Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 283/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2014-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 33
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Pindel, Sędziowie WSA Bożena Miliczek-Ciszewska (spr.), Wojciech Organiściak, Protokolant Paulina Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2014 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. G., zamieszkała w T. przy ul. [...], zwana dalej zamiennie "stroną", "zobowiązaną" lub "skarżącą", wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej w K. Poczty Polskiej SA, zwanego dalej "wierzycielem" lub "organem", Nr [...] z dnia [...]r. uznające zarzuty zobowiązanej za nieuzasadnione i oddalające zażalenie na postanowienie Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Dział Abonamentu w B. Poczty Polskiej SA, Nr [...]z dnia [...] r. w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutu na prowadzoną egzekucję administracyjną. Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., obecnie tj.: Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.), zwanej dalej "ustawą egzekucyjną" lub "u.p.e.a.", w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. Nr 85, poz. 728 ze zm., aktualnie tj.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1204), zwanej dalej "ustawą abonamentową".

Do wydania zaskarżonego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C., zwany dalej "organem egzekucyjnym", prowadził wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] z dnia 8 lutego 2013 r. wystawionych przez wierzyciela. Tytuły wykonawcze obejmowały zobowiązanie z tytułu zaległych opłat abonamentu rtv za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r. w kwocie [...]zł oraz odsetki w wysokości [...]zł. Jak wskazał organ egzekucyjny w piśmie z dnia 5 kwietnia 2013 r. odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z dnia 14 marca 2013 r. o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz ubezpieczenia społecznego w organie rentowym Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w C. doręczono stronie w dniu 18 marca 2013 r.

Pismem z dnia 19 marca 2013 r. zobowiązana wniosła zarzut nieistnienia obowiązku poddanego egzekucji administracyjnej. Uzasadniając ten zarzut stwierdziła, że obowiązek taki jak określony w tytułach wykonawczych realizuje się w sytuacji, gdy zobowiązany korzysta z rtv – wtedy jest zobowiązany ponosić opłaty abonamentowe. Jej to jednak nie dotyczy. Opłaty ponosiła w przeszłości, ale obowiązek ustał w 1989 r., gdy po śmierci teścia przyjęła do swojego mieszkania teściową B. G.. Teściowa wprowadziła się z rzeczami; także własnym radiem i telewizorem. Wówczas strona pozbyła się swoich urządzeń rtv i je wyrejestrowała. Podała, że jeżeli organ zaprzeczy tym okolicznościom, to zgłosi dowód z dokumentów meldunkowych i zeznań świadków. Wskazała, że ponieważ B. G. w tym czasie liczyła już 79 lat, tym samym była uprawniona do niepłacenia abonamentu rtv. B. G. zmarła w październiku 2006 r., a strona do grudnia 2012 r. nie posiadała własnego sprzętu rtv, na co jest w stanie przedłożyć dowody.

Pismem z dnia 5 kwietnia 2013 r. organ egzekucyjny wystąpił do wierzyciela w celu uzyskania jego stanowiska w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku poddanego egzekucji administracyjnej.

Postanowieniem z dnia [...]r. wierzyciel, działając na podstawie art. 34 u.p.e.a. w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej, uznał zarzut za nieuzasadniony. W motywach postanowienia wskazał na przepisy ustawy abonamentowej znajdujące zastosowanie w sprawie oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury (winno być: Transportu) z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 187, poz. 1342), zwane dalej "rozporządzeniem rejestracyjnym". Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych i argumentacji strony stwierdził, że nie posiada dokumentu wyrejestrowania odbiorników rtv zarejestrowanych na zobowiązaną (wymienił aktualny indywidualny numer indentyfikacyjny); nie dysponuje również dokumentem potwierdzającym dokonanie przez B. G. zgłoszenia w urzędzie pocztowym – pod adresem strony - uprawnień do korzystania ze zwolnienia od opłaty abonamentu rtv. Mając powyższe na względzie wywiódł, że w okresie objętym tytułami wykonawczymi nie przysługiwały stronie uprawnienia do korzystania ze zwolnienia z opłat abonamentu rtv, jako osobie wspólnie zamieszkującej i prowadzącej gospodarstwo domowe z B. G.. W związku z powyższym ciążył na niej przedmiotowy obowiązek. Wskazał, że strona w dniu 15 kwietnia 2013 r. pod indywidualnym numerem identyfikacyjnym [...] w Urzędzie Pocztowym w T. dokonała formalności zwolnienia z opłat abonamentowych i od 1 maja 2013 r. ma status osoby zwolnionej z opłat abonamentowych.

