Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 398/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: *Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 169  par 1 i par 2  w  zw. z art. 14 h
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Maria Tkacz - Rutkowska, Sędziowie: Sędzia WSA - Anetta Chołuj, Sędzia WSA - Jadwiga Danuta Mróz (sprawozdawca), Protokolant: Justyna Tatar, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2014 r. sprawy ze skargi : A spółka z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [..] nr [...] w przedmiocie: pozostawienia bez rozpatrzenia wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji dotyczącej podatku od towarów i usług: I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] nr [...]; II. określa, że postanowienia wymienione w pkt I nie podlegają wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów na rzecz skarżącego A spółka z o.o. w W. kwotę 357,00 (słownie; trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A spółki z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Spółka, strona, wnioskodawca) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów z [...] (nr [...]) utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] (nr [...]) w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania wniosku strony o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego (dalej: interpretacja indywidualna) dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie powstania obowiązku podatkowego i korekty podatku naliczonego w związku z przekazaniem przez Spółkę przedsiębiorstwa na rzecz Związku (pyt.:1,3 i 4) oraz w zakresie obowiązku wystawienia faktur VAT w związku z przejęciem przez Związek zobowiązań wynikających z umów zawartych przez Spółkę, za które Związek ponosić będzie odpowiedzialność (pyt. 7).

We wniosku z 7 sierpnia 2013 r. o wydanie interpretacji indywidualnej strona, przedstawiając zdarzenie przyszłe, wskazała, że podstawową działalnością Spółki jest świadczenie usług związanych z utrzymaniem urządzeń i infrastruktury służącej prowadzeniu działalności przez A (dalej: Związek), który posiada status przedsiębiorstwa wodociągowo – kanalizacyjnego, w rozumieniu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. nr 123, poz. 858 ze zm.) i jest jedynym wspólnikiem Spółki. Związek został założony przez gminy w celu wspólnego wykonywania zadań służących zaspokojeniu potrzeb mieszkańców gmin w zakresie zaopatrzenia w wodę, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz utrzymania związanych z tym urządzeń.

Związek rozważa możliwości restrukturyzacji majątku Spółki (konsolidacji majątku Związku i Spółki). Jeden z wariantów przewiduje podjęcie przez Zgromadzenie Wspólników Spółki uchwały w sprawie nabycia przez Spółkę od Związku udziałów w celu ich umorzenia (art. 199 § 1 k.s.h.). Spółka nabędzie od Związku 193.305 udziały o łącznej wartości nominalnej 96.652.500 zł. Po umorzeniu udziałów Związek będzie posiadał 10 udziałów o łącznej wartości nominalnej 5.000 zł. Jako wynagrodzenie za zbywane w celu umorzenia udziały Związek otrzyma przedsiębiorstwo Spółki, na które składać się będą aktywa Spółki, w tym w szczególności:

1) prawa własności środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, za pomocą których Spółka prowadzi działalność gospodarczą;

2) prawa i obowiązki wynikające z umów związanych z przedmiotem działalności Spółki, w szczególności umowy o dostawę mediów, usług telekomunikacyjnych, najmu, dzierżawy, leasingu;

3) prawa i obowiązki z umów zawartych z pracownikami;

4) środki pieniężne ( w całości lub w części, w zależności od przyjętego sposobu zaspokojenia wierzycieli Spółki);

5) wierzytelności Spółki.

We wniosku opisano także jakie zobowiązania będą uwzględnione przy obliczaniu wartości przedsiębiorstwa oraz możliwe warianty regulowania zobowiązań i rozliczeń z tego tytułu między Spółką a Związkiem.

Na gruncie tak opisanego zdarzenia przyszłego, Spółka sformułowała dziewięć pytań, z których podatku od towarów i usług dotyczyły pytania nr 1, nr 3, nr 4 i nr 7:

(1) czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym dojdzie do przekazania przez Spółkę do Związku przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: u.p.t.u.) ?;

(3) czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w związku z zapłatą wynagrodzenia za umarzane udziały, po stronie Spółki powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług ?;

(4) czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Spółka zobowiązana będzie do dokonania korekty podatku naliczonego, który wystąpił przy zakupie przez Spółkę składników majątku przekazanych do Związku, na podstawie art. 91 ust. 7 u.p.t.u.? ; (7) czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Spółka będzie uprawniona na podstawie art. 8 ust. 2a w związku z art. 106 ust. 1 u.p.t.u. do wystawienia faktur VAT (tzw. refaktur) na rzecz Związku, na tę część zobowiązań wynikających z umów zawartych przez Spółkę, za które na podstawie art. 554 K.c. Związek ponosić będzie odpowiedzialność, a które dotyczyć będą usług nabytych po przekazaniu przedsiębiorstwa na rzecz Związku ?.

Spółka przedstawiła też własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego odnosząc się do poszczególnych pytań.

Dyrektor Izby Skarbowej, powołując przepis art. 169 §1 i §2 w związku z art. 14h ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – dalej: O.p.), wezwał Spółkę do uzupełnienia złożonego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej o dokumenty z których wynika prawo do działania w imieniu strony oraz o uzupełnienie opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego o następujące informacje:

1) czy przedmiotem przekazania przez Spółkę do Związku będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm. – dalej K.c.) ?;

2) jeżeli nie, to czy majątek będący przedmiotem przekazania będzie spełniał wymogi wskazane w definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa sformułowanej w art. 2 pkt 27e u.p.t.u., tj. czy majątek ten jest wyodrębniony:

(a) na płaszczyźnie organizacyjnej, tj. czy stanowi wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań) przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo realizujące te zadania ?;

(b) na płaszczyźnie finansowej, tj. czy posiada samodzielność finansową, pozwalającą na autonomiczne funkcjonowanie w obrocie gospodarczym oraz czy na podstawie prowadzonej przez wnioskodawcę ewidencji księgowej możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do wyodrębnionej działalności, przez co możliwe jest określenie jej wyniku finansowego ?;

3) na czym będzie polegało przejęcie, na podstawie art. 519 K.c., przez Związek zobowiązań Spółki oraz przeniesienie odpowiedzialności na Związek za zobowiązania Spółki w trybie art. 554 K.c. ?;

4) za jakie zobowiązania będzie ponosić odpowiedzialność Związek na podstawie art. 554 K.c. ?;

5) jakie zobowiązania przejmie od Spółki Związek w trybie art. 519 K.c.;

6) na jakiej podstawie prawnej Spółka będzie dokonywał rozliczeń zobowiązań w ramach których to rozliczeń Spółka będzie obciążać Związek oraz na jakiej podstawie prawnej Związek obciąży Spółkę, skoro na podstawie art. 519 K.c. następuje przejęcie długu i art. 554 K.c. przeniesienie odpowiedzialności na Związek, wartość zobowiązań jest uwzględniona w wartości przedsiębiorstwa ?.

Spółka w piśmie z 4 listopada 2013 r. odnosząc się do ww. pytań wyjaśniła, że: "wyłącznym przedmiotem transakcji ma być prawie cały majątek Spółki (...)". Zdaniem strony, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym przedmiot transakcji stanowić będzie niewątpliwie zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej, a ponadto:

- aktywa będące przedmiotem transakcji stanowić będą samodzielną organizacyjnie i funkcjonalnie całość, przeznaczoną do prowadzenia działalności gospodarczej;

- Związek nabędzie wszystkie składniki majątkowe potrzebne do prowadzenia działalności gospodarczej;

- przy wykorzystaniu nabytych składników majątku Związek będzie mógł prowadzić działalność gospodarczą w takim samym zakresie i charakterze co Spółka;

- Związek, w trybie art. 519 K.c., przejmie od Spółki zobowiązania związane z działalnością gospodarczą prowadzaną przy pomocy przejętych od Spółki składników majątku (szczegółowy opis zasad i warunków przejmowania zobowiązań został opisany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz w dalszej części niniejszego pisma);

- Związek, w zakresie w jakim nie będzie mógł przejąć długów Spółki w trybie art. 519 K.c., będzie ponosić odpowiedzialność za zobowiązania Spółki na podstawie art. 554 K.c. (szczegółowy opis zasad i warunków ponoszenia przez Związek odpowiedzialności za zobowiązania Spółki został opisany we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej oraz w dalszej części niniejszego pisma);

- Związek, na podstawie art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (tekst jednolity Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94), przejmie zakład pracy i stanie się pracodawcą dla pracowników Spółki.

W ocenie strony, wszystkie przedstawione wyżej okoliczności jednoznacznie wskazują, że przedmiotem transakcji opisanej w zdarzeniu przyszłym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c., zgodnie z którym przedsiębiorstwo stanowi zorganizowany zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawca podkreślił jednak, że kwestia zakwalifikowania przedmiotu transakcji jako przedsiębiorstwa nie stanowi elementu zdarzenia przyszłego, lecz jedynie element jego własnego stanowiska.

Na wypadek gdyby organ nie podzielił poglądu, co do możliwości zakwalifikowania przedmiotu transakcji jako przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 K.c., wnioskodawca poinformował, że majątek będący przedmiotem transakcji opisanej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej jest wyodrębniony (w tym sensie, że obejmuje on praktycznie całość majątku Spółki) na płaszczyźnie organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.

Do pisma strona dołączyła dokumenty potwierdzające umocowanie dla osób dzielących w imieniu Spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia [...], pozostawił bez rozpatrzenia wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług w zakresie powstania obowiązku podatkowego i korekty podatku naliczonego w związku z przekazaniem przez Spółkę przedsiębiorstwa na rzecz Związku (pyt.: nr 1, nr 3 i nr 4) oraz w zakresie obowiązku wystawienia faktur VAT w związku z przejęciem przez Związek zobowiązań wynikających z umów zawartych przez Spółkę, za które Związek ponosić będzie odpowiedzialność (pyt. nr 7).

W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie udzielenia interpretacji przepisów prawa podatkowego jest postępowaniem specyficznym, w którym składający wniosek o wydanie interpretacji ma obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., organ wydający interpretację może przyjąć za podstawę swoich rozważań wyłącznie stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Zdaniem organu interpretacyjnego, aby wydać interpretację indywidualną w zakresie wskazanym w pytaniach nr 1, nr 3, nr 4 i nr 7 należało ustalić czy przedmiotem przekazania będzie przedsiębiorstwo, w odniesieniu do którego zastosowanie znajdzie art. 6 pkt 1 u.p.t.u., ze wszystkimi konsekwencjami. W związku z powyższym niezbędne było doprecyzowanie przez wnioskodawcę zdarzenia przyszłego o informacje "czy przedmiotem przekazania przez Spółkę do Związku będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c."

Ponieważ Spółka, w odpowiedzi na wezwanie, jednoznacznie wskazała, że informacja o uznaniu przedmiotu przekazania za przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c. nie stanowi elementu zdarzenia przyszłego, a jedynie element stanowiska własnego wnioskodawcy, Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, że wnioskodawca nie uzupełnił przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego o informację konieczną do wydania interpretacji indywidualnej, tj. nie dopełnił warunków, o których mowa w art. 14b §3 w związku z art. 169 §1 O.p. Z tych względów, powołując przepisy art. 14g §1 O.p. oraz art. 14b § 3 tej ustawy wniosek strony o wydanie interpretacji indywidualnej pozostawił bez rozpoznania.

W zażaleniu strona wnosząc o uchylenie postanowienia zarzuciła naruszenie:

1) art. 14b § 3 oraz art. 14g § 1 O.p. poprzez pozostawienie wniosku o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego bez rozpatrzenia pomimo, że wniosek Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej spełniał wszystkie wymogi wskazane w przepisach obowiązującego prawa, w szczególności wskazane w przepisie art. 14b § 3 O.p., a okoliczności zdarzenia przyszłego były przedstawione w sposób jasny i umożliwiający wydanie interpretacji indywidualnej;

2) naruszenie art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz art. 121 O.p. poprzez pozostawienie wniosku Spółki bez rozpatrzenia, podczas gdy w tożsamych sprawach (tj. takich w których wnioskodawcy dokonując opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wnosili o dokonanie oceny, czy składniki majątku stanowią przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa) Minister Finansów badał, czy w stanie faktycznym/ zdarzeniu przyszłym doszło (dojdzie) do transakcji mającej za przedmiot przedsiębiorstwo lub jego zorganizowaną część i wydawał indywidualne interpretacje, a więc podejmował rozstrzygnięcie merytoryczne.

W treści zażalenia strona wskazała, że organ podatkowy wydając interpretację indywidualną zobowiązany jest ocenić charakter opisanej we wniosku transakcji. Zdaniem strony, żaden przepis nie uprawnienia organów interpretacyjnych do żądania od wnioskodawców oceny prawnej podanego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Ponadto Spółka przytoczyła fragmenty interpretacji indywidualnych, w których organ zajął stanowisko, mimo braku oceny wnioskodawcy co do charakteru zbywanych składników majątkowych.

Dyrektor Izby Skarbowej - postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wyjaśniając, że wydając interpretację indywidualną opiera się wyłącznie na przedstawionym przez wnioskodawcę stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym). Z tego względu może żądać od wnioskodawcy uszczegółowienia opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) jeśli uzna to za niezbędne do dokonania jego prawidłowej kwalifikacji prawnej. Zaznaczył, że to na organie wydającym interpretację spoczywa obowiązek dokonania oceny, czy stan faktyczny został przedstawiony przez wnioskodawcę wyczerpująco, czy też nie.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, w niniejszej strona w sposób dalece niewystarczający przedstawiła skomplikowane relacje pomiędzy Spółką a Związkiem po dokonanej restrukturyzacji. Niejednoznaczność opisanego zdarzenia przyszłego nie pozwalała w sposób niebudzący wątpliwości rozstrzygnąć zagadnienia będącego przedmiotem wniosku w zakresie podatku od towarów i usług. Organ odwoławczy podkreślił, że bez wpływu na niniejszą sprawę pozostaje fakt wydania stronie interpretacji indywidualnej z [...] (sygn. [...]) w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych. Wydając bowiem powyższą interpretację, organ odwołał się do regulacji zawartej w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych, która odsyła wprost do stosowania na gruncie tego podatku definicji przedsiębiorstwa zawartej w przepisach Kodeksu cywilnego. Ponieważ w ustawie o podatku od towarów i usług brak jest takiego odesłania, dlatego kluczowe było ustalenie, czy będący przedmiotem wniosku zespół składników materialnych i niematerialnych stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c.

Ponadto strona w odpowiedzi na wezwanie jednoznacznie wskazała, że nie jest to uzupełnienie zdarzenia przyszłego, lecz dodatkowe wyjaśnienie w zakresie uzasadnienia stanowiska wnioskodawcy. Tak udzielona odpowiedź nie pozwalała organowi na stwierdzenie, czy przedmiotem przekazania będzie przedsiębiorstwo, o którym mowa w art. 6 pkt 1 u.p.t.u.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu Spółka wniosła o uchylenie postanowień wydanych w obu instancjach przez Dyrektora Izby Skarbowej w P., podnosząc zarzuty identyczne jak w zażaleniu oraz dodatkowo zarzuciła naruszenie art. 121 w związku z art. 14h O.p. przez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych arbitralnym działaniem, w sytuacji gdy skarżąca miała prawo oczekiwać, że jej sprawa zostanie rozpatrzona, tak jak tożsame sprawy innych podatników. Strona skarżąca wyjaśniła, że w innych sprawach organ wydał interpretację indywidualną, pomimo że w stanach faktycznych nie została zawarta ocena charakteru składników majątkowych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. nr z 2012 r., poz. 270 – dalej: "P.p.s.a.") ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W sprawie sporna jest kwestia czy zakres, żądanego przez, działającego z upoważnienia Ministra Finansów, Dyrektora Izby Skarbowej, uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej został ustalony przez ten organ prawidłowo i czy wyjaśnienia złożone przez stroną w piśmie z dnia 4 listopada 2013 r., wraz z informacjami przedstawionymi we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, uzasadniały pozostawienie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpoznania.

Zgodnie z art. 14b § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna zawiera, stosownie do art. 14c § 1 i § 2 O.p., ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym (§1), a w przypadku uznania stanowiska wnioskodawcy za nieprawidłowe zawiera wskazanie stanowiska prawidłowego wraz z uzasadnieniem prawnym (§2).

