Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 476/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Iwona Kosińska Protokolant Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2009 r. sprawy ze skarg K.G., W. S. i J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu oddala skargi.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego

2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. R. i W. S. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r., którą na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia

26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. nr 50, poz. 279), odmówiono K.G., W. S., i J. R. następcom prawnym S. i S. S., dawnych właścicieli nieruchomości położonej w W., przy ulicy [...], oznaczonej nr hip. [...], przyznania prawa użytkowania wieczystego części działki gruntu nr ewid. [...] z obrębu [...] o niewskazanej powierzchni – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania położona w W. przy d. ul. [...] (obecnie ul. [...]) objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem 21 listopada 1945 r. tj. z dniem wejścia w życie dekretu, nieruchomości [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, na podstawie art.1 cyt. dekretu przeszły na własność gminy W., a w 1950 roku, z chwilą likwidacji gmin na własność Skarbu Państwa.

Następnie powyższy grunt stał się z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa własnością Związku Dzielnic Gmin W., co potwierdził Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 1991 r.

Natomiast w myśl art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 roku o ustroju Miasta Stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2002r., Nr 41, poz. 361 - z późno zm.) przedmiotowy grunt stanowi własność W.

Objęcie gruntu położonego w W. przy ul. [...] w posiadanie przez gminę W. nastąpiło na podstawie rozporządzenia Ministra Odbudowy z dnia 27 stycznia 1948 roku wydanego w porozumieniu z Ministrem Administracji Publicznej w sprawie obejmowania gruntów w posiadanie przez gminę m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 6, poz. 43).

Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, grunty uważano za objęte w posiadanie z dniem wydania numeru organu urzędowego Zarządu Miejskiego, w którym zamieszczono ogłoszenie. W odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości stosowny numer (10) Dziennika Urzędowego został wydany w dniu 19 kwietnia 1948 roku.

Prezydent W. ustalił, że dawni współwłaściciele hipoteczni S. S. i S. S. w dniu 21 maja 1948 r. złożyli wniosek w trybie art. 7 ust. 1 powołanego dekretu o ustanowienie prawa własności czasowej - obecnie użytkowania wieczystego - nieruchomości hip. nr [...] dokumentując jednocześnie swoje prawa do przedmiotowej nieruchomości.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] grudnia 1951 r. Prezydium Rady Narodowej w W., nr [...] odmówiło dawnym właścicielom hipotecznym przyznania prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...], stwierdziło nieważność w/w orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W.

Organem właściwym do rozpoznania wniosku z dnia 21 maja 1948 r. złożonego przez d. współwłaścicieli hipotecznych jest Prezydent W. jako organ I instancji.

Organ I instancji ustalił, na podstawie zaświadczenia Sądu Okręgowego w W., Wydział Hipoteczny, wydanego w dniu 29 marca 1946 roku Nr [...], stwierdzającego stan na dzień 11 marca 1946 r., że zgodnie ze stanem działów I i II wykazu hipotecznego nieruchomości [...] nr [...] tytuł własności uregulowany był jawnym wpisem na imię S. R. i S. S. małżonków S. (S).

Organ I instancji ustalił, ze obecnie prawa i roszczenia wynikające z dekretu z dnia 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy przysługują K. G., W. S.

Prawa te zostały stwierdzone na podstawie:

- prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w L., Wydział I Cywilny sygn. akt [...] z dnia 17 marca 2006 roku, na mocy którego spadek po zmarłym w dniu 3 lipca 1962 r. S. S. z mocy ustawy nabyli: S.S. 2/8 całości, córka Z. U - 3/8 części, córka M S. - 3/8 części;

- prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla W. Wydział VI Cywilny, sygn. akt [...] z dnia 7 grudnia 2005 roku, zgodnie z którym:

1. spadek po S. S. z domu S. zmarłej w dniu

14 stycznia 1980 r. w W. na podstawie ustawy nabyły córki Z.U. z domu S. i M. S. w 1/2 części każda z nich;

2. spadek po Z.U. z domu S. zmarłej w dniu 18 kwietnia 1996 r. na podstawie testamentu otwartego i ogłoszonego na rozprawie w dniu 7 grudnia

2005 r. nabyli K. G. z domu S., J.R. oraz W. S. w 1/3 części każde z nich;

3. spadek po M.S. zmarłej w dniu 3 lutego 1997 r. w miejscowości W., na podstawie testamentu własnoręcznego otwartego i ogłoszonego na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 r. nabyli K. G. z domu S., J.R. oraz W.S. w 1/3 części każde z nich.

Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że w trakcie działań wojennych budynek usytuowany przy ulicy [...] jak również budynki sąsiednie zostały zniszczone. Na przedmiotowym gruncie wybudowano w latach 50 z przekroczeniem granic nieruchomości hipotecznych budynek Pałacu [...]. Budynek ten znajdujący się obecnie przy Placu [...] jest siedzibą wielu instytucji użyteczności publicznej takich jak teatry, kino, księgarnie, instytucje naukowe, uczelnia wyższa. Natomiast grunt będący przedmiotem niniejszej decyzji znajduje się pod północną częścią budynku (Pałac [...]) i stanowi obecnie część działki nr [...] obręb [...] o powierzchni [...] m2, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...].

Prezydent W. zwrócił uwagę, że istniejący na przedmiotowym gruncie budynek został wzniesiony w latach powojennych, a zatem nie spełnia on warunków

art. 5 dekretu z dnia 21 listopada 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, gdyż cytowany dekret nie reguluje kwestii budynków po dniu jego wejścia w życie tj. po 21 listopada 1945 roku, bowiem zgodnie z art. 5 dekretu budynki pozostawały własnością dotychczasowych właścicieli - o ile istniały na gruncie w dniu wejścia w życie dekretu.

Organ I instancji powołując art. 31 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 ze zm.) wskazał, ze oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń.

Organ I instancji podkreślił, ze jest to przepis o charakterze bezwzględnie obowiązującym, przy czym sprzedawane budynki muszą w całości znajdować się na gruncie oddawanym w użytkowanie wieczyste. W przypadku, gdy budynki znajdujące się na gruncie wykraczają poza granice gruntu, który ma zostać oddany w użytkowanie wieczyste, musi istnieć możliwość wydzielenia z takich budynków samodzielnego obiektu budowlanego w granicach mającego powstać prawa użytkowania wieczystego.

Organ I instancji powołał § 210 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia

12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75 poz. 690 ze zm.), który stanowi, że części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie - od fundamentu do przykrycia dachu - mogą być traktowane jako odrębne budynki, oraz § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268 poz. 2663), zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. Brak takich ścian w części budynku znajdującej się na gruncie, który ma zostać oddany w użytkowanie wieczyste powoduje niemożność dokonania podziału budynku, a w konsekwencji niemożność ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu pod tą częścią budynku.

Organ I instancji zacytował również podobny w treści do zacytowanych powyżej przepisów rozporządzeń art. 93 ust. 3b powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r.

Organ I instancji podkreślił, że gdy nieruchomość przejęta w trybie dekretu warszawskiego została zabudowana przez inne podmioty, niż były właściciel gruntu rozstrzygnięcie musi łączyć się z zasadą superficies solo cedit. Zatem wynika z tego wyraźnie iż ustanawiając prawo użytkowania wieczystego w trybie dekretu, należy mieć na względzie obowiązujące przepisy regulujące prawo użytkowania wieczystego i prawo własności.

Organ I instancji powołując się na rzuty architektoniczno - budowlane kondygnacji części budynku Pałacu [...] (w tym załączony rzut parteru wraz z zaznaczonym przebiegiem granic nieruchomości hipotecznej) wskazał, że w budynku Pałacu w miejscu przecinania się ścian przez granice nieruchomości hip. [...] nie ma pełnych ścian oddzielenia przeciwpożarowego, o których mowa w w/w rozporządzeniach i ustawie o gospodarce nieruchomościami, a zatem jakikolwiek podział Pałacu [...] w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej hip.[...] nie jest możliwy ponieważ stanowiłoby to naruszenie w/w przepisów, a przede wszystkim art. 93 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Organ I instancji podkreślił, że Pałac [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2007 roku, nr rej. [...] został wpisany do rejestru zabytków. Budynek, a w szczególności jego architektura, wystrój wnętrz i stałe wyposażenie - objęto ścisłą ochroną konserwatorską.

Organ I instancji ustalił, że przedmiotowa nieruchomość została objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego otoczenia Pałacu [...] w W., uchwalonym w dniu [...] marca 2006 roku przez Radę W. nr [...]. Zgodnie z w/w planem część przedmiotowej nieruchomości znajduje się w strefie oznaczonej symbolem U - tereny zabudowy usługowej, dla których ustala się jako przeznaczenie podstawowe usługi z zakresu handlu detalicznego, biur, administracji, gastronomii, obsługi finansowej, kultury, wystawiennictwa, obsługi turystycznej, hotelarstwa, usług pocztowych.

Pozostała część dawnej nieruchomości hipotecznej [....], znajduje się w strefie oznaczonej symbolem KP/US -tereny przeznaczone dla ruchu pieszego, place i ciągi piesze.

Zdaniem organu I instancji wobec postanowień w/w planu miejscowego oraz braku możliwości podziału w odniesieniu do zabudowanej części w granicach dawnej nieruchomości hipotecznej hip. [...]- nie jest obecnie możliwe ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy d. ul. [...].

Odwołanie od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia

[...] listopada 2008 r., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnieśli J.R. i W. S.

W.S. w uzasadnieniu odwołania wskazywał, że istnieje możliwość ustanowienia współwłasności w częściach ułamkowych w prawie użytkowania wieczystego, w której każdemu współwłaścicielowi przysługuje udział w prawie własności także określony ułamkiem. Podniósł, ze organ nie rozważył możliwości ustanowienia udziału w prawie użytkowania wieczystego gruntu i przeniesienia udziału w prawie własności budynku.

Podkreślił, że przeznaczenie gruntu w planie nie jest przesłanką odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego czy udziału w tym prawie, gdyż orzecznictwo sądów administracyjnych wskazuje na to, że nawet przeznaczenie gruntu na cele użyteczności publicznej nie wyłącza możliwości przyznania b. właścicielom prawa własności czasowej na gruncie.

J.R. w uzasadnieniu odwołania podniósł, że organ nie dokonał rzeczywistych ustaleń co do możliwości podziału budynku istniejącego na gruncie.

Wskazał, że spadkobiercy dawnych właścicieli nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji zabudowy gruntu bez ich zgody a rzekomy brak możliwości podziału budynku nie jest samoistną przyczyną odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego przewidzianego przez dekret.

Skarżący podniósł, ze funkcje przewidziane w planie dla nieruchomości mogą być z całą pewnością realizowane przez spadkobierców b. właścicieli, a przeznaczenie gruntu na cele użyteczności publicznej nie wyłącza możliwości przyznania prawa do tego gruntu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lutego

2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania J. R. i W. S. od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] listopada 2008 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniósł, że na przeszkodzie do uwzględnienia wniosku stoi fakt, iż grunt jest w części obejmującej dawną nieruchomość hipoteczną nr [...] zabudowany fragmentem P., będącym obiektem budowlanym, niemożliwym do podzielenia.

Organ odwoławczy podniósł, że grunt nieruchomości przy ul. [...] po zakończeniu działań wojennych nie był zabudowany, gdyż nie można utożsamiać zabudowy obiektem budowlanym z pozostałościami murów jakich istnienie stwierdzono na tym gruncie po wojnie. Na gruncie tej nieruchomości został z przekroczeniem granic hipotecznych wybudowany w latach 50-tych XX w. Pałac [...], w którym mieszczą się liczne instytucje użyteczności publicznej.

