Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 948/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 82 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 748
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - tekst jedn.
article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Adam Lipiński, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi A. N. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty specjalnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku A. N. z dnia [...] grudnia 2015 r. o przyznanie renty specjalnej w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 78 ze zm.).

Powyższe postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 8 marca 2013 r. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów wpłynął wniosek A. N. o przyznanie renty specjalnej. W uzasadnieniu wniosku wymieniona powołała się na trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Podała w szczególności, że mieszka na wsi i od 13 lat spłaca odsetki od kredytu hipotecznego, który wspólnie z mężem zaciągnęła na zakup działki z domem oraz na jego remont. Wraz z dziećmi tworzą 5-osobową rodzinę, przy czym obecnie z rodzicami mieszka jedynie ich najmłodszy syn (21 lat).

Na podstawie nadesłanych przez wnioskodawczynię dokumentów organ ustalił, że w 1981 r. rozpoczęła pracę jako nauczycielka nauczania początkowego i języka [...]. W roku szkolnym 1983/1984 ukończyła Studium Pedagogiczne w P. z metodyką historii i geografii, a z dniem [...] listopada 1983 r. została nauczycielem mianowanym. Równolegle rozpoczęła studia w Wyższej [...] w O. na wydziale filologii [...]. Jednak po roku, z uwagi na brak dogodnego połączenia komunikacyjnego z miejscem zamieszkania, zrezygnowała ze studiów. Wraz z wprowadzeniem do szkół lekcji religii wnioskodawczyni postanowiła zmienić kierunek nauczania i podjęła naukę w trzyletnim Kolegium Teologicznym w L., które ukończyła w 1997 r. z oceną dobrą. W 2000 r. uzyskała stopień nauczyciela mianowanego.

Wnioskodawczyni wskazała również na problemy związane z podjęciem pracy w charakterze nauczyciela religii w szkole powołując się w szczególności na brak zgody Kurii Metropolitarnej w C. w 1998 r. na zatrudnienie jej jako katechety.

Podała również, że z braku szans na realizację zawodową w wybranym kierunku, zamierzała podjąć studia podyplomowe w innej dziedzinie, jednak okazało się, że Kolegium Teologiczne w L., które ukończyła, nie posiada uprawnień do wydania dyplomu licencjata. Wskazała również, że bezskutecznie zwracała się do Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz do Rzecznika Praw Obywatelskich o pomoc w zaistniałej sytuacji.

Następnie, w ramach przekwalifikowania się, wnioskodawczyni ukończyła 2-letnie Studium Opiekuńcze i pracowała jako opiekunka prowadząc w okresie od września 2010 r. do grudnia 2011 r. działalność gospodarczą pod nazwą "[...], a następnie pracując na umowę-zlecenie w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w R. Kontynuowanie tego zajęcia uniemożliwiły jej liczne schorzenia w postaci [...], niedotlenienia serca, nadciśnienia tętniczego oraz zwyrodnienia kręgosłupa.

Z akt sprawy wynika, że zarówno lekarz orzecznik ZUS (orzeczenie z dnia [...] grudnia 2012 r.), jak i Komisja Lekarska ZUS (orzeczenie z dnia [...] stycznia 2013 r.) ustalili, że A. N. nie jest niezdolna do pracy.

Wnioskodawczyni, pouczona przez organ o przesłankach przyznawania świadczeń specjalnych podała, że w latach 1982-1985 społecznie pełniła funkcję komendanta hufca Związku Harcerstwa Polskiego w L., a podstawowym założeniem jej działań było wyrównywanie szans młodzieży wiejskiej w dostępie do edukacji kulturalnej i społecznej. Wskazała również, że po raz pierwszy w dziejach regionu umożliwiła dzieciom wyjazd na kolonie zagraniczne. Organizowała również spotkania pokoleniowe oraz opiekowała się nieodpłatnie dojeżdżającymi do szkoły uczniami. Podała, że zawsze udzielała się społecznie pomagając i walcząc o innych.

Z informacji uzyskanych z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wynika, że rodzina wnioskodawczyni składa się z 3 osób, bowiem najstarsze dzieci: syn T. i córka P. wyprowadzili się z domu. Rodzina mieszka w parterowym, jednorodzinnym domu, wybudowanym z kamienia, o powierzchni ok. 60m2. Dom wyposażony jest w podstawowy sprzęt gospodarstwa domowego i 20-letnie meble. Miesięczne koszty utrzymania domu to: opłaty za energię elektryczną - 100 zł, wodę - 50 zł, odpady komunalne - 24 zł, gaz - 100 zł, opał (zakup węgla, drzewa). Źródłem dochodu rodziny jest wynagrodzenie męża wnioskodawczyni w kwocie 2233,21 zł (za marzec 2014 r.), obciążone z tytułu zajęcia komorniczego z powodu zaległości w spłacie kredytu hipotecznego (według oświadczenia wnioskodawczyni jest to kwota 25000 zł) zaciągniętego na zakup domu, w którym mieszka rodzina. Syn K. legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i ma przyznany zasiłek pielęgnacyjny - 153 zł. Jest pod opieką lekarza psychiatry z powodu [...] emocjonalnej. Zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

W wyniku rozpoznania powyższego wniosku Prezes Rady Ministrów, decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., znak: [...], działając na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, odmówił A. N. przyznania świadczenia specjalnego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że powołany wyżej przepis stanowi, iż w szczególnie uzasadnionych przypadkach Prezes Rady Ministrów może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Przyznanie (odmowa przyznania) świadczenia na podstawie tego upoważnienia ma charakter uznaniowy.

Organ podkreślił, że świadczenie specjalne może być przyznane osobie posiadającej wybitne i niepowtarzalne zasługi w określonej dziedzinie aktywności, np. zawodowej, artystycznej, społecznej czy politycznej oraz w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych, wyjątkowych zdarzeń losowych. Sytuacja bytowa wnioskodawcy, choć brana jest pod uwagę, nie może być jedyną przesłanką uzasadniającą przyznanie takiego świadczenia.

Organ stwierdził, że okoliczności wynikające z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów nie dają podstaw do przyznania A. N. świadczenia specjalnego. Przyznawane przez Prezesa Rady Ministrów renty lub emerytury specjalne nie należą bowiem do systemu zabezpieczenia społecznego, a działania z tego zakresu wobec osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej wykonują odpowiednio powołane w tym celu instytucje, posiadające szereg mechanizmów pomocy zarówno finansowej, rzeczowej jak i usługowej.

Strona nie skorzystała z przysługującego jej uprawnienia do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a zatem powyższa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r., A. N. złożyła ponownie wniosek o przyznanie jej renty specjalnej wskazując na trudną sytuację materialną i zdrowotną.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Prezes Rady Ministrów, powołując w podstawie prawnej art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania wymienionej świadczenia specjalnego w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskująca w ww. podaniu powołała okoliczności będące już uprzednio przedmiotem rozważań w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2014 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2015 r. A. N. wystąpiła do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z kolejnym wnioskiem o przyznanie świadczenia specjalnego. W jego uzasadnieniu wymieniona ponownie przedstawiła swoją trudną sytuację życiową. Wskazała na problemy finansowe oraz zdrowotne. Ponownie opisała podejmowane przez nią próby znalezienia zatrudnienia oraz okoliczności związane z uzyskaniem dodatkowego wykształcenia i kwalifikacji zawodowych.

Prezes Rady Ministrów postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku A. N. z dnia [...] grudnia 2015r.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż wnioskująca przedstawiła po raz kolejny okoliczności, które zostały już poddane analizie i ocenie w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca

2014 r.

Pismem z dnia [...] marca 2016 r. A. N. wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o przyznanie jej renty specjalnej ze względu na zły stan zdrowia i brak prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, a także wydanie przez Prezesa ZUS w dniu [...] września 2015 r. ostatecznej decyzji w przedmiocie odmowy przyznania jej renty w "drodze wyjątku" na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Z uzasadnienia nadesłanej przez wnioskodawczynię kopii ww. decyzji Prezesa ZUS wynika między innymi, że lekarz orzecznik ZUS orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. ustalił, że A. N. nie jest niezdolna do pracy, nie osiągnęła też wieku emerytalnego, zaś dochody posiadane przez 3-osobową rodzinę wnioskodawczyni (3070 zł na miesiąc) nie spełniają przesłanki braku niezbędnych środków utrzymania.

Wnioskodawczyni podała również, że ze względu na brak środków finansowych wystąpiła do ZUS o zwrot kapitału początkowego. Podniosła, że chęć nagłośnienia tej sprawy w mediach spowodowała interwencję Policji w jej domu oraz próbę umieszczenia jej w zakładzie psychiatrycznym.

Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Prezes Rady Ministrów, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż okoliczności ponownie powołane przez stronę - dotyczące jej sytuacji zdrowotnej i materialnej - nie wypełniają celu ustanowienia instytucji określonej w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, a tym samym nie mogą mieć znaczenia w sprawie o przyznanie świadczenia specjalnego. Sam fakt pogorszenia stanu zdrowia wnioskodawczyni i trudna sytuacja socjalno-bytowa nie stanowi okoliczności mogącej mieć wpływ na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Świadczenia specjalne nie mają charakteru socjalnego oraz nie stanowią formy odszkodowania, rekompensaty bądź zadośćuczynienia z jakiegokolwiek tytułu. Tak więc trudna sytuacja rodzinna, zdrowotna i materialna nie może stanowić samoistnej podstawy uzasadniającej przyznanie renty lub emerytury specjalnej. Sytuacja ta brana jest pod uwagę, gdy wykazane zostanie, że przypadek osoby ubiegającej się o świadczenie specjalne spełnia przesłanki "szczególnego przypadku", o którym mowa w art. 82 ust. 1 ww. ustawy.

Organ wskazał, iż w myśl art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 k.p.a., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mówi powołany przepis, należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym.

W niniejszej sprawie zapadło już rozstrzygnięcie i pomiędzy sprawą zakończoną decyzją ostateczną Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2014 r. a aktualnie rozpoznawaną sprawą zachodzi tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa oparta na tej samej podstawie prawnej i faktycznej oraz na tożsamych żądaniach wnioskodawczyni. Złożony przez A. N. wniosek z dnia [...] grudnia 2015 r., chociaż przy użyciu innych sformułowań, to jednak wskazuje argumenty wymienione przez nią w postępowaniu administracyjnym zakończonym ww. decyzją ostateczną. Zatem wszczęcie postępowania i wydanie decyzji w sprawie już wcześniej rozstrzygniętej skutkowałoby rażącym naruszeniem prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2016 r. A. N. wniosła o jej uwzględnienie.

W motywach skargi skarżąca wskazała na swoją trudną sytuację zdrowotną, w szczególności na postępujące od 2011 r. schorzenia, które powodują, że jej obecne życie jest wegetacją. Ponownie podkreśliła, że przez całe życie ciężko pracowała, przy czym wykonywana przez nią praca była obciążająca psychicznie i fizycznie. Zaznaczyła również, że wciąż się dokształcała, podnosiła kwalifikacje dostosowując się do potrzeb społeczno-ekonomicznych. Obecnie pozostaje bez środków do życia.

W odpowiedzi na skargę Prezes Rady Ministrów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Zaznaczenia wymaga, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia w świetle powyższych kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] marca 2016 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku A. N. z dnia [...] grudnia 2015 r. o przyznanie świadczenia specjalnego w trybie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 748 ze zm.).

