Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 156/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58. ust. 1, , art. 61 ust. 8, art. 37 ust. 1, art. 41 ust. 1 i 2, art. 8
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca), , Protokolant sekretarz sądowy Małgorzata Domagalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. na rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z dnia [...] lutego 2022 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (dalej: skarżąca, strona, spółka, wnioskodawca) jest rozstrzygnięcie Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (dalej: PARP, Instytucja Pośrednicząca, organ) zawarte w piśmie z 3 lutego 2022 r. nr [...] nieuwzględniające protestu od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym:

Skarżąca 17 lutego 2021 r. złożyła wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "Wdrożenie innowacyjnej usługi mobilnej [...] – zwiększenie konkurencyjności poprzez wdrożenie wyników badań B+R, zastosowanie innowacyjnych produktów, usług i rozwiązań", który został zarejestrowany pod nr [...]. Wniosek złożono w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój 2014-2020, Oś priorytetowa 3 Wsparcie innowacji

w przedsiębiorstwach, Działanie 3.2 Wsparcie wdrożeń wyników prac B+R, Poddziałanie 3.2.1 Badania na rynek, konkurs nr 4 w 2020 r.

Pismem z 5 listopada 2021 r. nr [...] PARP poinformowała stronę, że jej wniosek o dofinansowanie nie został wybrany do dofinansowania (k. 41-65 akt sądowych). Komisja Oceny Projektów (dalej również KOP) uznała, że projekt nie spełnił kryteriów wyboru projektów. W wyniku oceny otrzymał bowiem 4 punkty (minimalna ilość punktów wynosiła 12) oraz nie uzyskał minimum 1 punktu w następujących kryteriach:

- nr 1 "Projekt dotyczy wdrożenia wyników prac badawczo-rozwojowych";

- nr 2 "Projekt jest przygotowany do realizacji";

- nr 3 "Wydatki w ramach projektu są racjonalne i uzasadnione z punktu widzenia zakresu i celu projektu, zgodne z obowiązującymi limitami oraz dopuszczalnymi przeznaczeniami pomocy";

- nr 4 "Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu";

- nr 5 "Wnioskodawca posiada zdolność do sfinansowania projektu";

- nr 6 "Projekt jest zgodny z zasadami horyzontalnymi wymienionymi w art. 7 i 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013";

- nr 7 "Innowacyjność produktu lub procesu technologicznego";

- nr 8 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji".

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia PARP wskazała, że projekt podlegający ocenie dotyczy wdrożenia nowego produktu w formie usługi - mobilnej [...] w E.. Po analizie wniosku o dofinansowanie, przeprowadzonym Panelu Ekspertów oraz wyjaśnieniach przesłanych przez wnioskodawcę uznała, że skarżąca nie spełniła ww. kryteriów, ponieważ w każdym z nich uzyskała po 0 punktów

z przyczyn podanych poniżej.

W kryterium nr 1 KOP oceniła, że prace stanowiące podstawę dla przedmiotowego wdrożenia nie mają charakteru prac badawczo-rozwojowych (dalej: B+R), nie zostały ukończone oraz nie są kluczowe dla planowanego do wdrożenia produktu. Wnioskodawca nie przedstawił bowiem informacji uprawdopodabniających, że realizowane prace to eksperymentalne prace rozwojowe. Nie wskazano np. metodologii badawczej, narzędzi badawczych, pomiarowych, projektowych, jakie wykorzystano w ramach realizacji przedmiotowych prac. Przedmiotowe prace nie obejmowały pozyskania nowej, niedostępnej wiedzy, jak również opracowania innowacyjnego rozwiązania, produktu. Wnioskodawca nie przedstawił, jakie cechy świadczą o innowacji produktowej (brak takich informacji nie tylko w opisach innowacyjnego produktu, ale również w tabeli rezultatu), nie określił w sposób wymierny, obiektywnie weryfikowalny, jakie parametry nowej usługi zostaną zapewnione, jakie konkretne przewagi konkurencyjne zostaną zaoferowane, nie uprawdopodobnił, że powyższe cechuje gotowość wdrożeniowa. Poza tym wnioskodawca nie wskazał, że zrealizowane zostały prace/testy w środowisku zbliżonym do rzeczywistego lub rzeczywistym. Brak jest również informacji

o granicach stosowalności nowej usługi, np. poziomie warunków atmosferycznych, liczebności grup.

W ramach kryterium nr 2 wnioskodawca nie wskazał ryzyk technologicznych odnoszących się do planowanej do zastosowania technologii czy też procesu świadczenia usługi. Kryterium to uznano za niespełnione z uwagi na istotne braki

w ramach analizy ryzyka w projekcie.

W kryterium nr 3 KOP stwierdziła, że wszystkie zaplanowane w projekcie wydatki są nieracjonalne i nieuzasadnione w odniesieniu do celów projektu oraz celów działania. Taka ocena tego kryterium ma związek z tym, że w kryterium nr 1 uznano, iż projekt nie dotyczy wdrożenia wyników prac B+R, a przedstawione prace nie mają kluczowego znaczenia dla opracowania/udoskonalenia produktu (usługi). Dlatego nie wykazano w ramach kryterium nr 3 powiązania przedmiotowych wydatków z wdrażaną innowacją.

W odniesieniu do kryterium nr 4 KOP zwróciła uwagę, że cele realizacji projektu nie zostały wyrażone poprzez zadeklarowane i uzasadnione we wniosku wskaźniki produktu i rezultatu. Wnioskodawca nie wskazał, według jakich danych je skonstruował, według jakiej formuły i przy jakich założeniach. Jednocześnie zaproponowane wartości wskaźników nie można uznać za realne i adekwatne do założeń projektu. Wartości docelowe wskaźników nie zostały potwierdzone

w przeprowadzonych pracach B+R.

Analiza kondycji finansowej wnioskodawcy w ramach kryterium nr 5 dała KOP podstawę do stwierdzenia, że nie zapewnia on finansowania wkładu własnego wymaganego w ramach projektu. Wnioskodawca nie posiada bowiem dodatkowych środków pozwalających na krótkoterminowe finansowanie podatku VAT, którego wartość w projekcie jest znacząca. Natomiast jakiekolwiek opóźnienia ze zwrotem tego podatku mogą poważnie zakłócić płynność finansową wnioskodawcy oraz realizowanego projektu.

Zgodnie z kryterium nr 6 uznano, że przedmiotowy projekt nie jest zgodny

z obiema zasadami horyzontalnymi wymienionymi w art. 7 i 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013. Zaprezentowane we wniosku

i jego uzupełnieniu informacje w tym zakresie nie można uznać za kompletne oraz wystarczające do uznania nie tylko pozytywnego wpływu projektu na zasadę zrównoważonego rozwoju i dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, ale również na aspekt zgodności projektu z zasadą równości szans kobiet i mężczyzn. Wnioskodawca w odniesieniu do części produktów projektu wskazał jedynie, iż np. samochód będzie dostosowany do przewozu osób z niepełnosprawnościami, jednak nie wskazał, jakie cechy, zmiany, elementy pozwolą na spełnienie tej funkcji, dla jakich rodzajów niepełnosprawności osiągnięta zostanie deklarowana dostępność. Nie przedstawił również, jaka konkretna zasada 4R zostanie spełniona. W tabeli rezultatu projektu przedstawiono wskaźnik nazwany "zgodność projektu z zasadę 4R". Jednak nie wskazano, czego dotyczy zgodność projektu w tym aspekcie, jak również metodologii pomiaru i określenia wskaźnika.

W odniesieniu do kryterium nr 7 organ wskazał, że brak jest w projekcie przedstawienia cech i funkcjonalności nowej usługi w sposób obiektywnie weryfikowalny, tj. przy wykorzystaniu wymiernych wskaźników. W związku z tym nie można uznać, że wdrażane rozwiązanie stanowi innowację produktową (w formie usługi), gdyż nie potwierdzono mierzalnymi, obiektywnie weryfikowalnymi parametrami, że innowacja produktowa wykazuje innowację co najmniej na poziomie kraju. Zastosowane w projekcie rozwiązanie nie wpłynie znacząco na rozwój branży

i rynku, ze względu na występowanie na rynku rozwiązań rodzajowo podobnych (dostępne na rynku pływaki do farm PV na wodzie).

W ramach oceny spełnienia kryterium nr 8 organ wskazał, że

w przedstawionym przez wnioskodawcę projekcie nie dokonano wiarygodnego porównania parametrów jego rezultatu do parametrów rozwiązań występujących na rynku. Nie przedstawiono też porównania cenowego, ani informacji, które pozwalają uznać, że rezultaty projektu są odpowiedzią na potrzeby odbiorców, a tym samym występuje zapotrzebowanie na rozwiązanie wnioskodawcy (brak zdefiniowania rynku). Poza tym przedstawiona prognoza finansowa przychodów oraz kosztów związanych z wdrożeniem rezultatu projektu nie została uwiarygodniona, przez co wskazana przez wnioskodawcę opłacalność nie może być uznana za rzetelną.

Jednocześnie PARP przyznał po 1 punkcie za kryterium nr 9 "Projekt wpisuje się w Krajową Inteligentną Specjalizację", kryterium nr 12 "Kwalifikowalność wnioskodawcy w ramach poddziałania", kryterium nr 13 "Przedmiot projektu nie dotyczy rodzajów działalności wykluczonych z możliwości uzyskania wsparcia" oraz kryterium nr 15 "Projekt jest realizowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej" (łącznie 4 punkty).

Z uwagi na fakt, że wnioskodawca nie posiadał 6-miesięcznego stażu członkostwa w klastrze, uzyskał 0 punktów za kryterium nr 10 "Wnioskodawca jest członkiem Krajowego Klastra Kluczowego". Projekt nie otrzymał punktów również

w ramach kryterium nr 11 "Projekt polega na wdrożeniu wyników prac B+R chronionych patentem lub zgłoszonych do ochrony patentowej lub prawem ochronnym na wzór użytkowy lub dotyczących zgłoszonego wzoru użytkowego".

W dniu 20 grudnia 2021 r. wnioskodawca wniósł protest od negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie, wskazując zarzuty do negatywnie ocenionych kryteriów nr 1-8 (k. 148-152 akt sądowych).

