Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 936/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2013-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 1 i 3, art. 130 ust. 2, art. 132 ust. 1a i 2, art. 156 ust. 3 i 4, art. 157
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 15, art. 787 par. 1, art. 136, art. 138
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134, art. 153, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7 ust.. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 260
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: par. 4 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 1999 nr 43 poz 430
law: Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędziowie Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Sędzia WSA Ewa Osipuk (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi Gminy na decyzje Wojewody z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie odszkodowania za działkę 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej Gminy kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 20 czerwca 2003 r., Wójt Gminy J. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w obrębie "[...]" , stanowiącej własność C.W, w wyniku którego powstała m. in. działka nr "[...]". W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że działka ta przeznaczona jest na ulice lokalne "L". Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 93 ust. 1 i 3, art. 96 ust. 1 i 4 oraz art. 99 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). Podziału nieruchomości dokonano pod warunkiem zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla nowo utworzonych działek gruntu, w przypadku ich zbycia.

Decyzją z dnia 27 listopada 2012 r., Starosta O. ustalił, na podstawie art. 129 ust. 5 pkt 1, art. 130, art. 132 ust. 1a i 2, art. 134 w zw. z art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), powoływanej dalej również jako u.g.n., na rzecz C.W. odszkodowanie w wysokości 64.008,00 zł za opisaną wyżej działkę, która przeszła z mocy prawa na własność Gminy J. z przeznaczeniem pod ulice lokalne, na podstawie ostatecznej decyzji Wójta Gminy J. z dnia 20 czerwca 2003 r. o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. Starosta podał w uzasadnieniu, że negocjacje z Wójtem Gminy J. nie doprowadziły do ustalenia wysokości odszkodowania w drodze porozumienia, wobec czego wysokość odszkodowania ustalono w oparciu o wycenę dokonaną przez rzeczoznawcę majątkowego.

Po rozpatrzeniu odwołania Wójta Gminy J., Wojewoda W., decyzją z dnia 15 lutego 2013 r., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił ustalenia odszkodowania za działkę nr "[...]". W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że o charakterze działek gruntu wydzielonych pod drogi przesądza treść decyzji podziałowej, gdyż na podstawie tej decyzji określone działki przechodzą z mocy prawa na własność gminy i przysługuje za nie ich dotychczasowym właścicielom odszkodowanie. Z decyzji podziałowej musi wynikać, że wydzielona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną, a nie jedynie pod drogę, jako ciąg komunikacyjny, która nie ma charakteru publicznego. Z podstawy prawnej decyzji Wójta Gminy J. wynika natomiast, że przedmiotowa działka została wydzielona jako droga, ale nie o charakterze publicznym. W tej sytuacji, skoro Wójt Gminy J., wydając decyzję z dnia 20 czerwca 2003 r., nie zastosował art. 98 ust. 1 i art. 99 u.g.n., Wojewoda uznał, że przedmiotowa decyzja nie przeniosła prawa własności nieruchomości na rzecz Gminy J., wobec czego odszkodowanie zostało ustalone niezgodnie z prawem.

Po rozpoznaniu sprawy ze skargi C.W. na powyższą decyzję Wojewody z dnia 15 lutego 2013 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, wyrokiem z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 288/13, uchylił zaskarżoną decyzję, zasądził od organu na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Sąd stwierdził bowiem, że Wojewoda nie ustalił i nie wyjaśnił w sposób niebudzący wątpliwości, czy przedmiotowa działka została wydzielona pod drogę publiczną i tym samym, czy przeszła na własność gminy. Zarzucił, że Wojewoda, uchylając decyzję Starosty z naruszeniem wyrażonej w art. 15 K.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania, w sposób zupełnie odmienny rozstrzygnął wniosek skarżącego, stwierdzając bez dokładnego wyjaśnienia, że przedmiotowa działka nie jest drogą publiczną. Sąd wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy ograniczenie się do analizy decyzji podziałowej było niewystarczające dla właściwego, zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej odszkodowania. Sąd wyjaśnił, że nadanie kategorii drodze następuje po planistycznym przeznaczeniu gruntu pod drogę publiczną, po ewidencyjnym i prawnym wydzieleniu tych gruntów i po wybudowaniu drogi, jako budowli o określonych parametrach techniczno-użytkowych. Wywiódł, że art. 98 ust. 1 u.g.n. należy rozumieć w ten sposób, że na podstawie ustalonej w planie miejscowym (lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) funkcji danej drogi ustala się, jaka powinna docelowo być kategoria danej drogi i kto ma w związku z tym zostać właścicielem wydzielonych pod drogę działek gruntu. Sąd wyjaśnił ponadto, że istotną cechą drogi publicznej (poza wskazaną w ustawie kategorią) jest powszechność dostępu. Wskazał, że dla dokonania prawidłowej wykładni wskazanych przepisów wytyczną winien być także wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce z dnia 6 listopada 2007 r., w którym Trybunał stanął na stanowisku, że o ile podział nieruchomości został uznany za zgodny

