Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 432/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 169 ust. 1 pkt 1, art. 169 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Drachal Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz (spr.) Sędzia del. WSA Barbara Mleczko-Jabłońska Protokolant Nina Pruk po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2015 r. sygn. akt VI SA/Wa 3928/14 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2015 r. o sygn. akt VI SA/Wa 3928/14 oddalił skargę [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy.

Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjął on następujące ustalenia:

I

Decyzją z [...] lipca 2001 r. Urząd Patentowy RP udzielił na rzecz [...] prawo ochronne na znak towarowy słowno-graficzny "EKOLAB" nr R 130615 z pierwszeństwem od 17 kwietnia 1998 r. Informacja o udzieleniu ochrony na przedmiotowy znak towarowy została opublikowana w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" w dniu 31 października 2001 r.

Sporny znak został przeznaczony do sygnowania towarów i usług:

1. w klasie 1 – roztwór do rozpuszczania osadów;

2. w klasie 37 – chemiczne czyszczenie i trawienie instalacji wodnych, parowych i technologicznych;

3. w klasie 42 – badania powietrza, ścieków, wody, odpadów, gleby, badania i pomiary techniczne, ekspertyzy, analizy chemiczne, prowadzenie laboratorium chemicznego i bakteriologicznego.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 2010 r. na skutek sprzedaży prawa ochronnego dokonano zmiany w rejestrze poprzez wykreślenie poprzedniego uprawnionego i wpisanie jako uprawnionego [...] (dalej: uprawniony).

W dniu 14 styczniu 2013 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął wniosek [...] (dalej: wnioskodawca, skarżący) o stwierdzenie wygaśnięcia w całości prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Jako podstawę prawną wnioskodawca wskazał art. 169 ust. 2 w zw. z art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 1410; dalej p.w.p.). Wnioskodawca podniósł, że zgodnie z obowiązującym prawem ochrona znaku jest uzależniona od jego faktycznego używania, a według zgromadzonych przez niego informacji sporny znak nie był wykorzystywany przez uprawnionego.

Swój interes prawny w powyższym żądaniu wnioskodawca uzasadnił tym, że instytucja wygaszenia prawa ochronnego służy interesowi konsumentów i podmiotów gospodarczych. Nadto wskazał, że na jego rzecz zostały udzielone w systemie wspólnotowego znaku towarowego dwa prawa wyłączne, tj.:

- "ECOLAB" o numerze CTM 1008102;

- "ECOLAB" o numerze CTM 1005780.

W odpowiedzi uprawniony wniósł o oddalenie ww. wniosku. Zakwestionował istnienie interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w odniesieniu do towarów i usług z klasach 1 i 37. Podniósł, że wnioskodawca nigdy nie wystąpił w stosunku do niego z roszczeniami w zakresie jakichkolwiek towarów lub usług. Jednocześnie wskazał, że sporny znak towarowego był używany w obrocie gospodarczym w sposób rzeczywisty w zakresie usług wskazanych w klasie 42, co w jego ocenie potwierdzają m.in. uzyskane certyfikaty, wystawione faktury i ogłoszenia reklamowe w specjalistycznych książkach telefonicznych. Dodatkowo powołał się na wolumen wartości sprzedaży w latach 2008-2012 oraz na pozytywne opinie klientów na temat świadczonych usług.

Wobec powyższego Urząd Patentowy RP skierował sprawę do rozpoznania w trybie spornym.

Następnie, decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. Urząd Patentowy RP oddalił wniosek [...] o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy [...] w zakresie wszystkich usług ujętych w klasie 42, a w pozostałej części umorzył postępowanie. Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji organ wskazał m.in. art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 p.w.p., a także art. 105 § 1 k.p.a.

Organ ustalił, że dwa wspólnotowe znaki towarowe zarejestrowane na rzecz wnioskodawcy [...] o numerach CTM 1008102 oraz 1005780 zostały przeznaczone do sygnowania m.in. towarów z klasy 1 oraz usług z klasy 37 i 42, tj.:

1. klasy 1 – "produkty chemiczne przeznaczone dla przemysłu, prac badawczych, fotografii, jak również rolnictwa, ogrodnictwa i leśnictwa, żywice syntetyczne w stanie surowym, tworzywa sztuczne w stanie surowym, nawozy do użyźniania gleby, środki do gaszenia ognia, preparaty do hartowania i lutowania metali, substancje chemiczne do konserwowania żywności, substancje garbujące, kleje (spoiwa) przeznaczone dla przemysłu";

2. klasy 37 – "budownictwo, naprawy w zakresie towarów ujętych w klasach 7, 8, 9, 11 i 21, usługi instalacyjne, dezynsekcja, deratyzacja i zwalczanie innych szkodników w celach pozarolniczych, usługi w zakresie instalacji urządzeń pralniczych i kuchennych, czyszczenie i utrzymanie ruchu w obiektach przemysłowych i komercyjnych, naprawy i sprzątanie obiektów mieszkalnych (usługi dozorcze), odświeżanie powietrza, tzn. dostarczanie instalacji, utrzymanie i wymiana dozowników substancji do odświeżania powietrza i produktów do odświeżania powietrza";

3. klasy 42 – "badania oraz usługi - naukowe i techniczne oraz ich projektowanie, analizy przemysłowe i usługi badawcze, projektowanie i ulepszanie sprzętu oraz oprogramowania komputerowego, usługi w zakresie projektowania urządzeń pralniczych i kuchennych, usługi konsultingowe, w szczególności doradztwo techniczne w zakresie poprawy czystości, kontroli jakości, efektywności, bezpieczeństwa i redukcji kosztów eksploatacji obiektów komercyjnych".