W odniesieniu do kryterium nr 1 wnioskodawca nie zgodził się z zarzutem KOP, że przeprowadzone przez niego prace nie mogą być uznane za eksperymentalne prace rozwojowe, a co najwyżej za prace przygotowawcze niemające charakteru B+R. Zdaniem strony ocena dokonana przez KOP jest niezgodna z § 2 pkt 19 i 20 Regulaminu konkursu oraz art. 2 punkt 86 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz.Urz.UE.L.2014.187.1, dalej: rozporządzenie 651/2014). Wnioskodawca stwierdził, że przeprowadzone przez niego własne prace rozwojowe prowadziły do zdobywania, łączenia i wykorzystywania wiedzy i umiejętności w celu opracowania nowych usług, były nadto działalnością twórczą i systematyczną. Podniósł w proteście, że definicja "eksperymentalnych prac rozwojowych" nie zawiera konieczności pozyskiwania "nowej, niedostępnej wiedzy", ani obligatoryjnego przeprowadzania testów w środowisku rzeczywistym lub zbliżonym do rzeczywistego. W ocenie strony KOP nie spostrzegła informacji o testach zawartych w sprawozdaniu z realizacji prac oraz protokole odbioru, a dokumenty te potwierdzają zakończenie prac eksperymentalno-rozwojowych w zakresie planowanym i uprzednio zleconym. Wbrew twierdzeniom KOP wnioskodawca przedstawił cechy innowacji usługi, zamieszczając stosowne wskaźniki w tabelach rezultatu, wskazując przy tym konstrukcję wskaźników oraz sposób ich weryfikacji. Analogicznie tabela rezultatów określa wskaźnik osiągnięcia przewagi konkurencyjnej oraz ściśle powiązanych wskaźników osiągnięcia cech funkcjonalności nowej usługi wynikającej z prac eksperymentalno-rozwojowych, które to stanowić mają konkretne elementy uzyskania przewagi konkurencyjnej.

Za podstawę niespełnienia kryterium nr 2 uznano istotne braki w analizie ryzyka w projekcie. Zdaniem strony oceniający nie zapoznali się w tym zakresie

z przesłanymi uzupełnieniami oraz pismami właściwych organów o tym, że inwestycja nie będzie miała negatywnego wpływu na środowisko oraz że nie wymaga uzyskania decyzji środowiskowej. KOP powinna przyznać w tym kryterium 3 punkty.

W związku z tym, że projekt dotyczy wdrażania prac badawczo-rozwojowych, to konsekwencją takiego uznania, zdaniem wnioskodawcy, jest konieczność zmiany punktacji w kryterium nr 3 (ocena wydatków w ramach projektu).

W odniesieniu do kryterium nr 4 skarżący stwierdził, że wyraził cele projektu we wskaźnikach rezultatów i produktu, uwzględniając przy tym szczególną specyfikę projektu w aspekcie wdrażania na rynek innowacyjnej w skali ponad kraj usługi, przy braku usług bezpośrednio konkurencyjnych. Specyfika i relacja usługi wdrażanej

z dobrami substytucyjnymi wymagała od wnioskodawcy niestereotypowego określenia części parametrów wskaźników ich wartości bazowych i końcowych. Wbrew twierdzeniom KOP w dokumentacji aplikacyjnej prawidłowo wskazano

w aspekcie usług substytucyjnych firmy konkurujące, ze szczególnym wskazaniem adresów ich stron internetowych.

W zakresie spełnienia kryterium nr 5 wnioskodawca podniósł, że KOP nie dokonała weryfikacji na podstawie informacji w sprawozdaniach finansowych za dwa ostatnie lata obrotowe i nie wzięła pod uwagę danych zawartych w prognozach finansowych. KOP zignorowała również informacje o posiadaniu przez wnioskodawcę znacznego majątku trwałego, swoistej rezerwy na nadzwyczajne sytuacje.

Wnioskodawca stwierdził, że w ramach kryterium nr 6 wskazał dwie z czterech reguł 4R, które będą spełnione, podkreślając, że dla pozytywnej oceny kryterium niezbędne było spełnienie jedynie jednej. Wskazał również w dokumentacji aplikacyjnej szeroko inne aspekty środowiskowe, nieobjęte zasadą 4R. Przy ocenie tego kryterium KOP nie zapoznała się z dokumentami aplikacyjnymi oraz uzupełnieniami merytorycznymi złożonymi w ramach procedury wezwania do uzupełnień, dlatego ocena nie została wykonana z należytą starannością.

W ramach kryterium nr 7 wnioskodawca w proteście wskazał na brak obiektywizmu i naruszenie przez KOP zasady prawdy obiektywnej. Nie zgodził się ze stwierdzeniem, iż nie można uznać, że wdrażane rozwiązanie stanowi innowację produktową w formie usługi, gdyż nie potwierdzono obiektywnie weryfikowalnymi parametrami, że innowacja produktowa wskazuje na innowację co najmniej na poziomie kraju. Zdaniem strony przedstawił źródła weryfikacji poziomu identyfikacji poprzez wybór wielu stron internetowych firm krajowych oferujących dobra substytucyjne oraz światowej czołówki europejskiej w niszowej, ale nowatorskiej branży przedmiotu projektu. Stwierdził, że te same wskazane w dokumentach aplikacyjnych źródła wskazują na zapotrzebowanie odbiorców.

Wnioskodawca nie zgodził się również z oceną w ramach kryterium nr 8, podnosząc, że wskazał wszystkie wymagane wezwaniami parametry. Dlatego konieczna jest w tym zakresie ponowna ocena projektu.

Ponadto skarżąca podniosła w proteście, że analogiczny wniosek spółki [...] złożony do PARP, przy tożsamej treści wniosku i tych samych kryteriach oceny, został oceniony w sposób przychylny, bez skutku odrzucenia wniosku, jak w niniejszego sprawie.

W wyniku rozpoznania protestu PARP, działając na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 818 ze zm., dalej: ustawa wdrożeniowa), rozstrzygnięciem zawartym w piśmie z 3 lutego 2022 r. nr [...] poinformowała skarżącą, że protest nie został uwzględniony (k. 15-27 akt sądowych). W uzasadnieniu organ szczegółowo odniósł się do podnoszonych zarzutów uznając, że nie mają one wpływu na wynik pierwotnej negatywnej oceny.

Analizując całokształt dokumentacji złożonej przez wnioskodawcę organ uznał, że zarzuty zawarte w proteście odnośnie do oceny projektu w ramach kryterium nr 1 są niezasadne. Wnioskodawca jedynie zadeklarował, że prace badawcze dotyczyły opracowania nowej usługi szkolenia z wykorzystaniem katamaranów, ecokatamaranów i ekologicznych środków transportu wodnego. Wprawdzie wnioskodawca dołączył do wniosku raport z prac badawczych, w którym wskazano co było przedmiotem badań (w kilkuzdaniowym punkcie), jednak nie załączono żadnych obiektywnie weryfikowalnych wyników tych prac. Tym samym nie można uznać, że przeprowadzono eksperymentalne prace rozwojowe, gdyż nie uwiarygodniono, że w ich rezultacie zdobyto, połączono, ukształtowano

i wykorzystano dostępną aktualnie wiedzę, umiejętności z dziedziny nauki, technologii i biznesu oraz inną stosowną wiedzę i umiejętności w celu opracowywania nowych cech lub ulepszonych produktów, procesów lub usług.

Organ przy rozpoznawaniu protestu posiłkował się oceną eksperta zewnętrznego, z opinią którego zgodził się, że o ile definicja prac rozwojowych nie obliguje do przeprowadzenia testów w środowisku rzeczywistym lub zbliżonym do niego (na co wskazywała strona w proteście), to jednak raport z prac B+R powinien zawierać precyzyjne dane techniczne, parametry, wykresy i rysunki oddające rezultat prac. Raport wnioskodawcy takich informacji nie zawiera, dlatego nie można uznać, że przeprowadzone prace (jako prace koncepcyjne) są pracami rozwojowymi, zostały ukończone oraz że są kluczowe dla planowanego do wdrożenia produktu.

W odpowiedzi na zarzut protestu, że w pierwotnej ocenie projektu wskazano na istotne braki w analizie ryzyka w projekcie w ramach kryterium nr 2, PARP podtrzymała stanowisko, że w projekcie nie odniesiono się do ryzyk technologicznych związanych z planowaną do zastosowania technologią czy też procesem świadczenia usługi. Dlatego KOP, zgodnie z wymogami tego kryterium, nie przyznała 1 punktu. Tym samym wnioskodawca nie spełnił wymogów, aby uzyskać maksymalną punktację (3 punkty), którą otrzymuje się wówczas, gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki wystarczające do uzyskania oceny 1 punktu.

W odniesieniu do zarzutów protestu co do oceny kryterium nr 3 PARP wskazała, że wnioskodawca nie wykazał w dokumentacji aplikacyjnej, w tym

w wyjaśnieniach w odpowiedzi na wezwanie KOP po Panelu Ekspertów, że wydatki planowane do poniesienia w ramach projektu są racjonalne i uzasadnione. Ponadto w związku z tym, że w ramach rozstrzygnięcia protestu potwierdzono, że projekt nie dotyczy wdrożenia wyników prac badawczo-rozwojowych, a przedstawione prace nie mają kluczowego znaczenia dla opracowania/udoskonalenia usługi zgodnie

z wymogami kryterium, wszystkie zaplanowane wydatki zostały uznane za nieracjonalne i nieuzasadnione w odniesieniu do celów działania.

Zarzuty przedstawione w proteście odnośnie do oceny kryterium nr 4 projektu organ uznał za niezasadne, ponieważ wartości końcowe żadnego ze wskazanych przez wnioskodawcę we wniosku wskaźników rezultatu nie zostały potwierdzone za pomocą przeprowadzonych prac B+R, nie wiadomo, na podstawie jakich danych określono ich wartości, według jakiej formuły zostały wyznaczone, w jaki sposób określono ich wartości początkowe. Same wskaźniki dobrane zostały nieprawidłowo, nie są one realne i adekwatne do założeń projektu.

