Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 41/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6141 Państwowe szkoły wyższe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 84a ust.1, art.84 b ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 156 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędziowie WSA Andrzej Góraj, Andrzej Kołodziej, Protokolant Referent stażysta Małgorzata Ciach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2014 r. sprawy ze skargi [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie odmowy nadania podstawowej jednostce organizacyjnej uczelni statusu Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. i art. 84b ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572, z późn. zm.), utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] odmawiającej nadania statusu Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego w [...].

Do wydania powyższych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r. [...] Uniwersytet Medyczny w [...] (podmiot składający wniosek) wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w trybie art. 84a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym o nadanie Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] (podmiot aplikujący), statusu Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 84b ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 104 K.p.a. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, odmówił nadania statusu Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego w [...].

Decyzja ta została doręczona Dziekanowi Wydziału [...] Uniwersytetu Medycznego w [...].

Pismem z dnia [...] listopada 2012 r., [...] Uniwersytet Medyczny w [...] wezwał Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieterminowym załatwieniu i nie rozpoznaniu wniosku jednostki naukowej pn. Wydział [...] Uniwersytetu Medycznego o nadanie statusu KNOW, wnosząc o wydanie decyzji w przedmiocie tego wniosku.

W odpowiedzi organ poinformował Uniwersytet, że stosowna decyzja została wydana w dniu [...] lipca 2012 r. i doręczona stronie tj. Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego. W załączeniu przesłano odpis ww. decyzji i potwierdzenia jej odbioru przez Wydział.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2013 r. [...] Uniwersytet Medyczny w [...], działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 K.p.a. wystąpił do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 28, 29, 30 § 1 i § 3, 40 § 1, 45, 104 i 107 § 3 K.p.a. oraz art. 12 i art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, a nadto zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1 i 11 K.p.a. w tym skierowania decyzji do osoby nie będącej stroną (brak statusu wnioskodawcy).

W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż w myśl art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym osobowość prawna przysługuje Uczelni, a nie Wydziałowi, który w myśl art. 2 ust 1 pkt 29 jest podstawową jednostką organizacyjną Uczelni. Zważywszy zaś, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 ww. ustawy Rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni, jest on jedynym podmiotem uprawnionym do reprezentacji Uczelni w skład której wchodzi wydział. Art. 84a ust. 1 ustawy, zgodnie z którym podstawowa jednostka organizacyjna uczelni lub centrum naukowe działające w strukturze uczelni, mogą uzyskać status KNOW, w żadnym stopniu nie stanowi natomiast lex specialis do ogólnych zasad reprezentacji Uczelni. Przepis ten stanowi jedynie to, iż podstawowa jednostka organizacyjna Uczelni jaką jest wydział może uzyskać status KNOW w drodze decyzji wydanej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (art. 84b ust. 1 ustawy).

Wobec powyższego adresatem decyzji winien być przede wszystkim [...] Uniwersytet Medyczny w [...] jako strona postępowania z wyszczególnieniem podstawowej jednostki organizacyjnej, która ubiega się o nadanie statusu KNOW.

W przedmiotowym przypadku doręczenie decyzji nie zostało jednak dokonane stronie zgodnie z brzmieniem przepisów art. 40 § 1, art. 44 oraz art. 45 K.p.a. tj. do siedziby Uczelni znajdującej się w [...] przy ul. [...] lecz adresatem decyzji był Dziekan Wydziału [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] ul. [...].

Odpis decyzji nie został Uczelni doręczony nawet do wiadomości, a o decyzji i jej treści dowiedziała się dopiero z odpowiedzi Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] listopada 2012 r. wystosowanej w związku z wniesionym przez Prorektora ds. Nauki [...] Uniwersytetu Medycznego w [...], działającego z upoważnienia Rektora, wezwaniem z dnia [...] listopada 2012 r. do usunięcia naruszenia prawa.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozpatrując powyższy wniosek decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 K.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie odmowy nadania statusu KNOW Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, iż postępowanie w przedmiocie uzyskania (nadania) statusu KNOW regulują przepisy ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym oraz rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie kryteriów, warunków i trybu ubiegania się o nadanie statusu KNOW (Dz. U. Nr 192, poz. 1142), natomiast przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie jedynie uzupełniająco. Dotyczy to przede wszystkim przyjętego trybu postępowania, którego główną częścią jest konkurs, oraz zamkniętego katalogu podmiotów, mogących ubiegać się o status KNOW.

Zgodnie z art. 84a ust. 1 i art. 84b ust. 1 ww. ustawy, podstawowa jednostka organizacyjna uczelni może, w drodze decyzji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego, uzyskać status KNOW. Zdaniem Ministra - powołane przepisy określają rolę tej jednostki jako strony w postępowaniu o nadanie statusu KNOW, albowiem w jego toku ocenie podlega wniosek dotyczący tej jednostki, a decyzja Ministra rozstrzyga o przyznaniu lub odmowie przyznania statusu KNOW jednostce. Minister podkreślił, że interes prawny, którego istnienie statuuje pozycję danego podmiotu jako strony postępowania (art. 28 K.p.a.), powinien wynikać z przepisu prawa materialnego, którym w sprawie o nadanie statusu KNOW, na rzecz podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni, jest powołany art. 84a ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym.

Wniosek, który w dniu [...] marca 2012 r. złożył Uniwersytet, dotyczył Wydziału [...] tej uczelni. W trakcie postępowania konkursowego ocenie poddane zostały dane dotyczące funkcjonowania i działalności Wydziału, a kwestionowana decyzja z dnia [...] lipca 2012 r. rozstrzygała o odmowie przyznania statusu KNOW temu Wydziałowi. Okoliczności te, w ocenie Ministra, stanowiły o nieistnieniu podnoszonego przez Uniwersytet naruszenia z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. - decyzja została bowiem skierowana do podmiotu będącego stroną, tj. wobec którego prowadzono postępowanie i o którego uprawnieniu przesądzono w ww. decyzji. Minister zaznaczył, że nawet przyjęcie istnienia uprawnienia Uniwersytetu do złożenia wniosku w imieniu (na rzecz) Wydziału, nie oznacza, iż tylko z tego tytułu był on stroną w postępowaniu o nadanie Wydziałowi statusu KNOW.

Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2013 r. [...] Uniwersytet Medyczny w [...] zwrócił się do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. We wniosku zarzucono, że organ nie odniósł się do prezentowanych przez stronę argumentów zawężając swoją ocenę do zapisów rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie kryteriów, warunków i trybu ubiegania się o nadanie statusu KNOW. Nawet jednak gdyby przyjąć prezentowaną przez organ tezę o uprawnieniu podstawowej jednostki organizacyjnej jaką jest Wydział do samodzielnego ubiegania się o nadanie statusu KNOW to nie sposób przyjąć za prawidłowe stanowisko, iż jest ona wyłączną stroną tego postępowania. W ocenie Uczelni powinna ona brać udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym na prawach strony, ze wszelkimi tego konsekwencjami, a mianowicie powinna zostać zawiadomiona o wszczęciu postępowania, jak również powinna jej zostać doręczona decyzja, gdyż rozstrzygnięcie dotyczy jej interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a. Trudno bowiem przyjąć, że odmowa nadania statusu KNOW jednemu z Wydziałów nie narusza interesu prawnego Uczelni, a także za niedopuszczalne uznać należy nie poinformowanie o tym Rektora Uczelni, w sytuacji gdy z mocy ustawy jest on całkowicie odpowiedzialny za całość działalności Uczelni.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. i art. 84b ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] marca 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] odmawiającej nadania statusu Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego w [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że interes prawny, o którym mowa w art. 28 K.p.a. musi mieć swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Musi istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu.

Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dana osoba jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W takim wypadku osobie tej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym.

Przepisem pozostającym w związku z art. 28 K.p.a. jest przepis art. 30 § 1 K.p.a. stanowiący, że zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych stron ocenia się według przepisów prawa cywilnego, o ile przepisy szczególne nie stanowią inaczej. W ramach tzw. zdolności administracyjnoprawnej przepis ten obejmuje swoim zakresem nie tylko podmioty wymienione wyraźnie w art. 29 K.p.a. (nabywają tę zdolność z mocy tego właśnie przepisu), ale także podmioty w tym przepisie niewymienione, którym zdolność administracyjnoprawną mogą nadawać przepisy prawa materialnego (jako "przepisy szczególne"), wiążąc z nimi określone prawa i obowiązki, o których rozstrzyga się w formie decyzji administracyjnej.

Organ podkreślił, iż niespornym jest, że co do zasady, uczelnia w obrocie administracyjnoprawnym może występować jako strona w postępowaniach dotyczących praw i obowiązków tego podmiotu jako osoby prawnej stricte, jak również jej poszczególnych podstawowych jednostek organizacyjnych. W tym ostatnim przypadku jednak, zdaniem organu, jedynie wtedy, gdy przepis szczególny nie statuuje własnych uprawnień takiej jednostki, zarówno w sferze prawa materialnego, jak i/lub procesowego.

W skarżonej decyzji Minister wskazał natomiast precyzyjnie na przepisy art. 84a ust. 1 i art. 84b ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, które w powiązaniu z § 3 i § 6 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 sierpnia 2011 r. stanowią podstawę uznania, iż w ramach konkretnego postępowania, obejmującego możliwość uzyskania statusu KNOW, stroną jest podstawowa jednostka organizacyjna uczelni, a nie sama uczelnia. Wskazanie podstaw prawnych, uprawniających do uznania Wydziału [...] Uniwersytetu za wyłączną stronę postępowania o nadanie statusu KNOW, czyniło zatem bezprzedmiotowym rozważania w poszukiwaniu argumentów w celu uznania za taką stronę Uniwersytetu.

W ocenie organu, niezasadny jest również argument dotyczący udziału Uniwersytetu w postępowaniu na prawach strony. Możliwość uczestniczenia przez dany podmiot w postępowaniu w tym charakterze musi bowiem wynikać bądź to z przepisów K.p.a., bądź też z przepisu szczególnego.

Organ zaznaczył jednocześnie, iż jakkolwiek wynikająca z cytowanych wyżej przepisów samodzielność podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni w postępowaniu administracyjnym jest wyjątkiem od zasady wyrażonej w art. 12 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym, to nie jest to jedyny wyjątek. Tożsamą sytuację prawną, w której stroną danego rodzaju postępowania jest właśnie podstawowa jednostka organizacyjna uczelni, przewidują bowiem przepisy ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96 poz. 615 ze zm.).

W skardze na powyższą decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] Uniwersytet Medyczny w [...] zarzucił organowi rażące naruszenie prawa tj. art. 28, 29, 30 § 1 i § 3, 40 § 1, 45, 104, 107 § 3, art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 K.p.a. oraz art. 12 i art. 66 ust. 1 w zw. z art. 84a ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, a nadto zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1 i 11 K.p.a.

W związku z powyższymi zarzutami strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2013 r., stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w sprawie odmowy nadania Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] statusu Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego, a także zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi ponownie wskazano, iż w myśl art. 12 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym osobowość prawna przysługuje Uczelni, a nie wydziałowi, który w myśl art. 2 ust. 1 pkt 29 ustawy jest podstawową jednostką organizacyjną Uczelni. Zważywszy zatem, iż zgodnie z art. 66 ust. 1 ww. ustawy Rektor kieruje działalnością uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz, jest przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni, jest on jedynym podmiotem uprawnionym do reprezentacji Uczelni, w skład której wchodzi wydział. Art. 84a ust. 1 ustawy w żadnym stopniu nie stanowi natomiast lex specialis do ogólnych zasad reprezentacji Uczelni. Przepis ten stanowi jedynie to, iż podstawowa jednostka organizacyjna Uczelni jaką jest wydział może uzyskać status KNOW w drodze decyzji wydanej przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego (art. 84b ust.1 ustawy). W pozostałym zakresie w ustawie brak jakichkolwiek zapisów w tym względzie, w tym wskazujących na kompetencje wydziału do wystąpienia z takim wnioskiem.

W ocenie strony skarżącej podstawy takiej nie mogą również stanowić zapisy rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 18 sierpnia 2011 r. Zgodnie bowiem z obowiązującą zasadą wykładni systemowej Lex superior derogat legi inferiori przepisy rozporządzenia jako aktu niższej rangi nie mogą być sprzeczne z ustawą, a tym bardziej wprowadzać zapisów, które w odmienny sposób będą regulować zasady reprezentacji Uczelni niż przyjęte w ustawie, która jest hierarchicznie aktem prawnym wyższego rzędu. Gdyby natomiast intencją ustawodawcy było uregulowanie tej kwestii, jak chociażby w ustawie o finansowaniu nauki to regulacja § 3 rozporządzenia w zakresie w jakim kreuje uprawnienie jednostki do samodzielnego złożenia wniosku powinna znaleźć odzwierciedlenie w ustawie, a nie w rozporządzeniu. Skoro tak nie uczyniono to należy stosować normę zawartą w ustawię.

W przedmiotowym przypadku wnioskodawcą tj. stroną w rozumieniu ww. przepisów oraz art. 28, 29, 30 § 1 i § 3 K.p.a. jest zatem Uczelnia, a nie sam Wydział, do którego błędnie została skierowana Decyzja Ministra.

Nawet jednak gdyby hipotetycznie przyjąć prezentowaną przez organ tezę o uprawnieniu podstawowej jednostki organizacyjnej jaką jest Wydział do samodzielnego ubiegania się o nadanie statusu KNOW to nie sposób przyjąć za prawidłowe stanowisko organu, iż jest ona wyłączną stroną tego postępowania.

W ocenie Uczelni nie ulega wątpliwości, że powinna, ona brać udział w prowadzonym postępowaniu administracyjnym chociażby na prawach strony, ze wszelkimi tego konsekwencjami, jak również powinna zostać jej doręczona decyzja, wszak rozstrzygnięcie dotyczy jej interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 K.p.a. Trudno bowiem przyjąć, iż odmowa nadania statusu KNOW jednemu z jej wydziałów nie narusza interesu prawnego Uczelni. Te aspekty zostały natomiast całkowicie pominięte przez organ przy rozpatrywaniu sprawy, co uzasadnia zarzut naruszenia przez organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji zasad ogólnych postępowania administracyjnego sformułowanych odpowiednio w art. 6, 7, 8, 9, 10 § 1 i 11 K.p.a.

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie ponownie podkreślając, iż postępowanie o nadanie statusu KNOW jest postępowaniem administracyjnym o specyficznym charakterze. Wynika to przede wszystkim z trybu, w jakim wyłaniane są podmioty - kandydaci do uzyskania tego statusu. Ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym przewiduje bowiem, iż następuje to w drodze konkursu ogłaszanego przez ministra właściwego w sprawach szkolnictwa wyższego w porozumieniu z ministrem właściwym w sprawach nauki.

Niezależnie od wprowadzenia odrębności proceduralnych, ustawa - Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 84a enumeratywnie wymienia podmioty, którym może zostać nadany status KNOW. W przypadku podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni (wydziału) - status KNOW przysługuje tylko tej jednostce, a nie całej uczelni. W świetle powyższego niespornym jest, że w przypadku podstawowej jednostki organizacyjnej - decyzja w przedmiocie nadania statusu KNOW (niezależnie od rodzaju rozstrzygnięcia) jest kierowana wyłącznie do tej jednostki, która podlegała ocenie komisji konkursowej i o której prawie do nabycia ww. statusu rozstrzyga w swej treści. Bez znaczenia będzie w takiej sytuacji określenie (opisanie) jednostki w decyzji - poprzez wskazanie w pierwszej kolejności nazwy jednostki, a dalej nazwy uczelni, w skład której wchodzi (jak uczyniono to w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r.), czy poprzez "odwrócenie" tych elementów (jak podnosi Uniwersytet w skardze).

Przyznanie statusu KNOW bezpośrednio wpływa na sytuację finansową i organizacyjną jednostki, która status ten otrzymała. Nie ma natomiast wpływu na działania uczelni jako osoby prawnej i jej globalnej oceny. Argument Uniwersytetu, że interes prawny wydziału jest równoznaczny interesowi prawnemu uczelni, nie znajduje tym samym w tym przypadku żadnego uzasadnienia.

Organ zaznaczył, iż wniosek o nadanie statusu KNOW na rzecz Wydziału [...] Uniwersytetu Medycznego złożył pracownik Uniwersytetu posiadający do dokonania tej czynności stosowne upoważnienie. W ocenie organu, stanowiło to przesłankę do uznania, iż wniosek został wniesiony przez podmiot do tego uprawniony, tj. podstawową jednostkę organizacyjną i został skierowany do oceny. Nawet jednak przyjęcie, że Uniwersytet był uprawniony do złożenia wniosku w imieniu (na rzecz) Wydziału [...], nie może to stanowić przesłanki do uznania jego roli jako strony w tym postępowaniu. Zatem zarówno objęcie decyzją jedynie Wydziału [...], jak i przesłanie tej decyzji wyłącznie Wydziałowi, nie stanowiło naruszeń, które skutkowałyby nieważnością tej decyzji.

Organ wskazał jednocześnie, iż przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość działania Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego przy rozpoznawaniu wniosku Uniwersytetu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. Sąd nie jest natomiast władny rozstrzygać merytorycznie w sprawie, gdyż jest to kompetencja organu administracji, a zatem wniosek zawarty w pkt 2 petitum skargi jest bezprzedmiotowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm).

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] marca 2013 r. nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Należy w tym miejscu przypomnieć, że powyższe decyzje wydane zostały w postępowaniu nadzwyczajnym wszczętym przez organ na wniosek strony skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiającej nadania statusu Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego w [...].

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem administracyjnym o charakterze nadzwyczajnym, które ogranicza się do ustalenia, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga w związku z tym bezpośredniego ustalenia, że uchylana decyzja dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych określonych w tym przepisie. W postępowaniu tym organ nie może natomiast rozpatrywać sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym.

W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z zarzutem strony skarżącej, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. odmawiająca nadania statusu Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] dotknięta jest wadami kwalifikowanymi, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 K.p.a. tj. wydana została z rażącym naruszeniem prawa oraz skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie.

Podstawę prawną tej decyzji stanowiły przepisy art. 84a ust. 1 oraz art. 84b ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572). Przepis art. 84a ust. 1 w dacie orzekania przez organ stanowił, iż podstawowa jednostka organizacyjna uczelni lub centrum naukowe działające w strukturze uczelni, prowadzące badania naukowe na najwyższym poziomie w określonej dziedzinie nauki, powiązane z prowadzonymi studiami doktoranckimi o najwyższej jakości, mogą uzyskać status Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego, zwanego dalej "KNOW". Przepis art. 84b ust. 1 ww. ustawy stanowił natomiast, że status KNOW nadaje, w drodze decyzji, minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego na okres pięciu lat. Zgodnie z kolei z art. 2 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy użyte w tej ustawie określenie podstawowa jednostka organizacyjna oznacza wydział lub jednostkę organizacyjną uczelni określoną w statucie, prowadzącą co najmniej jeden kierunek studiów, studia doktoranckie lub badania co najmniej w jednej dyscyplinie naukowej.

W świetle powyższych regulacji podmiotem, któremu mógł zostać nadany status Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego mógł być jedynie Wydział [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] jako podstawowa jednostka organizacyjna tej Uczelni, a nie zaś sam [...] Uniwersytet Medyczny. Nie można zatem stwierdzić, że decyzja, w której odmówiono nadania statusu KNOW Wydziałowi [...] Uniwersytetu Medycznego w [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa z powodu błędnego określenia strony postępowania można byłoby mówić w tym przypadku tylko wtedy, gdyby nie budziło jakichkolwiek wątpliwości, że podmiot o którego prawach i obowiązkach rozstrzygnięto w decyzji nie spełniał materialnych przesłanek wynikających z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Także z faktu, że decyzja ta została doręczona Dziekanowi Wydziału [...] Uniwersytetu Medycznego, a nie samej Uczelni nie można wywodzić, że została ona skierowana do podmiotu nie będącego stroną. Przez pojęcie "skierowanie decyzji" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. należy bowiem rozumieć określenie w decyzji praw i obowiązków określonego podmiotu. W żadnym razie "skierowanie decyzji" w rozumieniu ww. przepisu nie może być natomiast utożsamiane z jej doręczeniem. Wynika to z faktu, że kwestia doręczenia decyzji (wprowadzenia jej do obrotu prawnego) ma wyłącznie charakter procesowy.

