Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 858/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,  art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 95 ust. 2 pkt 4, art. 95 ust. 4, art. 97 ust. 7
journal: Dz.U. 2015 poz 355
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jednolity.
article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 900
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Jakub Zieliński Protokolant sekretarz sądowy Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi A.N. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu opróżnienia lokalu mieszkalnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...].01.2013 roku nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz skarżącego A. N. 977 zł (dziewięćset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

A. N. na podstawie decyzji przydziału nr [...] z dnia [...] października 1993 r., wydanej przez ówczesnego Komendanta Rejonowego Policji w W., zajmuje lokal mieszkalny położony w W. przy ul. [...].

Do zamieszkiwania w lokalu uprawnieni byli również P. L. N. - żona

oraz małoletnie dzieci Ł. , J. i A..

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] Komendant Rejonowy Policji w W., orzekł o opróżnieniu przez A. N. lokalu położonego w W. przy ul. [...] wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nim zamieszkującymi, zakreślając przy tym na jej wykonanie odpowiedni termin

Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez A. N., Komendant Wojewódzki Policji w P. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 95 ust. 2 pkt4, art. 95 ust. 4 i art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r. poz. 355 ze zm.), w związku z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667 ze zm.) orzekł:

"1. Uchylić decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...].01.2013 r. w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego w W. przy ul. [...] przez Pana A. N. wraz ze wszystkimi zamieszkałymi osobami w części dotyczącej opróżnienia lokalu w terminie trzech miesięcy tj. do dnia [...] kwietnia 2013 roku i orzec, że w tym zakresie Komendant Powiatowy Policji w W. nie miał uprawnienia do określenia terminu wykonania decyzji.

2. W pozostałym zakresie utrzymać w mocy decyzję nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...].01.2013 r. nakazującej opróżnienie lokalu mieszkalnego w W. przy ul. [...] przez Pana A. N. wraz ze wszystkimi zamieszkałymi osobami."

W ocenie organu odwoławczego, Komendant Powiatowy Policji w W. nie miał uprawnienia do określania terminu wykonania powyższej decyzji. W pozostałym natomiast zakresie przyjął, że decyzja organu I instancji była prawidłowa.

Komendant Wojewódzki zwrócił przy tym uwagę, że w dniu [...] grudnia 2014 r. Sąd Rejonowy w G. w sprawie o sygnaturze akt [...] wydał wyrok częściowy, z którym zasądził od pozwanego Skarbu Państwa - W. Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. na rzecz powoda - A. N. kwotę [...]zł (z ustawowymi odsetkami), uznając, iż wiążącym dokumentem, na podstawie którego do ustalenia wysokości czynszu i innych opłat winna być brana pod uwagę powierzchnia użytkowa zajmowanego lokalu mieszkalnego, była decyzja o przydziale lokalu (decyzja nr [...]), gdyż nie została ona uchylona ani zmieniona po zwiększeniu faktycznie użytkowanej powierzchni lokalu. W pozostałym zakresie powództwo A. N. zostało zaś oddalone. Poza tym Sąd zasądził od powoda kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Z uwagi zaś na fakt, że wyrokiem z dnia [...] czerwca 2015 r. (sygn. akt [...]), Sąd Okręgowy w P. oddalił apelacje powoda, wyrok ten stal się prawomocny.

Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że zasady opróżniania lokali mieszkalnych, pozostających w dyspozycji organów Policji zostały wskazane w art. 95 ust. 2-4 ustawy o Policji, a jedną z przesłanek, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, jest zwłoka policjanta z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzenia na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności. W sytuacji zatem ziszczenia się tej przesłanki, organ Policji jest zobligowany do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego przez policjanta.