W ramach wykazania zdolności do sfinansowania projektu – kryterium nr 5 – wnioskodawca zaplanował budżet projektu na kwotę 20.462.046 zł, z czego koszty kwalifikowalne stanowią 16.911.722 zł. Wskazano we wniosku, że projekt będzie finansowany z dotacji w kwocie 11.804.154 zł, uwzględniono również pożyczkę zewnętrzną w kwocie 930.000 zł oraz podwyższenie kapitału spółki na kwotę 2.500.000 zł. Pozostała kwota będzie finansowana ze środków własnych wnioskodawcy w wysokości 5.227.892 zł. Wnioskodawca potwierdził możliwość wniesienia dopłat do kapitału w wysokości 2.500.000 zł oraz sfinansowanie pożyczek na kwotę 930.000 zł. Natomiast nie wykazał w pełni zdolności do płynnego finansowania projektu, ponieważ zadeklarował w ramach środków własnych, że podatek VAT w wysokości 3.550.324 zł będzie finansowany z kredytu krótkoterminowego pod zastaw hipoteki, a nie dołączył do wniosku wymaganej

w takim wypadku promesy udzielenia kredytu, sporządzonej na podstawie przeprowadzonej analizy finansowej wnioskodawcy.

PARP podtrzymała również ocenę negatywną kryterium nr 6 projektu wskazując, że w ramach procedury wezwania do uzupełnień skarżący miął wskazać, w jaki sposób poszczególne produkty projektu będą dostępne dla osób

z niepełnosprawnościami. Jednak wnioskodawca nie wykazał, w jaki sposób i dla jakiej grupy niepełnosprawności zostaną dostosowane deski i wiązania kitesurfingowe, łódź pontonowa RIB, pontony i silniki do pontonów, skutery, samochód BUS elektryczny, samochód PlCKup, ograniczając się jedynie do deklaracji, że zostaną one dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych. Poza tym wnioskodawca w analizie dostępności dla osób niepełnosprawnych nie odniósł się do dronów, systemów wideoanalizy i rejestracji, sprzętu fotograficznego, go-pro, wyposażenia do obserwacji tradycyjnej, urządzeń i oprogramowania do systemu elektronicznej lokalizacji rejestracji położenia, komputerów, oprogramowania

i monitorów do prezentacji i innych produktów objętych kosztami. Zdaniem organu wnioskodawca nie kwestionował w proteście tej części oceny, przyznając jednocześnie słuszność w przyznaniu 0 punktów za brak spełnienia kryterium dostępności.

W odniesieniu do realizacji zasady 4R organ wskazał, że wartości początkowe i końcowe podane w tabeli wskaźników są deklaratywne i nie potwierdzają w sposób obiektywnie weryfikowalny realizacji tej zasady. Nie odniesiono się do założeń wymienionych w uzasadnieniu wpływu projektu na realizację zasady 4R, nie wykazano w jaki sposób realizacja projektu przełoży się ilościowo na realizację zasady 4R w odniesieniu do tych założeń. Tym samym nie można uznać zarówno pozytywnego wpływu projektu na zasadę zrównoważonego rozwoju i dostępności dla osób z niepełnosprawnościami, ale również na aspekt zgodności projektu z ww. zasadą.

Organ w rozstrzygnięciu z 3 lutego 2022 r. zauważył, że wnioskodawca

w proteście nie zakwestionował oceny, że brak jest podstaw by uznać, iż planowana do wdrożenia usługa prezentować będzie przewagi konkurencyjne względem usług dostępnych na rynku. Wskazana cecha "przewaga konkurencyjna" nie wynika bowiem z prac B+R, ponieważ tego rodzaju prace nie zostały zrealizowane przez stronę.

W odniesieniu do stwierdzenia w proteście, że wnioskodawca przedstawił źródła weryfikacji poziomu identyfikacji poprzez wybór wielu stron internetowych firm krajowych oferujących dobra substytucyjne oraz światowej czołówki europejskiej

w niszowej, ale mega nowatorskiej branży przedmiotu projektu, organ oparł się na opinii eksperta zewnętrznego. W tym zakresie zauważył, że wnioskodawca nie wskazał konkretnych adresów stron internetowych, dlatego nie można uznać źródeł weryfikacji wartości początkowych wskaźników za wiarygodne. Tym samym nie można również uznać, że wdrażane rozwiązanie stanowi innowację produktową

(w formie usługi), gdyż nie potwierdzono tego mierzalnymi i obiektywnie weryfikowalnymi parametrami. Nie wykazano też, że rozwiązanie stanowi innowację co najmniej na poziomie kraju - jest to innowacja na poziomie przedsiębiorstwa. Brak uznania innowacyjności co najmniej na skalę krajową nie pozwala przyznać punktów

w pozostałych aspektach oceny: wpływu na rynek oraz czy rozwiązanie dotyczy wysokich lub średniowysokich technologii lub usług wiedzo-chłonnych.

Oceniając ponownie projekt w ramach kryterium nr 8 PARP stwierdziła, że nie można oprzeć opłacalności projektu o usługę, która nie jest jeszcze gotowa do wdrożenia i nie posiada najważniejszych cech i funkcjonalności, które mają decydować o konkurencyjności produktu i jego przewagach rynkowych. W związku

z tym z uwagi na nierzetelne dane oraz brak wykazania zasadności realizacji projektu przyznanie punktacji w tym kryterium nie jest możliwe.

Organ uznał za niezasadny zarzut, że analogiczny wniosek strony złożony do PARP przy tożsamej treści i tych samych kryteriach oceny został oceniony przychylnie. W tym zakresie podniósł, że ocena przedmiotowego projektu nie może zostać przeprowadzona w oparciu o inny projekt, dla którego określono odrębny regulamin konkursu oraz skład Komisji Oceny Projektów.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem skarżąca pismem z 22 lutego 2022 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uwzględnienie i stwierdzenie, że ocena projektu została przeprowadzona

w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi strona wskazała kryteria wyboru projektów, z których oceną nie zgadza się, przy czym treść zarzutów pokrywa się z treścią protestu (k. 6-10v akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i szczegółowo odniósł się do zarzutów dotyczących oceny projektu w ramach kryteriów od 1 do 8 (k. 351-359v akt sądowych).

W piśmie procesowym z 8 kwietnia 2022 r. (k. 372-377v akt sądowych) strona złożyła uzupełnienie uzasadnienia do kwestionowanych kryteriów wyboru (od nr 1 do nr 8). Jednocześnie załączyła do pisma jako pomocnicze wskazanie dowolności

i arbitralności oceny analogiczny wniosek złożony w ramach NMF z zaznaczonymi fragmentami wraz z kryteriami oceny w obydwu schematach, gdzie ocena PARP tożsamych lub analogicznych treści wniosku we wskazanych tych samych kryteriach oceny jest skrajnie odmienna (k. 435-453v, k. 498-508 akt sądowych).

W piśmie procesowym z 12 kwietnia 2022 r. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę (k. 523-531 akt sądowych), kwestionując ocenę pełnomocnika organu zarzutów skargi w odniesieniu do poszczególnych ośmiu kryteriów wyboru.

Natomiast w piśmie z 26 kwietnia 2022 r. nazwanym "uzupełnienie skargi"

(k. 717-719v akt sądowych) dodatkowo zarzuciła:

I. Naruszenie przepisów postępowania, których uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 144 § 4 w związku z art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. dalej: p.p.s.a.) poprzez:

a) ogólnikowe i powierzchowne, pomimo swojej pozornej obszerności, uzasadnienie przez organ zaskarżonego aktu, który stanowi powtórzenie błędnych tez organu przedstawionych

w rozstrzygnięciu organu I instancji,

b) brak odniesienia się do wszystkich zarzutów skarżącej zawartych

w proteście, w szczególności organ pominął zarzut naruszenia art. 56 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 58 ust. 1 w związku z art. 37 ust. 1-2 ustawy wdrożeniowej stwierdzając, że nie naruszył zasady rzetelności przy rozpoznaniu protestu, podczas gdy nie zbadał, czy PARP naruszyła w rozstrzygnięciu zasadę przejrzystości oraz ograniczyła się jedynie do przytoczenia jej definicji w brzmieniu Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014-2020 (dalej: Wytyczne),

c) brak samodzielnej oceny całokształtu sprawy i uchybienie przez PARP procedurze w zakresie postępowania dowodowego,

w sytuacji kiedy w celu wyjaśnienia faktycznego ustalenia racjonalności wydatków skarżącej (czy są one racjonalne

i uzasadnione) oraz co do kwestii krótkoterminowego finansowania podatku VAT konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego.

II. Naruszenie prawa materialnego, tj.:

1) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez oddalenie protestu, pomimo że istniały podstawy do jego uwzględnienia

i stwierdzenia, że ocena projektu została przeprowadzona

z naruszeniem prawa, w szczególności zasad: przejrzystości, rzetelności i bezstronności oraz zapewnienia wnioskodawcom równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania;

2) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i art. 125 ust. 3 lit a) rozporządzenia 1303/2013 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej przez ich błędną wykładnię i stwierdzenie, że skarżąca nie spełniała kryterium 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8, podczas gdy organ dokonał dowolnej i wybiórczej oceny projektu, stawiał wymagania względem wnioskodawcy niewynikające z dokumentacji konkursowej, co skutkowało bezzasadnym uznaniem, że projekt w ramach ww. kryteriów otrzymał 0 punktów, w sytuacji kiedy z treści wniosku wynika, że realizacja projektu jest opłacalna, a jego założenia uzasadniają jego realizację;

3) art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej przez jego błędną wykładnię i uznanie, że przy ocenie protestu PARP kierowała się zasadami: rzetelności, przejrzystości i prawidłowości, podczas gdy powielała argumenty poczynione w ramach oceny wniosku, co skutkowało oceną projektu z naruszeniem prawa i regulaminu,

a powołana opinia eksperta zewnętrznego nie może być uznana za merytoryczne rozpoznanie protestu. W ten sposób PARP działała sprzecznie z przepisami odwoławczymi, co skutkowało brakiem rzetelnej i obiektywnej oceny projektu, który otrzymał 0 punktów

w zakresie kryteriów od 1 do 8;

4) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym uznaniu przez organ, że nieuwzględnienie protestu strony nie naruszyło zasad przejrzystości i rzetelności oraz równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, skoro w przepisach tych przewidziano:

1) uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że:

a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo

i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1,

b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1, 2) oddalenie skargi w przypadku jej nieuwzględnienia oraz

3) umorzenie postępowania w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej kryterium "naruszenia prawa", prawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 i art. 67 tej ustawy, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy, jak również do procedury odwoławczej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów.

