Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 235/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 17 października 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Markiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Blewązka, Protokolant Referendarz sądowy Małgorzata Kowalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2006 roku przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Łodzi J. K. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa za rentę oddala skargę. -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 1 i 2 k.p.a., art. 1, art. 2 ust. 1, art. 6, art. 9 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne ( Dz.U. nr 21, poz. 118 ) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. z dnia [...] nr [...] o przejęciu z urzędu na własność Państwa, bez zabudowań, gospodarstwa rolnego położonego we wsi R., stanowiącego własność L. i W. małż. P., zapisanego w rejestrze ewidencji gruntów wsi R. pod pozycją rej. [...] i [...].

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło po rozpoznaniu wniosku M. P., spadkobiercy małżonków P., z dnia 6 czerwca 2005r., o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.

Zdaniem wnioskodawcy decyzja z 1977r. zapadła z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 9 ust. 2 wskazanej wyżej ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych (...), rozporządzenia z dnia 31 maja 1974r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne ( Dz.U. nr 21, poz. 125 ) oraz § 2 i 3 rozporządzenia z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntu ( Dz.U. nr 11, poz. 58 ).

W ocenie skarżącego stan gospodarstwa jego rodziców na dzień wydania decyzji nie uzasadniał jego przejęcia. Nieprawdziwe było zatem ustalenie, że ww. gospodarstwo było prowadzone w sposób mało racjonalny i wykazywało niski poziom produkcji. Na potwierdzenie swych twierdzeń złożył szereg dokumentów, w tym m.in. dowody przekazywania na rzecz Państwa "zakontraktowanego zboża i żywca" oraz wykaz przeciętnych plonów z przedmiotowego gospodarstwa.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło argumentacji strony skarżącej i uznało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji Naczelnika Gminy R..

Kolegium podniosło, że rodzice M. P. zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania, a także doręczono im decyzję o przejęciu na własność Państwa ich gospodarstwa za rentę. Następnie decyzja ta podlegała wielokrotnej weryfikacji: przez Prezydenta Miasta Ł. w trybie odwoławczym oraz w trybie nadzoru i wznowieniowym przez Ministra Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

We wszystkich podanych wyżej przypadkach nie stwierdzono naruszenia prawa przez właściwe organy.

Również i w niniejszej sprawie organ administracji nie dopatrzył się takich błędów, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

Kolegium uznało przede wszystkim jako wiarygodny protokół z lustracji przedmiotowego gospodarstwa z marca 1977 r., natomiast odmówiło wiary oświadczeniu świadka powołanego przez M. P., z uwagi na odstęp czasowy między chwilą podjęcia decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, a chwilą złożenia tego oświadczenia (28 lat). Wobec tego, że przy wydaniu decyzji przez Naczelnika Gminy R. nie doszło do rażącego naruszenia prawa, Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności tej decyzji.

W dniu 16 listopada 2005r. skarżący złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wniosku podniósł ponownie, że Naczelnik Gminy R. wydając w dniu [...]decyzję o przejęciu z urzędu na własność Państwa gospodarstwa rolnego L. i W. P., dopuścił się rażącego naruszenia prawa, ponieważ na dzień podjęcia tej decyzji gospodarstwo nie wykazywało niskiego poziomu produkcji rolnej. Powyższe rozstrzygnięcie zostało oparte, zdaniem strony, wyłącznie na protokole lustracyjnym z 1977r., z pominięciem istotnej części materiału dowodowego, przedstawionego przez strony postępowania. Skarżący podniósł, że w latach poprzedzających przejęcie nigdy żaden organ państwowy nie miał zastrzeżeń co do sposobu prowadzenia gospodarstwa, właściciele nie otrzymali żadnych upomnień, wskazujących na uchybienia w tym zakresie. Ponadto, zdaniem skarżącego, aby wykazać niski poziom produkcji rolnej konieczny był stosowny wniosek prezydium gromadzkiej rady narodowej, o którym właściciele gospodarstwa winni być powiadomieni. W niniejszej sprawie powiadomienia takiego zabrakło. Skarżący wskazał również, że jego ojciec nigdy nie zgadzał się z decyzją w sprawie przejęcia gospodarstwa, czego wyrazem było m.in. złożenie odwołania od decyzji o przejęciu.

Decyzją z dnia [...] [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. po rozpatrzeniu ww. wniosku utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] Została ona wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa oraz przepisów wskazanych wyżej.

W obszernym uzasadnieniu decyzji Kolegium podtrzymało dotychczas prezentowaną argumentację. W jego ocenie przesłanki przejęcia przedmiotowego gospodarstwa na własność Państwa zostały spełnione, a zatem nie można uznać zaskarżonej decyzji za wydaną z rażącym naruszeniem prawa.

Zwrócono przede wszystkim uwagę na to, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem kontroli stosowanym w razie wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa.

W przedmiotowej sprawie spór dotyczy tego, czy Naczelnik Gminy w R., wydając decyzję z dnia [...], dopuścił się naruszenia prawa, które można zakwalifikować jako "rażące naruszenie", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Według art. 9 ust. 2 wskazanej ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych (...), który stanowił podstawę prawną decyzji Naczelnika Gminy, jeżeli gospodarstwo rolne o obszarze nie mniejszym niż 2 ha gruntów rolnych lub leśnych wykazywało niski poziom produkcji, mogło być z urzędu przejęte na własność Państwa za rentę. Rozwiązanie to miało charakter sankcji prawnej, ale przyznawało rolnikowi rentę.

Wydanie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego poprzedzały dwa postępowania wyjaśniające: pierwsze, prowadzone w celu wydania opinii, że gospodarstwo rolne kwalifikuje się do zaliczenia jako wykazujące niski poziom produkcji rolnej, drugie – ustalające, że rolnik odpowiada ustawowym warunkom dopuszczającym przejęcie gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę. Z akt sprawy, zdaniem Kolegium, wynika, że rodzice skarżącego spełnili warunki określone w art. 9 ust. 2 cytowanej ustawy. Do akt dołączono protokół z przeprowadzonej lustracji gospodarstwa rolnego w marcu 1977r. przez instruktora rolnego, geodetę i kierownika Gminnej Służby Rolnej, w obecności L. P. – właściciela gospodarstwa. Z treści tego protokołu, nie podpisanego tylko przez właściciela gospodarstwa, wynika, że w latach 1974-1976 plony z trzech zbóż i ziemniaków określono jako niższe od przeciętnych. Brak danych dotyczących obsady bydła i trzody chlewnej.

W protokole tym stwierdzono, że Naczelnik Gminy po wysłuchaniu opinii Zespołu Specjalistów Rolnych oraz Komisji Rolnej Gminnej Rady Narodowej stwierdził, że poziom produkcji opisanego wyżej gospodarstwa jest niższy od przeciętnego gospodarstwa położonego w danej wsi – gminie.

Zdaniem Kolegium, powyższy protokół z lustracji, zweryfikowany następnie przez Komisję powołaną przez organ II instancji w dniu 19 sierpnia 1977r., odzwierciedlał faktyczny stan gospodarstwa. Oświadczenia świadka, przywołanego przez skarżącego niemal 28 lat po wydaniu decyzji, nie zasługują – zdaniem Kolegium – na jego uwzględnienie w toczącym się postępowaniu. W tej sytuacji organ stwierdził, że spełnione zostały przesłanki pozwalające na przejęcie gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę i nie można uznać, by decyzja Naczelnika Gminy w R. wydana została z rażącym naruszeniem prawa.

W skardze na powyższą decyzję M.P. wniósł o jej uchylenie, względnie zmianę i przywrócenie własności gospodarstwa rolnego, a w razie gdyby to nie było możliwe — przyznanie w zamian innej nieruchomości o powierzchni odpowiadającej powierzchni przejętego gospodarstwa.

Skarżący ponownie zarzucił ww. decyzji naruszenie przepisów, które wskazywał we wniosku wszczynającym postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...]

W uzasadnieniu ponowił argumenty przeciwko ustaleniom dokonanym przez Naczelnika Gminy R., w szczególności przeciwko treści protokołu lustracji gospodarstwa. Ponownie wskazał również na brak wcześniejszych zastrzeżeń organów administracji co do sposobu prowadzenia gospodarstwa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie.

Udział w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym zgłosiła Prokuratura Okręgowa w Ł.. Wnioskowała ona stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z uwagi na rażące naruszenie art. 15 kpa, poprzez odmowę stwierdzenia nieważności jedynie decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy było wydane także rozstrzygnięcie przez organ II instancji. Powołano się przy tym na treść wyroku NSA z dnia 14 sierpnia 2002r. sygn. akt I SA 843/00.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta, po myśli § 2 tego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozpoznaje zatem spraw merytorycznie, a bada jedynie legalność zaskarżonej decyzji, tzn. czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku wykazania istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a. lub jeśli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach ( art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ).

Badając prawidłowość zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził, by organy administracji dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Stwierdzenie nieważności decyzji - a tego domaga się skarżący - jest nadzwyczajnym środkiem kontroli i wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych i może mieć miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Z tych względów przepis ten, wyliczający przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, nie może być interpretowany rozszerzająco, ale dosłownie, czy wręcz ścieśniająco (por. np. wyrok NSA z 22 września 1999r. sygn. IV SA 1380/97; teza pierwsza wyroku NSA z 10 listopada 1998r.sygn. IV SA 912/97; teza pierwsza wyroku NSA z 29 czerwca 1999r. sygn. IV SA 1889/97; wyrok NSA z 29 czerwca 1999r. sygn. IV SA 1066/97).

Spośród przyczyn stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 k.p.a. w niniejszej sprawie może mieć zastosowanie jedynie ta, która została wymieniona w § 1 pkt 2 powołanego wyżej przepisu.

Zgodnie z tym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została ona wydana.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać i tolerować.

Rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji następuje, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek.

Tak więc cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, przy czym naruszenie norm prawnych, aby uznać je za rażące, musi być o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym ( por. np. wyrok NSA z dnia 9 września 1998r. sygn. IISA 1249/97 – LEX nr 41819, wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2001r. sygn. IISA 1726/00 – LEX nr 51233, wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2000r. sygn. III SA 1935/99, wyrok NSA z dnia 27 października 1998r. sygn. II SA 1202/98, wyrok NSA z dnia 12 grudnia 1988r. sygn. III SA 481/88 – nie publ., wyrok NSA z dnia 26 września 2000r. sygn. VSA 2998/99 – LEX nr 51249, wyrok NSA z dnia 22 października 1999r. sygn. IV SA 1705/97 – LEX nr 47858 ).

W sprawie niniejszej jako podstawę prawną decyzji Naczelnika Gminy w R. z dnia [...]o przejęciu z urzędu na własność Państwa gospodarstwa rolnego powołano przepis art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne ( Dz.U. nr 21, poz. 118 ).

W myśl tego przepisu gospodarstwo rolne, obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, może być przejęte na własność Państwa za rentę z urzędu, jeżeli wykazuje niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów.

Rozwiązanie to miało charakter sankcji prawnej, ale przyznawało rolnikowi rentę. Wydanie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa poprzedzały dwa postępowania wyjaśniające: pierwsze - prowadzone w celu wydania opinii, że gospodarstwo rolne kwalifikuje się do zaliczenia jako wykazujące niski poziom produkcji rolnej, drugie - ustalające, że rolnik odpowiada ustawowym warunkom dopuszczającym przyjęcie gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę.

Z akt sprawy wynika, że rodzice skarżącego pod względem wieku spełniali warunki określone w art. 9 ust. 2 ww. ustawy.

Co do drugiego kryterium - poziomu produktywności rolnej - powołana wyżej ustawa nie określała, kiedy gospodarstwo "wykazuje niski poziom produkcji rolnej".

Określenie to zostało sprecyzowane w § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa z 26 marca 1968r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów ( Dz.U. nr 11, poz. 58 ). Akt ten wydany był wprawdzie w oparciu o delegację wynikającą z ustawy z dnia 24 stycznia 1968r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych ( Dz.U. nr 3, poz. 14 ), jednakże był stosowany posiłkowo przy realizacji unormowań wynikających z ustawy z dnia 29 maja 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych (...).

W myśl tego przepisu za gospodarstwa rolne wykazujące niski poziom produkcji rolnej uznawało się takie gospodarstwa, w których w okresie trzech lat:

– nie wszystkie grunty orne były rolniczo wykorzystywane lub

– plony czterech zbóż i ziemniaków były niższe co najmniej o 1/3 od przeciętnych plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach, a przy tym

– obsada bydła, trzody chlewnej i owiec wynosiła łącznie na 1 ha użytków rolnych mniej niż 0,4 sztuki przeliczeniowej.

Poziom produkcji rolnej gospodarstwa małżonków P. określono w wyniku lustracji gospodarstwa przeprowadzonej w marcu 1977r. Akta sprawy zawierają protokół z lustracji gospodarstwa, z którego wynika, że czynność ta została przeprowadzona przez zespół specjalistów rolnych ( instruktora rolnego, geodetę i kierownika gminnej służby rolnej ) powołanych przez Naczelnika Gminy w R., w obecności L. P..

W protokole opisano rodzaje gruntów i stan zabudowań, a także plony uzyskiwane z poszczególnych rodzajów zbóż. Stwierdzono, iż właściciel gospodarstwa od kilku lat nie posiada inwentarza żywego, nie korzysta z środków wpływających na wzrost produkcji rolnej, nie odnawia nasion zbóż i sadzeniaków, nie stosuje nawozów mineralnych i organicznych, nie prowadzi zabiegów agrotechnicznych związanych ze zwalczaniem chwastów, nie przeprowadza konserwacji urządzeń wodnomelioracyjnych na swoich gruntach.

W konkluzji ustalono, iż gospodarstwo należy zaliczyć do kategorii gospodarstw wykazujących niższy poziom produkcji wskutek ogólnego zaniedbania gospodarstwa rolnego oraz podeszłego wieku właścicieli. Sam właściciel gospodarstwa odmówił podpisania protokołu.

Ustalenia zawarte w protokole lustracji były następnie wielokrotnie weryfikowane.

Po raz pierwszy nastąpiło to przez Prezydenta Miasta Ł. w trybie odwoławczym, który decyzją z dnia [...] nr PFZ.4630/46/77 utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Gminy w R., stwierdzając w uzasadnieniu m.in., iż swoje rozstrzygnięcie wydał po komisyjnym zbadaniu na gruncie podnoszonych w odwołaniu zarzutów, w którego wyniku ustalono, że "odwołujący się prowadzą na przejmowanych gruntach gospodarkę ekstensywną", a "zbiory czterech podstawowych zbóż są znacznie niższe niż przeciętne plony osiągane na podobnych glebach".

Kolejnej weryfikacji dokonało Ministerstwo Rolnictwa Departament Gospodarki Ziemią, które w piśmie z dnia 28 marca 1978r. znak: Czpg -0430/6241-125/78 stwierdziło, że zaskarżone decyzje (Naczelnika Gminy R. oraz Prezydenta Miasta Ł.) są prawidłowe zarówno pod względem formalnym, jak i merytorycznym.

Protokół lustracji był analizowany również w toku sprawy o wznowienie postępowania. W decyzji z dnia 14 lutego 1986r. nr G.II.4630/17/79 Zastępca Dyrektora Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta Ł. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zwrotu gospodarstwa, stwierdzając m.in., że nie można uznać protokołu ustalającego stan faktyczny w gospodarstwie L. i W. P. za sfałszowany, gdyż w zdecydowanej większości dane z tego protokołu pokrywają się z ustaleniami dokonanymi w dniu 19 sierpnia 1977r. przez komisję powołaną przez organ II instancji.

Po rozpoznaniu odwołania od tej decyzji Minister Rolnictwa, Leśnictwa i Gospodarki Żywnościowej decyzją 17 lipca 1986r. nr GZU.fz.051/624-83/86 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie Sądu, przedmiotowy protokół z lustracji gospodarstwa małżonków P. z marca 1977r. nie zawiera braków formalnych dyskwalifikujących go jako dowód w sprawie, a ponadto był kilkukrotnie badany przez organy różnych instancji, w tym w toku postępowania o wznowienie, w którym skarżący próbował dowieść, iż protokół ten został sfałszowany.

Okoliczności dotyczące niskiego poziomu produkcji zostały potwierdzone w toku postępowania odwoławczego, po komisyjnym zbadaniu na gruncie okoliczności podnoszonych w odwołaniu.

Wprawdzie akta nie zawierają protokołu z tych czynności, ale w ocenie Sądu nie może to mieć decydującego znaczenia dla sprawy, gdyż przekazane do Sądu akta administracyjne nie zawierają również innych dokumentów, jak choćby odwołania od decyzji z dnia [...], którego kserokopię skarżący załączył w toku postępowania sądowoadministracyjnego wraz z szeregiem kserokopii innych dokumentów.

W świetle powyższych faktów protokół ten jest wiarygodny i odzwierciedlał faktyczny stan gospodarstwa małżonków P.. Gospodarstwo to charakteryzowało się zatem niskim poziomem produkcji rolnej, co oznacza, że została spełniona druga przesłanka przejęcia gospodarstwa na własność Państwa za rentę przewidziana w art. 9 ust. 2 cytowanej wyżej ustawy z 1974r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę (...).

Skarżący załączył wprawdzie do skargi szereg kserokopii dokumentów, z których jego zdaniem wynika, że gospodarstwo było prowadzone w sposób racjonalny i nie wykazywało niskiego poziomu produkcji, jednak dokumenty te nie mogą w chwili obecnej skutecznie podważać ustaleń protokołu lustracyjnego. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na to, że nie powoływali się na nie w postępowaniu odwoławczym L. i W. małż. P.. Powyższe dokumenty albo zatem nie miały znaczenia dla sprawy i zostały pominięte przez rodziców skarżącego, albo też były znane organom administracji, lecz nie miały wpływu na ustalenie produktywności gospodarstwa.

W ocenie Sądu, nie doszło również, jak chce tego skarżący, do rażącego naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów wykonawczych w postaci rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 31 maja 1974r. w sprawie wykonania niektórych przepisów o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne ( Dz.U. nr 21, poz. 125 ze zm. ) oraz rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz.U. nr 11, poz. 58 ). Przepisy te regulują między innymi sposób i tryb wyrażania opinii przez zespół specjalistów dotyczący zakwalifikowania danego gospodarstwa do kategorii gospodarstw wykazujących niski poziom produkcji.

Akta sprawy nie zawierają wprawdzie dokumentacji dotyczącej postępowania wyjaśniającego prowadzonego w celu wydania opinii, ale okoliczność ta nie może mieć wpływu na wynik postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...]

Z protokołu lustracyjnego poprzedzającego wydanie w sprawie tejże decyzji wynika bowiem, że Naczelnik Gminy po wysłuchaniu opinii Zespołu Specjalistów Rolnych oraz Komisji Rolnej Gminnej Rady Narodowej stwierdził, że poziom produkcji gospodarstwa rolnego W. i L. P. był niższy od przeciętnego gospodarstwa położonego w gminie, a więc należy przyjąć, iż opiniowanie miało miejsce, choć niewykluczone, że z pewnym naruszeniem przepisów.

Ponadto, nawet przy założeniu, że opinii takowej nie było, to uchybienie takie nie może stanowić rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa powodującego nieważność decyzji z dnia 17 czerwca 1977r., lecz jedynie mogło uzasadniać wznowienie postępowania w sprawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 6 kpa (por. np. wyrok wsa z dnia 8 grudnia 2004r. sygn. II SA/Wa 222/04 – LEX nr 162313).

Skoro zatem spełnione zostały przesłanki przejęcia gospodarstwa małżonków P. na własność Państwa za rentę, to decyzja Naczelnika Gminy R. z dnia [...]była zgodna z prawem.

Podkreślić należy, że jeżeli nawet organy administracji w tamtym postępowaniu popełniły błędy, to brak jest podstaw do przyjęcia, iż doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Cechą rażącego naruszenia prawa - co zostało już wyżej powiedziane - jest to, że treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie ze sobą, a ponadto rodzaj tego naruszenia i jego skutki są tego rodzaju, że są nie do zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

W niniejszej sprawie tego rodzaju uchybienia nie miały miejsca.

Za właściwe zatem należy uznać rozstrzygnięcie organów administracji o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy R. z [...], o co wnioskował M.P..

Sąd nie podziela również stanowiska Prokuratury Okręgowej w Łodzi, iż w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]z uwagi na rażące naruszenie art. 15 kpa, poprzez odmowę stwierdzenia nieważności jedynie decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy wydane było także rozstrzygnięcie przez organ II instancji, tj. decyzja z dnia [...].

Stanowisko takie można byłoby bowiem, zdaniem sądu, zaakceptować gdyby wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności został przez organ uwzględniony, a więc wydana byłaby decyzja o charakterze pozytywnym.

Natomiast w sytuacji, gdy skarżący w przedmiotowym wniosku domagał się stwierdzenia nieważności jedynie decyzji organu I instancji i wniosek ten nie zyskał akceptacji organu, który go rozpoznawał, brak jest - w ocenie składu sądu rozpatrującego niniejszą sprawę - podstaw do tego, by podzielić stanowisko Prokuratury.

W tym stanie sprawy sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i dlatego na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.