Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1017/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-11-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c)., art. 141 par. 4, art. 153, art. 107 par. 3.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6, art. 8, art. 84.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 255 [3], art. 255 [3] ust. 5, arty. 266 ust. 1, art. 256 ust. 1.
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż (spr.) Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia del. WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej I. F. w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2400/14 w sprawie ze skargi N. A. z siedzibą w B., Sz. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od In. F. w W. na rzecz N. A. z siedzibą w B. Sz. 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., w sprawie ze skargi N. A. z siedzibą w B. (Szwajcaria) na decyzje Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2014 r. w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek, uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonania oraz orzekł o kosztach postępowania sądowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie faktycznym:

Instytutu Farmaceutyczny w W. pismem z dnia 30 kwietnia 2009 r., wniósł sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2008 r. o udzieleniu patentu na wynalazek pt.: "Tabletka o dużej zawartości monosulfonianu 4-(4-metylopiperazyn-1-ylometylo)-N-[4-metylo-3-(4-pirydyn-3-ylo)pirymidin-2-ylo-amino)fenylo]-benzamidu i sposób jej wytwarzania" o numerze PL [...] udzielonego na rzecz N. A. z siedzibą w B. w Szwajcarii z pierwszeństwem od dnia 23 kwietnia 2002 r. Jako podstawę żądania wskazał art. 24, 24 i 33 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j.: Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz.1117 ze zm., dalej: p.w.p.). Podniósł, że sporny wynalazek nie spełniał ustawowych warunków wyszczególnionych w powołanych przepisach - brak poziomu wynalazczego, brak poparcia zakresu żądanej ochrony i brak klarowności w zakresie zastrzeżeń 1. Na dowód braku poziomu wynalazczego spornego patentu uczestnik postępowania wskazał: patent PL [...], stanowiący odpowiednik międzynarodowego zgłoszenia patentowego [...] oraz międzynarodowe zgłoszenie patentowe [...]. Zdaniem zgłaszającego sprzeciw, przed datą stanowiącą o pierwszeństwie do uzyskania omawianego patentu znane były stałe doustne formy farmaceutyczne monometanosulfonianu związku (1) i sposoby ich wytwarzania. Instytut wskazał również, że w zastrzeżeniach oraz w samym opisie spornego patentu jest wiele nieścisłości.

Storna skarżąca – N. A. siedzibą w B. - uznała sprzeciw za bezzasadny.

Urząd Patentowy decyzją z dnia [...] października 2011 r., unieważnił patent na sporny wynalazek. Organ uznał, że mimo iż poddany ocenie wynalazek zawierał więcej niż jedno rozwiązanie cząstkowe za wystarczające przy ocenie poziomu wynalazczego uznał porównanie z opisem patentowym nr PL [...]. Jego zdaniem problemem technicznym było dostarczenie postaci dawkowania w formie tabletki o dużej zawartości substancji czynnej. Dokonując analizy organ stwierdził, że rozwiązanie ujęte w zastrzeżeniu 1 różni się od przedstawionego w opisie patentu nr PL [...] jedynie zawartością substancji czynnej. Ta cecha była zaś niewystarczająca do uznania rozwiązania za posiadające poziom wynalazczy. Z przedstawionych w opisie patentu nr PL [...] danych, w ocenie organu, przeciętny znawca miał wszelkie wskazówki dotyczące postaci dawkowania: tabletki, zawartości skutecznej ilości substancji aktywnej, możliwych substancji dodatkowych stosowanych jako typowe zaróbki, a także samego sposobu wytworzenia tabletki metodą granulacji, co pozwoliłoby mu rozwiązać problem - wytworzyć tabletkę jak w spornym patencie nr PL [...]. Organ nie zgodził się ze stroną skarżąca, że w stanie techniki sprzed zgłoszenia spornego wynalazku nie były znane tabletki o dużej zawartości substancji czynnej. Uznał, że skoro rozwiązanie opisane w zastrzeżeniu 1 nie prezentowało poziomu wynalazczego, to i sposób wytwarzania według zastrzeżenia 9 nie cechował się takim poziomem. Charakter rozwiązania z zastrzeżenia 1 wymuszał ocenę zdolności patentowej sposobu wytwarzania tabletki w związku z oceną samej tabletki. Sposób wytwarzania w oderwaniu od samej tabletki stanowiłby przedstawienie ogólnie znanych środków technicznych, czynności bądź procesów technologicznych stosowanych do wyprodukowania tabletki.

W wyniku skargi N. A., Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia z dnia 15 maja 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 202/12, uchylił decyzją UP z dnia [...] marca 2014 r. (błąd Sądu I instancji – powinno być 10 października 2011 r.).

Objętą skargą decyzją z dnia [...]. marca 2014 r., Urząd Patentowy, na podstawie art. 24 i 26 oraz art. 246 i art. 247 ust. 2 p.w.p. unieważnił patent na wynalazek pt.: "Tabletka o dużej zawartości monosulfonianu 4-(4-metylopiperazyn-1-ylometylo)-N-[4-metylo-3-(4-pirydyn-3-ylo)pirymidin-2-ylo-amino)fenylo]-benzamidu i sposób jej wytwarzania" o numerze PL [...] uznając za zasadny zarzut braku poziomu wynalazczego spornego rozwiązania. Organ za najbliższy stan techniki dla spornego rozwiązania uznał patent o nr PL [...], będący odpowiednikiem międzynarodowego zgłoszenia patentowego o nr [...], z opisu którego wynikało, że możliwe było wytworzenie zarówno tabletek jak i kapsułek zawierających 100 mg substancji czynnej (imatinibu) w postaci monometano- sulfonianu. Z opisu spornego patentu wynikało natomiast, że problemem technicznym rozwiązywanym przez sporny wynalazek było dostarczenie doustnej postaci dawkowania, która byłaby wygodna w podawaniu i zaspokajała dzienną dawkę imatinibu.