Legalność oceny projektu bada się więc pod kątem zgodności z przepisami prawa wspólnotowego i ustaw, ale także postanowień systemu realizacji programu operacyjnego. Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu dokonanej przez PARP, jak również legalność działań podejmowanych w toku procedury odwoławczej, które znalazły ostateczny wynik w informacji z 3 lutego 2022 r., należy stwierdzić, że odpowiadają one prawu.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że kontrola sądu administracyjnego przeprowadzona w powyższym zakresie jest ograniczona, ponieważ powinna zmierzać do oceny, czy argumentacja oceniającego nie jest dowolna, czy mieści się

w granicach danej sprawy, czy nie jest oderwana od kryteriów wynikających

z regulaminu konkursu. Sąd nie jest uprawniony do weryfikacji merytorycznej oceny projektu, dokonanej przez ekspertów, np. przez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi, lecz uprawniony jest do kontroli sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny, takich jak: równość, przejrzystość, bezstronność, niezmienność

i rzetelność, wywodzonych z ustawy wdrożeniowej, a także z punktu kompletności tej oceny oraz jasności przyjętych kryteriów (por. wyrok WSA w Olsztynie z 13 września 2017 r., sygn. akt I SA/Ol 380/17, wyrok WSA w Szczecinie z 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 692/11, wyrok WSA w Warszawie z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt VIII SA/Wa 701/20, wszystkie publ. cbosa).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny

i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji

o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów (art. 37 ust. 2), które są określone w regulaminie każdego konkursu (art. 41 ust. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej).

Zasada przejrzystości ma na celu wyłączenie ryzyka faworyzowania

i arbitralności ze strony instytucji przeprowadzającej nabór wniosków

o dofinasowanie. Organy administracji publicznej, działając w zgodzie z zasadą przejrzystości, muszą ustanowić jednoznaczne warunki i zasady postępowania

w przedmiocie wyboru projektów. Przestrzeganie zasady przejrzystości zobowiązuje także instytucje do wyczerpującego i precyzyjnego uzasadnienia oceny i wyboru projektów.

Rzetelna ocena projektu to działanie właściwej instytucji w sposób wiarygodny, zgodny z ustalonymi regułami i zasadami postępowania. Przestrzeganie tej zasady oznacza należyte wykonywanie obowiązków danej instytucji. Zgodnie

z uzasadnieniem do projektu ustawy wdrożeniowej rzetelność związana jest przede wszystkim z obowiązkiem właściwej instytucji dogłębnej i zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu oraz przedstawianiu na zakończenie oceny wyczerpującego merytorycznego uzasadniania objęcia bądź odmowy objęcia danego przedsięwzięcia dofinansowaniem (Rafał Poździk (red.), Komentarz do ustawy

o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych

w perspektywie finansowej 2014-2020, System Informacji Prawnej LEX).

Mając powyższe na względzie wskazać należy, że wbrew zarzutom skarżącej organ szczegółowo przedstawił podstawy swojego stanowiska w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie jest ogólnikowe, powierzchowne, a ocena wniosku na skutek protestu przeprowadzona zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Skarżąca zarzuca błędną, dowolną ocenę wniosku dokonaną przez organ. Sąd nie podziela takiej oceny, wskazując, że to zarzuty skargi (tożsame z treścią protestu) są polemiczne, oparte na własnym przeświadczeniu o kompletności i prawidłowości złożonego wniosku.

Zarzuty zawarte w uzasadnieniu skargi również nie zasługują na uwzględnienie. Wskazane przepisy p.p.s.a., których naruszenie skarżąca zarzuca organowi, nie dotyczą Instytucji Pośredniczącej, która bada protest pod względem zgodności wniosku z ustawą wdrożeniową, dokumentacją aplikacyjną, regulaminem konkursu wraz z kryteriami wyboru oraz materiałów uzyskanych w trybie wezwania. Przepis art. 56 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wskazuje, że Instytucja Pośrednicząca weryfikuje wyniki dokonanej przez siebie oceny projektu w zakresie kryteriów

i zarzutów. Skarżąca, zarzucając w uzupełnieniu skargi brak odniesienia się do wszystkich zarzutów w proteście oraz naruszenie zasady przejrzystości, nie wskazuje jednak, w jaki sposób ewentualne uchybienie ma wpływ na wynik oceny, czy ten wpływ jest istotny.

Wnioskodawca, przystępując do konkursu, winien znać w pełni jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Każdy uczestnik konkursu wyraża akceptację dla zasad konkursu i w dalszych swych działaniach w postępowaniu konkursowym, chcąc uzyskać pomoc, musi się do tych zasad precyzyjnie stosować. Opis zawarty we wniosku powinien być rzetelny

i przekonujący, poparty sumiennie przygotowanymi dokumentami (np. wynikami przeprowadzonych w danym zakresie badań czy analiz). Wiarygodność

i adekwatność dołączonej do wniosku dokumentacji jest również oceniana

w kontekście okoliczności podniesionych we wniosku.

Ocena niniejszego projektu dokonywana była przez KOP w formie Panelu Ekspertów (§ 2 pkt 15 i § 9 ust. 2 regulaminu konkursu). Wnioskodawca brał udział

w posiedzeniu Panelu Ekspertów i miał możliwość składania wyjaśnień co do tych aspektów wniosku, które budziły wątpliwości ekspertów (§ 9 ust. 3, ust. 6 i ust. 7 regulaminu konkursu). Poza tym kryteria wyboru dopuszczały w każdym kryterium od nr 1 do nr 8 możliwość jednokrotnego uzupełnienia lub poprawienia wniosku

o dofinansowanie (§ 9 ust. 14 regulaminu konkursu). Przedmiotowy projekt w ww. kryteriach był przez stronę uzupełniany w związku z dodatkowymi zaleceniami

i pytaniami ekspertów (historia uzupełnień/wyjaśnień k. 236-243v akt sądowych). Panel Ekspertów sporządził jedną ocenę merytoryczną wniosku o dofinansowanie, przedstawioną w arkuszu oceny, uwzględniając treść wniosku konkursowego oraz załączonej do niego dokumentacji wraz z wyjaśnieniami (k. 694-698 akt sądowych).

Przedmiotowy projekt mógł zostać wybrany do dofinansowania, jeżeli spełniał kryteria wyboru i uzyskał wymaganą liczbę punktów, tj. co najmniej 12 punktów,

z zastrzeżeniem, że w kryteriach od 1 do 8 oraz od 12 do 13 i w kryterium 15 uzyskał co najmniej po 1 punkcie (por. § 10 ust. 1 pkt 1 regulaminu konkursu). Wniosek strony został oceniony łącznie jedynie na 4 punkty (na maksymalną liczbę punktów 25), jednak w kluczowych kryteriach od 1 do 8, gdzie wymagane było uzyskanie

z każdego z tych kryteriów co najmniej po 1 punkcie, nie uzyskał żadnego punktu.

Dokonując oceny zaskarżonej informacji w pierwszej kolejności należy zauważyć, że projekt skarżącej nie spełnił kryterium wyboru projektu nr: 1 "Projekt dotyczy wdrożenia wyników prac badawczo-rozwojowych", 2 "Projekt jest przygotowany do realizacji", 3 "Wydatki w ramach projektu są racjonalne

i uzasadnione z punktu widzenia zakresu i celu projektu, zgodne z obowiązującymi limitami oraz dopuszczalnymi przeznaczeniami pomocy", 4 "Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu",

5 Wnioskodawca posiada zdolność do sfinansowania projektu", 6 Projekt jest zgodny z zasadami horyzontalnymi wymienionymi w art. 7 i 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 1303/2013", 7 "Innowacyjność produktu lub procesu technologicznego" oraz 8 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji".

Jak wynika z powyższych rozważań projekt wnioskodawcy nie uzyskał wymaganych 12 punktów (uzyskał tylko 4 punkty), jak również nie uzyskał punktów

w zakresie kryteriów wymaganych do spełnienia, tj. kryteriów nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 i 8. Podkreślenia wymaga, że niespełnienie wymagań jakiegokolwiek z powyższych kryteriów skutkuje odmową przyznania dofinansowania. Tym samym, aby skarżąca mogła uzyskać dofinansowanie, to Sąd musiałby stwierdzić naruszenia reguł konkursu we wszystkich zakwestionowanych przez oceniających kryteriach. Zaznaczyć także należy, że w ramach przedmiotowego konkursu w ocenie danego projektu uczestniczyło dwóch ekspertów branżowych, którzy specjalizują się m.in.

w jednej z dziedzin określonych przez wnioskodawcę we wniosku o dofinansowanie (część I, pole: "dziedzina projektu"), tj. turystyka, energia ze źródeł odnawialnych, edukacja oraz ekspert finansowy (por. odpowiedź na skargę). Przedstawiony

w regulaminie konkursu system oceny powinien zapewnić, że ocena wniosków dokonywana jest w sposób całościowy, świadomy i przemyślany.

Co więcej, na etapie oceny protestu powołany został kolejny ekspert branżowy

o specjalizacji w jednej z ww. dziedzin oraz kolejny ekspert finansowy (vide: odpowiedź na skargę, treść zaskarżonego rozstrzygnięcia). Wszyscy eksperci posiadają specjalistyczną wiedzę i ocena dokonana przez tych ekspertów była dla skarżącej oceną negatywną. Sąd zauważa, że pozyskane opinie były ze sobą zbieżne w odniesieniu do oceny kwestionowanych kryteriów. Zarówno pierwotna ocena jak i późniejsze rozstrzygnięcie protestu opierało się na niezależnej opinii zaangażowanych ekspertów posiadających stosowne kwalifikacje.

