Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 977/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 148 poz 691
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1996 r. w sprawie ustanowienia czasowego zakazu przywozu niektórych pojazdów samochodowych, nadwozi i podwozi do tych pojazdów.

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia NSA Barbara Adamiak /spr./ sędzia del. WSA Ireneusz Dukiel Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2504/13 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Warszawie na rzecz Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej kwotę 120 (słownie: sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 21 stycznia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 2504/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w Warszawie na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z [...] września 2013 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

Przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzwyczajnym była decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z [...] czerwca 2009 r. znak: [...], którą organ nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...], wykonanie wyszczególnionych w decyzji obowiązków poprzez usunięcie materiałów palnych z dróg komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub przedmiotów zawężających szerokość dróg ewakuacyjnych poniżej dopuszczalnych wartości oraz zapewnienie osobom przebywającym w budynku odpowiednich warunków ewakuacji, poprzez zapewnienie aby kraty prowadzące z korytarza na pionową drogę ewakuacji zlokalizowane na wymienionych w decyzji kondygnacjach po otwarciu nie zawężały szerokości biegu klatki schodowej oraz zapewniały natychmiastowe otwarcie od wewnątrz wszystkich krat zlokalizowanych na drogach ewakuacji. Decyzji tej organ ze względu na ochronę zdrowia i życia ludzkiego nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Sąd zgodził się ze stanowiskiem Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, że kontrolowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z [...] czerwca 2009 r. nie jest obarczona żadną z kwalifikowanych wad prawnych określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Podstawę prawną kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z [...] czerwca 2009 r. stanowił przepis art. 26 ust. 1 pkt 1, art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz.U. z 2006 r. Nr 96, poz. 667) oraz przepis art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 147, poz. 1229) oraz § 4 ust. 1 pkt 11, pkt 12, pkt 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2006 r. Nr 80, poz. 563) obowiązującego w dacie wydawania decyzji.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.

W sprawie bezspornym jest, że przebywające w budynku przy ul. [...] osoby mają utrudnione warunki ewakuacji. Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno- rozpoznawczych z 27 maja 2009 r. przeprowadzonych przez pracownika Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w Warszawie wynika, że na korytarzach stanowiących poziome drogi ewakuacji oraz na drodze komunikacji ogólnej służącej ewakuacji oraz w piwnicy składowane są materiały palne, co może doprowadzić do zadymienia dróg ewakuacyjnych i dróg komunikacji ogólnej oraz do szybkiego rozprzestrzeniania się ognia.

Ponadto, składowane materiały palne na korytarzach stanowiących poziome drogi ewakuacyjne zawężają szerokość korytarza poniżej 1/3 szerokości określonej w przepisach techniczno-budowlanych, co niewątpliwie może spowodować utrudnienie w prowadzeniu działań ratowniczych lub ewakuacji ludzi z budynku. Niektóre korytarze stanowiące poziomą drogę ewakuacji prowadzące na klatki schodowe zamknięte zostały stalowymi kratami w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie. Stwierdzono, że kraty otwierają się na spocznik klatki schodowej, w stronę biegu i po otwarciu zawężają szerokość biegu poniżej 1/3 szerokości biegu wymaganej przepisami techniczno-budowlanymi. Dodatkowo, korytarze stanowiące poziomą drogę ewakuacji prowadzące na klatki schodowe lub na poziomą drogę ewakuacji zamknięte są stalowymi kratami, w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie.

Stosownie natomiast do treści § 4 ust. 1 pkt 11, pkt 12, pkt 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, obowiązującego w dacie wydania decyzji przez Komendanta Miejskiego Państwowe Straży Pożarnej zabronione jest wykonywanie czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji, a w szczególności:

– składowanie materiałów palnych na drogach komunikacji ogólnej służących ewakuacji lub umieszczanie przedmiotów na tych drogach w sposób zmniejszający ich szerokość albo wysokość poniżej wymaganych wartości;

– składowanie materiałów palnych na nieużytkowych poddaszach oraz na drogach komunikacji ogólnej w piwnicach,

– zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie.

W ocenie Sądu, słusznie organ uznał dokonując analizy ustaleń dokonanych w trakcie czynności kontrolno-rozpoznawczych w dniu 27 maja 2009 r. w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w Warszawie, że przebywające w nim osoby mają utrudnione warunki ewakuacji, a znajdujące się na drogach ewakuacyjnych czy korytarzach materiały palne mogą spowodować pożar i jego rozprzestrzenianie się. Zmniejszenie natomiast szerokości korytarzy poprzez znajdujące się na nich różne materiały palne poniżej 1/3 szerokości, jak również zamknięcie stalowymi kratami korytarzy stanowiących poziomą drogę ewakuacyjną z pewnością powoduje utrudnienie w przypadku konieczności prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji, czy wybuchu pożaru.