Podsumowując stwierdził, że w minionym okresie zobowiązana nie uiszczała abonamentu (najpierw z użyciem książeczki rtv nr [...], a później pod wskazanym numerem identyfikacyjnym), cyklicznie wysyłano do niej zawiadomienia o zaległościach, wysłano upomnienie, a w związku z nieuiszczeniem zaległości konieczne było wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

W zażaleniu na to postanowienie zobowiązana podtrzymała zarzut nieistnienia obowiązku, wnosząc o uchylenie postanowienia z dnia [...]r. Stwierdziła, że nie korzystała z odbiorników rtv, wierzyciel był o tym powiadomiony i musi dysponować dokumentem potwierdzającym dokonanie w Urzędzie Pocztowym tego faktu.

Postanowieniem z dnia [...]r. wierzyciel oddalił zażalenie strony, uznając podniesiony zarzut za niezasadny. Wskazał, że ustawa abonamentowa nakłada na posiadaczy odbiorników rtv obowiązek ich rejestrowania oraz uiszczania opłaty abonamentowej. Natomiast w momencie zaprzestania używania odbiorników, legalny brak kolejnych opłat musi uprzedzić czynność ich wyrejestrowania. Opisał obowiązujące w tym zakresie zasady i stwierdził, że tylko wyrejestrowanie na tych zasadach odbiornika rtv skutkuje ustaniem obowiązku opłacania abonamentu. Wskazał, że zgodnie z art. 6 Kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. W związku z powyższym udowodnienie faktu wyrejestrowania odbiornika ciąży na stronie. Podkreślił, że pomimo wysyłania do strony zawiadomień o zaległościach oraz upomnienia, strona nigdy nie kwestionowała faktów w tych dokumentach uwidocznionych. W tym stanie rzeczy ocenił, że w świetle wywodów zamieszczonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., K 24/2008, w oparciu o obowiązujące przepisy, był uprawniony do przekazania tytułów wykonawczych do organu egzekucyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zobowiązana zaskarżyła postanowienie z dnia [...] r., wnosząc o: 1) jego uchylenie lub uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz 2) zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy abonamentowej przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że przepis ma zastosowanie w sprawie w sytuacji, gdy stoi temu na przeszkodzie zebrany w sprawie i ujawniony materiał dowodowy. Motywując zarzut oraz żądania, skarżąca stwierdziła, że brak podstaw do zastosowania wobec niej wskazanego przepisu prawnego, ponieważ w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby na jej odpowiedzialność. Przeciwnie, w aktach jest pismo skarżącej, z którego jasno wynika, że nigdy nie była posiadaczem odbiornika rtv, nie korzystała z usług wierzyciela, jedynie takie opłaty w przeszłości ponosiła jej zmarła teściowa, ale jej obowiązek ustał w 1989 r. Następnie opisała okoliczności przyjęcia do swojego mieszkania teściowej, powielając argumentację zawartą w zarzutach na prowadzenie postępowania egzekucyjnego; również dotyczących uprawnienia teściowej do nieopłacenia abonamentu. Podkreśliła, że do grudnia 2012 r. nie posiadała własnego odbiornika rtv, na co - jak wywiodła - przedłożyła stosowne dowody.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu opisał przebieg postępowania oraz zarzuty skargi. Odwołując się do przepisów ustawy abonamentowej i wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego oraz argumentacji zawartej w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2012 r., I SA/Bk 365/12, uzasadnił status wierzyciela i wskazał na związane z tym statusem obowiązki wynikające z ustawy egzekucyjnej. Przybliżył regulację obowiązków związanych z rejestracją odbiorników oraz zasady wyrejestrowywania odbiorników. Wskazał, że rejestracja odbiorników telewizyjnych na dane skarżącej została dokonana w dniu 1 maja 1994 r. Wystawiono książeczkę nr [...], a aktualny indywidualny numer identyfikacyjny to [...]. Wierzyciel nie posiada dokumentu wyrejestrowania odbiorników rtv przez skarżącą, ponieważ odbiorniki nie zostały wyrejestrowane. Do skarżącej były wysyłane wezwania do dobrowolnej zapłaty zaległości, a w związku z nadaniem indywidualnego numeru identyfikacyjnego w dniu 17 lipca 2008 r. przesłano do zobowiązanej stosowne zawiadomienie. Nadając indywidualny numer identyfikacyjny wierzyciel przesyłał abonentom 5 odcinków spersonalizowanych formularzy polecenia przelewu/wpłaty gotówki zawierających numer rachunku bankowego, na który należy dokonać wpłaty. Osiem ostatnich cyfr tego rachunku stanowiło indywidualny numer identyfikacyjny abonenta. Skarżąca nigdy nie kwestionowała obowiązku uiszczenia opłaty abonamentowej; nie uczyniła tego także po otrzymaniu upomnienia. Wierzyciel stwierdził, że należycie ustalił stan faktyczny sprawy i w oparciu o stwierdzone okoliczności był uprawniony do wystawienia tytułów wykonawczych i wystąpienia do organu egzekucyjnego.

Nadto wskazał, że bezprzedmiotowe jest powoływanie się na uprawnienie teściowej do zwolnienia z opłat abonamentowych, ponieważ: 1) osoby, które ukończyły 75 lat, w celu korzystania ze zwolnienia, są obowiązane zgłosić w urzędzie pocztowym okoliczność uprawniającą do zwolnienia, 2) zgłoszenia dotyczącego B. G. nie ma w dokumentacji wierzyciela, 3) twierdzenia skarżącej w tym zakresie są gołosłowne; nie podano nawet numeru książeczki, 4) teściowa zmarła w 2006 r., a tytuły wykonawcze obejmują zaległości za okres od stycznia 2008 r.

Organ podkreślił, że zwolnienie od uiszczania opłaty abonamentowej służy skarżącej od 1 maja 2013 r. w związku z dopełnieniem przez ww. formalności na jej indywidualnym numerze identyfikacyjnym w dniu 15 kwietnia 2013 r.

W piśmie z dnia 7 października 2014 r. strona wniosła o oddalenie odpowiedzi na skargę i zasądzenie kosztów postępowania, ponieważ odpowiedź na skargę jest bezzasadna. Podtrzymała stanowisko wcześniej już prezentowane w skardze podkreślając, że nigdy nie była posiadaczem odbiornika TV i nie korzystała z usług rtv. Z usług poczty korzystała jej teściowa, która za życia ponosiła opłaty – co trwało do 1989 r. Stwierdziła, że Poczta Polska chce wyłudzić od niej nienależne świadczenie, a tytuły wykonawcze obejmują okres kiedy teściowa już nie żyła i nikt nie korzystał z usług Poczty. Akcentowała, że sam status formalno-prawny nie obliguje jeszcze do uiszczania opłat, a Sąd jest od tego, żeby ustalić rzeczywisty stan rzeczy. Wskazała, że nie może być tak, że dojściu do prawdy stoją na przeszkodzie względy formalne, w tym przepisy, na które powołuje się Poczta. Podkreśliła, że uważa interpretację tych przepisów za dowolną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Skarga jest nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "ustawą p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 ustawy p.p.s.a.).

Postępowanie zakończone w administracyjnym toku instancji, zaskarżonym postanowieniem toczyło się w przedmiocie zarzutu na prowadzenie egzekucji administracyjnej określonego w art. 33 pkt 1 u.p.e.a.; a to zarzutu nieistnienia dochodzonego egzekucyjnie obowiązku opłacania abonamentu rtv za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r. Sporna jest zasadność zgłoszonego przez stronę zarzutu. Stan faktyczny sprawy został wyżej przedstawiony, a w dalszej części uzasadnienia będzie przytaczany w zakresie niezbędnym dla oceny prawidłowości subsumcji. Ustalenia faktyczne są sporne.

Przechodząc do stanu prawnego sprawy Sąd wskazuje, że w myśl art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia mu tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 33 u.o.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27.

Stosownie do art. 34 § 1 i § 2 ustawy egzekucyjnej zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie ( §2).

Ponieważ w przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem obowiązany był uzyskać stanowisko wierzyciela w zakresie zgłoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku i był tym stanowiskiem związany. W wyniku wystąpienia przez organ egzekucyjny do wierzyciela, zostało wydane postanowienia w przedmiocie stanowiska wierzyciela, a po rozpatrzeniu wniesionego na nie zażalenia, zaskarżone postanowienie.

Prawem materialnym regulującym obowiązki związane z posiadaniem odbiorników rtv jest aktualnie ustawa abonamentowa. Wskazanie podstaw materialnoprawnych Sąd połączy z prezentacją fragmentu wywodów - zamieszczonych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (LEX nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 ustawy abonamentowej - dotyczących charakteru prawnego opłat abonamentowych i zasad ich uiszczania.

Trybunał Konstytucyjny wskazał, że "zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika".

Odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne, dla celów pobierania abonamentu, podlegają (z pewnymi wyjątkami nie mającymi znaczenia dla rozstrzygnięcia) zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego, którym jest Poczta Polska, co wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy abonamentowej i art. 46 ust. 2 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, ze zm.). Szczegóły procesu rejestracji odbiornika normuje rozporządzenie rejestracyjne, zgodnie z którym odbiornik winien zostać zarejestrowany – na wniosek użytkownika złożony w placówce Poczty Polskiej – w terminie 14 dni od jego nabycia (wejścia w posiadanie przez użytkownika – § 2 tego rozporządzenia). Dowodem zarejestrowania odbiornika jest "wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" lub "zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych" (§ 3 tego rozporządzenia). Wspomniany numer identyfikuje użytkownika w systemie i stanowi część numeru rachunku bankowego, na który mają być dokonywane wpłaty z tytułu abonamentu. Użytkownik ma obowiązek niezwłocznego powiadamiania (przez złożenie w placówce Poczty Polskiej "Formularza zgłoszenia zmiany danych" lub dokonanie zgłoszenia drogą pocztową lub za pośrednictwem internetu) o zmianie danych zawartych we wniosku, o zgubieniu lub zniszczeniu obydwu dowodów zarejestrowania odbiorników oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (§ 11), a fakt przyjęcia zgłoszenia jest potwierdzany w sposób określony w § 12 i § 13 rozporządzenia rejestracyjnego. Stosownie do § 5 rozporządzenia rejestracyjnego dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia, tj. od dnia 13 grudnia 2007 r. (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Przepis art. 7 ustawy o opłatach abonamentowych zawiera postanowienia, których celem jest umożliwienie kontroli wywiązywania się z obowiązku rejestracji odbiorników i uiszczania abonamentu. Kontrolę tę sprawuje Poczta Polska a nadzór nad jej działaniami sprawuje minister właściwy do spraw łączności (ust. 1 i 2). Nieuiszczone opłaty abonamentowe oraz opłaty karne mają być egzekwowane w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (art. 7 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych); ustawodawca przesądził też, że w razie opóźnień w uiszczaniu abonamentu naliczane będą odsetki w wysokości jak dla zaległości podatkowych w rozumieniu ordynacji podatkowej (art. 7 ust. 4 ustawy o opłatach abonamentowych).

Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu – czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych. Nie nastręcza to obecnie problemów, ponieważ każdy zarejestrowany użytkownik wpłaca należność na konto bankowe (nawet jeśli czyni to w pocztowym "okienku"), w którego numerze zakodowany jest jego indywidualny numer identyfikacyjny, o którym mowa w rozporządzeniu rejestracyjnym.

W przedmiotowej sprawie zobowiązana w zarzucie na prowadzone postępowanie egzekucyjne wywodziła że obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych nie istnieje, ponieważ w okresie objętym tytułami wykonawczymi nie posiadała odbiornika rtv. Wskazała, że w 1989 r. wprowadziła się do niej teściowa – wraz z własnym radiem i telewizorem. Wtedy skarżąca pozbyła się swoich odbiorników rtv i je wyrejestrowała. Natomiast teściowa nie była obowiązana do płacenia abonamentu, ponieważ liczyła już 79 lat. W piśmie z dnia 7 października 2014 r. zobowiązana stwierdziła, że nigdy nie była posiadaczem odbiornika TV i nie korzystała z usług rtv. Z usług poczty korzystała jej teściowa, która za życia ponosiła opłaty – co trwało do 1989 r. Akcentowała, że sam status formalno-prawny nie obliguje jeszcze do uiszczania opłat, a Sąd jest od tego, żeby ustalić rzeczywisty stan rzeczy.

Organ stwierdził istnienie obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej wskazując, że zobowiązana dokonała rejestracji odbiorników rtv w 1994 r. i rejestracja ta jest prawnie skuteczna. Natomiast fakt wyrejestrowania odbiorników nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym znajdującym się w posiadaniu organu, nie został również udowodniony przez stronę. Organ zaprzeczył także zgłoszeniu przez teściową uprawnień do zwolnienia (na adres skarżącej), podkreślając także fakt, że tytuły wykonawcze obejmują zaległości w opłatach abonamentowych za okres już po śmierci teściowej strony. W takiej sytuacji stwierdził brak podstaw do kwestionowania istnienia obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej.

Sąd stwierdza, że organ ma rację. 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (tj.: Dz. U. z 2004 r. Nr 253, poz. 2531 ze zm.), której przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Zgodnie z § 2 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 70, poz. 338) rejestracji odbiorników należało dokonać w ciągu 14 dni od dnia ich nabycia, a dowodem zarejestrowania była imienna książeczka radiofoniczna. Natomiast stosownie do § 4 tego rozporządzenia posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Jak wynika z akt sprawy skarżąca dokonała rejestracji w 1994 r. i pod rządami ustawy o radiofonii i telewizji nie dokonała wyrejestrowania odbiorników.

16 czerwca 2005 r. weszła w życie ustawa abonamentowa, której regulację już wyżej przedstawiono. W tym miejscu trzeba jeszcze dodać, że ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych, co oznacza jej bezpośrednie zastosowanie również do spraw "w toku"; a w realiach sprawy oznacza, że obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży również na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik – tak jak skarżąca. Również pod rządami ustawy abonamentowej skarżąca nie wyrejestrowała odbiorników rtv. Przytoczone wyżej przepisy upoważniają wierzyciela do dochodzenia w trybie egzekucji administracyjnej zaległych opłat abonamentowych, które prawnie istnieją.

Ponieważ rejestracja odbiorników rtv przez zobowiązaną nastąpiła w 1994 r., od tej rejestracji ciążył na skarżącej obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek nie wygasł, ponieważ odbiorników nigdy nie wyrejestrowano. Twierdzenia skarżącej na okoliczność wyrejestrowania odbiorników są gołosłowne; nie zostały poparte żadnymi dowodami. Żadnych dowodów na tę okoliczność nie posiada również organ, który w dniu 17 lipca 2008 r. przesłał skarżącej "Zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych", które zastąpiło imienną książeczkę o numerze [...] indywidualnym numerem identyfikacyjnym [...]. Podkreślić trzeba okoliczność, że skarżąca nie kwestionowała statusu użytkownika odbiorników rtv w związku z przesłaniem jej ww. zawiadomienia. Nie kwestionowała go także na etapie wezwań do dobrowolnej zapłaty zaległych należności z tytułu abonamentu (pisma z dnia: 5 kwietnia 2006 r., 4 października 2006 r., 19 września 2007 r., 18 marca 2008 r., 11 maja 2009 r., 1 kwietnia 2010 r.); nie kwestionowała również na etapie upomnienia, doręczonego w dniu 2 kwietnia 2012 r. Nadto w ramach wskazanej rejestracji skarżąca w dniu 15 kwietnia 2013 r. złożyła w Urzędzie Pocztowym w T. oświadczenie o spełnianiu warunków do korzystania ze zwolnienia z opłat abonamentu rtv, przedstawiając dokumenty potwierdzając dokumenty uprawniające do zwolnienia.

Odnosząc się do eksponowanych przez skarżącą okoliczności związanych z wprowadzeniem się do jej lokalu teściowej, która miała własne odbiorniki rtv i była w wieku uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia od opłaty abonamentowej, Sąd stwierdza, że te okoliczności nie mają znaczenia dla oceny istnienia obowiązku skarżącej w okresie od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r., w sytuacji gdy teściowa skarżącej zmarła w 2006 r. Ponieważ skarżąca zarejestrowała odbiorniki rtv w 1994 r. i nigdy ich nie wyrejestrowała, w zakresie należności objętych tytułami wykonawczymi ciążył na niej obowiązek uiszczania opłat abonamentowych. W tym czasie skarżąca nie korzystała ze zwolnienia z ww. opłat; a po śmierci teściowej okoliczności dotyczące teściowej nie miały żadnego wpływu na sytuację skarżącej w zakresie ciążenia na niej obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych.

Sąd stwierdza, że zobowiązany, wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 pkt 1 u.o.p.e.a.), powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Na nim spoczywa ciężar dowodu, gdyż to zobowiązany wnosząc zarzut egzekucyjny usiłuje doprowadzić do korzystnych dla siebie rozwiązań.

Zobowiązana nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie swojej tezy o nieistnieniu obowiązku uiszczania opłat abonamentowych za okres od stycznia 2008 r. do stycznia 2013 r. W szczególności nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie wyrejestrowania odbiorników, natomiast wierzyciel stanowczo przeczył tej okoliczności. Gołosłowne twierdzenie zobowiązanej o wyrejestrowaniu odbiorników w sytuacji, gdy to twierdzenie nie znajduje żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym nie mogło wywołać skutku w postaci uznania za udowodnione nieistnienie obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych. Jak wyżej wskazano w sytuacji, gdy fakt rejestracji odbiorników nie budzi wątpliwości i nie doszło do ich wyrejestrowania, okoliczności związane z osobą teściowej skarżącej nie mogą mieć żadnego wpływu na istnienie obowiązku w okresie, gdy teściowa już nie żyła. Bezprzedmiotowe byłoby więc ich analizowanie; analiza taka byłaby zasadna tylko co do okresu prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że prawidłowo organ uznał wniesiony przez stronę zarzut nieistnienia obowiązku za nieuzasadniony.

Odnosząc się do zawartego w odpowiedzi na skargę żądania organu zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania, Sąd stwierdza, że przepisy ustawy p.p.s.a. nie dają podstaw do uwzględnienia tego żądania. Zgodnie z art. 200 ustawy p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi zwrot kosztów postępowania przysługuje skarżącemu; brak natomiast podstawy prawnej do zasądzenia kosztów postępowania na rzecz organu w przypadku oddalenia skargi.

Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany w art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a., a zatem skargę - w oparciu o art. 151 tej ustawy – oddalił.