Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 832/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 75 § 1, art. 76, art. 77 § 1, art.80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 1970 nr 9 poz 76
law: Ustawa z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolejach - tekst jednolity.
article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Tomasz Świstak Protokolant St. sekretarz sądowy Katarzyna Sierszeńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2011 r. sprawy ze skarg Z. A., P. A., A. A. – K., K. R., M. A., A. K., S. J., M. J., Z. A. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa, po rozpoznaniu odwołania A. S.A. w W. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w P., uchylił decyzję Starosty N. z dnia [...] 2010 r. Nr [...] orzekającą: 1) o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w N.,obręb [...] N., arkusz mapy [...], dz. nr [...] o pow. 0.06529 ha oraz nieruchomości położonej we wsi P., obręb [...] P., arkusz mapy [...], dz. nr [...] o pow. 1.1365 ha, dz. nr [...] o pow. 0.0466 ha, stanowiących własność Skarbu Państwa - Zachodniej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w Poznaniu na rzecz: Z. A., W. Z., G. A., P. A., D. A., A. K. i P. A. - spadkobierców po zmarłym K. A., K. R. i M. A. - spadkobierczyń po zmarłym Z. A., A. K., S. J., M. J., Z. A., 2) o zobowiązaniu osób wymienionych w pkt 1) decyzji do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa - Starosty N. odszkodowania w wysokości 388.524,34 zł. Uchylając wskazaną decyzję Wojewoda przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewoda orzekł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z 29 kwietnia 1999 r. W. i Z. A. wystąpili do Starosty Powiatowego w N. o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...] o pow. 1064,67 ha, uzasadniając, iż Skarb Państwa - PKP Zachodnia Dyrekcja Kolei Państwowych nie użyła wywłaszczonej nieruchomości na cel podany w umowie.

Aktem notarialnym z [...] 1980 r., nr Rep. [...], Skarb Państwa - Zachodnia Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w P. nabyła od W. i Z. A. niezabudowane działki, stanowiące rolę, nr [...], o pow. 1.83,88 ha, k. mapy nr [...], nr rejestru gruntów [...], KW nr [...]. Umowa sprzedaży została zawarta w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 ze zm.). W § 1 aktu m.in. wskazano: opis i mapę działek nr [...], decyzję o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy odcinka sieciowego i podstacji trakcyjnej w N., decyzję z [...] 1980 r. Nr [...] zezwalającą na budowę podstacji trakcyjnej, opinię biegłego ustalającą wartość działek na kwotę 37,314 zł.

Wojewoda wyjaśnił, że W. A. zmarł [...] 2000 r., a spadek po nim na podstawie ustawy nabyli: żona Z. A. w 1/4 części oraz dzieci: W. Z., Z. A., Z. Z. A., K. S. A. po 3/20 części każde z nich. W miejsce zmarłej córki D. M. J. jej dzieci: A. J., S. J., M. J. po 3/60 części każde z nich. K. S. A. zmarł [...] 2005 r., a spadek po nim na podstawie testamentu nabyli: P. P. A. w 5971/10000 części, G. W. A. w 2608/10000 części, A. M. A.-K. w 1256/10000 części oraz wnuki: małoletni P. J. A. w 83/10000 części, małoletni D. P. A. w 83/10000 części. Z. A. zmarł [...] 2009 r., a spadek po nim na podstawie ustawy nabyły córki: K. I. R. w 1/2 części, M. J. A. w 1/2 części.

W. Z. wnioskiem z [...] 2001 r. (skierowanym do Starostwa Powiatowego w N.) zwróciła się o zwrot jej części spadkowej tj. zwrot nieruchomości od Skarbu Państwa, a będącego w posiadaniu A.. Pismem z 6 sierpnia 2001 r. W. Z. udzieliła pełnomocnictwa S. W. do reprezentowania jej w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Z. A., Z. A., A. J. i M. J. umową darowizny spadku darowali K. A. do majątku odrębnego całe swoje udziały w spadku po W. A.. Z. A. umową darowizny spadku darował K. A. do majątku odrębnego całe swoje udziały w spadku po W. A.. T. J. w imieniu małoletniego S. J. umową darowizny spadku darował K. A. do majątku odrębnego całe jego udziały w spadku po W. A.. Z. A. udzieliła swojemu synowi K. A. pełnomocnictwa do reprezentowania jej w sprawie zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Od 20 listopada 2007 r. pełnomocnikiem Z. A., Z. A., M. J., A. K., S. J., P. A., A. A.-K. oraz Z. A. jest adwokat E. G.. W imieniu swoich mandantów w piśmie z 10 stycznia 2008 r. wniosła ona o zwrot wywłaszczonej nieruchomości: położonej w N.- działki nr [...] oraz położonej w P. - działki nr [...]. G. A. w piśmie z 18 kwietnia 2008 r. złożył wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w N. i P.. K. R. i M. A. udzieliły adwokat A. G. pełnomocnictwa do reprezentowania ich w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości położonej w N. zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w N., która w ich imieniu w piśmie z 10 lutego 2010 r. wniosła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Starosta N. decyzją z [...] 2001 r. orzekł na rzecz Z. A., K. A. oraz W. Z. o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości nr [...] o pow. 0.6529 ha, położonej w N., działka nr [...] o powierzchni 1.19 ha, położonej w P.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż Skarb Państwa - Zachodnia Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w P. nabyła od W. i Z. A. przedmiotową nieruchomość pod budowę podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego za kwotę 37.314,00 zł.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z [...] 2002 r. w wyniku odwołań uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Starosta N. decyzją z [...] 2002 r. orzekł o odmowie zwrotu na rzecz Z. A., K. A. oraz W. Z. wywłaszczonej nieruchomości.