Odnosząc powyższe do stanu sprawy, Komendant Wojewódzki podkreślił, że na koniec 2012 roku zaległości odwołującego z tytułu czynszu i innych opłat za zajmowany lokal wynosiły [...] zł. Z tytułu umowy najmu zajmowanego lokalu obowiązek uiszczania czynszu spoczywał na A. N. i dlatego w stosunku najmu odwołujący się był dłużnikiem, a KWP w P. występował w roli wierzyciela. Nie sposób było też ustalić, z jakiego tytułu prawnego strona wywodziła swoją rzekomą wierzytelność, gdyż – zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego - stosunek cywilnoprawny powstaje zasadniczo w drodze: umowy, aktu administracyjnego lub konstytutywnego orzeczenia sądu. Tymczasem, żadna umowa najmu, ani decyzja administracyjna, czy jakiekolwiek orzeczenie sądu nie ukształtowały stosunku cywilnoprawnego, w którym A. N. przysługiwałaby jakakolwiek wierzytelność względem Komendy Wojewódzkiej Policji w P. . Aby zaś można było skutecznie potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności innego podmiotu, muszą być spełnione łącznie cztery przesłanki: 1) dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami (wzajemność wierzytelności); 2) przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku (Jednorodzajowość wierzytelności); 3) obie wierzytelności są wymagalne (wymagalność roszczeń); 4) obie wierzytelności mogą być dochodzone przed sądem lub innym organem państwowym (zaskarżalność wierzytelności) – art. 498 kodeksu cywilnego. Dla uznania, że potrącenie wywołało skutek prawny w postaci wygaśnięcia (umorzenia) wzajemnych wierzytelności, nie wystarcza zaś samo powoływanie się przez stronę składającą oświadczenie o potrąceniu na fakt przysługiwania jej wierzytelności przeznaczonej do potrącenia. Istnienie tej wierzytelności strona musi bowiem udowodnić (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. akt II CSK 192/06, LEX nr 233059).

Biorąc powyższe pod uwagę, Komendant Wojewódzki stwierdził, że A. N. nie udowodnił istnienia żadnej wierzytelności, a przedstawił jedynie własne wyliczenia, które miały świadczyć o należnych mu kwotach pieniężnych.

Organ podkreślił również, iż Skarb Państwa - KWP w P. nie był dłużnikiem A. N. w wysokości przekraczającej zadłużenie strony z tytułu zaległości czynszowych, a co potwierdzała treść ww. prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. W., w którym oddalone zostało powództwo odwołującego się w zakresie wierzytelności, które miały być przedmiotem potrącenia wzajemnych zobowiązań. Na koniec zaś czerwca 2015 r. w wyniku długotrwałego uchylania się przez stronę od obowiązku uiszczania czynszu i opłat związanych z eksploatacją zajmowanego lokalu mieszkalnego, zadłużenie jej z tego tytułu wyniosło już [...] zł wraz odsetkami.

W rezultacie Komendant Wojewódzki uznał, że w analizowanej sytuacji zostały spełnione przesłanki, uzasadniające konieczność wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, funkcjonariusze zwolnieni ze służby, uprawnieni do policyjnej emerytury lub renty, mają prawo do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych w rozmiarze przysługującym im w dniu zwolnienia ze służby. Do mieszkań tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. Z przepisu tego jednoznacznie zatem wynikało, że odwołujący zachował swoje prawo do zajmowanego lokalu mieszkalnego, ale też w związku z tym miał nadal takie same obowiązki jak policjant, w szczególności obowiązek uiszczania czynszu.

Skargę na ww. decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. N. zarzucając organowi pozbawienie praw nabytych.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w P. wnosił o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji – jako wydanych bez podstawy prawnej - oraz podnosił, że L. N. i W. N. zostały w sprawie pozbawione możliwości działania.

Wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 842/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2294/16 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił ww. wyrok sądu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. NSA uznał, że rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie było zgodne z treścią art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Z uwagi bowiem na fakt, że podstawą uchylenia w części decyzji organu I instancji była okoliczność braku podstawy prawnej do orzekania w tym zakresie przez organ policyjny, nie można było mówić, iż uchylenie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w części dotyczącej terminu opróżnienia lokalu stanowiło rozstrzygnięcie merytoryczne. Uchylając zatem w części tę decyzję, Komendant Wojewódzki Policji winien – po myśli art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – uchylić w części decyzję organu powiatowego i w tym zakresie umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.

Ponadto Sąd I instancji powinien rozważyć, czy decyzja o nakazaniu opróżnienia lokalu, wydawana podstawie art. 95 ust. 4 ustawy o Policji, winna wymieniać w swej sentencji z imienia i nazwiska tylko policjanta (emeryta policyjnego), który wcześniej otrzymał przydział kwatery służbowej, czy także wszystkie osoby, mające prawo wspólnego z nim w tym lokalu zamieszkiwania. Jest to o tyle istotne, że w decyzji z dnia [...] października 1993 r. o przydziale A. N. lokalu mieszkalnego, nie zostało jedynie stwierdzone w sposób ogólny, iż prawo do wspólnego zamieszkiwania z funkcjonariuszem mają członkowie jego rodziny (ew. osoby prawa jego reprezentujące), a podano, że osobami uprawnionymi do zamieszkiwania wraz ze skarżącym w lokalu położonym przy ul. [...] w W. są wymienione z imienia i nazwiska: L. N., Ł. N., J. N. i A. N..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Rozpoznając powtórnie niniejszą sprawę tut. Sąd w pierwszej kolejności miał na uwadze normę prawną wynikającą z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.: zwanej dalej "p.p.s.a.") związującą sąd I instancji, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia, wykładnią dokonaną w tej sprawie przez NSA. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, ustrojowe, jak i procesowe. W zgodnych opiniach komentatorów wspomniane związanie ustaje jedynie w razie zasadniczej zmiany stanu faktycznego sprawy, zmiany stanu prawnego, podjęcia przez NSA przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez sąd I instancji uchwały zawierającej odmienną wykładnię w tym samym zakresie, co wykładnia zamieszczona w wyroku uchylającym, a także, gdy NSA w swoich rozważaniach wykroczy poza zakres kognicji i orzekania wyznaczony zasadą związania granicami skargi kasacyjnej (por. m.in.: B. Gruszczyński [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2011, uw. 2–6 do art. 190; J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, uw. 2–5 do art. 190). Należy stwierdzić, że żadna z wymienionych wyżej sytuacji w niniejszej sprawie nie wystąpiła.

Ponownie rozpoznając sprawę Sąd miał na uwadze także i to, że również wyroki NSA objęte są dyspozycją przepisu art. 153 p.p.s.a., w myśl którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Na mocy tego przepisu sąd I instancji rozpoznając ponownie sprawę na skutek wyroku NSA związany jest oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w tym wyroku. Należy przy tym podkreślić, że użyte w przywołanym przepisie pojęcie "oceny prawnej" wykracza swym zakresem poza samą tylko "wykładnię prawa", gdyż zawiera się w nim nie tylko wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych, ale i sposobu ich stosowania (ewentualnie stwierdzenie niedopuszczalności ich zastosowania) w rozpoznawanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne. Z kolei "wskazania co do dalszego postępowania" – stanowiąc z reguły konsekwencję oceny prawnej – dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VII, uw. 2, 4 i 9 do art. 153).

W świetle przywołanych przepisów art. 190 i art. 153 p.p.s.a., Sąd w składzie rozpoznającym powtórnie niniejszą sprawę nie stwierdziwszy zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OSK 2294/16 uznał, że jest związany wykładnią, oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania w tym wyroku.

Z powyższych względów powtórzyć należy stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 8 sierpnia 2018 r. sygn. akt I OSK 2294/16, iż decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu narusza art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Wskazać trzeba, że organ odwoławczy wydał decyzję w której w pkt 1 uchylił decyzję Komendanta Powiatowego Policji w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w części dotyczącej opróżnienia lokalu w terminie trzech miesięcy t.j. do dnia [...] kwietnia 2013 r. i w tym zakresie orzekł, że w tym zakresie Komendant Powiatowy Policji w W. nie miał uprawnienia do określenia terminu wykonania decyzji, a w pkt 2 zaskarżonej decyzji – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w pozostałej części. Powodem zaś uchylenia w części decyzji Komendanta Powiatowego Policji była w tym przypadku okoliczność, że ustawa o Policji nie daje organom uprawnienia do określania w decyzji terminu jej wykonania.

