Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 456/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24 par. 1 pkt 5,  art. 127 par. 3,  art. 145 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Kołodziej, Adam Lipiński, Protokolant starszy sekretarz sądowy Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi M. I. na decyzję Rektora Politechniki [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. brak numeru w przedmiocie odmowy przyznania zwiększonego stypendium doktoranckiego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rektora Politechniki [...] na rzecz skarżącego M. I. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rektor Politechniki [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. wydaną na podstawie art. 200a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2005 r. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.), art. 104 K.p.a., § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich (Dz. U. z 2013 r., poz. 1581) oraz § 6 ust. 14 załącznika do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie przyznania M. I. zwiększonego stypendium doktoranckiego.

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

M. I., uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] Politechniki [...], przyjęty na studia doktoranckie od semestru letniego roku akademickiego 2009/2010, w dniu [...] października 2014 r. złożył wniosek o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej dla uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich Politechniki [...].

Decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. wydaną na podstawie art. 200a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 104 K.p.a., § 14 ust. 2 i 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz § 6 ust. 6 pkt 2 załącznika do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., Rektor Politechniki [...] odmówił przyznania M. I. zwiększonego stypendium doktoranckiego, powołując się na negatywną opinię komisji doktoranckiej oraz na to, że doktorant nie wyróżnił się osiągnięciami w pracy dydaktycznej lub badawczej ani osiągnięciami artystycznymi w poprzednim roku studiów.

Decyzja ta została podpisana przez Prorektora ds. Studiów [...] K. L. działającego z upoważnienia Rektora Politechniki [...] i doręczona zainteresowanemu w dniu [...] listopada 2014 r.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. skierowanym do Rektora Politechniki [...] M. I. powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania zwiększonego stypendium doktoranckiego zakończonej decyzją odmowną z dnia [...] listopada 2014 r. oraz o uwzględnienie we wznowionym postępowaniu nowego istotnego dowodu w sprawie w postaci poprawionego Załącznika nr [...] do Kryteriów tworzenia list rankingowych przy przyznawaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej dla uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] Politechniki [...]. Wnioskodawca wyjaśnił, że poprawiony Załącznik nr [...] zawiera prawidłowy okres rozliczenia osiągnięć będący faktycznie jego ostatnim rokiem studiów (od lutego 2013 r. do lutego 2014 r.) w przeciwieństwie do złożonego wcześniej (od października 2013 r. do września 2014 r.). W jego ocenie, po uwzględnieniu nowego dowodu w sprawie i udokumentowanych tam osiągnięć w pracy dydaktycznej lub badawczej, które istniały, ale nie były znane organowi w momencie wydawania decyzji nie będzie już możliwe wydanie decyzji odmownej z powołaniem się na brak takich osiągnięć stosownie do § 14 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich. Dodatkowo podniósł, iż pomimo zauważonej pomyłki oraz podania we wniosku kilku możliwych środków szybkiej komunikacji (e-mail, telefon) nikt na etapie rozpatrywania wniosku na Wydziale nie skontaktował się z nim w celu poinformowania o błędzie, umożliwienia szybkiej korekty dokumentacji i tym samym uniknięcia niniejszej procedury.

Kolejnym pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. M. I., powołując się na art. 52 § 3 P.p.s.a., wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa.

W piśmie tym podniósł, iż w dziekanacie zwrócono mu jego wniosek z dnia [...] grudnia 2014 r. o wznowienie postępowania w sprawie przyznania zwiększonego stypendium doktoranckiego wraz z załącznikami z lakoniczną pisemną adnotacją uczynioną na wniosku przez Prorektora ds. Studiów: "W obecnej sytuacji nie dysponuję środkami na zwiększenie stypendium". Zaznaczył, że nikt nie zażądał od niego pisemnego potwierdzenia odbioru. Uznaje zatem sprawę za nie załatwioną, bo nie zakończyła się ona wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub odmowie wznowienia postępowania, co stanowi naruszenie art. 149 K.p.a. Otrzymana forma odpowiedzi na jego podanie z pewnością nie spełnia zaś wymagań postanowienia określonych w art. 124 K.p.a.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Prorektor ds. Studiów w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. poinformował M. I., że sprawa dotycząca podania o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] grudnia 2014 r. jest w toku i nie została jeszcze zakończona ostateczną decyzją administracyjną. Ponadto wskazał, że do organu nie wpłynęło podanie o wznowienie postępowania w sprawie przyznania zwiększonego stypendium doktoranckiego, na które wnioskodawca powołał się w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r.

