Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 816/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: § 5 ust.2
journal: Dz.U. 2007 nr 187 poz 1342
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA TRANSPORTU z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i  telewizyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Marta Andrzejewska po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2020 r. na rozprawie sprawy ze skargi M.B. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. Uchyla zaskarżono postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...]r. nr: [...], w całości. 2. Uchyla postanowieni Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...]r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie Poczty Polskiej S.A. Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej z dnia [...]r. nr [...], w całości. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz M.B. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] lipca 2018 r., wystawionego przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. wszczął postępowanie egzekucyjne, celem wyegzekwowania z majątku Pani M.B. (zwana dalej "Skarżącą", zaległości w opłatach abonamentowych RTV za okres od stycznia 2013 r. do marca 2018 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

W toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę.

Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżąca wniosła zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazując na nieistnienie obowiązku oraz brak uprzedniego doręczenia upomnienia.

W dniu 21 września 2018 r. Organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie.

Po rozpoznaniu powołanych przez Skarżącą argumentów, Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. orzekł o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione. Wierzyciel wskazał, że potwierdzono rejestrację odbiornika telewizyjnego na dane osobowe Skarżącej. Po zgłoszeniu rejestracji została wydana książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika. Zaznaczył przy tym, że w chwili wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. nr 187 z 2007r., poz. 1342) – zwane dalej "Rozporządzeniem", został nadany Skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny. Odnosząc się do zarzutu braku uprzedniego braku doręczenia upomnienia Wierzyciel wskazał, że Skarżąca odebrała zawiadomienie osobiście w dniu 19 kwietnia 2018 r.

Postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej P. S.A. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W związku z otrzymaniem ostatecznego postanowienia Wierzyciela, Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] maja 2019 r. wydał postanowienie, którym odmówił uwzględnienia zarzutu nieistnienia egzekwowanych obowiązków oraz zarzutu braku uprzedniego doręczenia upomnienia.

W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] października 2019r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym według art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2005 r., Nr 85 poz. 728 ze zm.) obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje więc z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych "trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej P. S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że wypowiedź wierzyciela, w przypadku gdy, zarzuty są oparte na przesłankach określonych w art. 33 pkt 1-5 i 7 u.p.e.a., jest wiążąca dla organu egzekucyjnego, co oznacza, że organ ten nie jest uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego, w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela. Rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela.

Organ odwoławczy wskazał, że Wierzyciel uzasadniając odmowę uwzględnienia zgłoszonych zarzutów Wierzyciel wskazał, że w rozważanej sprawie potwierdzono rejestrację odbiornika telewizyjnego na dane osobowe Zobowiązanej. Po zgłoszeniu której wydana została książeczka opłat RTV stanowiąca dowód zarejestrowania odbiornika i służyła ona do dokonywania opłat z tytułu abonamentu RTV. Wierzyciel podkreślił, że zgodnie z treścią § 11 obowiązującego obecnie rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013r. (Dz. U. 2013. poz. 1676) w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, użytkownik odbiornika, niezwłocznie powiadamia wyznaczonego operatora o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiornika oraz o zaprzestaniu używania odbiornika, przez złożenie w placówce pocztowej formularza wypełnionego w części dotyczącej zmian danych, wraz z podaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika lub z wykorzystaniem strony internetowej operatora wyznaczonego do wypełniania zgłoszenia. P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej nie posiada żadnego dokumentu, który potwierdziłby zgłoszenie przez Skarżącą w Urzędzie Pocztowym zmian formalno - prawnych odnośnie wyrejestrowania odbiornika telewizyjnego, a brak dokumentu o wyrejestrowaniu odbiornika telewizyjnego oznacza, że Pani M.B. jest zobowiązana do uregulowania zaległych opłat abonamentowych. Wierzyciel wskazał także, zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego stanowiące dowód zarejestrowania odbiornika telewizyjnego i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki zostało zobowiązanej wysłane w dniu 17 lipca 2008 r., zaś zgodnie ze stanowiskiem wierzyciela nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Wierzyciel podał także, że P. S.A. nie posiada informacji, aby Pani M.B. złożyła reklamację lub w jakiejkolwiek innej formie złożyła w placówce P. zarzut nieotrzymania zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, bądź wystąpiła o przesłanie duplikatu tego zawiadomienia. Odnosząc się natomiast do zarzutu braku doręczenia upomnienia wierzyciel wskazał, że opłaty abonamentowe maja charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznego radia i telewizji. Samo ustalenie wysokości należnego abonamentu jest tzw. czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa i do abonenta należy skuteczne, terminowe i określone co do kwoty realizowanie tego obowiązku. Dodał przy tym, że P. nie ustala decyzją wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu. W przypadku natomiast braku zapłaty należności, sprawa nie trafia do sądu powszechnego, lecz po wystawieniu tytułu wykonawczego do wyegzekwowania przez naczelnika urzędu skarbowego. Ponadto Wierzyciel wskazał, że nie był zobowiązany do wysłania upomnienia, jak również prawodawca nie nałożył na niego obowiązku prowadzenia z osobą zobowiązaną do uiszczania opłat abonamentowych jakiejkolwiek korespondencji, w tym także doręczenia upomnienia. Niezależnie od powyższego wierzyciel poinformował zobowiązaną o zaległościach narastających na indywidualnym numerze identyfikacyjnym, poprzez wysłanie w dniu 18 kwietnia 2018 r. (za potwierdzeniem odbioru) upomnienia wzywającego do wykonania obowiązku zapłaty zaległych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2013 r. do marca 2018 r. Przedmiotowe upomnienie zostało doręczone skutecznie w dniu 19 kwietnia 2018 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że w wykonaniu tego obowiązku wynikającego z rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników, P. S.A. wysłała do abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, potwierdzające fakt wcześniejszego zarejestrowania odbiorników RTV i zastępujące dotychczasowe dowody zarejestrowania w formie imienny książeczek. Nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie było jednak tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Organ odwoławczy powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazujące, że z § 5 Rozporządzenia wynika, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora zwrotnym potwierdzeniem odbioru powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Prawodawca nakazał bowiem operatorowi przeslanie, a nie doręczenie stronie powiadomienia.

Z ustaleń wierzyciela wynika, że Zobowiązanej został nadany numer identyfikacyjny. Zatem Skarżąca była zarejestrowanym użytkownikiem odbiornika RTV, jednakże nie zgłosiła faktu zaprzestania użytkowania odbiornika. W konsekwencji brak było podstaw do podważania przez Skarżącą obowiązku zapłaty przedmiotowych należności. Ponadto została również powiadomiona przez P. S.A. o istnieniu zaległości w opłatach upomnieniem doręczonym w dniu 19 kwietniu 2018 r.

W skardze na powyższe postanowienie M.B. zarzuciła naruszenie:

1. Art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez oczekiwanie i żądanie przedłożenia dowodu iż w 1999 r. wyrejestrowała książeczkę opłaty abonamentowej, pomimo, iż od tego czasu upłynęło 20 lat, a organ nie wskazał żadnych podstaw prawnych, które zobowiązywałyby do ich przechowywania.

2. Art. 7 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej; "K.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez brak wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie tego, czy istniał obowiązek podlegający analizowanej egzekucji.

3. Zignorowanie faktu, iż wyrejestrowała odbiornik w 1999 r. a nie posiadam stosownego dokumentu wyrejestrowania z uwagi na upływ czasu, żaden zaś przepis nie wymaga abym go przechowywała przez 20 lat, wierzyciel zaś przez kilkanaście lat nie informował mnie o istnieniu jakiegokolwiek rzekomego zadłużenia.

4. Zignorowanie faktu iż nie dostałam żadnego zawiadomienia o indywidualnym numerze abonenta, albowiem nie został on wysłany na jej adres zamieszkania. Wierzyciel, a za nim organy okoliczności tych nie wyjaśniły i nie przedłożyły na to wystarczających dowodów

5. Kierowanie do Strony przez wierzyciela dokumentów, w których brak podpisów osób upoważnionych, a zamiast nich są tzw. faksymile czyli pieczątki lub druki, w istocie nie będące podpisami.

6. Wbrew wymogom art. 33 u.p.e.a brak wezwania do wskazania konkretnych zarzutów określonych w tym przepisie i domniemywanie jakie w istocie zarzuty zgłosiłam, co było niedopuszczalnym nadużyciem przepisów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ten ostatni przepis nie znajduje w sprawie zastosowania.

Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

W myśl art. 33 § 1 u.p.e.a., podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1. Wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

2. Odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej.

3. Określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4.

4. Błąd co do osoby zobowiązanego.

5. Niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym.

6. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

7. Brak doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1.

8. Zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

9. Prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny.

10. Niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Stosownie do art. 34 u.p.e.a. zarzuty wniesione na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i był tym stanowiskiem związany. Jak wskazano już wcześniej, wierzyciel uznał zgłoszony przez skarżącego zarzut nieistnienia obowiązku dotyczącego należności z tytułu abonamentu RTV objętych tytułem wykonawczym za niezasadny. Dokonana przez wierzyciela ocena, jako wiążąca, stała się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny postanowienia o niezasadności zarzutów, a następnie postanowienia organu odwoławczego, utrzymującego w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W tym miejscu uzasadnienia wskazać należy, że kontroli Sądu zostało poddane postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiającego uwzględnienia zarzutów: nieistnienia obowiązku z tytułu należności abonamentu RTV oraz braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia. Ponadto, na podstawie art. 135 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie ocenie sądu administracyjnego podlega również legalność postanowień wierzyciela w sprawie zasadności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element jego postanowienia w sprawie zgłoszonego zarzutu, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, wiążąco oddziałującego na postanowienie organu egzekucyjnego. Kontrola przez sąd administracyjny zaskarżonego postanowienia wymaga zatem odniesienia się do sprawy w pełnym zakresie, a więc z uwzględnieniem okoliczności i rozstrzygnięć poprzedzających wydanie zaskarżonego postanowienia. W związku z tym ocenie zgodności z prawem poddano również postanowień wierzyciela - Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. S.A.

W ocenie Sądu, zarówno postanowienia wierzyciela, jak również organu egzekucyjnego oraz organu odwoławczego naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie, co powoduje konieczność uchylenia wszystkich ww. postanowień.

Trzeba wskazać, że do dnia 15 czerwca 2005 r. problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49) regulowały przepisy ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj.: Dz. U. z 2019, poz. 361 ze zm.). Ustawodawca połączył w tej ustawie obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (tj.: Dz. U. z 2019 r., poz. 1801 ze zm.), a wobec braku uregulowań intertemporalnych i mając na uwadze zasadę bezpośredniego działania prawa, uznać należy, iż ustawodawca połączył w tym akcie prawnym obowiązek ponoszenia opłat w stosunku do osób, które dokonały rejestracji odbiorników RTV w okresie od wejścia w życie ustawy, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika.

Do dnia 1 stycznia 2014 r. kwestię rejestracji odbiorników regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2007 r. Nr 187 poz. 1342). Zgodnie z § 5 ust. 2 tego Rozporządzenia jeżeli w chwili wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) skarżąca była zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać jej indywidualny numer identyfikacyjny i zawiadomić ją o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 rozporządzenia). W § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z 2007 r. wskazano, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego powyżej) jest: 1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 2, lub 2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2 ust. 4.

W ocenie Sądu P. nie wykazała w żaden sposób, że skarżącej został prawidłowo nadany indywidualny numer identyfikacyjny, a zatem, że doszło do zarejestrowania odbiorników RTV przez skarżącą.

Wierzyciel w swoich postanowieniach wprost powołuje się na duplikat zawiadomienia (k. 43 akta administracyjnych) i przyjmuje, że w ten sposób skarżącej nadano numer identyfikacyjny oraz, że została ona o tym zawiadomiona.

Zauważyć jednak należy, że dokument ten zawiera nieprawidłowy adres skarżącej. Zaadresowany jest bowiem "Pani M.B. [...]". Z akt sprawy nie wynika, jaki adres Skarżąca posiadała w 2008 r. Z uwagi na obecny adres – [...], nie sposób uznać, że był to adres samej miejscowości [...] bez numeru domu. Okoliczność, że "nie odnotowano zwrotu korespondencji" nie ma wpływu na ocenę, że zawiadomienie zostało wysłane w sposób nieprawidłowy.

