Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 860/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 4, art. 153.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 9, art. 30 par. 4, art. 63 par. 1, art. 64 par. 2, art. 67, art. 81.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: par. 7.
journal: Dz.U. 2007 nr 68 poz 448
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013
article: art. 21 ust. 1 i 2, art. 25 par. 1 .
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha (spr.) Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędzia del. WSA Jacek Czaja Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 14 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 marca 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 878/09 w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 878/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., w sprawie ze skargi B. G. na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania – uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2008 r., nr [...]; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli decyzji odmawiającej B. G. przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2007 (ONW) uznał, iż przy ich wydawaniu doszło do naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Ocena powyższa została sformułowana w związku z następującymi okolicznościami sprawy. Mąż skarżącej, K. G. w dniu 14 maja 2007 r. złożył wniosek o pomoc finansową. W dniu 27 września 2007 r. wnioskodawca zmarł. O tym fakcie organ został poinformowany przez B. G., która w dniu 24 października 2007 r. dostarczyła osobiście Agencji skrócony odpis aktu zgonu męża. W dniu 5 grudnia 2007 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego – wniosek transferowy. Organ odmawiając przyznania płatności skarżącej stwierdził, iż wniosek transferowy złożony został z przekroczeniem terminu określonego w § 7 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" (Dz. U. Nr 68, poz. 448), wynoszącego dwa miesiące od dnia otwarcia spadku, tj. śmierci spadkodawcy ubiegającego się o płatności ONW.

W ocenie Sądu, organ zaniechał dokonania niezbędnych czynności zmierzających do merytorycznego rozpoznania zasadności przyznania skarżącej dopłat w całości w związku z jej wnioskiem o wstąpienie do toczącego się postępowania o przyznanie płatności. Zaniechanie to polegało na niesporządzeniu protokół z czynności obejmujące złożenie odpisu aktu zgonu oraz niepoinformowaniu skarżącej o możliwości złożenia wniosku transferowego umożliwiającego przyznanie płatności w przypadku przekazania gospodarstwa rolnego. Zdaniem Sądu treść art. art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na Rzecz Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) określająca, iż organ udziela stronom na ich żądanie niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, nie wyłącza w pełni zasady wyrażonej w art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego nakazującego organom czuwanie, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa. Stwierdzenie przez organ, iż płatność przysługuje jedynie na wniosek, a jego złożenie jest warunkiem koniecznym do otrzymania płatności ONW, stanowiło zdaniem Sądu naruszenie zasady wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego oraz zasady przekonywania zawartej w art. 11 K.p.a. Organ bowiem nie wypowiedział się, czy skarżącą jako żona wnioskodawcy K. G. będąc współwłaścicielką gospodarstwa objętego wnioskiem była od chwili złożenia wniosku, tj. od 14 maja 2007 r., stroną tego postępowania wraz z mężem, czy nie. Sąd wskazał przy tym, że zastosowanie w sprawie ma również przepis art. 25 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r., zgodnie z którym następca prawny wnioskodawcy – skarżąca może, na swój wniosek, wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy – zmarłego męża skarżącej, jeśli nie sprzeciwia się to przepisom ustawy oraz istocie i celowi działania, w ramach którego ma być przyznana pomoc. Odpowiedż na to pytanie miałaby zdaniem Sądu wpływ na treść decyzji szczególnie w sytuacji uznania, iż skarżąca była pomimo złożenia wniosku przez męża stroną postępowania pomocowego.

Sąd pierwszej instancji w ramach wskazań co do dalszego postępowania zobligował organ do rozważenia, czy działanie B. G. polegające na stawieniu się w siedzibie Agencji w dniu 24 października 2007 r. i złożenie przez nią odpisu aktu zgonu jej męża było działaniem zmierzającym do wstąpienia do postępowania w sprawie dopłat wywołanego jego wnioskiem z dnia 14 maja 2007 r. Nakazał również organowi rozważenie, czy na gruncie przepisów ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich; przepisów rozporządzenia z 11 kwietnia 2007 r., rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1), definicji w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a/ rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, przy uwzględnieniu konstrukcji ustawowego ustroju małżeńskiego zawartych w art. 31–46 ustawy z 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm.), w przypadku złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na podstawie przepisów ustawy z 7 marca 2007 r. przez jednego tylko z małżonków, stroną tego postępowania jest również drugi z małżonków, gdy wniosek dotyczy gospodarstwa rolnego będącego przedmiotem małżeńskiej wspólności ustawowej. W przypadku uznania, że małżonek nieskładający wniosku jest mimo to uczestnikiem postępowania w sprawie przyznania pomocy, rozważenia wymagać będzie, czy z chwilą śmierci małżonka składającego wniosek drugiemu małżonkowi przysługuje prawo do pomocy należnej obojgu małżonkom w części przypadającej na niego z tytułu udziału w majątku wspólnym, niezależnie od tego czy pozostali spadkobiercy (w tym i pozostający przy życiu małżonek) złożą stosowne wnioski transferowe, o jakich mowa w art. 25 ust. 1 ustawy z 7 marca 2007 r. i § 7 rozporządzenia z 11 kwietnia 2007 r. i spełnia warunki niezbędne do przejęcia po zmarłym prawa do pomocy.

Skargą kasacyjną Dyrektor M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wyrokowi zarzucono w ramach podstawy określonej w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 141 § 4, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c/ i art. 153 tej ustawy oraz art. 9, art. 14 § 1, art. 63 § 1-3, art. 67 § 1, art. 107 § 3 i art. 140 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzucono także naruszenie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W ramach zarzutu naruszenia prawa materialnego podniesiono naruszenie art. 21 ust. 2 pkt 3, art. 24 ust. 1 i art. 25 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich; art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm.); § 7 ust. 2 i 7 rozporządzenia z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wpieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)".

W uzasadnieniu podniesiono, że zasady przyznawania płatności ONW zostały uregulowane rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. Przepis § 7 tego rozporządzenia określa termin złożenia wniosku transferowego w przypadku śmierci składającego wniosek o przyznanie płatności. Zdaniem organu termin określony w przytoczonym przepisie jest terminem prawa materialnego i nie podlega przywróceniu, a jego uchybienie skutkuje wygaśnięciem prawa do otrzymania płatności ONW. Stwierdzono, że możliwość wstąpienia do postępowania spadkobiercy producenta rolnego wymagane jest złożenie odpowiedniego wniosku na formularzu określonym w załączniku nr 6 do powołanego powyżej rozporządzenia. Organ podkreślił, że wewnętrzne przepisy procedury Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie przewidują innej formy wstąpienia spadkobiercy do toczącego się postępowania pomocowego. Złożenie wniosku na formularzu stanowi realizację zasady pisemności określonej w art. 14 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe zdaniem organu stanowi o niezasadności oceny jakiej dokonał Sąd pierwszej instancji, iż z czynności złożenia przez skarżącą aktu zgonu męża należało sporządzić protokół zgodnie z art. 67 k.p.a. Protokół nie może bowiem zastąpić sformalizowanego wniosku wymaganego wewnętrznymi procedurami Agencji. Podniesiono, że organ nie miał obowiązku informowania skarżącej o konieczności złożenia wniosku transferowego, gdyż zgodnie z art. 21 ust 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. modyfikującego art. 9 k.p.a., mógł to uczynić jedynie na wyraźne żądanie strony postępowania lub innej osoby uczestniczącej w postępowaniu. Stroną postępowania był mąż skarżącej nie zaś ona sama. Nie było również innych osób uczestniczących w tym postępowaniu. Zdaniem organu, skarżąca B. G. stałaby się stroną postępowania pomocowego dopiero po złożeniu w terminie wniosku transferowego i spełnieniu wszystkich wymagań formalnych określonych w rozporządzeniu. Pozostawanie przez B. G. w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej nie miało zdaniem organu żadnego wpływu na sprawę, gdyż podmiotem ubiegającym się opłatności obszarowe, a tym samym stroną postępowania może być tylko producent rolny posiadający numer ewidencyjny w rozumieniu art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. Nr 10, poz. 76 ze zm.). Taki numer identyfikacyjny posiadał K. G., natomiast skarżąca chcąc wstąpić do toczącego się postępowania oraz ubiegać się o płatności w latach następnych powinna była po śmierci męża uzyskać dla siebie numer producenta rolnego. W okresie istnienia wspólności małżeńskiej ustawowej było to niemożliwe.

Organ podniósł, że Sąd pierwszej instancji uchylając decyzje wyszedł poza kryterium legalności oceny prawnej orzeczeń administracyjnych wydanych w przedmiotowej sprawie przez organ ARiMR i dokonał ich oceny na podstawie kryterium zasad sprawiedliwości społecznej, takie zaś działanie stanowi rażące naruszenie prawa.

B. G. nie skorzystała z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 173 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W tym trybie wpłynęła skarga kasacyjna w niniejszej sprawie i spełnia ona wymogi określone w art. 174, 175 § 1, 176 oraz 177 § 1 tej ustawy. Oznacza to, że zaistniały podstawy do merytorycznego jej rozpoznania.

Przepis art. 183 § 1 powołanej wyżej ustawy obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania sprawy w granicach skargi kasacyjnej. Sąd ten z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy. Stwierdzić należy, że w sprawie niniejszej nie występuje żadna z okoliczności stanowiących o nieważności postępowania.

Jak wskazano wyżej, skargę kasacyjną oparto zarówno na podstawie naruszenia prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego w pierwszej kolejności rozważenia wymaga zasadność zarzutów o charakterze procesowym, gdyż zarzuty naruszenia prawa materialnego mogą być przedmiotem oceny wówczas, gdy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania okażą się nieusprawiedliwione.

Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania obejmują naruszenie art. 141 § 4, 145 § 1 pkt 1 lit. c/, 153 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ jako pozostającym w związku z art. 9, 14 § 1, 63 § 1–3, 67 § 1, 107 § 3, 140 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zarzuty te powiązano także z podniesionymi i wyżej wymienionymi przepisami prawa materialnego.

Odnosząc się do powyższych zarzutów, w pierwszej kolejności należy rozważyć zasadność naruszenia art. 153 powyższej ustawy, a więc wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2009 r. o sygnaturze II GSK 205/09. Wyrok ten uchylił wyrok Sądu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Podstawą uchylenia było stwierdzenie, że dokonano oceny zgodności kontrolowanej decyzji z przepisami ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. (Dz. U. Nr 35, poz. 217) o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej – która w sprawie nie miała zastosowania. Przyjęto, że w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 11 kwietnia 2007 r. (Dz. U. Nr 68, poz. 448) w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007–2013. Nakazano zatem ponowną ocenę ale na podstawie już ustawy mającej zastosowanie w sprawie. Uznano wobec tego za przedwczesną ocenę zarzutów w kontekście przepisów obowiązujących. Podniesiony zarzut skargi kasacyjnej w tym zakresie na obecnym etapie postępowania sprowadził się do polemiki zasadności zastosowania w sprawie przepisów art. 9, 63 § 1, 64 § 2 i 67 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z regulacjami zawartymi w ustawie mającej zastosowanie w sprawie. Kwestionuje powyższe zastosowane przepisy proceduralne – to o tyle nie kwestionuje zastosowanej ustawy nakazanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zarzut ten jest o tyle nieuzasadniony, że Naczelny Sąd Administracyjny w kwestii powołanych przepisów proceduralnych nie wypowiedział się, a więc nie stanowią one wiążącej oceny prawnej i wskazań, jak to podniesiono w zarzucie skargi kasacyjnej. Wobec dokonania oceny zgodności z ustawą niemającą zastosowania w sprawie, uznał za przedwczesną ocenę, która wiązała się z krytyką kontrolowanego wyroku w aspekcie jej zgodności z przepisami ustawy i w oparciu o przepisy proceduralne. Innej argumentacji tego zarzutu nie przedstawiono.

Kolejny proceduralny zarzut do rozważenia, to zasadność naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc braków w uzasadnieniu wyroku. W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku winno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Omawiana regulacja określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, które mają służyć wyjaśnieniu powodów rozstrzygnięcia stronom i umożliwić kontrolę instancyjną. Strona wnosząc skargę kasacyjną nie zarzuca, by uzasadnienie orzeczenia nie zawierało któregoś z niezbędnych elementów lub by sporządzono je w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną. Zarzut niezgodnej z prawem oceny prawnej stanu faktycznego oraz błędnych wskazań co do dalszego toku postępowania, nie może być traktowany jako naruszenie art. 141 § 4 ustawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymienione przez ustawodawcę elementy, a przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia jest w pełni możliwe. Kwestionowanie poprawności przyjętej podstawy prawnej rozstrzygnięcia powinno nastąpić przez zgłoszenie odpowiednich zarzutów dotyczących naruszenia przepisów materialnych, zaś wskazania co do dalszego toku postępowania jako oceny stanu faktycznego przepisów proceduralnych. Wprawdzie pozostałe zarzuty procesowe odwołują się do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ale związane są z kwestionowaniem poprawnych ustaleń faktycznych i oceną dowodów dokonaną przez Sąd I instancji. Kwestionowanie ustaleń stanu faktycznego skarżąca upatruje w innej ocenie tych samych dowodów, a odwołanie się do nich spowodowane jest próbą wykazania, że w sprawie zachodziły podstawy do odmowy przyznania płatności. Zarzut ten należało przyjąć z przyczyn powyższych jako bezzasadny.

Pozostałe zarzuty w skardze kasacyjnej zarówno procesowe, jak i materialne nie są uzasadnione. Wykładnia ich zmierza do wykazania, że w sprawie nastąpiło przekroczenie terminu wynikającego z rozporządzenia mającego zastosowanie w sprawie i dlatego odmowa jest uzasadniona.

Powyższego stanowiska Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela, przyjmując zaprezentowane stanowisko Sądu I instancji, że żona zmarłego K. G. wstąpiła do toczącego się postępowania w miejsce wnioskodawcy. Istotnie art. 25 § 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.) reguluje przeniesienie na inny podmiot uprawnień. Następuje wówczas przekształcenie dotychczasowej strony postępowania administracyjnego w następstwo prawne. Zachodzi to w sytuacji, o której mowa w przepisie. Trafnie zatem Sąd I instancji przyjął, że żona dotychczasowego wnioskodawcy z chwilą złożenia odpisu aktu zgonu mogła wstąpić do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy. Treść aktu zgonu wskazuje, że jest małżonką. Z akt sprawy wynika, że jest także współwłaścicielką gospodarstwa rolnego, a więc wymienione rozporządzenie nie ma zastosowania. Przepisy tego rozporządzenia mają zastosowanie do spadkobiercy (§ 7). Oznacza to, że odwołanie się kasatora do naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie uregulowania przekształcenia następstwa prawnego w stosunku do żyjącego współmałżonka jest nieuzasadnione. Przepis art. 21 ust. 1 i 2 omawianej ustawy wyraźnie wskazuje na stosowanie w postępowaniu w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego z wyłączeniem art. 81. Skoro przepis art. 30 § 4 k.p.a. uregulował przeniesienie uprawnień i wstąpienie do postępowania w miejsce poprzedniej strony z mocy prawa, to nie można przyjąć, że żyjący małżonek, który jest także współwłaścicielem gospodarstwa będącego przedmiotem uprawnień wynikających z tej ustawy jest wykluczony z kręgu podmiotów mogących działać w postępowaniu administracyjnym.

Przepisy rozporządzenia istotnie wymieniają procedurę następstwa prawnego wnioskodawcy, ale nie obejmują takiej sytuacji jaka ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Przedmiotowa sytuacja obejmuje jedynie zmiany w złożonym wniosku.

Powyższe oznacza, że dokonana przez Sąd I instancji ocena jest prawidłowa i nie narusza powołanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa. Skarga wobec tego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.