Zaznaczyć należy, że organ odwoławczy rozpoznając odwołanie obowiązany jest wydać decyzję zgodnie z dyspozycją art. 138 k.p.a. W ten sposób dokonana przez organ odwoławczy merytoryczna i prawna ocena legalności zaskarżonego orzeczenia organu I instancji znajduje odzwierciedlenie w sentencji, której treść odpowiada jednemu z rozstrzygnięć wskazanych w art. 138 k.p.a.

Art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy. Rozstrzygnięcie podjęte przez organ odwoławczy (ponownie rozpatrujący sprawę) nieprzewidziane we wskazanym katalogu w sposób rażący narusza prawo.

Przywołany przepis ściśle określa kompetencje decyzyjne tego organu, co oznacza, że podjęte przez niego rozstrzygnięcie musi przyjąć postać jednej z decyzji wskazanych w tym przepisie. Organ odwoławczy wydaje więc na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. decyzję, w której:

1) utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję albo

2) uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części, albo

3) umarza postępowanie odwoławcze.

Ponadto na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Tak określony zakres kompetencji organu odwoławczego jednoznacznie wskazuje, że w przypadku ustalenia przez organ II instancji, że zaskarżone orzeczenie tylko w części jest prawidłowe, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może on wydać orzeczenie, w którym uchyli zaskarżoną decyzję w całości lub w części i w tym zakresie orzeknie co do istoty sprawy bądź uchyli decyzję i umorzy postępowanie I instancji.

W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy trafnie przyjął, że brak było podstawy prawnej do określenia w decyzji o orzekającej o opróżnieniu lokalu, daty w której decyzja ta powinna zostać wykonana. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 8 sierpnia 2018 r. I OSK 2294/16 w przypadku braku podstawy prawnej do orzekania w tym zakresie przez organ policyjny, nie można było mówić, iż uchylenie decyzji Komendanta Powiatowego Policji w części dotyczącej terminu opróżnienia lokalu stanowiło rozstrzygnięcie merytoryczne. Uchylając zatem w części tę decyzję, Komendant Wojewódzki Policji winien – po myśli art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. – uchylić w części decyzję organu powiatowego i w tym zakresie umorzyć postępowanie organu pierwszej instancji.

Sąd ponownie rozpatrując sprawę, będąc związanym wytycznymi zawartymi w wyroku NSA, dostrzegł kolejne uchybienie organów Policji, skutkujące koniecznością uchylenia również decyzji organu I instancji.

Wskazać należy, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów Policji stanowił art. 95 ust. 2 pkt 4 ustawy o Policji, który przewiduje, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, wydaje się, jeżeli policjant jest w zwłoce z zapłatą czynszu lub opłat za świadczenia związane z eksploatacją lokalu przez okres co najmniej dwóch pełnych okresów płatności, pomimo uprzedzania na piśmie o zamiarze wydania decyzji o opróżnieniu lokalu i wyznaczenia dodatkowego, miesięcznego terminu zapłaty zaległych i bieżących należności. Przepis ten, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 900), znajduje odpowiednie zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Zgodnie natomiast z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Z kolei w myśl § 14 ust. 4 w związku z ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1170 z późn. zm.) w rozpoznawanej sprawie organem właściwym do wydania decyzji w pierwszej instancji był Komendant Rejonowy Policji. Zatem zarzut Skarżącego, że organ nie był uprawniony do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu w stosunku do emerytowanego Policjanta Sąd uznał za uzasadniony.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący nie płacił czynszu, co sam potwierdza. Skarżący nie kwestionuje, iż nie reguluje czynszu, a jedynie kwestionuje jego wysokość oraz, że doszło do potrącenia wierzytelności wzajemnych.

Zaznaczyć jednak trzeba, że zgodnie z art. 95 ust. 4 ustawy o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt I OSK 1046/13 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), iż decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego oparta o przepis art. 95 ust. 2 i 3 ustawy o Policji winna precyzować w osnowie wszystkie osoby zobowiązane do tej czynności, gdyż określenie iż obowiązek ten ma wykonywać strona i pozostałe osoby w nim zamieszkałe narusza przepis art. 95 ust. 4 ustawy o Policji. Konieczne jest więc wyraźne określenie w osnowie decyzji o opróżnieniu lokalu wszystkich osób, które mają to uczynić. Samo tylko posłużenie się ustawowym zwrotem jest niewystarczające.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie organ I instancji orzekł o opróżnieniu przez Skarżącego lokalu położonego w W. przy ul. [...] wraz ze wszystkimi osobami wspólnie z nim zamieszkującymi.

Taka treść rozstrzygnięcia nie jest prawidłowa, gdyż egzekucji podlega tylko obowiązek nałożony na konkretnie wskazanego zobowiązanego (dłużnika), dlatego nie nadaje się do przymusowego wykonania nakaz opróżnienia lokalu przez niewymienione wprost w niej osoby.

Egzekucja obowiązku wydania nieruchomości albo opróżnienia lokalu mieszkalnego lub użytkowego albo innego pomieszczenia została uregulowana w rozdziale 5 działu III ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zatytułowanym: "Odebranie nieruchomości. Opróżnienie lokalu i innych pomieszczeń" (art. 141-147). Ustawa nie przewiduje odrębnego trybu postępowania w przypadku, gdy obowiązek opróżnienia i wydania dotyczy nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych zobowiązanego i jego domowników.

Jak wskazał NSA w przywołanym powyżej wyroku z dnia 9 października 2014 r. jakkolwiek przepis art. 141 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U z 2012 r., poz. 1015; zwanej dalej "e.p.e.a.") stanowi, iż egzekucję prowadzi się przeciwko zobowiązanemu, członkom jego rodziny i domownikom oraz innym osobom zajmującym nieruchomość lub lokal (pomieszczenie), które mają być opróżnione i wydane, to jednak jego brzmienie nie zwalnia od powyższego obowiązku. Organ egzekucyjny nie jest władny do badania ani poprawności tytułu wykonawczego, ani zasadności i wymagalności obowiązku nim objętego (p. art. 804 k.p.c. i art. 29 § 1 e.p.e.a). Zatem organom tym nie wolno pozostawiać w omawianym zakresie swobody, bo mogłaby ona prowadzić do nieuzasadnionej dowolności w realizacji tytułów wykonawczych. Poza tym przywołany przepis określa tylko, kogo można objąć tytułem, nie zwalniając organu go wydającego z identyfikacji tych osób.

Tym samym przyjmując, że decyzja o opróżnieniu lokalu powinna precyzować w osnowie wszystkie osoby zobowiązane do tej czynności, gdyż określenie iż obowiązek ten ma wykonać strona i pozostałe osoby w nim zamieszkałe Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają art. 95 ust. 4 ustawy o Policji w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na dostrzeżone uchybienia, a w szczególności konieczność zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkim potencjalnym adresatom decyzji, przedwczesnym zdaniem Sądu było by wypowiadanie się na tym etapie postępowania, co do oceny wskazanych przez organy Policji okoliczności mających uzasadniać wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu.

Ponownie prowadząc postępowanie organ rozważając konieczność wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu w pierwszej kolejności wyjaśni, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki do wydania tego typu decyzji. ustali również z imienia i nazwiska wszystkie osoby mające podlegać obowiązkowi opróżnienia lokalu. Z tego tez powodu organ powinien zapewnić tym osobom prawo do czynnego udziału w postępowaniu.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta Rejonowego Policji w W. z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy zasądzając na rzecz Skarżącego od organu zwrot kosztów postępowania w kwocie stanowiącej równowartość wynagrodzenia reprezentującego skarżącego pełnomocnika (480 x 2 zł) ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) oraz opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa (17 zł). Ustalając wysokość kwoty stanowiącej równowartość wynagrodzenia reprezentującego skarżącego pełnomocnika Sąd uwzględnił okoliczność, że sprawa była ponownie rozpoznawana przez Sąd I instancji w wyniku uchylenia niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia.