Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 72/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 51 ust. 7, art. 59a
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: par. 56, par. 192 e
journal: Dz.U. 2019 poz 1065
law: Rozporządzenie Miniistra Infrastruktury  z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Arkadiusz Skomra (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. K. kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również jako [...]WINB), po rozpatrzeniu odwołania A. K., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: PINB) z dnia [...] lipca 2020 r., nr [...] w części nakładającej na inwestora obowiązek wykonania robót w lokalu mieszkalnym nr [...] i utrzymał w mocy ww. decyzje w części w której organ nakazał inwestorowi zamontować ograniczniki przepięciowe na kablach koncentrycznych, zamontować drugą antenę do telewizji naziemnej VHF, przebudować instalację zbiorową TV-sat z odbioru z jednego satelity na odbiór z dwóch satelitów [...], wykonać szafkę punktu styku, zgodnie z § 192f Rozporządzenia ministra infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, wykonać przyłącze - ciąg rur osłonowych pozwalających na wprowadzenie kabli operatorów telekomunikacyjnych do budynku, zapewniający równy dostęp do punktu styku, przedstawić po dokonaniu naprawy pomiary instalacji teletechnicznej, ułożyć brakujące okablowanie LAN pomiędzy teletechniczną skrzynką mieszkaniową a punktem styku na poziomie -1, zainstalować skrzynkę z odgromnikami na dachu budynku i podłączyć kable koncentryczne pod odgromniki oraz samą skrzynkę pod instalację uziemiającą budynku.

Zaskarżona decyzja Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego , jak wynika z jej uzasadnienia, zapadła w następującym stanie faktycznym sprawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. PINB udzielił Panu A. K. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przy ul. [...] (działka nr [...], ark. 64) w G., uzależniając użytkowanie obiektu od wykonania, w terminie do [...] września 2019 r., szeregu robót dodatkowych (tj. wykonanie chodnika, zagospodarowanie terenów zielonych, wykonanie trwałego zabezpieczenia terenu, urządzenie jednego miejsca postojowego na terenie zewnętrznym).

Pismem z dnia [...] września 2019 r., inwestor zgłosił fakt wykonania nałożonych obowiązków.

W dniu [...] czerwca 2020 r. pracownicy PINB przeprowadzili kontrolę przedmiotowego obiektu, dotyczącą znajdującej się tam instalacji teletechnicznej.

PINB, pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie instalacji teletechnicznej w budynku przy ul. [...] w G. oraz w lokalu mieszkalnym nr [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., organ pierwszej instancji nałożył na inwestora - A. K. - obowiązek wykonania szeregu robót budowlanych, mających dostosować znajdująca się w obiekcie instalację teletechniczną do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami.

Odwołanie od decyzji PINB, pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r., złożył A. K., z zachowaniem ustawowego terminu.

W dalszej części uzasadnienia [...]WINB wskazał, iż problematyka instalacji telekomunikacyjnej budynków mieszkalnych wielorodzinnych została uregulowana w rozdziale 8a Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019, poz. 1065 ze zm., dalej: r.w.t.).

Organ wyjaśnił, iż ustawodawca nie posługuje się pojęciem instalacja teleinformatyczna, a pojęciem instalacja telekomunikacyjna. Zgodnie z treścią § 56 r.w.t., "budynek mieszkalny wielorodzinny, budynek zamieszkania zbiorowego i budynek użyteczności publicznej powinien być wyposażony w instalację telekomunikacyjną, a w miarę potrzeby również w inne instalacje, takie jak: telewizji przemysłowej, sygnalizacji dzwonkowej lub domofonowej, w sposób umożliwiający zapewnienie ochrony instalacji przed dostępem osób nieuprawnionych". Co więcej, "w stosunku do wielorodzinnych budynków mieszkalnych, zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej został nałożony wymóg wyposażenia ich w instalacje telekomunikacyjną. Jest to bowiem dziś standard, a brak dostępu do Internetu uznaje się nawet za formę wykluczenia" (W. Korzeniewski, Znowelizowane Warunki Techniczne dla budynków i ich usytuowania. Komentarz, wyd. 12, Warszawa 2018).

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, jakoby treść nałożonych obowiązków została oparta na "prywatnej opinii" [...]WINB wyjaśnił, iż opinia ta stanowiła załącznik do pisma z dnia [...] listopada 2019 r., skierowanego do PINB, a będącego wnioskiem o przeprowadzenie kontroli przedmiotowej nieruchomości pod kątem zgodności instalacji teletechnicznej z obowiązującymi przepisami. Pracownicy organu pierwszej instancji przeprowadzili kontrolę obiektu w dniu [...] czerwca 2020 r., badając zasadność zarzutów wysuniętych przez Wnioskodawcę oraz zarzutów zawartych w załączonej do wniosku opinii. Szczegółowo i kompleksowo analizując zaobserwowany stan faktyczny, PINB doszedł do konkluzji, iż stan ten w istocie nie odpowiada warunkom technicznym przewidzianym dla instalacji teletechnicznej, a wskazanym w rozdziale 8a r.w.t.. Stwierdziwszy, iż zalecenia zawarte w opinii z dnia [...] listopada 2019 r. pozwolą na dostosowanie rzeczonej instalacji do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami, organ pierwszej instancji prawidłowo sformułował obowiązki wymienione w zaskarżonej decyzji.

[...]WINB zaznaczył, iż "prywatny" charakter opinii, nie odbiera jej przymiotu fachowej i wartościowej dla przebiegu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 80 k.p.a., "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Co więcej, w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada równej mocy dowodowej wszystkich dopuszczanych na wniosek bądź z urzędu dowodów. Można posłużyć się wszystkimi środkami dowodowymi, które są zgodne z prawem i mogą stać się podstawą do zupełnego wyjaśnienia sprawy (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 stycznia 2020 r., sygn. akt: II SA/Łd 924/19).

Zgodnie zaś z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2020 r. (sygn. akt: II OSK 949/18) negatywna ocena dowodu jest możliwa dopiero wtedy, gdy "treść opinii powoduje wątpliwości w zakresie logiczności, zupełności, spójności jej elementów". Przekładając powyższe rozważania na grunt rozpatrywanego stanu faktycznego, podkreślić należy iż organ pierwszej instancji wydał zaskarżoną decyzję zarówno w oparciu o przedłożoną przez Wnioskodawcę opinię, jak i w oparciu o własne ustalenia (poczynione podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2020 r.).

Co więcej, Skarżący nie wykazał ażeby rzeczona opinia zawierała twierdzenia wadliwe lub wewnętrznie sprzeczne, nie przedłożył też dokumentu mogącego stanowić odpowiedź na podniesione w opinii zarzuty. Ponadto, Skarżący nie ustosunkował się do zebranego materiału dowodowego, pomimo przysługującego mu prawa (art. 10 k.p.a.), o którym został poinformowany przez PINB w piśmie z dnia [...] czerwca 2020 r. Podsumowując, Skarżący na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie przedstawił dowodów, które podważałyby prawdziwość pozostałego materiału dowodowego, bądź też podważałyby zasadność oceny tegoż materiału, dokonanej przez organ pierwszej instancji. Mając na uwadze powyższe, [...]WINB stwierdza iż PINB dokonał prawidłowej oceny rzeczonego materiału, zasadnie formułując na jego podstawie określone obowiązki, których wykonanie dostosuje stan instalacji teletechnicznej przedmiotowej nieruchomości do stanu zgodnego z obowiązującymi przepisami (m.in. zawartymi w rozdziale 8a Rozporządzenia).

Odnosząc się do zarzutu jakoby brak stwierdzenia odstępstw od projektu budowlanego na etapie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie uniemożliwiał nałożenie obowiązków w ramach postępowania naprawczego, [...]WINB podniósł, iż zgodnie z treścią art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego (Dz.U z 2020, poz. 1333 ze zm.), "organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a" (która w niniejszej sprawie została przeprowadzona przez pracowników PINB w dniu [...] lipca 2019 r.).

[...]WINB podniósł, iż organ nadzoru budowlanego, stwierdziwszy nieprawidłowości przy realizacji inwestycji względem zatwierdzonego projektu budowlanego, winien nałożyć stosowną karę, a następnie odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i przeprowadzić stosowne postępowanie naprawcze, mające doprowadzić przeprowadzone roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem. Innymi słowy, dopiero takie naruszenie, które skutkować będzie nałożeniem w/w kary, stanowi przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie i wdrożenia procedury naprawczej.

W związku z powyższym, przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez organy nadzoru budowlanego przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu, jest zgodność tegoż obiektu z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz pozwoleniem na budowę wydanym przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej (w niniejszej sprawie - przez Starostę [...]). Za zasadnością takiego stanowiska przemawia wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...] stycznia 2017 r. (sygn. akt: II OSK [...]), "organ wydający pozwolenie na użytkowanie nie bada prawidłowości projektu budowlanego, organ nadzoru ma tylko stwierdzić, czy obiekt wykonano zgodnie z zatwierdzonym projektem i czy nadaje się do użytkowania. Wynika to z tego, że ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę weszła do obrotu prawnego, a więc jest wiążąca i podlega wykonaniu, a decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest finalnym etapem kończącym proces budowlany (...) ewentualne nieprawidłowości projektu, czy wady decyzji o pozwoleniu na budowę nie mogą być już badane w postępowaniu o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Takie uchybienia mogą być badane w postępowaniu o pozwolenie na budowę, które jest odrębnym postępowaniem w znaczeniu procesowym i regulowane odrębnymi przepisami". Innymi słowy, kwestie nieobjęte w obowiązującym pozwoleniu na budowę i zatwierdzonym projekcie budowlanym nie mogą podlegać ocenie organów nadzoru budowlanego przy wydawaniu decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie obiektu.

W miejscu tym podkreślić należy, iż Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2016 r. (sygn. akt: [...]) zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu mieszkalnego wielorodzinnego. Jakkolwiek jednak organy nadzoru budowlanego, co wyjaśniono powyżej, w toku obowiązkowej kontroli poprzedzającej udzielenie pozwolenia na użytkowanie, obligowane są zbadać zgodność inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym, czynią to w zakresie "zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem".

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy iż jakkolwiek brak bądź wadliwość zaprojektowanej instalacji teletechnicznej narusza rozwiązania przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym, na gruncie orzecznictwa sądów administracyjnych nie jest to naruszenie, które mogłoby skutkować nałożeniem odpowiedniej kary na inwestora (art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego), a tym samym - doprowadzić do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Instalacja teletechniczna bowiem, w przeciwieństwie do systemu ogrzewania, systemu wentylacji lub systemu przemieszczania osób, nie może zostać uznana za zasadniczy element wyposażenia budowlano-instalacyjnego.

W miejscu tym należy jednak podkreślić, iż zgodnie z treścią art. 50 ust. 1 pkt 4, w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, procedurę naprawczą wdrożyć można również wobec robót już zakończonych, a zrealizowanych "w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach". Stwierdziwszy taką nieprawidłowość, organ nadzoru budowlanego ma prawo nałożyć jeden z obowiązków wskazanych w art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego.

Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, podkreślić należy iż zgromadzony w ramach prowadzonego postępowania materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż znajdująca się w przedmiotowym obiekcie instalacja teletechniczna nie spełnia wymogów zawartych w rozdziale 8a r.w.t. (tj. odbiega od ustaleń i warunków określonych w przepisach). W związku z powyższym, PINB miał nie tylko prawo wdrożyć procedurę naprawczą, ale również nałożyć obowiązki wynikające z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.

Niemniej, jakkolwiek treść nałożonych obowiązków oraz zasadność ich nałożenia nie budzi zastrzeżeń po stronie organu odwoławczego, [...]WINB powziął uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości określenia adresata tychże obowiązków. Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 52 Prawa budowlanego, "inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art 50a oraz art. 51". Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] października 2019 r. (sygn. akt: II [...] [...]), "wymienienie trzech kategorii podmiotów zobowiązanych nic oznacza, że obowiązek dokonania czynności obciąża te podmioty solidarnie. Kolejność podmiotów wskazanych w przepisie art. 52 p.b. nie jest przypadkowa. W pierwszej kolejności -obowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie będzie miał możliwości wykonania rozbiórki".

Mając na uwadze powyższe, z dokumentów znajdujących się w posiadaniu [...]WINB wynika, iż inwestor w dalszym ciągu jest współwłaścicielem części wspólnej nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w G. (dowód: treść księgi wieczystej o nr [...]), w związku z czym może on być adresatem obowiązków wskazanych w art. 52 Prawa budowlanego. Co się zaś tyczy lokalu mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego w budynku położonym przy ul. [...] w G., z treści księgi wieczystej dlań prowadzonej (tj. księgi wieczystej o nr [...]) wynika, iż jego wyłącznymi właścicielami są P. S. oraz K. K.. Stąd, obowiązki dotyczące lokalu mieszkalnego nr [...] nie mogły zostać nałożone na inwestora, utracił on bowiem prawo do dysponowania tą nieruchomością.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł A. K. zarzucając jej naruszenie:

1. art. 84 § 1 k.p.a., poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z dziedziny budowy instalacji telekomunikacyjnych, na okoliczność spełniania wymogów wynikających z przepisów prawa przez istniejącą instalację telekomunikacyjną,

2. art. 77 § 1 k.p.a.,

3. art. 156 § 1 pkt 3 i 5 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia w sprawie, która została już uprzednio rozstrzygnięta w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę i utrzymanie w mocy decyzji, która jest niewykonalna,

4. art. 6, 21 ust 1, art. 22 ust 1 z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 737 z późn. zm., dalej: "u.w.l.") poprzez ich niezastosowanie w sprawie,

5. art. 51 ust. 7, w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego,

6. § 192 e r.w.t.,

7. § 192 f r.w.t..

Wskazując na powyższe Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tej części, w której decyzją organu II instancji została ona utrzymana w mocy i umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, iż instalacja została wykonana w sposób zgodny z projektem budowlanym, na podstawie którego udzielone zostało pozwolenie na budowę, nadto zaś że projekt jak i jego realizacja nastąpiły w sposób w pełni zgodny z wymogami wynikającymi z przepisów prawa.

Skarżący podniósł, iż w sprawie organ w całości, bez niezbędnej analizy zaakceptował stanowisko wyrażone przez jedną ze stron, nie czyniąc własnych ustaleń w tym zakresie, nie odnosząc się w ogóle do tego, że sprawa zgodności instalacji z prawem była przedmiotem badania w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, gdzie uznano, że projekt zawiera właściwe rozwiązania.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisu art. 77 k.p.a. Skarżący wyjaśnił, że organ przyjął m. in. za istotną w sprawie opinię prywatną przedłożoną w toku postępowania przez stronę. Kwestionuję w całości wartość dowodową tego rodzaju opinii, jeśli w ocenie organu w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, to organ winien przeprowadzić dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy w danej dziedzinie, nie zaś akceptować opinię przedstawioną w tej sprawie przez stronę.

Skarżący podkreślił, iż sprawa prawidłowości instalacji była przedmiotem postępowania dotyczącego udzielenia pozwolenia na budowę. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem ostatecznej decyzji. Organ II instancji sam zwrócił uwagę w treści uzasadnienia, że okoliczność dotycząca zgodności projektu z przepisami prawa winna podlegać badaniu w toku postępowania udzielenie pozwolenia na budowę, nie zaś w toku postępowania dotyczącego użytkowania obiektu budowlanego. W ocenie strony skarżącej działania podejmowane w przedmiotowej sprawie przez organ nadzoru budowlanego w gruncie rzeczy prowadzą do działań z zakresu wznowienia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, ponieważ przedmiot postępowania stanowią te same okoliczności, które stanowiły przedmiot postępowania o udzieleniu pozwolenia na budowę.

Ponadto Skarżący zaznaczył, iż zaskarżona decyzji jest niewykonalna z powodu braku po jego stronie tytułu prawnego umożliwiającego działanie w zakresie wykonania prac budowlanych określonych w decyzji. Zgodnie bowiem przepisami art. 6, 21 ust. 1, art. 22 ust. 1 u.w.l., z chwilą wyodrębnienia własności pierwszego lokalu mieszkalnego w budynku wielolokalowym powstaje wspólnota mieszkaniowa. Czynności zwykłego zarządu we wspólnocie wykonuje zarząd tej wspólnoty, natomiast w odniesieniu do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymagana jest uchwała właścicieli podjęta większością głosów. W przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia ani z decyzją zarządu, ani też z uchwałą właścicieli, zatem Skarżący nie mógłby wykonać decyzji wydanej przez organ I instancji i utrzymanej w części w mocy przez organ II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2021 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zaliczenie w poczet materiału dowodowego aktu notarialnego sprzedaży lokalu mieszkalnego oraz odpisu z księgi wieczystej na okoliczność, iż po sprzedaży lokalu mieszkalnego Skarżący nie posiada żadnych udziałów w części wspólnej nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na wstępie należy zaznaczyć, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia wyrokowania stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie zatem z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy powołanego wyżej art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego o uchyleniu decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w części nakładającej na Skarżącego obowiązek wykonania robót w lokalu mieszkalnym nr [...] i utrzymująca decyzje w części nakazującej wykonanie określonych robót w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w G..

Celem zapewnienia przejrzystości uzasadnienia Sąd odniesie się w pierwszej kolejności do kwestii prawidłowości ustalenia przez organ, iż instalacji teletechnicznej w ww. budynku wykonana została niezgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019 r. poz. 1065 – dalej jako "r.w.t."), następnie do kwestii czy wobec zrealizowania budowy na podstawie ostatecznego pozwolenia na budowę i wydania pozwolenia na użytkowanie dopuszczalne było prowadzenia postępowania naprawczego, a na końcu do kwestii prawidłowości ustalenia adresata decyzji.

Odnosząc się do pierwszej kwestii wskazać należy, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt. 2 a Prawa budowlanego obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając możliwość dostępu do usług telekomunikacyjnych, w szczególności w zakresie szerokopasmowego dostępu do Internetu.

Ponadto należy mieć na uwadze, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie czyli wyżej wymienione przepisy r.w.t.

Zgodnie z § 56 r.w.t. budynek mieszkalny wielorodzinny, budynek zamieszkania zbiorowego i budynek użyteczności publicznej powinien być wyposażony w instalację telekomunikacyjną, a w miarę potrzeby również w inne instalacje, takie jak: telewizji przemysłowej, sygnalizacji dzwonkowej lub domofonowej, w sposób umożliwiający zapewnienie ochrony instalacji przed dostępem osób nieuprawnionych.

Natomiast § 192e r.w.t. precyzuje co wchodzi w zakres instalacji telekomunikacyjnej budynku mieszkalnego wielorodzinnego stanowiąc, iż instalację telekomunikacyjną budynku mieszkalnego wielorodzinnego stanowią w szczególności:

1) kanalizacja telekomunikacyjna budynku, rozumiana jako ciąg elementów osłonowych umożliwiających wprowadzenie kabli do budynku oraz ich rozprowadzenie w budynku, w tym między innymi przepustów kablowych, rur instalacyjnych, szybów instalacyjnych, koryt, duktów i kanałów instalacyjnych;

2) telekomunikacyjne skrzynki mieszkaniowe, zlokalizowane w pobliżu drzwi wejściowych do mieszkania, służące w szczególności umieszczeniu doprowadzonych do nich zakończeń kabli, umieszczeniu urządzeń aktywnych lub pasywnych oraz, w razie potrzeby, z doprowadzeniem zasilania elektrycznego, a także umożliwiające dystrybucję sygnału w mieszkaniu;

3) światłowodowa infrastruktura telekomunikacyjna budynku, w tym kable światłowodowe, wraz z osprzętem instalacyjnym i urządzeniami telekomunikacyjnymi, począwszy od przełącznicy światłowodowej zlokalizowanej w punkcie połączenia z publiczną siecią telekomunikacyjną do zakończeń kabli w każdej telekomunikacyjnej skrzynce mieszkaniowej;

4) antenowa instalacja zbiorowa służąca do odbioru cyfrowych programów telewizyjnych i radiofonicznych rozpowszechnianych w sposób rozsiewczy naziemny;

5) antenowa instalacja zbiorowa służąca do odbioru cyfrowych programów telewizyjnych i radiofonicznych rozpowszechnianych w sposób rozsiewczy satelitarny;

6) okablowanie wykonane z parowych kabli symetrycznych wraz z osprzętem instalacyjnym i urządzeniami telekomunikacyjnymi;

7) okablowanie wykonane z kabli współosiowych wraz z osprzętem instalacyjnym i urządzeniami telekomunikacyjnymi od przełącznicy kablowej zlokalizowanej w punkcie połączenia z publiczną siecią telekomunikacyjną do zakończeń kabli w telekomunikacyjnej skrzynce mieszkaniowej;

8) maszt usytuowany na dachu budynku, wraz z odpowiednim przepustem kablowym do budynku, lub w uzasadnionych przypadkach usytuowany poza budynkiem, przystosowany do umieszczenia anten przedsiębiorców telekomunikacyjnych świadczących usługi telekomunikacyjne drogą radiową oraz umieszczenia odpowiednich elementów instalacji, o których mowa w pkt 4 i 5.

Mając na uwadze powyższe regulacje należy w pełni podzielić stanowisko organu, iż w odniesieniu do budynku wielorodzinnego został nałożony wymóg wyposażenia ich w odpowiednią tj. sprecyzowaną w § 192e r.t.w. instalację telekomunikacyjną.

W niniejszej sprawie przeprowadzona kontrola jak i złożona do akt opinia jednoznacznie wskazują, iż wykonana instalacja telekomunikacyjna nie spełnia warunków stawianych przez obowiązujące w dniu realizacji inwestycji przepisy prawa.

W tym miejscu odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadznie dowodu z opinii biegłego wskazać należy, iż zgodnie z tym przepisem dowód z opinii biegłego może być przeprowadzony, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne.

Udział biegłego w sprawie podyktowany jest zatem wymaganiem w tej sprawie wiadomości specjalnych. To zaś, czy w sprawie są konieczne takie wiadomości uzależnione jest od szeregu czynników, w tym w szczególności od okoliczności, z którymi mają wiązać się wskazane wiadomości.

Ponadto należy mieć na względzie, iż opinia biegłego ma charakter fakultatywny i zależy od uznania organu prowadzącego postępowanie. Wykorzystanie tego środka dowodowego jest zasadne, gdy dla prawidłowego załatwienia sprawy, ze względu na poziom jej skomplikowania, wymagane są wiadomości, którymi nie dysponuje organ administracji.

W tym miejscu wskazać należy, iż Inspekcja Nadzoru Budowlanego jest podmiotem wyspecjalizowanym, którego pracownicy posiadają uprawnienia budowlane, a tym samym stosowna wiedzę specjalistyczną.

Zatem, tak jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, skoro ustalenia organu w zakresie zgodności wykonania instalacji telekomunikacyjnej z przepisami prawa (protokół z dnia [...] czerwca 2020 r. wraz z załącznikami k. 158-170 akt administracyjnych) są zgodne z opinią prywatną sporządzoną przez wyspecjalizowany podmiot, to brak jest podstaw do żądania od organu aby ten powołał biegłego.

Należy mieć na uwadze, iż organ swoje rozstrzygnięcie oparł na własnych ustaleniach z kontroli w przedmiotowym budynku, a sporządzona w sprawie opinia służyła jako podstawa prowadzenia tych czynności kontrolnych.

Ponadto Sąd miał przy tym na uwadze, iż opinia prywatna nie ma waloru opinii biegłego w rozumieniu przepisów k.p.a. (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z 21 maja 2008 r., II SA/Gd 130/08), jednak w wyroku NSA z 20 stycznia 2015 r., II OSK 1481/13, stwierdzono: "Nie ulega wątpliwości, że przedstawienie prywatnej opinii biegłego przez stronę jest w rzeczywistości przedstawieniem własnego poglądu strony przy zaakcentowaniu, że pogląd ten odpowiada stanowisku rzeczoznawcy (...)." Przy tym w wyroku NSA z 30 czerwca 2009 r., I GSK 888/08, wskazuje się, że zarówno opinia sporządzona na zlecenie strony, mająca moc dokumentu prywatnego, jak i opinia biegłego, podlegają ocenie, jak każdy inny dowód. Dlatego też spór o walory dowodowe opinii biegłego powołanego przez organy i stronę - w zasadzie traci na znaczeniu. Ostatnie stwierdzenie opiera się na założeniu, że w świetle art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem."

Ponadto uwadze nie może uiść również kwestia, iż w sytuacji gdy strona nie zgadza się z ustaleniami organu, to ma ona przedstawić dowód wskazujący na błędne ustalenia. Natomiast samo twierdzenia o prawidłowości wykonania instalacji telekomunikacyjnej w świetle znajdującego się w aktach protokołu kontroli jak i przedłożonej opinii nie jest wystarczające.

Przechodząc do oceny kwestii czy w sprawie organ mógł prowadzić postępowanie naprawcze skoro w sprawie inwestycja została zrealizowana na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz że na jej użytkowanie wydano pozwolenie wskazać należy, iż samo legitymowanie się pozwoleniem na budowę i pozwoleniem na użytkowanie nie może automatycznie prowadzić do uznania o niemożności prowadzenia postępowania naprawczego.

Należy pamiętać, iż zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego z:

a) ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu,

b) wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

c) ustaleniami uchwały o ustaleniu lokalizacji inwestycji mieszkaniowej;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego, w tym dołączenie:

a) wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,

d) informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,

e) kopii zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, dotyczącego projektanta i projektanta sprawdzającego,

f) oświadczeń, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 9 i 10;

4) posiadanie przez projektanta i projektanta sprawdzającego odpowiednich uprawnień budowlanych oraz aktualność zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Zasadą jest, że w sprawie o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę organy nie weryfikują szczegółowych rozwiązań projektowych zawartych w przedłożonym projekcie budowlanym, natomiast badają projekt zagospodarowania terenu, co wyraźnie wynika z treści art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.

Należy pamiętać, iż w świetle Prawa budowlanego za prawidłowość rozwiązań odpowiedzialność ponosi projektant, zaś organ administracji architektoniczno - budowlanej nie ma uprawnień do podważania i weryfikacji przyjętych rozwiązań, obliczeń, techniki i technologii wykonania robót. To projektant ponosi pełną odpowiedzialność za prawidłowe wykonanie projektu budowlanego. Merytoryczna kontrola projektu budowlanego w takim zakresie, w obowiązującym porządku prawny, nie jest uzasadniona. Kontrola projektu budowlanego ma w istocie charakter formalny (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 16 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 484/07).

Należy pamiętać, iż projektant składa w tym zakresie oświadczenie wymagane na podstawie art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego.

W przedmiotowej sprawie do projektu budowlanego załączone zostało oświadczenia projektantów i sprawdzających potwierdzające, że projekt budowlany jest sporządzony zgodnie z polskim prawem budowlanym, zasadami wiedzy technicznej oraz obowiązującymi przepisami i Normami Budowlanymi (k. 111 Tomu II projektu budowlanego).

Zatem zatwierdzenie projektu budowlanego przez organ architektoniczno-budowlany, który jak wskazano wyżej ma ograniczone kompetencje, nie może prowadzić do niemożności wszczęcia postępowania naprawczego wobec obiektu zrealizowanego zgodnie z tym projektem.

Odnosząc się natomiast do kwestii wydania pozwolenia na użytkowanie wskazać należy, iż zgodnie z art. 59 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.

W myśl art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę budowy w zakresie jej zgodności z ustaleniami i warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę oraz z projektem budowlanym.

W myśl art. 59a ust. 2 Prawa budowlanego kontrola ta obejmuje sprawdzenie:

1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;

2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:

a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,

c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),

d) wykonania urządzeń budowlanych,

e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,

f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w N. dnia [...] grudnia 2006 r., w tym osoby starsze - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;

3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;

4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;

5) uporządkowania terenu budowy.

Natomiast zgodnie z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w).

W myśl art. 59f ust. 6 Prawa budowlanego w przypadku wymierzenia kary organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie, o którym mowa w art. 51.

Mając na uwadze powyższe regulacje podzielić należy stanowisko organu, iż dopiero takie naruszenie, które skutkować będzie nałożeniem kary, stanowi przesłankę do odmowy wydania pozwolenia na użytkowanie i wdrożenia procedury naprawczej.

W związku z powyższym, przedmiotem kontroli przeprowadzanej przez organy nadzoru budowlanego przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie obiektu, jest zgodność tegoż obiektu z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz pozwoleniem na budowę wydanym przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Należy również pamiętać, na co słusznie wskazał organ, iż organy nadzoru budowlanego, w toku obowiązkowej kontroli poprzedzającej udzielenie pozwolenia na użytkowanie, obligowane są zbadać zgodność inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym, czynią to w zakresie zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem.

W wyroku z dnia 20 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3255/19 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż wprawdzie przepis art. 59f Prawa budowlanego nie wprowadza rozróżnienia na nieprawidłowości istotne i nieistotne, jednak nie oznacza to, że każde nawet najdrobniejsze odstępstwo od projektu budowlanego skutkuje nałożeniem kary. Z przepisu art. 59a ust. 2 pkt 2 lit. e Prawa budowlanego niewątpliwie wynika, że chodzi tylko o takie odstępstwa, które dotyczą zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, które powodują powstanie nieprawidłowości będących konsekwencją niewykonania tych elementów wyposażenia albo wykonania ich niezgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi, a nieprawidłowości mają wpływ na zapewnienie użytkowania obiektu zgodnie z przeznaczeniem.

Zwrócić należy również uwagę, iż w orzecznictwie podnosi się, że do katalogu zasadniczych elementów wyposażenia można i należy zaliczyć takie wyposażenie, bez którego funkcjonowanie obiektu nie jest w ogóle możliwe (nawet okresowo) lub co najmniej poważnie utrudnione. Wśród takiego wyposażenia można byłoby widzieć niewykonanie przewidzianego w projekcie, np. systemu ogrzewania (brak jakiegokolwiek ogrzewania), systemu wentylacji mechanicznej w przypadku braku równoległego zaprojektowania wentylacji grawitacyjnej, systemu przemieszczania się osób (klatki schodowej, schodów ruchomych, itp.)".(por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 stycznia 2020 r. (sygn. akt: VII SA/Wa 1410/19, CBOSA)).

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, iż niezgodne z prawem wykonanie instalacji telekomunikacyjnej nie mogłoby traktowanie na gruncie niniejszej sprawy jako naruszenie, które mogłoby skutkować nałożeniem odpowiedniej kary na inwestora (art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego), a tym samym doprowadzić do odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie.

Sąd podziela stanowisko organu, iż instalacja telekomunikacyjna bowiem, w przeciwieństwie do systemu ogrzewania, systemu wentylacji lub systemu przemieszczania osób, nie może zostać uznana za zasadniczy element wyposażenia budowlano-instalacyjnego.

Ponadto nie może ujść uwadze, iż co prawda zatwierdzony projekt budowlany obejmował m.in. rozwiązania dotyczące instalacji telekomunikacyjnej, to jednakże w projekcie wyraźnie zastrzeżono, że w czasie budowy domu należy doprowadzić odpowiednie przewody do wszystkich punktów, gdzie przewiduje się zainstalowanie gniazdek antenowych. W projekcie (k. 89) wyraźnie zastrzeżono, iż ze względu na koniczność precyzyjnych obliczeń instalację tą należy zlecić do zaprojektowania i wykonania specjalistycznej firmie.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w zakresie instalacji telekomunikacyjnej, która została wykonana niezgodnie z przepisami r.t.w. organ był uprawniony, na podstawie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, do prowadzenia postępowania naprawczego i do nałożenia określonych w decyzji obowiązków.

Z powyższych względów zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa budowlanego czy też r.t.w. nie zasługiwały na uwzględnienie.

Natomiast Sąd uznał za zasadne zarzuty skargi odnoszące się do ostatniej kwestii tj. kwestii kto winien być adresatem decyzji w niniejszej sprawie.

W tym miejscu należy wskazać, iż zgodnie z obecnym brzmieniem art. 52 Prawa budowlanego obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego

Przepis ten wszedł w życie dnia [...] września 2020 r., a więc przed wydaniem decyzji przez organ II instancji, to jednakże na mocy art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) w sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. dalej jako Prawo budowlane) w brzmieniu obowiązującym do dnia [...] września 2020 r.

Wobec powyższego wskazać należy, iż zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, w brzmieniu sprzed [...] września 2020 r., inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51.

W judykaturze na gruncie powyższego przepisu ugruntował się pogląd, na który powołał się również organ w niniejszej sprawie, że kolejność podmiotów wskazanych w art. 52 ustawy Prawo budowlane nie jest przypadkowa. Podkreśla się, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, będący sprawcą samowoli budowlanej. Dopiero w przypadkach, gdy inwestor (sprawca samowoli) utracił uprawnienia do nieruchomości lub nie jest możliwe jego ustalenie, obowiązki w ramach postępowania legalizacyjnego czy naprawczego powinny być nakładane na inne podmioty wskazane w tym przepisie, zobowiązane do podjęcia tych czynności. Rozstrzygnięcia wydawane przez organy administracji publicznej powinny być przy tym skierowane do podmiotu, który może je legalnie wykonać (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1530/19, CBOSA).

Dlatego przyjmuje się, że inwestor, który utracił tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie powinien być adresatem rozważanych aktów administracyjnych. Nakazanie w decyzji wykonania czynności, o których mowa w art. 48, 49b, 50a lub 51 p.b. w stosunku do podmiotu, który nie posiada obecnie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub nie jest jej właścicielem, czyniłoby taką decyzję niewykonalną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 553/17).

Mając powyższe na uwadze organ doszedł do wniosku, iż skoro inwestor w dalszym ciągu jest współwłaścicielem części wspólnej nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] w G., to w związku z tym może on być adresatem obowiązków wskazanych w art. 52 Prawa budowlanego.

Uwadze organu uszła jednak kwestia, iż nałożone obowiązki, w zakresie nie uchylonym przez organ odwoławczy, dotyczyły części wspólnych budynku wielorodzinnego, w którym istnieje Wspólnota Mieszkaniowa.

Z tych też względów zastosowanie znajdują więc przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 737 z późn. zm., dalej: "u.w.l."), do których to słusznie odwołał się Skarżący. Zgodnie art. 3 ust. 1 i 2 u.w.l. w razie wyodrębnienia własności lokali właścicielowi lokalu przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali. Na nieruchomość wspólną składa się grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (patrz). Nieruchomość wspólna stanowi współwłasność w częściach ułamkowych wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych, przy czym w imieniu współwłaścicieli działa właśnie wspólnota mieszkaniowa. Może ona nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana (patrz m.in. w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 5 i u.w.l.).

Wobec powyższego adresatem obowiązków i związanych z tym uprawnień wynikających z przepisów ustawy Prawo budowlane jest wspólnota mieszkaniowa, jeśli przepisy te bądź akty stosowania prawa odnoszą się do części wspólnych budynku.

Z powyższych względów Sąd uznał, iż zarzuty Skargi naruszenia przepisów u.w.l. zasługiwały na uwzględnienie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Rozpoznając sprawę ponownie organ, mając na uwadze stanowisko zawarte w niniejszym wyroku, wyda ponownie decyzję administracyjną czyniąc jej adresatem podmiot, który będzie mógł ją legalnie wykonać.

-----------------------

19