Wierzyciel zobowiązany jest do ustalenia i wyjaśnienia kwestii zarejestrowania odbiornika, gdyż to ona przesądza o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Twierdząc, że Skarżącej został nadany indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiornika telewizyjnego powinien przede wszystkim odnieść się do kwestii wysłania zawiadomienia pod właściwy adres.

Należy podkreślić, że realizacja przez P. powiadomień wynikających z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. miała istotne znaczenie. Operator publiczny miał przesłać do wszystkich zarejestrowanych abonentów zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta wraz z pięcioma odcinkami spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki wraz z numerem rachunku bankowego dedykowanego wpłatom RTV (osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta) oraz dwa druki zamówienia na spersonalizowane formularze polecenia przelewu/wpłaty gotówki. Powyższa okoliczność jest zatem wypełnieniem ważnego obowiązku informacyjnego nałożonego przez przepisy na wierzyciela.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 września 2004 r. wydanego w sprawie o sygn. K 2/03 (OTK ZU nr 8/A/2004, poz. 83), co do charakteru abonamentu RTV. Abonament został wymieniony na pierwszym miejscu wśród przychodów mediów publicznych (art. 31 ust. 1 pkt 1 ustawy o radiofonii i telewizji), przeto sądzić można, że ustawodawca uznaje go za najważniejsze źródło ich finansowania. Abonament to przy tym "przymusowe, bezzwrotne świadczenie publicznoprawne, służące realizacji konstytucyjnych zadań państwa". Jest to danina publiczna, różna od innych danin wskazanych w art. 217 Konstytucji przez swój celowy charakter, "nie stanowiąca dochodów państwa o charakterze stricte budżetowym". Zapewnić ma ona zarówno organowi władzy publicznej - Krajowej Radzie Radiofonii i Telewizji, jak i mediom publicznym stabilność i przewidywalność wydatków na realizację misji publicznej. Skutkiem traktowania abonamentu jako daniny publicznej są rygory w zakresie jego wprowadzenia (wyłącznie ustawą), a także obowiązek jawnego i kontrolowanego publicznie wykorzystywania płynących z niego dochodów. Wszystkie elementy konstrukcyjne, przesądzające o ciężarze materialnym tej daniny, należą do tzw. materii ustawowej. Abonament, mając charakter publicznoprawny i będąc dochodem publicznym, podlega zasadzie wyłączności władzy ustawodawczej w kształtowaniu dochodów i wydatków państwa. Z drugiej strony jest rodzajem daniny publicznej niebędącej podatkiem, a jedynie "zbliżonej do podatku". Nie jest on opłatą w klasycznej postaci, lecz ma charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznych mediów i stanowi dochód celowy pozabudżetowy, przeznaczony na finansowanie misji publicznej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt tej sprawy, wskazać należy, że nie sposób przyjąć, iż wierzyciel wykonał względem Skarżącej obowiązek informacyjny wynikający z § 5 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. Nie kwestionując stanowiska, zgodnie z którym dla skutecznego zawiadomienia strony o nadaniu jej numeru indentyfikacyjnego nie jest niezbędne dokonanie tego zawiadomienia w formie przesyłki ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, wskazać należy, że doręczenie takie powinno być dokonane na prawidłowe dane i adres strony.

Wskazać również należy, że znajdująca się w aktach sprawy (k. 42), potwierdzona za zgodność z oryginałem kopia dowodu doręczenia z [...] kwietnia 2019 r., nie wskazuje jaka była zawartość przesyłki. Treść pisma strony skarżącej z [...] kwietnia 2018 r. wskazuje, że był to dokument nr [...]. W aktach sprawy brak jest takiego dokumentu. Nie sposób zatem uznać, że było to upomnienie, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Okoliczność ta uniemożliwia ocenę skuteczności zarzutu wymienionego w art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.

Omówiony wyżej sposób załatwienia sprawy administracyjnej narusza zasady o jakich mowa art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W myśl art. 7 k.p.a. w zw. z art 18 u.p.e.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organy administracji publicznej obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a ponadto oceniają na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Realizacja tych zasad wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Sąd wskazuje, że choć nie można organom egzekucyjnym zarzucić naruszenia prawa, gdyż podporządkowały się art. 34 § 1 u.p.e.a., to jednak wobec możliwości kontrolowania prawidłowości stanowiska wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uchylenie wydanych postanowień organów egzekucyjnych obu instancji było konieczne. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy może być podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i rozstrzygnięcia zgodnego z prawem.

Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien skonfrontować i ocenić materiał dowodowy, ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów z uwzględnieniem wskazań Sądu, tj. wykazania faktu zarejestrowania odbiornika telewizyjnego przez Skarżącą, prawidłowego zawiadomienia skarżącej o nadaniu jej indywidualnego numeru identyfikacyjnego, załączenia dowodów, z których wynikałyby ww. daty oraz dane adresowe Skarżącej, a także skutecznego doręczenia pisemnego upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.

Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownego rozpoznania zarzutów Skarżącej.

W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługiwały natomiast pozostałe zarzuty skargi.

Jak już wcześniej wskazano obowiązek ponoszenia opłat za używanie odbiorników RTV ciąży na osobie od momentu ich zarejestrowania. Tak ukształtowany obowiązek wynikający z tejże rejestracji utraciłby swój byt prawny, gdyby doszło do wyrejestrowania odbiorników. W razie zaś ich niewyrejestrowania obowiązek ten istnieje przez cały okres od zarejestrowania. Przestał istnieć tylko w takim zakresie w jakim wygasł ze względu na zapłatę lub przedawnienie – co nie dotyczy przedmiotowych opłat dochodzonych egzekucyjnie.

Zatem, chcąc uwolnić się w 1999 r. od tego obowiązku, zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) Skarżąca była zobowiązana powiadomić urząd pocztowy, o zaprzestaniu używania odbiornika.

Zobowiązana, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku, powinna przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku).

W tej sytuacji, na Skarżącej ciąży obowiązek wykazania okoliczności wyrejestrowania odbiornika RTV. Konstrukcja powołanych wyżej regulacji prawnych, nakładających na abonenta obowiązek powiadomienia o zaprzestaniu używania odbiornika przesądza o obowiązku wykazania dokonania tegoż powiadomienia przez abonenta. Wspomniane regulacje dotyczące sposobu wyrejestrowania odbiornika i dokumentowania tej okoliczności, uniemożliwiają skuteczne zastąpienie dowodu wyrejestrowania pisemnym oświadczeniem czy też zeznaniem osoby, która uczestniczyła w wyrejestrowaniu odbiornika, widziała dokument potwierdzający dokonanie takiej czynności, czy też ma wiedzę, że Skarżąca nie posiada odbiornika. Bezsporne jest, że zobowiązana nie przedstawił dowodu wyrejestrowania odbiornika w 1999 r. pomimo takiego obowiązku.

Nie jest również zasadny zarzut "domniemywania" rodzaju zgłoszonych przez skarżącą zarzutów. W ocenie Sądu z treści pisma Skarżącej z [...] sierpnia 2018 r. (k. 17 akt administracyjnych) można wywnioskować, że są w nim zawarte jedynie zarzuty wymienione w art. 33 ust. 1 pkt 1 (punkty 1-3,) i 7 (punkt 4 pisma) u.p.e.a. Pozostała część pisma nie daje podstaw do przyjęcia, że strona zgłosiła inne, pominięte przez organ egzekucyjny zarzuty. W tej sytuacji wzywanie strony do sprecyzowania treści swojego pisma było nieuzasadnione, a zaniechanie organu w tym przedmiocie nie miało wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu kierowania przez Wierzyciela do Skarżącej pism nie zawierających podpisów osób upoważnionych zauważyć należy, że Skarżąca nie wskazuje o jakie dokumenty chodzi. Z analizy akt administracyjnych nie wynika aby zgromadzone tam dokumenty były obarczone tym brakiem. Zarówno tytuł wykonawczy, jak i inne pisma oraz postanowienia opatrzone są podpisem osób upoważnionych. Jedynie w wypadku dokumentu o nadaniu numeru identyfikacyjnego można mieć wątpliwości, jednak z uwagi na zanegowanie przez sąd skuteczności jego wysłania i doręczenia, kwestia ta nie ma znaczenia dla sprawy.

Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie o kosztach oparto na podstawie art. 200 P.p.s.a. oraz art. 205 § 1 P.p.s.a.