Prawidłowo zatem, w celu zapewnienia osobom przebywającym w budynku odpowiednich warunków bezpieczeństwa i ewakuacji organ nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek usunięcia materiałów palnych z dróg komunikacji ogólnej służących ewakuacji, z piwnicy oraz przedmiotów zawężających szerokość dróg ewakuacyjnych poniżej dopuszczalnych wartości, jak również nakazał zapewnić aby kraty prowadzące z korytarza na pionową drogę ewakuacji po otwarciu nie zawężały szerokości biegu klatki schodowej oraz aby zapewniono natychmiastowe otwarcie od wewnątrz wszystkich krat zlokalizowanych na drogach ewakuacji.

Sąd podkreślił, że konstrukcja normy prawnej, zawartej w art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, zgodnie z którym w razie stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych Komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej, uprawniony jest w drodze decyzji administracyjnej do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie wskazuje, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek, określonych w treści rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, organ straży pożarnej jest uprawniony do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

W sprawie, wobec wystąpienia przesłanek określonych w § 4 ust. 1 pkt 11, pkt 12, pkt 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, prawidłowo organ nakazał właścicielowi obiektu budowlanego usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Zastosowany przez organ przepis art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej stanowi, że właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji.

Z treści powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że to właściciel budynku jest obowiązany zapewnić osobom przebywającym w budynku możliwość ewakuacji.

Stosownie do treści art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903) ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Zgodnie z art. 17 ustawy za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej odpowiada wspólnota mieszkaniowa bez ograniczeń, a każdy właściciel lokalu – w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. Natomiast stosownie do treści art. 3 ust. 2 ustawy nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.

W ocenie Sądu, prawidłowo zatem nakaz zawarty w decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy został skierowany do właściciela, tj. Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w Warszawie.

Sąd wskazał, że w wyroku z 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/WA 2971/12, Sąd uznał Wspólnotę Mieszkaniowa [...] za stronę postępowania w sprawie wydanego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej postanowienia o nałożeniu grzywny w celu wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z [...] czerwca 2009 r. uzasadniając to art. 3 ust. 2, art. 6 i 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903). Rozpoznając zatem sprawę Sąd jest związany wykładnią dokonaną w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2971/12.

Odnosząc się natomiast do podnoszonych przez skarżącą w skardze zarzutów Sąd stwierdził, że są one bezpodstawne.

Zarzut braku jednoznacznego rozstrzygnięcia pkt 3 osnowy decyzji z [...] czerwca 2009 r. nie znajduje uzasadnienia w materiale dowodowym. Ze znajdującej się w aktach sprawy decyzji wynika, że organ obowiązek wyartykułował prawidłowo umożliwiając zobowiązanemu jego wykonania w sposób dowolny technicznie, czy to poprzez demontaż krat, czy też ich modyfikację. Organ zaznaczył, że warunkiem który należy spełnić jest zachowanie odpowiedniej szerokości spocznika klatki schodowej, którą to szerokość samowolnie zawężono nie stosując przy montażu krat odpowiednich przepisów wynikających z warunków technicznych. Wykonanie obowiązku miało na celu usunięcie ze spocznika klatki schodowej otwierające się na niego drzwi krat utrudniające, a nawet uniemożliwiające ewakuację ludzi znajdujących się w budynku.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego nie zbadania przez organ, czy decyzja z [...] czerwca 2009 r. nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 2 i 3, których to podstaw nieważności strona nie wskazała wyjaśnić należy, że prowadząc postępowanie nieważnościowe organ zobowiązany jest badać kwestionowaną decyzję pod kątem wszystkich podstaw stwierdzenia nieważności, a nie tylko tych podniesionych przez stronę. Dokonując zatem kontroli decyzji KM PSP z [...] czerwca 2009 r. organ zobligowany był do jej oceny pod kątem zaistnienia wszystkich przesłanek określonych w art. 156 k.p.a., co też uczynił stwierdzając, że nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia jej nieważności.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego nie doręczenia decyzji KW PSP z [...] lipca 2013 r. ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi Sąd wskazał, iż uchybienie w doręczeniu decyzji nie mieści się w katalogu przesłanek do stwierdzenia nieważności określonym w art. 156 § 1 k.p.a. Pomimo uchybienia organu strona wzięła czynny udział w postępowaniu, co czyni zarzut nie zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu także niezasadnym. W postępowaniu nieważnościowym organ nie gromadzi materiału dowodowego opierając się na posiadanych materiałach w sprawie.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego trwałej niewykonalności decyzji oraz wywołania czynu zagrożonego karą poprzez wykonanie decyzji wskazać należy, że w świetle uzasadnienia wyroku Sądu w sprawie o sygn. akt Vii SA/Wa 2971/12, w którym Sąd uznał Wspólnotę Mieszkaniową [...] za stronę postępowania w sprawie wydanego przez KM PSP postanowienia o nałożeniu grzywny, nie znajduje on także uzasadnienia.

Reasumując Sąd stwierdził, że prawidłowo Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej uznał, że w sprawie nie zaistniała żadna z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., gdyż decyzja została wydana przez właściwy organ, na właściwej podstawie prawnej, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, była wykonalna oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Decyzja ta nie jest też obarczona wadą rażącego naruszenia prawa.

Organy orzekające w sprawie w sposób prawidłowy przeprowadziły postępowanie oraz odpowiednio przedstawiły motywy swoich rozstrzygnięć. W świetle powyższych ustaleń podnoszone w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), oddalił skargę.

Wspólnota Mieszkaniowa Budynku nr [...] przy ul. [...] w Warszawie wniosła od wyroku skargę kasacyjną na podstawie art. 173 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), zaskarżając wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. przez nierozpoznanie sprawy w granicach skargi wyrażające się w nierozważeniu kwestii skierowania kontrolowanej przez organy obu instancji decyzji z [...] czerwca 2009 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy do osoby niebędącej stroną w sprawie, co stanowiło przedmiot zarzutu skargi, wobec przyjęcia, że w tym zakresie Sąd pierwszej instancji w sprawie niniejszej związany jest wykładnią dokonaną w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 2971/12, podczas gdy przede wszystkim z uzasadnienia tego wyroku nie wynika, aby WSA w ogóle rozważał kwestię prawidłowości powyższej decyzji z punktu widzenia art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., a nadto wyrok ten zapadł w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku nr [...] przy ul. [...] w Warszawie na wydane w postępowaniu egzekucyjnym postanowienie Wojewódzkiego Komendanta Mazowieckiego Państwowej Straży Pożarnej w przedmiocie uznania zarzutów za nieuzasadnione, nie zaś ze skargi na powołaną decyzję znak [...] nakładającą obowiązki będące przedmiotem egzekucji, zaś stanowisko WSA wyrażone w uzasadnieniu cyt. wyroku odnosiło się do kwestii przymiotu strony na gruncie postępowania egzekucyjnego nie zaś postępowania jurysdykcyjnego, zatem nie może być mowy o związaniu WSA w niniejszej sprawie zapatrywaniem, które nie zostało wyrażone w powyższym wyroku z 4 kwietnia 2013 r., a w konsekwencji WSA obowiązany był w niniejszej sprawie rozważyć prawidłowość zapatrywania organu wydającego zaskarżoną decyzję nadzorczą w odniesieniu do występowania przesłanki z art. 156 § 1 pkt 4 w odniesieniu do decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego;

2. art. 133 § 1 zdanie 1 w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak pełnego i dostatecznie wnikliwego odniesienia się do rozpatrywanego stanu faktycznego i prawnego sprawy, wyrażające się w niewyjaśnieniu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego WSA nie uznał za zasadne szeregu zarzutów podniesionych w skardze, a to:

2.1. zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 5 oraz 6 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja z [...] czerwca 2009 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały, jak również w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;

2.2. zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 5 oraz 6 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo niewyjaśnienia sprawy przez organ pierwszej instancji wyrażającego się w niezbadaniu sformułowanych we wniosku strony o wszczęcie postępowania zarzutów dotyczących występowania w odniesieniu do kontrolowanej decyzji wad kwalifikowanych z art. 156 § 1 pkt 1, pkt 5 oraz pkt 6 k.p.a.,

2.3. zarzutu naruszenia art. 12 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali przez ich błędną wykładnię oraz art. 17 cyt. ustawy przez jego niewłaściwe zastosowanie;

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ oraz c/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. w zw. z ............ przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją Mazowieckiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Warszawie z [...] lipca 2013 r., znak [...], pomimo tego, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane:

3.1. z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 17 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) przez przyjęcie jego błędnej wykładni dokonanej przez organ pierwszej instancji i zaakceptowanej przez organ drugiej instancji, wyrażającej się w wadliwym przyjęciu, że przepis ten obejmuje obowiązki o charakterze publicznoprawnym, podczas gdy dotyczy on zobowiązań w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, które nie są nakładane w drodze decyzji organu administracji publicznej, lecz wynikają ze zdarzeń cywilnoprawnych, a w konsekwencji zaakceptowania niewłaściwego zastosowania cyt. przepisu przez organ pierwszej instancji, chociaż nie ma on zastosowania w sprawie oraz art. 21 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy o własności lokali przez ich niewłaściwe zastosowanie przez organy obu instancji, podczas gdy przepisy te regulują jedynie pozycję zarządu wspólnoty mieszkaniowej oraz właściciela lokalu w stosunkach cywilnoprawnych, a nie w stosunkach regulowanych przepisami prawa publicznego, a zatem nie mogą być podstawą nakładania na wspólnotę mieszkaniową obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej wynikających z naruszania tych obowiązków przez członków wspólnoty mieszkaniowej, zwłaszcza mając na względzie, że wspólnota mieszkaniowa nie należy do żadnego z podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.), które to uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, albowiem spowodowało uznanie przez organy administracji publicznej, że decyzja z [...] czerwca 2009 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności powołanej decyzji z [...] czerwca 2009 r.;

3.2. z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, to jest art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. przez wydanie przez organ pierwszej instancji a następnie jej utrzymanie w mocy przez organ drugiej instancji pomimo braku umożliwienia stronie przez organ pierwszej instancji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 zdanie 1 k.p.a. w zw. z art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy decyzji przez organu pierwszej instancji przez organ drugiej instancji pomimo niedoręczenia tej pierwszej ustanowionemu pełnomocnikowi strony, a w konsekwencji niezapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji;

3.3. z naruszeniem przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest:

3.3.1. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 5 oraz 6 k.p.a przez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo nie wyjaśnienia sprawy przez organ pierwszej instancji wyrażającego się w niezbadaniu sformułowanych we wniosku strony o wszczęcie postępowania zarzutów:

– wydania decyzji z [...] czerwca 2009 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 107 § 1 k.p.a. wyrażającego się w braku zawarcia jednoznacznego rozstrzygnięcia w pkt 3 osnowy tej decyzji (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.);

– trwałej niewykonalności decyzji (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.);

– wywołania czynu zagrożonego karą przez wykonanie decyzji (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.),

a w konsekwencji niewyjaśnienia stronie przez organ pierwszej instancji zasadności przesłanek, którymi kierował się ten organ, odmawiając stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, jak również niewyjaśnienia podstawy prawnej decyzji organ pierwszej instancji w tym zakresie, które to uchybienia powodowały, iż decyzja organu pierwszej została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co obligowało organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, przy czym niewyjaśnienie sprawy przez organ pierwszej instancji w powołanym wyżej zakresie nie mogło być sanowane w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zaś opisane uchybienie organu drugiej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wyjaśnienie sprawy przez organ pierwszej instancji z punktu widzenia zarzutów sformułowanych przez stronę we wniosku inicjującym postępowanie mogło doprowadzić do odmiennej decyzji tego organu;

3.3.2. art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 1, 3, oraz 7 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu pierwszej instancji pomimo niewyjaśnienia sprawy przez organ pierwszej instancji wyrażające się w niezbadaniu, czy decyzja decyzji z [...] czerwca 2009 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy nie jest dotknięta wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 2, 3, oraz 7 k.p.a., których to podstaw nieważności strona nie wskazała we wniosku o wszczęcie postępowania, co jednak nie zwalniało organu pierwszej instancji z obowiązku badania, czy wady te nie zaistniały w odniesieniu do kontrolowanej decyzji, zaś wyniki tego badania winny były znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, a w konsekwencji uchybienia te powodowały, iż decyzja organu pierwszej została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co obligowało organ odwoławczy do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, przy czym niewyjaśnienie sprawy przez organ pierwszej instancji w powołanym wyżej zakresie nie mogło być sanowane w postępowaniu odwoławczym bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), zaś opisane uchybienie organu drugiej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem wyjaśnienie sprawy przez organ pierwszej instancji z punktu widzenia zarzutów sformułowanych przez stronę we wniosku inicjującym postępowanie mogło doprowadzić do odmiennej decyzji tego organu;

3.3.3. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 158 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2, 4, 5 oraz 6 k.p.a. przez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, pomimo że decyzja z [...] czerwca 2009 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy została wydana z rażącym naruszeniem prawa, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, była niewykonalna w dniu jej wydania i niewykonalność ta ma charakter trwały, jak również w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, a zatem organ pierwszej instancji bezzasadnie odmówił stwierdzenia jej nieważności, zaś organ pierwszej instancji niezasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, które to uchybienie organu drugiej instancji miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem spowodowało odmowę stwierdzenia nieważności decyzji z [...] czerwca 2009 r. znak [...] Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej m.st. Warszawy.

