Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 18/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2017-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Claudia Kozłowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi ,,A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 7 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 7 listopada 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania V. L., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 3 sierpnia 2016 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

Decyzja organu odwoławczego zapadła na tle następującego stanu faktycznego:

Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia 17 lipca 2015r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej V. L. jako byłego członka zarządu "A“ Sp. z o.o. solidarnie ze spółką za jej zaległe zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi.

Od powyższej decyzji V. L. wniósł odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie uchybionego terminu do jego złożenia.

Postanowieniem z dnia 28 grudnia 2015r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, a następnie postanowieniem z dnia 29 grudnia 2015r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od ww. decyzji.

W dniu 27 czerwca 2016r. V. L. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego z wnioskiem m.in. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015r. Wniosek uzasadnił tym, że dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

W uzasadnieniu wniosku podał, że w dniu 22 czerwca 2016r. w Izbie Skarbowej zapoznał się z aktami sprawy z postępowania odwoławczego nr [...] i stwierdził, że zawierają one faktury ze sfałszowanymi jego podpisami. V. L. wyjaśnił, iż od 2005r. nie wystawiał i nie podpisywał w imieniu spółki żadnych faktur, a faktury znajdujące się w aktach sprawy prawdopodobnie zostały podpisane przez jego żonę A. L., z którą pozostaje w separacji i która została prawomocnie skazana za przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Ponadto wniósł o dołączenie do akt sprawy całości akt sprawy karnej, która była prowadzona przez Sąd Rejonowy w stosunku do A. L.

Postanowieniem z dnia 30 czerwca 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wznowił postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia odpowiedzialności V. L. jako byłego członka zarządu spółki solidarnie z "A“ Sp. z o. o. za zaległe zobowiązania spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi.

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia 3 sierpnia 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia 17 lipca 2015r. z powodu niezaistnienia przesłanki, określonej w art. 240 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.), dalej jako "O.p.".

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, V. L. wniósł odwołanie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 197 § 1, art. 200 § 1, art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 1, art. 210 § 1 pkt 5 i 6, art. 210 § 4 O.p., poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. W związku z tym wniósł o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzją z dnia 7 listopada 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy wspomnianą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych, wynikającej z treści art. 128 O.p. Z tego też względu przepisy dotyczące wznowienia postępowania, mające charakter szczególnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych w przepisie art. 240 O.p. sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, podlegają ścisłej wykładni i nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.

We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015r. V. L. wskazał jako podstawę prawną wznowienia postępowania, przepis art. 240 § 1 pkt 1 O.p., tj. okoliczność, iż dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wnioskodawca podał, że w dniu 22 czerwca 2016r. w Izbie Skarbowej zapoznał się z aktami sprawy z postępowania odwoławczego nr [...] i stwierdził, że zawierają one faktury ze sfałszowanymi jego podpisami.

Organ odwoławczy podzielił pogląd organu I instancji, iż powołana we wniosku okoliczność nie potwierdza wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 1 O.p.

W pierwszej kolejności organ II instancji podniósł, że wbrew twierdzeniom strony, akta sprawy postępowania odwoławczego nr [...] nie zawierają jakichkolwiek faktur. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że kwestia ta była już rozpatrywana przez organ odwoławczy, w postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 marca 2016r. nr [...](sprostowanej postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 maja 2016r. nr [...]), odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015r. nr [...] z powodu niezaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 4 i 5 O.p., zakończonym decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2016r., na którą strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku.

Na marginesie organ odwoławczy dodał, że zagadnienie prawidłowości wystawionych faktur nie jest przedmiotem postępowania w sprawach odpowiedzialności osób trzecich, prowadzonego w trybie art. 116 O.p.

Odnosząc się do kwestii wniosków strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa na okoliczność wykazania, że akta sprawy zawierają faktury ze sfałszowanymi podpisami oraz o dołączenie do akt sprawy całości akt sprawy karnej prowadzonej względem A. L., organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do uwzględnienia ww. wniosków strony, bowiem - jak już podkreślono - w aktach sprawy, dotyczącej ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015r. brak było jakichkolwiek faktur, w związku z czym żądanie strony w ww. zakresie nie znajduje uzasadnienia.

Odnosząc się do zarzutu pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu ze względu na to, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty nieprzetłumaczone na język niemiecki, oraz niezapewnienia stronie udziału tłumacza, organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 27 Konstytucji RP, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Zdaniem organu odwoławczego, żaden przepis prawa nie obliguje organu administracji publicznej do tłumaczenia akt postępowania na język, którym posługuje się strona postępowania oraz do zapewnienia stronie tłumacza. Ponadto w sytuacji, gdy strona nie może brać udziału w postępowaniu np. z powodu bariery językowej, ma prawo do ustanowienia pełnomocnika i działania przez niego. Z tych względów zarzut naruszenia art. 123 § 1 oraz art. 200 § 1 O.p. oceniono jako bezzasadny.

Odnosząc się do wniosku podatnika z dnia 2 listopada 2016r. o ponowne wyznaczenie terminu do zapoznania z aktami sprawy po przetłumaczeniu ich na język niemiecki, organ II instancji podniósł, że organ podatkowy nie jest zobligowany przepisami prawa do tłumaczenia akt postępowania na język, którym posługuje się strona postępowania, a termin określony w art. 200 § 1 O.p. jest terminem ustawowym i nie może być ani skracany, ani przedłużany przez organ podatkowy. Brak jest zatem podstaw do uwzględnienia wniosku strony w ww. zakresie.

Odnosząc się do twierdzenia strony, że wszystkie doręczenia pism w postępowaniu podatkowym zakończonym wydaniem decyzji z dnia 17 lipca 2015r. były nieskuteczne, gdyż korespondencja była wysyłana na niewłaściwy adres tj. Ł., ul. B. [...], organ II instancji wskazał, że decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015r., skierowaną na adres: Ł., ul. B. [...], V. L. odebrał osobiście w dniu 23 lipca 2015r. i od decyzji tej złożył odwołanie, wskazując przedmiotowy adres. Odnosząc się zaś do przedłożonego zaświadczenia Wójta Gminy z dnia 1 września 2015r., organ odwoławczy podniósł, że ww. zaświadczenie potwierdza miejsce zameldowania strony pod adresem: [...]-[...] Ł., ul. C. [...], natomiast strona dopiero w piśmie z dnia 25 maja 2016r. wniesionym w postępowaniu odwoławczym od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 marca 2016r. nr [...] wskazała na adres do doręczeń: [...]-[...] Ł. ul. C. [...] i kwestia ta była przedmiotem rozpatrzenia przez tut. organ w postępowaniu odwoławczym zakończonym decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2016r. nr [...].

Ponadto, odnosząc się do kwestii w zakresie pełnienia przez stronę funkcji członka zarządu "A" Sp. z o.o. oraz bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że okoliczności te były przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym, prowadzonym przez organ w trybie art. 116 O.p. w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe ww. spółki. Natomiast przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy rozdziału 17 Działu III Ordynacji podatkowej nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p.

W podsumowaniu Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ I instancji zasadnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015r., gdyż w niniejszej sprawie nie zaistniała przesłanka wymieniona przez stronę oraz jakakolwiek inna określona w art. 240 § 1 O.p., będąca warunkiem koniecznym, obligującym organ podatkowy do uchylenia decyzji ostatecznej w trybie właściwym dla wznowienia postępowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku V. L. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów: art. 233 § 1 pkt 1; art. 123 §1 w zw. z art. 187 §1 i § 2, art. 188, art. 197 §1, art. 200 §1; art. 245 § 1 pkt 2 w zw. z art. 240 § 1 pkt 1; art. 120, art. 121, art. 122, art. 123 § 1, art. 124, art. 187 § 1 i § 2, art. 188, art. 190 § 1 i § 2, art. 191, art. 192, art. 200 § 1; art. 210 § 1 pkt 5 i 6, art. 210 § 4 O.p.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ II instancji bezzasadnie utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem skarżącego, organ I instancji naruszył art. 123 § 1 O.p., ponieważ we wznowionym postępowaniu został pozbawiony czynnego udziału w sprawie, gdyż nie uwzględniono jego stanowiska w piśmie z dnia 21 lipca 2016 r. Skarżący podniósł, że nie udostępniono mu akt przetłumaczonych na język polski, jak również nie zapewniono mu udziału tłumacza.

