Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 515/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2004-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA – Jolanta Sikorska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 października 2004 r. przy udziale --- sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 25 ust. 4 w związku z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił Z. K. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej od 21.02.1946r. do 31.12.1947r.

W uzasadnieniu podał, że Z. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu "udziału w walkach zbrojnych o utrwalenie władzy ludowej" przyznane przez ZW ZBoWiD we W. na podstawie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w R. z dnia [...]r. stwierdzającego, ze jako członek Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem.

Z dalszych ustaleń wynika, że Kierownik Urzędu do Spraw kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...]r. na podstawie art.25 ust. 2 pkt 2 powołanej wyżej ustawy o kombatantach pozbawił Z. K. uprawnień kombatanckich jako osobę, która posiadała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki zbrojnej o utrwalanie władzy ludowej w ramach działalności w ORMO. Powyższe rozstrzygnięcie Kierownik Urzędu utrzymał w mocy decyzją z dnia [...]r.

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 6.03.2002 r. uchylił obie w/w decyzje, wskazując w uzasadnieniu wyroku, że w pismach dołączonych do akt administracyjnych Z. K. wspominał o walkach z UPA prowadzonych wspólnie z oddziałami MO. Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. K. podnosił, że wraz z Wojskiem (i innymi formacjami) brał udział w uderzeniu na bandy ukraińskie. Sąd ponadto stwierdził, iż przyjęło się w orzecznictwie, że uczestniczyć w walkach w jednostkach Wojska Polskiego (w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 6 ustawy) mogą także osoby nie pełniące służby wojskowej), lecz poddane pod rozkazy wojskowe (np. wyrok NSA z dnia 22.08 2000 r., sygn. V SA 1756/99, LEX 49298). Sąd wskazał dalej, że w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29.08. 2001r., sygn. III RN 132/00 przyjęto, iż prawna kwalifikacja danej służby jako niezmilitaryzowanej nie przesądza o prawnym charakterze formacji, w jakiej skarżący działał, ani też o prawnym charakterze jego udziału w walkach z oddziałami UPA. Znaczenie prawne ma tu fakt podlegania nie rozkazom swojego przełożonego, lecz rozkazom dowódcy wojskowego, ponieważ zagadnienia te nie były przedmiotem postępowania administracyjnego. Sąd wskazał wówczas, iż konieczne w tej sytuacji jest podjęcie niezbędnych kroków mających na celu wyjaśnienie okoliczności podniesionych przez skarżącego.

W wyniku ponownego postępowania weryfikacyjnego Kierownik Urzędu ustalił, że Z. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie w ZBoWiD wyłącznie z tytułu działalności w szeregach ORMO w latach 1946-1947. W świetle przepisów ustawy z dnia 24.01.1991r. jakakolwiek działalność w szeregach ORMO nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu art. 1 ust.2 i art. 2 ustawy o kombatantach. Organ wskazał, że w piśmie zawartym w aktach kombatanckich ZBoWiD nazwanym ,,Uzupełnienie do ewidencji" Z. K. pisze: "Bandy Ukraińskie UPA i WIN niezwykle szalały w 1946 r., - paląc domy, mordując ludność - wieszając na drzewach. [...]r. wstąpiłem do ORMO w celu możności podjęcia walki wspólnie z oddziałami MO, ażeby położyć kres morderstwom niewinnej, bezbronnej ludności. Stoczyliśmy wiele walk, wiele pościgów z bandą [...] pod W., M. i T., za bandą [...] w okolicach B.." Organ ustalił dalej, że w życiorysie z dnia [...]r. Z. K. zapisuje "(...) W służbie ORMO byłem mocno zaangażowany, praca ta zajmowała mi bardzo dużo czasu, byłem wysyłany na odprawy kom. ORMO do powiatu, zajmowałem się werbowaniem nowych członków. Zorganizowałem placówkę ORMO we wsi P. oraz we wsi N.. Brałem udział wspólnie z funkcjonariuszami MO w akcjach organizowanych przeciwko bandom reakcyjnego podziemia." W deklaracji członkowskiej ZBoWiD w pkt 13 Z. K. stwierdza: "(...) W okresie od [...]r. do [...]r. brałem czynny udział z bronią w ręku u boku funkcjonariuszy i pod ich kierownictwem w walkach z bandami reakcyjnego podziemia na terenie Gminy W. woj. R.."

W ocenie organu Z. K. nie przedłożył w toku postępowania administracyjnego wiarygodnych dowodów na działalność kombatancką w rozumieniu art. 1 - 4 ustawy kombatanckiej. Zebrany materiał dowodowy nie potwierdza działalności kombatanckiej Z. K. określonej przepisem art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach, zgodnie z którym: "Za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii i grupami Wehrwolfu". Organ podkreślił, że kwestie udziału w walkach z UPA wspólnie z Wojskiem Polskim Z.K. podniósł dopiero we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując swoje oświadczenie w czasie rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, jednakże żadnych innych dowodów potwierdzających tę okoliczność nie przedstawił. Pismo Instytutu Pamięci Narodowej Biura Udostępniania i Archiwizacji Dokumentów z dnia [...]r. nie potwierdza udziału Z. K. w walkach w składzie grup operacyjnych podległych dowództwu wojskowemu. Organ wskazał, że Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej, tak jak Milicja Obywatelska, nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, a Z. K. nie wskazał żadnych wiarygodnych dowodów, iż brał udział w walkach z UPA, bądź Wehrwolfem pod dowództwem Wojska Polskiego.

Kierownik Urzędu wskazał dalej, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 12.06.2000 r., sygn. akt OPS 5/00 chociaż uznał, że Milicja Obywatelska nie była służbą zmilitaryzowaną, jednak nie wyklucza to uznania za działalność kombatancką w rozumieniu art. l ust. 2 pkt 6 ustawy kombatanckiej uczestniczenia w walkach z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu przez milicjanta lub grupę milicjantów w jednostkach Wojska Polskiego (również analogicznie członków ORMO). Tezę tę rozwinięto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.08.2000 r., sygn. V SA 1756/99 stwierdzając, że choć Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową, uczestniczyć w walkach w jednostkach Wojska Polskiego mogły osoby nie pełniące służby wojskowej, lecz poddane pod rozkazy wojskowe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.06.2002 r., sygn. akt SA/Rz 1550/00 zważył m. in.: "...fakt, iż walczące z oddziałami UPA jednostki Samoobrony, czy ORMO dowodzone były wówczas przez byłych AK-owców nie przydaje im charakteru służby zmilitaryzowanej, po drugie zaś walka ta nawet gdyby była prowadzona razem z oddziałami Wojska Polskiego, nie uprawnia skarżącego do zachowania uprawnień kombatanckich, gdyż miałoby to miejsce tylko w tym przypadku, gdyby jednostki ORMO wcielone były organizacyjnie do oddziałów wojskowych i podlegały bezpośrednio dowództwu wojskowemu. (...) ".że, walcząc z UPA współdziałał on z oddziałami Wojska Polskiego i co więcej podlegał bezpośrednio dowództwu wojskowemu". Podobne stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 09.02.2001 r., sygn. akt III RN 59/00 oraz w wyroku z dnia 29.08.2001 r., sygn. akt III RN 132/00.

Organ wskazał dalej, że na podstawie całości zebranego w sprawie materiału wynika, że Z. K. jako członek ORMO brał udział w walkach z różnymi ugrupowaniami zbrojnego podziemia wyłącznie współdziałając z organami Milicji Obywatelskiej. Należy zatem stwierdzić, że Z. K. nie przedłożył wiarygodnych dowodów stwierdzających działalność kombatancką w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, a jedyną podstawą przyjęcia uprawnień kombatanckich przez ZBoWiD była działalność określana jako udział w walkach o utrwalenie władzy ludowej.

Zgodnie zaś art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalanie władzy ludowej.

Mając powyższe na uwadze organ ten orzekł jak w wydanej decyzji.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z. K. podał, że uprawnienia kombatanckie otrzymał za udział w walkach z bronią w ręku z bandami UPA za cały okres działalności od 1944r. do 1948r., co potwierdzili świadkowie W. Ł. i J. B.. Zarzucił, iż błędnie podano w decyzji, że uprawnienia kombatanckie otrzymał wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej w ramach działalności ORMO. Podał, że ORMO zostało powołane dopiero w 1946r., natomiast jego działalność trwała od 1945r. Wyjaśnił, że do ORMO wstąpił dopiero [...]r. w celu zalegalizowania swojej działalności. Jako [...]letni chłopiec został wciągnięty do społecznej pracy w MO w 1945r. I tak został nieetatowym milicjantem. Chodził na patrole w dzień i w nocy, pilnując porządku publicznego. Wyjeżdżał do pow. K., gdzie byli dołączeni do jednostki wojskowej skąd po odprawie już pod dowództwem wojska wyjeżdżali do wyznaczonej miejscowości i wyznaczonego gospodarstwa, gdzie dokonywali rewizji w poszukiwaniu broni. Była to praca bardzo niebezpieczna, ponieważ były przypadki, że bandyci łapali na broń i stawiali opór. Przyznał, że IPN nie potwierdził jego udziału w walkach w składzie grup operacyjnych podległych dowództwu wojskowemu. Dokumentów tych nie ma, bo tak jak i inne zostały zniszczone. Podał, że w kwietniowych walkach przeciwko bandom UPA brały udział jednostki WOP, KBW, SOK, MO i ORMO. Cała akcja była prowadzona pod dowództwem Wojska Polskiego. Jego oddziałem dowodził por. S., a naczelnym dowódcą był gen. M.. Podał, że nie jest w stanie przedstawić więcej dowodów po upływie sześćdziesięciu lat z uwagi na to, że od [...] lat mieszka na Zachodzie, a większość świadków nie żyje.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. nr [...]wydaną na podstawie art. 127 § 3 kpa i art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...]r.

W uzasadnieniu podał, że Z. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie na podstawie orzeczenia ZW Związku Bojowników o Wolność i Demokrację we W. z dnia [...]r. z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od 21.02.1946r. do 31.12.1947r. jako członek Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej, W wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją z dnia [...]r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił stronę uprawnień kombatanckich. Wyrokiem z dnia 6.03.2002r. sygn. akt II SA/Wr 1859/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję Kierownika Urzędu z dnia [...]r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...]r. Następnie w wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...]r. Kierownik Urzędu pozbawił odwołującego się uprawnień kombatanckich.

W dniu [...]r. Z. K. wystąpił do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej pozbawienia uprawnień kombatanckich.

W ocenie organu we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona nie wskazała, aby w przedmiotowej sprawie zaistniały jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, biorąc pod uwagę całokształt zebranego materiału dowodowego Kierownik Urzędu uznał, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie budzi zdaniem organu wątpliwości fakt, że Z. K. uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej jako członek Ochotniczej Rezerwy Milicji Obywatelskiej. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające pozbawienie kombatanta uprawnień kombatanckich, jako że wykonywanie obowiązków członka ORMO nie mieści się w żadnym z tytułów, z którymi ustawa wiąże możliwość ich zachowania. W przepisach ustawy o kombatantach status kombatanta związany został z działalnością w składzie formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej. Działalność w ramach ORMO nie zestala przez ustawodawcę zaliczona do tytułów uzasadniających zachowanie przyznanych wcześniej uprawnień kombatanckich. Należy również stwierdzić, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby spełniał przesłanki przewidziane w treści przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 zd. 2 wskazanej wyżej ustawy, warunkujące zachowanie dotychczasowych uprawnień kombatanckich. Takimi okolicznościami są: uczestnictwo w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939, uzyskanie uprawnień z mocy obecnie obowiązującej ustawy oraz pełnienie z poboru służby wojskowej w Wojsku Polskim w okresie od. 10 maja 1945r. do 30 czerwca l947r.

Podał dalej, że zgodnie ze wskazaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 6.03.2002r. przeprowadzono postępowanie wyjaśniające w kwestii podnoszonego przez stronę uczestnictwa w walkach z UPA w ramach samodzielnych grup operacyjnych podporządkowanych dowództwu wojskowemu. Jak wynika z pisma z Instytutu Pamięci Narodowej z dnia [...]r. w aktach osobowych ORMO strony brak jest informacji o przynależności Z. K. do samodzielnych grup operacyjnych podporządkowanych dowództwu wojskowemu. Dokumenty nadesłane przez Instytut Pamięci Narodowej w dniu [...]r. również nie potwierdzają podporządkowania zainteresowanego dowództwu wojskowemu podczas walk z UPA. Wręcz przeciwnie, z oświadczeń świadków J. B. i W. Ł. wynika, że Z. K. brał udział w walkach z UPA w ramach ORMO wspólnie z Milicją Obywatelską.

Należy więc stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania art. l ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach, który uznaje za działalność kombatancką uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu.

Z tych względów mając na uwadze treść wskazanych wyżej przepisów oraz okoliczności faktyczne sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych rozstrzygnął jak w zaskarżonej decyzji.

W skardze na powyższą decyzję Z.K. podtrzymał twierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Złożył też wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zawiadomiony pismem z dnia [...]r. doręczonym w dniu [...]r. o wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym i pouczony o treści art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) skarżący nie zażądał przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie.

W tej sytuacji Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Rozpatrując stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawujący zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej uznał, że decyzja zaskarżonej treści w niczym nie narusza zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisów procedury administracyjnej. Jest zatem prawidłowa.

Materialno-prawną podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednolity Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371).

Na mocy art. 25 ust. 1 tej ustawy wprowadzony został tryb weryfikacji uprawnień kombatanckich uzyskanych na podstawie przepisów dotychczasowych. W myśl przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które uzyskały uprawnienia na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936 – 1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r.

Poza sporem jest w niniejszej sprawie, że Z. K. otrzymał uprawnienia kombatanckie przyznane przez ZW ZBoWiD we W. decyzją z dnia [...]r. z tytułu "udziału w walkach o utrwalenie władzy ludowej od 21.02.1946r. do 31.12.1947r. Z zaświadczenia WUSW w R. z dnia [...]r. i akt kombatanckich ZBoWiD wynika, że w tym okresie Z. K. brał udział w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem jako członek ORMO, a członkiem ORMO był w okresie od [...]r. do [...]r. Postępowanie weryfikacyjne wykazało, że jedynym uznanym przez ZBoWiD tytułem działalności kombatanckiej skarżącego był jego udział w walkach o utrwalenie władzy ludowej w ramach ORMO od [...]r. do [...]r. W toku tego postępowania skarżący nie twierdził, że ma do niego zastosowanie zdanie drugie powołanego przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy.

Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej (od czasu wejścia w życie ustawy z dnia 13 czerwca 1967r. o Ochotniczej Rezerwie Milicji Obywatelskiej - Dz. U. Nr 23, poz. 108) nie była organem utworzonym aktem prawa powszechnie obowiązującego. Była ona natomiast organizacją społeczną, powstałą w 1946r. jako organizacja paramilitarna w celu współdziałania z Milicją Obywatelską w zakresie utrzymywania porządku i spokoju publicznego (por. wyrok NSA z dnia 28.07.1995 r., sygn. akt V SA 1662/93, Prok. i Pr. 1996/7-8/64).

Zgodnie z uchwałą Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 czerwca 2000r., sygn. akt OPS 5/00: "Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm.)".

Skoro zaś Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową w rozumieniu art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, to tym bardziej nie była nią Ochotnicza Rezerwa MO. Za żadną działalność w ramach ORMO uprawnienia kombatanckie nie przysługują. W tej sytuacji nawet jeżeli skarżący, pełniąc służbę w ORMO, walczył z bandami UPA, to okoliczność ta pozostaje w sprawie bez znaczenia albowiem według przepisu art. 1 ust. 2 pkt 6) wymienionej wyżej ustawy o kombatantach za działalność kombatancką uznaje się: uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Zauważyć jednak należy, że w wyżej wymienionej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż przepis art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy o kombatantach nie wyklucza uznania za działalność kombatancką uczestniczenia w walkach z oddziałami UPA oraz grupami Wehrwolfu przez milicjanta lub grupę milicjantów w jednostkach Wojska Polskiego.

Podobnie w wyroku z dnia 21.08.2001r. sygn. SN III RN 132/00 (OSNP 2002/5/101) Sąd Najwyższy wskazał, że: "Funkcjonariusz Milicji Obywatelskiej, który na mocy rozkazu został skierowany do służby w specjalnej grupie operacyjnej utworzonej w celu walki z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii i podlegał dowództwu Wojska Polskiego, nie traci uprawnień kombatanckich na podstawie art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (jednolity tekst: Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.)."

W wyroku wydanym w sprawie uprawnień kombatanckich skarżącego w dniu 6 marca 2002r. sygn. II SA/Wr 1859/99 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że uczestniczyć w walkach w jednostkach Wojska Polskiego mogą także osoby nie pełniące służby wojskowej lecz poddane pod rozkazy wojskowe. Sąd powołał się na wyrok NSA z dnia 22 sierpnia 2000r., sygn. V SA 1756/99 (Lex 49298) oraz na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 sierpnia 2001r. sygn. III RN 132/00. W ostatnio wymienionym wyroku przyjęto, że prawna kwalifikacja danej służby jako niezmilitaryzowanej nie przesądza o prawnym charakterze formacji, w jakiej skarżący działał, ani też o prawnym charakterze jego udziału w oddziałami UPA. Znaczenie prane ma tu fakt podlegania nie rozkazom swojego przełożonego lecz rozkazom dowódcy wojskowego. Zgodnie z art. 153 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku z dnia 6 marca 2002r. sygn. II SA/Wr 1859/99 Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając obie decyzje wydane przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów wskazał na konieczność wyjaśnienia przy ponownym rozpatrywaniu sprawy przez organ kwestii udziału skarżącego w walkach w jednostkach Wojska Polskiego z oddziałami UPA. Rozpoznając ponownie sprawę organ wszechstronnie wyjaśnił powyższe okoliczności faktyczne lecz materiał zebrany w sprawie nie dostarczył podstaw do przyjęcia, że w okresie przynależności do ORMO Z. K. brał udział w walkach w jednostkach Wojska Polskiego z oddziałami UPA. Swoich twierdze w tym zakresie skarżący niczym nie udowodnił. Instytut Pamięci Narodowej w piśmie z dnia [...]r. podał, że akta osobowe ORMO Z. K. nie zawierają informacji o jego przynależności do samodzielnych grup operacyjnych podporządkowanych dowództwu wojskowemu. Podobnie Centralne Archiwum Wojskowe w piśmie z dnia [...]r. odpowiadając na pismo Kierownika Urzędu podało, że w zachowanych aktach 16 Batalionu Saperów z lat 1949-1952 danych o udziale Z. K. w zwalczaniu UPA lub Wherwolfu nie odnaleziono. Skarżący bowiem pełnił służbę wojskową w okresie od [...]r. do [...]r. Udziału skarżącego w walkach z UPA w jednostkach Wojska Polskiego nie potwierdzili także w swoich zeznaniach świadkowie W. Ł. i J. B., na których zeznania skarżący się powoływał. Świadek W. Ł. zeznał, że w okresie od [...]r. do [...]r. Z. K. wspólnie z funkcjonariuszami MO brał udział w walce o utrwalenie władzy ludowej PRL. Z bronią w ręku brał udział w walce z bandami UPA i reakcyjnym podziemiem. Natomiast świadek J. B. zeznał, że skarżący był razem ze świadkiem członkiem ORMO od [...]r. do [...]r. przy Posterunku MO w W.. Organizował placówki ORMO na terenie gminy W. oraz brał czynny udział z bronią w ręku z MO w zwalczaniu band reakcyjnego podziemia. Żadne zatem dowody nie potwierdziły udziału skarżącego w okresie przynależności do ORMO w walkach w jednostkach Wojska Polskiego z oddziałami UPA. W tej sytuacji twierdzenia skarżącego w tym zakresie uznać należało za gołosłowne. Jak już wyżej wskazano, za żadną działalność w ramach tylko ORMO w świetle obowiązującej ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego uprawnienia kombatanckie nie przysługują.

W tej sytuacji decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą ich wydania, jak i przepisów procedury administracyjnej.

Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 wyżej powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 119 pkt 2 owej ustawy.