Wojewoda Wielkopolski decyzją z [...] 2003 r. w wyniku odwołania wniesionego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 17 października 2006 r. sygn. akt: III SA/Po 489/06 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Wielkopolskiego i decyzję Starosty N. z [...] 2002 r. Sąd wskazał, iż organy obu instancji nie wyjaśniły kwestii rodzaju i położenia zabudowy zlokalizowanej na działkach nr [...] i nr [...]. Nie przeprowadzono też analizy funkcji tej infrastruktury dla pobudowanej na sąsiedniej działce podstacji trakcyjnej. Podkreślono także, iż uzasadnienie decyzji sprowadzone zostało do arbitralnego stwierdzenia, że infrastruktura zlokalizowana na wywłaszczonych działkach stanowi funkcjonalną całość z podstacją trakcyjną zlokalizowaną na sąsiedniej działce i z tego powodu cel wywłaszczenia został zrealizowany na całej nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji brak wyjaśnienia, dlaczego owo funkcjonalne powiązanie czyni bezzasadnym żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w całości lub w części. Organ nie dokonał również analizy zebranych w sprawie dowodów z dokumentów. Nie wyjaśniono znaczenia tych dokumentów dla zasadności żądania zwrotu spornej nieruchomości. Pomimo zawarcia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzenia, że część działki nr [...] objęta żądaniem zwrotu jest częściowo niezagospodarowana pominięto, dlaczego w tym zakresie również odmówiono zadośćuczynienia żądania wniosku. Sąd uznał, że organy obu instancji nie wykazały, że nieruchomość obejmująca działki nr [...] i nr [...] jest niezbędna dla realizacji celu wywłaszczenia. Nie wyjaśniono też, kiedy zakończono infrastrukturę na poszczególnych działkach i co zrealizowano w ramach modernizacji stacji w N.. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że utrzymanie stanu odjęcia prawa własności, a tym samym odmowa zwrotu spornej nieruchomości, uzasadnione jest realizacją celu wywłaszczenia zdefiniowanego jako elektryfikacja linii kolejowej P.-R..

Wojewoda wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, iż działce nr [...] odpowiada działka nr [...] o powierzchni 0.6529 ha, działce nr [...] odpowiada działka nr [...] o powierzchni 1.19 ha. Zmiana numeracji działek i ich powierzchni jest wynikiem przeprowadzonego w 1980 r. odnowienia ewidencji gruntów.

Burmistrz N. decyzją z [...] 2006 r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie P., gm. N., nr [...] o pow. 1.1900 ha, na działki [...] o pow. 1.1365 ha i [...] o pow. 0.0466 ha (w wyniku podziału nastąpił ubytek powierzchni wykazany w dokumentacji podziałowej i wprowadzony do bazy ewidencji gruntów i budynków).

Starostwo N. w celu ustalenia czy istnieje funkcjonalne powiązanie zagospodarowanie działek nr [...] oraz nr [...] z podstacją trakcyjną zlokalizowaną na działce nr [...] usytuowaną obok i czy terminy zabudowy poszczególnych działek mają wpływ na realizację celu wywłaszczenia i uznanie łączności między działką nr [...], a działkami wywłaszczonymi zleciło sporządzenie opinii. W opinii z 23 stycznia 2009 (pozostaje w związku z opinią z 25.04.2008r. i 30.12.2008r. inż. bud A. Futro ) m.in. wskazano, iż działki nr [...] i nr [...] pomimo aktualnego sposobu użytkowania poprzez tory suwnicowe i ładownie nie są związane funkcjonalnie z działką nr [...] oraz celem wywłaszczenia - budową podstacji trakcyjnej. Usytuowanie na działce nr [...] drogi dojazdowej do posadowionego na tej działce budynku oraz do działki nr [...] nie wymagało dokonania wywłaszczenia (wykupu). Funkcjonalne powiązanie działek nr [...] oraz nr [...] istnieje poprzez usytuowanie ładowni z torami suwnicowymi, lecz nie było to celem wywłaszczenia (wykupu) przedmiotowych działek. Terminy zabudowy poszczególnych działek mogą mieć wpływ na realizację celu wywłaszczenia i uznanie łączności między działką nr [...], a działkami nr [...] i nr [...], jednakże tylko w przypadku gdyby stwierdzono, że działki nr [...] i nr [...] w istocie zabudowano w sposób funkcjonalnie związany z celem wywłaszczenia, czego jednak obecnie nie stwierdzono.

Burmistrz N. wskazał, iż nie posiada dokumentacji archiwalnych, z których wynikałoby przeznaczenie przedmiotowych nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego na dzień 1 stycznia 1980 r. Na podstawie oględzin przeprowadzonych 22 października 2002 r. i 15 kwietnia 2009 r. ustalono, iż

na działkach nr [...] i nr [...] znajduje się powierzchnia częściowo utwardzona płytami betonowymi, trawnik, żywopłot i krzewy, kolejowa kanalizacja teletechniczna, studzienka kanalizacyjna przykryta płytą, obwody oświetlenia i zasilania urządzeń PKP, tory ładowni, budynek gospodarczy pozostały po budowie zaplecza technicznego na działce nr [...]. Tory znajdujące się na działce nr [...] służą do rozładunku towarów klientów PKP. Między torowiskami znajdują się pozostałości po suwnicy. Znajduje się tam również część budynku wzniesionego w latach 60-tych przez PSK, służącego dawniej do spedycji samochodowej, obecnie nieczynny i w złym stanie technicznym. Z kolei na działce nr [...] znajdują się tory będące przedłużeniem torów z działki nr [...]. Uczestniczący w oględzinach nieruchomości rzeczoznawca majątkowy A. F., stwierdził, iż na działkach nr [...] i nr [...] nie ma żadnych obiektów, które byłyby związane z budową podstacji trakcyjnej na działce nr [...] i z realizacją na niej podstacji trakcyjnej oraz odcinka sieciowego. Świadek M. B. zeznał, że w latach 1979-1998 na działce nr [...] (przed podziałem) nie były czynione żadne inwestycje. Budowa podstacji trakcyjnej realizowana była na działce nr [...] w latach 1978-1981. Przeznaczeniem zaś tego kompleksu było utrzymanie sieci trakcyjnej, urządzeń elektroenergetycznych (sieć trakcyjna 3KV, LPN, 15KV i urządzenia elektroenergetyczne). Zeznał też, że wcześniej dojazd do działki nr [...] odbywał się w inny sposób niż obecnie tj. od strony północnej (od strony torów kolejowych). Dopiero od 1998 r. funkcjonuje on jako dojazd przez działkę nr [...] (przed podziałem).

Wojewoda podał, ze z operatu szacunkowego sporządzonego 26 sierpnia 2009 r. przez rzeczoznawców majątkowych – P. R. i M. K. określającego wartość nieruchomości będącej przedmiotem zwrotu, z części dotyczącej wizji lokalnej wynika, iż: działka nr [...] jest zagospodarowana. Większa część działki jest o nawierzchni asfaltowej w znacznym stopniu zużycia technicznego. Na działce znajdują się dwa tory bocznicowe, w tym jedno to tzw. żeberko ochronne. Przebiega ono również przez działkę nr [...] i kończy się na działce nr [...]. Bocznica kolejowa przebiega przez dwie ww. działki i przechodzi na kolejną. Na działce znajdują się tory suwnicowe o długości 170 m położone także częściowo na działce nr [...] (suwnica obecnie zdemontowana). W dniu wizji tory były dość mocno zarośnięte chwastami, co świadczy o okresie ich nieużytkowania. Na działce znajduje się kontenerowa stacja transformatorowa, ponadto żelbetowe słupy oświetleniowe wraz z lampami ulicznymi. Na działce nr [...] zostały dokonane nakłady niezwiązane bezpośrednio z celem wywłaszczenia przedmiotowej działki. Są to: utwardzenie nawierzchni asfaltem (3248 m2), sieć kanalizacji deszczowej o średnicy 300 mm - dł. 152 m (długość sieci zinwentaryzowana) wraz ze studzienkami kanalizacyjnymi (4 szt.), stacja transformatorowa kontenerowa, podziemna linia energetyczna WN - ok. 144 m, podziemna linia energetyczna NN - ok. 108 m, linia energetyczna oświetleniowa - ok. 15 m, dwa tory podsuwnicowe - na długości ok. 75 m, tor kolejowy – żeberko ochronne - długość 157 m, tor bocznicowy - długość 119 m. Na działce nr [...] zostały dokonane nakłady niezwiązane bezpośrednio z celem wywłaszczenia przedmiotowej działki. Są to: utwardzona nawierzchnia asfaltem (3251 m2), sieć kanalizacji deszczowej o średnicy 200 mm - dł. 46 m (długość sieci zinwentaryzowana) wraz ze studzienkami kanalizacyjnymi (2 szt.), podziemna linia energetyczna WN - ok. 191 m, podziemna linia energetyczna NN - ok. 191 m, linia energetyczna oświetleniowa - ok. 354 m, dwa tory podsuwnicowe - na długości ok. 95 m, tor kolejowy - żeberko ochronne - długość 190 m, tor bocznicowy - długość 176 m, odcinek sieci wodociągowej o średnicy 100 mm - długość 110 m, część budynku biurowego o całkowitej powierzchni zabudowy (280 m2), zabudowa gospodarcza o łącznej powierzchni zabudowy 60,5 m2, część drogi asfaltowej utwardzonej asfaltem o szerokości 5 m i długości ok. 55 m, część drogi dojazdowej szutrowej o szerokości 5 m i długości ok. 33 m, teren niezabudowany i niezainwestowany porośnięty zielenią (chwastami), zakrzewienia, przez teren działki przebiega na odcinku ok. 9 m, doziemny kabel telefoniczny. Działka nr [...] stanowi część terenu Stacji Zasilania Elektroenergetycznego i funkcjonuje łącznie z działką sąsiednią nr [...] (nie objętą zakresem wyceny). W granicach z działką nr [...] istnieje ogrodzenie z siatki metalowej na słupkach, betonowych z bramą z elementów metalowych. Działka w części jest utwardzona płytami betonowymi (ok. 1/3 powierzchni). Przez teren działki przebiega na odcinku ok. 31 m, doziemny kabel telefoniczny.

Pełnomocnik Państwa A. wskazał, iż nie kwestionuje przedstawionej w operacie szacunkowym zwaloryzowanej wartości wypłaconego odszkodowania w kwocie 10.821,13 zł. Zakwestionował natomiast, kwotę pieniężna określającą zwiększenie wartości przedmiotowej nieruchomości wskutek działań podjętych po jej wywłaszczeniu. Kwota ta winna być niższa. W związku z tym wniósł o zwrócenie się do innych biegłych o sporządzenie operatu szacunkowego w zakresie określenia wartości rynkowej nieruchomości, w celu ustalenia wysokości należności jaką byli właściciele zobowiązani są zwrócić z tytułu ewentualnego zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych po ich wywłaszczeniu.

Przechodząc do oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego Wojewoda Wielkopolski powołując się na przepis art. 153 p.p.s.a. przytoczył treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 17 października 2006 r. sygn. akt: III SA/Po 489/06 i stwierdził, że organ I instancji w trakcie ponownie prowadzonego postępowania nie zastosował się całkowicie do jego treści. W wyroku tym Sąd podkreślił, iż w trakcie ponownie prowadzonego postępowania, organ I instancji miał dokonać analizy zebranych w sprawie dokumentów, gdyż zupełnie nie wyjaśnione pozostało znaczenie tych dokumentów dla zasadności żądania zwrotu spornej nieruchomości. W ocenie Sądu organy administracji publicznej obu instancji, poprzednio rozpoznające sprawę nie wykazały, że nieruchomość obejmująca działki nr [...] i nr [...] jest niezbędna dla realizacji celu wywłaszczenia. Nie wyjaśniono też, kiedy zakończono infrastrukturę na poszczególnych działkach i co zrealizowano w ramach modernizacji stacji w N.. Tymczasem Starosta N. w decyzji z [...] 2010 r. stwierdził, iż celem wywłaszczenia działek nr [...] oraz [...] była lokalizacja na nich oraz budowa odcinka sieciowego i podstacji trakcyjnej, o czym świadczą takie dokumenty jak: decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z [...] 1978 r. wydana przez Wojewódzki Zarząd Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P., decyzja z [...] 1980 r. zezwalająca na przeznaczenie gruntów rolnych (w tym działki nr [...] i nr [...]) pod budowę podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego wydana przez Wojewódzkie Biuro Geodezji i Terenów Rolnych w P. oraz umowa sprzedaży z [...] 1980 r. działek nr [...] i nr [...] przez W. i Z. A. na rzecz Skarbu Państwa - Zachodniej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w P.. Zdaniem Wojewody Starosta nieprawidłowo ustalił, iż celem nabycia przedmiotowych gruntów, była jedynie budowa podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego.

Nadto Wojewoda zaznaczył, że WSA w Poznaniu w powołanym wyroku nie wskazał, iż celem wywłaszczenia nie była elektryfikacja linii kolejowej P. – R. obejmująca budowę podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego wraz z torami, a jedynie, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że celem wywłaszczenie była elektryfikacja linii kolejowej P. – R. obejmująca budowę podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego wraz z torami. Na okoliczność potwierdzenia powyższego celu, organ I instancji miał przeprowadzić analizę funkcji infrastruktury znajdującej się na działce nr [...] i działce nr [...] dla pobudowanej na sąsiedniej działce podstacji trakcyjnej. Starosta ponownie rozpoznając sprawę wprawdzie wyjaśnił jakiego rodzaju zabudowa znajduje się na przedmiotowych działkach oraz przeprowadził analizę funkcji tej infrastruktury dla pobudowanej na sąsiedniej działce podstacji trakcyjnej, jednakże analiza ta została dokonana w oparciu o inny cel nabycia. Mianowicie organ I instancji w decyzji z [...] 2010 r. przyjął, iż celem nabycia działek nr [...] i nr [...] była lokalizacja na nich oraz budowa odcinka sieciowego i podstacji trakcyjnej i w oparciu o ten cel przeprowadził powyższą analizę, zlecając przeprowadzenie opinii dotyczącej ustalenia funkcjonalnego powiązania działek nr [...] i działki nr [...] z działką nr [...] inżynierowi budownictwa A. F., będącemu jednocześnie rzeczoznawcą majątkowym. Wojewoda wskazał, że w myśl art. 77 § 2 kpa dopuszczenie dowodu z opinii biegłego wymagało wydania Starostę postanowienia, którego brak w aktach sprawy.

Organ odwoławczy stwierdził, iż poza decyzją Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych z [...] 1980 r. wskazującą, iż celem nabycia działek nr [...] i nr [...] była realizacja zadania inwestycyjnego p.n. elektryfikacja linii kolejowej P.-R., cel ten (pośrednio) wynika również z decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z [...] 1978 r., oszacowania wartości gruntu stanowiącego działki nr [...] i nr [...] z [...] 1978 r., sporządzonego przez K. K., a także ze znajdujących się w aktach sprawy protokołów odbioru. Z dokumentów tych wynika, iż celem nabycia przedmiotowych działek była elektryfikacji linii kolejowej P.-Z.. W ocenie Wojewody elektryfikacja linii kolejowej P.-Z.. realizowana była w ramach zadania inwestycyjnego p.n. elektryfikacja linii kolejowej P.-R.. Decyzją Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z [...] 1978 r. zatwierdzono plan realizacyjny budowy odcinka sieciowego i podstacji trakcyjnej w N., który był zgodny z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Miasta N.. Z planu realizacyjnego uwzględniającego przebieg granicy wywłaszczenia naniesionego na plan kolorem czerwonym wynika, iż cel ten obejmował budowę: podstacji trakcyjnej, budynku głównego odcinka sieciowego, budynku mieszkalnego, rampy z bramką wyładowczą, myjni zewnętrznej płytowej pojedynczej, zadaszenia stalowego, magazynu materiałów łatwopalnych, osłony śmietnikowej, zasieku na żużel, wiaty na butlę z gazem, wiaty na rowery (wynika to zarówno, z części opisowej jak i graficznej planu). Z części graficznej planu wynika również, iż budowa odcinka sieciowego i podstacji trakcyjnej obejmować miała także "w perspektywie możliwość dojazdu do nastawni" oraz "rozbudowę torów ładowni w perspektywie." Z planu tego wynika, iż "rozbudowę torów ładowni w perspektywie" przewidziano również na działkach oznaczonych obecnie następującymi numerami ewidencyjnymi: [...], [...], [...] i [...]. Pozostałe elementy, według tego planu miały zostać zrealizowane na działce nr [...].

Odnosząc się do znajdujących w aktach sprawy protokołów odbioru, Wojewoda podkreślił, iż zakończenie robót podstacji trakcyjnej w N. wraz z zasilaczami zgłoszono na 8 listopada 1979 r. (protokół odbioru nr [...]). Także w załączniku nr 1 do protokołu nr [...] z 19 grudnia 1979 r., stanowiącym zakres rzeczowy inwestycji przyjmowanej do eksploatacji wstępnej zawierający wyszczególnienie podstawowych obiektów wskazano w Lp. 5 podstację trakcyjną N., a w Lp. 6 linie zasilające – W., N., Z.. Ponadto protokołem nr [...] z 24 marca 1981 r. dokonano odbioru końcowego odcinka sieciowego na stacji N.- części mieszkalnej we wsi P. nr [...]. Protokół nr [...] z 14 lipca 1981 r. dotyczył odbioru końcowego (...) zespołu obiektów /inwestycji robót/ w N., w tym: odcinka sieciowego na stacji N.. Protokołem nr [...] z 30 października 1981 r. dokonano przekazania-przyjęcia do eksploatacji, zgodnie z załącznikiem nr 1 do przedmiotowego protokołu m.in. podstacji trakcyjnej N. oraz odcinka sieciowego N.. W każdym z powyższych protokołów wskazano, iż powyższe zadania realizowane były w ramach Elektryfikacji linii kolejowej P.-Z.. W związku z tym organ odwoławczy stwierdził, że podziela stanowisko Starosty N., iż prace dotyczące budowy odcinka sieciowego i podstacji trakcyjnej rozpoczęto przed nabyciem działek nr [...] i nr [...], tj. przed zawarciem aktu notarialnego w dniu [...] 1980 r., nr Rep. A. I. Nr [...], jednakże nie zakończono ich do tej daty. Zatem organ I instancji w trakcie ponownie prowadzonego postępowania powinien ustalić, kiedy na działkach nr [...] wybudowano znajdująca się na nich zabudowę (szczegółowo opisaną w trakcie przeprowadzonych 22 października 2002 r. i 19 kwietnia 2009 r. oględzin) m. in. tory kolejowe, bocznicę kolejową, budynek biurowy, zabudowę gospodarczą. Wojewoda zaznaczył, że na powyższe wskazał również WSA w Poznaniu w wyroku z 17 października 2006 r. sygn. akt: III SA/Po 489/06 (bowiem nie wyjaśniono, kiedy zrealizowano infrastrukturę na poszczególnych działkach). Z akt sprawy, w tym z przeprowadzonych 15 kwietnia 2009 r. oględzin z udziałem świadka M. B. nie wynika kiedy wybudowano powyższe urządzenia. M. B. zeznał, że w latach 1979-1998 na działce nr[...] (przed podziałem) nie były czynione żadne inwestycje. W 1998 r. na działce tej, według świadka, zabudowano kanalizację teletechniczną, LPN 15KV, obwody oświetlenia i zasilania urządzeń PKP. Wcześniej urządzenia te znajdowały się poza tą działką na terenie stacji PKP N.. Budowa podstacji trakcyjnej realizowana była na działce nr [...] w latach 1978-1981. Odnosząc się do powyższych zeznań organ II instancji podkreślił, iż działki nr [...] nabyto 18 listopada 1980 r., zatem zabudowa ta, nie mogła powstać przed dniem ich nabycia tzn. w 1979 r. Ponadto z przedmiotowego aktu notarialnego wynika, iż działki te, były niezabudowane, stanowiły rolę. Na dawnej działce nr [...] odpowiadającej obecnie działkom nr [...], znajdował się jedynie budynek wzniesiony w latach 60-tych przez Przedsiębiorstwo Spedycji Krajowych służący dawniej do spedycji samochodów.