W podstawie prawnej kontrolowanego postanowienia organ powołał art. 61a §1 k.p.a., który stanowi, iż w sytuacji gdy żądanie wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 k.p.a. zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z treści powołanego przepisu wynika, że ustawodawca wprowadził dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Jedną z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, tj. nie ma legitymacji materialnej w rozumieniu art. 28 k.p.a. do złożenia wniosku. Natomiast drugą przesłanką jest zaistnienie "innych uzasadnionych przyczyn" uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane. Należy jednak przez nie rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, a mianowicie, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym, a także gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już merytoryczne rozstrzygnięcie (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2015 r. sygn. akt III UK 16/15, publ. LEX nr 1814918).

W orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie prezentowane jest stanowisko, że wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie z powodu oczywistych przeszkód o charakterze przedmiotowym i podmiotowym, tj. takich, których wystąpienie jest możliwe do stwierdzenia już po wstępnej analizie wniosku. Pogląd taki zaprezentował m.in. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 7 marca 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 1771/12 (publ. LEX nr 1321646), stwierdził, iż zastosowanie instytucji określonej w art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone co do zasady do sytuacji, w której brak możliwości wszczęcia postępowania z przyczyny podmiotowej lub przedmiotowej jest oczywisty i nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego.

Zaznaczyć również należy, iż na skutek odmowy wszczęcia postępowania organ nie prowadzi postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. W tej sytuacji należy przyjąć, że w postanowieniu wydanym w trybie art. 61a § 1 k.p.a. organ nie może formułować wniosków i ocen dotyczących meritum żądania. Instytucja odmowy wszczęcia postępowania kończy się aktem formalnym, a nie merytorycznym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2015 r., sygn. akt II OSK 999/14, publ. LEX nr 1989306).

W rozpoznawanej sprawie jako przesłankę zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. organ powołał okoliczność uprzedniego rozstrzygnięcia kwestii przyznania skarżącej świadczenia specjalnego poprzez wydanie ostatecznej, odmownej decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2014 r.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że Prezes Rady Ministrów powyższą decyzją odmówił przyznania A. N. renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Wobec niewniesienia przez stronę środka zaskarżenia, zgodnie z zawartym w jej treści pouczeniem, decyzja ta uzyskała przymiot ostateczności i prawomocności. Przepis art. 16 § 1 k.p.a. zawiera ustawową definicję decyzji ostatecznej, jako decyzji, od której nie służy środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji. Wydanie przez organ ostatecznej decyzji powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie w tzw. trybie podstawowym bez uprzedniego usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Wydanie decyzji w sprawie załatwionej już uprzednio decyzją ostateczną powoduje, że późniejsza decyzja, rozstrzygająca sprawę co do istoty, obarczona będzie wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. (res iudicata).

Okoliczność, czy powaga rzeczy osądzonej w danym przypadku występuje, wymaga ustalenia tożsamości porównywanych spraw pod względem podmiotowym oraz przedmiotowym. Tożsamość podmiotowa ma miejsce wtedy, gdy w sprawie występują te same strony. Natomiast tożsamość w zakresie przedmiotu sprawy wyznacza tożsamość podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia oraz treści żądania strony.

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela stanowisko organu, że w niniejszej sprawie zaistniała zarówno tożsamość podmiotowa jak i przedmiotowa, a w konsekwencji, że należało odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego na zasadzie art. 61a § 1 k.p.a. Stosownie bowiem do treści do art. 110 k.p.a., organ administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję, jest nią związany od chwili jej doręczenia lub ogłoszenia. Z kolei zgodnie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., dwukrotne orzekanie w tej samej sprawie stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji. Wcześniejsze rozpatrzenie wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia specjalnego w oparciu o tożsamą podstawę prawną, zawartą w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, wraz ze wspierającą argumentacją, powoduje, że na obecnym etapie brak było podstaw do ponownego przeprowadzenia przez organ postępowania z kolejnego wniosku skarżącej i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w tym zakresie.