W postępowaniu w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, zgodnie z art. 14h O.p., ma zastosowania art. 169 §1-2 tej ustawy. Z powołanych przepisów wynika, że możliwe jest żądanie przez organ wydający interpretację indywidualną, uzupełnia braków formalnych pisma, jakim jest wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, także w zakresie elementów wskazanych w art. 14b § 3 O.p., tj. elementów stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Należy jednak zastrzec, że organ zobowiązany do wydania interpretacji, działając w trybie art. 169 § 1 O.p. nie może żądać od wnioskodawcy modyfikowania stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji, ani przedstawionej we wniosku oceny prawnej stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). W tym trybie organ może żądać jedynie uzupełnienia wniosku o takie elementy bez których nie jest możliwa ocena czy stanowisko przedstawione we wniosku i ocena prawna są prawidłowe czy też błędne. Elementy które wnioskodawca winien uzupełnić organ wydający interpretacją indywidualną winien wskazać w wezwaniu, wyjaśniając dlaczego ich brak uniemożliwia wydanie interpretacji. Interpretacja indywidualna ma bowiem na celu uzyskanie stanowiska Ministra Finansów w zakresie rozumienia przepisów prawa podatkowego na gruncie przedstawionego przez wnioskodawcę, a nie ustalonego przez organ podatkowy, stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Wezwanie wnioskodawcy do uzupełnienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) opisanego we wniosku organ wydający interpretację indywidualną zobowiązany jest ograniczyć do takich danych, które nie doprowadzą do przerzucenie ciężaru wykładni przepisów prawa na wnioskodawcę, a jedyne pozwolą na uzyskanie informacji niezbędnych do oceny prawidłowości stanowiska wnioskodawcy.

Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który nie spełnia wymogów określonych w art. 14b § 3 O.p., i nie zostanie uzupełniony na wezwanie organu, zgodnie z art. 14g § 1 O.p., pozostawia się bez rozpoznania.

W rozpoznawanej sprawie Spółka wskazała, że Związek jako jedyny udziałowiec Spółki, rozważa możliwości restrukturyzacji majątku Spółki (konsolidacji majątku Związku i Spółki). Restrukturyzacja będzie polegać na nabyciu przez Spółkę od Związku udziałów w celu ich umorzenia. Jako wynagrodzenie za zbywane w celu umorzenia udziały Związek otrzyma przedsiębiorstwo Spółki, na które składać się będą aktywa Spółki, w tym w szczególności:

– prawa własności środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, za pomocą których Spółka prowadzi działalność gospodarczą;

– prawa i obowiązki wynikające z umów związanych z przedmiotem działalności Spółki, w szczególności umowy o dostawę mediów, usług telekomunikacyjnych, najmu, dzierżawy, leasingu;

– prawa i obowiązki z umów zawartych z pracownikami,

– środki pieniężne ( w całości lub w części, w zależności od przyjętego sposobu zaspokojenia wierzycieli Spółki);

– wierzytelności Spółki.

We wniosku opisano także jakie zobowiązania będą uwzględnione przy obliczaniu wartości przedsiębiorstwa oraz możliwe warianty wzajemnego rozliczenia (między Spółką a Związkiem) z tytułu zapłaconych przez Związek zobowiązań Spółki, związanych z przejętym majątkiem Spółki.

Na gruncie tak opisanego zdarzenia przyszłego, Spółka zadała m in. następujące pytania:

(1) czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym dojdzie do przekazania przez Spółkę do Związku przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: u.p.t.u.) ?;

(3) czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w związku z zapłatą wynagrodzenia za umarzane udziały, po stronie Spółki powstanie obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług ?;

(4) czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Spółka zobowiązana będzie do dokonania korekty podatku naliczonego, który wystąpił przy zakupie przez Spółkę składników majątku przekazanych do Związku, na podstawie art. 91 ust. 7 u.p.t.u.? ; (7) czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Spółka będzie uprawniona na podstawie art. 8 ust. 2a w związku z art. 106 ust. 1 u.p.t.u. do wystawienia faktur VAT (tzw. refaktur) na rzecz Związku, na tę część zobowiązań wynikających z umów zawartych przez Spółkę, za które na podstawie art. 554 K.c. Związek ponosić będzie odpowiedzialność, a które dotyczyć będą usług nabytych po przekazaniu przedsiębiorstwa na rzecz Związku ?.

