Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 598/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 50 i 52; art. 65 pkt 1 i 2; art. 67 ust. 7
journal: Dz.U. 2004 nr 210 poz 2135
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – III Wydział w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Janusz Furmanek, Sędziowie: Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Protokolant: Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej za sierpień 2008 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta Ł. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej prawo K. K. do świadczeń opieki zdrowotnej na sierpień 2008 r. z uwagi na bezprzedmiotowość.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji powołał się na wynikającą z akt sprawy, okoliczność rozpoznawania aktualnie przez Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. sprawy K. K. o przyznanie renty. W myśl art. 67 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004r. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) osoba ubiegająca się o przyznanie emerytury lub renty pomimo wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia ma wraz z członkami rodziny, o których mowa w art. 3 ust. 2 p. 5 i 6, prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń. K. K. ma zatem prawo do świadczenia z ubezpieczenia zdrowotnego z mocy tej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 ustawy, gmina wydaje decyzje potwierdzające prawo do świadczeń opieki zdrowotnej osobom innym niż ubezpieczone. Z powyższych względów, w ocenie organu, postępowanie należało umorzyć.

K. K. odwołał się od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i przyznanie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia 1 sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu odwołania podniósł, iż do dnia 30 kwietnia 2007r. miał orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy i na tej podstawie otrzymywał rentę rodzinną i socjalną. W dniu 20 kwietnia 2007r. lekarz orzecznik ZUS orzekł o częściowej niezdolności do pracy. K. K. złożył sprzeciw od tego orzeczenia, a Komisja Lekarska ZUS w dniu 23 maja 2007r. utrzymała w mocy orzeczenie lekarza orzecznika i tym samym wydała decyzję, w której ustaliła częściową niezdolność do pracy. Od tej decyzji skarżący w dniu 12 czerwca 2007 r. złożył odwołanie do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ł. i obecnie oczekuje na wyrok w sprawie. K. K. podniósł, iż w miesiącach czerwcu i lipcu 2007 r. otrzymał decyzje MOPS-u o przyznaniu prawa do świadczeń zdrowotnych. Jednakże w sierpniu i wrześniu 2007 r. nie otrzymał żadnej decyzji tylko kartki od pracownika socjalnego, iż jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym w myśl ustawy o świadczeniach zdrowotnych. W związku z zaistniałą sytuacją zwrócił się do ZUS-u i NFZ o wyjaśnienie, czy jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym. Wskazał, że ZUS poinformował go, iż nie jest objęty ubezpieczeniem zdrowotnym na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, natomiast NFZ przedstawił stanowisko odmienne. Skarżący dodał, iż w październiku, listopadzie i grudniu 2007r. MOPS wydał decyzje odmawiające potwierdzenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. rozpoznające odwołania od decyzji wydawało rozbieżne orzeczenia. K. K. wyjaśnił ponadto, że zarówno MOPS jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uznają w jego sprawach, iż ubiega się o rentę, tymczasem nie stara się on o rentę tylko o zmianę z częściowej niezdolności na całkowitą niezdolność do pracy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 kpa, art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 2, art. 3, art. 7 ust. 2, art. 54, art. 67 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2004r. Nr 210, poz. 2135 ze zm.), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając organ odwoławczy podał, że w myśl art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 210, poz. 2135 ze zm.) stronie przysługuje prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej, a więc brak jest podstaw do wydania żądanej przez K. K. decyzji. Organ odwoławczy powołując się na treść art. 67 ust. 7 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych zapewnił stronę, że do momentu zakończenia postępowania przed Sądem Pracy i Ubezpieczeń Społecznych posiada prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie ww ustawy. Kolegium wyjaśniło, że zgodnie z art. 105 kpa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu. Bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas, gdy w sposób oczywisty brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji potwierdzającej stronie prawo do świadczeń opieki zdrowotnej od sierpnia 2008 roku, ponieważ prawo to przysługuje stronie z faktu ubiegania się o rentę socjalną.

Na powyższą decyzję K. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i ustalenia prawa do świadczeń opieki zdrowotnej od dnia 1 sierpnia 2008 r. W uzasadnieniu podniósł, że nie uzyskał jednoznacznej opinii w kwestii tego, czy podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu, czy też nie. Decyzja, którą otrzymał nie jest w jego ocenie jasna. Podkreślił swą trudną sytuację zdrowotną i materialną. Skarżący powtórzył argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 2 czerwca 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zaliczył w poczet materiału dowodowego sprawy kopię apelacji pełnomocnika skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 października 2008 roku sygn. akt [...], znajdującej w się w aktach sprawy o sygn. III SA/Łd 185/09 (k. 8 -15).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl zaś art. 1 § 2 wymienionej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p. p. s. a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art. 145 § 1 p. p. s. a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy;

b/naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego;

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Zaznaczyć należy, iż prawo do ochrony zdrowia oraz do równego dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych należy do praw gwarantowanych w Ustawie Zasadniczej (art. 68 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). W doktrynie podkreśla się, że wymienionym przepisom konstytucyjnym przyznawać trzeba walor normatywny w tym sensie, że przepisy te statuują prawo jednostki, które stanowić może samoistne źródło roszczenia (por. J. Trzciński, "Konstytucyjne prawo do zdrowia na tle art. 35 Karty Podstawowych Praw Unii Europejskiej" [w:] "Sześć lat Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Doświadczenia i inspiracje", L. Garlicki, A. Szmyt (red.), Warszawa 2003, s. 303 – 305).