Bazując na tych ustaleniach faktycznych Urząd Patentowy RP uznał interes prawny wnioskodawcy wyłącznie w odniesieniu do wszystkich usług z klasy 42, natomiast stwierdził, że interes ten nie występuje odnośnie towarów z klasy 1 oraz usług z klasy 37. W przeciwieństwie do stanowiska wnioskodawcy organ przyjął, że interes prawny nie wynika w niniejszej sprawie z faktu rejestracji ww. wspólnotowych znaków towarowych, ale z tego, że uprawniony do spornego znaku [...] wystąpił do Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z wnioskiem o unieważnienie posiadanych przez wnioskodawcę praw wyłącznych do znaków "ECOLAB" o numerze CTM 1008102 i "ECOLAB" o numerze CTM 1005780 w zakresie klasy 42.

UP podkreślił, że samo powołanie się przez wnioskodawcę na swobodę działalności gospodarczej chronionej na gruncie art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i art. 20 Konstytucji RP, w przypadku gdy wnioskodawca może używać ww. wspólnotowych znaków towarowych - nie konstytuuje po jego stronie interesu prawnego w żądaniu wygaszenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Ponadto, z akt sprawy nie wynika, żeby uprawniony w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37 wystąpił przeciwko wnioskodawcy z pozwem o naruszenie spornego prawa wyłącznego, oraz aby wystąpił do niego z pismem przedprocesowym o naruszenia spornego prawa ochronnego.

Tym samym uprawniony nie podjął żadnych działań mających na celu unicestwienie praw wyłącznych na wspólnotowe znaki towarowe w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37, co powoduje, że mogą one być używane w sposób niezakłócony w obrocie gospodarczym w przedmiotowym zakresie. Organ uznał więc, że po stronie wnioskodawcy brak interesu prawnego w stwierdzeniu wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w odniesieniu do towarów z klasy 1 oraz usług z klasy 37 i w tym zakresie postępowanie umorzył.

UP uznał istnienie interesu prawnego wyłącznie w odniesieniu do usług z klasy 42, a to wskutek złożenia przez uprawnionego wniosków o unieważnienie praw wyłącznych na ww. wspólnotowe znaki towarowe w zakresie tej klasy. W obu przypadkach wskazano we wnioskach na: usługi "naukowe i techniczne" oraz powiązane z nimi usługi "badawcze i projektowe", a także "analizy przemysłowe i usługi badawcze" (w obu przypadkach identyczny zakres żądania).

W konsekwencji, organ wskazał, że odnośnie usług z klasy 42, zagrożenie swobody działalności gospodarczej staje się bezpośrednie, realne i aktualne, gdyż w sytuacji, gdy podmiot uprawniony podejmuje środki prawne, mogące w poważny sposób utrudniać drugiej stronie prowadzenie działalności gospodarczej, przykładowo poprzez złożenie: wniosku o unieważnienie prawa wyłącznego, wniosku o wygaszenie prawa wyłącznego lub pozwu o naruszenie prawa wyłącznego - uzasadnione jest przyjęcie, że po stronie konkurenta powstaje interes prawny do żądania unicestwienia prawa wyłącznego na znak towarowy, który stanowi przeciwstawienie.

Urząd Patentowy RP wskazał, że uprawniony ze spornego znaku towarowego przedłożył - na okoliczność jego rzeczywistego używania w okresie wymaganym ustawą - Prawo własności przemysłowej w odniesieniu do usług z klasy 42 - liczne materiały dowodowe, m.in.: referencje, faktury, raporty i sprawozdania z badań oraz pisma ofertowe, na których przedstawiony jest sporny znak towarowy. Także na raportach i sprawozdaniach z badań - oprócz informacji o wynikach badań, po lewej stronie widnieje oferta uprawnionego, na którą składają się między innymi "usługi w zakresie pomiarów zanieczyszczeń do atmosfery, analizy wody i ścieków, pomiarów środowiskowych, a także projektów technicznych i technologicznych".

Zdaniem Urzędu Patentowego RP powyższe dowody dowodzą również, że uprawniony świadczył usługi "badania i pomiarów technicznych, ekspertyz, analiz chemicznych, prowadzenie laboratorium chemicznego i bakteriologicznego". Pojęcia te stanowią ogólne wyrażenia stanowiące rodzaje usług, w ramach których prowadzone są między innymi usługi "badania powietrza, ścieków, wody, odpadów i gleby". W związku z tym organ uznał, że dowody te świadczą o używaniu spornego znaku towarowego w ww. zakresie. Ponadto, zdaniem organu, rzeczywiste używanie spornego znaku wynika również z przedstawionych do akt branżowych książek telefonicznych, w których umieszczone zostały całostronicowe reklamy, na których widnieje zarówno sporny znak, firma uprawnionego, jak i zakres oferty uprawnionego. Dowody te świadczą, że oferta był kierowana nie tylko indywidualnie, ale też do ogółu potencjalnych odbiorców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 października 2015 r. oddalił skargę wnioskodawcy, tj. [...] uznając ją za niezasadną.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji dokonał wykładni pojęcia "interes prawny", o którym mowa w art. 169 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. Analizując tę kwestię w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie niniejszej, w ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo doszedł do wniosku, że interes prawny skarżącego występuje wyłącznie w odniesieniu do wszystkich usług z klasy 42, natomiast interes ten nie występuje odnośnie towarów z klasy 1 oraz usług z klasy 37.

Sąd I instancji nie podzielił stanowiska skarżącego, że jego interes prawny odnośnie towarów z klasy 1 oraz usług z klasy 37 wynikał już z samego faktu dokonania rejestracji oraz zakresu rejestracji ww. wspólnotowych znaków, w tym funkcji, które mają być pełnione przez te znaki oraz zakresu ich wyłączności w rozumieniu przepisów regulujących skutki rejestracji wspólnotowych znaków towarowych, tj. art. 4 oraz 9 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 207/2009 z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie wspólnotowego znaku towarowego. Sąd Instancji uznał za słuszne stanowisko organu, że nie można przyjmować automatycznie, iż skoro posiadana przez skarżącego wspólnotowa rejestracja znaków towarowych obejmuje towary z klasy 1 oraz usługi z klasy 37 - to ta okoliczność sama w sobie oraz w powiązaniu z art. 20 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej uzasadnia jego interes prawny w tym zakresie.

Sąd I instancji zauważył, że w przypadku znaków towarowych wspomniane normy prawne gwarantujące swobodne prowadzenie działalności gospodarczej mogą być źródłem interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia wygaśnięcia cudzego prawa ochronnego na znak towarowy wtedy, gdy cudzy znak przeszkadza wnioskodawcy w prowadzeniu działalności gospodarczej. Będzie tak np. wtedy, gdy wnioskodawca używa znaku albo ubiega się o udzielenie ochrony na znak kolidujący ze znakiem wskazanym we wniosku o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. Nie ma zatem w takiej sprawie interesu prawnego wnioskodawca, który wskazuje jedynie że prowadzi działalność gospodarczą w zakresie odpowiadającym działalności uprawnionego z prawa na ten znak.

Tymczasem z akt sprawy wynika, że w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37 przeciwstawiane znaki mogły dotychczas być używane w sposób niezakłócony w obrocie gospodarczym w przedmiotowym zakresie, ponieważ skarżący prowadzi działalność gospodarczą w branży utrzymania czystości, zaś uprawniony do spornego znaku towarowego specjalizuje się w działalności usługowo-badawczej. Ponadto, jak słusznie podkreślał uczestnik, że nigdy nie wystąpił przeciwko skarżącemu z listem ostrzegawczym, ani z jakąkolwiek inną akcją prawną w zakresie towarów z klasy 1 i klasy 37. Interwencja prawna uczestnika dotyczyła tylko i wyłącznie klasy 42.

Skoro wnioskodawca może używać wspólnotowych znaków towarowych bez przeszkód na rynku w danym zakresie i nie ma bezpośredniego, realnego i aktualnego zagrożenia ochrony prawnej tych znaków w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37, to w tej sytuacji brak było po jego stronie interesu prawnego w żądaniu wygaszenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy. Dlatego też postępowanie administracyjne w tym zakresie należało umorzyć jako bezprzedmiotowe.

Odnosząc się zaś do oceny dokumentów złożonych przez uprawnionego mających stanowić dowód na rzeczywiste używanie spornego znaku na oznaczenie usług przez uprawnionego w klasie 42, Sąd I instancji przypomniał o zasadzie, w myśl której celem instytucji wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy, o jakim mowa w art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p., jest eliminowanie praw ochronnych na te oznaczenia, które nie są używane w sposób rzeczywisty w obrocie gospodarczym przez dłuższy, określony w ustawie, czas.

W ocenie Sądu I instancji, organ prawidłowo stwierdził więc, że sporny znak t. był używany w wymaganym ustawowo okresie w sposób rzeczywisty i trafnie uzasadnił, że przedłożone przez uprawnionego materiały są wystarczające do uznania ich za dowody rzeczywistego używania spornego znaku towarowego. Również metoda przyjęta przez organ dla oceny tego obszernego materiału dowodowego była prawidłowa, ponieważ organ najpierw te obszerne dowody wymienił i usystematyzował, by następnie poddać je bardziej szczegółowemu badaniu z uwzględnieniem rodzajów usług świadczonych przez uprawnionego. Sąd I instancji podkreślił, że w większości ochroną objęte są usługi badawcze świadczone przez uprawnionego, który dysponuje siecią laboratoriów badawczych. Jak podkreślano w toku postępowania, były to usługi specjalistyczne polegające przede wszystkim na badaniach "powietrza, ścieków, wody, odpadów, i gleby".