Organ stwierdził, że chcąc wytworzyć postać dawkowania o dużej zawartości imatinibu i analizując sam opis patentowy nr PL [...] specjalista będzie brał pod uwagę zarówno możliwość wytworzenia tabletki o dużej zawartości substancji czynnej, jak i kapsułki. Specjalista z pewnością zwróci uwagę również na to, że chociaż tabletka zawiera więcej zarobek, przez co jest cięższa od wypełniania kapsułki, jest pomimo tego od kapsułki mniejsza. Tabletka otrzymana w przykładzie 4 ma średnicę 10 mm (średnica stempla tabletkarki), podczas gdy do wytworzenia kapsułki otrzymanej w przykładzie 5, zastosowano kapsułkę o rozmiarze 1 mającą, zgodnie z informacją podaną przez wnoszącego sprzeciw w piśmie z dnia 6 listopada 2013 r., długość 19,0 mm przy średnicy wieczka 6,91 mm. W ocenie Kolegium Orzekającego już samo to spostrzeżenie dokonane w oparciu o opis patentowy nr PL [...] z pewnością zasugeruje specjaliście, że łatwiejsze będzie wytworzenie mniejszej tabletki o dużej zawartości imatinibu niż kapsułki.

Wskazując na możliwości z jakich specjalista mógłby skorzystać przy odtwarzaniu spornego rozwiązania organ stwierdził, że dostępne w dacie zgłoszenia wskazówki nie skłoniłyby specjalisty do wytworzenia kapsułki jako postaci dawkowania zapewniającej dostarczenie dziennej dawki leku, ale raczej zachęciłyby go do wytworzenia tabletki. Natomiast dobór odpowiedniej metody tabletkowania w sytuacji, gdy substancja mająca być poddana tabletkowaniu jest znana, nie wykracza poza zwykłe, rutynowe czynności, które przypisuje się znawcy, co było jednym z głównych powodów uchylenia patentu.

Organ nie znalazł również żadnych podstaw aby uznać, że opracowana przez stronę skarżącą tabletka wpływa na poprawę wygody pacjenta oraz na poprawę jego zdyscyplinowania, tzw. compliance. Nie wynikało to ani z opisu spornego patentu, ani z żadnego z dokumentów złożonych przez uprawnionego w toku postępowania spornego.

Odnosząc się do wpływu decyzji Europejskiego Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2011 r., którą oddalono sprzeciw wobec analogicznego rozwiązania o nr [...], Urząd Patentowy wskazał, że nie jest ona dla niego wiążąca jak również nie jest ona ostateczna i prawomocna. Od decyzji tej zostały bowiem złożone odwołania. Postępowanie odwoławcze jest w toku. Ponadto w toku tego postępowania odwoławczego, co wynika z załączonych przez wnoszącego sprzeciw do akt sprawy dokumentów, kilkakrotnie modyfikowana była treść zastrzeżeń patentowych. W związku z tym nie wiadomo czy i w jakiej postaci ostatecznie będzie chronione w EPO rozwiązanie o nr [...].

Sąd I instancji uwzględniając skargę na tą decyzję za zasadne uznał zarzuty strony skarżącej, że przy gromadzeniu materiału dowodowego doszło do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 oraz art. 75 § 1, art. 78 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 oraz przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej, art. 256 ust. 1 w zw. art. 255[3] ust. 3 w zw. z art. 242 ust. 3 i w zw. art. 2551[1] p.w.p. poprzez pominięcie dowodu z opinii profesora G. D. T. z dnia 6 stycznia 2014 r. oraz artykułu F. S. z lutego 2013 jako spóźnionych. Uchybienia te mogły mieć w ocenie Sądu wpływ na wynik sprawy, gdyż wymieniona opinia dotyczyła kluczowej dla sprawy kwestii braku w stanie techniki zachęty do wytworzenia tabletki o dużej zawartości imatinibu, zaś artykuł istotnej kwestii zdyscyplinowania pacjenta w procesie leczenia imatinibem. Ponadto Sąd stwierdził naruszenie oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz, 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez niezatasowanie się do wskazań co do dalszego postępowania sformułowanych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 maja 2012 r., sygn. sygn. akt VI SA/Wa 212/12, a dotyczących przedstawienia przez organ wyczerpującej argumentacji przemawiającej za jego stanowiskiem oraz odrzuceniem stanowiska EPO.

W ocenie Sądu I instancji organ nie wykonał zalecenia zawartego w wymienionym wyroku z dnia 15 maja 2012 r. Co prawda odniósł się do decyzji EPO, jednak podkreślił, że nie jest ona ostateczna ani nie jest dla niego wiążąca. Sąd podkreślił, że Urząd Patentowy ma prawo do wydania samodzielnego i niezależnego rozstrzygnięcia, co nie zwalania go od przedstawiania wyczerpującej argumentacji przemawiającej za jego stanowiskiem oraz odrzuceniem stanowiska EPO. Analizując zaskarżoną decyzję pod tym kątem, Sąd I instancji stwierdził, że organ nie przedstawił wyczerpującej argumentacji na rzecz tezy, że poszczególne rozważania techniczne zawarte w decyzji EPO z dnia [...] stycznia 2011 r. są błędne. Rozważania EPO mają postać wnikliwej analizy technicznej i prawnej. Organ ponownie wydając decyzję zaprezentował natomiast pojedynczy argument, który rzekomo zniechęca do zastosowania kapsułki w celu rozwiązania problemu według wynalazku, zaś kwestie sposobu tabletkowania pomija. W ocenie Sądu organ nie podjął próby rozważenia roli i wagi tego argumentu w stosunku do licznych argumentów rozważonych przez EPO i przemawiających na rzecz zdolności patentowej spornego rozwiązania.

