Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1200/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia del. SO Agnieszka Baran (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant specjalista Robert Powojski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi Z. K. i T. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz Z. K. i T. K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W 2016 r. przeprowadzona została przez Prezydenta W., kontrola podatkowa rozliczeń T.K. w podatku od nieruchomości, zakończona wydaniem protokołu kontroli, w którym ustalono, że skarżący – Z.K. i T.K. byli współwłaścicielami nieruchomości położonych: przy al [...] (działki nr [...] z obrębu [...] o pow. 341 m²), ul. [...] (działki nr [...] zabudowana budynkiem handlowo usługowym o pow. 727,20 m², 72/1 zabudowana budynkiem mieszkalnym o pow. 593,29 m², z obrębu [...] o całkowitej pow. 817 m²), ul. [...](działki nr [...] z obrębu [...] o pow. 325 m², zabudowana budynkiem mieszkalnym o pow. 52 m², budynkiem garażu o pow. 25 m² oraz budynkiem gospodarczym o pow. 22 m²), ul. [...] (działki nr [...] z obrębu [...] o pow. 599 m², zabudowanej budynkiem mieszkalnym o pow. 767,47 m²). W ocenie Prezydenta W. ww. budynki mieszkalne stanowiły budynki mieszkalne zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. W protokole kontroli wskazano, że skarżący nie wykazali do opodatkowania we właściwy sposób budynków i gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Do protokołu kontroli podatkowej skarżący – T.K. wniósł zastrzeżenia i wyjaśnienia, które nie zostały uwzględnione przy ustalaniu przez Prezydenta W. podstawy opodatkowania.

Prezydent W. decyzją z dnia [...] i [...] lutego 2016 r. ustalił skarżącym wymiar podatku od nieruchomości na rok 2016, odpowiednio dla nieruchomości położonej na ul. [...] oraz al. [...] (łącznie 22 175 zł) oraz ul. [...] (720 zł). Następnie dwoma decyzjami z dnia [...] grudnia 2016 r., po wznowieniu postepowania podatkowego, organ I instancji , odpowiednio uchylił w całości decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. (dotyczącą nieruchomości położonych przy ul. [...] i al. [...]) oraz uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. (dotycząca nieruchomości położonej przy ul. [...]) i ustalił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na rok 2016 r. r. w wysokości 46 998 zł, obejmującą nieruchomości położone przy:

- al. [...] (działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 341 m²) opodatkowana jako grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą,

- ul. [...] (działki nr [...] i nr [...] z obrębu [...]) opodatkowana jako grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, budowle związane z działalnością gospodarczą,

- ul. [...] (działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 325 m²) opodatkowana jako

grunty związane z działalnością gospodarczą, budynki związane z działalnością gospodarczą,

- ul. [...] (działka nr [...] z obrębu [...] o pow. 599 m²) opodatkowana jako grunty związane z działalnością gospodarczą, grunty pozostałe, budynki mieszkalne oraz budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Organ podatkowy pierwszej instancji odwołując się do treści art. 1a pkt 1 ust. 3, art. 5 ust. 1 pkt 1a i 1c, pkt 2a, 2b i 2 e oraz pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm., dalej "upol") przyjął, że zadeklarowane do opodatkowania nieruchomości jako związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, wobec czego podlegają opodatkowaniu według najwyższej stawki.

Skarżący w odwołaniu podnieśli, że aby budynek mieszkalny mógł być opodatkowany stawką właściwą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, musi być zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej a nie tylko znajdować się w posiadaniu przedsiębiorcy. W ocenie skarżących, jedynie te części budynku, które są zajęte na prowadzenie działalności i nie są wykorzystywane na cele mieszkalne powinny być opodatkowane stawką podatkową z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit b upol. Skarżący wskazali, iż nieruchomości znajdujące się na ul. [...] i [...] były przedmiotem umów najmu lokali mieszkalnych.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") utrzymało w mocy ww. decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2016 r. uchylającą własną decyzję z dnia [...] lutego 2016 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2016 w kwocie 720 złotych oraz ustalającą wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], ul. [...], ul. [...] oraz ul. [...] za 2016 rok w wysokości 46 998.

Na wstępie organ za niesporne uznał prowadzenie działalności gospodarczej przez skarżących oraz, iż ww. nieruchomości podlegające opodatkowaniu są przez nich wynajmowane i wykorzystywane na cele mieszkalne.

Odwołując się do art. 2 ust. 1 i 2 upol, stwierdzono, że opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty: budynki lub ich części i budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Wedle SKO, pojęcie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" sformułowano w treści wyjaśnia art. 1a ust. 1 pkt 3 upol, zgodnie z którym oznacza ono: grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit b tej ustawy, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

SKO podkreśliło, iż pomimo zajęcia lokalu i wykorzystywaniu go przez wynajmujących na cele mieszkaniowe jest on jednocześnie wykorzystywany na cele prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, mającej za przedmiot m.in. właśnie wynajem nieruchomości (spółka cywilna uzyskuje przychód z umów zawieranych z wynajmującymi). Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotem działalności gospodarczej skarżących prowadzonej w formie spółki cywilnej jest wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi, zatem nieruchomości te związane są z prowadzoną przez podatników działalnością gospodarczą. W ocenie SKO okoliczność wykorzystywania nieruchomości przez wynajmujących na cele mieszkaniowe nie sprawiał, że lokal ten należy opodatkować stawką właściwą dla budynków mieszkalnych. Natomiast zajęcie lub związanie tej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą skutkuje, zdaniem SKO opodatkowaniem według wyższej stawki podatku.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego:

- art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U z 2014 r., poz. 849 ze zm.) przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że za budynek mieszkalny zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej należy uznać również budynek mieszkalny posiadany przez podatników, prowadzących działalność gospodarczą, którzy zawarli umowę spółki cywilnej, amortyzujących przedmiotowy budynek, w sytuacji gdy budynek jest przedmiotem najmu na cele mieszkaniowe i nie jest w nim prowadzona ani przez wynajmujących ani przez najemców działalność gospodarcza, co w konsekwencji doprowadziło do opodatkowania posiadanego budynku według stawki przewidzianej w art. 5 ust 1 pkt. 2 lit b upol, podczas gdy w takiej sytuacji budynek powinien podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie ze stawką przewidzianą dla budynków mieszkalnych, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy;

- art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 2a pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a upol przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że grunty związane z budynkami mieszkalnymi posiadanymi przez podatników, stanowią grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co w konsekwencji doprowadziło do opodatkowania posiadanych przez podatników gruntów według stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. a upol dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy powinny one podlegać opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości zgodnie ze stawką dla gruntów pozostałych, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c tej ustawy;

- art. 1a ust. 1 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b upol przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w której błędnie przyjęto, że obiekty budowlane znajdujące się na nieruchomości przy ul. [...], podlegają opodatkowaniu według stawki przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt. 2 lit. b. upol, podczas gdy obiekty te nie spełniały kryteriów pozwalających na zakwalifikowanie ich jako budynki;

2) przepisów postępowania, tj. art. 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: "O.p.") w związku z art. 191 oraz 121 § 1 O.p. przez lakoniczne stwierdzenie przez SKO, że budynek mieszkalny jest wykorzystywany przez skarżących na cele prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, podczas gdy okoliczności takie nie wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i nie zostały wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO, przez co uzasadnienie to nie spełnia wymogów przewidzianych dla treści decyzji podatkowej, a takie działanie SKO godzi w podstawowe zasady prowadzenia postępowania podatkowego, w tym obowiązek oparcia się na całokształcie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz zasadę pogłębiania zaufania do organów podatkowych.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej interpretacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej jako: "ppsa"), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).

Skarga jest zasadna.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy dwóch kwestii. Pierwszą z nich stanowi kwestia opodatkowania budynków mieszkalnych posiadanych przez skarżących (a ściślej – stawki, według której budynki te winny zostać opodatkowane). Druga z nich odnosi się do opodatkowania zabudowań znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...], podczas gdy – zdaniem skarżących – nie spełniają kryteriów budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Zdanie sądu w odniesieniu do obu spornych zagadnień rację należy przyznać stronie skarżącej.

Przechodząc do omówienia kwestii stawki właściwej dla opodatkowania budynków mieszkalnych znajdujących się w posiadaniu skarżących, należy w pierwszej kolejności powołać stosowne przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Jest to tym bardziej celowe, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji przytoczył te przepisy, ale w brzmieniu innym niż obowiązujące w roku 2016 (którego dotyczy niniejsze postępowanie). Być może było to jedną z przyczyn nieprawidłowego rozpoznania odwołania skarżących od decyzji organu I instancji.

Zgodnie z treścią art. 1a ust. 1 pkt 3 upol użyte w ustawie określenia grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej oznaczają grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Ten ostatni przepis stanowi natomiast, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:

1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;

2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d;

3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409, z późn. zm.), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ww. ustawy, Rada gminy, w drodze uchwały, określa wysokość stawek podatku od nieruchomości, z tym że stawki nie mogą przekroczyć rocznie:

1) od gruntów:

a) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków - 0,62 zł(19) od 1 m2 powierzchni,

b) (20) pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych - 4,58 zł od 1 ha powierzchni,;

c) pozostałych, w tym zajętych na prowadzenie odpłatnej statutowej działalności pożytku publicznego przez organizacje pożytku publicznego - 0,30 zł(21) od 1 m2 powierzchni,

d) (22) niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. poz. 1777), i położonych na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego - 3 zł od 1 m2 powierzchni;

2) od budynków lub ich części:

a) mieszkalnych - 0,51 zł(23) od 1 m2 powierzchni użytkowej,

b) związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej - 17,31 zł(24) od 1 m2 powierzchni użytkowej,

Z treści powołanych przepisów wynika jednoznacznie, że budynek mieszkalny znajdujący się w posiadaniu przedsiębiorcy – na podstawie art. 1a ust 2a upol nie "zalicza się" do budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podobnie, do gruntu związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej "nie zalicza się" gruntu związanego z tym budynkiem mieszkalnym. Zatem znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy budynki mieszkalne oraz grunty związane z tymi budynkami zostały wyłączone z definicji gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy budynki mieszkalne mogą zostać opodatkowane według podwyższonej stawki, o której mowa w art. 5 pkt 2) lit. b) upol jedynie w takiej sytuacji, gdy budynki te (mieszkalne) będą "zajęte" na prowadzenie działalności gospodarczej, o czym przepis ten stanowi. Użyty w nim zwrot "zajęte" na prowadzenie działalności gospodarczej należy – zdaniem sądu rozumieć w taki sposób, jako to zostało wskazane w skardze, tj. że takim budynku (mieszkalnym) prowadzona jest działalność gospodarcza. Nie ma bowiem podstaw by dwa różne słowa użyte przez ustawodawcę w powołanych przepisach ("związane" i "zajęte") rozumieć tak samo.

W świetle powołanych przepisów nieprawidłowe jest stanowisko SKO wyrażone w końcowej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji w myśl którego "zajecie lub związanie tej nieruchomości z prowadzoną działalnością gospodarczą skutkuje bowiem opodatkowaniem go wg wyższej stawki podatku". Organ II instancji uznaje bowiem, że dla opodatkowania budynku mieszkalnego najwyższą stawką wystarczające jest by znajdował się on w posiadaniu przedsiębiorcy. Stanowisko takie jest sprzeczne z treścią powołanych wcześniej przepisów.

Poza sporem pozostaje w niniejszej spawie, że sporne budynki są to budynki mieszkalne. Poza sporem, pozostaje również, że w takim celu (mieszkalnym) są wykorzystywane przez ich najemców. Jak to słusznie zostało podniesione w skardze – okoliczności te przyznał to również organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zostało wprost wskazane, że w przedmiotowej sprawie nie jest kwestią sporną, że nieruchomości podlegające opodatkowaniu są wynajmowane przez podatników i wykorzystywane na cele mieszkalne. Świadczy o tym również stanowisko SKO, zgodnie z którym "fakt wykorzystywania nieruchomości przez wynajmujących na cele mieszkalne nie sprawia, że lokal ten należy opodatkować stawką właściwą dla budynków mieszkalnych". Okoliczność ta wynika jednoznacznie ze zgromadzonego materiału dowodowego.

W toku prowadzonego postępowania kontrolnego skarżący złożyli do akt sprawy umowy najmu dotyczące lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku przy ul. [...] oraz budynku przy ul. [...].

Ze złożonych umów wynika, że w odniesieniu do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] zawarta została umowa najmu z 11 czerwca 2015 roku Została ona zawarta na czas oznaczony – 12 miesięcy (od 1sierpnia 2015 roku do 31 lipca 2016 roku), a w jej treści zaznaczono, ze nieruchomość jest przeznaczona wyłącznie dla celów mieszkalnych i będzie wykorzystywana przez przedstawiciela najemcy w całości na cele mieszkalne jego i jego rodziny. W okresie wcześniejszym, od 15 kwietnia 2013 roku do 31 sierpnia 2015 roku, lokal nr [...] był przedmiotem umowy najmu z 22 marca 2013 roku. Jak wynika z treści umowy, został on wynajęty na cele mieszkalne. Sąd zauważa pokrywanie się dat czasu trwania najmu w ww. umowach. Umowa przewidywała sytuacje które mogą być podstawą jej rozwiązania. Jak wynika z treści pisma z 5 listopada 2014 roku, umowa najmu z 22 marca 2013 roku została rozwiązana w okresie wcześniejszym, z uwagi na odwołane najemcy z placówki dyplomatycznej. Jak wynika z treści pisma przekazanie lokalu miało nastąpić 30 stycznia 2015 roku. W okresie od 1 września 2009 roku do 31 marca 2013 roku lokal nr [...] był przedmiotem najmu na podstawie umowy z 3 lipca 2009 roku. Również ta umowa została zawarta w intencji wykorzystania przedmiotowego lokalu na cele mieszkalne.

Również w odniesieniu do lokalu nr [...] przy ul. [...] zostały przez skarżących złożone umowy najmu. W treści tych umów został wskazany cel wykorzystania lokalu na cele mieszkaniowe. O takim celu zawarcia umów najmu świadczy również czas obowiązywania każdej z tych umów. I tak umowa najmu z 23 lipca 2012 roku zawarta na czas oznaczony 24 miesięcy od 10 sierpnia 2012 roku do 9 sierpnia 2014 roku. Jak wynika z treści § 2 ust. 1 przedmiotowej umowy, lokal nr [...] (oznaczony w umowie jako nieruchomość) miał być w całości wykorzystywany na cele mieszkalne najemcy i jego żony. We wcześniejszym okresie, lokal nr [...] był przedmiotem najmu na podstawie umowy z 29 lipca 2009 roku. Umowa została zawarta na czas oznaczony od 30 lipca 2009 roku do 31 sierpnia 2010 roku. Od 1 września 2010 roku umowa przekształciła się w umowę zawartą na czas nieoznaczony. Zgodnie z jej treścią lokal miał być wykorzystywany przez najemcę i jego rodzinę na cele mieszkalne. Zatem, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że sporny budynek jest wykorzystywany dla celów mieszkaniowych.

Skoro poza sporem pozostaje w niniejszej sprawie, że przedmiotowy budynek nie jest zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej, tj. nie jest w nim prowadzona działalność gospodarcza ani przez skarżących, ani przez ich najemców, to nie ma podstaw do opodatkowania go według wyższej stawki (przewidzianej jak dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej). Raz jeszcze należy podkreślić, że w odniesieniu do budynków mieszkalnych, dla opodatkowania ich podwyższoną stawką podatku, nie jest wystarczające aby znajdowały się one w posiadaniu przedsiębiorcy. Konieczne jest jeszcze, aby taki budynek był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej – "zajęty" na jej prowadzenie. Zdaniem sądu nie ma podstaw by posiadanie budynku utożsamiać go z zajęciem na prowadzenie działalności, jak to zdaje się czynić SKO. Przyjęcie takiego stanowiska przeczyłoby racjonalności przepisu art. 1a ust. 2a pkt 1) upol, który budynki mieszkalne oraz związane z nimi grunty wyłącza spod pojęcia "gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej".