Ponadto, jak wskazał Wojewoda, z operatu szacunkowego, z części dotyczącej wizji lokalnej, wynika, iż działka nr [...] stanowi część terenu Stacji Zasilania Elektroenegetycznego i funkcjonuje łącznie z działką sąsiednią nr [...] (nie objętą zakresem wyceny).

Wojewoda stwierdził, iż zgodnie z art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolei (Dz. U. z 1970 r. Nr 9, poz. 76 ze zm.) (obowiązującej w dniu zawarcia przedmiotowego aktu notarialnego) przez obszar kolejowy należało rozumieć wydzieloną powierzchnię gruntu, przeznaczoną do utrzymania i eksploatacji kolei, wraz ze znajdującymi się na nim budowlami i urządzeniami służącymi temu celowi. Starosta powinien zatem rozważyć, po ustaleniu terminu budowy poszczególnych urządzeń i daty ich zakończenia, czy urządzenia znajdujące się na dawnych działkach nr [...] nie stanowiły (zgodnie z treścią powyższej ustawy) obszaru kolejowego zrealizowanego w ramach zadania inwestycyjnego p.n. elektryfikacja linii kolejowej P. –R.. Ustalenia te są niezbędne do stwierdzenia, czy cel ich nabycia został zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Bowiem z akt sprawy nie wynika, co w terminie 7 lub 10 lat od dnia nabycia działek nr [...] (tzn. od dnia [...] 1980 r.) było na ich terenie realizowane. Ty samym, po ustaleniu terminu budowy poszczególnych urządzeń i daty ich zakończenia, Starosta powinien zlecić przeprowadzenie opinii dotyczącej ustalenia funkcjonalnego powiązania działek nr [...] i działki nr [...] z działką nr [...], poprzez przyjęcie, iż celem nabycia działek nr [...], była realizacja elektryfikacji linii kolejowej P.-R..

W związku z tym, Wojewoda zaznaczył, iż nie odniósł się do sporządzonych na zlecenie organu I instancji opinii dotyczących ustalenia funkcjonalnego powiązania działek nr [...] (przed podziałem) z działką nr [...] - zlokalizowaną na tej działce podstacją trakcyjną i odcinkiem sieciowym. Nie wiadomo też, czy opinie te stanowią dowód z opinii biegłego, bowiem w aktach sprawy brak postanowień w sprawie dopuszczenia ich jako środka dowodowego, a także stronom niniejszego postępowania nie zapewniono możliwości zadawania biegłym pytań, odnośnie sporządzonych opinii, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 oraz art. 79 § 1 kpa.

Wojewoda zaznaczył, że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że ustawowa definicja pojęcia zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu nakłada na organy administracji publicznej obowiązek ścisłej wykładni, bez możliwości dokonywania jakichkolwiek odstępstw od treści zawartej w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami (...). Oznacza to również, że organ administracji chcąc ocenić, czy w danej sprawie ziściły się przesłanki zwrotu nieruchomości wskazane w powołanym przepisie art. 137 ust. 1 i ust. 2, zobowiązany jest do precyzyjnego ustalenia celu nabycia (wywłaszczenia).

Dodatkowo nadmienił, że w aktach sprawy znajduje się pismo z 22 sierpnia 2008 r. skierowane do Sądu Rejonowego w N. w celu udostępnienia dokumentów z księgi wieczystej KW nr [...] (dawniej KW nr [...]), dotyczące wykupu działek nr [...]. Działki te, w dniu zawarcia aktu notarialnego (w dniu [...] 1980 r.) zapisane były w księdze wieczystej KW nr [...]. W związku z tym, iż w aktach sprawy brak odpowiedzi z ksiąg wieczystych, Starosta powinien ponownie zwrócić się do Sądu Rejonowego w N. o udostępnienie dokumentów księgi wieczystej KW nr [...]. W ocenie organu odwoławczego poza dokonaniem badania dokumentów księgi wieczystej KW nr [...], wskazane byłoby również zwrócenie się do Urzędu Miejskiego w Z. z zapytaniem, czy jest w posiadaniu dokumentów dotyczących realizacji Elektryfikacji linii kolejowej P.-Z., a do Urzędu Miejskiego w R. z zapytaniem czy posiada dokumenty dotyczące realizacji elektryfikacji linii kolejowej P.-R., w tym akt sprawy Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. nr [...] oraz akt sprawy Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych z [...] 1980 r. nr [...].