Zdaniem Sądu I instancji organ wykonując zalecenia zawarte w wyroku WSA w Warszawie, powinien odnieść się do każdej z kwestii technicznych poruszonych w uzasadnieniu decyzji EPO i podjąć próbę precyzyjnego wykazania, dlaczego zdaniem organu, to EPO popełnił błąd w formułowaniu ustaleń i ocen technicznych oraz dlaczego ten sam błąd organ popełnił w 2008 r., udzielając spornego patentu. Wobec zaś stanowiska organu, że ustalenia EPO i przedstawione przez stronę opinie ekspertów w powyższym zakresie były nietrafne w świetle wiedzy naukowej, to powinien wykazać błędność rozumowania tych podmiotów. Ponadto Urząd Patentowy nie wykonał zalecenia związanego z wyrażonym przez Sąd poglądem, zgodnie z którym w przypadku unieważnienia patentu w oparciu o ten sam dokument, który wcześniej był podstawą ustalenia braku przeszkód do udzielenia patentu, organ jest zobowiązany do wyjaśnienia tej sprzeczności. W tym zakresie Sąd podkreślił, że organ nie mógł twierdzić, że nie istniały argumenty na rzecz tezy o posiadaniu przez sporne rozwiązanie zdolności patentowej, skoro w oparciu o te same dokumenty udzielił wcześniej patentu.

Sąd za zasadny uznał również zarzut dotyczy pominięcia w decyzji oceny dokumentów złożonych przy piśmie z dnia 7 stycznia 2014 r., opinii profesora G. D. T. z dnia 6 stycznia 2014 r. oraz artykułu F. S. i in. z lutego 2013 r. jak spóźnionych. Wskazał, że organ w odniesieniu do tych dokumentów i terminu ich złożenia uznał, iż cel art. 255[3] ust. 5 p.w.p. wyklucza przedłużenie wyznaczonego terminu o dwa miesiące, a nadto, że "w przypadku niniejszej sprawy ma miejsce nadmierna przewlekłość postępowania". W ocenie Sądu nie doszło do nadmiernej przewlekłości postępowania. Powołany przepis nie stanowi o "nadmiernej przewlekłości postępowania", ale o "przypadku nadmiernego przewlekania postępowania przez strony", czego organ nie stwierdził. W toku postępowania odraczano rozprawę lub przedłużano terminy na złożenie dokumentów, jednakże fakt wykorzystania takich uprawnień procesowych każdorazowo podlegał ocenie organu.

W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji podał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 i art. 205 § 2, 3 i 4 p.p.s.a.

Instytut Farmaceutyczny w W. skargą kasacyjną zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

art. 1 ppsa polegające na braku prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego pod względem jej legalności;

art. 133 § 1 ppsa polegające na jego niezastosowaniu i wydaniu zaskarżonego wyroku bez wnikliwej analizy decyzji Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2014 roku oraz bez oparcia się na aktach przedmiotowej sprawy, co skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd, iż Urząd Patentowy nie przeprowadził postępowania dowodowego na okoliczność posiadania przez wynalazek objęty patentem PL [...] przymiotu nieoczywistości, w sytuacji w której we wskazanej decyzji Urzędu Patentowego szczegółowo odniesiono się do dokumentów złożonych na okoliczność oceny nieoczywistości przedmiotowego wynalazku i został przeprowadzony obszerny wywód dlaczego w ocenie organu wynalazek objęty patentem PL [...] nie posiada przymiotu nieoczywistości świetle stanu techniki istniejącego w dacie zgłoszenia;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa polegające na przekroczeniu przez Sąd orzekający w sprawie kognicji przyznanej przez art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej usp, i dokonanie własnych ustaleń faktycznych w zakresie wiedzy i kompetencji ekspertów Urzędu Patentowego, co doprowadziło Sąd do błędnej konkluzji, iż eksperci Urzędu Patentowego nie posiadają wiedzy specjalnej w zakresie objętym wynalazkiem, co skutkowało błędnym uznaniem przez Sąd, że organ administracji zobowiązany był przeprowadzić dowód z opinii niezależnego biegłego w sprawie oceny przesłanki nieoczywistości;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa w zw. z art. 84 kpa kpa polegające na jego zastosowaniu i bezpodstawnym uznaniu braku kompetencji i wiedzy ekspertów Urzędu Patentowego do samodzielnej oceny, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, przesłanki nieoczywistości wynalazku objętego patentem PL [...], w sytuacji, gdy organ ten jako jedyny jest powołany przez pwp m.in. do orzekania w sprawach udzielania patentów oraz rozstrzygania spraw w postępowaniu spornym o ich unieważnienie, gdzie analizowane są przesłanki patentowalności wynalazków, co doprowadziło Sąd do błędnej konkluzji w przedmiocie konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i w konsekwencji do błędnego stwierdzenia braku przeprowadzenia dowodów w sprawie na okoliczność istnienia przesłanki nieoczywistości wynalazku;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa w zw. z art. 84 kpa polegające na jego zastosowaniu i błędnym oraz bezpodstawnym uznaniu konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii niezależnego biegłego w sprawie pomijając okoliczność, że przymiot wiedzy eksperckiej w zakresie rozwiązań technicznych wynalazku jest przypisany organowi wyspecjalizowanemu jakim jest Urząd Patentowy i domaganie się w tym przypadku przez Sąd, kiedy strona skarżąca decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest odmiennego zdania co do szczegółowych rozwiązań technicznych, przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego spośród osób spoza ekspertów Urzędu Patentowego, nie znajduje uzasadnienia;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7 kpa, 77 § 1 kpa, 80 kpa, 84 kpa i 107 § 3 kpa z uwagi na wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jasne i klarowne odniesienie się przez Urząd Patentowy w decyzji z dnia [...] marca 2014 roku do dowodów złożonych do akt sprawy przez obie strony sporu jak też w sytuacji, gdy żadna ze stron, a w szczególności strona skarżąca decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nigdy nie zgłaszała, na etapie postępowania spornego, żadnego wniosku dowodowego o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego w przedmiotowej sprawie lub wniosku o rozpatrzenie sprawy przez poszerzony skład Kolegium Orzekającego Urzędu Patentowego, co oznacza, że strona przeciwna nie kwestionowała kompetencji ekspertów orzekających w sprawie ani też nie wnosiła o ich wyłączenie ze względu na brak wymaganej wiedzy z zakresu objętego patentem;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa polegające na jego zastosowaniu i błędnym uznaniu, że Urząd Patentowy naruszył art. 7 kpa i 77 kpa w sytuacji, w której Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie dokonał oceny legalności decyzji z dnia [...] marca 2014 roku oraz poprawności przeprowadzonego postępowania w sprawie, lecz z przekroczeniem kognicji przyznanej sądom administracyjnym, błędnie uznając za konieczne przeprowadzenie dowodu z opinii niezależnego biegłego, uznał się za kompetentny do dokonywania oceny merytorycznej sprawy w zakresie tego, czy Urząd Patentowy prawidłowo ocenił przesłankę nieoczywistości wynalazku stwierdzając, że dzięki wynalazkowi osiągnięto poprawę kluczowego w leczeniu nowotworów zjawiska compliance w sytuacji, gdy Sąd takich ustaleń czynić nie może, a ustalenia Urzędu Patentowego w tym zakresie były odmienne, a kodeksowa zasada swobodnej oceny dowodów przez organy administracyjne, wynikająca z art. 80 k.p.a., wyłącza zasadniczo możliwość odmiennej oceny przez sąd administracyjny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego w sprawie materiału dowodowego;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa polegające na jego zastosowaniu i błędnym uznaniu, że Urząd Patentowy rozpoznając sprawę i wydając decyzję z dnia [...] marca 2014 roku oparł się jedynie na własnym przekonaniu co do kwestii braku nieoczywistości wynalazku pomijając i przemilczając przy tym fakt, że w decyzji Urzędu Patentowego organ szeroko skomentował dowody powołane na okoliczność istnienia przesłanki nieoczywistości wynalazku uzasadniając przy tym swoje stanowisko w sprawie, czym wypełnił normę z art. 107 § 3 kpa;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa polegające na błędnym powołaniu podstaw prawnych, nieadekwatnych do przedmiotu sporu, przy dokonywaniu analizy możliwości zastosowania art. 84 kpa do postępowania spornego prowadzonego przed Urzędem Patentowym RP;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa polegające na braku wskazania materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia w sprawie;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa w zw. z art. 80 kpa polegające na jego zastosowaniu i błędnym oraz bezpodstawnym uznaniu, że ustalenia Urzędu Patentowego w zakresie oceny przesłanki nieoczywistości wynalazku objętego patentem PL [...] mają charakter dowolny i nie znajdują oparcia w materiale dowodowym sprawy, czemu zaprzecza zarówno treść uzasadnienia decyzji z dnia 25 marca 2014 roku jak też cały i obszerny materiał dowodowy zgromadzony w aktach niniejszej sprawy, co potwierdza brak oparcia zaskarżonego wyroku o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa w zw. z art. 7 kpa, 77 kpa i 107 § 3 kpa polegające na braku prawidłowej i całościowej analizy uzasadnienia decyzji Urzędu Patentowego oraz pominięcie dowodów złożonych przez skarżącego i przez to błędne uznanie, że Urząd Patentowy nie przeprowadził prawidłowej oceny dowodów zaoferowanych przez uprawnionego w toku postępowania, co skutkowało uznaniem przez Sąd, że organ nie wyjaśnił zjawiska compliance, czyli poprawy wygody pacjenta przy przyjmowaniu leku, w sytuacji gdy w tej materii uzasadnienie decyzji zawiera obszerny wywód natury merytorycznej;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa w zw. z art. 7 kpa, 77 kpa oraz 107 § 3 kpa polegające na jego zastosowaniu i błędnym uznaniu, że Urząd Patentowy w decyzji z dnia [...] marca 2014 roku nie zawarł wywodów, do których został zobowiązany wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 roku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 202/12, w sytuacji, gdy wywodom tym poświęcone jest 7 stron wymienionej decyzji Urzędu Patentowego, co dowodzi braku wnikliwości w badaniu prawidłowości postępowania przez Sąd oraz treści samej decyzji organu;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa w zw. z art. 153 ppsa poprzez bezpodstawne uznanie, że organ nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 roku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 202/12, w sytuacji, gdy organ sam te wytyczne w decyzji przytoczył, a następnie zawarł wyczerpujące wyjaśnienia w odniesieniu do wskazanych przez Sąd kwestii, co potwierdza brak wnikliwej analizy przez Sąd orzekający treści powołanego wyroku WSA oraz treści decyzji z dnia [...] marca 2014 roku;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa polegające na jego zastosowaniu i wadliwym uznaniu, że Urząd Patentowy w toku postępowania błędnie pominął dokumenty złożone przez uprawnionego z przekroczeniem terminu na ich złożenie z uwagi na niezasadne zastosowanie rygoru pominięcia z art. 2553 ust. 5 pwp;

art. 145 § 1 ust. 1 lit c) ppsa w zw. z art. 7 kpa, 77 kpa oraz 107 § kpa poprzez jego zastosowanie i błędne uznanie, że organ administracji nie odniósł się do dokumentów złożonych prżez wnioskodawcę przy piśmie z dnia 7 stycznia 2014 roku, w sytuacji, gdy złożone one zostały po terminie wyznaczonym w trybie art.2553 ust. 5 pwp, a uprawniony nie wykazał, aby nie mógł złożyć tych dokumentów wcześniej lub, że przyczyna ich powołania powstała później;

art. 133 § 1 ppsa polegający na jego niezastosowaniu i braku wydania rozstrzygnięcia o materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, co skutkowało pominięciem przez Sąd dokumentów przedstawionych przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego i wydanie rozstrzygnięcia w sprawie jedynie w oparciu o argumenty i dowody przedstawione przez uprawnionego;

art. 141 § 4 ppsa polegające na błędnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprzez brak wskazania w jego treści konkretnych wytycznych, jakimi ma kierować się organ administracji ponownie rozpoznając sprawę, co jest niezwykle istotne ze względu na określenie zakresu ponownego rozpoznania sprawy w postępowaniu administracyjnym oraz związania zarówno organu jak i stron postępowania określonymi przez sąd wytycznymi;

art. 141 § 4 ppsa polegające na braku omówienia prawnego w uzasadnieniu decyzji odpowiedniego zastosowania w postępowaniu spornym toczącym się przed Urzędem Patentowym przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a zwłaszcza art. 84 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, 9 kpa, art. 11 kpa oraz art. 77 § 1 kpa i art. 80 kpa w sytuacji zastosowania przez Sąd tych przepisów, co uniemożliwia dokonanie prawidłowej weryfikacji zaskarżonego wyroku w zakresie właściwego zastosowania tych przepisów przy dokonywaniu przez Sąd oceny postępowania spornego przeprowadzonego przez Urząd Patentowy;

art. 141 § 4 ppsa polegające na braku omówienia prawnego w uzasadnieniu decyzji odpowiedniego zastosowania w postępowaniu spornym toczącym się przed Urzędem Patentowym przepisów art. 242 pwp i 243 pwp oraz braku wyjaśnienia relacji tych przepisów do regulacji zawartej w art. 2553 ust. 5 pwp, co powoduje brak możliwości skontrolowania toku rozumowania Sądu w zakresie uznania błędnego zastosowania wskazanych przepisów przez Urząd Patentowy i w konsekwencji do uznania wadliwości decyzji organu w tym zakresie skutkującej uchyleniem decyzji;

art. 141 § 4 ppsa polegające na braku wskazania w treści zaskarżonego wyroku i omówienia w jego uzasadnieniu materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia w sprawie, braku dokonania jej wykładni, co stanowi o istotnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia, gdyż pozbawia go wskazania wzorca kontroli oraz uniemożliwia ocenę czy Sąd prawidłowo dokonał badania przeprowadzonego przez organ postępowania w świetle przesłanek jakimi powinien się kierować oceniając dowody przeprowadzone przez organ w sprawie;

art. 141 § 4 ppsa polegające na błędnym uzasadnieniu wyroku w odniesieniu do stosowania art. 84 kpa w postępowaniu spornym i odwoływanie się w tym zakresie do przepisów regulujących postępowanie zgłoszeniowe przy braku jakiejkolwiek regulacji zawartej w pwp lub kodeksie postępowania administracyjnego, która wskazywałaby na możliwość dokonywania takich odniesień i odwołań;

art. 141 § 4 ppsa w zw. z art. 7 kpa, 77 kpa, art. 80 kpa i 107 § 3 kpa polegające na błędnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku poprzez dokonanie ustaleń nie opartych na materiale dowodowym, które są niezgodne z treścią decyzji z dnia [...] marca 2014 roku i dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, nielogiczne i nie wynikają z ustaleń organu administracji poczynionych w toku postępowania;

art. 141 § 4 ppsa polegające na braku wskazania w uzasadnieniu decyzji dlaczego w ocenie Sądu kwestia tabletkowania była istotną do omówienia i jaki wpływ brak wyjaśnienia tej okoliczności miał na uchylenie decyzji, zwłaszcza, że w wytycznych Sądu zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 roku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 202/12 brak jest wskazania, że tak okoliczność jest istotna z punktu widzenia oceny przesłanki nieoczywistości;

art. 141 § 4 ppsa polegające na braku wyjaśnienia w zaskarżonym wyroku w oparciu o jakie dowody Sąd przyjął brak wiedzy specjalnej i profesjonalnej ekspertów Urzędu Patentowego orzekających w sprawie, co nie pozwala na kontrolę wyroku i rozumowania Sądu w zakresie konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz w jakim zakresie ten dowód ma być przeprowadzony, na jakie konkretnie okoliczności oraz, czy przy takim rozumowaniu Sądu, dowód z opinii biegłego ma zastąpić ocenę sprawy dokonywaną przez Urząd Patentowy;

art. 141 § 4 ppsa polegające na bezkrytycznym powieleniu stanowiska uprawnionego prezentowanego zarówno w toku postępowania administracyjnego jak i w skardze na decyzję Urzędu Patentowego z dnia [...] marca 2014 roku w odniesieniu do kwestii oceny przesłanki nieoczywistości wynalazku, w sytuacji gdy takich ustaleń Sądowi czynić nie wolno, i braku wyjaśnienia przyczyn zajętego stanowiska jak też podstaw dokonywania takiej oceny;

art. 151 ppsa polegające na jego nie zastosowaniu w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy istniały przesłanki do oddalenia skargi.

II. przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

art. 24 pwp polegające na jego błędnym zastosowaniu i uznaniu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy przepis ten znajduje zastosowanie pomimo niespełnienia przez wynalazek przesłanki nieoczywistości (poziomu wynlazczego);

art. 26 pwp polegające na błędnym zastosowaniu i uznaniu, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy wynalazek objęty patentem PL [...] spełnia przesłankę nieoczywistości (poziomu wynalazczego).

Podnoszac te zarzuty skarżącay kasacyjnie Instytut wniósło uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu lub w przypadku uznania, że wskazane zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy, uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz, na podstawie art. 188 ppsa, oddalenie skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez spółkę N. A. oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

N. A. z siedzibą w B., Szwajcaria w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postepownaia kasacyjnego według norm przepisnych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

Na wstępie zauważyć należy, iż analizowana skarga kasacyjna zawiera w punkcie I petitum 27 zarzutów naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ istotny na wynik sprawy, przy czym ich sformułowanie polegające na wielokrotnym powielaniu tychże zarzutów, powoduje, iż odnosząc się do nich Naczelny Sąd Administracyjny widzi konieczność odnoszenia się do większości z nich w sposób zintegrowany.

