Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 443/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-12-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 ust. 3
journal: Dz.U. 2004 nr 156 poz 1641
law: Ustawa z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Protokolant Aleksandra Rygielska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 grudnia 2008 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej we Wrocławiu Marii Walkiewicz sprawy ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej we W. decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 23 ust. 3 i 5, art. 24 w zw. z art. 60 ust. 1, art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej /tj. Dz.U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 ze zm./ zawiesił E. B. w pełnieniu obowiązków służbowych z dniem następnym po otrzymaniu decyzji na okres prowadzonego postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego.

W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...] zawiesił E. B. w pełnieniu obowiązków służbowych na łączny okres 12 miesięcy.

Podstawą wydania przedmiotowych decyzji była informacja Prokuratury Okręgowej w J. G. przekazaną, za pismem sygn. akt [...] z dnia 25.01.2007r. o przedstawieniu E. B. zarzutu popełnienia czynu z art. 228 § 3 kk w zw. z art. 12 kk. W dniu 5 maja 2008r. Prokuratura Okręgowa w J. G. pismem o nr sygn. akt [...] poinformowała o skierowaniu aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Z. w dniu 18 kwietnia 2008r.

Zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego. Z uwagi na to, że wszystkie przesłanki wyżej cytowanego przepisu zostały spełnione należało orzec jak w sentencji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy E. B. podniosła, iż w chwili obecnej nie jest możliwym zastosowanie w stosunku do niej regulacji zawartej w art. 23 ust. 3 albowiem w chwili upływu 12 miesięcznego okresu zawieszenia podjętego przez Dyrektora czyli w dniu 29.02.2008r. przepis ten nie stanowił normy prawnej, bowiem wszedł w życie dopiero w dniu 28.03.2008r.

Decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2000 Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia uznano argumentację wniosku za niezasadną. Ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 53, poz. 311) zmieniła brzmienie art. 23 ust. 3 ustawy. Zgodnie z nim "w szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego." Poprzednie brzmienie przepisu pozwalało na zawieszenie funkcjonariusza celnego na okres do 12 miesięcy. W dniu wejścia w życie ustawy zmieniającej, tj. w dniu 28 marca 2008 r. okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych, którego podstawą jest prowadzone wobec E. B. postępowanie karne o sygn. akt [...] nie zostało zakończone. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...], natomiast zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych nastąpiło z dniem następnym po otrzymaniu przedmiotowej decyzji, tj. z dniem 25.05.2008 r. Zatem każde z tych zdarzeń nastąpiło w dacie obowiązywania ustawy z dnia 18 marca 2008r.

Ponadto należy podkreślić, że przesłanką warunkującą zastosowanie przepisu art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej jest prowadzone postępowanie karne, o którym mowa w art. 23 ust. 1 ustawy. Upływ 12 miesięcy zawieszenia, o którym mowa w art. 23 ust. 3 ustawy w brzmieniu sprzed dnia 28.03.2008 r, nie stanowi przesłanki eliminującej dalsze zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych. Skierowanie aktu oskarżenia do sądu przez Prokuratora Prokuratury Okręgowej w J. G. w dniu 18 kwietnia 2008 r. stanowiło przesłankę uzasadniającą wydanie decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Wskazane powyżej okoliczności stanowiły wystarczająca podstawę do zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych w trybie art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej.

W skardze na powyższą decyzje zarzuciła naruszenie prawa procesowego poprzez obrazę:

1. art. 10 par. 1, art. 64 par. 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz.1071 ze zm.), polegające na

- braku zawiadomienia strony o wszczętym z urzędu postępowaniu w sprawie, tym samym niezapewnieniu stronie udziału w prowadzonym postępowaniu, a jednocześnie

- uniemożliwieniu przedstawienia swojego stanowiska w sprawie przed wydaniem, zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej;

2. art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 par. 3 i art. 15 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. nr 98 poz. 1071 ze zm.), polegające na

- wydaniu zaskarżonej decyzji przez osobę, która brała udział w wydaniu orzeczenia w I instancji;

3. art. 130 par. 1 w zw. z art. 127 par. 3 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz.1071 ze zm.) w zw. z art. 81 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. nr 156, poz. 1641 ze zm.), polegające na

- wykonaniu decyzji przed upływem terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy;

oraz prawa materialnego poprzez obrazę

4. art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004r. nr 156 poz. 1641 ze zm./, polegające na

- błędnej subsumcji zawartej w tym przepisie do stanu faktycznego sprawy.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Izby Celnej we W.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła co następuje:

Ad.1.Zauważyć należy przede wszystkim, iż postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją nie zostało w ogóle wszczęte, brak jest bowiem w niniejszej sprawie zawiadomienia o jego wszczęciu, naruszony został zatem art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym, o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie.

Zgodnie z art. 10 § 1 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Jedną z form realizacji ciążącego na organach obowiązku jest wyrażony w art. 61 § 4 kpa nakaz powiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie, o wszczęciu, na żądanie jednej ze stron lub z urzędu, postępowania administracyjnego. Aby bowiem strona mogła czynnie uczestniczyć w postępowaniu musi ona być świadoma, że takie postępowanie się toczy. W konsekwencji jednym z pierwszoplanowych obowiązków organu związanych z wszczęciem postępowania administracyjnego jest zawiadomienie strony o jego wszczęciu.

Tak więc, aby uchronić się od zarzutu niezapewnienia stronie udziału w postępowaniu organ powinien zawiadomić ją nie tylko o wszczęciu postępowania, lecz także wezwać do udziału w czynnościach postępowania wyjaśniającego.

Już chociażby tylko z tego względu zaskarżona decyzja nie może się ostać, a za jej uchyleniem przemawia dodatkowo fakt, iż w postępowaniu, nie zostały zachowane gwarancje procesowe tej zasady nie tylko wskutek zaniechania zawiadomienia o wszczęciu z urzędu postępowania, ale także wskutek pozbawienia prawa do wypowiedzenia się co do zebranych w tym postępowaniu dowodów, któremu to prawu towarzyszy obowiązek organu pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami przed wydaniem decyzji.

Zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania administracyjnego i umożliwienie jej wzięcia udziału w postępowaniu wyjaśniającym jest gwarancją realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu.

Gwarancją realizacji tego prawa strony jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 145 par. 1 pkt 4 kpa).

ad.2.Zaskarżona decyzja dotknięta jest ponadto wadą naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego zgodnie z którym, pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie obie decyzje, a więc zarówno decyzja z dnia [...], jak również decyzja z dnia [...], wydana w wyniku wniesionego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zostały wydane przez tę samą osobę, a mianowicie przez Dyrektora IC we W. – D. S.

Art. 24 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczy obowiązku wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika, który spełnia wymienione w nim przesłanki, tzn. w określony w nich sposób jest związany z toczącym się postępowaniem, np. poprzez branie udziału w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Wyrażenie "udział w wydaniu zaskarżonej decyzji" odnosi się do stadium decyzyjnego postępowania i wiąże z odpowiedzialnością za prawnie wiążące rozstrzygnięcie sprawy poprzez podpisanie decyzji przez osobę zajmującą stanowisko organu właściwego do jej wydania albo pracownika imiennie upoważnionego przez osobę sprawującą stanowisko organu.

Pojęcie "instancji" zaś użyte w niniejszym przepisie należy rozumieć w znaczeniu ustalonym w doktrynie, jako zawierające w sobie element strukturalny, czyli wyodrębnione miejsce zajmowane w szczeblowej strukturze administracji oraz element funkcjonalny, czyli przypisany danemu organowi zakres właściwości i kompetencji.

Zarówno treść powołanego przepisu, jak również orzecznictwo rozstrzygające tę materię nie pozostawiają wątpliwości co do rozumienia jego treści, o czym poniżej.

Pogląd ten znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; podobnie (w:) Uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007/3/61).

Podkreślić należy, iż w uzasadnieniu powołanej Uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, wskazano, iż w świetle zasady określonej w przepisie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawo obywatela do wniesienia odwołania oznacza jego prawo do ponownego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny - "sprawiedliwość" wymusza między innymi, takie cechy procesowe, jak obiektywizm w orzekaniu oraz związaną z tym konieczną niezależność osób wydających decyzje administracyjne. Według NSA przesłanka wyłączenia pracownika z powodu brania przez niego udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji (art. 24 § 1 pkt 5 kpa) nawiązuje w swej istocie do zasady dwuinstancyjności postępowania i zasady hierarchicznego podporządkowania organów orzekających.

W takim klasycznym modelu postępowania administracyjnego odwołanie rozpatruje inny organ, oczywiście w innym składzie osobowym. Zdaniem NSA, na tym polega zasada i jednocześnie gwarancja procesowa, że nikt nie może być sędzią we własnej sprawie, bo z wydanym poprzednio rozstrzygnięciem zwykle się identyfikuje przy jego ponownej ocenie.

W uchwale stwierdzono jednocześnie, iż omawiana przesłanka wyłączenia pracownika nie podlega jakiejkolwiek ocenie pod kątem jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie odwołania w konkretnej sprawie, bo ma charakter bezwzględny.

Według NSA skoro prawo do ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten sam organ jest wyjątkiem od klasycznego modelu postępowania odwoławczego, to zgodnie z zasadą exceptiones non sunt extenlendae, wyjątku tego nie można interpretować rozszerzająco, a tym bardziej nie można go przenosić na inne instytucje postępowania, jak np. wyłączenie pracownika.

Zawsze więc tam, gdzie dochodzi do ponownego rozpatrzenia wniosku przez ten sam organ - art. 127 § 3 kpa, trzeba bezwzględnie oceniać, czy jest możliwe zastosowanie przesłanki wyłączenia pracownika przewidzianej w art. 24 § 1 pkt 5 kpa. Dokonując tego, należy przez pracownika rozumieć osoby zatrudnione w urzędzie organu na podstawie stosunku pracy, umocowanego do wydawania decyzji z upoważnieniem indywidualnym bądź z mocy prawa.

W konsekwencji NSA przyjął w omawianej uchwale z dnia 22 lutego 2007 r., iż przepisy o wyłączeniu pracownika mają również zastosowanie do osoby piastującej funkcję organu.

Należy wskazać, że również w doktrynie przyjmuje się, iż nie ma przeszkód prawnych, aby wyłączeniu podlegał pracownik piastujący funkcję organu administracji publicznej (tak min. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz i cyt. tam wyrok NSA z dnia 17 sierpnia 1993 r., sygn. akt SA/Po 3155/92, OSP 1995, z. 9, poz. 188; podobnie: W. Chróścielewski /w:/ glosie do uchwały (7) NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ZNSA 2007/3/137).

Warto podnieść, że również Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06 - stwierdził, iż w sytuacji, w której piastun funkcji ministra wydał w sprawie decyzję w charakterze organu I instancji, będzie on wyłączony, na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 kpa, od powtórnego rozpatrzenia sprawy w wyniku złożenia przez stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co nie oznacza, że w takim przypadku nastąpiłoby wyłączenie ministra jako organu administracji. Jak stwierdził bowiem NSA wyłączona jest wówczas osoba piastująca funkcję organu administracji publicznej, a nie sam organ administracji.

Naruszenie przez organ normy zawartej w art. 24 par. 1 pkt 5 kpa skutkuje koniecznością wznowienia postępowania na podstawie art. 145 par. 1 pkt 3 kpa.

ad.3. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy, w wypadku wydania decyzji o zwolnieniu ze służby funkcjonariusza celnego, przeniesieniu albo zleceniu mu wykonywania innych obowiązków służbowych, przeniesieniu na niższe stanowisko bądź zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych, funkcjonariusz celny może, w terminie 14 dni, złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W myśl zaś ust. 2 powołanego przepisu, do postępowania, o którym mowa w ust. 1, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Odesłanie w tym ostatnim przepisie do przepisów postępowania administracyjnego dotyczy więc całego postępowania, o jakim mowa w art. 81 ust. 1 ustawy, a nie tylko wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wynika to z literalnej treści tego przepisu, w którym jest mowa o "postępowaniu", a nie jedynie fragmencie tego postępowania w zakresie dotyczącym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Z tych też względów do decyzji podjętej w sprawie zawieszenia funkcjonariusza celnego w czynnościach służbowych należy zastosować całość regulacji obejmującej procedurę postępowania administracyjnego, w tym także oprócz wyżej wymienionych (pkt 1 i 3 skargi), również przepisy dotyczące doręczenia decyzji i jej obowiązywania zawarte w ustawie - Kodeks postępowania administracyjnego, bowiem z nimi związane są skutki prawne materialne i procesowe, zarówno dla organu, jak i dla strony.

Decyzja jest wydawanym w formie procesowej indywidualnym zewnętrznym aktem administracyjnym, skierowanym do konkretnego adresata. Jako akt kierowany do podmiotów indywidualnie określonych oraz jako akt zewnętrzny musi być zakomunikowana adresatom w formie prawem przewidzianej. Doręczenie lub ogłoszenie decyzji stanowi jej wprowadzenie do obrotu prawnego, akt woli władzy staje się decyzją w rozumieniu prawa dopiero w chwili doręczenia lub ogłoszenia stronie i z tą też chwilą wywołuje skutki prawne.

Stosownie do art. 130 § 1 i § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje jej wykonanie.

Z treści tego przepisu wynika jednoznaczny zakaz wykonania decyzji nieostatecznej w okresie czternastu dni od jej doręczenia lub ogłoszenia stronie. A jeżeli strona w terminie wniosła odwołanie, zakaz ten "przekształca się" w obowiązek wstrzymania wykonania decyzji, bowiem zawisłość sprawy przed organem odwoławczym i związana z tym dewolucja kompetencji, uniemożliwia organowi I instancji wykonanie podjętej wprawdzie wcześniej, ale nieostatecznej decyzji.

Wyjątkami od powyższej reguły są sytuacje wskazane w art. 130 § 3 i § 4 Kodeksu, w których decyzja podlega wykonaniu przed upływem terminu do wniesienia odwołania - gdy został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności lub podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy bądź też, gdy jest zgodna z żądaniem wszystkich stron.

Na mocy art. 127 par. 3 (in fine przepisu) kpa do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań.

Przepisem lex specialis w stosunku do par. 2 art. 130 kpa jest art. 81 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, który wyłącza tę regulację stanowiąc, w odniesieniu do decyzji wydawanych m.in. w sprawach zawieszenia funkcjonariusza celnego, że wniesienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji.

Przepis ten wyłącza jednak ze stosowania tę normę i tylko tę, tym samym pozostałe regulacje zawarte w art. 130 kpa dotyczące momentu wykonania decyzji należy stosować odpowiednio na mocy art. 81 ust. 2 ustawy w zw. z art. 127 par. 3 kpa.

Ustawa o Służbie Celnej nie zawiera bowiem w swej treści normy, iż decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych jest natychmiast wykonalna, jak również, zaskarżonej decyzji nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności w trybie art. 108 kpa, trudno też twierdzić, iż jest zgodna z żądaniem strony, skoro stała się przedmiotem zaskarżenia.

"Wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 par. 1 kpa oznacza, iż decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, do dnia upływu 14 dniowego terminu przysługującego na wniesienie odwołania - co przeniesione na grunt niniejszej sprawy oznacza, iż decyzja o zawieszeniu funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych podlega wykonaniu dopiero z dniem upływu 14. dniowego terminu po jej doręczeniu, bez względu na to, czy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został wniesiony, czy też decyzja stała się ostateczna wskutek braku środka zaskarżenia.

Wykonanie zaskarżonej decyzji z dnia [...] skutkujące zwolnieniem z wykonywania czynności służbowych, jak również obniżeniem uposażenia o 50%, nastąpiło z dniem następnym po jej otrzymaniu - tj. z dniem 26. maja br., czym naruszone zostały przepisy wymienione w pkt 3 niniejszej skargi.

ad.4. Regulacje prawne dotyczące określenia sytuacji, w jakich następuje lub może nastąpić zawieszenie funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych zawarte są w rozdziale 6 ustawy o Służbie Celnej w art. art. od 23 do 24 oraz w rozdziale 13 regulującym "rozpatrywanie sporów o roszczenia funkcjonariuszy celnych z tytułu stosunku służbowego", traktującym o środkach zaskarżania jakie przysługują na wydane w tej sprawie decyzje.

Art. 23 ustawy, będący podstawę prawną zawieszenia funkcjonariusza celnego w czynnościach służbowych, w ust. 1 stanowi iż "funkcjonariusza celnego zawiesza się w pełnieniu obowiązków służbowych na czas nie dłuższy niż 3 miesiące, w razie wszczęcia przeciwko niemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego". Zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych skutkuje, w mysi art. 60 w zw. z art. 24 o ustawy Służbie Celnej, obniżeniem, do wysokości 50%, uposażenia przysługującego funkcjonariuszowi w dniu zawieszenia i zwolnieniem z wykonywania obowiązków służbowych

Ustęp 3 powołanego przepisu przewidywał, w brzmieniu obowiązującym do dnia 27 marca 2008 r. możliwość przedłużenia okresu zawieszenia w wyjątkowych przypadkach do 12 miesięcy.

Z unormowań zawartych w ust. 1 i ust. 3 cytowanego przepisu w poprzednio obowiązującym brzmieniu, Dyrektor Izby Celnej skorzystał podejmując w dniu [...], również z naruszeniem art. 64 par. 1 i art. 10 kpa) decyzję nr [...] i następnie, przedłużając okres zawieszenia w czynnościach służbowych mocą kolejnych decyzji o nr nr [...] oraz [...] - do dnia 29 lutego 2008 r..

W tym też dniu upłynął, przewidziany w przepisach prawa, 12 miesięczny okres zawieszenia w czynnościach służbowych i z tym dniem uchylone zostały, w stosunku skarżącej, skutki wynikające z regulacji zawartych w art. 60 ustawy, dotyczące m.in. obniżenia uposażenia jak również podwyżek.

Materialnoprawną przesłanką podjęcia zaskarżonej decyzji, a kolejnej w sprawie, stał się przepis art. 23 ust. 3 Ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 28 marca 2008 r., który w swej treści stanowi, iż "w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego."

Dokonana przez ustawodawcę zmiana polega na możliwości przedłużenia w uzasadnionych przypadkach okresu zawieszenia do czasu wydania przez właściwy organ prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie, a nie jak dotychczas - do 12 miesięcy.

Mając na względzie przytoczoną treść przepisu, w kontekście sytuacji prawnej, w której znalazłam się w chwili podjęcia przez Dyrektora Izby Celnej zaskarżonej decyzji, a tym samym stanu faktycznego sprawy uważam, iż odnieść się należy do istotnego elementu przywołanej normy, a mianowicie, do interpretacji określenia "przedłużyć okres zawieszenia" .

Podstawową wykładnią prawa jest wykładnia językowa, i tak zgodnie z jej brzmieniem określenie "przedłużyć", oznacza - 1. powiększać długość czegoś, (..); robić coś dłuższym, wydłużać , 2. sprawiać, te coś trwa dłużej, jest ważne dłużej; odraczać końcowy termin czegoś: Przedłużyć pobyt, urlop; z kolei " przedłużenie" , rzecz, od przedłużyć oznacza " to co stanowi dalszą część czegoś".- ("Słownik języka polskiego" pod. red. M. Szymczaka , PWN 1988, str. 963-965)," a także "przedłużyć" - to 1. czynić coś dłuższym, zwiększać jego długość, dorabiać do czegoś dalszą część, wydłużać; 2. powodować dłuższe trwanie czegoś, niż przewidywany termin, odwlekać zakończenie czegoś w wyznaczonym czasie; przeciągać okres ważności czegoś - (Słownik współczesnego języka polskiego" pod. red. Bogusława Dunaja - Wyd. Wilga - 1996 r., str. 874).

Literalne brzmienie zastosowanego w ust. 3 przez Ustawodawcę określenia "przedłużyć" wskazuje, iż aby doszło do przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza celnego w czynnościach służbowych, decyzja w tej sprawie winna być podjęta i doręczona w czasie jego trwania, nie zaś po jego upływie.

Normujące instytucję zawieszenia przepisy nie przewidują możliwości ponownego wszczęcia postępowania w sprawie po jego przewidzianego prawem zakończeniu, lecz tylko jego ewentualną kontynuację, a ta z kolei winna nastąpić przed jego upływem.

Podjęcie przez Dyrektora Izby Celnej w dniu [...] w stosunku do skarżącej kolejnej decyzji w sprawie zawieszenia, będącej przedmiotem niniejszej skargi, nie było jego kontynuacją bowiem, wynikający z poprzedniego brzmienia powołanego przepisu, maksymalny 12 miesięczny okres zawieszenia upłynął w dniu 29.02.2008 r. i decyzja w sprawie wygasła, a tym samym zawieszenie zostało uchylone.

Zauważyć w tym miejscu należy, że określenie w decyzji administracyjnej okresu jej ważności powoduje, że wygasa ona z upływem terminu na który została wydana. Z upływem określonego w decyzji okresu dochodzi automatycznie do usunięcia jej z obrotu prawnego, bez potrzeby stwierdzania jej wygaśnięcia. Wygaśniecie decyzji oznacza zatem, że przestaje ona kształtować jakiekolwiek prawa i obowiązki administracyjne, czy też wywoływać dla jej adresata jakiekolwiek inne skutki prawne.

Nowe brzmienie powołanej normy art. 23 ust. 3 Ustawy pozwala na podjęcie decyzji w sprawie przedłużenia okresu zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego, jednakże tylko w sytuacji, kiedy bieg okresu zawieszenia już się rozpoczął, bądź też w jego trakcie, ale nie po jego uchyleniu, czyli po upływie trzech miesięcy od dnia jego zakończenia, jak to zostało uczynione w niniejszej sprawie.

Przedmiotowa decyzja jest więc efektem wszczęcia (pomimo braku zawiadomienia) nowego, kolejnego postępowania w sprawie zawieszenia w czynnościach służbowych, do czego nie uprawnia, ani treść art. 23 ust. 3, jak również żaden inny przepis Ustawy.

Tym samym, wydając przedmiotowe rozstrzygnięcie Dyrektor IC naruszył przepis art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Urzędu Celnego wniósł o jej oddalenie. Odnośnie zgłoszonych zarzutów podniósł, że:

Ad. I. 1. Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącej naruszenia art. 10 § 1, art. 64 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. k.p.a. polegającego na braku zawiadomienia strony o wszczętym z urzędu postępowaniu w sprawie, a tym samym nie zapewnieniu stronie udziału w prowadzonym postępowaniu, a jednocześnie uniemożliwieniu przedstawienia swojego stanowiska w sprawie przed wydaniem, zarówno zaskarżonej decyzji, jak i ją poprzedzającej. Skarżąca podnosi, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją nie zostało w ogóle wszczęte, brak jest bowiem w niniejszej sprawie zawiadomienia o jego wszczęciu, jak również nie zostały zachowane gwarancje zawarte w art. 10 § 1 k.p.a. wskutek pozbawienia skarżącej prawa do wypowiedzenia się co do zebranych w tym postępowaniu dowodów, któremu to prawu towarzyszy obowiązek organu pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem decyzji. Niewątpliwie należy zgodzić się ze skarżącą, że w trakcie postępowania administracyjnego nie została zawiadomiona o wszczęciu postępowania jak i nie była wzywana do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań. Jednakże "w sytuacji postawienia organom administracji publicznej zarzutu dotyczącego braku zawiadomienia strony przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych koniecznym jest ustalenie, jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogła strona dokonać, jakiego dowodu w sprawie nie mogła przedstawić i jaki wpływ na wynik sprawy mogło mieć tak stwierdzone uchybienie. Dopiero wykazanie, że naruszenie przez organ administracji publicznej zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez nie powiadomienie jej o zgromadzeniu materiału dowodowego i możliwości zapoznania się z tym materiałem oraz o możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło stronie podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej a także wykazanie, że uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, daje podstawy do przyjęcia, że doszło do naruszenia wskazanej wyżej normy prawa" (wyrok NSA z dnia 24.05.2007 r. II GSK 4/07). Zatem po stronie skarżącej ciążył obowiązek wskazania konkretnej czynności procesowej, której Skarżąca została pozbawiona w trakcie postępowania przez Dyrektora Izby Celnej we W., a co zatem idzie obowiązek udowodnienia, że została naruszona zasada wyrażona w art. 10 § 1 k.p.a. Zgromadzony z urzędu w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby skarżąca podjęła próbę wykazania, że naruszenie powyższej zasady miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Przesłanką uzasadniającą dalsze zawieszenie skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych decyzją z dnia [...] w trybie art. 23 ust. 3 ustawy Służbie Celnej była informacja z dnia 05.05.2008 r. Prokuratury Okręgowej w J.G. o skierowaniu w dniu 18.04.2008 r. aktu oskarżenia do sądu przeciwko skarżącej o czyn z art. 228 § 3 kk w zw. z art. 12 kk. Skarżącej, postanowieniem z dnia 24.01.2007 r. przedstawiono zarzut, o to że "w okresie od 2001 roku do maja 2004 roku na drogowym przejściu granicznym w Jędrzychowicach, pełniąc funkcję publiczną jako funkcjonariusz Urzędu Celnego na stanowisku kierownika zmiany będąc z tego tytułu odpowiedzialna za organizację i kierowanie służb grup zmianowych oddziału, sprawującą nadzór i kontrolę nad prawidłowością pełnienia służby przez funkcjonariuszy, działając wspólnie i w porozumieniu z innymi funkcjonariuszami Urzędu celnego pełniącymi służbę na tym przejściu w różnych konfiguracjach osobowych, co najmniej kilkunastokrotnie w związku z pełnieniem tej funkcji przyjmowała od funkcjonariuszy celnych dla których planowała służby na odpowiednich stanowiskach korzyści majątkowe w postaci różnych kwot pieniężnych w pieniądzach polskich i obcych, w łącznej wysokości nie mniejszej niż 5.000 złotych wiedząc, że zostały one wcześniej przyjęte przez tych funkcjonariuszy celnych jako korzyść majątkowa w zamian za naruszenie przepisów prawa, poprzez niedopełnienie ciążących na nich obowiązków w toku przeprowadzonych odpraw i kontroli celnych, poprzez dopuszczenie do wwozu na teren Polski towarów, których wwóz podlega ograniczeniom i niepodejmowania przewidzianych w tych przypadkach działań" (k. 4). Informacja Prokuratury Okręgowej o przekazaniu aktu oskarżenia stanowiła przesłankę uzasadniająca wydanie decyzji o zawieszeniu skarżącej w pełnieniu obowiązków służbowych do czasu zakończenia prowadzonego przeciwko niej postępowania karnego. Zgodnie z przyjętym orzecznictwem zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. przez nie zawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (wyrok NSA z dnia 10.05.2006 r. II OSK 831/05), czego skarżąca nie udowodniła Dyrektorowi Izby Celnej we W.

Ad.2. Nietrafny jest także zarzut skarżącej naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 i art. 15 k.p.a. polegającej na wydaniu zaskarżonej decyzji przez osobę, która brała udział w wydaniu orzeczenia w I instancji.

Dyrektor Izby Celnej jako kierownik urzędu, tj. organ jednoosobowy, uprawniony jest na mocy art. 1 ust. 9 ustawy o Służbie Celnej do podejmowania rozstrzygnięć w sprawach związanych z pełnieniem służby oraz zatrudnieniem. Na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej od decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych funkcjonariuszowi celnemu służy środek zaskarżenia w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem przedmiotowy wniosą rozpoznaje ten sam organ, który wydał zaskarżona decyzję we własnym imieniu, zgodnie z przysługującymi mu kompetencjami. Do postępowania w powyższej sprawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 81 ust. 2 ww. ustawy). Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza że sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w I instancji, a następnie w II instancji. Organ odwoławczy, to organ wyższego stopnia (art. 127 § 2 k.p.a.). Jednakże zgodnie z art. 127 § 3 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Zgodnie z art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. przez ministra należy również rozumieć dyrektora izby celnej. Powyższe regulacje prawne upoważniony dyrektora izby celnej do rozpoznania sprawy zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych w I instancji oraz wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (jako organ II instancji). Odnosząc się do zarzutu Skarżącej naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 127 § 3 i art. 15 k.p.a. poprzez podpisanie decyzji nr [...] z dnia [...] i decyzji nr [...] z dnia [...] przez tę samą osobę, tj. D. S. Dyrektora Izby Celnej we W. należy zważyć, że "w przypadku podejmowania decyzji w trybie art. 127 § k.p.a. nie ma zastosowania nakaz wyłączenia pracownika przewidziany w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie można zaliczyć wprost do środków odwoławczych, a to z tego względu, że nie spełnia podstawowego warunku uruchomienia instancji. Ponadto różni się od odwołania tym, że nie ma konstrukcji dewolutywnej, jest bowiem rozpatrywany przez organ, który wydal zaskarżoną decyzję. Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Użycie sformułowania odpowiednio "oznacza, że ustawodawca przewidział możliwość niestosowania niektórych przepisów" (wyrok WSA z dnia 25 .02.2005 r. VI SA/Wa 116/04, również wyrok WSA z 23.09.2005 r. IV SA/Wa 168/05, wyrok NSA z dnia 10.01.2007 r. I OSK 235/06). Zatem skoro orzecznictwo w omawianej sprawie nie budzi wątpliwości należy uznać zarzut skarżącej za nietrafiony.

Ad.3. Zarzut Skarżącej naruszenia art. 130 § 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. poprzez wykonanie decyzji przed upływem terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest chybiony. Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.a. przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie podlega wykonaniu, a wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji. Oczywiście należy się zgodzić z twierdzeniem Skarżącej, że w postępowaniu w sprawie zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie doręczania decyzji i obwiązywana, jednakże nie odnosi się to do treści art. 130 § 1 i 2 k.p.a., który reguluje wpływ wniesienia odwołania na wykonanie decyzji. Ustawa o Służbie Celnej w art. 81 ust. 1 wprowadza możliwość wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wydania decyzji o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych. Przedmiotowy wniosek składa się w terminie 14 dni. Skarżąca skorzystała z powyższego uprawnienia (wniosek złożono w dniu 02.06.2008 r. k. 19). Jednakże skarżąca błędnie interpretuje przepisy regulujące wykonanie decyzji nieostatecznej twierdząc, że ustawa o Służbie Celnej nie zawiera w swej treści normy wprowadzającej rygor natychmiastowej wykonalności. Brzmienie art. 23 ust. 5 ww. ustawy "wniesienie środka odwoławczego od zawieszenia nie wstrzymuje decyzji o zawieszeniu" oraz art. 81 ust. 1a ww. ustawy "złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 1, nie wstrzymuje wykonania decyzji" jednoznacznie wskazuje, że złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wstrzymuje wykonania decyzji. Wobec tego decyzji o zawieszeniu ustawowo został nadany został rygor natychmiastowej wykonalności. To natomiast jest zgodnie z brzmieniem art. 130 § 3 pkt 2 k.p.a., w którym mowa o tym, ze decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy, a co jest wyłączeniem zasady wyrażonej w art. 130 § 1 i 2 k.p.a. Skarżąca została zawieszona w pełnieniu obowiązków z dniem 25 maja 2008r., tj. z dniem wskazanym w sentencji decyzji, czyli z dniem następnym po otrzymaniu zaskarżonej decyzji (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 18), toteż należy stwierdzić, że Dyrektor Izby Celnej we W. wykonał decyzje o zawieszeniu zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Ad. II. Za bezzasadny należy uznać również zarzut naruszenia naruszenie prawa materialnego poprzez obrazę art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, polegającej na błędnej subsumcji normy zawartej w tym przepisie do stanu faktycznego sprawy. Artykuł 23 ust. 3 cyt. ustawy do dnia 27 marca 2008 r. brzmiał "W szczególnie uzasadnionych przypadkach okres zawieszenia można przedłużyć do 12 miesięcy." Ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 53, poz. 311) zmieniła brzmienie art. 23 ust. 3 ustawy. Zgodnie z nim okres zawieszenia "można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego". Przesłanką zastosowania wobec skarżącej przepisu art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej było prowadzone przeciwko niej postępowanie karne (informacja Prokuratury Okręgowej z dnia 25.01.2007 r. k. 2). W okresie od 18.02.2007 r. do 29.02.2008r. skarżąca była zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych na podstawie art. 23 ust. 1 i 3 ustawy o Służbie Celnej w brzmieniu sprzed 28.03.2008 r. na łączny okres 12 miesięcy (decyzja nr [...] z dnia [...] k. 6, nr [...] z dnia [...] k. 9 i nr [...] z dnia [...] k. 11). Prokuratura Okręgowa w J.G. pismem o sygn. akt [...] z dnia 05.05.2008 r. przekazała informację o sterowaniu przeciwko skarżącej aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Z. w dniu 18.04.2008 r. Dyrektor Izby Celnej we W. w dniu [...] wydał decyzję nr [...], na mocy której skarżąca została zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych w trybie art. 23 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej, tj. do czasu zakończenia postępowania karnego. Skarżąca podnosi w skardze, że literalne brzmienie określenia "przedłużyć" wskazuje, iż aby doszło do przedłużenia okresu zawieszenia funkcjonariusza celnego w czynnościach służbowych, decyzja w tej sprawie winna być podjęta i doręczona w czasie jego trwania, nie zaś po jego upływie. Nie mniej jednak ustawodawca w art. 23 ust. 1 cyt. ustawy użył dla określenia okresu zawieszenia funkcjonariusza celnego w pełnieniu obowiązków służbowych sformułowania "czas nie dłuższy niż 3 miesiące". Wskazany okres nie został doprecyzowany poprzez użycie sformułowania zawierającego dodatkowe zastrzeżenie "nieprzerwany" czas nie dłuższy niż 3 miesiące. Zatem wydaje się, że brzmienie powyższego przepisu oznacza, iż funkcjonariusza celnego można zawiesić na okres ograniczony w czasie, nie dłuższy niż 3 miesiące, jednakże brak jest ograniczenia dotyczącego nieprzerywalności 3-miesięcznego okresu. Tak też w art. 23 ust. 3 ww. ustawy mówi o przedłużeniu okresu zawieszenia do czasu zakończenia postępowania karnego. Dla porównania użytych w ustawie o Służbie Celnej sformułowań dotyczących czasookresów przytoczyć można użyte przez ustawodawcę w art. 45 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. W przepisie tym dla wskazania okresu na jaki może być przyznany funkcjonariuszowi celnemu urlop zdrowotny, został użyty zwrot "na okres ustalony w skierowaniu, nie przekraczający jednak 30 kolejnych dni w każdym roku kalendarzowym." Tak doprecyzowany okres "30 kolejnych dni" jednoznaczne wskazuje, że urlop zdrowotny może trwać 30 dni, które przypadają kolejno po sobie. Ponadto skorzystanie z mniejszej ilości dni niż 30 powoduje, że zostaje zamknięta możliwość udzielenia urlopu na pozostałe niewykorzystane dni, gdyż musi być zachowana ciągłość kolejnych 30 dni. Toteż porównując brzmienie art. 23 ust. 1 i 3 z art. 45 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej można przyjąć, że ustawodawca wskazując okres zawieszenia, tj. "czas nie dłuższy niż 3 miesiące" i "do czasu zakończenia postępowania karnego" nie wprowadził ograniczenia w postaci "nieprzerywalności" okresu zawieszenia, a jedynie wprowadził zastrzeżenie terminu (warunku), którego nie może to zawieszenie przekroczyć.