Zaznaczyć należy, iż niniejsza sprawa zainicjowana została wnioskiem A. N. z dnia [...] grudnia 2015 r. o przyznanie świadczenia specjalnego w trybie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Motywując swe żądanie skarżąca powołała się na trudną sytuację zdrowotną i materialną. Wskazała na zdobyte wykształcenie i ścieżkę zawodową podkreślając fakt, iż po tym jak utraciła szansę pracy w zawodzie nauczyciela, przekwalifikowała się i podjęła pracę jako opiekunka pomocy społecznej, co wymagało z jej strony dużego zaangażowania i empatii dla osób chorych i potrzebujących. Wskazała, że przez cale życie ciężko pracowała, jednakże nie pozwoliło to na uniknięcie problemów finansowych. Podkreśliła, że podstawą utrzymania jej rodziny jest wynagrodzenie męża, z którego po dokonaniu potrącenia komorniczego z tytułu spłaty kredytu pozostaje kwota ok. 1250 zł na miesiąc, oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł z tytułu niepełnosprawności syna. Podniosła również, że ze względu na zły stan zdrowia nie jest w stanie normalnie funkcjonować, w tym podjąć zatrudnienia. Okoliczności te - powołane we wcześniejszym wniosku skarżącej o przyznanie świadczenia specjalnego - były już przedmiotem oceny Prezesa Rady Ministrów przy wydawaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2014 r. Skarżąca we wniosku z dnia [...] grudnia 2015 r., jak i na etapie postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżonym postanowieniem, nie powołała nowych okoliczności i merytorycznych argumentów w stosunku do tych, które powoływała w sprawie zakończonej ostateczną i prawomocną decyzją Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2014 r., a które miałyby znaczenie z punktu widzenia przesłanek warunkujących przyznanie świadczenia określonego w art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Skarżąca - co również należy zaznaczyć - we wskazanym wyżej wniosku wprost powołała się na postępowanie nr [...]. Wskazane sygnatury dotyczą odpowiednio decyzji Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] czerwca 2014 r. o odmowie przyznania świadczenia specjalnego oraz postanowienia tego organu z dnia [...]stycznia 2015 r. o odmowie wszczęcia postępowania.

Wskazać również należy, że stan prawny mający znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przyznania świadczenia specjalnego nie uległ zamianie w stosunku do stanu będącego podstawą rozstrzygnięcia podjętego przez organ w dniu [...] czerwca 2014 r. Nie doszło bowiem do zmiany dyspozycji art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zarówno w zakresie podstawy przyznania świadczenia specjalnego, jak i w zakresie przesłanek warunkujących przyznanie tego świadczenia przez Prezesa Rady Ministrów.

Trafnie zatem organ orzekający uznał, że w sprawie zachodzi nie tylko tożsamość podmiotowa, lecz również tożsamość przedmiotowa sprawy w zakresie podstawy prawnej, podstawy faktycznej oraz treści żądania strony. Zasadnie przy tym organ stwierdził, że okoliczności, na które powołuje się skarżąca w swym żądaniu zostały wzięte pod uwagę w postępowaniu zakończonym ww. decyzją ostateczną. Nie stanowią one nowych, istotnych okoliczności faktycznych, które - biorąc pod uwagę przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, mogłyby spowodować wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty, w sytuacji uprzedniego wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2014 r.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Prezesa Rady Ministrów odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca w uzasadnieniu skargi, obok okoliczności dotyczących jej złego stanu zdrowia oraz trudnej sytuacji życiowej wynikającej również ze wskazanych uprzednio, obiektywnych trudności i niepowodzeń na drodze zawodowej, nie przedstawiła jakichkolwiek argumentów prawnych, które wskazywałyby na nieprawidłowe zastosowanie przez organ art. 61a § 1 k.p.a.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.