Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt SA/Ka 1476/93
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 1994-03-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Podatki inne
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz. 311
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe.
Teza: 1. Wliczenie podatku w cenę sprzedaży nie oznacza samo przez się, że nabywca staje się podatnikiem tego podatku.

2. Uprawnienie do zwolnienia od cła przewidziane w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe /Dz.U. nr 54 poz. 311/ stanowi równocześnie uprawnienia do zwolnienia od podatku obrotowego /"granicznego"/.

TEZY

1. Wliczenie podatku w cenę sprzedaży nie oznacza samo przez się, że nabywca staje się podatnikiem tego podatku.

2. Uprawnienie do zwolnienia od cła przewidziane w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe /Dz.U. nr 54 poz. 311/ stanowi równocześnie uprawnienia do zwolnienia od podatku obrotowego /"granicznego"/.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

B.O. zwróciła się do Urzędu Skarbowego o zwrot części podatku obrotowego zapłaconego przy zakupie samochodu osobowego marki Skoda Favorit. Do wniosku tego dołączyła decyzję wydaną przez Dyrektora Urzędu Celnego, o zwolnieniu tego samochodu od cła. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 4 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe /Dz.U. nr 54 poz. 311/, w związku z przedstawieniem przez wnioskodawczynię zaświadczenia wydanego przez PKO Bank Państwowy, stwierdzającego rezygnację z przedpłaty i bonifikaty ze strony Skarbu Państwa.

Urząd Skarbowy odmówił uwzględnienia wniosku strony. Jako podstawa prawna tej decyzji powołany został, obok art. 104 Kpa, przepis par. 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1992 r. w sprawie podatku obrotowego od towarów sprowadzanych z zagranicy oraz zwolnień od tego podatku /Dz.U. nr 32 poz. 140/. W uzasadnieniu decyzji Urząd stwierdził, że z dołączonych dokumentów wynika, iż importerem samochodu była Firma L. dla której sporządzony został przez Urząd Celny dowód odprawy celnej SAD. W momencie sprowadzania samochodu wnioskodawczyni nie była zatem, w świetle poczynionych ustaleń, podatnikiem podatku obrotowego granicznego.

Od tej decyzji B.O. wniosła odwołanie do Izby Skarbowej, żądając ponownego rozpatrzenia jej wniosku. Skarżąca podniosła, że była zwolniona od cła, a mimo to od tej kwoty musiała zapłacić podatek, albowiem wysokość kwoty nieopłaconego cła włączona została do ceny samochodu i uznana za składnik podstawy do naliczenia 20 procent podatku. Jednocześnie wskazała, że importer samochodów Firma L. dokonywała w jej imieniu formalności związanych z ulgą celną.

Izba Skarbowa utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego. W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy generalnie podzielił poglądy organu I instancji. Organ podkreślił w szczególności, iż stosownie do art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /w podówczas obowiązującym brzmieniu - Dz.U. nr 27 poz. 111 ze zm./ oraz art. 1 ust. 6 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym /Dz.U. 1983 nr 43 poz. 191 ze zm./, obniżenie podstawy wymiaru tego podatku wskutek zwolnienia od cła możliwe jest jedynie w stosunku do podatników podatku obrotowego. W myśl zaś powołanego już wyżej zarządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1992 r., za sprowadzenie towaru z zagranicy nie uważa się jego zakupu od podmiotów gospodarczych prowadzących w kraju działalność w zakresie handlu zagranicznego. Stąd też strona nie była, zdaniem organu odwoławczego, podatnikiem podatku obrotowego granicznego.

Decyzję tę B.O. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej niezgodność z prawem.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w Katowicach wniosła o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranych w sprawie dowodów wynika, iż podmiotem sprowadzającym towar z zagranicy była Firma L. i tym samym ona stała się, w świetle art. 3 ust. 3 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, podatnikiem podatku obrotowego. Skarżąca nabyła natomiast prawo do zwolnienia z cła, nie tylko w przypadku sprowadzenia samochodu z zagranicy, lecz także w razie zakupu importowanego samochodu w kraju. Zwolnienie to nie ma jednak wpływu na obowiązek podatkowy w zakresie podatku obrotowego granicznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona. Z treści art. 1 ust. 5 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o podatku obrotowym, obowiązującej w chwili wydawania zaskarżonej decyzji, wynikało, że opodatkowaniu tym podatkiem podlegały towary sprowadzone przez podmioty wymienione w art. 1 ust. 1 i 2 tej ustawy lub nadesłane tym podmiotom. Z kolei z treści art. 1 ust. 6 wspomnianej ustawy wynikało, że sprowadzającym towar z zagranicy jest ten podmiot, który z mocy odrębnych przepisów jest obowiązany do uiszczenia cła (...). Przepisy odrębne zawarte zostały w ustawie z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne /Dz.U. nr 75 poz. 445 ze zm./. W szczególności z art. 40 ust. 1 tej ustawy wynika, że obowiązek dostarczenia towarów będących przedmiotem obrotu towarowego z zagranicą do granicznego miejsca odpraw celnych i zgłoszenia ich do odprawy celnej ciąży na podmiocie dokonującym tego obrotu. Podmiotem tym jest zaś, stosownie do treści art. 2 pkt 6 prawa celnego, osoba fizyczna, prawna lub jednostka nie posiadająca osobowości prawnej, dokonująca obrotu towarowego z zagranicą na własny rachunek i we własnym imieniu. Stosownie z kolei do treści art. 11 ust. 1 wspomnianej ustawy o podatku obrotowym, do obliczenia i poboru należnego podatku obrotowego zobowiązane były urzędy celne dokonujące odprawy celnej. Urzędy te były zatem płatnikami w rozumieniu art. 3 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych /t.j. Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486/.

Z zebranego w sprawie materiału wynika, iż importerem samochodu, który nabyła skarżąca była Firma L. Podmiot ten został bowiem wymieniony w dokumencie odprawy celnej SAD. Od tego też podmiotu pobrany został podatek obrotowy przy zastosowaniu 20 procent stawki określonej załącznikiem nr 1 do powołanego już rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 6 kwietnia 1992 r. Okoliczność, że podatek ten został wliczony przez podatnika w cenę samochodu zbywanego skarżącej sama przez się nie może prowadzić do stwierdzenia, że tym samym skarżąca stała się podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku obrotowym. Pogląd taki nie znajduje bowiem uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym.

Z całokształtu zebranego w sprawie materiału wynika, że obliczenie i pobranie należnego podatku obrotowego nastąpiło zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności z uwzględnieniem art. 11 ust. 1 ustawy o podatku obrotowym, nakładającym na urzędy celne wspomniane wyżej obowiązki. Przy opodatkowaniu towarów sprowadzonych lub nadesłanych z zagranicy za obrót uważa się bowiem wartość celną tych towarów powiększoną o należne cło, zaś organ podatkowy związany jest w tym zakresie ustaleniami poczynionymi przez organ celny /por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 1992 r., III SA 1284/91 - ONSA 1992 Nr 1 poz. 22/.

Ustalenia te prowadzą do wniosku, że organy skarbowe prawidłowo odmówiły skarżącej uwzględnienia jej wniosku. Nie była ona bowiem podatnikiem podatku obrotowego, stosownie zaś do treści art. 29 ust. 1 ustawy o zobowiązaniach podatkowych zwrot nienależnie uiszczonego podatku możliwy jest, w przypadkach prawem określonych, jedynie na rzecz podatnika. Skądinąd, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego /który Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela/ zawartym w wyroku z dnia 22 października 1987 r., SA/Kr 893/87 /ONSA 1987 Nr 2 poz. 72/, organ podatkowy nie może na podstawie wspomnianego art. 29 weryfikować ustaleń podatnika co do istnienia obowiązku podatkowego po stronie podatnika, jak też prawidłowości obliczenia podatku pobranego przez płatnika od podatnika.

Na dotychczasowe konstatacje nie może mieć wpływu okoliczność, że skarżąca spełniła przesłanki określone w ustawie z dnia 20 lipca 1990 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe, nabywając uprawnienie do zwolnienia od cła. Okoliczność ta bowiem sama przez się nie powoduje równoczesnego nabycia uprawnienia do zwolnienia z podatku obrotowego, za czym przemawia, niezależnie od wyżej podniesionej kwestii braku tożsamości podmiotowej, dalszy istotny argument wynikający z charakteru ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Jest ona bez wątpienia aktem o charakterze szczególnym, zmierzającym do rekompensaty uszczerbków poniesionych przez osoby, które wniosły przedpłaty na zakup samochodów osobowych w 1981 r. Granice tej rekompensaty zostały wyraźnie określone i odniesiono je wyłącznie do zwolnienia z cła. Skoro zaś tak, to brak w tym przypadku możliwości zastosowania wykładni rozszerzającej, tj. zastosowania tego zwolnienia także do omawianego podatku.

Nie zasługiwał również na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut dotyczący działania importera samochodu jako pełnomocnika skarżącej. Żaden ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów nie potwierdza bowiem tej okoliczności, przeciwko zaś niej przemawia w szczególności treść dokumentu odprawy celnej, w którym jako importer i zgłaszający figuruje Firma L.

Mając na uwadze wszystkie te okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i działając na podstawie art. 207 par. 5 skargę oddalił.