Wojewoda podał, że akta sprawy Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. nr [...] nie zostały odnalezione zarówno w Archiwum Zakładowym Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w P., Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowym oraz w Urzędzie Miejskim w N.. Starosta N. powinien również zwrócić się do pełnomocnika K. R. i M. A. z prośbą o udzielenie informacji, czy zamiarem mocodawczyń było również ubieganie się o zwrot działek nr [...] położonych we wsi P.. Pełnomocnictwa z 27 stycznia 2010 r. załączone do pisma z 10 lutego 2010 r. stanowiącego wniosek o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, dotyczą jedynie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości położonej w N., podczas gdy jedynie działka nr [...] położona jest w N., natomiast działki nr [...] położone są we wsi P..

Nadto podkreślił, że analiza materiału dowodowego wykazała, że nie każdy dokument zgromadzony przez organ I instancji stanowi dowód, w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. W aktach sprawy znajdują się bowiem nieuwierzytelnione kopie: aktu notarialnego z [...] 1980 r., decyzji Wojewódzkiego Zarządu Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w P. z [...] 1978 r., oszacowania wartości gruntu, stanowiącego działki nr [...], nabywanego przez inwestora dla potrzeb elektryfikacji linii kolejowej P.-Z. dokonanego przez K. K. z [...] 1978 r., protokołów odbioru, wyciągu z wykazu zmian gruntowych, wypisu z rejestru gruntów, a także postanowienia Sądu Rejonowego w N. o stwierdzeniu nabycia spadku po K. A. z [...] 2005 r., postanowienia Sądu Rejonowego w G. o stwierdzeniu nabycia spadku po W. A. z [...] 2001 r. w oparciu, o które organ wydał decyzję. Zgodnie zaś ze stanowiskiem Sądu Najwyższego, wyrażonym w postanowieniu z 27 lutego 1997 r. sygn. akt: SN III CKU 7/97 kserokopie niepotwierdzone "za zgodność z oryginałem" nie mają mocy dowodowej.

Wojewoda stwierdził też, że Starosta w rozdzielniku zaskarżonej decyzji zamiast G. A. wymienił P. A.. W zwrotnym potwierdzeniu odbioru również wskazano P. A., podając zarówno w rozdzielniku jak i w zwrotnym potwierdzeniu odbioru adres G. A.. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż w niniejszym postępowaniu bez pełnomocnika działa G. A., natomiast P. A. udzielił pełnomocnictwa 20 listopada 2007 r. adwokat E. G..

Reasumując Wojewoda uznał, ze wykazane uchybienia mają bezpośredni wpływ dla oceny okoliczności dotyczących realizacji celu wywłaszczenia - w szczególności brak odpowiedniej oceny zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, pod kątem znaczenia poszczególnych dokumentów dla rozstrzygnięcia sprawy. Naruszenie przez organ I instancji przepisów postępowania (m.in. art. 7 i art. 77 § 1 kpa) uniemożliwia zastosowanie instytucji reformacji i skutkuje koniecznością wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 kpa. Konwalidowanie bowiem wadliwego postępowania I-instancyjnego, w świetle opisanych uchybień, naruszałoby zawartą w art. 15 kpa zasadę dwuinstancyjności. Z uwagi zaś na fakt, iż zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem organ odwoławczy przy wydawaniu decyzji kasacyjnej ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu, nie rozstrzygając o meritum sprawy Wojewoda nie odniósł się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, a także nie ocenił legalności sporządzonego przez rzeczoznawców majątkowych – P. R. i M. K. operatu szacunkowego.

Skargę na powyższą decyzję Wojewody Wielkopolskiego wnieśli Z. A., P. A., A. A.-K., K. R., M. A., A. K., S. J., M. J. i Z. J., reprezentowani przez adw. A. G.. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji:

1. naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 138 § 2 kpa poprzez błędne uznanie, że organ I instancji nieprawidłowo określił, na jaki cel zostały wywłaszczone działki nr [...] oraz, że cel ten nie został zrealizowany, a także , że organ I instancji nie zastosował się do wskazać zawartych w wyroku WSA w Poznaniu z dnia 17 października 2006 r. III SA/Po 489/06 i nie przeprowadził należycie postępowania dowodowego,

2. naruszenie przepisów postępowania art. 7, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego i przyjęcie, że celem wywłaszczenia przedmiotowych działek nie była budowa podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego oraz, iż zebrany materiał dowodowy nie jest wystarczający do ustalenia, że cele wywłaszczenia nie został zrealizowany na tych działkach,

3. naruszenie prawa materialnego – art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne uznanie, że organ I instancji nieprawidłowio ustalił cel wywłaszczenia przedmiotowych działek.

Mając powyższe na względzie skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej i zasądzenie od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż organ odwoławczy dokonał błędnej wykładni uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku WSA w Poznaniu z 17 października 2006 r. III SA/Po 489/06 i błędnie przyjął, iż organ I instancji z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. nie zastosował się do wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w tym wyroku. Zdaniem skarżących Starosta prawidłowo określił, że celem wywłaszczenia przedmiotowych działek była budowa podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego oraz, ze na tych działkach nie rozpoczęto inwestycji odpowiadającej celowi wywłaszczenia. Dokonał w tym zakresie prawidłowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji oraz w zgodzie ze wskazaniami Sądu przeprowadził dowód z opinii biegłych. Starosta prawidłowo określił, że realizacja inwestycji nastąpiła na działce nr [...] oraz, że brak jest powiązania funkcjonalnego pomiędzy działkami, o których mowa w niniejszej sprawie, a działką nr [...], na której została posadowiona podstacja trakcyjna. Postępowanie dowodowe, zdaniem skarżących, wykazało, że tory znajdujące się na wywłaszczonych działkach nie są w żaden sposób związane z podstacją trakcyjną. Nie można stąd przyjąć, że cel wywłaszczenia został w jakimkolwiek stopniu zrealizowany.

Skarżący zarzucili Wojewodzie błędne uznanie, że Starosta nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego. Wskazali też, że organ II instancji bez rozpatrzenia zarzutów zawartych w odwołaniu A. S.A. od decyzji organu I instancji nieprawidłowo uchylił te decyzję.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Wielkopolski wniósł o jej oddalenie, stwierdzając, że podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się bezzasadna.

Wyjaśnić na wstępie należy, iż stosownie do przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego jest zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Zadaniem sądu administracyjnego nie jest wyręczanie właściwych organów administracji w realizacji powierzonych im zadań, a jedynie przeprowadzenie kontroli zgodności z prawem ich działań, w tym także wykazywanie, na czym polegał błąd w rozumieniu przepisów prawa (błąd co do prawa) (por. wyrok NSA z 5 czerwca 2009 r., II FSK 324/08, Lex nr 513309).

Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przy czym nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 p.p.s.a.).

Zważywszy na fakt, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda Wielkopolski uchylił decyzję Starosty N. z dnia [...] 2010 r., korzystną dla skarżących, bowiem orzekającą o zwrocie na ich rzecz wywłaszczonych nieruchomości, Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, stwierdziwszy brak wad skutkujących nieważnością wspomnianej decyzji Starosty N., ogranicza swą kontrolę do oceny zgodności z prawem jedynie zaskarżonej decyzji.

Stwierdzić należy, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji Wojewoda Wielkopolski nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa, w tym tych zarzucanych mu w skardze.

Rozważania w niniejszej sprawie należy rozpocząć od oceny prawnej i wytycznych tutejszego Sądu sformułowanych w uzasadnieniu wyroku z dnia 16 października 2006 r. (sygn. akt III SA/Po 489/06), albowiem na mocy przepisu art. 153 p.p.s.a. wiążą one tak organy orzekające w niniejszej sprawie, jak i tutejszy Sąd. W wyroku tym Sąd stwierdził, że organy obu instancji poprzednio rozpoznające sprawę nie wyjaśniły kwestii rodzaju i położenia zabudowy zlokalizowanej na działkach nr [...], ani nie przeprowadzono analizy funkcji tej infrastruktury dla pobudowanej na sąsiedniej działce podstacji trakcyjnej. Sąd wskazał, że brak w tym zakresie własnych ustaleń organu, zaś postępowanie dowodowe sprowadzono do spisania stanowisk stron oraz do wyliczenia zgromadzonych dokumentów i oświadczeń stron. Ponadto arbitralnie organy stwierdziły, że infrastruktura zlokalizowana na wywłaszczonych działkach stanowi funkcjonalną całość z podstacją trakcyjną zlokalizowaną na sąsiedniej działce i z tego powodu uznały, że cel wywłaszczenia został zrealizowany. Sąd zaznaczył, że nie wyjaśniono, dlaczego owo funkcjonalne powiązanie czyni bezzasadnym żądanie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w całości lub w części. Dalej wskazał, że nie przeprowadzono rozważań co do zbędności nieruchomości w aspekcie faktycznym. Nie dokonano też analizy zebranych dowodów z dokumentów, w tym nie wyjaśniono ich znaczenia dla zasadności żądania zwrotu spornych nieruchomości. Sąd stwierdził też, że organy pomimo stwierdzenia, że część działki nr [...] jest częściowo niezagospodarowana nie wyjaśniły dlaczego w tym zakresie odmówiono zadośćuczynienia żądaniu wniosku. Organy nie wykazały też, że działki nr [...] są niezbędne dla realizacji celu wywłaszczenia, ani nie wyjaśniono, kiedy zakończono realizację infrastruktury na poszczególnych działkach i co zrealizowano w ramach modernizacji stacji w N.. W powołanym wyroku Sąd dokonał również oceny jak należy rozumieć cel wywłaszczenia w niniejszej sprawie. Oceniając przeprowadzone przez organy orzekające postępowanie dowodowe stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że odmowa zwrotu spornej nieruchomości uzasadniona jest realizacją celu wywłaszczenia zdefiniowanego jako elektryfikacja linii kolejowej P.-R.. Tym samym Sąd dał wyraz temu, że dotychczas prowadzone postępowanie dowodowe nie przyczyniło się do wyjaśnienia, czy odmowa zwrotu spornych działek uzasadniona jest realizacją celu wywłaszczenia określonego wyraźnie jako elektryfikacja linii kolejowej P.-R..

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego obecnie rozpoznającego sprawę zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż Starosta N. ponownie orzekając co najmniej przedwcześnie stwierdził, że pomimo upływu terminów, określonych przepisem art.137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami na działkach nr [...] położonych w P. i nr [...] położonej w N. nie rozpoczęto i nie zrealizowano inwestycji odpowiadającej celowi wywłaszczenia. Zgodzić należy się z organem odwoławczym, iż cel wywłaszczenia nie wynikał wprost z umowy z dnia [...] 1980r. Do organów należało zatem jego ustalenie w oparciu o wszelkie dostępne w sprawie materiały.

Rację ma organ odwoławczy stwierdzając, iż Starosta określając cel wywłaszczenia (nabycia) przedmiotowych działek dokonał wybiórczej analizy dowodów zgromadzonych w sprawie. Nie rozważył wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, przyjmując, iż wywłaszczenia dokonano w związku z koniecznością budowy podstacji trakcyjnej wraz z odcinkiem sieciowym i torami.

W decyzji I instancji nie odniesiono się chociażby do powołanej w akcie notarialnym z dnia [...] 1980r. decyzji Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych ,wydanej [...] 1980r. Wprawdzie w sentencji powołanego orzeczenia stwierdzono, że zezwala się Zachodniej Dyrekcji Okręgowej Kolei Państwowych w P. na przeznaczenie przedmiotowych działek pod budowę podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego wraz z torami, z uzasadnienia decyzji wynika jednak , że budowa podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego z torami jest zadaniem inwestycyjnym w ramach przedsięwzięcia elektryfikacja linii kolejowej P.-R., które zostało wprowadzone do planu decyzją Prezesa Rady Ministrów nr [...]. Analiza powyższego dowodu wskazuje, że budowy podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego wraz z torami nie można było uznać za całość inwestycji, która stała się powodem nabycia przedmiotowych działek, stanowiła rzeczywisty cel ich wywłaszczenia.

Także w oszacowaniu wartości tychże działek dokonanym [...] 1979 r. przez K. K. stwierdzono, że oszacowania tego dokonuje się w związku z nabyciem ich przez inwestora (Zachodnia Dyrekcja Okręgowa Kolei Państwowych w P.) dla potrzeb elektryfikacji linii kolejowej P.-Z.. Odcinek linii kolejowej P.-Z. jest zaś fragmentem linii P.-R.. Pozostałe dokumenty wskazujące jednoznacznie na szeroko rozumiany cel wywłaszczenia zostały przez organ odwoławczy przywołane w kontrolowanym uzasadnieniu.

W tej sytuacji jak słusznie podniósł Wojewoda ograniczenie badania do funkcjonalnego związku pomiędzy wzniesioną na działce nr [...] podstacją trakcyjną, odcinkiem sieciowym wraz z torami, a urządzeniami zrealizowanymi na spornych działkach nie może być uznane za wyczerpujące wyjaśnienie istotnej dla sprawy okoliczności. Rozważania w zakresie realizacji celu wywłaszczenia należało poczynić jak słusznie podniósł organ II instancji przy przyjęciu, iż podstacja wraz z odcinkiem sieciowym, torami na działce [...] jest fragmentem większego przedsięwzięcia inwestycyjnego- elektryfikacji linii kolejowej P. – R.. Z tych względów wzniesienie podstacji wraz z odcinkiem sieciowym i torami na działce nr . nie może przesądzać o braku realizacji celu wywłaszczenia na spornych działkach.

Istotnym w sprawie jest, że organ I instancji wbrew wytycznym Sądu poprzednio rozpoznającego sprawę nie zbadał, kiedy na spornych działkach wybudowano znajdujące się tam obiekty i urządzenia m.in. tory kolejowe, bocznicę kolejową, budynek biurowy i zabudowę gospodarczą.

Niemożliwe jest w tej sytuacji ustalenie, czy realizując cel wywłaszczenia dochowano terminom zawartym w art. 137 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nieruchomość uznaje się bowiem za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel ten nie został zrealizowany.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rację miał organ odwoławczy wywodząc, że znajdująca się w aktach opinia inż. A. F. z [...] 2008 r., zaktualizowana [...] 2008 r. została sporządzona w odniesieniu do celu wywłaszczenia określonego zbyt wąsko jako budowa podstacji trakcyjnej i odcinka sieciowego, nie zaś jako przedsięwzięcia, określonego jako elektryfikacja linii kolejowej P.-R., której część stanowiły urządzenia wzniesione na działce nr [...].

Wadliwie również sporządzając opinię badania i rozważania jej autor odniósł do aktualnego zagospodarowania działek.

Wykładnia art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami prowadzi do wniosku, że o ile cel wywłaszczenia został osiągnięty (w okresie wskazanym w art. 137 ust. 1 pkt 1 lub 2 ugn) to nie istnieje możliwość zwrotu nieruchomości, mimo późniejszej zmiany jej przeznaczenia (por. wyrok NSA z 6 maja 2010 r., I OSK 941/09, dostępny na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decydujące znaczenie w świetle wskazanych norm mają prace dokonane w terminach z art. 137ust.pkt.1 i2 cyt. Ustawy.

Analizując niniejszą sprawę trzeba mieć także na względzie przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. o kolei (Dz. U. z 1970 r. nr 9, poz. 76 ze zm.), obowiązującej w dacie wykupu przedmiotowych działek, w którym kolejami określano drogi szynowe wraz z przeznaczonymi do ich eksploatacji i utrzymania budowlami, urządzeniami oraz poruszającym się po tych drogach taborem, służące do przewozu osób, przesyłek oraz ładunków. Za obszary kolejowe uznawano zaś wydzielone powierzchnie gruntu, przeznaczone do utrzymania i eksploatacji kolei, wraz ze znajdującymi się na nim budowlami i urządzeniami służącymi temu celowi (art. 3 pkt 2 powołanej ostatnio ustawy).

Mając na względzie powyższe rację miał Wojewoda nakazując organowi I instancji ponowne zbadanie, czy urządzenia znajdujące się na spornych nieruchomościach mieściły się w obszarze kolejowym zrealizowanego zadania inwestycyjnego p.n. elektryfikacja linii kolejowej P.-R., którego częścią było wzniesienie podstacji trakcyjnej, odcinka sieciowego wraz z torami na działce [...], czy ich realizacja nastąpiła w terminach z art. 137ust.1pkt.1 i2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Zgodzić należało się z Wojewodą Wlkp. iż istotne braki postępowania przeprowadzonego przed organem I instancji skutkować muszą uchyleniem sprawy do ponownego rozpoznania. W istocie bowiem konwalidowanie ich nie jest możliwe na etapie postępowania odwoławczego z uwagi na ograniczony przez ustawodawcę zakres postępowania dowodowego na tym etapie.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji po uzupełnieniu koniecznego materiału dowodowego dokona oceny zgromadzonych w sprawie dowodów w ich całokształcie, w sposób odpowiadający normie zawartej w art. 80 kpa.

Uzasadnienie decyzji powinno zawierać zgodnie z art. 107 § 3 kpa wskazanie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności, mocy dowodowej.

Organ winien mieć także na względzie, iż wniosek o zwrot nieruchomości musi pochodzić od wszystkich uprawnionych.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że Sąd nie podziela stanowiska organu odwoławczego w zakresie uznania, iż zgromadzone w aktach niniejszej sprawy nieuwierzytelnione kopie dokumentów nie mają mocy dowodowej.

Podkreślenia wymaga, że , że treść tych dokumentów nie była kwestionowana przez strony. Przepis art. 75 § 1 kpa nakazuje zaś dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Jeżeli zatem przedłożonych dokumentów, ze względu na brak ich uwierzytelnienia, nie można uznać za dokumenty urzędowe w rozumieniu art. 76 kpa, to nie oznacza, iż można odmówić im charakteru dowodów, o których stanowi wspomniany art. 75 §1 kpa. W ocenie Sądu nie stanowi zatem błędu fakt oparcia się przez organ I instancji na nieuwierzytelnionych dokumentach. W szczególności mając na uwadze specyfikę przedmiotowego postępowania, upływ czasu od momentu wykupu przedmiotowych działek, organy orzekające z uwagi na treść art. 75 § 1 i art. 77 § 1 kpa miały obowiązek dopuścić wszystkie dowody pozwalające na wyjaśnienie sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 kwietnia 2004 r., IV SA 164/03, dostępny na stronie internetowej: http:orzeczenia.nsa.gv.pl).

Powyższe uchybienie organu odwoławczego nie miało jednak wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.