Przedstawiając zaś własne stanowisko w sprawie, strona stwierdziła, że jakkolwiek przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia przedsiębiorstwa, to należy rozumieć, że w art. 6 ust. 1 u.p.t.u chodzi o przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisu art. 551 K.c. i w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym dojdzie do przekazania na rzecz Związku przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.p.t.u.

Odnosząc się do kolejnego zagadnienie, strona stwierdziła, że nie będzie, na podstawie art. 91 ust. 9 u.p.t.u., zobowiązana do korekty podatku od towarów i usług, gdyż w przypadku zbycia przedsiębiorstwa ewentualne korekty dokonywane są przez nabywcę przedsiębiorstwa. Wskazała też, że Spółka będzie uprawniona, na podstawie art. 8 ust. 2a w związku z art. 106 ust. 1 u.p.t.u., do wystawienia faktur na rzecz Związku, w związku z zapłatą przez Związek zobowiązań wynikających z umów zawartych przez Spółkę, za które Związek ponosić będzie odpowiedzialność na podstawie art. 554 K.c, a które dotyczyć będą okresu po przekazaniu na rzecz Związku przedsiębiorstwa.

Przy tak sformułowanym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, w ocenie Sądu, całkowicie nieuzasadnione było wezwanie Spółki do uzupełniania braków wniosku, w trybie art. 169 § 1 w związku z art, 14h O.p., poprzez wskazanie czy przedmiotem przekazania przez Spółkę do Związku będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c., a jeśli nie to czy majątek będący przedmiotem przekazania będzie spełniał wymogi wskazane w definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa, sformułowanej w art. 2 pkt 27e u.p.t.u., tj. czy majątek ten jest wyodrębniony na płaszczyźnie organizacyjnej i na płaszczyźnie finansowej. Spółka we wniosku w sposób jednoznaczny określiła bowiem co wchodzi w skład majątku Spółki i opisała jaki majątek zostanie przekazany przez Spółkę Związkowi a następnie zapytała, czy dojdzie do przekazania przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 u.p.t.u. Przedstawiając własne stanowisko w sprawie, wyjaśniła, że w jej ocenie dojdzie do przekazania przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.p.t.u. Żądając uzupełnienia stanu faktycznego o wskazane wyżej informacje Dyrektor Izby Skarbowej w istocie zobowiązał wnioskodawcę aby udzielił odpowiedzi na postawione we wniosku pytanie. Wątpliwość jaką strona formułowała we wniosku dotyczyła bowiem oceny, czy przekazywany przez Spółkę Związkowi majątek, opisany we wniosku, jest w rozumieniu art. 6 ust. 1 u.p.t.u. przedsiębiorstwem. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 1 u.p.t.u przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Uwzględniając zatem, że we wniosku o wydanie interpretacji strona przedstawiła co wchodzi w skład przekazanego majątku, dokonała wykładni przepisu art. 6 ust. 1 u.p.t.u., wskazując, że w jej ocenie chodzi o przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c. i wyjaśniła z jakich przyczyn uważa że przekazany przez Spółkę majątek należy uznać za przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisu art. 551 K.c., Dyrektor Izby Skarbowej zobowiązany był ocenić, na gruncie opisanego zdarzenia przyszłego, czy stanowisko przedstawione we wniosku jest prawidłowe, czy nieprawidłowe. Tymczasem, formułując opisane wyżej wezwanie do uzupełnienia braków wniosku, uchylił się od takiej oceny.

Należy podkreślić, że udzielając odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku strona w sposób jednoznaczny wyjaśniła, że uzupełnienie we wskazanym zakresie nie jest możliwe, bowiem ocena czy przekazany przez Spółkę majątek jest przedsiębiorstwem, w rozumieniu przepisy art. 551 K.c., nie jest elementem zdarzenia przyszłego, ale oceną prawną tego zdarzenia przyszłego.

Wyjaśnienie Spółki o braku możliwości uzupełnienia zdarzenia przyszłego we wskazanym wyżej zakresie, w ocenie Sądu, winny być uwzględnione przez Dyrektora Izby Skarbowej przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zasadnie podnosi skarżąca, że informacje, uzupełnienia których żądał organ podatkowy pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, były w istocie przedmiotem interpretacji indywidualnej.

Należy także wskazać, że ani w wezwaniu do uzupełnienia wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, ani w wydanych postanowieniach o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, Dyrektor Izby Skarbowej nie wyjaśnił na jakie wątpliwości Spółki chciał odpowiedzieć, po uzupełnieniu przez nią wniosku o stwierdzenie, że przekazany Związkowi majątek stanowi przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 K.c. Nie mogły to jednak być wątpliwości jakie Spółka przedstawiła we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Oznacza to, że formułując wezwanie, a następnie pozostawiając wniosek Spółki o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpoznania Dyrektor Izby Skarbowej naruszył przepisy art. 169 § 1 w związku z art. 14h i art. 14g §1 O.p. oraz przepis art. 14b § 3 tej ustawy.

Trafne są zatem zarzuty strony skarżącej naruszenia art. 14b § 3 O.p. oraz art. 14g § 1 O.p. przez pozostawienie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej bez rozpoznania. Takie działanie organu podatkowego, w ocenie Sądu, narusza także, wyrażone w art. 120 i art. 121 § 1 O.p., zasady praworządności i zaufanie do organów podatkowych.

W postanowieniach wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w obu instancjach organ w sposób wyraźny zarzucał jedynie brak uzupełnienia stanu faktycznego w zakresie wskazania czy przedmiotem przekazania jest przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551K.c., nie kwestionował natomiast uzupełnienia przez wnioskodawcę zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o informacje:

- na czym będzie polegało przejęcie, na podstawie art. 519 K.c., przez Związek zobowiązań od Spółki oraz przeniesienie odpowiedzialności na Związek za zobowiązania Spółki w trybie art. 554 K.c.;

- za jakie zobowiązania będzie ponosić odpowiedzialność Związek na podstawie art. 554 K.c.;

- jakie zobowiązania przejmie od Spółki Związek w trybie art. 519 K.c.

- na jakiej podstawie prawnej Spółka będzie dokonywała rozliczeń zobowiązań, w ramach których to rozliczeń Spółka będzie obciążać Związek oraz na jakiej podstawie prawnej Związek obciąży Spółkę, skoro na podstawie art. 519 K.c. następuje przejęcie długu i art. 554 K.c. przeniesienie odpowiedzialności na Związek, wartość zobowiązań jest uwzględniona w wartości przedsiębiorstwa.

Odnośnie uzupełnienia wniosku w kwestiach wyżej opisanych, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał jedynie, że strona w sposób dalece niewystarczający przedstawiła skomplikowane relacje pomiędzy Spółką a Związkiem po dokonanej restrukturyzacji. Nie sprecyzował zatem w jakim zakresie opis zawarty we wniosku i w piśmie z 5 listopada 2013 r. co do relacji między Spółką a Związkiem po restrukturyzacji jest niewystarczający i w jakim zakresie strona nie odpowiedziała na wezwanie do uzupełnienia wniosku w zakresie stanu faktycznego. Takie odniesienie się przez Dyrektora Izby Skarbowej do tych kwestii uniemożliwia Sądowi precyzyjną ocenę prawidłowości tego stanowiska, w szczególności, że zdaniem Sądu opis relacji między Spółka a Związkiem, a także opis wzajemnych rozliczeń jest dość szczegółowy. Jeśli organ nie zgadza się z zawartą we wniosku oceną prawną zdarzenia przyszłego to winien dać temu wyraz w interpretacji indywidualnej.

Uwzględniając, że organ wydający interpretacje nie wykazał, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły przesłanki do uzupełnienia przez stronę zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, a także, że uzupełnienie zdarzenia przyszłego w piśmie z 4 listopada 2013 r. nie jest wystarczające do merytorycznego rozpoznania wniosku, a pozostałe braki formalne pisma strona uzupełniła (wykazanie umocowania i opłaty) winien wydać interpretację indywidualną.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchyli postanowienia wydane w obu instancjach przez Dyrektora Izby Skarbowej, działającego z upoważnienia Ministra Finansów. Orzeczenie o wykonalności uchylonych postanowień uzasadnia art. 152 ww. ustawy, a orzeczenie kosztach postępowania sądowego art. 200 tej ustawy.