Grunt będący dawną działką hip. nr [...] obecnie stanowi część działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. Grunt znajduje się pod częścią P. będącą Pałacem [...].

Organ odwoławczy podkreślił, że oddanie gruntu zabudowanego w użytkowanie wieczyste może nastąpić tylko łącznie ze sprzedażą znajdującego się na nim budynku, który w całości musi być zlokalizowany na tym gruncie. Jeśli budynki wykraczają poza granice tego gruntu, to musi istnieć możliwość wydzielenia z nich samodzielnego obiektu w granicach prawa użytkowania wieczystego i to w taki sposób, aby spełnione były wymogi określone w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia

12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ odwoławczy wskazał, ze Pałac [....] nie może zostać wyodrębniony z P. ponieważ nie ma w nim ścian oddzielenia przeciwpożarowego, zaś granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu nie przebiegają wzdłuż pionowych płaszczyzn tworzonych przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku. Ściany takie powinny wyraźnie dzielić budynek na dwie odrębne części wyposażone w odrębne instalacje i z własnymi wejściami.

Organ odwoławczy wskazał, że dla terenu przedmiotowej nieruchomości istnieje miejscowy plan zagospodarowania otoczenia Pałacu [...] uchwalony Uchwałą Rady W. nr [...] z [...] marca 2006 r. W myśl ustaleń tego planu część nieruchomości znajduje się w strefie "U" czyli zabudowy usługowej zaś część w strefie oznaczonej symbolem KPIUS, czyli terenów przeznaczonych dla ruchu pieszego, placów i ciągów pieszych. Pałac [...] został decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2007 r. nr rej. [...] wpisany do rejestru zabytków, co skutkuje objęciem budynku ścisłą ochroną konserwatorską.

Organ wskazał, że zgodnie z § 8 planu zagospodarowania przestrzennego objęcie P. ochroną poprzez zachowanie istniejących podziałów, detali architektonicznych, materiałów elewacyjnych i kolorystyki, objęcie pełną ochroną wystroju architektonicznego i wyposażenia wnętrz, co także stoi na przeszkodzie do dokonania jakiegokolwiek podziału tego obiektu w celu realizacji wniosku dekretowego.

Ustanowienie prawa do gruntu pod placami i ciągami pieszymi nie jest także możliwe z uwagi na sposób korzystania z tych terenów. W tej strefie obowiązuje zakaz sytuowania obiektów kubaturowych związanych trwale z gruntem, zakaz lokalizacji obiektów substandardowych kolidujących z otaczająca zabudową a dopuszcza się jedynie sytuowanie obiektów niekubaturowych, nie związanych trwale z gruntem.

Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. G., W. S. i J.R.

J. R. zarzucał zaskarżonej decyzji iż została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych w postaci art. 6 i 7 k.p.a. oraz 77 i art. 107 § 3 w zw. z

art. 140 k.p.a. poprzez brak należytej analizy treści rozstrzygnięcia organu i instancji, nie wyjaśnienie całości sprawy, nie zebranie kompletnego materiału dowodowego i nie rozważenie zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji oraz prawa materialnego w postaci art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmownej opartej na przesłankach nie przewidzianych treścią dekretu.

Wnosił o uchylenie obu decyzji.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że rzekomy brak możliwości podziału budynku na przedmiotowej działce nie jest samoistną przyczyną odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, która byłaby przewidziana przez dekret warszawski.

Skarżący podkreślił, że budzi jego sprzeciw rzekoma niemożność pogodzenia korzystania nieruchomości przez byłych właścicieli z jej przeznaczeniem wedle treści planu miejscowego z dnia [...] marca 2006 r.