Ustawowa regulacja dotycząca uprawnień do świadczeń z opieki zdrowotnej jest koherentna z konstytucyjną. W tym zakresie zwrócić można w szczególności uwagę na dyspozycję art. 65 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.), potwierdzającą zasady równego dostępu, równego traktowania i solidarności w zakresie korzystania ze świadczeń zdrowotnych.

W tym duchu postanowiono, iż omawiane uprawnienie przysługiwać może na podstawie różnego rodzaju tytułów, w szeregu sytuacji życiowych, zawodowych, w szczególności także w przypadkach, gdy jednostka nie odprowadza składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zasadą jest, że w myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, uprawnienie to wiąże się ze stosunkiem ubezpieczenia zdrowotnego, tj. objęcia obowiązkowym lub dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym. Jednakże prawo do świadczeń zdrowotnych przysługuje również innym osobom, niż ubezpieczeni w ścisłym tego słowa znaczeniu oraz osobom nieubezpieczonym. Uprawnienie to bowiem przyznano podmiotowi, który ubiega się o przyznanie emerytury lub renty, pomimo wygaśnięcia ubezpieczenia w okresie trwania postępowania o przyznanie tych świadczeń (art. 67 ust. 7 ustawy). Z tego samego tytułu prawo do świadczeń uzyskali w tożsamym zakresie także członkowie rodziny takiej osoby. Ponadto – omawiane prawo zagwarantowano także innym niż ubezpieczeni, osobom posiadającym obywatelstwo polskie i posiadającym miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (art. 2 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy), a nawet osobom nieposiadającym polskiego obywatelstwa (art. 2 ust. 2 ustawy).

Regułą jest także to, że realizacja prawa do świadczeń zdrowotnych jest odformalizowana. W celu potwierdzenia prawa do świadczeń nie jest bowiem wymagane wydanie decyzji administracyjnej, lecz sporządza się kartę ubezpieczenia, o której mowa w art. 50 i nast. ustawy lub poświadczenie, uregulowane w art. 52 ust. 1 i nast. ustawy. Tak jest w przypadku świadczeń przysługujących ubezpieczonym. Natomiast wobec osób innych niż ubezpieczone – właściwy wójt (burmistrz, prezydent) wydaje decyzję potwierdzającą uprawnienie do świadczeń zdrowotnych w trybie art. 54 ust. 1 i nast. ustawy. Decyzja ta ma charakter deklaratoryjny.

Stwierdzić przy tym należy, iż niedecyzyjny tryb potwierdzenia prawa do świadczeń wyprzedza decyzyjne formy potwierdzenia uprawnienia w tym znaczeniu, że decyzję administracyjną w przedmiocie potwierdzenia prawa do świadczeń wydaje się wyłącznie wówczas, gdy jednostce nie przysługuje pozadecyzyjna forma potwierdzenia tego prawa. W przypadku zatem, gdyby ta sama osoba spełniała kryteria do uzyskania karty ubezpieczenia czy też poświadczenia prawa do świadczeń i jednocześnie przesłanki do uzyskania decyzji potwierdzającej to prawo, pierwszeństwo należałoby przyznać drodze mniej sformalizowanej. Uznać należy, iż w takim wypadku brak jest podstaw do wydania pozytywnej dla wnioskodawcy decyzji administracyjnej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść należy, iż K. K. spełniał przesłanki do uzyskania świadczeń z opieki zdrowotnej. Potwierdzenie tego prawa nie mogło jednak nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, jak żądał skarżący. Z akt sprawy wynika bowiem, iż skarżący ubiega się przed sądem powszechnym o przyznanie prawa do renty socjalnej i renty rodzinnej (pkt V apelacji pełnomocnika K. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 28 października 2008r. w spr. [...], załączonej do akt sprawy III SA/Łd 185/09). Wobec tego stan faktyczny sprawy mieścił się w hipotezie art. 67 ust. 7 ustawy. W tym przepisie uregulowano sytuację osób, wobec których wygasł obowiązek ubezpieczenia, a którym nadal, pomimo tego faktu, przysługuje prawo do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego. Osoby te traktowane są przez ustawodawcę nadal jak osoby ubezpieczone.

Konkludując, K. K. nie przysługiwało uprawnienie do żądania wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej na miesiąc sierpień 2008r. Prawo do świadczeń z opieki zdrowotnej przysługiwało bowiem stronie już z faktu ubiegania się o rentę socjalną, a więc w oparciu o art. 67 ust. 7 ustawy.

Z przedstawionych wyżej powodów, zdaniem Sądu, skarga K. K. nie zasługiwała na uwzględnienie. Taka ocena jest wynikiem obowiązujących regulacji prawnych i wypływającego z nich wniosku, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

e.o.