Analizując przebieg postępowania, które doprowadziło do wydania przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. należy zwrócić uwagę, że postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem z dnia [...] marca 2012 r., w którym to [...] Uniwersytet Medyczny w [...] wystąpił o nadanie Wydziałowi [...] tej Uczelni, jako podmiotowi aplikującemu, statusu Krajowego Naukowego Ośrodka Wiodącego.

Także w toku postępowania przed organem strona była reprezentowana przez osoby, które legitymowały się stosownym upoważnieniem Rektora [...] Uniwersytetu Medycznego do występowania w tej sprawie, w tym do zapoznania się w dniu [...] lipca 2012 r. ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, przed wydaniem decyzji.

Zarzut "skierowania decyzji" Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. do osoby nie będącej stroną w stanie faktycznym niniejszej sprawy sprowadza się zatem de facto do tego, że decyzja ta nie została doręczona [...] Uniwersytetowi Medycznemu, lecz Wydziałowi [...] tej Uczelni.

Powyższe nie uzasadniało jednak, w ocenie Sądu, wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 K.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 350/2006, LEX nr 291195 podkreślił, że "stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Przy ocenie stopnia naruszenia przepisów prawa należy uwzględnić zatem sytuacje, czy w toku postępowania prowadzono czynności wobec jednostki, która jest stroną w sprawie. Jeżeli z materiałów dowodowych wynika, że całe postępowanie było prowadzone wobec strony w rozumieniu art. 28 K.p.a., a jedynie w decyzji omyłkowo określono stronę, nie ma podstaw do stosowania sankcji nieważności decyzji."

Z kolei w wyroku z dnia 5 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2079/11 LEX nr 1305541 NSA zwrócił uwagę, że "w świetle art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z art. 107 § 1 K.p.a., nieważność postępowania nie będzie zachodzić w sytuacji, gdy organ administracji rozstrzygnął decyzją o prawach i obowiązkach strony postępowania, jednakże decyzję tę doręczył innemu podmiotowi nieposiadającemu interesu prawnego. Wynika to z faktu, że kwestia doręczenia decyzji (wprowadzenia jej do obrotu prawnego) ma charakter wyłącznie procesowy."

W sytuacji, gdy [...] Uniwersytet Medyczny dopiero w dacie doręczenia mu pisma organu z dnia [...] listopada 2012 r. powziął wiadomość o wydaniu przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. mógł, powołują się na swój status strony postępowania oraz fakt braku wcześniejszego doręczenia decyzji, wystąpić do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. W sytuacji natomiast gdyby organ wydał postanowienie stwierdzające niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie na podstawie art. 134 K.p.a., wnieść skargę na to postanowienie do sądu administracyjnego

[...] Uniwersytet Medyczny, w zaistniałej sytuacji, mógł też wystąpić do organu z wnioskiem o wznowienie postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wskazując na to, iż bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu na etapie doręczania decyzji.

Należy w tym miejscu podkreślić, że system weryfikacji decyzji na drodze administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie.

Jeżeli zatem w stanie faktycznym niniejszej sprawy zarzut strony skarżącej sprowadza się zasadniczo do tego, że nie doręczono jej jako stronie postępowania decyzji Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r., to uzasadniało to wystąpienie przez nią z wnioskiem o wznowienie tego postępowania administracyjnego w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a nie z wnioskiem o stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Jak bowiem wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji nie można powoływać się na podstawy wznowienia postępowania. Nie jest też dopuszczalne przyjęcie, że którakolwiek z podstaw wznowienia postępowania mogłaby stanowić jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, a więc naruszenie przepisów postępowania administracyjnego uzasadniające wznowienie postępowania nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji.

Reasumując, za niezasadny należy uznać zarzut strony skarżącej, że decyzja Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lipca 2012 r. dotknięta jest wadami kwalifikowanymi, o których mowa w art. 156 § 1 pkt 2 oraz pkt 4 K.p.a.

W ocenie Sądu, w sprawie nie występuje również żadna z pozostałych wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. przesłanek stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.