Następnie Rektor Politechniki [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. wydaną na podstawie art. 200a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym, art. 104 K.p.a., § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich oraz § 6 ust. 14 załącznika do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z [...] czerwca 2012 r., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy wcześniejszą decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. o odmowie przyznania M. I. zwiększonego stypendium doktoranckiego.

Decyzja ta, podobnie jak poprzednia decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. została podpisana przez Prorektora ds. Studiów [...] K. L..

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że kryteria tworzenia list rankingowych przy przyznawaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego dla uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na wydziale [...] w § 1 pkt 1a mówią, że warunkiem koniecznym przyznania stypendium jest złożenie w Sekretariacie Studiów Doktoranckich wydziału [...] kompletnego wniosku o jego przyznanie wraz z wymaganymi załącznikami w ciągu 14 dni od rozpoczęcia roku akademickiego. Tak więc kryteria Wydziałowe nie przewidują możliwości uzupełnienia dokumentów po ich złożeniu. Po wnikliwej analizie dokumentów, potwierdzono fakt, że wniosek M. I. ma opinię negatywną i nie przysługuje mu prawo startowania w konkursie na wyłonienie grupy 30% najlepszych doktorantów na roku studiów.

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. I. zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie:

a) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego;

b) art. 9 K.p.a. poprzez jego nie zastosowanie;

c) art. 64 § 2 K.p.a. poprzez jego nie zastosowanie, a tym samym nie wezwanie strony do usunięcia braków formalnych w postaci złożenia kompletu stosownych dokumentów w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie bez rozpoznania;

d) art. 15 K.p.a. w związku z art. 136. K.p.a. poprzez odmowę uzupełnienia dowodów w sprawie;

e) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie przyczyny odrzucenia wcześniej zgłoszonych dowodów.

W związku z powyższymi zarzutami wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] listopada 2014 r., skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ z uwzględnieniem nowego materiału dowodowego, który załączył wcześniej do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz zasądzenie kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że jego wniosek z dnia [...] października 2014 r. o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego określonego w Regulaminie przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich Politechniki [...] zawierał (jak się później okazało) błąd w materiale dowodowym. Udokumentowane zostały bowiem w nim osiągnięcia w okresie od października 2013 r. do września 2014 r. (ostatni rok akademicki), a powinien zawierać dokumentację od marca 2013 r. do lutego 2014 r. (ostatni rok studiów) zgodnie z Kryteriami tworzenia list rankingowych przy przyznawaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego na Wydziale [...] z dnia [...] września 2014 r. Pomyłka ta była dla organu oczywista, gdyż w Załączniku nr [...] do Kryteriów Wydziałowych będącym elementem wniosku wyraźnie wskazał "Osiągnięcia naukowe w okresie od 01.10.2013 r. do 30.09.2014 r.". Organ miał zatem słuszne prawo podejrzewać, że wskutek tego błędu materiał dowodowy może nie być kompletny. Pomimo tego rozpatrzył sprawę bez zastosowania jakiegokolwiek środka wzywającego do uzupełnienia braków (w szczególności wezwania na podstawie art. 64 § 2 K.p.a.). Naruszył tym samym już na etapie wydawania decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niezebranie kompletnego materiału dowodowego oraz nie wyjaśniając stanu faktycznego sprawy. Organ naruszył też art. 80 K.p.a. poprzez wydanie decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego i na jego podstawie uznał okoliczności sprawy za udowodnione.

Skarżący wskazał jednocześnie, iż dnia [...] listopada 2014 r. złożył podanie o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zawnioskował w nim o uwzględnienie nowych dowodów w sprawie – poprawionego załącznika nr [...] do Kryteriów Wydziałowych, który zawierał tym razem dokumentację od marca 2013 r. do lutego 2014 r. Organ rozpatrzył to podanie wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2015 r., natomiast odmówił uwzględnienia nowych dowodów pomimo, że miał taką możliwość wynikającą z art. 136 K.p.a. W uzasadnieniu wskazał zaś, że "Kryteria Wydziałowe nie przewidują możliwości uzupełnienia dokumentów po ich złożeniu". W ocenie skarżącego organ niesłusznie zinterpretował przepisy wewnętrzne ograniczając prawa strony wynikające z przepisów ogólnych. Ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 207 ust 1 nakazuje bowiem stosowanie przepisów K.p.a. w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo art. 207 ust 2. ww. ustawy wskazuje na zastosowanie w procedurze odwoławczej art. 127 § 3 K.p.a. W zaskarżanej decyzji organ, nie dając możliwości uzupełnienia dowodów w sprawie naruszył także art. 15 K.p.a. Nieuwzględniony przez organ materiał dowodowy ma natomiast istotne znaczenie dla sprawy, gdyż zawiera udokumentowane osiągnięcia naukowe w okresie od marca 2013 r. do lutego 2014 r. (jeden udział w konferencji oraz jedna publikacja), co podważa stwierdzenie z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że takich osiągnięć skarżący nie posiada.

Skarżący zarzucił ponadto, że zarówno decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r., jak i poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] listopada 2015 r. nie zawierały w uzasadnieniu przyczyn nieuwzględnienia udokumentowanych tam osiągnięć naukowych, co stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a.

Rektor Politechniki [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. podniósł, iż podstawą dla organu do orzeczenia w przedmiocie zwiększenia stypendium doktoranckiego jest wniosek studenta studiów doktoranckich, o którym mowa w § 6 ust. 1 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich Politechniki [...], stanowiącego załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora Politechniki [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. Zgodnie z Regulaminem o przyznaniu zwiększenia stypendium doktoranckiego decyduje Rektor Politechniki [...], po zaopiniowaniu opisanego powyżej wniosku przez komisję doktorancką i dziekana. Zaopiniowany wniosek i jego załączniki stanowią zatem jedyną podstawę i niezbędną dokumentację, by organ mógł wydać decyzję wskazaną w § 6 ust. 14 Regulaminu.

Chybiony w ocenie organu pozostaje również zarzut naruszenia art. 9 K.p.a. Ustawowy obowiązek poinformowania strony o okolicznościach prawnych i faktycznych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku na zwiększenie stypendium, organ realizuje bowiem poprzez obwieszczanie wskazanych powyżej Regulaminu oraz Kryteriów w ramach danej jednostki uczelnianej oraz na stronie internetowej Politechniki [...]. Zainteresowani doktoranci mogą zatem w łatwy sposób zapoznać się z wymaganiami, procedurą składania wniosków oraz kryteriami ich oceny.

W ocenie organu, na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 64 § 2 K.p.a. Przepis ten wyraźnie stanowi bowiem o obowiązku organu do wezwania wnoszącego podanie o wszczęcie postępowania do usunięcia braków, przez które podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa. Z brzmienia przepisu oraz z odnoszącego się do niego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednak jednoznacznie, że chodzi o braki formalne. Organ przyjmujący podanie nie bada zatem w tym trybie jego wartości merytorycznej, lecz jedynie okoliczność, czy podanie umożliwia należyte rozpoznanie sprawy i jej rozstrzygnięcie.

W niniejszym stanie faktycznym wniosek skarżącego o zwiększenie stypendium nie był natomiast dotknięty brakami formalnymi, a tym samym organ nie był pozbawiony możliwości rozstrzygnięcia sprawy i wydania decyzji. Nie zaktualizował się wobec powyższego obowiązek organu do skierowania wezwania z art. 64 § 2 K.p.a.

Niezrozumiały w ocenie organu jest z kolei podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 15 K.p.a., z uwagi na fakt, że skarżący skorzystał z przysługujących mu środków prawnych i wyczerpał drogę postępowania administracyjnego. Powiązanie natomiast powyższego zarzutu z naruszeniem art. 136 K.p.a. i odmową uzupełnienia dowodów w sprawie wskazuje, że skarżący błędnie rozumie istotę postępowania odwoławczego. Przepis art. 136 K.p.a. określa granice postępowania wyjaśniającego (dowodowego) przed organem odwoławczym. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest obowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowego w jego całokształcie, tzn. nie jest obowiązany do ponownego zgromadzenia wszystkich dowodów celem ustalenia rzeczywistego stanu sprawy administracyjnej.

Zdaniem organu, w niniejszej sprawie nie istniała potrzeba uzupełnienia dowodów, ponieważ w wyniku kontroli instancyjnej organ ponownie rozpatrujący sprawę doszedł do wniosku, że decyzja z dnia [...] listopada 2014 r. została wydana w sposób prawidłowy i nienaruszający przepisów procedury administracyjnej. Organ zebrał niezbędny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy i, po dokonaniu prawidłowej jego oceny, wydał na jego podstawie właściwą decyzję merytoryczną.

Za niezasadny organ uznał także zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., wskazując, iż Rektor Politechniki [...] w przypadku obu decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego zwrócił w ich uzasadnieniu uwagę na fakt, że pewne okoliczności nie zostały udowodnione. Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ stwierdził brak osiągnięć naukowych skarżącego, co skutkować musiało negatywnym rozpatrzeniem wniosku o przyznanie zwiększenia stypendium.

W piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący dodatkowo podniósł, że zarówno zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2015 r. oraz poprzedzająca ją decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. zostały wydane przez tego samego pracownika organu – Prorektora ds. Studiów [...] K. L., co w świetle ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych stanowi naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.

Zauważył też, że w § 1 pkt 4 Regulaminu przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich Politechniki [...] – załącznik do Zarządzenia nr [...] Rektora [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. są wprost wyznaczone niektóre osoby będące w wydziałowej komisji doktoranckiej opiniującej wnioski o zwiększenie stypendium doktoranckiego. W tym przypadku należy zatem domniemywać, że kierownik studiów doktoranckich oraz przewodniczący Wydziałowej Rady Doktorantów biorą ponownie udział również w ponownym opiniowaniu wniosku w przypadku ponownego rozpatrywania sprawy, co stanowi również naruszenie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.

Skarżący podtrzymał jednocześnie dotychczasowe zarzuty dotyczące naruszenia przez organ przy rozpoznawaniu jego wniosku przepisów postępowania administracyjnego. Zaznaczył przy tym, iż pomyłka w jego wniosku odnośnie zadeklarowanego okresu rozliczenia osiągnięć naukowych wynikała z nieścisłości w Regulaminie – w § 6 pkt 3 wymienia się ostatni rok akademicki, podczas gdy w § 6 pkt 6 ostatni rok studiów. Dodatkowo w § 14 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich oraz stypendiów doktoranckich jest mowa o ostatnim roku akademickim. W przypadku doktoranta, który rozpoczął studia od października ostatni rok studiów pokrywa się zatem z ostatnim rokiem akademickim i rozbieżności te nie mają znaczenia. W jego przypadku zaczynał jednak studia doktoranckie w lutym (2010 r.) i różnice te w sposób istotny wpływają na okres rozliczenia osiągnięć (przesunięcie o semestr). Składając podanie [...] października 2014 r. uznał wyższość zapisów rozporządzenia nad Regulaminem i Kryteriami Wydziałowymi uwzględniając osiągnięcia naukowe od października 2013 r. do września 2014 r. W praktyce jednak organ oraz wydziałowa komisja doktorancka kierowały się zapisami Regulaminu i Kryteriami Wydziałowymi, a nie zapisami rozporządzenia. W ocenie skarżącego, biorąc pod uwagę te rozbieżności pomyłka w okresie rozpatrywania osiągnięć była dla wydziałowej komisji doktoranckiej opiniującej wniosek oczywista i wyraźnie sugerowała, że wnioskujący mógł niektóre dowody nieświadomie pominąć. Pomimo tego żadna z osób rozpatrujących wniosek (w większości pracownicy organu) nie podjęła żadnej próby wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy ograniczając się jedynie do oceny dostarczonych dowodów. Skarżący zaznaczył przy tym, że Wydział [...] prowadzi elektroniczną i ogólnodostępną (na stronie Wydziału) bazę danych osiągnięć naukowych swoich pracowników i doktorantów. Szybka weryfikacja kompletności sprawozdania z działalności naukowej nie wymagała zatem nawet kontaktu z wnioskującym. Posiadał bowiem udokumentowane wymagane osiągnięcia naukowe również w okresie od lutego 2013 r. do lutego 2014 r.

W ocenie skarżącego osobną kwestią jest też rozstrzygnięcie, czy organ oraz wydziałowa komisja doktorancka działały zgodnie z prawem przyjmując jako okres rozliczenia osiągnięć naukowych ostatni rok studiów (od lutego 2013 r. do lutego 2014 r.), zamiast ostatniego roku akademickiego (od października 2013 r. do września 2014 r.) tak jak przewiduje rozporządzenie. W przypadku bowiem uwzględnienia ostatniego roku akademickiego, tak jak w rozporządzeniu, jego podanie z dnia [...] października 2014 r. wraz z załącznikami zawierało wystarczający materiał dowodowy pozwalający stwierdzić spełnienie wymagań określonych w § 14 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia.

Pełnomocnik organu w piśmie procesowym z dnia [...] września 2015 r., stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy, ustosunkowując się do powyższego stanowiska skarżącego za niezasadny uznał zarzut dotyczący naruszenia przy rozpoznawaniu sprawy art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., wskazując na specyfikę spraw prowadzonych przez organy uczelni wyższych oraz na to, że do postępowań dotyczących przyznania lub zwiększenia stypendium doktoranckiego przepisy K.p.a., na mocy art. 207 Prawa o szkolnictwie wyższym, stosuje się odpowiednio, a nie wprost. Zwrócił też uwagę, że charakterystyka pracy uczelni wyższej polega na odpowiednim podziale obowiązków i delegacji kompetencji. Rektor Politechniki [...] występuje jako organ w bardzo wielu sprawach i nie mógłby efektywnie brać w nich udziału, gdyby w każdej z nich miał pojawiać się sam piastun tego organu. Konieczne w takiej sytuacji jest działanie poprzez upoważnione do tego osoby. Na Politechnice [...] za przyznawanie stypendium i zwiększanie stypendium doktoranckiego odpowiedzialny jest Prorektor ds. Studiów, który jest jedyną osobą delegowaną i umocowaną do wydawania w imieniu Rektora decyzji w zakresie stypendiów doktoranckich.

W ocenie pełnomocnika odniesienie przez skarżącego tego samego zarzutu, tj. naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., do kwestii wydawania opinii przez kierownika studiów doktoranckich oraz przewodniczącego Wydziałowej Rady Doktorantów, jest także niesłuszne i bezzasadne. Wyżej wymienieni byli bowiem członkami wydziałowej komisji doktoranckiej, która negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego z dnia [...] października 2014 r. o przyznanie zwiększenia stypendium doktoranckiego. Opinia ta została wydana tylko raz, przy okazji postępowania w I instancji. W postępowaniu o ponowne rozpatrzenie sprawy osoby te nie brały natomiast ponownego udziału.

Odnośnie z kolei podnoszonej przez skarżącego okoliczności błędnego wskazania okresu rozliczenia osiągnięć naukowych pełnomocnik wyjaśnił, iż regulamin przyznawania stypendiów doktoranckich oraz zwiększenia stypendium doktoranckiego z dotacji projakościowej uczestnikom stacjonarnych studiów doktoranckich Politechniki [...] nie zawiera nieścisłości, gdyż w § 6 ust. 3 pkt 2 wskazuje, że ocena doktoranta powinna obejmować poprzedzający rok akademicki. Bez znaczenia zatem pozostaje fakt rozpoczęcia przez skarżącego studiów w lutym 2010 r. Z uwagi na fakt, że przyznawanie zwiększenia stypendium doktoranckiego odbywa się raz w roku, wszystkich wnioskujących obowiązuje ten sam regulamin, tryb, terminy i wymogi, w tym również wymogi dotyczące okresu osiągnięć naukowych. Praktyka na Politechnice [...] odpowiada wyżej opisanej regulacji, tj. uczelnia dokonuje oceny i weryfikacji osiągnięć naukowych biorąc pod uwagę ostatni rok akademicki, a nie rok studiów, co pozostaje w zgodzie z § 14 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2013 r. w sprawie studiów doktoranckich i stypendiów doktoranckich, które to rozporządzenie obowiązywało jeszcze w dniu składania przez skarżącego wniosku o zwiększenie stypendium. I za taki właśnie okres rozliczenie złożył skarżący. Uczynił to zatem prawidłowo, jednakże jego wniosek, po merytorycznej ocenie przez powołane do tego podmioty, uzyskał ocenę negatywną. W świetle tego bezprzedmiotowe jest wywodzenie przez skarżącego, że organ przy ponownym rozpatrzeniu sprawy nie wziął pod uwagę osiągnięć wcześniejszych, liczonych za ostatni rok jego studiów. Nawet bowiem gdyby organ przyjął taki dowód, nie mógłby wziąć go pod uwagę wobec faktu, że zgodnie z Regulaminem osiągnięcia muszą dotyczyć ostatniego roku akademickiego. Dorobek skarżącego za ostatni rok akademicki został natomiast oceniony i uzyskał ocenę negatywną. Uzupełnienie materiału przez skarżącego w toku postępowania w II instancji nie miało w konsekwencji szansy przynieść mu korzystnego wyniku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga M. I. zasługuje na uwzględnienie.

Sąd podzielił zarzut skarżącego, że Rektor Politechniki [...] rozpoznając, w trybie przepisu art. 127 § 3 K.p.a., wniosek skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy dopuścił się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. Naruszenie to polega na wydaniu zaskarżonej decyzji przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu decyzji, od której złożono wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Uregulowane w art. 24 oraz art. 25 K.p.a. instytucje wyłączenia pracownika organu administracji publicznej oraz wyłączenia organu mają stwarzać warunki do bezstronnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez pracownika organu administracji, a także sam organ oraz eliminować jakiekolwiek wątpliwości w tym zakresie wśród uczestników postępowania. Przepisy prawa procesowego o wyłączeniu pełnią zatem funkcję gwarancyjną. Z założenia mają chronić bezstronność i obiektywizm orzekania, zapewniając warunki "uczciwego procedowania" (W. Chróścielewski: "Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym" Dom Wydawniczy ABC, str. 12 oraz glosa do uchwały składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego nr 3(12) z 2007 r., str. 137). Nie mogą być zatem pomijane w procesie stosowania prawa. Nie do przyjęcia jest także ich zawężająca wykładnia.

Aktualnie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., zmieniony z dniem 11 kwietnia 2011 r. przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. W poprzednim natomiast stanie prawnym wyłączeniu podlegał pracownik biorący udział "w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji". W wyniku wspomnianej nowelizacji usunięto zwrot "w niższej instancji", podkreślając w ten sposób sam "udział" pracownika organu "w wydaniu zaskarżonej decyzji".

Celem takiej regulacji jest bezspornie uniknięcie sytuacji, gdy treść zaskarżonej decyzji, wydanej przez pracownika z upoważnienia organu, mogłaby być zdeterminowana wcześniejszym doświadczeniem tej osoby wynikającym z dotychczasowego udziału w postępowaniu administracyjnym. Pracownik, który raz już uczestniczył w czynnościach procesowych, ma przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny, jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Może to z kolei nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu (por. W. Chróścielewski w powołanej glosie do uchwały o sygn. akt II GPS 2/06).

W świetle poglądów doktryny, reguła określona we wspomnianym przepisie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. ma zastosowanie także do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o którym mowa w przepisie art. 127 § 3 K.p.a., a więc do sytuacji, w której pracownik naczelnego organu administracji publicznej lub samorządowego kolegium odwoławczego brał udział w wydaniu przez ten organ decyzji w pierwszej instancji, następnie zaskarżonej do tego samego organu wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy (tak m.in. A. Wróbel /w:/ M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 221; tak również: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 183). Pogląd ten znajduje również potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (tak. m.in.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 213/06, publ. LEX nr 235133; uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt II GPS 2/06, ONSAiWSA 2007/3/61 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1507/08, publ. LEX nr 529978).

Stanowisko powyższe potwierdza także uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. akt I OPS 13/09, w której NSA stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a.

Jak wskazano w uzasadnieniu tej uchwały, przepisy prawa przyznają organom administracji publicznej kompetencje do samokontroli własnych decyzji, a to oznacza, że nie można wyłącznie w oparciu o formalistycznie pojmowaną bezstronność pozbawić ministra kompetencji do rozpatrzenia wniosku na podstawie art. 127 § 3 K.p.a. przez zastosowanie w drodze rozszerzającej wykładni art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.

Istotą tej uchwały jest zatem to, iż osobą, której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę, jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 K.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 K.p.a.

Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził niejako wyjątek od wynikającej z art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a. zasady wyłączenia od udziału w postępowaniu pracownika w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, iż autorem zarówno pierwszej decyzji, jak i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy jest działający z upoważnienia Rektora Politechniki [...] Prorektor ds. Studiów [...] K. L.. Odnosząc powyższe do uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., należy wyraźnie podkreślić, że pracownik organu upoważniony do działania w imieniu organu, w żadnym wypadku nie może być uznany za osobę piastującą funkcję organu, która nie podlegałaby wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., przy ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127 § 3 K.p.a. Zatem, wydanie zaskarżonej decyzji z upoważnienia Rektora Politechniki [...] przez tę samą osobę, która brała udział w wydaniu wcześniejszej decyzji stanowi istotne naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.

Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 60 ust. 6 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572) organami jednoosobowymi uczelni są rektor i kierownicy podstawowych jednostek organizacyjnych. Zgodnie natomiast z art. 200 ww. ustawy decyzje o przyznaniu stypendium doktoranckiego, okresie jego pobierania oraz wysokości podejmuje w uczelni rektor, a w jednostce naukowej – jej dyrektor. Przepis art. 207 ust. 2 ww. ustawy stanowi z kolei, że decyzje wydawane przez rektora w pierwszej instancji są ostateczne. W takim przypadku stosuje się odpowiednio art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego.

Wydanie zatem w trybie art. 127 § 3 K.p.a. decyzji przez Prorektora ds. Studiów, który wcześniej wydał w tej sprawie decyzję z dnia [...] listopada 2014 r. stanowi naruszenie przepisu art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 3 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 K.p.a.

Stosownie natomiast do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Oznacza to, że w razie wystąpienia w sprawie jednej z przesłanek wznowieniowych, określonych w przepisach ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego, sąd administracyjny jest zobligowany do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wskazane naruszenie przepisów prawa procesowego, stanowiące przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, uniemożliwiło Sądowi dokonanie oceny merytorycznej zaskarżonej decyzji, a tym samym odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.