Ponadto zdaniem skarżącego organ I instancji nie podjął nawet próby ustalenia jakie są zamiary stron co do przedmiotowego gruntu, jak ewentualnie zamierzają korzystać z gruntu w przypadku ustanowienia użytkowania wieczystego.

Skarżący K. G. oraz W.S. zaskarżonej decyzji zarzucali:

- naruszenie prawa materialnego art. 31 ustawy o gospodarce ruchomościami

- poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, iż wobec braku możliwości fizycznego podziału budynku nie jest możliwe ustanowienie udziału we własności budynku z równoczesnym ustanowieniem użytkowania wieczystego gruntu,

- naruszenie prawa materialnego art. 7 ust. 2 dekretu o gruntach warszawskich poprzez przyjęcie, iż przeznaczenie w planie gospodarowania przestrzennego gruntu jako terenu oznaczonego symbolem U - tj. terenu zabudowy usługowej w dacie wydania decyzji Prezydenta W. tj. w dniu [...] listopada 2008 r. wyłącza możliwość ustanowienia udziału w użytkowaniu wieczystym gruntu i przeniesienia udziału w prawie własności budynku,

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w roku 1951 przedmiotowy grunt objęty działaniem dekretu był niezabudowany,

skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że skoro istnieje możliwość ustanowienia udziału we własności budynku to tym bardziej istnieje możliwość ustanowienia udziału we współwłasności tego budynku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargi wnosiło o ich oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

W przedmiotowej sprawie o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją toczyło się z wniosku właścicieli nieruchomości [...] położonej przy dawnej ul. [...] oznaczonej nr hip. [...], w W. (obecnie [...]) Wniosek ten, jako złożony w terminie, podlegał rozpatrzeniu na podstawie art. 7 dekretu z dnia

26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Zgodnie z ust. 2 powołanego przepisu gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania (obecnie z planem zagospodarowania przestrzennego). Z brzmienia tegoż przepisu wynika, że dopuszczalne jest wydanie odmownej decyzji tylko w przypadku, gdy zostanie niezbicie wykazane, że korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie można pogodzić z jego przeznaczeniem ustalonym w planie zagospodarowania przestrzennego. Dekret nie określa żadnych innych negatywnych przesłanek do przyznania tego prawa (zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 17 stycznia 2002 r., sygn. akt

I SA 1482/00, LEX nr 81770).

Na wstępie wskazać należy, że przedmiotem przejęcia prawa własności na rzecz m.st. Warszawy na podstawie przepisów powołanego dekretu były grunty. Budynki znajdujące się na tych gruntach pozostawały własnością dotychczasowych właścicieli. Instytucja własności czasowej wprowadzona dekretem dotyczyła zatem jedynie gruntów. Dopiero w razie odmowy ustanowienia na rzecz byłego właściciela lub jego następców prawnych prawa własności czasowej, budynki wzniesione na gruncie przechodziły na własność gminy, która zobowiązana była do wypłaty odpowiedniego odszkodowania (art. 8 dekretu). Ustanowienie własności czasowej (obecnie prawa użytkowania wieczystego) na nieruchomościach, które zabudowane zostały przez byłych właścicieli, nie jest sprzeczne z obecnie obowiązującymi przepisami regulującymi prawo użytkowania wieczystego i prawo własności. Użytkownik wieczysty pozostaje bowiem właścicielem naniesień, które dokonane były na gruncie przed odjęciem jemu lub jego poprzednikom prawnym prawa własności gruntu. Sytuacja kształtuje się odmiennie w przypadku, gdy nieruchomość przejęta w trybie omawianego dekretu została zabudowana przez inne podmioty, niż były właściciel gruntu. Rozstrzygnięcie musi łączyć się wówczas, zgodnie z zasadą superficies solo cedit

(art. 47 § 1 w związku z art. 48 k.c.), z koniecznością przeniesienia własności naniesień (budynków).

Według utrwalonego orzecznictwa nie jest możliwe przeniesienie własności lub ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu zabudowanego bez przeniesienia własności znajdujących się na gruncie zabudowań.