Skarżący podniósł również, że wbrew temu co twierdzą organy, w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 17 lipca 2015 r. wystąpiła kwalifikowana wada postępowania, stanowiąca przesłankę wznowienia postępowania, ujętą w art. 240 § 1 pkt 1 O.p. W tym zakresie argumentował, że organy nie wykorzystały istniejących w sprawie możliwości wyjaśnienia stanu faktycznego, co spowodowało naruszenie art. 122 O.p. Organy nie wyjaśniły bowiem, czy rzeczywiście pełnił funkcję w zarządzie i czy faktycznie zajmował się sprawami "A" Sp. z o.o. Zdaniem skarżącego, brak było podstaw do orzeczenia jego odpowiedzialności za zobowiązania ww. spółki, ponieważ nie jest członkiem jej zarządu, a organ podatkowy nie wykazał, że postępowanie egzekucyjne względem spółki było bezskuteczne.

Skarżący wskazał również, że organy pominęły jego wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa w celu wykazania, czy prawdziwe jest twierdzenie, że akta sprawy zawierają faktury ze sfałszowanymi jego podpisami. Organy pominęły także jego wniosek o dołączenie do akt sprawy całości akt sprawy karnej, która była prowadzona przez Sąd Rejonowy w G. względem A. L.

Wszystkie doręczenia pism w postępowaniu, zakończonym decyzją z dnia 17 lipca 2015 r., były nieskuteczne, gdyż wysłano je na niewłaściwy adres, tj. Ł. ul. B. [...] i nie wiedział o ich awizowaniu i dlatego nie podejmował korespondencji. Skarżący zaznaczył, że przedłożył do akt sprawy zaświadczenie Wójta Gminy, z którego wynika, że adresem zamieszkania i zameldowania jest: Ł., ul. C. [...].

Skarżący podkreślił, że postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją z dnia 17 lipca 2015 r. wystąpiła kwalifikowana wada postępowania podatkowego określona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., ponieważ został pozbawiony czynnego udziału w sprawie. Ponadto w jego ocenie, w sprawie wyszły na jaw nowe istotne okoliczności faktyczne oraz nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 20 grudnia 2017 r. skarżący podtrzymał wnioski i zarzuty skargi. Ponadto wniósł o zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie ze względu na wystąpienie zagadnienia wstępnego, wynikającego z konieczności prawomocnego rozstrzygnięcia wcześniejszego wniosku o wznowienie postępowania. Wynik niniejszej sprawy jest związany z rozstrzygnięciami w odrębnych postępowaniach kasacyjnych, tj.

-ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 942/16, oddalającego skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2016 r., utrzymującą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 marca 2016 r., sprostowaną postanowieniem tego organu z dnia 10 maja 2016 r., odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015 r. w sprawie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności skarżącego jako byłego członka zarządu spółki solidarnie ze spółką "A“ Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. za zaległe zobowiązania ww. spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi,

-ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gdańsku z dnia 30 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 1187/16, na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 8 sierpnia 2016 r., utrzymujące postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 maja 2016 r. w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej pisarskiej w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 marca 2016 r.

Zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie występuje także istotne zagadnienie prawne, budzące poważne wątpliwości, które nie zostało jednoznacznie rozstrzygnięte w orzecznictwie sądów. Skarżący wniósł zatem o wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z pytaniem prawnym do Naczelnego Sądu Administracyjnego: "czy organ podatkowy może na podstawie art.116 O.p. prowadzić postępowanie w sprawie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki z o.o. za jej zaległości, tylko z udziałem jednego z byłych członków zarządu spółki, a w stosunku do każdego z pozostałych członków zarządu w ogóle nie prowadzić postępowania albo odrębne postępowania, czy też ma obowiązek prowadzić jedno postępowanie z udziałem wszystkich osób wchodzących w skład zarządu spółki od daty powstania zadłużenia osoby prawnej".

Skarżący dodał, że zaskarżona decyzja została z naruszeniem przepisu art. 70 § 1 O.p., gdyż zobowiązanie podatkowe "A“ Sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. wraz z odsetkami za zwłokę jest przedawnione. Nadto z ostrożności podniósł, że wobec ww. spółki nie wszczęto skutecznie postępowania egzekucyjnego i nie zastosowano skutecznie środków egzekucyjnych. W aktach postępowania podatkowego w sprawie, w której została wydana decyzja organu II instancji z dnia 7 listopada 2016 r., brak jest bowiem całości akt postępowań egzekucyjnych prowadzonych względem ww. spółki.

Na rozprawie w dniu 28 grudnia 2017 r. Sąd oddalił wnioski o zawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest zasadność odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015 r. wobec stwierdzenia braku przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 1 O.p.

Na wstępie wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Dlatego też postępowanie wznowieniowe toczy się w ściśle określonych ramach prawnych, a jego przedmiotem nie może być ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, lecz jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p. Wznowienie postępowania, w ramach którego dopuszczalna jest weryfikacja decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym, nie może więc zastępować kontroli sprawowanej w postępowaniu zwykłym w ramach postępowania odwoławczego. Dlatego też wyłącznym celem tego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zakończone ostateczną decyzją dotknięte było jedną z kwalifikowanych wad przewidzianych w art. 240 § 1 O.p., a następnie, w zależności od poczynionych ustaleń, wydanie jednego z możliwych rozstrzygnięć, przewidzianych w art. 245 § 1 O.p.

Powyższe rozgraniczenie zakresów obu rodzajów postępowań, a mianowicie postępowania zwykłego, w ramach którego wydana została ostateczna decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015 r., orzekająca o odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu spółki "A" Sp. z o.o. za jej zaległości podatkowe (solidarnie z tą spółką), od postępowania nadzwyczajnego, zakończonego zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia 7 listopada 2016 r. o odmowie uchylenia - w wyniku wznowienia postępowania - objętej wnioskiem strony decyzji ostatecznej, ma istotne znaczenie dla prawidłowej oceny zasadności zarzutów skargi. Instytucja wznowienia postępowania podatkowego nie może być bowiem wykorzystywana - jak to czyni skarżący w niniejszej sprawie - do ponownej pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne. Toczy się ono tylko w zakresie oceny, czy zachodzą przesłanki określone w art. 240 § 1 O.p. i w takim też zakresie rozstrzygnięcie organu podatkowego podlega kontroli sądowej.

W niniejszej sprawie skarżący we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015r. jako podstawę prawną wznowienia postępowania podał przepis art. 240 § 1 pkt 1 O.p. W tym zakresie skarżący podniósł, że po zapoznaniu się w dniu 22 czerwca 2016r. w Izbie Skarbowej w G. z aktami sprawy z postępowania odwoławczego nr [...] stwierdził, że zawierają faktury ze sfałszowanymi jego podpisami. Wyjaśnił, że od 2005r. nie wystawiał i nie podpisywał w imieniu "A" Sp. z o.o. żadnych faktur, a faktury znajdujące się w aktach sprawy prawdopodobnie zostały podpisane przez jego żonę A. L., z którą pozostaje w separacji i która została prawomocnie skazana za przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego. Do wniosku o wznowienie postępowania skarżący załączył kopię sentencji postanowienia Sądu Rejonowego w G. o sygn. akt [...] w przedmiocie odroczenia skazanej A. L. terminu wykonania kary pozbawienia wolności.

Zgodnie z art. 240 §1 pkt 1 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Ustawodawca nie zamieścił katalogu dowodów, których fałsz uzasadnia uruchomienie omawianego trybu postępowania. Oznacza to, że każdy istotny dowód będący podstawą ustaleń w decyzji ostatecznej może być podważony. Dowodem istotnym jest dowód, który miał wpływ na wynik sprawy. Przesłanki tej nie spełnia powoływanie się na "fałszywość" oceny prawnej dokonanej przez organ podatkowy. Zatem samo twierdzenie strony żądającej wznowienia postępowania, że dany dowód był fałszywy, nie uzasadnia ponowienia postępowania dowodowego.

Fałsz dowodu - co do zasady - powinien być stwierdzony orzeczeniem sądu. Może to być np. wyrok sądu skazujący świadka za fałszywe zeznania (art. 233 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny; tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1137 ze zm.– dalej jako "k.k."), biegłego za fałszywą opinię, tłumacza za fałszywe tłumaczenie (art. 233 § 4 k.k.), funkcjonariusza publicznego za poświadczenie w dokumencie nieprawdy (art. 271 k.k.) lub każdą osobę, która podrobiła bądź przerobiła dokument w celu użycia go jako autentyczny (art. 270 § 1 k.k.). W odróżnieniu od art. 145 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 23), przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości stwierdzenia fałszu dowodu orzeczeniem innego organu niż sąd. Orzeczenie sądu może mieć postać wyroku (także warunkowo umarzającego postępowanie karne), postanowienia albo nakazu karnego (art. 500-507 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego; tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1904 ze zm.).

Od zasady, że fałsz dowodu powinien być wykazany orzeczeniem sądu, istnieją dwa wyjątki: po pierwsze, gdy postępowanie przed sądem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa (np. przedawnienie ścigania lub wyrokowania, abolicja, immunitet); po drugie, gdy sfałszowanie dowodu jest oczywiste, czyli rzuca się w oczy. W tym drugim wypadku nie wystarczy wykazać oczywistości fałszu, lecz ponadto trzeba uzasadnić, że wznowienie postępowania przed wydaniem orzeczenia przez sąd jest niezbędne do ochrony interesu publicznego. Korzystanie z drugiego wyjątku wymaga zachowania dużej ostrożności, aby nie doprowadzić do sytuacji, w której po zakończeniu postępowania wznowionego zapadnie wyrok sądu wykluczający fałszywość dowodu. Stąd też oczywistość fałszerstwa, o której mowa w art. 240 § 2 O.p., musi być możliwa do stwierdzenia bez przeprowadzania dodatkowych dowodów, jawna, widoczna gołym okiem.

Reasumując, aby na podstawie art. 240 § 1 pkt 1 O.p. mogło nastąpić wznowienie postępowania, muszą zostać spełnione trzy warunki: w postępowaniu podatkowym faktycznie wystąpił fałszywy dowód, sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone (poza wskazanymi wyjątkami) prawomocnym orzeczeniem sądu, fałszywy dowód był podstawą ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Niespełnienie jednego z wymienionych warunków nie daje podstaw do wznowienia postępowania na tej podstawie.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, zasadnie w zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdził, iż powołana przez skarżącego ww. okoliczność nie potwierdza wystąpienia przesłanki wznowienia postępowania przewidzianej w art. 240 § 1 pkt 1 O.p.

Przede wszystkim podnieść należy, że argument skarżącego, że w trakcie zapoznania się w dniu 22 czerwca 2016r. w Izbie Skarbowej w G. z aktami sprawy z postępowania odwoławczego nr [...] stwierdził, że akta zawierają faktury ze sfałszowanymi jego podpisami, jest bezzasadny, ponieważ akta ww. sprawy nie zawierały jakichkolwiek faktur.

W ocenie Sądu, argumenty skarżącego, dotyczące posłużenia się fakturami, opatrzonymi sfałszowanymi podpisami, mogą być odnoszone wyłącznie do postępowania, w którym faktury były podstawą ustalenia stanu faktycznego. Dokumenty te zostały poddane ocenie w postępowaniu wymiarowym, dotyczącym zobowiązania podatkowego "A" Sp. z o.o. Podstawą prawną orzeczenia w sprawie odpowiedzialności solidarnej skarżącego za zobowiązania podatkowe spółki był przepis art. 116 O.p. W postępowaniu tym nie dokonywano ponownego wymiaru zobowiązania spółki lub weryfikacji wymiaru, lecz ustalano przesłanki odpowiedzialności skarżącego, również poprzez analizę przesłanek egzoneracyjnych.

W związku z tym nie narusza prawa stanowisko organu II instancji o braku podstaw do uwzględnienia wniosku o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej, dotyczącej postępowania wobec A. L. Wbrew twierdzeniom podniesionym w skardze, nie było konieczności występowania przez organ do Sądu Rejonowego z zapytaniem o informację, dotyczącą stanu sprawy, zarzutów czy też treści wyroku skazującego A. L.

W ocenie Sądu, na aprobatę zasługuje również stanowisko organu w zakresie braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego grafologa, na okoliczność wykazania, że akta sprawy zawierają faktury ze sfałszowanymi jego podpisami.

Mając powyższe na uwadze, Sąd podziela stanowisko organu II instancji, że przesłanka wznowienia postępowania przewidziana w art. 240 § 1 pkt 1 O.p. nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie.

Dodać należy, że zarzuty skarżącego w zakresie wystąpienia w sprawie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 4 i 5 O.p. wymykają się spod kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Należy zauważyć, że zagadnienie wystąpienia tych przesłanek było przedmiotem odrębnego postępowania, w wyniku którego Dyrektor Izby Skarbowej, decyzją z dnia 30 czerwca 2016r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 7 marca 2016r. nr [...] (sprostowaną postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 10 maja 2016r. nr [...]), którą organ odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2015r. nr [...] z powodu niezaistnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 4 i 5 O.p.

Odnotować przy tym należy, że wyrokiem z dnia 16 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Gd 942/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę V. L. na wspomnianą wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 30 czerwca 2016r.

Nie ma racji skarżący twierdząc, że został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu wznowieniowym ze względu na to, że w aktach sprawy znajdują się dokumenty nieprzetłumaczone na język niemiecki, a nie zapewniono mu udziału tłumacza.

Zgodnie z art. 27 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483, ze zm.) w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Doprecyzowanie tej normy ustrojowej ma miejsce w przepisach ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn. Dz.U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224, ze zm.). W myśl art. 4 tej ustawy, język polski jest językiem urzędowym konstytucyjnych organów państwa, terenowych organów administracji publicznej, instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych oraz organów, instytucji i urzędów podległych organom ww. wymienionym, powołanych w celu realizacji zadań tych organów. Zgodnie natomiast z art. 5 ww. ustawy, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej, a wszystkie oświadczenia, podania i inne pisma składane organom, o których mowa w art. 4, muszą być również składane w języku polskim.

Prawidłowo zatem w zaskarżonej decyzji podkreślono, że czynności podejmowane w postępowaniu administracyjnym winny być dokonywane w języku polskim, z czym wiąże się obowiązek nie tylko wydawania orzeczeń w języku polskim, ale również prowadzenia postępowania dowodowego w tym języku. Natomiast przepisy prawa nie obligują organu podatkowego do tłumaczenia akt postępowania na język, którym posługuje się strona postępowania oraz do zapewnienia stronie tłumacza. Ponadto w sytuacji, gdy strona nie może brać udziału w postępowaniu np. z powodu bariery językowej ma prawo do ustanowienia pełnomocnika i działania przez niego.

W związku z powyższym stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy postępowanie podatkowe toczy się przed polskim organem administracji, powoływanie się na nieznajomość języka polskiego jako przeszkodę uniemożliwiającą korzystanie z praw procesowych w celu zagwarantowania należytej ochrony interesu prawnego strony postępowania nie może być skuteczne. Podnieść przy tym należy, że w niniejszej sprawie skarżący nie zgłaszał problemów wynikających z niedostatecznej znajomości języka polskiego, a wręcz przeciwnie, aktywnie uczestniczył w postępowaniu, składając pisma zawierające obszerną argumentację. Zatem zarzuty skargi w tym zakresie są bezzasadne.

Zdaniem Sądu, jako bezzasadny należało ocenić również zarzut, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 70 § 1 O.p. Wyjaśnić należy, że kwestia przedawnienia miałaby znaczenie, gdyby organ stwierdził zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 O.p., a tylko z uwagi na upływ terminu przedawnienia nie mógłby wydać nowej decyzji. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie ma miejsca.

Ponadto, odnosząc się do kwestii związanych z pełnieniem przez skarżącego funkcji członka zarządu "A" Sp. z o.o. oraz skutecznością postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec ww. spółki, zaakcentować należy, że okoliczności te były przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu podatkowym, prowadzonym przez organ w trybie art. 116 O.p. w sprawie orzeczenia odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe ww. spółki. Natomiast przedmiotem postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy rozdziału 17 Działu III Ordynacji podatkowej nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 240 § 1 O.p.

Oceniając pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania, Sąd stwierdza, że organy, prowadząc postępowanie wznowieniowe, nie naruszyły przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a stronie zapewniono czynny udział w postępowaniu, prawidłowo doręczając pisma w jego toku.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji i podanych w niej motywów, stwierdzić należy, że ocena dowodów, jakiej dokonał w tej sprawie organ odwoławczy nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzystała z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Zgodnie z tym przepisem organ podatkowy ocenia na podstawie zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Sąd podkreśla, że organ odwoławczy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w uzasadnieniu decyzji odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez skarżącego twierdzeń.

Wymaga dodania, że zgodnie z art. 122 O. p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zasada prawdy obiektywnej nakazuje organom prowadzącym postępowanie zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego tak, aby stan faktyczny sprawy ustalić zgodnie z rzeczywistością. Zasada prawdy obiektywnej zastosowanie ma także w postępowaniu wznowieniowym. Zebranie dowodów istotnych dla sprawy w ramach tego postępowania sprowadza się do badania, czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania określone w art. 240 § 1 O.p., a zatem ustalenie, czy przesłanki wznowieniowe wskazane we wniosku miały rzeczywiście miejsce, a nie ponowne kompleksowe gromadzenie i ocena materiału dowodowego, które były podstawą do wydania decyzji ostatecznej. Powtórzyć trzeba, że wykorzystanie postępowania wznowieniowego do pełnej merytorycznej kontroli decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym jest niedopuszczalne, ponieważ nie jest to kontynuacja postępowania zwykłego.

Ponadto zaznaczyć należy, że zaskarżona decyzja została prawidłowo uzasadniona i zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne. W decyzji Dyrektor Izby Skarbowej opisał stan faktyczny sprawy w sposób wyczerpujący, odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu, a prawne uzasadnienie decyzji spełnia wymogi art. 210 § 4 O.p.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaistniały podstawy do zawieszenia postępowania z uwagi na okoliczności wskazywane w piśmie procesowym skarżącego z dnia 20 grudnia 2017 r.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przepis art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) dalej jako "p.p.s.a.", stanowi, że sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Skoro przepis stanowi, że "sąd może" zawiesić postępowanie nie zaś, że "sąd zawiesza" postępowanie, to niezawieszenie przez Sąd postępowania nie może być uznane za naruszenie ww. przepisu. Przy czym zagadnienie wstępne (prejudycjalne), o którym mowa w tym przepisie występuje w sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, które występuje w sprawie, może wpływać na wynik toczącego się postępowania, co w rezultacie uzasadnia celowość wstrzymania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii. Z zagadnieniem wstępnym mamy jednak do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji mogą mieć wpływ jedynie ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd.

Merytoryczne powiązanie spraw nie oznacza automatycznie zasadności wniosku o zawieszenie postępowania sądowego. O zawieszeniu postępowania na podstawie przywołanego przepisu decydują względy celowościowe, których niniejszy skład Sądu nie dostrzegł. Dlatego też, w ocenie Sądu nie było podstaw do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie do czasu rozpoznania skarg kasacyjnych od wyroków WSA w Gdańsku: z dnia 16 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 942/16 i z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Gd 1187/16.

W odniesieniu zaś do wniosku skarżącego o wystąpienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z pytaniem prawnym do NSA należy zauważyć, że przepisy art. 15 § 1 pkt 2 i 3 oraz pozostającego z nim w związku art. 264 p.p.s.a. pozwalają wyróżnić dwie kategorie uchwał podejmowanych przez NSA. Są to uchwały abstrakcyjne podejmowane w celu wyjaśnienia przepisów prawnych, których stosowanie wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych, ich przedmiotem są więc wątpliwości prawne, które nie mają bezpośredniego związku z postępowaniem toczącym się w indywidualnej sprawie sądowoadministracyjnej oraz uchwały konkretne, których przedmiotem mogą być jedynie takie wątpliwości prawne, które wystąpiły przy rozpoznawaniu kasacji (zażalenia), a więc wykazujące ścisły związek z postępowaniem w indywidualnej sprawie (w sprawie sądowoadministracyjnej) zawisłej przed NSA. Z wnioskiem o podjęcie uchwały abstrakcyjnej mogą wystąpić jedynie ściśle określone podmioty (Prezes NSA, Prokurator Generalny, Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka), a z wnioskiem o podjęcie uchwały konkretnej - skład orzekający NSA i to w konkretnym postępowaniu kasacyjnym lub zażaleniowym. Żaden z wyżej wymienionych przepisów nie przewiduje natomiast udziału wojewódzkich sądów administracyjnych, czy ich konkretnych składów orzekających jako podmiotów inicjujących procedurę zmierzającą do wydania stosownej uchwały.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.