Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 705/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
659
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Stwierdzono przewlekłość postępowania  administracyjnego i że przewlekłość postępowania  nie miała charakteru rażącego
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2 pkt 8, art. 149 par. 1 pkt 1 i 3 i par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 maja 2020 r. sprawy ze skargi J.W. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów w przedmiocie rozpoznania odwołania od uchwały uchylającej uchwałę o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. stwierdza, że Centralna Komisji do Spraw Stopni i Tytułów dopuściła się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego; 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałym zakresie; 4. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącego J.W. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] uchyliła uchwałę Rady Naukowej Instytutu [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. o nadaniu dr hab. J. W. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w dyscyplinie [...] – [...].

J. W., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie od powyższej uchwały, które wpłynęło do organu I instancji w dniu [...] sierpnia 2018 r.

W dniu [...] października 2018 r. Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] podjęła uchwałę, w której ustosunkowując się do wniesionego odwołania, uznała je za niezasadne i wniosła o utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały.

Odwołanie wraz z aktami sprawy zostało przekazane do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów przy piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. Odwołanie to wpłynęło do organu odwoławczego w dniu [...] listopada 2018 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. Centralna Komisja zwróciła się do prof. C. K. o sporządzenie opinii na okoliczność zasadności wniesionego odwołania.

Prof. C. K. przekazał Centralnej Komisji sporządzoną przez siebie opinie w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r., uznając wniesione odwołanie za niezasadne.

Pismem z dnia 1 marca 2019 r. Centralna Komisja zwróciła się do prof. dr hab. E. O. o sporządzenie opinii na okoliczność zasadności wniesionego odwołania.

W piśmie z dnia [...] marca 2019 r. prof. dr hab. E. O. odmówił sporządzenia opinii z uwagi na inne obowiązki.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. Centralna Komisja zwróciła się do prof. dr hab. T. K. o sporządzenie opinii na okoliczność zasadności wniesionego odwołania.

W dniu [...] czerwca 2019 r. do Centralnej Komisji wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego wzywające organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie odwołania.

Centralna Komisja odpowiedziała na powyższe wezwanie pełnomocnika pismem z dnia [...] czerwca 2019 r., w którym uznała, iż nie pozostaje w bezczynności w rozumieniu art. 35 K.p.a., gdyż rozpoznanie odwołania będzie możliwe dopiero po złożeniu kompletu recenzji. Dopiero wtedy sprawa może zostać skierowana na posiedzenie Sekcji I CK, a następnie na posiedzenie Prezydium CK w celu wydania decyzji administracyjnej.

Następnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. Centralna Komisja skierowała ponaglenie do prof. dr hab. T. K. zobowiązując go do przesłania opinii w nieprzekraczalnym terminie do dnia 12 lipca 2019 r.

W dniu [...] lipca 2019 r. prof. dr hab. T. K. zwrócił Centralnej Komisji otrzymaną wcześniej dokumentację bez sporządzenia opinii powołując się na brak czasu i kolizje z innymi obowiązkami.

Pismem z dnia [...] września 2019 r. Centralna Komisja zwróciła się do prof. dr hab. A. K. o sporządzenie opinii na okoliczność zasadności wniesionego odwołania.

Prof. dr hab. A. K. w piśmie z dnia [...] września 2019 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] września 2019 r., odmówił sporządzenia opinii z uwagi na osobistą znajomość z dr hab. J. W.

W dniu 23 września 2019 r. J. W. reprezentowany przez pełnomocnika skierował za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Centralną Komisję do spraw Stopni i Tytułów w przedmiocie rozpoznania jego odwołania od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w sprawie uchylenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora habilitowanego i odmowy dopuszczenia do kolokwium habilitacyjnego we wznowionym postępowaniu, zarzucając organowi odwoławczemu rażące przekroczenie terminów.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o:

1. zobowiązanie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów do podjęcia odpowiedniej uchwały, merytorycznie załatwiającej odwołanie w sprawie, w terminie 14 dni od dnia doręczenia organowi akt postępowania;

2. stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. o przyznanie od organu na rzecz skarżącego odpowiedniej sumy pieniężnej;

4. zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego wskazał, że odwołanie od uchwały Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. wpłynęło do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w listopadzie 2018 r., a więc zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789), Centralna Komisja zobowiązana była rozpatrzyć odwołanie w terminie do sześciu miesięcy od dnia otrzymania odwołania, czyli najpóźniej do końca maja 2019 r.