Opinia eksperta zewnętrznego, którą posiłkował się organ przy rozpoznawaniu protestu, została stronie udostępniona w zaskarżonym rozstrzygnięciu z 3 lutego 2022 r. poprzez odniesienie się do konkretnych zarzutów protestu. Istotne dla sprawy fragmenty opinii są wyraźnie zaznaczone w formie cytatu, ponadto każdorazowo wskazano, czy i w jakim zakresie PARP uznaje treść opinii za istotną w odpowiedzi na argumenty strony podniesione w proteście oraz w kontekście kryteriów oceny.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w uzupełnieniu skargi, dotyczącego naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej i art. 125 ust. 3 lit. a) rozporządzenia 1303/2013 w związku z art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez niewłaściwą kontrolę rozstrzygnięcia PARP z 5 listopada 2021 r., a w konsekwencji błędne uznanie, że ocena projektu została dokonana w sposób rzetelny i obiektywny, Sąd stwierdza, że zarzut ten nie jest zasadny.

Ocena wniosku o dofinansowanie strony została przeprowadzona zgodnie

z regulaminem konkursu, a przy ocenie projektu dochowano zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności. Wnioskodawca miał zapewniony równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. A więc dochowano wszystkich wymogów określonych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej.

Zasady przejrzystości i rzetelności zostały zdefiniowane w Rozdziale 4 - Ogólne warunki wyboru projektów, pkt 1 lit. b Wytycznych w zakresie trybów wyboru projektów na lata 2014 - 2020, za pomocą których na podstawie art. 5 ustawy wdrożeniowej minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego określa ujednolicone warunki i procedury wdrażania funduszy strukturalnych.

Zgodnie z Wytycznymi przejrzystość rozumiana jest jako zapewnienie dostępu do informacji związanych z przebiegiem wyboru projektów. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez udzielanie na wniosek wnioskodawcy informacji

o postępowaniu, jakie toczy się w odniesieniu do jego projektu, a także poprzez bieżące zamieszczanie na stronie internetowej instytucji organizującej konkurs informacji o etapie, na którym znajduje się dany konkurs lub innych informacji związanych z jego przebiegiem.

W ramach przedmiotowego konkursu PARP na bieżąco informuje wnioskodawców w drodze komunikatów na stronie internetowej o tym, na jakim etapie znajduje się konkurs, oraz udziela odpowiedzi na indywidualne pytania zadawane przez wnioskodawców. Zgodnie z Wytycznymi rzetelność rozumiana jest jako obowiązek zgodnej z ustanowionymi regułami oceny każdego projektu. Zasada ta jest realizowana co najmniej poprzez pisemne uzasadnienie wyniku oceny spełniania każdego z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie oraz w przypadku kryterium punktowego nie przyznano maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów. Każde uzasadnienie zawiera przynajmniej wskazanie wszystkich okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium lub wskazanie okoliczności uniemożliwiających przyznanie maksymalnej możliwej do uzyskania liczby punktów lub wskazanie okoliczności, które zdecydowały o przyznaniu określonej liczby punktów.

W niniejszej sprawie skarżąca otrzymała pierwotną ocenę jej wniosku

o dofinansowanie wraz ze szczegółowym uzasadnieniem oceny spełnienia każdego

z kryteriów, które zostało ocenione negatywnie. Uzasadnienie zawiera wskazanie okoliczności, które przesądziły o negatywnym wyniku oceny spełniania danego kryterium. Tym samym pierwotna ocena spełnia wymogi rzetelności oceny określone w Wytycznych. Także rozstrzygnięcie protestu tym zasadom nie uchybia, gdyż organ w tym rozstrzygnięciu powołał się na otrzymane akty, które wykorzystał w toku rozpoznania protestu.

Zdaniem Sądu ocena przedmiotowego wniosku była dokonana również

w sposób bezstronny (obiektywny), jak również w równy sposób traktowano wszystkich wnioskodawców.

Zgodnie z Wytycznymi bezstronność to zakaz indywidualnych preferencji

w ramach grup czy typów wnioskodawców dopuszczonych do ubiegania się

o dofinansowanie. Zasada ta jest realizowana poprzez przygotowanie kryteriów

w taki sposób, aby ich stosowanie podczas wyboru projektów uniemożliwiało zastosowanie indywidualnych preferencji o charakterze podmiotowym. Stosowanie innych preferencji, dotyczących np. typów wybieranych projektów oraz grupowe preferencje o charakterze podmiotowym nie są zabronione, o ile mają umocowanie w kryteriach. Dodatkowo zasada bezstronności odnosi się do stosowania mechanizmów gwarantujących bezstronność osób uczestniczących w wyborze projektów. W sprawie wszystkie kryteria były jednakowe dla każdego

z wnioskodawców (nie było faworyzowania jednych wnioskodawców kosztem drugich). Także pracownicy i eksperci oceniający projekt i protest byli różni

w zależności od etapu oceny. Innymi słowy, inni oceniali pierwotnie wniosek

o dofinansowanie, a inni oceniali protest skarżącej na pierwotną ocenę.

Z kolei zasada równego traktowania wnioskodawców wg. Wytycznych jest rozumiana jako zakaz stosowania regulaminu konkursu w sposób skutkujący faworyzowaniem poszczególnych wnioskodawców kosztem pozostałych wnioskodawców oraz dokonywania zmian regulaminu konkursu, które miałyby taki skutek. Zastrzeżenie to nie dotyczy kryteriów, które mogą zakładać różne traktowanie określonych kategorii wnioskodawców lub projektów. Wszelkie zmiany w warunkach prowadzenia konkursu inne niż wynikające ze zmiany przepisów powszechnie obowiązującego prawa powinny być stosowane jednakowo wobec wszystkich wnioskodawców. Stosowanie tej zasady powinno być skorelowane ze stosowaniem zasady równego dostępu do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W sprawie naruszenia tej zasady Sąd nie stwierdził, że strona została potraktowana odmiennie od innych uczestników konkursu znajdujących się

w takiej samej jak ona sytuacji.

Nie nastąpiła również nadinterpretacja żadnego z kryteriów, ani załączonej do wniosku dokumentacji. Ocena projektu została dokonana w sposób prawidłowy

i opierała się na całości dokumentacji przedstawionej przez skarżącą, tj. na ocenę przedstawioną w rozstrzygnięciu protestu składały się informacje wskazane w treści wniosku o dofinansowanie, załącznikach do wniosku o dofinansowanie, informacje przedstawione podczas Panelu Ekspertów, wyjaśnienia w trybie uzupełnienia wniosku oraz argumenty przedstawione w proteście. Należy podkreślić, że ocenie podlega treść wniosku strony, a wszystkie niejasności, zgodnie z regułami którymi rządzi się konkurs, nie mogą być oceniane na korzyść strony. Właściwa instytucja oceniająca wniosek konkursowy nie jest zobowiązana do dokonywania ustaleń, poszukiwania innych, aniżeli wskazane przez wnioskodawcę argumentów

i twierdzeń.

Projekt skarżącej także został oceniony zgodnie z art. 125 ust. 3 lit. a) rozporządzenia 1303/2013, który stanowi, że w odniesieniu do wyboru operacji instytucja zarządzająca:

a) sporządza i, po zatwierdzeniu, stosuje odpowiednie procedury wyboru

i kryteria, które:

(i) zapewniają, że operacje przyczynią się do osiągnięcia celów szczegółowych i rezultatów odpowiednich priorytetów;

(ii) są niedyskryminacyjne i przejrzyste;

(iii) uwzględniają ogólne zasady ustanowione w art. 7 i 8.

Z kolei art. 7 ww. rozporządzenia dotyczy zasady promowania równości mężczyzn i kobiet oraz niedyskryminacji, a art. 8 wyraża zasadę zrównoważonego rozwoju. Tym samym w sprawie nie doszło do naruszenia powyższych przepisów.

Zgodnie z § 8 ust. 8 regulaminu konkursu wnioskodawca ma prawo dostępu do dokumentów związanych z oceną złożonego przez siebie wniosku

o dofinansowanie, z zastrzeżeniem, że dane osobowe członków KOP dokonujących oceny nie podlegają ujawnieniu. Strona w proteście zawarła wniosek o zapewnienie dostępu do oceny jej wniosku, powołując się na ww. przepis.

Z uwagi na fakt, że skarżąca nie otrzymała żądanych informacji na etapie kontroli wniosku przez organ, Sąd na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dopuścił dowód z arkusza oceny merytorycznej dokonanej w niniejszej sprawie przez Panel Ekspertów (protokół rozprawy sądowej k. 675) celem zapoznania się z treścią tej oceny w toku postępowania sądowoadministracyjnego. W tym zakresie należy stwierdzić, że chociaż strona nie otrzymała żądanej oceny od organu, to jednak treść Panelu Ekspertów była zawarta w rozstrzygnięciu organu z 5 listopada 2021 r., od której to strona wniosła protest. Nie można zatem uznać, że organ ocenił wniosek

w sposób dowolny, a wobec strony naruszona była zasada równego traktowania wszystkich wnioskodawców.

Jednocześnie Sąd nie uwzględnił wniosku strony o dopuszczenie dowodu

z nagrania z Panelu Ekspertów, ponieważ zgodnie z treścią § 9 ust. 9 i 10 regulaminu konkursu przebieg posiedzenia jest rejestrowany (dźwięk lub dźwięk

i wizja) wyłącznie przez PARP, natomiast wnioskodawca lub osoby przez niego upoważnione mogą zapoznać się z nagraniem wy łącznie w siedzibie PARP, po złożeniu pisemnego wniosku o zapoznanie się z nagraniem. Strona powinna na etapie postępowania konkursowego skutecznie doprowadzić do zapoznania się

z tym nagraniem, jeśli wyrażała taką wolę. Na użytek postępowania sądowego wystarczające dla rozpoznania zarzutów skargi było dołączenie do akt pisemnego arkusza oceny merytorycznej dokonanej w niniejszej sprawie przez Panel Ekspertów.

Przechodząc do oceny prawidłowości dokonanej oceny Sąd rozpozna zarzuty skargi przez pryzmat zakwestionowanych kryteriów.

Zgodnie z opisem kryterium nr 1 "Projekt dotyczy wdrożenia wyników prac badawczo-rozwojowych" warunkiem spełnienia tego kryterium jest przedstawienie

w dokumentacji projektowej wyników prac B+R, które będą miały kluczowe znaczenie dla opracowania/udoskonalenia produktu (wyrobu albo usługi) lub procesu technologicznego wskazanego we wniosku o dofinansowanie. Jednocześnie kwestie praw własności intelektualnej muszą być uregulowane prawnie.

Skarżąca we wniosku o dofinansowanie zadeklarowała, że prace badawcze dotyczą opracowania nowej usługi szkolenia z wykorzystaniem katamaranów, ecokatamaranów i ekologicznych środków transportu. Przed dokonaniem oceny PARP wezwała stronę do uzupełnienia wniosku w zakresie spełnienia kryterium nr 1 przez m.in. wykazanie badawczo-rozwojowego charakteru przeprowadzonych prac, mających kluczowe znaczenie dla stworzenia proponowanego przez wnioskodawcę rozwiązania, odzwierciedlającego definicję badań przemysłowych oraz prac rozwojowych w rozumieniu art. 2 pkt 85, 86 rozporządzenia 651/2014 (k. 236 akt sądowych). Tak więc problem braku kwalifikowalności przeprowadzonych badań B+R został stronie zasygnalizowany przez KOP. Skarżąca w tym zakresie odpowiedziała, że "przeprowadzone własne prace rozwojowe były niewątpliwie działalnością twórczą podjętą i prowadzoną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystanie jej do tworzenia nowych rozwiązań. Istotą prac zgodnie z opisem w sekcji VI wniosku było zdobywanie, łączenie

i gromadzenie wiedzy niezbędnej do opracowywania nowych ulepszonych usług". Dodatkowo wnioskodawca wskazał, że "oferowane w wyniku realizacji projektu usługi ze względu na ich charakter wymagają prac rozwojowych przygotowawczych". Odpowiedzi wnioskodawcy nie wykazały więc kwalifikowalności prac i w sposób jednoznaczny potwierdziły, że prace nie zostały zakończone, a projekt nie jest gotowy do wdrożenia.

W zakresie kontroli legalności oceny kryterium nr 1 organ ocenił wniosek, jego uzupełnienie oraz raport z prac badawczych wraz z protokołem zdawczo-odbiorczym prac B+R za rok 2020 (k. 260-263 akt sądowych). Zgodnie z opinią eksperta zewnętrznego raport z prac B+R powinien zawierać precyzyjne dane techniczne, parametry, wykresy i rysunki oddające rezultat prac. Raport wnioskodawcy nie zawierał takich informacji, a testy, o których pisze w proteście, nie zostały właściwie udokumentowane (poza deklaracją ich przeprowadzenia). Dlatego nie można uznać, że raport przedstawia wyniki przeprowadzonych prac rozwojowych. Wnioskodawca nie wykazał bowiem metodologii badawczej, narzędzi badawczych, pomiarowych, projektowych, jakie wykorzystano w ramach realizacji przedmiotowych prac.

Skarżąca w proteście powołała definicję eksperymentalnych prac rozwojowych zawartą w art. 2 pkt 86 rozporządzenia 651/2014 oraz w § 2 pkt 19 i 20 regulaminu konkursu wskazując, że przeprowadzone przez nią własne prace rozwojowe prowadziły do zdobywania, łączenia i wykorzystywania wiedzy i umiejętności w celu opracowania nowych usług. Jednak w raporcie z prac badawczych zaledwie w kilku zdaniach wskazano, co było przedmiotem badań, nie załączając przy tym żadnych obiektywnie weryfikowalnych wyników takich prac. W konsekwencji organ ocenił, że zawiera on jedynie deklarację, że wyniki prac badawczych nadają się do wdrożenia, jednak nie zawiera treści potwierdzającej tę tezę. Jeśli natomiast projekt nie dotyczy wdrożenia wyników prac B+R przeprowadzonych przez wnioskodawcę samodzielnie lub na jego zlecenie, to według kryteriów wyboru należy przyznać 0 punktów za kryterium nr 1.

Zarówno w proteście jak i w skardze strona zarzuciła brak staranności ekspertów oceniających projekt, polemizując z ich wnioskami odnośnie do spełnienia ww. kryterium. W tym miejscu należy wskazać, że Sąd nie posiada wiadomości specjalistycznych, takich jakimi dysponują eksperci. Dlatego też w przedmiocie oceny danego kryterium Sąd nie dokonuje merytorycznej jego oceny, a jedynie kontroluje poprawność danej oceny poprzez pryzmat ocen eksperckich i stawianym tym ocenom zarzutom ze strony podmiotu niezadowolonego z dokonanej oceny. Innymi słowy, jeżeli dana ocena jest spójna, logiczna i dobrze uzasadniona, a podnoszone zarzuty nie podważają wniosków dokonanej oceny lub też w sposób prawidłowy organ do tych zarzutów się ustosunkował, to sąd administracyjny nie ma żadnej możliwości, aby taką ocenę ekspercką zakwestionować.

W niniejszej sprawie właśnie taka sytuacja miała miejsce. KOP w pierwotnej ocenie przedstawiła powody, dla których uznała dane kryterium za niespełnione,

a następnie PARP, posługując się opinią eksperta zewnętrznego, skontrolowała pierwotną ocenę i zasadnie ponownie uznała, że projekt spółki nie spełnia tego kryterium. Sąd podziela ocenę PARP, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek przygotowania dokumentacji w sposób jednoznacznie potwierdzający, że przeprowadzone prace stanowią prace B+R oraz że są kluczowe dla planowanego do wdrożenia przedmiotu projektu. Strona, przystępując do konkursu powinna znać jego zasady, gdyż są one publikowane i dostępne dla wszystkich w jednakowy sposób. Uczestnicy konkursu poprzez wyrażenie akceptacji dla zasad konkursu, chcąc uzyskać wnioskowaną pomoc, muszą się do tych zasad precyzyjnie stosować.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że samo niespełnienie kryterium nr 1 powoduje, że nawet w wypadku uznania, że pozostałe kryteria zostały spełnione, to projekt strony ze względu na cytowane zapisy regulaminu konkursu nie mógłby zostać dofinansowany.

W zakresie niespełnienia przez skarżącą kryteriów od nr 2 do nr 8 Sąd w całej rozciągłości podziela stanowisko PARP zawarte w rozstrzygnięciu protestu. Podkreślenia wymaga, że niespełnienie kryterium nr 1 ma bezpośredni wpływ na brak spełnienia kryterium nr 3 "Wydatki w ramach projektu są racjonalne

i uzasadnione z punktu widzenia zakresu i celu projektu, zgodne z obowiązującymi limitami oraz dopuszczalnymi przeznaczeniami pomocy". Zgodnie z kryteriami wyboru wydatki planowane do poniesienia w ramach projektu przewidziane do objęcia wsparciem muszą być uzasadnione i racjonalne do zaplanowanych przez wnioskodawcę działań i celów projektu oraz celów określonych dla działania. Jednak w przypadku uznania w kryterium nr 1, że projekt nie dotyczy wdrożenia wyników prac badawczo-rozwojowych lub nie mają one kluczowego znaczenia dla opracowania /udoskonalenia produktu (wyrobu albo usługi) lub procesu technologicznego, wszystkie zaplanowane wydatki zostaną uznane za nieracjonalne i nieuzasadnione w odniesieniu do celów działania. W konsekwencji uznania, że wydatki nie są racjonalne, w opisie kryterium nr 3 wskazano, że projekt w tym zakresie należy ocenić na 0 punktów.

Kryteria wyboru projektów określają, że przez "racjonalne" należy rozumieć, iż ich wysokość musi być dostosowana do zakresu zaplanowanych czynności/potrzeb inwestycyjnych. Nie mogą być zawyżone ani zaniżone. Natomiast przez "uzasadnione" należy rozumieć, iż muszą być potrzebne i bezpośrednio związane

z realizacją działań uznanych za kwalifikowane, zaplanowanych w projekcie.

Podnoszone w proteście i skardze zarzuty, w szczególności odnośnie do braku uznania prac za prace B+R oraz braku ich kluczowego znaczenia, PARP prawidłowo uznała za niezasadne, ponieważ skarżąca nie wykazała we wniosku

o dofinansowanie, a także w wyjaśnieniach złożonych na wezwanie KOP (k. 237-238 akt sądowych), że wydatki planowane do poniesienia w ramach projektu są racjonalne i uzasadnione. Poza tym, jak już wyżej wskazano, spełnienie kryterium nr 3 jest ściśle związane ze spełnieniem kryterium nr 1, co ma odzwierciedlenie

w punktacji.

W zakresie kryterium nr 2 "Projekt jest przygotowany do realizacji" ocenie podlega spójność i przygotowanie projektu, w tym wiarygodność przedstawianych danych, realność oraz poprawność harmonogramu projektu, z którego wynika, że wnioskodawca nie rozpoczął realizacji projektu przed dniem złożenia wniosku

o dofinansowanie lub w dniu złożenia wniosku o dofinansowanie, ocena ryzyka projektu, zasoby techniczne i kadrowe wnioskodawcy oraz zaangażowanie kadry zarządzającej w realizację projektu. W ramach oceny tego kryterium wskazano, że skarżąca, pomimo wezwania do dodatkowych wyjaśnień w ramach tego kryterium

(k. 237 akt sądowych), nie wykazała ryzyk technologicznych dotyczących planowanej do zastosowania technologii czy też procesu świadczenia usługi. Z opisu tego kryterium wynika, że w przypadku, kiedy zachodzi przynajmniej jedna ze wskazanych tam przesłanek, w tym "ryzyko projektu podważa możliwość jego realizacji", projekt

w tym zakresie ocenia się na 0 punktów. Natomiast należy zgodzić się z oceną PARP, że strona nie spełniła warunków do otrzymania 3 punktów, ponieważ nie spełniła wymogów kryterium do otrzymania 1 punktu.