Jak słusznie wskazał organ administracji publicznej sprzedawane budynki muszą w całości znajdować się na gruncie oddawanym w użytkowanie wieczyste. Jeśli budynki wykraczają poza granice gruntu musi być możliwość wydzielenia z nich samodzielnego obiektu budowlanego w granicach mającego powstać prawa użytkowania wieczystego. Podział budynku musi odpowiadać warunkom określonym w przepisach powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ ustalił, co znalazło potwierdzenie w materiale dowodowym akt administracyjnych, że w miejscu przecinania się ścian przez granice nieruchomości

hip. [...] nie ma pełnych ścian oddzielenia przeciwpożarowego.

Stosownie do art. 93 ust. 1. powołanej ustawy o gospodarce nieruchomościami ustawy podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest on zgodny z ustaleniami planu miejscowego. W razie braku tego planu stosuje się przepisy art. 94.

Natomiast stosownie do art. 93 ust. 3b jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części.

Jak ustalił organ Pałac [...] nie może zostać wyodrębniony z P.[...] ponieważ nie ma w nim ścian oddzielenia przeciwpożarowego, zaś granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu nie przebiegają wzdłuż pionowych płaszczyzn tworzonych przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku. Ściany takie powinny wyraźnie dzielić budynek na dwie odrębne części wyposażone w odrębne instalacje i z własnymi wejściami.

Ponadto Pałac [...] został decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2007 r. nr rej. [...] wpisany do rejestru zabytków, co skutkuje objęciem budynku ścisłą ochroną konserwatorską.

Zgodnie § 8 planu zagospodarowania przestrzennego objęcie P. [...] ochroną poprzez zachowanie istniejących podziałów, detali architektonicznych, materiałów elewacyjnych i kolorystyki, objęcie pełną ochroną wystroju architektonicznego i wyposażenia wnętrz, także stoi na przeszkodzie do dokonania jakiegokolwiek podziału tego obiektu w celu realizacji wniosku dekretowego.

Dla terenu przedmiotowej nieruchomości istnieje miejscowy plan zagospodarowania otoczenia Pałacu [...] uchwalony Uchwałą Rady W. nr [...] z [...] marca 2006 r. W myśl ustaleń tego planu część nieruchomości znajduje się w strefie "U" czyli zabudowy usługowej zaś część w strefie oznaczonej symbolem KPIUS, czyli terenów przeznaczonych dla ruchu pieszego, placów i ciągów pieszych.

Przedmiotowa działka gruntu usytuowana jest częściowo pod Pałacem [...], konkretnie pod Pałacem [...] oraz częściowo na zewnętrznym dziedzińcu przylegającym do Pałacu [...].

W tym miejscu znajduje się wejście do Pałacu [...], schody zewnętrzne, chodniki, jezdnie oraz plac usytuowany na wybetonowanym podwyższeniu.

Tak więc jak ustalił organ ustanowienie prawa do gruntu pod placami i ciągami komunikacyjnymi nie jest także możliwe z uwagi na sposób korzystania z tych terenów.

Stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu decyzji odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego zasługuje na zaakceptowane, gdyż odnosi się do przesłanek z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy.

Jak wskazano wyżej dopuszczalne jest wydanie odmownej decyzji tylko w przypadku, gdy zostanie wykazane, że korzystania z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie można pogodzić z jego przeznaczeniem ustalonym w planie zagospodarowania przestrzennego.

Organ administracji publicznej wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że korzystanie z działki gruntu będącej przedmiotem niniejszego postępowania nie da się pogodzić z jego przeznaczeniem ustalonym w planie zagospodarowania przestrzennego. Teren przeznaczony dla ruchu, placów i ciągów pieszych nie może zostać oddany w użytkowanie wieczyste z uwagi na sposób korzystania z tego konkretnego terenu.

Skargi są nieuzasadnione. Sąd uznał, iż przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia

2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.