Ponadto należy podkreślić, że ustawa z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 53, poz. 311) nie zawiera przepisu przejściowego dotyczącego wprowadzenia nowego brzmienia art. 23 ust. 3 ustawy. Ustawodawca wprowadził możliwość zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych w razie wszczęcia przeciwko funkcjonariuszowi celnemu postępowania karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślnie, ścigane z oskarżenia publicznego do czasu zakończenia tego postępowania. Skoro zatem Dyrektor Izby Celnej we W. decyzjami nr [...] z dnia [...] i nr [...] z dnia [...] przedłużył 3 miesięczny okres zawieszenia wobec skarżącej do 12 miesięcy (łącznie), to wydaje się zasadne zawieszenie skarżącej na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] i decyzji nr [...] z dnia [...] do czasu zakończenia postępowania karnego, którego wszczęcie było przesłanką obligatoryjnego zawieszenia na mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. nr [...] z dnia [...] w trybie art. 23 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. Nieuzasadnionym byłaby natomiast odmienna ocena okoliczności postępowania prowadzonego (pod sygn. akt [...] a następnie [...]) przez Prokuraturę Okręgową w J. G., przy podejmowaniu decyzji w dniu [...] o zawieszeniu skarżącej, jeżeli zarzucany czyn dotyczy bezpośrednio wykonywania obowiązków służbowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Skarżąca E. B. została zawieszona w pełnieniu obowiązków służbowych decyzjami Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...], [...] i [...], łącznie na 12 miesięcy. Decyzji tych skarżąca nie kwestionowała, zakwestionowała natomiast kolejne orzeczenie tego organu z dnia [...] /wyżej omówione/, które zawiesiło ją w pełnieniu obowiązków służbowych "z dniem następnym po otrzymaniu niniejszej decyzji na okres trwania prowadzonego /.../ postępowanie karnego w sprawie o przestępstwo popełnione umyślne".

W podstawie prawnej ostatniej z wymienionych decyzji zostały powołane przepisy art. 23 ust. 3 i 5, art. 24 w zw. z art. 60 ust. 1 i art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004r. Nr 156, poz. 1641 ze zm.).

Art. 23 ust. 3 cyt. ustawy w brzmieniu obowiązującym od 28 marca 2008r. stał się przedmiotem sporu między skarżącą a organem administracji celnej, który ją zatrudnia.

Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych wypadkach okres zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych można przedłużyć do czasu zakończenia postępowania karnego.

U stosującego ten przepis jego brzmienie nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Wątpliwości takie przedstawia natomiast skarżąca uważając, że w jej sytuacji, gdy okres zawieszenia zakończył się 29 lutego 2009r., o żadnym przedłużeniu zawieszenia nie może już być mowy. Przedłużyć bowiem można jedynie coś, co jeszcze trwa, choć kończy się, a organ administracyjny jest władny swoim rozstrzygnięciem istniejący stan utrzymać.

Takiego rozumowania skarżącej nie można jednak podzielić. Wprawdzie przepis art. 23 ust. 3 ustawy mówi o przedłużeniu okresu zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych natomiast w osnowie decyzji z dnia [...] mowa jest o zawieszeniu w pełnieniu obowiązków służbowych to ponowne tego rodzaju rozstrzygnięcie, w istocie, nie może być inaczej traktowane jak przedłużenie okresu zawieszenia mimo krótkiej przerwy w nim zaistniałej od 1 marca 2008r. do chwili nowego orzeczenia organu. Zresztą i w pojęciu przedłużenia okresu zawieszenia tkwi jedynie dalsze zawieszenie na czas określony lub nieokreślony. Z tego względu rozbieżność między brzmieniem przepisu art. 23 ust. 3 a osnową decyzji z dnia [..] nie może być uznana za naruszenie tego przepisu prawa materialnego, które nakazywałoby skasować tą decyzję administracyjną. Tym bardziej, że zarzut popełnienia przez E. B. przestępstwa umyślnego z art. 228 § 3 kk uzasadniający pierwsze trzy decyzje w tym przedmiocie został podtrzymany w akcie oskarżenia skierowanym do Sądu Rejonowego w Z. w dniu 18 kwietnia 2008r. Pismo Prokuratora Okręgowego w J. G., informujące o tym, nosi datę: 5 maja 2008r. poprzedza więc wydanie kwestionowanej decyzji.

Można jednocześnie z pełnym przekonaniem przyjąć, że w okoliczności tej tkwi jednocześnie szczególnie uzasadniony wypadek, o jakim mowa na wstępie art. 23 ust. 3 cyt. ustawy, uzasadniający dalsze zawieszenie w obowiązkach służbowych. Tym bardziej, że Sąd Rejonowy w Z. wyrokiem z dnia [...], Sygn. akt [...] skazał skarżącą za zarzucane jej przestępstwo na karę 1 roku i 4 miesięcy z warunkowym zamieszczeniem jej wykonania na okres próby wynoszący 2 lata oraz grzywnę w liczbie 80 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości stawki dziennej na kwotę 20 złotych.

Interpretacja przepisu art. 23 ust. 3 nie może przy tym nie uwzględniać celu zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych w takim przypadku. Chodzić bowiem powinno o odsunięcie funkcjonariusza pełniącego szczególną służbę od obowiązków służbowych.

Pozostałe zarzuty skargi również nie są zasadne. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, co trafnie podnosi Dyrektor Izby Celnej we W., że w sprawach związanych z pełnieniem służby oraz zatrudnieniem w jednostkach organizacyjnych służby celnej właściwym do podejmowania rozstrzygnięcia jest Kierownik Urzędu (art. 1 ust. 9 ustawy). Kierownikiem Urzędu w rozumieniu ustawy jest natomiast dyrektor izby celnej (art. 1 ust. 8).

Niewątpliwie sprawa zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych należy do spraw związanych z pełnieniem służby. Właściwość tę należy też mieć na względzie kiedy rozważa się kwestię kto powinien załatwić wniosek funkcjonariusza o ponowne rozpoznanie sprawy wniesiony od decyzji dyrektora izby celnej w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza w obowiązkach służbowych. Trudno byłoby przyjąć, przy całym starannym wywodzie skarżącej w kwestii stosowania przepisu art. 24 § 1 pkt 5 kpa, by tego rodzaju decyzję ewentualnie reformował pracownik izby podległy jej dyrektorowi. Należałoby zatem przyjąć, że regulacja art. 1 ust. 9 ustawy o Służbie Cywilnej wyłącza w takim przypadku możliwość upoważnienia do załatwienia takiej sprawy pracownika urzędu w trybie art. 268 kpa.

Wyłączna właściwość dyrektora izby celnej w kwestii rozstrzygnięcia o zawieszeniu funkcjonariusza służby celnej wyklucza też stosowanie instytucji wyłączenia pracownika organu administracji publicznej w trybie art. 24 § 1 pkt 5 kpa tym bardziej, że w postępowaniu przed dyrektorem izby celnej brak "niższej instancji" o jakiej mowa w tym przepisie. Obowiązkiem organu rozpatrującego wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest rzetelne rozważenie okoliczności zawartych we wniosku uruchamiającym to postępowanie. Zarzutu, że dyrektor Izby Celnej we Wrocławiu rozpatrzył wniosek E. B. z dnia 2 czerwca 2008r. naruszając to założenie nie można postawić. Przemawia za tym uzasadnienie zaskarżonej decyzji omówione w części historycznej uzasadnienia wyroku, które w pełni należy podzielić.

Podobnie należy odnieść się do zarzutu naruszenia art. 130 § 1 kpa w zw. z art. 81 ustawy o Służbie Celnej ze względu na treść przepisu ust. 1 a tego artykułu, według którego złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w ust. 1, nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przepis art. 81 ust. 1a należy uznać za unormowanie szczególne względem art. 130 kpa, a wobec jego jasnego ujęcia nie powinno budzić wątpliwości, że rozstrzygnięcie w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza służby cywilnej może znaleźć się w obrocie prawnym bezpośrednio po jego doręczeniu stronie postępowania administracyjnego. Zresztą w kwestii tej ustawodawca wypowiedział się najpierw w przepisie art. 23 ust. 5, w którym postanowił, iż wniesienie środka odwoławczego od zawieszenia nie wstrzymuje decyzji o zawieszeniu. Poszukiwanie relacji między tą zasadą a uregulowaniami art. 130 kpa należy więc uznać za bezprzedmiotowe.

W końcu należy zwrócić uwagę na nieskomplikowany stan faktyczny sprawy, w świetle którego Prokurator Okręgowy w J. G. pismem z dnia 25 stycznia 2007r. zawiadomił Dyrektora Izby Celnej we W. o przedstawieniu skarżącej zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 228 § 3 kk. w zw. z art. 12 kk. Okoliczność ta stała się podstawą faktyczną zawieszenia E. B. w pełnieniu obowiązków służbowych w okresach 5 lutego 2007r., 21 maja 2007r. oraz 15 listopada 2007r. Pismem z dnia 5 maja 2008r. Prokurator Okręgowy w J.G. poinformował Dyrektora Izby Celnej we W. o wniesieniu p-ko E. B. aktu oskarżenia do Sądu Rejonowego w Z. w dniu 18 kwietnia 2008r. Sąd ten wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] uznał oskarżoną winną zarzucanego jej czynu. Te, i tylko te, okoliczności faktyczne stały się podstawą orzekania Dyrektora Izby Celnej w sprawie E. B. Okoliczności te natomiast były skarżącej znane. Jeśli więc nawet przyjąć, że o wszczęciu postępowania, zakończonego decyzją z dnia 8 maja 2008r. i decyzją zaskarżoną skarżącej nie zawiadomiono i nie dano jej wypowiedzieć się przed zakończeniem postępowania, w myśl art. 10 § 1 kpa to naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. Natomiast tylko tak kwalifikowane naruszenie przepisów postępowania zobowiązuje Sąd administracyjny do uchylenia decyzji administracyjnej. Tym bardziej, że wspomniane decyzje były skarżącej doręczane, skarżąca mogła je kwestionować, co uczyniła jedynie względem decyzji z dnia 8 maja 2008r.

Z tych powodów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.