Przechodząc do oceny kryterium nr 4 "Wskaźniki projektu są obiektywnie weryfikowalne i odzwierciedlają założone cele projektu" należy stwierdzić, że zgodnie z załącznikiem nr 1 do regulaminu konkursu jednym z warunków niezbędnych do uznania kryterium za spełnione jest podanie we wskaźnikach rezultatu wskaźników odnoszących się bezpośrednio do nowych cech i funkcjonalności produktu będącego wynikiem projektu. Wszystkie wyszczególnione w części VII wniosku

o dofinansowanie wskaźniki muszą być tak skonstruowane, aby na podstawie danych można było obiektywnie określić ich poziom wyjściowy, a następnie poziom

w trakcie realizacji projektu i poziom docelowy. Jednocześnie, zgodnie

z załącznikiem nr 3 do regulaminu konkursu Instrukcja wypełniania wniosku

o dofinansowanie, wnioskodawca ma obowiązek określenia wskaźników dotyczących nowych funkcjonalności i cech dotyczących produktu/procesu wdrażanego w ramach projektu w porównaniu do rozwiązań dostępnych na rynku, do którego odnosi się poziom innowacyjności produktu. Nowe cechy i funkcjonalności muszą wynikać

z wcześniej przeprowadzonych prac B+R. W tym zakresie KOP wezwała stroną do uzupełnienia wniosku (k. 238v akt sądowych), jednak Sąd podziela stanowisko PARP, poparte opinią eksperta zewnętrzneg, co do tego, że zaproponowane przez wnioskodawcę wartości wskaźników nie są realne i adekwatne do założeń projektu. Wartości docelowe wskaźników nie zostały potwierdzone w przeprowadzonych pracach B+R.

Oceniając wskaźniki trzeba wziąć pod uwagę, że w przypadku skarżącej przedmiotem projektu jest wdrożenie innowacyjnej usługi mobilnej [...]

i dla tego przedmiotu należało zbadać poprawność skonstruowania wskaźników. Wskazane przez skarżącą wskaźniki rezultatu (mobilność i wszechstronność usługi, atrakcyjność ofertowa i metodyczna usługi, wszechstronność usługi wspomagania

i treningu kitesurfingu, funkcjonalność usługi wsparcie szkoleń przez system działań asekuracyjnych, funkcjonalność usługi prowadzenie jej ze spełnieniem świadomości ekologicznej, równość szans kobiet, dostępność dla osób niepełnosprawnych) nie spełniały wymogów w zakresie potwierdzenia wartości końcowych wskazanych wskaźników oraz sposobu określenia ich wartości początkowych. Natomiast wnioskodawca, zamiast wskazać, w jaki sposób określił wartości początkowe

i końcowe, pisze: "powtarzalna analiza zero jedynkowa polegająca na stwierdzeniu czy cecha lub funkcjonalność była przed projektem i będzie po wdrożeniu projektu". Nie wskazuje mierzalnych wyników prac B+R potwierdzających zarówno innowacyjność produktu, jak i potwierdzających jego parametry wykazane w tabeli wskaźników. Jeśli zaś wskaźniki projektu nie są obiektywnie weryfikowalne lub nie odzwierciedlają założonych celów projektu, to w opisie kryterium wskazano, że należy ocenić wniosek o dofinansowanie w tym zakresie na 0 punktów.

W odniesieniu do kryterium nr 5 "Wnioskodawca posiada zdolność do sfinansowania projektu", to zgodnie z kryteriami wyboru należy zweryfikować, czy wnioskodawca posiada odpowiednie środki finansowe do sfinansowania całości wydatków w ramach projektu. Wnioskodawca musi dysponować środkami finansowymi wystarczającymi na realizację projektu, na zapewnienie jego płynności finansowej, z uwzględnieniem dofinansowania. W przypadku finansowania projektu również z innych źródeł zewnętrznych niż dotacja (np. kredyt, pożyczka) ocenie podlega wiarygodność/realność pozyskania takich zewnętrznych źródeł finansowania, w tym wiarygodność osób/podmiotów potwierdzających zapewnienie finansowania.

W przypadku finansowania projektu pożyczką możliwość udzielenia pożyczki musi być uwiarygodniona dokumentem potwierdzającym wolę pożyczkodawcy udzielenia pożyczki wnioskodawcy na realizację projektu oraz dokumentami finansowymi pożyczkodawcy (sprawozdaniami finansowymi za ostatnie dwa lata obrotowe lub w przypadku osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej – dokumentami potwierdzającymi posiadanie środków finansowych przez pożyczkodawcę, np. PIT, wyciąg z konta bankowego pożyczkodawcy, zaświadczenie z banku o wysokości środków na rachunku pożyczkodawcy).

Oceniając spełnienie tego kryterium PARP zakwestionowała brak zapewnienia finansowania projektu przez skarżącą w części wkładu własnego przeznaczonego na finansowanie podatku VAT (pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku w tym zakresie – k. 239 akt sądowych). Wnioskodawca zadeklarował bowiem, że podatek VAT będzie finansowany z kredytu krótkoterminowego pod zastaw hipoteki, natomiast nie dołączył promesy udzielenia takiego kredytu. Natomiast wytyczne dla tego kryterium wprost wskazują, że w przypadku finansowania projektu kredytem bankowym możliwość pozyskania przez wnioskodawcę kredytu musi być uwiarygodniona promesą kredytową, sporządzoną na podstawie przeprowadzonej analizy finansowej wnioskodawcy. Tak samo ten warunek formułuje Instrukcja wypełniania wniosku o dofinansowanie w ramach przedmiotowego projektu. Należy przy tym zgodzić się z oceną organu, że wnioskodawca ma obowiązek wykazania, że dysponuje środkami na realizację projektu, a nie wskazywać, że może dokonać sprzedaży aktywów w celu jego finansowania. W związku z powyższym rację ma PARP, że wnioskodawca nie zapewnia finansowania projektu, dlatego za to kryterium zasadnie przyznano 0 punktów.

W ramach kryterium nr 6 "Projekt jest zgodny z zasadami horyzontalnymi wymienionymi w art. 7 i 8 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013" ocenie podlega, czy projekt jest zgodny z zasadami wymienionymi w art. 7 i 8 tego rozporządzenia, tj. promowanie równości szans kobiet i mężczyzn oraz niedyskryminacji i zrównoważony rozwój. Realizacja projektu nie może przyczyniać się do nierównego traktowania osób ze względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, religie, wyznanie, światopogląd, niepełnosprawność, wiek lub orientacje seksualną. Ponadto zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju wsparcie nie może być udzielone na projekty prowadzące do degradacji lub znacznego pogorszenia stanu środowiska naturalnego. W przypadku pozytywnego wpływu na zasadę zrównoważonego rozwoju wnioskodawca powinien wykazać realizację jednej z zasad 4 R (reduce, reuse, recycle, repair), gdzie:

- reduce dotyczy redukcji ilości opakowań i odpadów,

- reuse oznacza możliwość użycia w produkcji surowców przetworzonych oraz możliwości wielokrotnego użycia produktów,

- recycle oznacza możliwość przetwarzania opakowań i odpadów, których nie daje się użyć ponownie,

- repair oznacza możliwość wydłużenia cyklu życia produktu poprzez jego opłacalną naprawę.

Wnioskodawca może również wykazać pozytywny wpływ na inne aspekty środowiskowe w ramach projektu. Warunkiem przyznania punktu za wykazanie wpływu na zasadę zrównoważonego rozwoju jest odzwierciedlenie jej aspektów we wskaźnikach rezultatu. Sąd podziela stanowisko PARP zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu, że skarżąca nie wykazała (pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku w tym zakresie k. 240 akt sądowych), w jaki sposób i dla jakiej grupy osób niepełnosprawnych zostaną dostosowane wskazane we wniosku rozwiązania (deski

i wiązania kitesurfingowe, łódź pontonowa RIB, pontony i silniki do pontonów, skutery, samochód BUS elektryczny, samochód PICKup); ograniczono się tylko do deklaracji, że zostaną dostosowane dla potrzeb osób niepełnosprawnych.

Poza tym strona w analizie dostępności dla osób niepełnosprawnych nie odniosła się do dronów, systemów wideoanalizy i rejestracji, sprzętu fotograficznego, go-pro, wyposażenia do obserwacji tradycyjnej, urządzeń i oprogramowania do systemu elektronicznej lokalizacji rejestracji położenia, komputerów, oprogramowania i monitorów do prezentacji i innych produktów objętych kosztami. Należy przy tym podkreślić, że strona w proteście nie zakwestionowała tej oceny organu.

Jeśli zatem projekt jest niezgodny z którąkolwiek z zasad wymienionych w art. 7 i art. 8 rozporządzenia 1303/2013, to zostaje oceniony w tym kryterium na

0 punktów. Poza tym organ dodatkowo ocenił, że wnioskodawca w ramach wykazania zasady 4R zaprezentował niekompletne informacje, które nie są wystarczające do uznania pozytywnego wpływu projektu na zasadę zrównoważonego rozwoju.

W odniesieniu do kryterium nr 7 "Innowacyjność produktu lub procesu technologicznego", zgodnie z kryteriami wyboru wsparcie uzyskać mogą projekty dotyczące innowacji produktowej lub technologicznej innowacji procesowej co najmniej na skalę polskiego rynku, tzn. objęty wdrożeniem produkt/proces technologiczny charakteryzuje się nowością w odniesieniu do posiadanych przez niego nowych cech i funkcjonalności w porównaniu do rozwiązań dostępnych/stosowanych na rynku polskim i jednocześnie w przypadku innowacyjności produktowej nowe cechy i funkcjonalności wdrażanego produktu mają istotne znaczenie dla odbiorców produktu.

W trakcie oceny premiowane będą projekty o innowacyjności przekraczającej skalę kraju, z dużym potencjałem rozwojowym z punktu widzenia branży i rynku oraz projekty z zakresu wysokich i średnio-wysokich technologii lub zaawansowanych technologicznie i wiedzochłonnych usług (zgodnie z klasyfikacją Eurostat).

PARP na skutek protestu, a na wcześniejszym etapie oceny po uzupełnieniu przez stronę tego kryterium (k. 241v akt sądowych), stwierdziła, że nie wykazano

w projekcie, aby innowacja była co najmniej na poziomie kraju (tylko na poziomie przedsiębiorstwa), że projekt wpisuje się w potrzeby odbiorców i posiada cechy dla nich istotne. Kryterium to odnosi się do kryterium nr 1 (oba te kryteria przenikają się), w którym stwierdzono że projekt nie dotyczy prac B+R, a więc konkurencyjność względem usług dostępnych na rynku oceniana w kryterium nr 7 nie wynika z prac B+R, gdyż takie prace nie zostały przez wnioskodawcę zrealizowane. Brak uznania innowacyjności co najmniej na skalę krajową nie pozwoliło przyznać punktów

w pozostałych aspektach oceny: wpływu na rynek oraz czy rozwiązanie dotyczy wysokich lub średniowysokich technologii lub usług wiedzochłonnych.

Ponadto PARP oceniła, że zastosowane w projekcie rozwiązanie nie wpłynie znacząco na rozwój branży i rynku, ze względu na występowanie na rynku rozwiązań rodzajowo podobnych (dostępne są na rynku pływaki do farm PV na wodzie). Tym samym organ zasadnie oceniła to kryterium na 0 punktów, które przydziela się wówczas, gdy brak innowacji produktowej lub procesowej technologicznej bądź innowacja produktowa lub procesowa technologiczna ma poziom niższy niż poziom kraju lub/i w przypadku innowacji produktowej nowe cechy i funkcjonalność wdrażanego produktu nie mają istotnego znaczenia dla odbiorców. Poza tym zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie przedmiotowego projektu, każda funkcjonalność i każda cecha musi być opisana oraz musi znaleźć odzwierciedlenie we wskaźnikach rezultatu projektu (w części VII wniosku o dofinansowanie). Strona jednak nie potwierdziła, że rezultat projektu stanowi innowację co najmniej na poziomie kraju i tym samym nie jest wadliwa teza KOP, że zastosowane w projekcie rozwiązanie nie wpłynie znacząco na rozwój branży i rynku. Tym bardziej, że aspekt ten jest aspektem dodatkowym oceny, a nie aspektem podstawowym. W ramach przedmiotowego kryterium nie został spełniony warunek przekroczenia progu punktowego (1 punkt), a co za tym idzie dodatkowe warunki nie zostały spełnione.

W ramach kryterium nr 8 "Opłacalność projektu i uzasadnienie jego realizacji" brano pod uwagę, czy realizacja projektu jest opłacalna, a jego założenia finansowe

i rynkowe uzasadniają jego realizację, w tym czy prognoza finansowa przychodów oraz kosztów związanych z wdrożeniem nowego procesu technologicznego lub produktu wskazuje na opłacalność projektu oraz czy założenia i dane przyjęte przez wnioskodawcę przy określaniu potencjału rynkowego nowego produktu lub dotychczasowego produktu wytwarzanych w nowym procesie technologicznym są prawidłowe i realne.

Rezultatem projektu miało być wdrożenie w ramach własnej działalności nowej usług [...], określonej i zdefiniowanej przez skarżącą w treści wniosku

o dofinansowanie. Zgodnie z Instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie skarżąca powinna opisać rynek, na którym działa w zakresie branży i konkurencji na rynku oraz opisać rynek zbytu obecnych produktów, określając grupę głównych odbiorców produktów oferowanych przez skarżącą oraz ich udział w generowaniu przychodów. W tym kryterium strona również wykorzystała możliwość uzupełnienia wniosku na wezwanie KOP (k. 241v-243v akt sądowych). Pomimo złożenia przez stronę dodatkowych wyjaśnień w zakresie kryterium nr 8 PARP oceniła, że wnioskodawca podał bardzo ogólne informacje, które mogłyby charakteryzować każdą inną działalność. Nie opisano rynku, na którym działa wnioskodawca, nie podano żadnych danych ani źródeł, bardzo ogólnie opisano znaczenie nowych cech

i funkcjonalności dla odbiorców innowacyjnej usługi mobilnej [...], nie wskazano grupy docelowej i nie scharakteryzowano jej pod względem geograficznym, demograficznym, finansowym i psychograficznym (dotyczącym np. potrzeb, zachowań, stylu życia), nie podano z jakimi podmiotami i usługami konkurencyjnymi dokonano porównania, nie przedstawiono informacji na temat poziomu cen i uzasadnienia ich wysokości. Nie można również potwierdzić, że osiągnięcie przychodów w zaplanowanej wartości jest realne i możliwe. Wszystkie dostrzeżone przez PARP oraz eksperta zewnętrznego ww. uchybienia spowodowały, że nie można było przyznać w ramach tego kryterium wymaganego co najmniej 1 punktu. W kryteriach wyboru 0 punktów przyznaje się, jeżeli są nierzetelne dane, brak opłacalności projektu lub jego realizacja nie jest uzasadniona.

Sąd podziela stanowisko organu, że skarżąca nie wykazała zarówno

w proteście jak i w skardze, że ocena projektu została dokonana w sposób naruszający prawo, tj. z naruszeniem zasad ich przeprowadzania lub naruszeniem kryteriów wyboru, wynikających z przepisów prawa, w tym ustawy wdrożeniowej

i regulaminu konkursu.

Skarżąca w proteście, skardze i w pismach procesowych wielokrotnie porównywała ocenę przedmiotowego projektu w poszczególnych kryteriach do oceny innego składanego przez stronę wniosku o dofinansowanie oznaczonego numerem [...], wskazując na niekonsekwencję i dowolność organu

w ocenie niniejszego projektu. W odpowiedzi na skargę organ obszernie ustosunkował się do tego zarzutu, wskazując na okoliczność, że przedmiotowy projekt nie mógł być oceniany na podstawie innego wniosku o dofinasowanie, złożonego nawet przez tę samą stronę. Sąd podziela tę opinię oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w tym zakresie, że organ rozpatruje protest związany

z konkretną i indywidualną sprawą. To zaś oznacza, że podejmuje rozstrzygnięcie

w okolicznościach tej sprawy, a jego ocena nie może być skutecznie podważona przez odwołanie się do oceny innego wniosku o dofinansowanie w tym samym czy też innym konkursie (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt I GSK 375/212, publ. Lex nr 3196386). Poza tym dołączony do akt sprawy na etapie postępowania sądowego dokument w postaci innego wniosku o dofinansowanie nr [..] nie ma znaczenia dla oceny przedmiotowego wniosku, ponieważ nie jest to element aplikacji złożonej przez stronę w ramach niniejszego konkursu.

Jeszcze raz Sąd wskazuje, że Komisja Oceny Projektów składa się

z ekspertów, działających na podstawie przepisów ustawy wdrożeniowej (art. 44, art. 68a) oraz regulaminu jej pracy, posiadających wiedzę, umiejętności i doświadczenie z dziedziny objętej ocenianym programem operacyjnym. Przy rozpoznaniu protestu PARP z kolei również może skorzystać z pomocy eksperta, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie (§ 13 ust. 6 regulaminu konkursu). Natomiast aby Sąd uwzględnił skargę musi stwierdzić, że ocena projektu została przeprowadzona

w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny (a więc nie jakikolwiek) wpływ na wynik oceny (art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej). Takich argumentów skarżąca Sądowi nie dostarczyła, wskazując w toku postępowania sądowego jedynie na okoliczność, że nie zgadza się z oceną przeprowadzoną przez PARP w zakresie kwestionowanych ośmiu kryteriów wyboru. Wśród zarzutów formułowanych przez stronę są: dowolna ocena, stawiane wymagania względem wnioskodawcy niewynikające z dokumentacji, ocena wybiórcza, a nie całościowa lektura wniosku, brak obiektywnej i rzetelnej oceny.

Po przeanalizowaniu całego materiału dowodowego Sąd podziela stanowisko organu odnośnie do niezasadności protestu, a zarzuty skargi nie wniosły nowych istotnych zarzutów, nawet po dołączeniu do akt arkusza oceny merytorycznej dokonywanej przez Panel Ekspertów (k. 694-698v akt sądowych). Zdaniem Sądu PARP w swoim rozstrzygnięciu nie powielił argumentów z pierwszej oceny, ponieważ posiłkował się ekspertem zewnętrznym, który nie brał udziału w pierwotnej ocenie. Stawiając zarzuty dowolności oceny dokonanej przez PARP skarżąca sama wchodzi w polemikę z tą oceną, nie wskazując jednocześnie które naruszenie przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd musiałby stwierdzić istotne uchybienia we wszystkich ośmiu kryteriach wyboru, zmierzające do możliwości przyznania po 1 punkcie za każde z tych kryteriów (od 1 do 8). Samo niezadowolenie z oceny oraz chęć przeprowadzenia ponownej oceny projektu przez organ nie jest wystarczające, aby uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie.

Zdaniem Sądu ocena przedmiotowego projektu przez PARP nie była dowolna, ale oparta na rzeczowej i uzasadnionej analizie złożonej dokumentacji. Okoliczność, że ocena organu nie jest zgodna z oczekiwaniami wnioskodawcy nie oznacza, że nie jest ona przejrzysta, rzetelna i bezstronna. Zarzuty skargi dotyczące oceny ekspertów jako sprzecznych z zasadami regulaminu konkursu mają - w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie - charakter polemiczny. Pamiętać należy, że postępowanie konkursowe cechuje daleko idące sformalizowanie, które ma na celu zdyscyplinowanie wnioskodawców, zachowanie ich wysokiej staranności tak, aby w konsekwencji doszło do ułatwienia wyłonienia zwycięzcy konkursu i szybkiego załatwienia sprawy, co z kolei wiąże się z koniecznością terminowego rozdysponowania środków finansowych (por. wyrok NSA z 24 maja 2017 r., sygn. akt II GSK 1028/17, publ. Lex nr 2308603). Poza tym wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych, aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe, dlatego podmiot, który zamierza skorzystać z dofinansowania winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymagania wynikające z dokumentacji konkursowej.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi. Ocena merytoryczna ośmiu zakwestionowanych kryteriów, zdaniem Sądu, była czytelna, jasna i konkretna, oparta na analizie przedstawionej dokumentacji oraz jej uzupełnieniu. Uzasadnienie oceny projektu w zakresie tych kryteriów było rzetelne i poddawało się weryfikacji sądowej. Wszelkie wątpliwości i zarzuty skarżącego wobec oceny projektu według analizowanych kryteriów są wynikiem subiektywnej oceny wnioskodawcy o jego prawidłowości sporządzenia.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie stwierdził naruszenia prawa procesowego lub materialnego, które mogło mieć wpływ na kontrolowany wynik oceny. Dlatego oddalił skargę, działając na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej.