Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1036/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116, art. 118, art. 107
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA del. Marek Kraus, Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (sprawozdawca), sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Protokolant st. sekretarz sądowy Iwona Mazek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2014 r. sprawy ze skargi G. Z. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. decyzją z [...] września 2012 r. orzekł o solidarnej ze Spółką odpowiedzialności podatkowej skarżącego (strony) – G. Z., byłego członka zarządu "I." Sp. z o.o. za jej zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. w kwocie 48.608,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę od tej zaległości w kwocie 26.820,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 727,40 zł.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie i zarzucił naruszenie:

1) art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) dalej "O.p." poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

2) art. 122, art. i 197 O.p. poprzez zaniechanie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności pominięcie w sprawie dowodu z opinii biegłego,

3) art. 180 § 1 i art. 187 § 1 oraz art. 188 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę w piśmie z 31 sierpnia 2012r.,

4) art. 191 O.p. poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego w zakresie ustalenia przesłanek odpowiedzialności strony za zobowiązania Spółki m.in. w zakresie naruszenia przepisu art. 116 § 1 O.p. poprzez błędne ustalenie, że skarżący odpowiada za zaległości podatkowe Spółki jako jej były członek zarządu jak też przyjęcie, iż egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna,

5) art. 107 § 2 pkt 2 w związku z art. 116 § 2 O.p. poprzez ustalenie, że były członek zarządu odpowiada również za odsetki od zaległości podatkowych, które narosły po dacie jego rezygnacji z funkcji członka zarządu,

6) art. 118 oraz art. 107 § 2 pkt 2 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej Spółki w części, w której mogły one ulec przedawnieniu.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że "I.'' Sp. z o. o. nie uregulowała w terminie płatności (do dnia 31 marca 2008 r.) należności wynikających z zeznania rocznego CIT-8 za 2007 r. Słusznie przyjął zatem Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W., że w sprawie spełniona została przesłanka odpowiedzialności, o jakiej mowa w art. 116 § 2 O.p., gdyż strona pozostawała członkiem zarządu "I." Sp. z o.o. w terminie płatności zobowiązania podatkowego za okres objęty zaskarżoną decyzją.

Odnosząc się do drugiej przesłanki wynikającej z tego artykułu organ wskazał, że "I." Sp. z o. o., za którą orzeczono odpowiedzialność skarżącego, wynika z deklaracji (zeznania o wysokości dochodu - poniesionej straty - przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r.), a nie decyzji organu podatkowego, zatem warunkiem koniecznym do spełnienia przed wszczęciem postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (postanowienie z [...] lipca 2012 r.) było uprzednie wszczęcie postępowania egzekucyjnego do tych zaległości (art. 108 § 2 pkt 3 w związku z art. 108 § 3 O.p.).

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że na objętą zaskarżoną decyzją zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. organ egzekucyjny - Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] z [...] maja 2010 r. Następnie działając na podstawie art. 80 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dokonał zajęcia rachunków bankowych Spółki. Jednakże Banki poza [...] S. A. i [...] S. A. pismami poinformowały organ egzekucyjny, że nie prowadzą rachunku dłużnika, a z kolei [...] S.A. dodatkowo poinformował, że umowa rachunku dłużnika wygasła 30 czerwca 2011 r. Powyższe stanowi zdaniem organu również o wypełnieniu wskazanego w art. 108 § 2 w związku z § 3 O.p. warunku wszczęcia wobec Spółki egzekucji administracyjnej przed wszczęciem postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej. Nie zaspokojono więc w tej drodze w żadnym stopniu zaległości podatkowych. W poszukiwaniu majątku Spółki organ egzekucyjny wystąpił do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w celu uzyskania informacji na temat środków transportowych zarejestrowanych na Spółkę oraz do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych w celu uzyskania informacji dotyczących nieruchomości będących własnością Spółki. Brak jest informacji odnoście posiadanych przez Spółkę pojazdów oraz nieruchomości.

Z pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 20 stycznia 2011 r. wynika, że Spółka nie figuruje w kompleksowym Systemie Informatycznym ZUS jako płatnik składek. Ponadto z akt sprawy (postanowienie Sądu Rejonowego dla. W. Wydział [...] Cywilny sygn. akt [...]) wynika także, że wobec Spółki toczyły się już postępowania egzekucyjne dotyczące innych zaległości, których wierzycielem był [...] Urząd Skarbowy W., a także postępowania egzekucyjne [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W. w W..

W wyniku działań Komornika Sądowego nie ujawniono ruchomości Spółki, które umożliwiłyby zaspokojenie większości roszczeń, dlatego postanowieniem sygn. akt [...] z [...] maja 2008 r. z wniosku Naczelnika Urzędu Skarbowego W. przeciwko dłużnej "I." Sp. z o.o. umorzył postępowanie egzekucyjne na podstawie art:. 824 § 1 pkt 3 KPC, wobec bezskuteczności egzekucji.

Organ podkreślił zatem, że w przedmiotowej sprawie bezskuteczność egzekucji została wykazana poprzez zajęcie rachunków bankowych oraz ustalenie, że Spółka nie posiada środków na rachunkach bankowych, brak nieruchomości oraz brak majątku ruchomego pozwalającego na uzyskanie realnych sum w drodze sprzedaży, a zatem brak jakiegokolwiek majątku mogącego być przedmiotem skutecznej i efektywnej egzekucji i zakończyła się wydaniem postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku spółki.

W odniesieniu do przesłanek egzoneracyjnych organ podniósł, że skarżący nie wskazał w trakcie postępowania podatkowego zarówno przed organem pierwszej instancji, jak i organem odwoławczym mienia Spółki, z którego egzekucja faktycznie byłaby możliwa i pozwoliłaby uregulować jej zobowiązania w znacznej części. Strona wykazała się całkowitą biernością w tej mierze, nie wskazując żadnych przesłanek negatywnych, świadczących o braku jej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęciu postępowania układowego - czyli co do wykazania zdarzeń, o których miała największą wiedzę.

Organ wskazał, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. nie był jedynym wierzycielem ww. Spółki. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego z [...] czerwca 2007 r. sygn. akt [...] Spółka "I." zalegała także z płatnościami na rzecz [...] Urzędu Skarbowego W., Urzędu Skarbowego W., T. Przedsiębiorstwo [...] s.c. T. i R. D., Centrum [...] Sp. z o.o. w W., P. Sp. z o.o. w W., R. D., T. D. "[...]" Sp. z o.o. w W., P. Sp. z o.o, w P., D. Sp. z o.o. w L., Związku [...] w W., P. Sp. z o.o, w W.. Zbadanie przez organ odwoławczy stanu faktycznego sprawy pozwoliło też uznać, iż nie wykonywanie tych zobowiązań miało charakter trwały. Nie ma zatem wątpliwości, że Spółka stała się niewypłacalna, bowiem zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych, co stanowi przesłankę do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że sytuacja finansowa Spółki, wynikająca z bilansów i sprawozdań finansowych Spółki za 2004 r., 2005 r., 2006 r. i 2007 r. wskazuje, że zaistniała również druga przesłanka upadłości (art. 11 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze), gdyż już w 2004 r. zobowiązania Spółki znacznie przewyższały wartość jej majątku. Sytuacja ta utrzymała się również w 2005 r. Wskaźnik ogólnego zadłużenia ukształtował się na poziomie odpowiednio 1,426 w 2004 r., 1,106 w 2005 r. oraz 0,948 w 2006 r. i 0,886 w 2007 r., co przy zadowalającym optimum 057-0,67 świadczy o złej kondycji ekonomiczno-finansowej firmy. Wskaźnik za 2004 r. w wielkości powyżej 1 wskazuje na wyjątkowo złą sytuację ekonomiczno - finansową Spółki. Z akt sprawy wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości "I." Sp. z o. o. nie został złożony. Z akt sprawy nie wynika również, aby wniosek taki został złożony przez inny podmiot (np. wierzyciela spółki). Za niezłożenie wniosku w sądzie odpowiedzialność ponosi skarżący ponieważ jako prezes zarządu był odpowiedzialny za dokonanie oceny, czy stan interesów spółki uzasadnia zgłoszenie wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. zasadnie przyjął, iż zachodzą przesłanki orzeczenia o odpowiedzialności strony za zaległości "I." Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.

Ustosunkowując się do wniesionych w odwołaniu zarzutów naruszenia przepisów postępowania należy wskazać, że niezasadne są zarzuty, iż organ podatkowy I instancji nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, czym naruszono art. 121, art. 122, art. 124, art. 187, art. 188 i art. 191 O.p.

Odnosząc się do wniosków dowodowych skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w W. zauważył, że informacja o rezygnacji z członkowstwa w Spółce w dniu 1 lipca 2008 r. nie ma żadnego znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. Zgodnie z wcześniej cytowanym art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), dalej "u.p.d.o.p.", obowiązek podatkowy powstał 31 marca 2008 r., czyli w okresie, kiedy skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Jego rezygnacja z członka zarządu w dniu 1 lipca 2008 r. nie ma znaczenia dla sprawy, bowiem zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 r. powstała przed dniem złożenia rezygnacji. Podobnie wniosek dowodowy dotyczący powołania biegłego z zakresu rachunkowości w celu wydania opinii, czy na dzień rezygnacji członka zarządu istniał stan majątkowy w spółce skutkujący ogłoszeniem upadłości nie wymagały zdaniem organu odwoławczego podjęcia dalszych czynności dowodowych. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy, treści odwołania, jak i składanych w trakcie postępowania wniosków dowodowych wynika, że strona błędnie utożsamia powód znalezienia się Spółki w stanie niewypłacalności z odpowiedzialnością za zaległości podatkowe na gruncie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa. Odpowiedzialność w trybie ww. ustawy nie jest bowiem odpowiedzialnością za "powstanie" zaległości ale jej nieuregulowanie. W przedmiotowym postępowaniu nie podlegały badaniu okoliczności kształtujące sytuację finansową Spółki, działania zmierzające do poprawy sytuacji finansowej oraz powód, dla którego znalazła się ona w stanie niewypłacalności.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie, organ podatkowy I instancji nie uchybił swoim obowiązkom w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego z poszanowaniem wskazanych wyżej ogólnych zasad postępowania podatkowego. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego W. wykazał istnienie przesłanek odpowiedzialności skarżącego za zaległości "I." Sp. z o.o.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o jej uchylenie i zarzucił podobnie jak w odwołaniu naruszenie:

1) art. 121 § 1 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

2) art. 122, art. i 197 O.p. poprzez zaniechanie działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, w szczególności pominięcie w niniejszej sprawie dowodu z opinii biegłego,

3) art. 180 § 1 i art. 187 § 1 oraz art. 188 O.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz nieprzeprowadzenie dowodów zawnioskowanych przez stronę w piśmie z dnia 31 sierpnia 2012 r.,

4) art. 116 § 1 O.p. poprzez błędne ustalenie, że skarżący odpowiada za zaległości podatkowe Spółki jako jej były członek zarządu jak też przyjęcie, iż egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna,

5) art. 107 § 2 pkt 2 w związku z art. 116 § 2 O.p. poprzez ustalenie, że były członek zarządu odpowiada również za odsetki od zaległości podatkowych, które narosły po dacie jego rezygnacji z funkcji członka zarządu,

6) art. 118 oraz art. 107 § 2 pkt 2 O.p. poprzez orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za odsetki od zaległości podatkowej Spółki w części, w której mogły one ulec przedawnieniu.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Odnosząc się w kolejności do podniesionych w skardze zarzutów Sąd stwierdził, iż za niezasadny uznać należało zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie art. 116 § 1 O.p. polegające na bezpodstawnym przyjęciu przez organy podatkowe , że art. 116 O.p. miał zastosowanie w przedmiotowej sprawie, w sytuacji gdy zaistniały stan faktyczny nie odpowiadał zakresowi normy prawnej wynikającej ze wskazanego przepisu. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela w pełni zapatrywania NSA wyrażone w wyrokach z dnia 10 lutego 2010 r., sygn. akt I FSK 2177/08 i I FSK 2178/08 oraz z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt I FSK 1498/10 oraz I FSK 1499/10. W wyrokach tych wskazano, że geneza unormowań regulujących odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc spółki kapitałowej, sięga jeszcze rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z 27 czerwca 1934 r. Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 z późn. zm.). Przyczyną tej regulacji jest to, że członkowie zarządu spółki mają decydująco istotny wpływ na prowadzenie spraw spółki. Stąd w przypadku, gdy sytuacja finansowa spółki jest zła i nie pozwala na zaspokojenie wierzycieli, to członkowie zarządu ponoszą odpowiedzialność majątkową i osobistą za te długi. Z jednej strony zatem instytucja ta pełni funkcje gwarancyjne dla wierzycieli spółki, którzy w razie braku majątku spółki, mogą szukać zaspokojenia swoich wierzytelności z majątku członka zarządu. Z drugiej strony pełni funkcje represyjne dla członków zarządu, którzy ponoszą odpowiedzialność za długi spółki, będące konsekwencją złego zarządzania spółką. W rozpoznawanej sprawie G. Z. był członkiem zarządu I. Sp. z o. o. w terminie płatności zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007r., który upływał w dniu 31 marca 2008r., funkcje tę pełnił w okresie od 25 lutego 2004 r. do 1 grudnia 2008 r. Rezygnację z funkcji członka zarządu I. Sp. z o. o. złożył z dniem 1 lipca 2008r., a więc już po upływie roku podatkowego objętego zaskarżoną decyzją. Decyzja konstytutywna orzekająca o odpowiedzialności Skarżącego za zobowiązanie Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2007r. została wydana w dniu [...] września 2012 r. doręczona pełnomocnikowi Strony w dniu 17 września 2012r., a zatem zarówno wydanie decyzji i jej doręczenie nastąpiło z zachowaniem terminu wynikającego z art. 118 § 1 O.p.

Z art. 116 O.p. wynika, że członek zarządu nie odpowiada za zaległości spółki, jeżeli wykaże w jakikolwiek sposób, że nie można przypisać mu winy w związku z niezgłoszeniem wniosku dotyczącego upadłości. Co więcej, w dniu 10 sierpnia 2009 r. (sygn. akt II FPS 3/09) Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w której stwierdzono, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym mowa w art. 116 § 1 O.p. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r., może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji, uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe). W uzasadnieniu NSA stwierdził, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może mieć miejsca, jeśli przesłanki o złożenie wniosku o upadłość zaistniały, gdy nie miał on już wpływu na podjęcie kroków zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki. Treść art. 116 § 1 O.p., że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, należy rozumieć w ten sposób, że jedynie w przypadku, gdy członek zarządu miał wpływ na dokonanie we właściwym czasie zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania zapobiegającego upadłości (postępowanie układowe), a nie nastąpiło w tym czasie zgłoszenie tego wniosku lub wszczęcie tego postępowania, od odpowiedzialności tej wyłączyć go może jedynie wykazanie, że nie nastąpiło to z jego winy. W każdym zatem przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 O.p. Odpowiedzialność członka zarządu może wchodzić w rachubę tylko w sytuacji, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. Skoro w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości, to późniejsze pogorszenie się sytuacji finansowej spółki w okresie, kiedy już tej funkcji nie pełnił, powoduje uwolnienie tego członka zarządu od odpowiedzialności ukształtowanej w art. 116 § 1 O.p. W końcowej części uzasadnienia NSA wskazał, że w każdym wypadku wydania decyzji na podstawie art. 116 § 1 O.p. organ podatkowy zobowiązany jest wskazać istnienie przesłanek odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za jej zaległości podatkowe oraz zbadać, czy nie zachodziły przesłanki wyłączające tę odpowiedzialność. W przypadku orzeczenia odpowiedzialności byłych członków zarządu tych spółek, badanie przesłanek wyłączających tę odpowiedzialność z uwagi na podstawy ogłoszenia upadłości lub wszczęcia postępowania układowego może dotyczyć wyłącznie okresu, w którym osoby te pełniły obowiązki członka zarządu i dotyczyć zobowiązań podatkowych powstałych w tym okresie (art. 116 § 2 O.p.).

W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy podatkowe zasadnie przyjęły, że w momencie piastowania przez skarżącego funkcji prezesa zarządu istniały podstawy do podjęcia działań zmierzających do zakończenia działalności spółki poprzez ogłoszenie jej upadłości, co w sposób dostateczny potwierdził zebrany materiał dowodowy. W związku z czym, należało przyjąć, że organ prawidłowo zastosował art. 116 O.p. i orzekł o odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki powstałe w podatku dochodowym od osób prawnych za badany w sprawie okres. Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, iż już w I kwartale 2004r. wystąpiła przesłanka do ogłoszenia upadłości I. Sp. z o. o., z powodu niewypłacalności Spółki, która zaprzestała wykonywania wymagalnych zobowiązań publicznoprawnych od IV kw.2003r.

Okoliczność tę potwierdzają decyzje Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] listopada 2009r. Nr [...], Nr [...], Nr [...], [...] orzekające o odpowiedzialności G. Z., jako byłego członka zarządu "I." Sp. z o. o. za zaległości w podatku od towarów i usług za czwarty kwartał 2003r., pierwszy, drugi, trzeci i czwarty kwartał 2004r., za pierwszy, drugi, trzeci i czwarty kwartał 2005r., za pierwszy, drugi, trzeci i czwarty kwartał 2006r. jak też decyzje Nr [...], Nr [...], Nr [...] orzekające o odpowiedzialności za zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za okresy od stycznia do czerwca i od sierpnia do grudnia 2004r., od stycznia do grudnia 2005r., od stycznia do października 2006r. oraz z dnia [...].06.2011 r. Nr [...] i z dnia [...] września 2012r. Nr [...] orzekające o odpowiedzialności G. Z. za zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. trafnie tez organy przyjęły, iż nie wykonywanie tych zobowiązań miało charakter trwały. Spółka zaprzestała regulowania swoich wymagalnych zobowiązań podatkowych. W zaskarżonej decyzji wykazano również, że wystąpiła także druga, określona w art. 11 ust. 2 ustawy Prawa upadłościowego przesłanka ogłoszenia upadłości, gdyż już na koniec 2004r. zobowiązania Spółki "I." znacznie przewyższały wartość jej majątku.

W związku z powyższym zaszła zatem sytuacja wskazana w art. 21, art. 10 i art. 11 ust. 2 ustawy Prawa upadłościowego, stanowiąca podstawę do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości w okresie sprawowania przez Stronę funkcji członka zarządu.Art. 1 § 2, jak również art. 5 § 2 Prawa upadłościowego stanowią, iż zasadne jest złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki nie tylko w przypadku zaprzestania płacenia długów w ogóle, ale także w sytuacji, gdy majątek spółki nie wystarcza na ich zaspokojenie, a taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.. O złej kondycji spółki w 2004 r. świadczy również stwierdzona przez organ bezskuteczność egzekucji, którą uzasadniały następujace okoliczności:

- ustalenie, że Spółka "I." nie prowadzi działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w dokumentach rejestracyjnych, jest tam tylko zarejestrowana,

- brak rachunków bankowych prowadzonych dla Spółki - dokonano zajęć rachunków bankowych w kilkunastu bankach, które poinformowały, że nie prowadzą rachunków dla w/w Spółki,

- brak nieruchomości oraz brak innego majątku ruchomego mogącego być przedmiotem skutecznej egzekucji - organ egzekucyjny wystąpił do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców w celu uzyskania informacji na temat: środków transportowych zarejestrowanych na Spółkę oraz do Centralnej Informacji Ksiąg Wieczystych w celu uzyskania informacji dotyczących nieruchomości będących własnością Spółki. W odpowiedzi na powyższe zapytania organ egzekucyjny uzyskał odpowiedź, że w/w Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów oraz w rejestrach Ksiąg Wieczystych.

Ze względu na zbieg egzekucji mocą postanowienia z dnia [...] czerwca 2007r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy dla W. wyznaczył do łącznego prowadzenia egzekucji wobec Spółki w trybie egzekucji sądowej Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym dla W., który postanowieniem sygn. akt [...] z dnia [...] maja 2008r., umorzył, na podstawie art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c., postępowanie egzekucyjne wobec stwierdzenia jej bezskuteczności.

Z akt sprawy wynika również że organ egzekucyjny dokonał próby zajęcia rachunków bankowych, nie tylko w niektórych bankach jak wskazuje Skarżący pomijając większość z nich. Organ egzekucyjny zajął te rachunki bankowe, do których był w stanie dotrzeć. Trafnie też wskazał organ odwoławczy na obowiązki przedsiębiorcy wskazane w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 1999 r. Nr 101, poz. 1178).

Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z art. 1 § 1 Prawa upadłościowego, "podmiot gospodarczy, który zaprzestał płacenia długów, będzie uznany za upadłego." Wskazać przy tym należy na orzeczenie Sądu Najwyższego z 16 stycznia 1934 r. (sygn. akt: C I 35/33, Zbiór Orzecznictwa 1934, poz. 510), z którego wynika, iż decydujące znaczenie mają obiektywne kryteria oceny, czy chodzi o zaprzestanie płacenia długów. Problem winy lub jej braku nie ma znaczenia, gdyż decyduje stan obiektywny. Obojętne jest, czy zaprzestanie płacenia długów jest wynikiem "niechęci płacenia" czy braku środków. W wyroku z 27 maja 2008 r., sygn. akt: I FSK 593/07, NSA stwierdził, że w art. 116 § 2 O.p. (w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r.) ustawodawca wyraźnie wskazał, że członkowie zarządu spółki będą odpowiadać za zobowiązania podatkowe spółki powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków w jej zarządzie. Co prawda, odpowiedzialność podatkowa członka zarządu spółki kapitałowej - tak samo jak i wszystkich innego rodzaju osób trzecich wymienionych w rozdziale 15 działu III O.p. - jest odpowiedzialnością za zaległości podatkowe, co wyraźnie wynika z art. 107 § 1 O.p., a także art. 116 § 1 O.p. to jednak z wyraźnej woli ustawodawcy decydujący dla powstania odpowiedzialności podatkowej w tym wypadku jest moment powstania zobowiązania podatkowego, a nie moment powstania zaległości podatkowej (z tytułu tego zobowiązania). Oznacza to, że nie jest konieczne, aby w czasie pełnienia przez daną osobę funkcji członka zarządu spółki nastąpiło przekształcenie zobowiązania podatkowego w zaległość podatkową; może to nastąpić później, gdy dana osoba nie będzie już członkiem zarządu. NSA podkreślił, że takie samo stanowisko zajął NSA w wyroku z 12 grudnia 2007 r. sygn. akt: I FSK 1409/06. NSA zaznaczył, że wprawdzie orzeczenie to dotyczyło stanu prawnego obowiązującego od dnia 1 stycznia 2003 r., jednakże należy zgodzić się z poglądem, że zmiana art. 116 § 2 O.p. która nastąpiła od tej daty, miała charakter redakcyjny i doprecyzowała jedynie, że chodzi o odpowiedzialność za zaległości podatkowe. Doprowadziła ona do sformułowania podobnego, jak przyjęte w innych przepisach o odpowiedzialności podatkowej osób trzecich, w których jako moment decydujący dla powstania tej odpowiedzialności przyjęto moment powstania zobowiązania podatkowego (art. 110 § 1, art. 114a § 1, art. 115 § 2, art. 117 § 2 O.p.), a nie moment powstania zaległości podatkowej (art. 111 § 1, art. 112 § 1, art. 113 O.p.). Właśnie wyraźne zróżnicowanie przez ustawodawcę odpowiedzialności poszczególnych kategorii osób trzecich za zaległości podatkowe podatnika z punktu widzenia momentu (powstania zobowiązania albo zaległości podatkowej) istotnego dla objęcia tą odpowiedzialnością stanowiło ważny argument dla przyjęcia stanowiska w tym orzeczeniu.

Z tych względów zachodziły przesłanki ustawowe do wydania decyzji orzekającej o odpowiedzialności G. Z. solidarnie ze Spółką za zaległość podatkową "I." Sp. z o. o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007r. w wysokości 48.608,00 zł oraz odsetki za zwłokę od tej zaległości w kwocie 26.820,00 zł, naliczone zgodnie z art. 53 § 4 O.p. od dnia następującego po dniu, w którym upłynął termin płatności podatku. Odsetki te zostały naliczone do dnia wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej tj. do dnia [...] września 2012 r. Z regulacji prawnej zawartej w art. 107 § 2 pkt 2 O.p. wynika, że osoba trzecia odpowiada również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach O.p. twierdzenie Skarżącego, iż odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej w okolicznościach rozpoznawanej sprawie, winny być liczone do dnia rezygnacji z funkcji członka zarządu.

W procesie kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonej decyzji, nie potwierdził się również zarzut prowadzenia postępowania z naruszeniem art. 121, art. 122 O.p. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu organy podatkowe nie uchybiły swoim obowiązkom w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego, bowiem w sposób rzetelny i wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy w sprawie i wykazały pozytywne przesłanki odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe "I.." Sp. z o. o. oraz zasadnie stwierdziły, brak przesłanek zwalniających Skarżącego od odpowiedzialności.

Za niezasadny też należało uznać zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu rachunkowości w przedmiocie ustalenia, czy na dzień rezygnacji tj.1 lipca 2008r. Skarżącego z funkcji członka zarządu zaistniały przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki "I." W ocenie Sądu organy orzekające w sprawie dysponowały wystarczającym materiałem dowodowym, który pozwolił na rzetelną i obiektywna ocenę sytuacji finansowej i majątkowej Spółki. Sąd ocenę tę akceptuje. Organ zasadnie też odmówił przeprowadzenia dowodu z dokumentów źródłowych z akt KRS "I.", ponieważ rezygnacja G. Z. z funkcji członka zarządu w dniu 1 lipca 2008r. nie ma znaczenia dla orzeczenia odpowiedzialności za zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007r., którego termin płatności upływał przed dniem złożenia tej rezygnacji.

Odnosząc się do podniesionego przez Stronę naruszenia art. 180 § 1, art. 187 § 1art. 188 O.p. Sąd chciałby wskazać , iż nie znajdują one potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Wszystkie istotne okoliczności faktyczne mogące mieć znaczenie dla sprawy zostały wyjaśnione w toku postępowania, podjęte zostały niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, zebrano w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, a ocena wyników przeprowadzonego postępowania dowodowego znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec podatnika (Spółki) okazało się bezskuteczne, a członek zarządu pełnił swą funkcję w czasie powstania zaległości podatkowej. Skarżący na żadnym etapie postępowania nie wskazał mienia Spółki, które może posłużyć do zaspokojenia Skarbu Państwa z tytułu zaległości podatkowych objętych skarżoną decyzją, oraz, nie złożono we właściwym terminie wniosku o ogłoszenie upadłości.

Ponadto wbrew zarzutom skargi w zaskarżonych decyzjach odniesiono się do wniosków dowodowych pełnomocnika Skarżącego zawartych w piśmie z dnia 31 sierpnia 2012 r.

Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.z 2012 r., poz.270 t.j.) oddalił skargę.

| |