Tymczasem domeną skarżącego jest branża dotycząca utrzymania czystości. Dlatego też używanie spornego znaku towarowego w ramach świadczonych przez uprawnionego usług polegało nie na nakładaniu tego znaku na towar, lecz na używaniu tego znaku na dokumentach, tj. różnego rodzaju umowach, fakturach, listach referencyjnych, ofertach itd., a także, jak słusznie przyjął Urząd Patentowy, w branżowych książkach telefonicznych, gdzie umieszczano całostronicowe reklamy zawierające sporny znak, firmę uprawnionego oraz ofertę dotyczącą świadczonych usług. Przedłożone dowody potwierdziły okoliczność, że sporny znak był używany w wymaganym okresie dla oznaczania usług objętych prawem ochronnym.

II

Wnioskodawca, tj. [...] wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji, ewentualnie – w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona – o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia 28 kwietnia 2014 r. – na podstawie art. 188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

I. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. przepisów prawa materialnego, tj.:

1) art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. poprzez:

a) błędną wykładnię polegającą na wadliwym uznaniu, że interes prawny skarżącego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy należy ustalać w odniesieniu do każdej z klas towarów i usług klasyfikacji nicejskiej objętych prawem ochronnym na znak towarowy, podczas gdy przepisy art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 p.w.p. nie dają podstaw do badania istnienia interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy w odniesieniu do poszczególnych klas towarów i usług, tylko do prawa ochronnego na znak towarowy jako całości, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego uznania, że skarżący nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy EKOLAB (R-130615) w zakresie towarów i usług w klasie 1 oraz 37 klasyfikacji nicejskiej;

ewentualnie - w przypadku uznania, że organ był władny zbadać istnienie interesu prawnego skarżącego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy EKOLAB (R-130615) w odniesieniu do każdej z klas towarów i usług, dla których zastrzeżony jest ten znak:

b) błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że dla ustalenia podobieństwa towarów i usług, dla których zastrzeżony jest sporny znak towarowy z towarami i usługami objętymi rejestracją znaków towarowych skarżącego, na potrzeby ustalenia istnienia interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy - wystarczające jest samo porównanie klas towarów i usług, bez konieczności porównania samych towarów i usług, podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna doprowadzić do wniosku, że ustalenie istnienia interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy wymaga porównania rzeczywistych towarów i usług objętych prawem ochronnym na znak towarowy, o którego wygaszenie się wnosi, z towarami i usługami zastrzeżonymi dla znaków towarowych skarżącego, z których wywodzi on interes prawny, co w konsekwencji doprowadziło do odmówienia skarżącemu interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy EKOLAB (R-130615) w klasach 1 oraz 37 klasyfikacji nicejskiej;

2) art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że skarżący nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak towarowy EKOLAB nr R-130615 w zakresie towarów z klasy 1 oraz usług z klasy 37 klasyfikacji nicejskiej, pomimo że istnienie interesu prawnego skarżącego w tym zakresie wynika z: (i) okoliczności, że skarżący jest uprawniony z rejestracji wspólnotowych znaków towarowych: słowno-graficznego wspólnotowego znaku towarowego ECOLAB (numer CTM-1008102) oraz słownego wspólnotowego znaku towarowego ECOLAB (numer CTM-1005780) zarejestrowanych m.in. dla towarów i usług w klasach 1, 37 oraz 42 klasyfikacji nicejskiej, (ii) funkcji, które mają być pełnione przez te znaki towarowe oraz zakresu ich wyłączności, (iii) celów instytucji wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z powodu nieużywania, a także (iv) zagrożenia wznowienia przez uczestnika używania znaku towarowego EKOLAB (R-13 0615) w klasach 1 i 37 klasyfikacji nicejskiej wyłącznie w celu zapobiegnięcia jego wygaszenia, a następnie wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie wspólnotowych znaków towarowych skarżącego w klasach 1 oraz 37 klasyfikacji nicejskiej;

3) art. 169 ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 256 k.p.a. w zw. z art. 20 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz w zw. z art. 6 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej ("u.s.d.g.") poprzez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż sam fakt, że w dacie wydania decyzji organu oraz wyroku uprawniony i skarżący prowadzą działalność gospodarczą w innych branżach przesądza o tym, że swoboda prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego nie jest zagrożona, mimo że rejestracja przez uczestnika znaku towarowego oraz jego nieużywanie w odniesieniu do towarów i usług w niektórych klasach klasyfikacji nicejskiej mogą stanowić okoliczności uniemożliwiające działalność skarżącego, co doprowadziło do błędnego uznania w niniejszej sprawie, iż po stronie skarżącego brak jest interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy EKOLAB (R- 130615) w zakresie towarów i usług w klasie 1 oraz 37 klasyfikacji nicejskiej;

4) art. 169 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 169 ust. 6 p.w.p. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że uczestnik wykazał rzeczywiste używanie znaku towarowego EKOLAB (R-130615) dla wszystkich usług w klasie nicejskiej 42.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez oddalenie skargi Ecolab do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt VI SA/Wa 3928/14) z dnia 15 października 2014 r. i nieuchylenie decyzji Urzędu Patentowego z dnia 28 kwietnia 2014 r. co do umorzenia postępowania w zakresie żądania stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego EKOLAB (R-130615) w zakresie towarów w klasie nicejskiej 1 oraz 37, pomimo że postępowanie w tym zakresie nie powinno być umorzone, gdyż nie było bezprzedmiotowe, z uwagi na wykazanie przez skarżącego interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy EKOLAB (R-130615) w całości;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez:

(i) odniesienie się w sposób lakoniczny i ogólnikowy w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podniesionych w skardze, wskazujących na błędne stanowisko organu, jakoby skarżący mógł uzyskać interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia znaku towarowego EKOLAB (R-130615) w klasie 1 oraz 37 klasyfikacji nicejskiej dopiero w przypadku, gdyby uczestnik złożył wniosek o unieważnienie słowno- graficznego wspólnotowego znaku towarowego ECOLAB (numer CTM-1008102) oraz słownego znaku towarowego wspólnotowego ECOLAB (numer CTM- 1005780) dla towarów i usług w klasach 1 oraz 37 lub, gdyby w odniesieniu do takich towarów i usług wytoczył powództwo przeciwko skarżącemu albo wysłał wezwanie do dobrowolnego spełnienia żądania i braku wyjaśnienia, na jakiej podstawie uznał zarzuty skarżącego za niezasadne, oraz

(ii) odniesienie się w sposób lakoniczny i ogólnikowy w uzasadnieniu wyroku do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących zagrożenia swobody działalności gospodarczej skarżącego wynikającej z rejestracji znaków ECOLAB, podczas gdy prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku powinno zawierać ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów skargi i ocenę ich zasadności w taki sposób, żeby możliwe było przeprowadzenie kontroli instancyjnej przez sąd kasacyjny w zakresie podniesionych zarzutów skargi kasacyjnej;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji istnienia podstaw do uchylenia decyzji UPRP z uwagi na przekroczenie przez Urząd Patentowy zasady swobodnej oceny dowodów, błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie w sposób dowolny, że uczestnik wykazał rzeczywiste używanie znaku towarowego EKOLAB (R-130615) w odniesieniu do wszystkich usług w klasie nicejskiej 42, pomimo iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do wyprowadzenia takiego wniosku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do przyjęcia, że uczestnik wykazał rzeczywiste używanie znaku towarowego EKOLAB (R-130615) dla wszystkich usług w klasie nicejskiej 42.

Uprawniony do spornego znaku towarowego, tj. [...] w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie.

III

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.

W postępowaniu kasacyjnym obowiązuje wynikająca z art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami i granicami zaskarżenia, wskazanymi w skardze kasacyjnej. Przytoczone w tym środku prawnym przyczyny wadliwości kwestionowanego orzeczenia determinują zakres jego kontroli przez Sąd drugiej instancji. Do podjęcia działań z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie w sytuacjach określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., które w sprawie nie występują.

Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych w sytuacji gdy w skardze kasacyjnej zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - w pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zarzut naruszenia przepisów postępowania.

W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., jego zasadność bowiem wykluczałaby możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych, objętych zarzutami skargi kasacyjnej nieprawidłowości (por. wyroki NSA: z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt II GSK 1293/13; z dnia 16 października 2013 r., sygn. akt II GSK 937/12).

Za nieusprawiedliwiony należało także uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. zawarty w pkt II ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej poprzez – jak stwierdził autor skargi kasacyjnej – odniesienie się przez Sąd I instancji w sposób lakoniczny i ogólnikowy do zarzutów podniesionych w skardze w taki sposób, żeby możliwe było przeprowadzenie kontroli instancyjnej przez sąd kasacyjny.

Wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej Sąd I instancji dopełnił obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku w taki sposób, który umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu przeprowadzenie kontroli instancyjnej zaskarżonego orzeczenia. Sąd I instancji nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób umożliwiający kontrolę instancyjną, w szczególności zawiera wszystkie elementy konstrukcyjne wymienione w powyższym przepisie prawa i pozwala jednoznacznie ustalić przesłanki, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie. Natomiast - jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej - za pomocą tego zarzutu jej autor polemizuje w istocie z oceną dokonaną przez UP i Sąd I instancji w odniesieniu do posiadania przez sporny wynalazek poziomu wynalazczego, czego skutecznie uczynić nie może. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie służy bowiem do zwalczania ustaleń faktycznych, czy oceny materiału dowodowego przyjętych za podstawę orzekania (por. wyrok NSA z dnia 28 listopada 2008 r., sygn. akt II FSK 1156/07, LEX nr 575447, wyrok NSA z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1652/11, LEX nr 1291759). Okoliczność, że stanowisko zajęte przez wojewódzki sąd administracyjny jest odmienne od prezentowanego przez autora skargi kasacyjnej nie oznacza, że takie uzasadnienie wyroku nie odpowiada wymogom ustawowym określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 867/05, LEX nr 488083).

Nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej zarzut naruszenia art. 134 §1 p.p.s.a., wskazany w pkt II ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej. Przepis ten stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Autor skargi kasacyjnej nie wskazał, w czym upatruje naruszenia tego przepisu, na czym naruszenie polegało oraz czy ewentualne uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania (uzupełniania lub uściślania) zarzutów, czy stawiania hipotez w tym obszarze, sanując zaistniałe braki. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu i kierunków zaskarżania, gdyż skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 25 maja 2004 r. sygn. akt FSK 155/04; z dnia 26 października 2004 r., sygn. akt OSK 773/04, z dnia 22 listopada 2004 r. sygn. akt GSK 884/04).

Ponadto, podkreślenia wymaga, że zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. nie może stanowić generalnej podstawy zwalczania dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ. Jest on tak skonstruowany, że powołanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być powiązane z przepisami, których naruszenia przez organ Sąd I instancji nie zauważył z urzędu. Ponadto zarzut naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym popełniono uchybienia na tyle istotne, a przy tym oczywiste, iż Sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie.

Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów postępowania wskazane w pkt II ppkt 3) petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji istnienia podstaw do uchylenia decyzji UPRP z uwagi na przekroczenie przez Urząd Patentowy zasady swobodnej oceny dowodów, błędne ustalenie stanu faktycznego i przyjęcie w sposób dowolny, że uczestnik wykazał rzeczywiste używanie znaku towarowego EKOLAB (R-130615) w odniesieniu do wszystkich usług w klasie nicejskiej 42, pomimo iż materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie dawał podstaw do wyprowadzenia takiego wniosku.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji, że Urząd Patentowy dokonał szczegółowej analizy całego materiału dowodowego oraz prawidłowo stwierdził, że sporny znak był używany w ww. wymaganym okresie w sposób rzeczywisty dla usług z klasy 42 objętych rejestracją. Jednocześnie Urząd Patentowy trafnie wskazał i wyczerpująco uzasadnił, że przedłożone przez uprawnionego materiały są wystarczające do uznania za dowody rzeczywistego używania spornego znaku towarowego.

Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że jej autor po pierwsze podnosi, że istotna część przedłożonych przez uprawnionego materiałów - nie zawiera spornego znaku towarowego i wskazuje na listy referencyjne. Po drugie zarzuca, że rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego dla usług badania powietrza, ścieków, wody, odpadów, gleby nie świadczy o wykazaniu takiego używania dla pozostałych usług w tej klasie, tj. badań i pomiarów technicznych, ekspertyz, analiz chemicznych, prowadzenia laboratorium chemicznego i bakteriologicznego.

Odnosząc się do tych zarzutów podkreślenia wymaga, że listy referencyjne stanowią jedynie część obszernego materiału dowodowego przedstawionego przez uprawnionego na okoliczność rzeczywistego używania spornego znaku towarowego. Przedłożył on bowiem o wiele więcej dowodów takich, jak: kopie ofert, faktur, sprawozdań z badań, specjalistycznych wniosków, ekspertyz, analiz, czy reklam, na których sporny znak jest widoczny i które same przez się uzasadniają rzeczywiste używanie spornego znaku towarowego w odniesieniu do usług w klasie 42, objętych rejestracją spornego znaku. Ponadto, przedmiotowe listy referencyjne potwierdzają wykonanie różnych usług na rzecz określonych podmiotów, przy czym bezpośrednio korespondują z innymi dowodami, np. w postaci faktur wykazujących świadczenie tych usług przez uprawnionego, a tym samym są dowodem rzeczywistego używania znaku t., co wynika z załączników do odpowiedzi na wniosek o stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak t. Przykładowo, list referencyjny z dnia 23 grudnia 2010 r. wystawiony przez [...] (załącznik nr 7 do odpowiedzi na wniosek o wygaszenie) oraz faktura VAT nr [...]wystawiona przez uprawnionego dla [...] z dnia 31 marca 2010 r. (załącznik nr 9 do odpowiedzi na wniosek o wygaszenie).

Ponadto, nie budzi wątpliwości - wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie - rzeczywiste używanie spornego znaku dla usług badania i pomiarów technicznych, ekspertyz, analiz chemicznych, prowadzenia laboratorium chemicznego i bakteriologicznego w klasie 42. Jak słusznie stwierdził UP pojęcia te stanowią ogólne wyrażenia stanowiące rodzaje usług, w ramach których prowadzone są między innymi usługi badania powietrza, ścieków, wody, odpadów i gleby. Do usług tych można zaliczyć także inne rodzaje badań, analiz czy pomiarów prowadzonych w laboratorium chemicznym i bakteriologicznym, np. badanie pomiaru hałasu. Taką usługę uprawniony świadczył na rzecz [...], który wskazał, że została ona wykonana w 2009 r. (list referencyjny z 15 października 2009 r., k. 464 akt sprawy Sp. [...], tom III). Innym przykładem jest oferta z dnia 2 kwietnia 2008 r. skierowana do [...], która dotyczy pomiarów środowiska pracy dla stanowiska operatora wózka widłowego (k. 436 akt sprawy [...], tom III), a także oferta dla [...] dotycząca przeprowadzenia badania laboratoryjnego (oferta z dnia 4 maja 2009 r., k. 432 akt sprawy [...], tom III). Kolejny dowód stanowi faktura z dnia 30 lipca 2010 r. dotycząca usług pomiarowych i doradczych z zakresu ochrony środowiska wystawiona przez uprawnionego na rzecz [...] (k. 310 akt sprawy [...], tom II).

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organ, co słusznie zaakceptował Sąd I instancji - wbrew zarzutom autora skargi kasacyjnej, zawartym w pkt II ppkt 4 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzutom naruszenia art. 169 ust. 1 w zw. z art. 169 ust. 6 p.w.p. - właściwie zastosował te przepisy i słusznie stwierdził, że uprawniony do spornego znaku towarowego wykazał rzeczywiste używanie tego znaku w zakresie wszystkich usług z klasy 42 poprzez: składanie oferty przy wykorzystaniu spornego znaku, umieszczaniu go na fakturach i raportach z badań, jak również reklamując sporny znak towarowy w branżowych książkach telefonicznych, dlatego wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego należało oddalić. Ponadto, skarżący kasacyjnie skutecznie nie podważył ustaleń dokonanych przez organ na podstawie złożonego przez uprawnionego materiału dowodowego na okoliczność rzeczywistego używania przez niego spornego znaku t. dla usług z klasy 42.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego, tj. zarzutów naruszenia art. 169 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 p.w.p. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 256 p.w.p. w zw. z art. 20 i art. 22 Konstytucji RP oraz art. 6 u.s.d.g., wskazanych w pkt I ppkt 1-3 petitum skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że są one niezasadne. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów w ich błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, co doprowadziło do uznania, że skarżący nie posiada interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa na sporny znak towarowy w zakresie towarów i usług z klasy 1 i 37 klasyfikacji nicejskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko Sądu I instancji i UP, że interes prawny skarżącego w żądaniu wygaszenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy występuje wyłącznie w odniesieniu do wszystkich usług z klasy 42, natomiast interes ten nie występuje odnośnie towarów z klasy 1 oraz usług z klasy 37.

Słusznie jest stanowisko Sądu I instancji i UP, że nie można przyjmować automatycznie, iż skoro posiadana przez skarżącego wspólnotowa rejestracja znaków towarowych ECOLAB obejmuje towary z klasy 1 oraz usługi z klasy 37 - to ta okoliczność sama w sobie oraz w powiązaniu z art. 20 Konstytucji RP w zw. z art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - uzasadnia jego interes prawny w żądaniu wygaszenia spornego znaku towarowego.

Samo powołanie się przez wnioskodawcę na swobodę działalności gospodarczej chronionej na gruncie art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i art. 20 Konstytucji RP oraz na rejestrację wspólnotowych znaków towarowych ECOLAB - nie konstytuuje po jego stronie interesu prawnego w żądaniu wygaszenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w klasach 1 i 37 klasyfikacji nicejskiej.

Kluczowe znaczenie mają bowiem postępowania unieważnieniowe prowadzone przed Urzędem Harmonizacji Rynku Wewnętrznego, które zostały wszczęte przez uprawnionego i dotyczą żądania unieważnienia praw wyłącznych na wspólnotowe znaki towarowe ECOLAB w zakresie usług z klasy 42, przy czym jako przeciwstawienie został wskazany przez niego sporny znak towarowy. Zatem interes prawny nie wynika w rozpoznawanej sprawie z faktu rejestracji przez wnioskodawcę podobnych wspólnotowych znaków towarowych ECOLAB, ale z tego, że uprawniony wystąpił do Urzędu Harmonizacji Rynku Wewnętrznego z wnioskiem o unieważnienie praw wyłącznych na te znaki wyłącznie w zakresie usług z klasy 42 klasyfikacji nicejskiej.

Natomiast uprawniony do spornego znaku t. nie wystąpił o unieważnienie prawa ochronnego do wspólnotowych znaków towarowych służących wnioskodawcy w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37. Nie ma zatem bezpośredniego, realnego i aktualnego zagrożenia w istnieniu ochrony prawnej tych znaków towarowych w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37. Ponadto, z akt przedmiotowej sprawy nie wynika, żeby uprawniony w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37 wystąpił przeciwko wnioskodawcy z pozwem o naruszenie spornego prawa wyłącznego, ani wystąpił do niego z pismem przedprocesowym o naruszenia spornego prawa ochronnego. Tym samym uprawniony nie podjął żadnych działań mających na celu unicestwienie praw wyłącznych na znaki towarowe ECOLAB w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37, co powoduje, że mogą one być używane w sposób niezakłócony w obrocie gospodarczym w przedmiotowym zakresie. W konsekwencji, Sąd I instancji słusznie podzielił stanowisko organu o braku interesu prawnego wnioskodawcy w odniesieniu do towarów z klasy 1 oraz usług z klasy 37. Nie bez znaczenia pozostaje okoliczność, że - jak słusznie podkreślił Sąd I instancji - z akt sprawy wynika, że w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37 przeciwstawiane znaki mogły dotychczas być używane w sposób niezakłócony w obrocie gospodarczym w przedmiotowym zakresie, ponieważ wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w branży utrzymania czystości, zaś uprawniony do spornego znaku t. specjalizuje się w działalności usługowo - badawczej.

Jak wskazuje NSA w orzecznictwie interes prawny musi być bezpośredni, konkretny i realny. Wnioskodawca musi wykazać szczególne okoliczności faktyczne, które sprawiają, że to właśnie jemu cudze prawo wyłączne "przeszkadza" w realizowaniu tej swobody w sposób, który uzasadnia przyznanie mu prawa do żądania ochrony prawnej. Zatem nie wszyscy uczestnicy obrotu gospodarczego, którzy muszą respektować cudze prawo wyłączne mają interes prawny i legitymację do żądania jego eliminacji. Interes prawny do wystąpienia z żądaniem eliminacji cudzego prawa wyłącznego ma jedynie ten podmiot, którego sfera prawna doznaje ograniczenia większego niż to, które wynika z przewidzianej prawem konieczności respektowania cudzego prawa wyłącznego. Zatem, dla wykazania interesu prawnego opartego na bardzo ogólnej normie prawnej, należy wskazać okoliczności, z których wynika, że sfery prawne uprawnionego (jego prawo do znaku towarowego) i wnioskodawcy (jego prawo do swobody działalności gospodarczej) zazębiają się w szczególny sposób, który uzasadnia wystąpienie z wnioskiem o ochronę prawną polegającą na eliminacji znaku (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt II GSK 335/09).

Przy badaniu interesu prawnego wnioskodawcy ocenie podlega, czy funkcjonowanie w obrocie spornego znaku towarowego przeszkadza bezpośrednio, konkretnie i realnie swobodnemu prowadzeniu przez wnioskodawcę działalności gospodarczej, oraz czy sposób funkcjonowania znaku towarowego uzasadnia udzielenie ochrony prawnej wnioskodawcy, którego swobodę znak ten ogranicza. Dopiero twierdząca odpowiedź na to pytanie pozwala na dalsze badanie, czy istniały przesłanki ustawowe do stwierdzenia wygaśnięcia znaku (wyrok NSA z 21 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1646/11, CBOSA). Przykładowo, NSA w wyroku z 8 stycznia 2014 r. o sygn. akt II GSK 1500/12 potwierdził interes prawny wnioskodawcy w sprawie o wygaszenie prawa, gdy uprawniony z prawa ochronnego na sporny znak towarowy wystąpił z listem ostrzegawczym wobec wnioskodawcy, przy czym wnioskodawca podkreślił, że działa w różnych krajach za pośrednictwem powiązanych spółek będących licencjobiorcami, a kierowanie wobec tych spółek listów ostrzegawczych uniemożliwia mu używanie wspólnotowego znaku towarowego.

Odnosząc powyższe wywody do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wnioskodawcy nie przysługiwał interes prawny w żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak t. w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37. Bowiem wnioskodawca mógł używać przeciwstawione wspólnotowe znaki t. w sposób swobodny i niezakłócony w obrocie gospodarczym, gdyż uprawniony nie podjął żadnych działań mających na celu jakiekolwiek przeszkodzenie mu w wykonywaniu jego praw wyłącznych.

Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, zarówno Sąd I instancji, jak i organ dokonali prawidłowej wykładni art. 169 ust. 2 p.w.p., gdyż uprawnione było uznanie istnienia interesu prawnego wnioskodawcy do usług z klasy 42, a nie uznanie go w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził w orzecznictwie, np. w wyroku z 25 października 2006 r. o sygn. akt II GSK 163/06, że wnioskodawca wykazał, że jest legitymowany do żądania stwierdzenia wygaśnięcia spornego znaku towarowego "apetito" w klasie towarowej 29, natomiast żądanie stwierdzenia wygaśnięcia tego znaku w pełnym zakresie, a więc również w klasach 5, 30 i 32 wykraczało poza jego interes prawny. Wnioskodawca nie wykazał bowiem, że sporny znak towarowy jest aktualnie i rzeczywiście przeszkodą w używaniu podobnego znaku do oznaczania jego towarów.

Nie ma racji autor skargi kasacyjnej podnosząc w pkt I ppkt 2) petitum skargi kasacyjnej, że skarżący ma interes prawny w żądaniu wygaszenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z uwagi na zagrożenie ze strony uprawnionego w postaci możliwości wystąpienia w przyszłości z wnioskiem o unieważnienie wspólnotowych znaków towarowych skarżącego w kl. 1 i 37.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie podziela stanowisko tego Sądu wyrażone w orzecznictwie, że interes prawny w żądaniu wygaszenia prawa ochronnego musi być osobisty, konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić i znajdujący uzasadnienie w przepisach prawa materialnego, a przede wszystkim zawsze realny i aktualny. Nie można bowiem przyznać legitymacji do występowania w charakterze strony temu, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami przyszłymi, które w jego ocenie mogą wystąpić dopiero później (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 114/07, CBOSA).

Ze względu na brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w żądaniu wygaszenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy w zakresie towarów z klasy 1 i usług z klasy 37 organ prawidłowo umorzył postępowanie, co słusznie zaakceptował Sąd I instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym i doktrynie ugruntowane jest stanowisko, że brak interesu prawnego po stronie podmiotu wszczynającego postępowanie stanowi o braku jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnoprawnego, a mianowicie podmiotu, co musi prowadzić do rozstrzygnięcia natury wyłącznie procesowej, tzn. do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wobec tego, że stało się ono bezprzedmiotowe (por. m.in. wyroki NSA: z dnia 11 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3069/15; z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 321/11; 25 listopada 2015 r., I OSK 1663/15, CBOSA). W konsekwencji, za niezasadne należało uznać zarzuty wskazane w punkcie II ppkt 1) petitum skargi kasacyjnej.

Z tych wszystkich przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi kasacyjnej i orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 184 p.p.s.a.