Całkowicie niezasadne są zarzuty naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania wskazane w pkt I podpunkcie 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 1 p.p.s.a. poprzez brak prawidłowej oceny zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.u.s.a. poprzez przekroczenie przez Sąd I instancji kognicji przyznanej mu przez art. 1 p.u.s.a. w postaci dokonania własnych ustaleń faktycznych przez tenże Sąd w zakresie wiedzy i kompetencji ekspertów UP RP.

Odnosząc się do tak sformułowanych zarzutów podkreślenia wymaga, że powołane przepisy prawa należą do przepisów ustrojowych, a nie do przepisów postępowania. Naruszenie tych przepisów nie może w związku z tym stanowić samoistnej podstawy zarzutu naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, bez wskazania konkretnej normy procesowej, która została naruszona. O naruszeniu przepisów art.1 p.p.s.a. oraz art. 1 p.u.s.a. można mówić tylko wówczas, gdy sąd wyjdzie poza zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego (tzn. poza kontrolę działalności administracji publicznej, rozpoznając skargę na akt lub czynność nieobjęte jego kognicją), bądź w sprawach należących do jego właściwości uchyli się od badania legalności działalności administracji, ewentualnie zastosuje środki ustawie nieznane oraz posiłkować się przy tym będzie innym kryterium niż zgodność z prawem (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13). Żadna z takich sytuacji w rozpoznawanej sprawie nie zaistniała. Zaskarżony wyrok został bowiem wydany po rozpatrzeniu skargi na decyzję administracyjną Urzędu Patentowego RP. WSA w W. przeprowadził zatem kontrolę aktu objętego zakresem właściwości tego Sądu, stosując w tym zakresie wyłącznie kryterium zgodności z prawem. Po zbadaniu legalności działalności powyższego organu administracji publicznej, Sąd I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. ) p.p.s.a. uchylił wydaną w sprawie decyzję organu, czyli zastosował jeden z środków przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można dopatrywać się naruszenia powołanych przepisów w tym, że sąd wydał orzeczenie o treści niezgodnej z oczekiwaniami strony. Jeżeli sąd administracyjny stosuje środki określone w ustawie, to każde jego orzeczenie, zarówno korzystne, jak i niekorzystne dla skarżącego, jest realizacją obowiązku przeprowadzenia kontroli działalności administracji publicznej. W takich przypadkach nie może być mowy o naruszeniu dyspozycji ani art. 1 p.u.s.a., ani art. 1 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2014 r., sygn. akt I OSK 2074/13). To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z oceną ustalonego stanu faktycznego dokonaną przez Sąd I instancji, nie oznacza, że doszło do ich naruszenia. Zauważyć także należy, iż art. 1 p.u.s.a. sklada się z dwóch paragrafów (dwóch jednostek redakcyjnych). Strona skarżąca kasacyjnie nie wskazała, które jednostki redakcyjne tego przepisu uważa za naruszone przez Sąd I instancji. Nadto niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 1 p.u.s.a., ponieważ przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. (a nie tak jak mylnie to wskazano w wielu miejscach analizowanej skargi kasacyjnej art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a.) dotyczy możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia przez Sąd I instancji, gdy stwierdzi on inne naruszenie przez organ przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie dotyczy zatem kwestii możliwości prowadzenia lub nie ustaleń faktycznych w sprawie przez sąd administracyjny.

Chybiony jest również wskazany w kilku podpunktach punktu I petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw aby uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 141 § 4 p.p.s.a. Przypomnieć należy, że ustawodawca w art. 141 § 4 p.p.s.a. określił niezbędne elementy uzasadnienia, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną w dwóch przypadkach: po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010, nr 3, poz. 39), po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żaden z wymienionych przypadków. Uzasadnienie zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne przewidziane w tym przepisie. W uzasadnieniu Sąd I instancji przedstawił bowiem opis tego, co działo się w sprawie w postępowaniu przed organami administracji publicznej oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując z jakich przyczyn skarga spółki zasługuje na uwzględnienie, co umożliwia przeprowadzenie kontroli instancyjnej ustaleń Sądu I instancji w kwestionowanym zakresie. To natomiast, że autor skargi kasacyjnej nie podziela stanowiska Sądu, czy też jego ocena, iż uzasadnienie wyroku jest dla niego nieprzekonywujące, nie stanowi skutecznej przesłanki uwzględnienia tego zarzutu (por. wyrok NSA z dnia 29 kwietnia 2015 r., sygn. akt II GSK 470/14).

Natomiast odnosząc się do zarzutu dotyczącego braku zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań co do dalszego postępowania - art. 141 § 4 p.p.s.a. in fine, to stwierdzić trzeba, iż zarzuty w tym zakresie nie mogły odnieść spodziewanego skutku, skoro na podstawie całokształtu uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wskazania te dają się uchwycić, choć nie zostały umieszczone w wydzielonej, końcowej części uzasadnienia wyroku Sądu I instancji. Podkreślenia wymaga, że przepisy p.p.s.a. nie określają bynajmniej, by wskazania te miały znajdować się w wyodrębnionej jednostce tekstu uzasadnienia, czy też by miały być sformułowane w szczególny sposób. Istotne jest natomiast by były one jasne i zrozumiałe dla stron postępowania oraz dla prowadzących postępowanie organów administracji. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku w pełni odpowiada powyższym wymogom.

Za nie znajdujący uzasadnienia Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzut pomieszczony w skardze kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne uznanie, że organ nie zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 roku w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 202/12, w sytuacji, gdy organ sam te wytyczne w decyzji przytoczył, a następnie zawarł wyczerpujące wyjaśnienia w odniesieniu do wskazanych przez Sąd kwestii, co potwierdza brak wnikliwej analizy przez Sąd orzekający treści powołanego wyroku WSA oraz treści decyzji z dnia [...] marca 2014 roku. Rację ma bowiem Sąd I instancji podnosząc w uzasadnieniu zaskarżonego tu wyroku, iż że organ patentowy nie zastosował się do wskazań zawartych w pierwszym prawomocnym wyroku WSA w tej sprawie. Jak zasadnie podniósł Sąd I instancji: "jeżeli UP miałby wykonać zalecenia WSA w Warszawie, to powinien odnieść się do każdej z kwestii technicznych poruszonych w uzasadnieniu decyzji EPO i podjąć próbę precyzyjnego wykazania, dlaczego zdaniem organu, to EPO popełnił błąd w formułowaniu ustaleń i ocen technicznych oraz dlaczego ten sam błąd popełnił w 2008 r. UP, udzielając spornego patentu. Jeżeli UP uważał, że: ustalenia EPO i przedstawione przez Skarżącego opinie ekspertów w powyższym zakresie są nietrafne w świetle wiedzy naukowej, to należało wykazać błędność rozumowania tych podmiotów. Po drugie, zalecenie WSA w W. należy odczytywać w powiązaniu z wywodami sądu co do obowiązku dążenia do zapewnienia spójności w interpretacji poglądów wyrażanych na gruncie regulacji krajowych (p.w.p.) i międzynarodowych (w tym Konwencji Monachijskiej). Ponadto, UP nie wykonał zalecenia związanego z wyrażonym przez Sąd poglądem, zgodnie z którym w przypadku unieważnienia patentu w oparciu o ten sam dokument, który wcześniej był podstawą ustalenia braku przeszkód do udzielenia patentu, UP jest zobowiązany do wyjaśnienia tej sprzeczności. Mając na uwadze powołane przez Sąd art. 6 i 8 k.p.a., zalecenie to należy interpretować m. in. jako zobowiązanie UP do szczególnie wnikliwego zbadania sprawy. W szczególności UP nie może twierdzić, że nie istnieją argumenty na rzecz tezy o posiadaniu przez sporne rozwiązanie zdolności patentowej, skoro w oparciu o te same dokumenty udzielił wcześniej patentu, podobnie zresztą jak uczynił EPO. Organ powinien te argumenty zidentyfikować oraz poddać je wnikliwej analizie w sposób pozwalający Sądowi na kontrolę legalności rozstrzygnięcia, zwłaszcza w świetle wytycznych WSA w Warszawie oraz konieczności dążenia do zapewniania spójności między rozstrzygnięciami UP i organu międzynarodowego (EPO) w sprawach dotyczących tych samych rozwiązań technicznych. Tymczasem UP pomija zupełnie większość z powyższych faktów i koncertuje się wyłącznie na twierdzeniach, które zdaniem organu mogą podważać nieoczywistość spornego rozwiązania. Reasumując, w ocenie składu orzekające w przedmiotowej sprawie, UP nie wykonał zaleceń WSA w W., ograniczając się w istocie wyłącznie odnotowania faktu wydania odmiennej decyzji przez EPO czym naruszył nie tylko przepis art. 153 p.p.s.a., ale również art. 6 i 8 k.p.a. (...) Nie wykonanie zaleceń WSA w W. z dnia 15 maja 2012 r., VI SA/Wa 202/12, prowadzi do sytuacji, kiedy brak ten wpływa na niedoskonałość skarżonej decyzji także w zakresie wypełnienia obowiązku wyczerpującego uzasadnienia decyzji wyrażonego w art. 107 § 3 p.p.s.a., a pominięcie w uzasadnieniu decyzji okoliczności faktycznych bądź prawnych, mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto w ocenie Sądu powyższy brak właściwego odniesienia się do decyzji EPO oznacza, że organ dopuścił się w toku postępowania administracyjnego istotnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a. Zasada wynikająca z przepisu art. 8 k.p.a. wymaga m. in. prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób, aby w szczególności w uzasadnieniu decyzji przekonać stronę, że jej stanowisko zostało poważnie wzięte pod uwagę, a jeżeli zapadło nawet inne rozstrzygnięcie, niż oczekiwała strona, to przyczyną tego są istotne powody. Tego jednak w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego RP zabrakło." (s. 27-28 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA).

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił także zarzutu kasacyjnego (pkt I podpunkt 15 petitum skargi kasacyjnej) naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p,.p.s.a. polegający na jego zastosowaniu i wadliwym uznaniu, ze Urząd Patentowy w toku postępowania błędnie pominął dokumenty złożone przez uprawnionego z przekroczeniem terminu na ich złożenie z uwagi na niezasadne zastosowanie rygoru pominięcia z art. 2553 ust. 5 p.w.p. Rację ma Sąd I instancji oceniając, iż w analizowanej sprawie nie doszło do "nadmiernej przewlekłości postępowania". Przepis art. 2553 ust. 5 p.w.p. nie mówi o "nadmiernej przewlekłości postępowania", ale o "przypadku nadmiernego przewlekania postępowania przez strony". Urząd Patentowy w tej sprawie nie twierdził wcale, że skarżący przewlekał postępowanie, a tym bardziej, że czynił to w sposób nadmierny. Organ wspomina jedynie o tym, że strony "wielokrotnie korzystały z możliwości odroczenia rozprawy lub przedłużenia terminu na złożenie dokumentów". Organ patentowy nie wskazuje przy tym, aby w ramach tych czynności doszło do nadużycia uprawnień procesowych przez strony. "Wnioski o odroczenie rozprawy podlegały przecież każdorazowo ocenie UP, co do ich zasadności. Organ podnosi też, że sprawa toczy się już 5 lat i jest rozpoznawana ponownie w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji przez WSA w W., co w jego ocenie prowadzi do przewlekłości postępowania. Oczywiste jest, że długość postępowania nie jest spowodowana przewlekaniem go przez jego strony, ale wynika z obiektywnego faktu wydania wadliwej decyzji usuniętej z obrotu przez sąd administracyjny, jak również konieczności wyznaczania odpowiednich terminów między rozprawami. Na rozprawie w dniu 6 września 2013 r. uczestnik (wnoszący sprzeciw) wniósł o odroczenie rozprawy (k. 466) "i zakreślenie obu stronom terminu do ustosunkowania się i złożenia wszystkich materiałów dowodowych". W ślad za tym wnioskiem wyznaczony został termin, a wnoszący sprzeciw w ostatnim dniu tak wyznaczonego terminu złożył pismo liczące wraz załącznikami przeszło 150 stron. W ocenie Sądu do uzupełnionej w ten sposób całościowej argumentacji Skarżący nie miał możliwości ustosunkować się w zakreślonym krótkim terminie prekluzyjnym. Zasadnie więc złożył wniosek o przedłużenie terminu i w przedłużonym terminie złożył stosowną odpowiedź. Reasumując, UP nie dowiódł, aby w sprawie zaszły podstawy do zastosowania wobec Skarżącego wyjątkowej w procedurze administracyjnej instytucji prekluzji dowodowej związanej z ustaleniem przez organ, że strona (skarżący) nadmiernie przewleka postępowanie. W ocenie Sądu, taka przesłanka z 2553 ust. 5 p.w.p. tj.: "nadmiernego przewlekania postępowania przez strony" w sprawie nie wystąpiła." (s. 29 uzasadnienia zaskarżonego wyroku WSA). Zasadnie zatem Sąd I instancji zawarł w uzasadnieniu swojego wyroku wskazanie dla organu patentowego, iż organ ten ponownie rozpoznając sprawę powinien więc uwzględnić ww. dowody pominięte w sprawie, z powodu uznania przekroczenia granic terminu na dostarczenie organowi powyższych dowodów.

