Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 976/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2009-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Generalny Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 125 ust. 2 i ust. 3 pkt 1, pkt 6, art. 132 ust. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 207 poz 1761
law: Ustawa z dnia 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej - tekst jednolity
article: par. 65 ust.1 pkt 3, par. 18 ust. 3, par. 19 ust. 1 w zw. z par. 16, par. 68 ust. 2, par. 15, par. 52 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1996 nr 135 poz 634
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996 r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej.
article: art. 1 par. 1,par. 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.47 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi R. M. na orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.) oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 135 poz. 634 ze zm.) – po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego wszczętego przeciwko ppor. R.M. – przełożonej pielęgniarek szpitala Aresztu Śledczego w [...] obwinionej o popełnienie przewinienia polegającego na tym, że naruszyła dyscyplinę służbową poprzez niedopełnienie obowiązków funkcjonariusza wynikających ze złożonego ślubowania, a także przepisów wyżej wymienionej ustawy oraz przepisów wydanych na jej podstawie oraz nadużycie zajmowanego stanowiska do osiągnięcia korzyści materialnej lub osobistej, ponieważ realizując zadania służbowe na stanowisku przełożonej pielęgniarek szpitala nie kierowała się zasadami humanizmu i poszanowania godności ludzkiej, co wypełnia dyspozycję przepisu z art. 125 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761 ze zm.), uznał ppor R.M. – przełożoną pielęgniarek szpitala Aresztu Śledczego w [...] winną popełnienia zarzucanego przewinienia i wymierzył karę dyscyplinarną przeniesienie na niższe stanowisko służbowe.

Powyższe orzeczenie zostało doręczone stronie [...]r.

Pismem z dnia [...]r. pełnomocnik skarżącej złożył do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego prawomocnym orzeczeniem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej z dnia [...]r.

Pełnomocnik powołując się na § 65 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 135 poz. 634 ze zm.) wniósł o uchylenie orzeczenia i przekazania sprawy R.M. właściwemu przełożonemu do ponownego rozpoznania zgodnie z § 69 ust. 1 w/w rozporządzenia,.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej podniósł, że przedmiotowe postępowanie dyscyplinarne było prowadzone pomimo tego, iż zgodnie z § 18 ust. 3 ww. rozporządzenia, przełożony, o którym mowa w ust. 1 tegoż rozporządzenia, winien zawiesić postępowanie dyscyplinarne, gdy zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania.

Zdaniem strony o zaistnieniu długotrwałej przeszkody można było mówić w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, albowiem obwiniona, przebywała od połowy [...]r. na psychiatrycznym zwolnieniu lekarskim, o którym organ prowadzący postępowanie posiadał wiedzę, a mimo to kontynuował przeprowadzenie dalszych czynności w sprawie, żądając jednocześnie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu od przebywającej w tym czasie na zwolnieniu obwinionej.

W powyższej sytuacji – nie zawieszenie postępowania, przy jednoczesnej nie możności uczestniczenia w nim obwinionej musiało wywołać i wywołano szereg ujemnych konsekwencji prawnych w stosunku do niej, z których dotkliwą i jednocześnie najbardziej krzywdzącą stanowi przedmiotowe orzeczenie. Nie zawieszenie postępowania na czas trwania choroby udokumentowanej stosowną dokumentacją lekarską pozbawiło R.M. możliwości obrony.

W ocenie skarżącej wynik postępowania w niniejszej sprawie był związany z jej nieobecnością spowodowaną zaleconą kuracją, a nadto faktem, iż z uwagi na swój stan zdrowia nie była ona w stanie zaznajamiać się z dokumentami, które miały jej zostać przedłożone, a także uczestniczyć w czynnościach, które miały być przeprowadzone z jej udziałem. Nadto, w tym stanie rzeczy niemożliwym było składanie w pełnie świadomie jakichkolwiek oświadczeń woli, albowiem znajdowała się w stanie wyłączającym możliwość należytego rozumienia podejmowanych zachowań i kierowania swoim postępowaniem. Z uwagi na długotrwałe utrzymywanie się u R.M. powyższej niedyspozycji, kontynuowanie postępowania dyscyplinarnego w toku którego pozbawiono jej podstawowego prawa, jakim jest prawo do obrony.

Świadczy to o rażącym naruszeniu obowiązujących przepisów, tym bardziej, że zapadłe w następstwie orzeczenie oparte jest na jednostronnych ustaleniach, albowiem obwiniona nie miała sposobności i realnych możliwości, aby uczestniczyć w ustalaniu prawdy obiektywnej w niniejszej sprawie.

Nie mogła również zapoznać się z materiałami postępowania dyscyplinarnego, pozbawiono ją także prawa zgłaszania ewentualnych wniosków dowodowych na podstawie § 19 ust. 1 w zw. z § 16 w/w rozporządzenia.

Postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] na podstawie § 68 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 14 listopada 1996r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. Nr 135 poz. 634 ze zm.) odmówił wznowienia postępowania dyscyplinarnego prowadzonego przeciwko ppor. R.M. – przełożonej pielęgniarce szpitala Aresztu Śledczego w [...] zakończonego prawomocnym orzeczeniem z dnia [...]r. o wymierzeniu kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko służbowe.

W ocenie organu I instancji zarzut o naruszenie przez organ prowadzący postępowanie dyscyplinarne prawa do obrony obwinionej jest chybiony. Z ustaleń organu wynika, że funkcjonariusz prowadząca postępowanie dyscyplinarne, a także inni funkcjonariusze wyznaczeni przez Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], wielokrotnie podejmowali próby zaznajomienia obwinionej z aktami sprawy i dostarczenia korespondencji w sprawie lecz ppor. R. M. - wielokrotnie odmawiała odebrania jakiejkolwiek korespondencji z Aresztu Śledczego w [...]. Chcąc ułatwić zaznajomienie się z aktami postępowania dyscyplinarnego liczącymi wówczas [...] stron prowadząca postępowanie wykonała uwierzytelnione kserokopie z zamiarem pozostawienia ich u obwinionej. Jednak w dniu [...] r. nie zastano jej w domu. Dlatego w dniu [...] r. ponownie funkcjonariuszki udały się do obwinionej. Zastały ją przed domem opalającą się na leżaku. Ujrzawszy funkcjonariuszki ppor. R. M. udała się bez słowa do domu. Nie otworzyła drzwi i nie chciała rozmawiać mimo kilkukrotnego pukania. W związku z tym funkcjonariuszki udały się do Sołtysa wsi [...] p. K.M. i tam pozostawiły akta sprawy w zamkniętej kopercie z prośbą o dostarczenie ich adresatce. Następnie udały się do domu ppor. R. M., aby zostawić jej zawiadomienie o miejscu pozostawienia i możliwości odbioru akt. Ponownie zastały ppor. R. M. opalającą się przed domem i na ich widok znowu udała się do domu dając tym samym do zrozumienia, że nie ma zamiaru rozmawiać. Wobec powyższego Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] wydał w dn. [...] r. postanowienie o przedłużeniu postępowania dyscyplinarnego do dnia [...] r. celem skutecznego doręczenia korespondencji. Kolejna próba zapoznania w dniu [...] r. z uzupełnionymi aktami dyscyplinarnymi nie powiodła się, gdyż obwiniona nie otworzyła drzwi.

W tym samym dniu funkcjonariusze poprosili matkę obwinionej o przekazanie korespondencji, lecz ta nie wyraziła na to zgody. Biorąc powyższe pod uwagę Dyrektor Aresztu Śledczego w [...]wydał w dn. [...] r. kolejne postanowienie o przedłużeniu postępowania dyscyplinarnego do dnia [...] r.", a w dniu [...] r. postanowienie o przedłużeniu terminu do wydania orzeczenia do dnia [...] r. [...] następne próby dostarczenia materiałów sprawy podjął Sołtys wsi [...] w dniu [...] r. Rozmawiał z obwinioną osobiście i otrzymał odpowiedź odmawiającą przyjęcia jakiejkolwiek korespondencji. Ppor. R. M. kilkakrotnie oświadczyła, że nie zamierza odbierać korespondencji nadesłanej pocztą. Zapowiedź tę spełniła, bowiem nie odebrała łącznie [...] przesyłek pocztowych ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru wysyłanych w przedmiotowej sprawie z Aresztu Śledczego w [...]. Podkreślenia wymaga także fakt, iż ppor. R. M. jednak odbierała pocztę, ale selektywnie. Jako przykład można tu przywołać odbiór poczty z Ministerstwa Sprawiedliwości w sprawie jej skargi, o czym podaje obwiniona w piśmie z dnia [...] r. oraz odbiór dwóch pism od Przewodniczącego Komisji Lekarskiej ZOZ MSWiA w [...] z dnia [...] r.

Ppor. R. M. przebywała od połowy [...] roku na psychiatrycznym zwolnieniu lekarskim. Zwolnienia nie zawierały adnotacji "chory powinien leżeć". Na zwolnieniach lekarskich natomiast widniały różne adresy zamieszkania obwinionej. Wobec czego Zastępca Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] wystąpił do Kierownika Centrum Psychiatrycznego w [...] z zapytaniem o to, jaka jest procedura ustalania tożsamości pacjenta, w szczególności danych adresowych oraz ich weryfikacji oraz w jaki sposób są ustalane dane diagnostyczne skutkujące długotrwałym zwolnieniem lekarskim. W odpowiedzi Kierownik Centrum Psychiatrycznego Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej "Z" - dr med. E.K. specjalista psychiatra - pismem z dnia [...] r. wyjaśniła sposób ustalania tożsamość pacjenta i podała, że w historii choroby widnieje stały adres zameldowania ppor. R.M. jako [...], a następnie stwierdziła: " ... Zapoznałam się z historią choroby p. R. M., przeprowadziłam rozmowę z p. dr Med. J. M. K., który poinformował p. R. M., wydając jej zwolnienie lekarskie do [...] r., że nie widzi powodu, aby to zwolnienie kontynuować i poleca przystąpienie p. R. M. do wypełniania obowiązków zawodowych. Nie przewidujemy dalszego wydawania p. R. M. [...], ponieważ nie widzimy dalszych wskazań lekarskich." Pismo zostało załączone do akt postępowania wyjaśniającego rozbieżność w adresach zamieszkania na zwolnieniach lekarskich obwinionej, a kopia pisma także do akt osobowych (personalnych) obwinionej. Następne zwolnienia lekarskie obwiniona dostarczała od innych lekarzy psychiatrów.

Nadto organ rozpoznający wniosek o wznowienie postępowania podkreśla, że na podstawie § 25 ust. 2 pkt 2 Regulaminu z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu pełnienia służby przez funkcjonariuszy Służby Więziennej, przełożony powinien przeprowadzić kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich, w szczególności u funkcjonariusza, który przebywa na zwolnieniu lekarskim w trakcie prowadzonego przeciwko niemu postępowania dyscyplinarnego lub trwania kary dyscyplinarnej.

W świetle powyższego organ uznał, że można było i należało przyjąć, że odmawiając przyjęcia jakiejkolwiek korespondencji obwiniona celowo, świadomie utrudniała zakończenie postępowania i w ten sposób powodowała przewlekłość postępowania. Mimo to organ wykazywał dobrą wolę i dodatkowo próbował stosować doręczenie zastępcze, chociaż nie było ono wymagane przez k.p.a. - z powodu osobistego odmawiania przyjęcia korespondencji.

Organ I instancji powołał też art. 47 § 2 k.p.a. jeżeli adresat odmawia przyjęcia pisma to uznaje się, że pismo doręczone zostało w dniu odmowy jego przyjęcia. Odmowa przyjęcia pisma nie wstrzymuje biegu postępowania. Adresat nie może przez odmowę przyjęcia pisma uchylić się od skutków prawnych doręczenia.

Nadto podkreślił, że w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego obwiniona nie skorzystała z prawa do ustanowienia obrońcy - na podstawie § 15 Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej z dnia 14 listopada 1996 r. (Dz. U. Nr 135, poz. 634 ze zm.). Dopiero w dniu [...] roku udzieliła pełnomocnictwa adwokatowi, a więc [...] miesięcy po uprawomocnieniu się orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej.

Organ nie dał wiary twierdzeniu pełnomocnikowi, że obwiniona ze względu na swój stan zdrowia nie była w stanie zaznajomić się z aktami sprawy. Przeczą temu twierdzeniu także dwie skargi jakie sporządziła i skierowała ppor. R. M. do Ministra Sprawiedliwości pana Z.Z. : z dnia [...] r., gdzie jasno i logicznie formułowała myśli spisane drobnym drukiem na [...] stronach formatu [...]. W skargach z własnej woli podejmowała tematy będące przedmiotem postępowania dyscyplinarnego. Skargi są załączone do akt postępowania dyscyplinarnego. W świetle powyższego zdaniem organu nie można uznać, że pozbawiono obwiną prawa do obrony tym bardziej, że przedmiotowe skargi – na polecenie Dyrektora Generalnego Służby Więziennej w [...] musiały zostać dołączane do akt postępowania dyscyplinarnego.

W tym stanie rzeczy Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] uznał, że nie było potrzeby zawieszania postępowania dyscyplinarnego do czasu zakończenia długotrwałej choroby ppor. R. M.. Paragraf 18 ust. 3 wyżej wymienionego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości stanowi, że : "przełożony, o którym mowa w ust. 1, może zawiesić postępowanie dyscyplinarne, gdy zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania", a nie "winien" zawiesić - jak sugeruje adwokat obwinionej. Zapis ten wyraźnie stanowi przesłankę fakultatywną a nie obligatoryjną.

Drobne uchybienie proceduralne w postaci niemożności dochowania przez właściwy organ siedmiodniowego terminu pomiędzy datą sporządzenia sprawozdania a datą sporządzenia orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej nie może mieć wpływu na treść orzeczenia.

Wobec powyższego organ stwierdził, że nie zachodzi – podnoszony przez adwokata – zarzut rażącego naruszenia § 65 ust. 1 pkt 3 i § 19 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej, a zatem brak jest przesłanek do wznowienia postępowania dyscyplinarnego.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik R.M. wniósł zażalenie do Sądu Dyscyplinarnego.

W uzasadnieniu strona podtrzymała argumenty zawarte we wniosku o wznowienie postępowania podkreślając to, iż będąc w stanie wyłączającym możliwość należytego rozumienia podejmowanych zachowań i kierowania swoim postępowaniem, nie odbierała korespondencji z Aresztu Śledczego, licząc się z tym, iż zachodziło duże prawdopodobieństwo, że może zostać jej doręczone pismo wywołujące konieczność podjęcia obrony jej praw (co tłumaczy także, podnoszą przez organ selekcję korespondencji, przyjmowanej i nie przyjmowanej przez obwinioną). Z uwagi zaś, na jej kondycję psychiczną skarżąca, nie była w stanie w tamtym okresie – w pełni świadomie i racjonalnie – korzystać ani z żadnych środków prawnych czy praw, które jej wówczas przysługiwały. Wymownym przykładem jest chociażby fakt, że dopiero po upływie [...] miesięcy od uprawomocnienia się orzeczenia o wymierzeniu kary dyscyplinarnej tj. [...]r. kondycja psychiczna ww. powróciła do takiego stopnia, który umożliwił jej podjęcie obrony jej praw, co skutkowało ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika w sprawie.

Wobec tego zdaniem strony zasadnym był zarzut, iż zgodnie z § 18 ust. 3 w/w rozporządzenia, przełożony, o którym mowa w ust. 1 tegoż rozporządzenia, winien zawiesić postępowanie dyscyplinarne, gdy zachodziła długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania.

Długotrwałość choroby obwinionej, wywołała wiele ujemnych konsekwencji w następstwie których została ona pozbawiona podstawowych praw, które w świetle obowiązujących przepisów jej przysługiwały.

Po rozpoznaniu zażalenia Sąd Dyscyplinarny przy Okręgowym Inspektoracie Służby Więziennej w [...] na podstawie art. 132 ust. 3 ustawy z dnia 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej (Dz.U. z 2002r. Nr 207, poz. 1761, z 2003r. Nr 90, poz. 844, Nr 110, poz. 1189, Nr 142, poz. 1380, Nr 166 poz. 1609 oraz z 2004r. Nr 273, poz. 2703) oraz § 52 ust. 1 pkt 1 i § 68 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (Dz.U. z 1996r. Nr 135 poz. 634, z 1999r. Nr 22, poz. 211 i z 2000r. Nr 9, poz. 128) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej o odmowie wznowienia postępowania dyscyplinarnego z uwagi na brak podstaw określonych w § 65 ust. 1 rozporządzenia.

Badając złożone przez adwokata zażalenie Sąd Dyscyplinarny nie znalazł przesłanek, które w myśl § 65 ust. 1 rozporządzenia przemawiałyby za uchyleniem zaskarżonego postanowienia Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej. Sąd nie zgodził się z argumentami podnoszonymi przez pełnomocnika obwinionej:

- o obowiązku zawieszenia przez przełożonego postępowania dyscyplinarnego w przypadku, gdy zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania ( § 18 ust.3 rozporządzenia),

- o naruszeniu przepisów gwarantujących prawo obwinionej do obrony oraz prawo do zaznajomienia się z materiałami postępowania i do zgłaszania wniosków w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego lub do zgłaszania wniosków dowodowych (§§ 15, 16,19 rozporządzenia),

- o znajdowaniu się obwinionej w stanie wyłączającym możliwość należytego rozumienia podejmowanych zachowań i kierowania swoim postępowaniem w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego.

W toku rozprawy obrona nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie powyższych argumentów. Nie przedstawiła również uzasadnionych- zdaniem Sądu- okoliczności, o które mogłoby być uzupełnione postępowanie dyscyplinarne, ani w jaki sposób mogłyby one wpłynąć na treść orzeczenia, gdyby postępowanie miałoby być przedłużone.

Sąd Dyscyplinarny przyznał rację Dyrektorowi Okręgowemu, który w postanowieniu o odmowie wznowienia postępowania podniósł, że zawieszenie postępowania w trybie § 18 ust.3 jest określone fakultatywnie i pozostawione zostaje do uznania przez przełożonego wszczynającego postępowanie. W przedmiotowej sprawie przełożony nie znalazł przyczyn do zawieszenia postępowania. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko przełożonego.

Sąd Dyscyplinarny jako organ odwoławczy nie stwierdził złożonej na żadnym etapie trwania postępowania naruszenia przepisów gwarantujących prawo obwinionej do obrony, do zapoznawania się z aktami sprawy, do zgłaszania wniosków dowodowych. Obwiniona zdaniem organu miała wystarczająco dużo czasu na ustanowienie obrońcy lub pełnomocnika do odbioru korespondencji ( np. od dnia otrzymania postanowienia o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego do chwili udania się na pierwsze zwolnienie lekarskie upłynęło [...] dni, ostatni odbiór korespondencji przez obwinioną nastąpił w [...] dniu od wszczęcia postępowania).

Sąd Dyscyplinarny szczegółowo ocenił tok postępowania skarżącej w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego, konstatując, że obwiniona w tym czasie nie podejmowała żadnych czynności, na które zezwalały jej przepisy regulaminu dyscyplinarnego. W dniu [...]r. ([...] dzień od wszczęcia postępowania) osobom próbującym doręczyć jej korespondencję dotyczącą postępowania obwiniona ustnie oświadczyła, że zna swoje uprawnienia do obrony i do zgłaszania wniosków dowodowych. Pomimo tego w tym okresie, a również przez następne prawie [...] miesięcy, obwiniona zachowywała bierność we wszczętej sprawie. Nie jest do przyjęcia zdaniem organu II instancji argument, że bierność ta spowodowana była znajdowaniem się obwinionej w stanie wyłączającym możliwość należytego rozumienia podejmowanych zachowań i kierowania swoim postępowaniem, tym bardziej, że po dniu [...]r. lekarz psychiatra zaleca obwinionej przystąpienie do wypełniania obowiązków zawodowych i nie stwierdza potrzeby dalszego jej przebywania na zwolnieniu z powodu braku dalszych wskazań lekarskich. Ponadto w zaświadczeniu lekarskim z dnia [...]r. istnieje zapis o zaburzeniach adaptacyjnych ([...]), a nie ma tam określenia, na które powołuje się w zażaleniu pełnomocnik obwinionej. Jednocześnie, jak wynika z akt postępowania, obwiniona wezwana pismem z dnia [...]r. do przedstawienia zaświadczenia lekarskiego stwierdzającego ograniczenie bądź wyłączenie zdolności zapoznania się z materiałami postępowania, pomimo potwierdzenia odbioru tego pisma, nie przedstawiła przedmiotowego dokumentu. Przedstawiane w tych kwestiach przez obronę twierdzenia o uzasadnionym braku czynnego działania obwinionej w postępowaniu dyscyplinarnym z powodu choroby psychicznej, nie zasługują zdaniem Sądu Dyscyplinarnego na uznanie. Sąd zwrócił uwagę, że przełożony podjął wszelkie przewidziane prawem działania aby umożliwić stronie udział w postępowaniu osobiście lub przez ustanowionego obrońcę. W przekonaniu Sądu charakter choroby obwinionej nie stanowił przesłanki do niepodejmowania przez nią czynności w zakresie korzystania ze swoich uprawnień procesowych.

Od powyższego orzeczenia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł pełnomocnik R.M. zarzucając jej :

- rażące naruszenie prawa tj. § 65 ust. 3 w zw. z § 18 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej wobec odmowy wznowienia postępowania dyscyplinarnego pomimo, że w toku prowadzonego postępowania bezzasadnie nie zawieszono postępowania dyscyplinarnego wobec R.M. w związku z zaistnieniem długotrwałej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania tj. choroby psychicznej obwinionej oraz naruszenia § 65 ust. 3 w zw. z § 15 i § 19 ust. 1 rozporządzenia wobec faktycznej niemożności skorzystania przez obwinioną z uprawnień przewidzianych w tym przepisie.

Wobec powyższego zdaniem strony skarżącej naruszenie przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej przepisów o charakterze gwarancyjnym – gwarantujące skarżącej prawo do obrony – miało istotny wpływ na orzeczenie dlatego wniosku o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego je postanowienie organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Sąd Dyscyplinarny wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu orzeczenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z § 2 przywołanego przepisu kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą decyzją ostateczną z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena z punktu widzenia zgodności z prawem procesu konkretyzacji (zastosowania) norm prawa materialnego (głównie administracyjnego) w określonej sytuacji faktycznej. Zadaniem sądu jest ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, czy został zebrany prawidłowo i jest wystarczający do wymaganego przez prawo ustalenia podstawy faktycznej decyzji (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 2005r., sygn. FSK 1943/2004, Lex Polonica nr 414808).

W myśl § 65 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 listopada 1996r. w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej postępowanie dyscyplinarne wznawia się jeżeli : orzeczenie wydano z naruszeniem obowiązujących przepisów, jeżeli mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia.

We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem o wymierzeniu kary dyscyplinarnej pełnomocnik skarżącej powołał się na naruszenie przepisów § 18 ust. 3 i § 19 ust. 1 w/w regulaminu.

Zarówno organ I jak i II instancji rozważając czy zostały spełnione przesłanki określone w § 65 ust. 1 pkt 3 musiał dokonać merytorycznej oceny zasadności twierdzeń pełnomocnika skarżącej.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarówno Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej działający jako wyższy przełożony (§ 68 ust. 1 regulaminu) oraz Sąd Dyscyplinarny dokonali prawidłowej oceny postępowania organu tj. Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] zmierzającego do wydania orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym.

Szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wymierzania kar i ich wykonywania, zawieszania, zawierania i darowania, a także odwoływania się od wymierzonych kar, szczegółową organizację sądów dyscyplinarnych, ich właściwość i tryb wybierania ich członków oraz zasady i tryb postępowania przed tymi sądami reguluje rozporządzenie wydane na podstawie art. 133 ustawy z 26 kwietnia 1996r. o Służbie Więziennej w dniu 14 listopada 1996r. przez Ministra Sprawiedliwości w sprawie regulaminu dyscyplinarnego funkcjonariuszy Służby Więziennej (§ 1 ust. 1 regulaminu). Jest to regulacja szczególna, mająca pierwszeństwo przed uregulowaniem trybu wznowieniowego określonego w kpa, tylko w sprawach nie uregulowanych stosuje się odpowiednio kodeks postępowania administracyjnego.

W myśl § 67 regulaminu wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek ukaranego, jeżeli zaistnieją przesłanki określone w § 65 ust. 1, a przypadku pkt 3 tegoż paragrafu, jeżeli obowiązujące przepisy zostały przez organ naruszone i miało to wpływ na treść orzeczenia. Szczegółowa analiza zarzutów podnoszonych przez skarżącą we wniosku o wznowienie postępowania i zażalenia od postanowienia o odmowie wznowienia postępowania była przedmiotem postępowania przed organem I i II instancji. Zarówno ocena dokonana przez Dyrektora Okręgowego jak i Sąd Dyscyplinarny odnośnie zarzutu nie zawieszenia postępowania z powodu przebywania skarżącej na długotrwałym zwolnieniu lekarskim była, zdaniem Sądu Administracyjnego, prawidłowa i wyczerpująca. Organy przedstawiły cały tok rozumowania jakim kierowały się przy wydaniu orzeczenia o odmowie wznowienia postępowania i odmowie uwzględnienia zażalenia.

Paragraf 18 ust. 3 regulaminu przewiduje możliwość zawieszenia postępowania, gdy zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca prowadzenie postępowania.

Jest to przesłanka fakultatywna nie obligatoryjna, która po rozważeniu przez organ przyczyn uniemożliwiających prowadzenie postępowania może stanowić podstawę zawieszenia. Organ dokonując oceny postawy skarżącej wziął pod uwagę

– upływ czasu ([...] dni) jaki nastąpił od wszczęcia postępowania dyscyplinarnego do czasu pójścia R.M. na pierwsze zwolnienie lekarskie,

- selektywny odbiór przez nią korespondencji,

- ocenę dokonaną przez psychiatrę – lekarza orzecznika E.K. na temat nie celowości dalszych zwolnień lekarskich wystawianych dla obwinionej przez lekarza psychiatrę

i uznał, że skarżąca swoim zachowaniem zmierza do przewleczenia postępowania.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, stanowisko organu w tym zakresie jest prawidłowe, podkreślić należy, że w okresie od przedstawienia zarzutów i złożeniu wyjaśnień do pójścia na pierwsze zwolnienie lekarskie R.M. mogła ustanowić w sprawie obrońcę lub złożyć wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie szczegółowo uzasadniając swoją niedyspozycję czy powołując się na niemożność ustanowienia obrońcy. Natomiast samo przedkładanie zwolnień lekarskich i unikanie odbioru korespondencji czy jednorazowa informacja o niemożności nie uzasadnia zawieszenia postępowania.

Wobec powyższego brak podstaw do uwzględnienia zarzutu określonego w § 18 ust. 3 regulaminu, również zarzut pozbawienia skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu i możliwości zaznajomienia się z materiałami postępowania dyscyplinarnego jest nie uzasadniony.

Organy wykazały starania w nawiązaniu kontaktu ze skarżącą bądź przez pracowników organu bądź przez osoby trzecie czyniły próby doręczenia jej korespondencji natomiast ze strony, obwinionej nie było żadnego zaangażowania nawet w okresie tych [...] dni poprzedzających pierwsze zwolnienie lekarskie jak i w okresie kiedy skarżąca już nie była na zwolnieniu lekarskim, a pracownicy organu czynili starania by doręczyć jej zebrany materiał w sprawie w celu zapoznania się z nim i złożenia ewentualnych wniosków czy też uzupełnienia materiału.

Ponadto należy podkreślić, iż skarżąca ani we wniosku o wznowienie postępowania ani w zażaleniu nie wskazała jaki wpływ na treść orzeczenia mogło mieć nie zawieszenie postępowania w sprawie i uniemożliwienie jej zapoznania się z materiałem zebranym w toku postępowania dyscyplinarnego. Wykazanie takiej okoliczności jest przesłanką obligatoryjną, która łącznie z wykazaniem naruszenia przepisów obowiązujących daje taki skutek, że organ wznawia postępowanie dyscyplinarne i uchyla zaskarżone orzeczenie (§ 69 regulaminu).

Ogólnikowe stwierdzenie, że pozbawiono skarżącej czynnego udziału w postępowaniu dyscyplinarnym bez wskazania jakie wnioski obwiniona chciała złożyć nie przesądza, zdaniem Sądu, tego że mogło mieć to wpływ na wynik sprawy. To strona musi wykazać taką zależność, a nie organ. Rolą organu jest odniesienie się do takiego zarzutu i ocena jego zasadności.

Zdaniem Sądu Administracyjnego, zarzuty podnoszone przez stronę skarżącą zostały przez organy ocenione prawidłowo i wyczerpująco, a treść orzeczenia nie narusza prawa.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak w wyroku.