniona, że porównanie przychodów osiągniętych ze sprzedaży za rok 2016, w którym miał miejsce przychód netto oraz 2017r., kiedy zanotowano stratę netto wskazuje na znaczne pogorszenie sytuacji majątkowej spółki skarżącej. Również zatem i ta okoliczność potwierdza trafność oceny organów, że istnieje prawdopodobieństwo niewykonania zobowiązań przez spółkę skarżącą.

Nie bez znaczenia jest również i to, że spółka skarżąca posiada także zaległości w podatku akcyzowym na łączną kwotę ponad 15.500.000 zł, co tym bardziej potwierdza trafność konstatacji, że zobowiązania wynikające z decyzji nieostatecznej nie zostaną wykonane.

W ocenie Sądu wszystkie powyższe okoliczności wskazują jednoznacznie, że w sprawie ziściła się przesłanka zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej, o której mowa w art. 239b §1 punkt 2 w związku z art. 239b § 2 O.p.

Nie można przy tym podzielić stanowiska strony skarżącej, że obecna sytuacja finansowa spółki skarżącej jest wynikiem działań organów podatkowych. Wydanie decyzji w przedmiocie zabezpieczenia należności nie może być traktowane jako przyczyna niepowodzeń finansowych spółki skarżącej. Na zasadność i legalność wydania tej decyzji wskazał WSA w Łodzi w nieprawomocnym wyroku z 2 lutego 2018r., sygn. akt I SA/Łd 704/17 oddalając skargę na decyzję w przedmiocie zabezpieczenia na majątku spółki skarżącej przybliżonej kwoty zobowiązania w podatku VAT za poszczególne miesiące 2014r.

Faktem jest, że spółka skarżąca przekazała na poczet zabezpieczenia ok. 500.000 zł, lecz była to jedynie nieznaczna część należności wynikających z decyzji wymiarowej. Sam fakt zajęcia rachunków bankowych spółki niewątpliwie utrudniał spółce prowadzenie działalności gospodarczej, jednak nie był przyczyną złego stanu finansów spółki, lecz jego skutkiem. Zatem ocena spółki skarżącej, że to za sprawą organów podatkowych doszło do pogorszenia jej sytuacji finansowej jest błędna i nie uwzględnia rzeczywistego stanu rzeczy wynikającego z decyzji wymiarowej jak również decyzji w przedmiocie zabezpieczenia należnych kwot na majątku spółki.

W odniesieniu do zarzutu skargi dotyczącego braku zbadania "aktualnej sytuacji finansowej spółki" zauważyć należy, że sama spółka skarżąca nie wskazała majątku, który mógłby spełnić warunek z art. 239b § 1 punkt 2 O.p., to jest miałby wartość odpowiadającą wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. W tej sytuacji wywody skargi dotyczące pozytywnych wskazań "instrumentów oceny kondycji finansowej" dla spółki nie zasługują na uwzględnienie tym bardziej, że dotyczą lat 2013-2015.

Nie sposób także podzielić argumentacji skargi w zakresie restrukturyzacji spółki skarżącej. Wbrew stanowisku strony organy podatkowe potraktowały wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa spółki i przeniesienie jej do innej spółki jako zmniejszenie możliwości uregulowania należności publicznoprawnych, co w świetle wartości majątku przekazanego i pozostawionego w spółce jest oczywiste. Organy te nigdy nie kwestionowały natomiast zgodności z prawem restrukturyzacji spółki skarżącej.

Natomiast przywołane w skardze sformułowanie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia o zwiększeniu prawdopodobieństwa braku dobrowolnego uregulowania zobowiązań na skutek restrukturyzacji ma charakter odosobniony, wobec czego nie wpływa na ocenę legalności tego postanowienia.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności i nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018r., poz. 1302) należało orzec jak w sentencji.

DB