Na zasadzie art. 185 § 1 p.p.s.a., wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

Na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a. wniosiła o zasądzenie od organu na rzecz skarżacej kasacyjnie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według przepisanych norm.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności. Przedmiot tego postępowania jest ograniczony wyłącznie do ustalenia, czy decyzja została wydana z ciężkim, kwalifkowanym naruszeniem prawa, wyliczonym enumeratywnie w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego nie prowadzi się postępowania dowodowego, a tym samym nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który ogranicza dopuszczalność merytorycznego orzekania przez organ odwoławczy, gdy decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ustalenie wystąpienia, ciężkiej, kwalifikowanej wady prawnej nie wymaga postępowania dowodowego. W tym trybie, postępowanie dowodowe jest prowadzone, gdy zachodzi konieczność podważenia zasadności zastosowania normy prawa do stanu faktycznego, który nie jest zapisany w normie prawnej, będącej podstawą rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy decyzją, objętą żądaniem stwierdzenia nieważności. W skardze kasacyjnej nie zarzucono rażącego naruszenia art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68) w zw. z § 4 pkt 11, 12 i 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 80, poz. 563). W sprawie zasadność zastosowania tych norm prawnych w stanie faktycznym nie budzi wątpliwości.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, który z wywodzonych zarzutów podstaw kasacyjnych uzasadniających zastosowanie sankcji nieważności decyzji należy do podstawowego. Zarzut nieważności decyzji przez skierowanie decyzji do osoby niebędącej stroną, wyprowadzono z naruszenia art. 12 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 17 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Zarzut ten nie jest zasadny. W wyroku z 22 kwietnia 2014 r. sygn. akt III CSK 230/13 Sąd Najwyższy przyjął, że "Wspólnota mieszkaniowa, co zostało wyjaśnione w orzecznictwie Sądu Najwyższego (...), jest posiadającą zdolność prawną jednostką organizacyjną, do której na podstawie art. 331 k.c. stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych (...). Do zadań Wspólnoty należy wykonywanie praw i obowiązków związanych z zarządzaniem (gospodarowaniem, administrowaniem) nieruchomością wspólną i – z mocy art. 17 u.w.l. – ciąży na niej odpowiedzialność za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej. Na wspólnocie spoczywają więc m.in. przewidziane w art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 i ust. 1 pkt e Prawa budowlanego, obowiązki związane z utrzymaniem i użytkowaniem nieruchomości wspólnej zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego (...)". Nie został naruszony art. 4 ust. 1a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. Nr 178, poz. 1380 ze zm.). Wspólnota mieszkaniowa jest podmiotem na którym ciąży odpowiedzialność za realizację obowiązków z zakresu ochrony przeciwpożarowej nieruchomości wspólnej. Nie ma podstaw do wyprowadzenia, że na Wspólnocie Mieszkaniowej nie ciążą obowiązki publicznoprawne. Zarzut w tym zakresie skargi kasacyjnej nie jest zasadny.

Nie są zasadne zarzuty co do wystąpienia innych przesłanek nieważności decyzji wyliczonych w art. 156 § 1 pkt 1, 2, 3, 5, 6, i 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zakres obowiązków Wspólnoty Mieszkaniowej w ochronie przeciwpożarowej nie czyni decyzji niewykonalnej, nie prowadzi do czynu zabronionego pod sankcją karną, nie jest obwarowane sankcją nieważności z mocy prawa oraz nie zostały naruszone przepisy o właściwości.

Nie są zasadne zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd prawidłowo nie wywiódł ich naruszenia.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 133 § 1, art. 134 § 1 i art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd przeprowadził kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w oparciu o akta sprawy, a uzasadnienie w pełni odpowiada przepisom prawa. Nie jest też zasadny zarzut naruszenia art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powiązanie przedmiotowe rozpoznawanej sprawy ze sprawą rozpoznaną wyrokiem z 4 kwietnia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2971/12 pozwalało na wskazanie związania co do podmiotu, na który został nałożony obowiązek.

W konsekwencji nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/, b/ i c/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W sprawie Sąd nie miał podstaw do zastosowania środków prawnych wobec zaskarżonej decyzji.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 204 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.