Wyrok NSA, sygn. akt III SA 7948-7949/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1999-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 48 par. 1 pkt 2, art. 67 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz. 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
Teza: Przesłankę udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, polegających na rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowych oraz na umorzeniu należnych od tych zaległości odsetek za zwłokę, stanowi ważny interes podatnika, a w wypadku umorzenia odsetek za zwłokę ponadto interes publiczny.

TEZY

Przesłankę udzielenia ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, polegających na rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowych oraz na umorzeniu należnych od tych zaległości odsetek za zwłokę, stanowi ważny interes podatnika, a w wypadku umorzenia odsetek za zwłokę ponadto interes publiczny.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Spółki cywilnej "A.-E.", współwłaściciele Joanna M. i Krzysztof M. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia 1 października 1998 r. (...) w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku od towarów i usług za lata 1996 i 1997 oraz umorzenia odsetek za zwłokę - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 października 1998 r. (...) Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W.-W. z dnia 19 marca 1998 r. (...) w sprawie rozłożenia na raty zaległości podatkowych ciążących na Spółce cywilnej "A.-E.", współwłaściciele Krzysztof M. i Joanna M., w podatku od towarów i usług za 1996 r. i 1997 r. oraz umorzenia odsetek za zwłokę. W uzasadnieniu decyzji powołano się na powyższy art. 67 par. 1 i art. 48 par. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Stwierdzono, że wymienione przepisy mają uznaniowy charakter. Oznacza to, że ustawodawca pozostawił uznaniu organów podatkowych istnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających umorzenie odsetek za zwłokę oraz rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Zdaniem Izby Skarbowej w W. organ podatkowy I instancji odmawiając zastosowania w stosunku do skarżącej Spółki wskazanych ulg podatkowych, przeprowadził prawidłowo postępowanie wyjaśniające i analizę materiału dowodowego oraz racjonalnie umotywował zajęte stanowisko. Organ odwoławczy uznał, że podnoszone przez Spółkę trudności finansowe nie stanowią podstawy do udzielenia ulgi. Problemy te są zjawiskiem powszechnym i należy uznać je za ryzyko prowadzenia działalności gospodarczej. Spory zaś między wspólnikami, powinny być rozpatrywane na drodze postępowania cywilnego. Rezygnacja z poboru odsetek oznaczałaby, że budżet będzie pełnił funkcję bezprocentowego kredytodawcy działalności gospodarczej Spółki. Izba Skarbowa w W. uznała za bezzasadne twierdzenie, że inne podmioty gospodarcze otrzymują ulgi w sprawie zobowiązań podatkowych. Wszystkie ulgi podatkowe analizowane są indywidualnie. Rozłożenie na raty lub umorzenie odsetek nie jest bowiem prawem podatnika. W skardze do NSA Spółka cywilna "A.-E." wniosła o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia 1 października 1998 r. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy podatkowe nie wyjaśniły trudnej sytuacji w jakiej znajdują się wspólnicy. Spółka twierdzi, że znacznie większym firmom Urząd Skarbowy umarza bardzo często wysokie kwoty podatków. Wobec tego w wypadku Spółki byłoby zasadne udzielenie jej ulgi podatkowej. Spółka podnosi, że sprawy na drodze postępowania cywilnego rozpatrywane są w bardzo odległych terminach. Należy więc długo czekać na wyegzekwowanie należnych Spółce kwot. Spółka nadto twierdzi, że nie otrzymała rozstrzygnięcia w sprawie rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie. Wyjaśniła, że sprawa rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym Spółka "A.-E." Urząd Skarbowy W. - W. rozstrzygnął decyzją z dnia 8 grudnia 1998 r. (...).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Udzielanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, polegających na rozłożeniu na raty zapłaty zaległości podatkowych oraz na umorzeniu należnych od tych zaległości odsetek za zwłokę regulują przepisy art. 48 par. 1 pkt 2 i art. 67 par. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa /Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm./. Zarówno w pierwszym jak i w drugim wypadku przesłanką udzielenia wymienionych ulg stanowi ważny interes podatnika, a w wypadku umorzenia odsetek za zwłokę ponadto interes publiczny. Brzmienie tych przepisów wskazuje, że obiektywne istnienia wymienionej przesłanki nie oznacza obowiązku udzielenia przez organ podatkowy stosownej ulgi. Działanie organów w omawianym zakresie nosi cechy tzw. uznania administracyjnego. Świadczy o tym użycie w obu wymienionych przepisach wyrazów "może". Sądowa kontrola decyzji dotyczących rozłożenia na raty albo umorzenia odsetek za zwłokę ma charakter ograniczony. Taki kierunek orzecznictwa został utrwalony w dotychczasowym orzecznictwie NSA ukształtowanym w oparciu o przepisy uchylonej przez Ordynację podatkową ustawy o zobowiązaniach podatkowych. Jest on nadal aktualny, ponieważ wymienione przepisy art. 48 par. 1 pkt 2 i art. 67 par. 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 22 ust. 1 i art. 31 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zawierają analogiczne konstrukcje prawne. Ograniczona kontrola rozstrzygnięć w omawianym zakresie polega na sprawdzeniu czy decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, a w szczególności czy decyzja została oparta na zgromadzonym materiale dowodowym oraz czy została uzasadniona zgodnie z przepisami tego postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby takimi wadami była dotknięta zaskarżona decyzja. Została ona wydana po uzyskaniu oświadczenia wspólnika skarżącej Spółki o sytuacji materialnej jego i jego rodziny. Wskazać trzeba, że skarżąca Spółka jest organizacją o rodzinnym charakterze, gdyż wspólnikami jej są ojciec i córka. Krzysztof M., wspólnik skarżącej Spółki jest także wspólnikiem w innych spółkach z udziałem członków jego rodziny, co wynika z akt podatkowych przedstawionych Sądowi.

Mieć trzeba także na względzie, że sprawa niniejsza dotyczy ulg w podatku od towarów i usług, którego w sensie ekonomicznym płatnikiem jest nabywca towaru lub usługi a nie sprzedawca usługi. Wobec tego skarżąca Spółka nie płacąca tego podatku w terminach i kwotach określonych prawem, zaciąga w istocie pożyczkę od Skarbu Państwa, dysponując środkami pieniężnymi, które do niej nie należą. Trafnie zatem organy podatkowe podchodzą z dużą dozą ostrożności do udzielania ulg w spłacie zaległości w tym podatku.

Nie można uznać za zasadne zarzuty Spółki, że inne podmioty uzyskują takie ulgi. Jak już wyżej wskazano uzależnione jest to od okoliczności sprawy i od oceny zasadności przesłanek określonych w cytowanych przepisach Ordynacji podatkowej, dokonywanej w każdej sprawie oddzielnie i indywidualnie.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, skoro Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja zawierała takie naruszenie prawa, które w świetle art. 22 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uzasadniałyby jej wzruszenie, należało skargę oddalić po myśli art. 27 ust. 1 tej ustawy.