W okolicznościach niniejszej sprawy w pełni aktualne jest stanowisko wyrażone przez tutejszy sąd w uzasadnieniu wyroku z 16 stycznia 2019 roku w sprawie sygn. akt III SA/Wa 697/18. Sąd wskazała w nim, że fakt, że formą prowadzonej przez właścicieli działalności gospodarczej jest spółka cywilna wynajmująca nieruchomości i zarządzająca nimi, że budynek jest ujęty w ewidencji środków trwałych oraz że podlega amortyzacji w podatku dochodowym, nie zmienia faktu, iż budynek ten nie był zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej. Takiej działalności w budynku nie prowadzą, jak podali, sami Skarżący, nie prowadzą jej też najemcy. "Zajęcie" na prowadzenie działalności gospodarczej należy rozumieć dosłownie, zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego wyrazu, czyli jako uczynienie z budynku miejsca, w którym prowadzona jest działalność. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawie przyjmuje ten pogląd za własny, zaznaczając, że okoliczność iż w przedmiotowym budynku nie była prowadzona działalność gospodarcza jest niesporny.

W ocenie sądu skarżący słusznie zarzucają zaskarżonej decyzji naruszenie również art. 1a ust. 1 pkt 1 upol, w odniesieniu do opodatkowania zabudowań na nieruchomości przy ul. [...]. Zgodnie s treścią powołanego przepisu, użyte w ustawie określenie budynek oznacza obiekt budowalny w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Na wstępie tej części rozważań należy zaznaczyć, że pomimo podniesienia w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutu odnoszącego się do zabudowań na nieruchomości przy ul [...] organ II instancji pominął go całkowicie i nie odniósł się do argumentacji skarżących. Skoro jednak SKO utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, to należy uznać, że jego zdaniem zasadne jest opodatkowanie zabudowań znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...] jako budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zdaniem sądu w odniesieniu do omawianego zarzutu skargi istotne znaczenie ma znajdujący się w aktach administracyjnych protokół oględzin z 5 sierpnia 2016 roku (z którego wynika, że oględziny zostały przeprowadzone 4 sierpnia 2016 roku). Jak wynika z treści tego dokumentu przedmiotem oględzin były należące do skarżących nieruchomości położone w W.: przy ul. [...], przy ul. [...], przy ul. [...] oraz przy Al. [...] (działka o nr ewidencyjnym [...]). Jak wynika z protokołu na nieruchomości przy ul. [...] znajdują się trzy murowane budynki, w tym jeden mieszkalny. Jak wynika z opisu budynku mieszkalnego zamieszczonego w omawianym protokole, jest to budynek posiadający jedną kondygnację naziemną oraz podpiwniczenie. W protokole stwierdzono, że budynek nie posiada pokrycia i konstrukcji dachu, jest "nieużytkowany, niezamieszkały, pusty". Kolejny budynek, przylegający do mieszkalnego został opisany jako "pozostałości garażu". Wskazano również w protokole, że w dacie oględzin był całkowicie pozbawiony dachu i części ścian zewnętrznych. Także w odniesieniu do trzeciego z budynków znajdujących się na przedmiotowej działce zostało wskazane, że jest on pozbawiony dachu (pokrycia i konstrukcji).

Informacje zawarte w protokole oględzin są w niniejszej sprawie niesporne. Zostały one uwzględnione również w protokole kontroli podatkowej z 8 sierpnia 2016 roku. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji z [...] grudnia 2016 roku zostało wskazane – w oparciu o ww. protokół – że budynki były pozbawione dachów. Organ wskazał też, że ze względu na zły stan techniczny (groziły zawaleniem) zostały rozebrane. Organ I instancji zaznaczył, że rozbiórka pokryć dachowych przedmiotowych budynków nie odbyła się w ramach w ramach prac rozbiórkowych prowadzonych na podstawie pozwolenia na rozbiórkę i stosownego dziennika rozbiórki. Organ I instancji wskazał, że w okresie objętym kontrolą budynki były zaewidencjonowane w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Prezydenta W.

Z powyższego wynika, że poza sporem pozostaje, że zabudowania znajdujące się na należącej do skarżących nieruchomości przy ul. [...] były całkowicie pozbawione dachu. Słusznie zatem podnoszą skarżący, że nie spełniały one definicji budynku, o której mowa w art. 1a ust. 1 pkt 1) upol. Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 maja 2018 roku w sprawie sygn. akt II FSK 1272/16. Sąd wskazał w nim, że obiekt całkowicie i trwale pozbawiony dachu przestaje być budynkiem w rozumieniu prawa podatkowego, a nawet obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. W konsekwencji, jako niezasadne należało uznać stanowisko organów podatkowych, które dokonały opodatkowania tych obiektów jako budynków (związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej). Zdaniem sądu słuszności stanowiska organów nie broni również okoliczność podnoszona w decyzji organu I instancji, że sporne zabudowania były ujawnione jako budynki w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.

W ocenie sądu, związanie organów podatkowych danymi wynikającymi z przedmiotowej ewidencji nie ma jednak charakteru bezwzględnego i w pewnych sytuacjach możliwe (a nawet konieczne) jest zweryfikowanie przez organ podatkowy danych wynikających z ewidencji z innymi dowodami. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie również w orzecznictwie sądów administracyjnych. W uzasadnieniu wyroku z 25 kwietnia 2018 r. w sprawie sygn. akt I SA/Sz 18/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zgodził się z zasadą, w myśl której dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków są wiążące dla organów podatkowych. Podkreślił jednak, że chodzi nie o jakiekolwiek dane, ale o dane prawidłowe, co zmienia zasadniczo optykę tego zagadnienia i wpływa istotnie na prawo strony nie tylko do prawidłowego, zgodnego ze stanem faktycznym odzwierciedlenia danych ewidencyjnych, ale co więcej, otwiera jej możliwość dochodzenia swoich praw w zakresie prawidłowości ustalenia jej obowiązków o charakterze publicznoprawnym, w tym obowiązków prawno-podatkowych ustalanych w oparciu o dane ewidencyjne. Sąd w omawianym orzeczeniu stwierdził, że należy sprzeciwić się takiemu rozumieniu art. 21 ust. 1 p.g.k., które prowadziłoby do wydania przez organ podatkowy rozstrzygnięć na podstawie ewidencji gruntów niezgodnej ze stanem rzeczywistym a równocześnie z oczywistym pokrzywdzeniem podatnika.

Również w wyroku z 9 lipca 2015 roku w sprawie sygn. akt II FSK 1457/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, odnosząc się do uchwały składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, że reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych - niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji.

Zdaniem sądu istotna argumentacja w przedmiotowej kwestii została powoła w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z 13 września 2018 roku w sprawie sygn. akt II FSK 550/18. Sąd stwierdził w nim, że w formalistyczna wykładnia art. 21 Prawa geodezyjnego i kartograficznego nie może prowadzić do ograniczenia fundamentalnej dla postępowania podatkowego zasady prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.).

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę przyjmuje argumentację powołaną w powyższych orzeczeniach za własną. Zdaniem sądu w okolicznościach niniejszej sprawy, w kontekście zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, niesłuszne było opodatkowanie zabudowań na nieruchomości przy ul. [...] w oparciu o dane ujawnione w ewidencji gruntów i budynków. W toku bowiem czynności kontrolnych, w trakcie przeprowadzonych oględzin organ I instancji ustalił jednoznacznie, że przedmiotowe zabudowania nie mają cech budynku – nie mają dachu. W drodze tego dowodu zostało obalone – zdaniem sądu – domniemanie zgodności danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem nieruchomości. Zauważyć przy tym należy, że oględziny były przeprowadzone w sierpniu 2016 roku, tj. w okresie którego dotyczy niniejsza sprawa. W tych okolicznościach, przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło – w ocenie sądu – do powołanej wcześniej zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 122 ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, uznając skargę za uzasadnioną, sąd uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) pkt a) ppsa.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa w zw. art. 205 § 2 w zw. 205 § 4 ppsa. Na kwotę zasądzoną z tego tytułu na rzecz skarżących składają się: wpis od skargi – 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa – 17 zł.