Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 342/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par 2, art. 107 par 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 19 września 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi G. S. i K. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie wykonywania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących G. S. i K. S. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 29 lutego 2012 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) - zwanej dalej "ustawą - Prawo budowlane", Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził wykonanie w całości obowiązku nałożonego na G. i K. S. decyzją z dnia 5 października 2010 roku, wydaną w celu doprowadzenia budynku mieszkalnego na działce nr [...] w B. D., gmina K. do stanu zgodnego z przepisami.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że decyzją własną z dnia 5 października 2010 roku nałożył na inwestorów, w celu doprowadzenia ww. budynku do stanu zgodnego z przepisami, obowiązek wykonania następujących robót budowlanych: zamurowania wszystkich otworów okiennych w ścianach przedmiotowego budynku zwróconych w stronę granicy z działką nr [...] w B. D., usytuowanych w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, oraz wykonania inwentaryzacji budowlanej powykonawczej przedmiotowego budynku mieszkalnego wraz z orzeczeniem technicznym.

Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że w trakcie kontroli w dniu 11 stycznia 2012 roku ustalił, że obowiązek został w całości wykonany. Wykonano roboty budowlane polegające na zamurowaniu otworów okiennych poprzez montaż poliwęglanu komorowego o grubości 16 mm, posiadającego aprobatę techniczną oraz klasyfikację ogniową - nierozprzestrzeniająca ognia NRO. Ponadto do akt administracyjnych załączono inwentaryzację budowlaną powykonawczą przedmiotowego budynku wraz z orzeczeniem technicznym, sporządzoną przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. U. stwierdził, że okna przedmiotowego budynku zostały przykryte przezroczystymi ekranami z poliwęglanu komorowego. W jego ocenie natomiast tylko szklany pustak może być użyty jako materiał do zamurowania otworów okiennych.

Decyzją z dnia 5 kwietnia 2012 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) - zwanej dalej "k.p.a.", Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że doprowadzenie przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem wymaga likwidacji otworów okiennych od strony działki nr [...]. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, że zamurowanie otworów okiennych poprzez montaż w otworach poliwęglanu komorowego doprowadzi ściany zewnętrzne przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z przepisami pożarowymi. Klasyfikacja ogniowa ww. wyrobu jako nierozprzestrzeniającego ognia – zdaniem organu odwoławczego, nie oznacza bowiem, że wyrób ten spełnia wymagania ściany odporności pożarowej "D" przewidzianej dla tego rodzaju budynku. Aprobata techniczna jest dokumentem stwierdzającym przydatność płyt komorowych z poliwęglanu do stosowania w budownictwie w zakresie wynikającym z postanowień aprobaty. W ocenie organu odwoławczego, zastosowany do zamurowania otworów okiennych poliwęglan komorowy o grubości 16 mm nie spełnia wymogów określonych w § 216 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.) - dalej zwanego "rozporządzeniem", a więc nie można było stwierdzić wykonania obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 października 2010 roku. W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na dwuinstancyjność postępowania i zachodzącą konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części, należało zatem uchylić zaskarżoną decyzję i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W skardze na powyższą decyzję G. i K. S. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania odwoławczego oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 77 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz niewskazanie w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których organ się oparł uznając, że płyty z poliwęglanu komorowego zastosowane przez skarżących nie spełniają wymogów przeciwpożarowych wynikających z przepisów rozporządzenia - w przypadku ścian zewnętrznych oraz poprzez nieodniesienie się do faktu zastosowania powyższych płyt do zamurowania świetlików dachowych,

2. § 212 ust. 2 w zw. z § 216 rozporządzenia poprzez ich błędne zastosowanie oraz § 213 pkt 1a rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie, prowadzące do przyjęcia, że budynek mieszkalny należący do skarżących posiada klasę odporności pożarowej "D", a ściana zewnętrzna budynku, odpowiednio do klasy odporności pożarowej, musi posiadać klasę odporności ogniowej EI 30,

3. naruszenie § 226 ust. 1 w zw. z § 271 ust. 1 rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie, polegające na nieustaleniu, że budynek mieszkalny skarżących, oddzielony od budynku usytuowanego na działce sąsiedniej pasem wolnego terenu o szerokości nie mniejszej niż 8 m, stanowi strefę pożarową w rozumieniu § 226 ust. 1 rozporządzenia.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ odwoławczy przytoczył treść aprobaty technicznej dotyczącej zastosowania płyt poliwęglanowych, ale w żaden sposób nie odniósł się do jej treści. Organ przyjął, że klasa ustalona w aprobacie jest klasą nieodpowiadającą klasie EI 30, lecz twierdzenia tego w żaden sposób nie uargumentował, nie wskazał również żadnych dowodów na jego poparcie. Ponadto zupełnie pominął kwestię zastosowania płyt poliwęglanowych do zamurowania świetlików dachowych.

W ocenie skarżących organ błędnie przyjął, że przedmiotowy budynek winien posiadać klasę odporności pożarowej "D". W myśl § 213 rozporządzenia wymagania dotyczące klasy odporności pożarowej budynków nie dotyczą bowiem budynków do trzech kondygnacji naziemnych włącznie, mieszkalnych, jednorodzinnych. Zdaniem skarżących, ściany zewnętrzne i pokrycie dachowe ich budynku, jako niebędące elementami oddzielenia przeciwpożarowego, nie muszą spełniać wymagań przewidzianych w przepisach rozporządzenia dla takich elementów.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 19 września 2012 roku uczestniczka postępowania E. U. wniosła o oddalenie skargi i oświadczyła, że w jej ocenie otwory okienne w przedmiotowym budynku nadal nie są zamurowane, a okna dachowe nadal są otwierane. Budynek znajdujący się na jej działce może zmienić usytuowanie, obecnie trwa bowiem rozbudowa. Z tej przyczyny ściana budynku skarżących powinna zostać zamurowana, a nie zasłonięta płytami.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269). Sąd administracyjny jest w zasadzie sądem kasacyjnym, orzekającym o zgodności albo niezgodności z prawem aktu lub czynności organu administracyjnego. W swoim orzeczeniu sąd zawiera ocenę prawną kontrolowanego aktu oraz wytyczne co do stosowania prawa w danej sprawie indywidualnej lub też stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności. Z tą chwilą rola sądu administracyjnego się kończy, a sprawa powraca do organów administracji publicznej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga natomiast sprawy administracyjnej in merito, jego zadaniem jest bowiem jedynie ocena, czy zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganej przez prawo podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji. Zadanie to sprowadza się do ustalenia, czy materiał procesowy zebrany w postępowaniu administracyjnym odpowiada wymaganiom stawianym przez przepisy prawne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 2005 roku, sygn. akt FSK 2282/04, Baza Orzeczeń LEX nr 173165; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2005 roku, sygn. FSK 2161/04, Baza Orzeczeń LEX nr 173175; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lipca 2004 roku, sygn. akt GSK 589/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 56). Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny mógł zatem jedynie zbadać prawne przesłanki wydania zaskarżonej decyzji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

- Dz. U. z 2012 roku, poz. 270). Wbrew oczekiwaniu skarżących nie był natomiast uprawniony do rozstrzygnięcia ich wniosku, zawartego w żądaniu skargi, a dotyczącego umorzenia postępowania odwoławczego. Rozstrzygnięcie takie podjąć może bowiem wyłącznie organ administracji drugiej instancji.

Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że została ona oparta na treści art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) - dalej zwanej "k.p.a.", zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W ocenie Sądu skorzystanie z dyspozycji powyżej zacytowanego przepisu jest możliwe jedynie wówczas gdy organ odwoławczy wykaże i uzasadni konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części, jedynie bowiem w takiej sytuacji można stwierdzić, że konieczny do wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W przeciwnym razie sprawę może wyjaśnić organ odwoławczy, który nie tylko kontroluje decyzję organu pierwszej instancji, lecz również ponownie rozpoznaje sprawę administracyjną.

Należy bowiem wskazać, że obowiązkiem organu odwoławczego jest przede wszystkim ponowne wyjaśnienie i rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Sprawa administracyjna jest zatem dwukrotnie rozpoznana i rozstrzygnięta, po raz pierwszy w pierwszej instancji, a następnie w drugiej instancji. Dwukrotne rozpoznanie sprawy oznacza obowiązek przeprowadzenia dwukrotnie postępowania wyjaśniającego, co zapewniają przepisy kształtujące postępowanie odwoławcze, którego przedmiotem nie jest jedynie weryfikacja decyzji organu pierwszej instancji, lecz przede wszystkim ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej. W wyroku z dnia 12 listopada 1992 roku, wydanym w sprawie o sygnaturze akt V SA 721/92 (ONSA z 1992 roku, nr 3-4, poz. 95), Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone". Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się zatem do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej. Powyższy wyrok został wprawdzie wydany gdy art. 138 § 2 k.p.a. miał nieco inne brzmienie niż obecnie, jednak jest nadal aktualny. Zmieniając treść art. 138 § 2 k.p.a. z dniem 11 kwietnia 2011 roku (ustawą z dnia 3 grudnia 2010 roku zmieniającej m. in. k.p.a.

- Dz. U. z 2011 roku, nr 6, poz. 18), ustawodawca pozostawił bowiem w niezmienionym brzmieniu zarówno art. 15 k.p.a., jak i art. 136 k.p.a. Stosownie do treści tego ostatniego artykułu, organ odwoławczy jest uprawniony do przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, jak również uprawniony do zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi pierwszej instancji.

W świetle powyższych uwag podkreślić również należy, że dokonując kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., Sąd nie rozstrzyga o meritum sprawy. Jego zadaniem jest bowiem udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, albo czy w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do takich naruszeń norm proceduralnych, na skutek których - aby dokonać prawidłowości ustalenia stanu faktycznego - organ odwoławczy musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części. Z tych przyczyn brak było podstaw do rozpoznania zarzutów skargi, które zmierzały do poddania ocenie Sądu stanowiska organu odwoławczego w zakresie spełnienia przez materiał zastosowany przez skarżących - płyty poliwęglanowe wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.), czy też w zakresie określenia właściwej klasy odporności pożarowej budynku skarżących w rozumieniu przepisów ww. rozporządzenia.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny przede wszystkim zauważył, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie stwierdził konieczności przeprowadzenia w sprawie postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem jednoznacznie, że organ odwoławczy nie podzielił ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji, co do wykonania przez skarżących obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego polegającego na zamurowaniu otworów okiennych w budynku skarżących w celu doprowadzenia go do stanu zgodnego z przepisami. Organ odwoławczy, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawarł jednoznaczne stanowisko, zgodnie z którym (jego zdaniem) zastosowanie do zamurowania otworów okiennych poliwęglanu komorowego o grubości 16 mm nie stanowi wykonania ww. obowiązku, albowiem nie doprowadziło budynku do stanu zgodnego z przepisami pożarowymi.

Podkreślić należy, że organ odwoławczy oparł się w swojej argumentacji na tych samych dowodach, na podstawie których rozstrzygał organ pierwszej instancji (w szczególności inwentaryzacji powykonawczej przedłożonej przez skarżących oraz załączonej do niej aprobacie technicznej ITB nr [...] stwierdzającej przydatność do stosowania w budownictwie wyrobów pod nazwą "Płyty komorowe z poliwęglanu PK") i z analizy ww. dowodów wywiódł przeciwny, niż przyjęty przez organ pierwszej instancji, wniosek o braku wykonania przez skarżących obowiązku zamurowania spornych otworów okiennych.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika zatem, że organ odwoławczy nie wykazał zaistnienia przesłanek podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 138 § 2 k.p.a., albowiem w ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, zaś stan faktyczny sprawy nie budził jakichkolwiek wątpliwości. Organ odwoławczy nie stwierdził bowiem jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji, czego jednoznacznie wymaga przepis art. 138 § 2 k.p.a. Ponadto podkreślić należy, że organ odwoławczy nie wykazał w żaden sposób konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie, co stanowi kolejną przesłankę wydania decyzji kasacyjnej - określonej w art. 138 § 2 k.p.a. Za wykazanie zaistnienia w sprawie ww. przesłanek nie można było uznać zacytowania przez organ odwoławczy treści art. 138 § 2 k.p.a. Obowiązkiem organu odwoławczego wydającego decyzję w trybie tego przepisu jest precyzyjne wskazanie, do naruszenia jakich przepisów postępowania doszło przy rozpatrzeniu sprawy w pierwszej instancji oraz jaki jest konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, który miałby istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W rzeczywistości stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji doprowadziło organ odwoławczy do zajęcia w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej stanowiska co do istoty sprawy, co było dopuszczalne wyłącznie przy rozstrzygnięciu opartym na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. Wydanie w tej sytuacji rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym stanowiło naruszeniu art. 138 § 2 k.p.a. polegające na błędnym zastosowaniu przepisu, przy czym było to naruszenie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zaistnienie przesłanek do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w drugiej instancji winno bowiem skutkować wydaniem jednej z decyzji określonych w art. 138 § 1 k.p.a., a nie decyzji kasacyjnej

Pamiętać ponadto należy, że zgodnie z zasadą szybkości i prostoty postępowania (art. 12 k.p.a.), organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Jeżeli zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był, w ocenie organu odwoławczego, wystarczający do wydania decyzji co do istoty sprawy, organ był zobowiązany do wydania jednej z decyzji opisanych w art. 138 § 1 k.p.a. W przedmiotowej sprawie brak było zatem przeszkód prawnych, aby organ odwoławczy, uznając kompletność materiału dowodowego, wydał jedną z przewidzianych w art. 51 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623 ze zm.) decyzji merytorycznych, to jest albo decyzję stwierdzającą wykonanie obowiązku (pkt 1), albo - w przypadku stwierdzenia niewykonania obowiązku - decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Należy również podkreślić, że okoliczności uzasadniające ziszczenie się przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. powinny zawsze zostać wskazane w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Brak wskazania ww. okoliczności jest wadą postępowania administracyjnego albowiem pozbawia stronę postępowania możliwości ustosunkowania się do tych twierdzeń organu w skardze (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 4 września 2007 roku, sygn. akt

IV SA/Wa 594/07, Baza Orzeczeń LEX nr 399423). Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 roku (sygn. SA/Lu 2479/94, Baza Orzeczeń LEX nr 27106) jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - w tym w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez sąd administracyjny. Prawidłowe uzasadnienie decyzji ma zatem nie tylko znaczenie prawne, ale i wychowawcze, bowiem pogłębia zaufanie stron postępowania do organów administracyjnych.

Reasumując, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z istotnym naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ odwoławczy nie wykazał bowiem w żaden sposób, że w niniejszej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które uzasadniłoby ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego przez organ pierwszej instancji w znacznym zakresie, mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zaś w uzasadnieniu decyzji nie przedstawił okoliczności wskazujących na zaistnienie przesłanek zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., w tym również okoliczności, jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Nie jest przy tym rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej, w tym organów drugiej instancji w prawidłowym wykonywaniu ich ustawowych kompetencji orzeczniczych. Wskazane wyżej uchybienia proceduralne stanowią bowiem przesłankę uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy odstąpieniu od kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym dwuinstancyjnym postępowaniu, zaś w niniejszej sprawie - z uwagi na uprzednio wskazane wady zaskarżonej decyzji - byłaby ona przedwczesna. Nie jest bowiem możliwe, aby Sąd dokonywał oceny merytorycznej stanowiska co do istoty sprawy, które organ odwoławczy zajął w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej podjętej w trybie art. 138 § 2 k.p.a., który to tryb wyklucza wydawanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 202 § 2 w związku z art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzając od organu odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących zwrot wpisu sądowego uiszczonego od skargi w kwocie 500 zł.

Wskazania dla organu co do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań Sądu.