Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2893/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-10-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 605  Ewidencja ludności, dowody tożsamości, akty stanu cywilnego, imiona i nazwisko, obywatelstwo, paszporty
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutner Sędziowie WSA Tadeusz Wołek WSA Elżbieta Kremer (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2005 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Krakowie Krzysztofa Kozdronkiewicza sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody z dnia 22 sierpnia 2002 r Nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala, II. przyznaje adwokatowi M. N.– Kancelaria Adwokacka w [...] - od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] kwotę [...] ,- ([...]złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 22 sierpnia 2002r. nr [...] wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.- Kodeks postępowania administracyjnego /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071/ w związku z art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych /tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz.960 z późn. zm./, po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...], którą orzeczono o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w [...] .

Wydanie powyższych decyzji poprzedzone zostało następującymi ustaleniami faktycznymi:

A. R. –S. złożyła w dniu [...] maja 2002r. wniosek o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...] byłego męża J. S.. Przedmiotowy lokal należy do zasobów Spółdzielni [...] "[...]" w [...], a własnościowe spółdzielcze prawo do lokalu zostało przydzielone A. R. –S. w dniu [...] grudnia 1988r. w trakcie trwania małżeństwa z J. S.. Wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] lipca 1997r. sygn.akt [...] został orzeczony rozwód A. R. –S. z J. S.. W wyroku rozwodowym w pkt IV Sąd orzekł eksmisję J. S. z lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...][...] i nakazał J. S. opuszczenie mieszkania w terminie 6 miesięcy od prawomocności wyroku. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] sierpnia 1998r. sygn.akt [...] została oddalona apelacja i zażalenie J. S.. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2000r. sygn.akt [...] Sąd Najwyższy odrzucił kasację J. S. od postanowienia Sadu Okręgowego w [...] z dnia [...] lutego 2000r.sygn.akt [...] i od postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] marca 1999r., sygn. akt [...].

Zawiadomieniem z dnia [...] marca 2002r. Komornik Sądowy Rewiru III przy Sądzie Rejonowym dla [...] sygn.akt [...] działający na wniosek wierzyciela A. R. –S. zawiadomił dłużnika J. S. o terminie dokonania eksmisji z lokalu. Komornik wezwał J. S. aby opróżnił i opuścił lokal mieszkalny położony przy ul [...] w [...] w terminie do dnia [...] maja 2002r., po którego bezskutecznym upływie nastąpi w dniu [...] maja 2002r. przymusowe wykonanie eksmisji. W dniu [...] maja 2002r. została wykonana przez Komornika eksmisja J. S. z przedmiotowego lokalu, zostały zmienione zamki w drzwiach i od tego czasu J. S. nie przebywa w lokalu.

W oparciu o powyższe ustalenia Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał że zostały spełnione przesłanki określone w art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych niezbędne do wydania decyzji o wymeldowaniu tj utrata uprawnień do przebywania w lokalu i faktyczne opuszczenie lokalu.

Odwołanie od decyzji złożył J. S.. W odwołaniu podnosił, że tytuł wykonawczy w oparciu o który wykonano eksmisję był wadliwy, albowiem nie orzekał o prawie do lokalu socjalnego, nadto podał, że złożył zażalenie na postanowienie sądu zezwalające na wykonanie eksmisji. Nadto odwołujący się wskazał, że wbrew twierdzeniu organu I instancji nie utracił uprawnień do przedmiotowego lokalu, albowiem lokal ten jest przedmiotem wspólności majątkowej, a postępowanie o podział majątku wspólnego nie zostało jeszcze zakończone.

Wojewoda [...] decyzją z dnia 22 sierpnia 2002r. nr [...] , po rozpatrzeniu odwołania J. S. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że obowiązujący w dacie wydawania zaskarżonej decyzji stan prawny przewidywał, że do wymeldowania z pobytu stałego na wniosek strony lub z urzędu konieczne było spełnienie przesłanek określonych w art.15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W przedmiotowej sprawie zastosowanie miały przesłanki z pierwszego stanu faktycznego określonego w art.15 ust.2 ustawy tj utrata uprawnień do przebywania w lokalu i opuszczenie bez wymeldowania dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W dniu 19 czerwca 2002r. wszedł w życie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. /Dz.U. nr 78, poz.716/ w którym Trybunał orzekł, że art.9 ust.2 ustawy o ewidencji ludności stanowiący o obowiązku przedłożenia organowi meldunkowymi potwierdzenia uprawnień do przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie jest niezgodny z Konstytucją RP. Konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego jest także nieobowiązywanie części art.15 ust.2 w zakresie potwierdzania uprawnień do lokalu. Oznacza to, że meldunek w chwili obecnej ma już tylko znaczenie czysto rejestracyjne, a rejestracja pobytu uzależniona jest jedynie od faktu przebywania w lokalu.

Organ II instancji przyjął ustalenia dokonane przez organ I instancji za bezsporne. Poza sporem jest, że J. S. nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały w lokalu przy ul. [...], a skoro jedyną przesłanką warunkującą utrzymywanie nadal zameldowania na pobyt stały jest faktyczne przebywanie pod określonym adresem, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca, należało orzec o wymeldowaniu. W takiej sytuacji argumenty podnoszone w odwołaniu nie mogą wpłynąć na merytoryczną zmianę zaskarżonej decyzji, organy meldunkowe nie są władne do rozstrzygania zasadności orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne.

Skargę na decyzję organu II instancji złożył J. S..

W skardze wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji jako całkowicie bezzasadnej i przywrócenie meldunku w lokalu nr [...] przy ul. [...] w [...] na dotychczasowej zasadzie tj. pobytu stałego. W uzasadnieniu skargi podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu odwołania. Skarżący podniósł, że istotnym elementem w przedmiotowej sprawie jest jego zamiar dalszego zamieszkiwania w tym lokalu, co prawda został pozbawiony możliwości zamieszkiwania w tym lokalu, ale nie zmienia to jego zamiaru. Dodał również, że nie można uznać za zgodne z prawem sankcjonowanie decyzjami administracyjnymi bezprawnie wykonanej eksmisji.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji. W szczególności podkreślił, że J. S. nie przebywa w lokalu przy ul. [...] w [...], opuścił ten lokal, albowiem została wobec niego skutecznie wykonana eksmisja z powyższego lokalu w dniu [...] maja 2002r. przez Komornika Rewiru III przy Sądzie Rejonowym dla [...] . Organ odwoławczy przy wydawaniu decyzji II instancji wziął pod uwagę treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. /Dz.U. Nr 78. poz.716/ w którym stwierdzono, że instytucja zameldowania jest jedynie rejestracją faktycznego miejsca pobytu danej osoby, nie związaną z uprawnieniami tej osoby do przedmiotowego lokalu. Stąd też organ nie był uprawniony w dacie wydawania decyzji do badania spełnienia przesłanki posiadania przez skarżącego tytułu do lokalu.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1271/ sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu -Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do przepisu art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.12707 sądy administracyjne sprawuj ą kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Powyższa kontrola, zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz.1269/ sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W przedmiotowej sprawie granice te wyznacza postępowanie o wymeldowanie.

Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.

Decyzja organu I instancji i decyzja organu II instancji wydane zostały na podstawie różnych stanów prawnych wynikających z zmienionego przepisu zawartego w art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zmiana art.15 ust.2 ustawy spowodowana została wejściem w życie w dniu 19 czerwca 2002r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. /Dz.U. Nr 78, poz.716/.

Stąd też organ I instancji wydając decyzję o wymeldowaniu J. S. badał czy spełnione są kumulatywnie dwie przesłanki: utrata uprawnień do przebywania w lokalu nr 27 przy ul. [...] i opuszczenie przedmiotowego lokalu. W dacie wydania decyzji obie przesłanki zostały spełnione. Prawomocny wyrok orzekający eksmisję J. S. z lokalu stanowił dowód utraty uprawnień do przebywania w tym lokalu. Wyrok ten na podstawie art.365§ 1 kpc wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Stąd też podnoszone przez skarżącego w sprawie o wymeldowanie okoliczności dotyczące zasadności orzeczonej eksmisji nie mogły być brane pod uwagę i nie mogły wywołać żadnych skutków prawnych / tak też w wyroku NSA z dnia 5 października 2000r., sygn. akt VSA 234/00, LEX nr 80641/. Podobnie złożenie skargi na czynności komornika, który dokonał eksmisji ze spornego lokalu nie jest "zagadnieniem wstępnym" /art.97 § 1 pkt 4 kpa/ od którego zależy wymeldowanie z lokalu, jeżeli w dacie złożenia wniosku o wymeldowanie lokal został już opróżniony i wydany wierzycielowi / wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1998, sygn. akt IISA/Lu 995/97/

Z kolei przesłankę opuszczenia lokalu uważa się za spełnioną również w tym przypadku gdy do opuszczenia lokalu doszło w wyniku podjętego przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego mającego na celu wykonanie tytułu wykonawczego jakim jest wyrok sądowy orzekający eksmisję z lokalu. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku NSA z dnia 7 marca 1997r. sygn. akt II S.A./Wr 519/96 sąd sformułował następującą tezę " Na podstawie art.15 ust.2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ administracyjny prowadzący ewidencję ludności nie może odmówić wymeldowania z miejsca stałego pobytu osoby, która, z mocy sądowego tytułu wykonawczego utraciła uprawnienia do przebywania w określonym budynku/lokalu, pomieszczeniu/ i w wyniku czynności egzekucyjnych została z tego miejsca usunięta..."

W przedmiotowej sprawie przesłanka opuszczenia lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w [...] przez J. S. została zrealizowana w formie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez komornika. Tym samym została spełniona ustawowa przesłanka określona w art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych pozwalająca na wydanie przez organ administracyjny decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. Po wejściu w życie w dniu 19 czerwca 2002r. wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r., opuszczenie miejsca stałego pobytu jest jedyną przesłanką od spełnienia której uzależniona jest możliwość wydania decyzji o wymeldowaniu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ skargę oddalił.

O wynagrodzeniu z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono zgodnie z art.250 ustawy powołanej wyżej.