Pełnomocnik skarżącego podniósł, że z własnej inicjatywy kontaktował się telefonicznie z pracownikami Centralnej Komisji, by ustalić termin rozpoznania odwołania skarżącego. Według zapewnień odwołanie skarżącego miało być rozstrzygnięte na posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] maja 2019 r., co jednak nie miało miejsca. Również na pierwszym po przerwie wakacyjnej posiedzeniu Sekcji I (do obowiązków której należy m. in. przedstawienie ostatecznego stanowiska co do ostatecznego rozstrzygnięcia odwołania skarżącego), w dniu [...] września 2019 r. sprawa nie została rozpatrzona z uwagi na brak jednej z recenzji. Nadto pełnomocnik skarżącego uzyskał informację, że w stosunku do recenzentów terminy mają charakter jedynie instrukcyjny, z czym się jednak nie zgodził. W ocenie pełnomocnika, skoro ustawa nakłada na Centralną Komisję obowiązek rozpatrzenia odwołania w terminie 6 miesięcy, to tym samym nakłada obowiązek monitorowania terminu sporządzania recenzji i, w razie konieczności, ponaglania recenzentów. W przeciwnym bowiem razie termin, o którym mowa w art. 21 ust. 2 ustawy, miałby charakter fikcyjny, a jego dotrzymanie zależne byłoby od podmiotów trzecich, na których działania lub zaniechania organ i strona nie mieliby żadnego wpływu. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, że recenzenci, wyrażając zgodę na sporządzanie recenzji, za które przysługuje im stosowane wynagrodzenie, są zobowiązani wykonać zlecenie w takim czasie, aby mógł zostać dotrzymany przez Centralną Komisję ustawowy sześciomiesięczny termin na zakończenie postępowania odwoławczego.

Pełnomocnik skarżącego podniósł również, że Centralna Komisja nie wywiązała się z obowiązków przewidzianych w art. 35 i art. 36 K.p.a., do których stosowania odpowiednio odsyła art. 29 ust. 1 ustawy, tzn. nie poinformowała skarżącego o przyczynach zwłoki, ani też o nowym terminie załatwienia sprawy, przy czym zwłoka w załatwieniu odwołania jest na tyle długa, że należy ją zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, które nie tylko polega na oczywistym złamaniu normy prawnej, ale także prowadzi do określonych negatywnych skutków w sytuacji zawodowej skarżącego jako nauczyciela akademickiego, a w szczególności pracownika naukowego, wywołując poczucie niepewności co do jego dalszego statusu i uniemożliwia podjęcie przyszłych decyzji w tym zakresie. Należy wiec uznać, że występują również przesłanki do przyznania skarżącemu od organu odpowiedniej sumy pieniężnej, jako dodatkowego elementu represyjnego, gdyż samo rozstrzygniecie o rażącym naruszeniu prawa może nie być wystarczającym środkiem dyscyplinującym.

Pełnomocnik pokreślił, że w sprawie nie występują żadne okoliczności usprawiedliwiające zaniechanie rozpoznania odwołania, a zwłoka w załatwieniu sprawy wynika jedynie z nieuzasadnionej opieszałości organu w podejmowaniu nie tak licznych zresztą czynności procesowych. Postępowanie dowodowe przed Centralną Komisją ograniczone jest bowiem wyłącznie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy, a materiał dowodowy w postaci recenzji nie został zebrany w ustawowym terminie do rozpatrzenia odwołania z wyłącznej winy organu.

Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił także, że skarga jest wnoszona po wyczerpaniu procedury określonej w art. 37 K.p.a. w zw. z art. 53 § 2b P.p.s.a., ponieważ skarżący pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez załatwienie sprawy. Pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. Centralna Komisja nie uznała zarzutu pozostawania w bezczynności, a opóźnienie w załatwieniu odwołania uzasadniła przyczynami obiektywnymi.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że skarżącemu znane są obecnie obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, które nie zawierają instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa, lecz analogiczne ponaglenie. W ocenie strony skarżącej, w sprawie powinien mieć jednak zastosowanie art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, ponieważ postępowanie wyjaśniające w sprawie zostało wszczęte przed dniem wejścia w życie ww. ustawy, wskutek otrzymania przez Centralną Komisję w dniu [...] maja 2017 r. zawiadomienia o podejrzeniu naruszenia praw autorskich co oznacza, że do niniejszej sprawy stosuje się art. 37 K.p.a. w brzmieniu dotychczasowym.

W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja wniosła o jej oddalenie w całości, uznając że nie pozostaje w bezczynności, ani też przewlekłości z rozumieniu art. 35 K.p.a.

Jednocześnie Centralna Komisja podniosła, że w sprawie ma zastosowanie art. 21 ust. 2 ustawy, ponieważ ustanawia on termin załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym dotyczącym odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego niezależnie od tego, czy postępowanie to toczy się w trybie zwyczajnym czy też nadzwyczajnym, np. wznowienia.

Odnosząc się do czasu trwania postępowania Centralna Komisja wyjaśniła, że rozpatrzenie odwołania wymaga wydania decyzji administracyjnej na posiedzeniu Prezydium Centralnej Komisji po wyczerpaniu postępowania opiniodawczego, wskazanego w przepisach art. 21 ust. 2 ustawy w związku z art. 179 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669) i postanowieniach § 8 pkt 2 lit a Ii § 18 ust. 1 statutu Centralnej Komisji, zatwierdzonego zarządzeniem Nr 47 Prezesa Rady Ministrów z dnia 26 czerwca 2017 r.- z obligatoryjnym udziałem recenzentów i właściwej sekcji.

Organ dodał, że w ramach postępowania opiniodawczego w sprawie odwołania J. W. Centralna Komisja zwróciła się o sporządzenie opinii kolejno do kilku recenzentów, ponieważ wybrani recenzenci odmawiali sporządzania opinii. Właśnie nieprzewidziane odmowy sporządzenia opinii spowodowały przesunięcie terminów normalnego harmonogramu procedowania, podanego wcześniej skarżącemu. Wyjaśniono, że Biuro Centralnej Komisji nie otrzymało jeszcze od recenzenta opinii i zwrotu akt sprawy, a dopiero po złożeniu kompletu recenzji sprawa może zostać skierowana na posiedzenie Sekcji I Centralnej Komisji, a następnie na posiedzenie Prezydium w celu wydania rozstrzygnięcia.

Centralna Komisja zaznaczyła, że postępowania toczące się przed tym organem prowadzą wieloosobowe organy kolegialne, które podejmują orzeczenia na posiedzeniach zwoływanych raz w miesiącu z wyjątkiem miesięcy letnich. Terminy posiedzeń poszczególnych Sekcji i Prezydium Centralnej Komisji w danym roku są przyjmowane na początku każdego roku i ogłaszane na stronie internetowej Centralnej Komisji, zatem odwołanie skarżącego nie mogło być rozpatrzone w terminie przewidzianym ustawą z przyczyn obiektywnych.

Centralna Komisja stwierdziła nadto, że termin rozpatrzenia odwołania wynikający z przepisu art. 21 ust. 1 ustawy jest terminem instrukcyjnym i jego przekroczenie nie narusza prawa w sposób skutkujący stosowaniem sankcji przez sąd administracyjny, a postępowanie nie nosi cech opieszałości i nieskuteczności.

Pełnomocnik skarżącego, ustosunkowując się do powyższej odpowiedzi na skargę, w piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2019 r. zarzucił, że nie jest prawdziwe twierdzenie organu, by cały czas toczyło się postępowanie opiniodawcze oraz, że organowi nie przesłano opinii i nie zwrócono akt sprawy. Pełnomocnik podniósł, że odpowiedź na skargę nosi datę [...] października 2019 r. i wraz z tym pismem zostały przesłane do sądu administracyjnego akta sprawy. Nie wiadomo zatem o jakich aktach sprawy, które nie zostały zwrócone, organ pisze i przez którego recenzenta, skoro w aktach nie znajdują się żadne dokumenty, które wskazywałyby, że obecnie opracowywana jest jakakolwiek opinia. Jedna opinia została sporządzona w styczniu 2019 r., a trzech recenzentów odmówiło opracowania opinii i jest to stan na [...] lipca 2019 r., kiedy to wpłynęło do organu pismo kolejnego recenzenta prof. T. K. z informacją o odesłaniu akt sprawy. W tym stanie rzeczy nie jest prawdziwe twierdzenie organu, że cały czas toczy się postepowanie opiniodawcze, co oznacza, iż skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest uzasadniona.

Po wniesieniu skargi do WSA, kolejny wyznaczony przez Centralną Komisję recenzent dr hab. D. D. sporządził opinię, w której uznał wniesione odwołanie za zasadne. Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2020 r. nie poparła wniesionego odwołania.

Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] stycznia 2020 r. podjęło uchwałę o poparciu odwołania J. W.

Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, podjęła uchwałę o poparciu odwołania.

Prezydium Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] lutego 2020 r. podjęło uchwałę popierającą odwołanie i w związku z tym wydano decyzję uchylającą uchwałę Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia tej samej jednostce.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjny sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej zwana jako "P.p.s.a.", obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania.

W przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie.

Pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" pojmowane jest jako prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70). Również w orzecznictwie sądowym przewlekłe prowadzenie postępowania określane jest jako nieefektywne. Wskazuje się bowiem, że przewlekłość obejmuje opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12; publ. CBOSA).

Środkiem zwalczania przewlekłego prowadzenia postępowania w sprawach administracyjnych wszczętych do dnia 31 maja 2017 r. było zażalenie wniesione do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie było takiego organu – wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W rozpoznawanej sprawie wniesienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.

Stosownie do art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 882 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania, w terminie nie dłuższym niż sześć miesięcy, Centralna Komisja albo utrzymuje w mocy zaskarżoną uchwałę, albo uchylając ją, przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia radzie tej samej lub innej jednostki organizacyjnej. Z powołanego przepisu wynika zatem, że Centralna Komisja powinna zakończyć postępowanie odwoławcze w terminie do sześciu miesięcy od dnia, w którym odwołanie to wpłynęło do niej, na skutek przekazania przez Radę Wydziału.

Centralna Komisja, pełniąca funkcję centralnego organu administracji rządowej, której zadanie polega na zapewnieniu harmonijnego rozwoju kadry naukowej zgodnie z najwyższymi standardami jakości badań wymaganych do uzyskania stopni naukowych i tytułu naukowego, działa na posiedzeniach plenarnych lub przez swoje organy (art. 35 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 powołanej ustawy). Zgodnie z art. 35 ust. 5 ustawy, kompetencje organów Centralnej Komisji, sposób wyboru prezydium Centralnej Komisji, jej organizację i tryb działania oraz sposób powoływania recenzentów określa uchwalony przez nią statut. Centralna Komisja działa na posiedzeniach plenarnych poprzez swoje organy (Sekcje Komisji stałych i Prezydium Komisji - § 2 ust. 1 Statutu CK) w trybie określonym w Rozdziale IV "Organizacja i tryb Działania Komisji" Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów stanowiącego załącznik do zarządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 2012 r. nr 47. Tryb procedowania przewiduje postępowanie opiniodawcze, w którym powołuje się recenzentów (§ 19 ) oraz podjęcie uchwały przez Sekcję po przeprowadzeniu postępowania opiniodawczego. Następnie Prezydium Komisji, po zapoznaniu się z uchwałą Sekcji, podejmuje uchwałę w sprawie będącej przedmiotem uchwały (§ 22 usta. 1 i 2).

Z powyższego wynika, iż postępowanie przed Centralną Komisją ma specyficzny, odmienny od postępowania określonego przepisami K.p.a., charakter. Postępowanie dowodowe bowiem ogranicza się do uzyskania recenzji oraz stanowisk Sekcji (wyrok NSA z dnia 27 października 2006 r. sygn. akt I OSK 192/06).

Jednakże model postępowania przed Centralną Komisją z udziałem recenzentów i Sekcji, wynikający z postanowień statutu Centralnej Komisji, jest czasochłonny, bowiem sprawy rozstrzygane są na posiedzeniach plenarnych organów kolegialnych Komisji, zwoływanych w miarę potrzeb (§ 14 ust. 1).

Rozpoznając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania jest zobligowany, nie tylko do zobowiązania organu do wydania aktu w określonym terminie (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.), ale także do rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność (przewlekłość) miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przesądza o tym treść art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a., zgodnie z którym sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Zatem w sytuacji ewentualnego zakończenia postępowania administracyjnego przed rozpoznaniem przez sąd administracyjny skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, obowiązkiem sądu jest dokonanie kontroli stanu sprawy na dzień wniesienia skargi, a więc określenia, czy w tej dacie organ pozostawał w bezczynności lub też przewlekle prowadził postępowanie. Należy przy tym zastrzec, że jedynie w wypadku, gdy bezczynność lub stan przewlekłego prowadzenia postępowania trwa w momencie orzekania, sąd administracyjny jest upoważniony do wydania orzeczenia, o jakim mowa w art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., a więc do zobowiązania organu do wydania aktu lub podjęcia czynności. W każdym innym przypadku orzeczenie sądu ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce i oraz czy charakteryzowały się rażącym naruszeniem prawa – art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a.

Z dołączonych akt administracyjnych wynika, że odwołanie skarżącego od uchwały Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] zostało przez tę Radę doręczone Centralnej Komisji w dniu [...] listopada 2018 r. Centralna Komisja zwróciła się do pierwszego recenzenta prof. C. K. o sporządzenie opinii pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. Prof. C. K. przekazał Centralnej Komisji sporządzoną przez siebie opinię w piśmie z dnia [...] stycznia 2019 r.

Z uwagi na to, że opinia ta była negatywna Centralna Komisja pismem z dnia [...] marca 2019 r. zwróciła się do kolejnego recenzenta prof. dr hab. E. O. o sporządzenie opinii na okoliczność zasadności wniesionego odwołania. W piśmie z dnia [...] marca 2019 r. prof. dr hab. E. O. odmówił jednak sporządzenia opinii z uwagi na inne obowiązki. W tej sytuacji Centralna Komisja pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. zwróciła się do kolejnego recenzenta prof. dr hab. T. K. o sporządzenie opinii na okoliczność zasadności wniesionego odwołania.

Do dnia [...] czerwca 2019 r., kiedy to do Centralnej Komisji wpłynęło pismo pełnomocnika skarżącego wzywające organ odwoławczy do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpoznanie odwołania, wyznaczony recenzent prof. dr hab. T. K. nie sporządził opinii. Dopiero po wpłynięciu wezwania do usunięcia naruszenia prawa od pełnomocnika skarżącego Centralna Komisja w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. skierowała ponaglenie do prof. dr hab. T. K. zobowiązując go do przesłania opinii do dnia [...] lipca 2019 r. W dniu [...] lipca 2019 r. prof. dr hab. T. K. zwrócił jednak Centralnej Komisji otrzymaną wcześniej dokumentację bez sporządzenia opinii powołując się na brak czasu i kolizje z innymi obowiązkami. W tej sytuacji pismem z dnia [...] września 2019 r. Centralna Komisja zwróciła się do kolejnego recenzenta prof. dr hab. A. K. o sporządzenie opinii na okoliczność wniesionego odwołania.

Prof. dr hab. A. K. w piśmie z dnia [...] września 2019 r., które wpłynęło do organu w dniu [...] września 2019 r., odmówił sporządzenia opinii z uwagi na osobistą znajomość z dr hab. J. W.

Na dzień wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania odwoławczego przez Centralną Komisję organ dysponował tylko jedną opinią negatywną sporządzoną przez prof. C. K. Nie doszło do sporządzenia opinii przez kolejnego recenzenta mimo, iż od dnia wpływu odwołania do Centralnej Komisji upłynęło prawie 10 miesięcy. Dopiero po wpłynięciu skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania doszło do sporządzenia opinii przez kolejnego recenzenta dr hab. D. D., który uznał wniesione odwołanie za zasadne.

Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji na posiedzeniu w dniu [...] stycznia 2020 r. nie poparła wniesionego odwołania.

Prezydium Centralnej Komisji w dniu [...] stycznia 2020 r. podjęło uchwałę o poparciu odwołania J. W.

Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, podjęła uchwałę o poparciu odwołania.

Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. uchyliła uchwałę Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2018 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia tej samej jednostce.

Z przedstawionej chronologii czynności podejmowanych przez Centralną Komisję wynika, iż wskazany organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania odwoławczego, bowiem od momentu otrzymania odwołania strony wraz z aktami sprawy do dnia jej załatwienia decyzją administracyjną upłynęło niemal 15 miesięcy, a czynności w toku postępowania odwoławczego podejmowane były w dużych odstępach czasu. Zatem w realiach niniejszej sprawy koniecznym jest uznanie, że w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] lutego 2020 r. upłynął sześciomiesięczny termin do rozpoznania sprawy skarżącego.

Stwierdzić zatem należy, iż na dzień wniesienia skargi zarzut przewlekłości wobec prowadzonego przez Centralną Komisję postępowania odwoławczego był zasadny. Z uwagi jednak na fakt, iż na dzień orzekania przez Sąd sprawa została zakończona opisaną wyżej decyzją organu z dnia [...] lutego 2020 r., brak było podstaw do zobowiązania organu, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a., do załatwienia sprawy.

W ocenie Sądu stwierdzona przewlekłość postepowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12, publ. CBOSA). Jednocześnie słownikowe znaczenie słowa "rażący" oznacza "rzucający się w oczy, bardzo duży, oczywisty" (Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, H. Auderskiej, Z. Łempickiej, PWN, Warszawa 1969).

Sąd nie dopatrzył się, aby stwierdzona przewlekłość postepowania odwoławczego wynikała ze złej woli organu, czy jakiejś niechęci do strony, ale z faktów obiektywnych zasygnalizowanych przez organ w odpowiedzi na skargę. Z uwagi na to, że pierwszy z powołanych recenzentów negatywnie zaopiniował wniesione przez skarżącego odwołanie organ był zobligowany zgodnie z § 19 ust. 4 Statutu Centralnej Komisji do powołania dodatkowego recenzenta. Trzech kolejnych recenzentów wyznaczonych przez Centralna Komisję odmówiło sporządzenia opinii, co z przyczyn obiektywnych przyczyniło się do przedłużenia postępowania odwoławczego. Kolejna recenzja została doreczona Centralnej Komisji dopiero w dniu [...] listopada 2019 r. Wprawdzie, w realiach niniejszej sprawy, wskazane przez organ przeszkody nie uwalniają organu od zarzutu naruszenia terminów rozpoznania sprawy i związanej z tym przewlekłości postępowania odwoławczego , jednakże, jako obiektywnie wpływające na przebieg postępowania, wyjaśniają przyczyny zaistniałego stanu rzeczy. Z tych samych przyczyn Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek o przyznanie na rzecz skarżącego sumy pieniężnej określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Stwierdzenie braku rażącego naruszenia prawa oznacza, że stopień zawinienia organu w zakresie szybkości podejmowanych czynności nie był znaczny. Trudno zatem w takim przypadku dopatrywać się racji mogących przemawiać za dodatkowym nakładaniem na organ obciążeń finansowych w postaci sumy pieniężnej, o przyznanie której skarżący wnosił w skardze.

Przepis art. 149 § 2 P.p.s.a. nie precyzuje charakteru przyznawanej kwoty, stanowiąc jedynie o "sumie pieniężnej". Kwota ta poza funkcją represyjną i prewencyjną ma też znaczenie kompensacyjne. Oznacza to, że ma ona na celu zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwie działającej administracji publicznej. Użycie w ww. przepisie sformułowania "może" oznacza, że rozstrzygnięcie w przedmiocie sumy pieniężnej ma charakter fakultatywny. W ocenie Sądu, przyznanie ww. kwoty nie może stanowić rekompensaty za samo w sobie opóźnienie w rozpoznaniu odwołania. Skarżący nie wskazał natomiast jaką to konkretną, wymierną szkodę poniósł na skutek zwłoki organu w załatwieniu przedmiotowej sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a P.p.s.a., orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd oddalił skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 151 P.p.s.a. - jak w punkcie 3 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy oraz koszty zastępstwa procesowego, Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. – jak w punkcie 4 sentencji wyroku