W wielu podpunktach punktu I petitum skargi kasacyjnej pomieszczono powtarzający się zarzut, iż Sąd I instancji przyjął brak wiedzy specjalnej i profesjonalnej ekspertów Urzędu Patentowego orzekających w sprawie, co nie pozwala na kontrolę wyroku i rozumowania Sądu w zakresie konieczności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego oraz w jakim zakresie ten dowód ma być przeprowadzony, na jakie konkretnie okoliczności oraz, czy przy takim rozumowaniu Sądu, dowód z opinii biegłego ma zastąpić ocenę sprawy dokonywaną przez Urząd Patentowy. Nie można zgodzić się z tym zarzutem. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji w analizowanej sprawie nie deprecjonuje wiedzy, kompetencji i profesjonalizmu ekspertów Urzędu Patentowego PR. Zdaniem Sądu I instancji istnieje natomiast prawna możliwość wsparcia wiedzy tychże ekspertów przez wiadomości specjalne biegłych, którzy specjalizują się w tak wąskiej i specyficznej dziedzinie wiedzy, która jest przedmiotem analizy w rozpatrywanej sprawie, o czym świadczą także sprzeczne opinie ekspertów tegoż samego UP RP, którzy orzekali w tej sprawie w postępowaniu zgłoszeniowym, a obecnie w postępowaniu spornym, którego przedmiotem jest unieważnienie patentu na wynalazek. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie tu obecnym podziela pogląd wyrażany już w orzecznictwie sądowym, iż niepowołanie biegłego w przypadku zaistniałego sporu co do kryterium nieoczywistości w rozpoznawanej sprawie nie uzasadnia udział w orzekaniu ekspertów UP RP. "Często bowiem wiedza eksperta Urzędu nie jest wystarczająca do rozstrzygania tak trudnych kwestii, jak zagadnienia zdolności patentowej rozwiązań stosowanych w lecznictwie. Ekspert – stosownie do art. 266 ust. 1 p.w.p. – ma jedynie ogólną wiedzę niezbędną do orzekania w sprawach nie tylko udzielania patentów, ale również praw wyłącznych na inne dobra własności przemysłowej." (por.: wyrok NSA z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II GSK 1853/12). Podkreślić należy, iż wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji nie nakłada na organ patentowy obowiązku powołania biegłego, lecz kwestię powołania biegłego w tej sprawie pozostawia do rozważenia UP RP. Niezrozumiałym jest natomiast zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd I instancji nie wyjaśnił w jakim zakresie ten dowód z opinii biegłego ma być przeprowadzony, na jakie konkretnie okoliczności oraz, czy przy takim rozumowaniu Sądu, dowód z opinii biegłego ma zastąpić ocenę sprawy dokonywaną przez Urząd Patentowy. Po pierwsze Sąd I instancji wyjaśnił te kwestie, natomiast rola i pozycja biegłego w postępowaniu administracyjnym wynika z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Odpowiednie stosowanie art. 84 k.p.a. w postępowaniu spornym, która to możliwość wynika z treści art. 256 ust. 1 p.w.p., polega na tym, że biegły jest "pomocnikiem" organu administracji w ustaleniu i ocenie stanu faktycznego. Organ nie jest związany opinią biegłego. Organ ocenia swobodnie opinię biegłego na podstawie zasad wiedzy, nie jest więc skrępowany tą opinią. Może ją przyjąć, jeśli uzna ją za trafną, ale może ją całkowicie lub częściowo zdyskwalifikować i przyjąć odmienną, własna oparta na nauce lub doświadczeniu. Należy pamiętać, że organ, a nie biegły, decyduje o załatwieniu sprawy, że biegły jest powołany tylko do wydania opinii w kwestii faktycznej, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania przez organ decyzji. Opinia biegłego jest dla organu tylko materiałem, który powinien mu pomóc w rozstrzygnięciu kwestii faktycznej. Dodać jednak należy, iż organ nie może ograniczyć się w swojej decyzji do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, ale ma obowiązek sprawdzić, na jakich przesłankach biegły oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego. (por.: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 1996, s. 389 i wskazana tam literatura i orzecznictwo).

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów skargi kasacyjnej pomieszczonych w punkcie I petitum skargi kasacyjnej. W konsekwencji przedwczesnym byłoby odnoszenie się do zarzutów naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego ujętych w punkcie II petitum tejże skargi kasacyjnej.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a. O kosztach postanowiono w oparciu o treść art. 204 pkt 2 p.p.s.a.