z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to niedopuszczalna jest odmowa wywłaszczenia za odszkodowaniem nieruchomości przeznaczonych w wyniku tego podziału pod budowę drogi (ulicy) tylko z tego powodu, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie uwzględniono tych dróg. Dla oceny statusu prawnego danej nieruchomości podstawowe znaczenie ma zatem nie jej administracyjna kwalifikacja, ale zasady jej użytkowania i dostępności. Sąd stwierdził również, że organ winien mieć na uwadze fakt, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w którym przedmiotową działkę przeznaczono pod ulicę lokalną (1KL) o szerokości jezdni 6 m, wyznaczono też działki pod ulice wewnętrzne (5KW) o szerokości jezdni 4,5 m, co może wskazywać, że działka skarżącego nie ma być ulicą wewnętrzną, a ponadto, zgodnie z § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie, parametry techniczne i użytkowe dróg publicznych odpowiadających klasie "L", mogą mieć tylko drogi gminne. Uwzględniając powyższe, Sąd zobligował Wojewodę do dokonania i przedstawienia, w oparciu o jak najszerszy materiał dowodowy, w tym dostępną dokumentację planistyczną, analizy charakteru spornej drogi, ze szczególnym uwzględnieniem funkcji, jaką ma ona spełniać, a więc czy ma to być ulica ogólnodostępna, połączona z siecią dróg publicznych, przeznaczona dla nieograniczonej liczby osób, czy też droga służąca tylko do wyłącznego użytku określonych podmiotów (np. mieszkańców określonych budynków).

Decyzją z dnia 13 sierpnia 2013 r., Wojewoda W. utrzymał w mocy decyzję Starosty O. z dnia 27 listopada 2012 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że art. 98 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2010 r. Dz. U. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), odnosi się wyłącznie do wydzielenia działek pod drogi publiczne i wprowadza istotny skutek podziału nieruchomości polegający na odebraniu własności do działek wydzielonych pod drogi publiczne lub ich poszerzenie z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie sądu o podziale stało się prawomocne. Wydzielenie działki pod drogę publiczną może nastąpić, jeśli obszar wydzielanej działki jest przeznaczony pod taką drogę w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Organ zaznaczył, że nie chodzi tu o wybudowanie drogi, co może nastąpić później, ani o nadanie drodze określonej kategorii drogi publicznej, lecz o samo przeznaczenie gruntu pod drogę publiczną. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, określona kategoria może być nadana drodze publicznej dopiero, gdy droga spełnia ustawową funkcję w sieci drogowej, co jest możliwe, w sytuacji gdy uzyska ona określone parametry techniczno-użytkowe, a uzyskanie ich następuje po wybudowaniu drogi. Wojewoda podniósł, że Sąd w powołanym wyżej wyroku wywiódł, iż drogi połączone z siecią dróg publicznych, nieprzeznaczone do wyłączonego użytku mieszkańców zamkniętego osiedla, lecz ogólnodostępne, służące nieograniczonej liczbie potencjalnych użytkowników, którzy mogą korzystać z nich na podobnych zasadach, jak z dróg wybudowanych i utrzymywanych przez samorząd lub inny podmiot publiczny, należy zaliczyć do dróg publicznych. Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowa działka została wydzielona pod drogę publiczną - gminną i tym samym przeszła na własność Gminy J. jako ulica ogólnodostępna, połączona z siecią dróg publicznych, przeznaczoną dla nieograniczonej liczby osób.

Odnosząc się do zarzutu Wójta Gminy, dotyczącego przyjęcia do porównania nieruchomości znacznie różniących się od wycenianej nieruchomości, Wojewoda wskazał, że z operatu szacunkowego z dnia 19 lipca 2012 r. wynika, iż rzeczoznawca majątkowy ustalił rodzaj i liczbę cech rynkowych- lokalizację i powierzchnię, mających wpływ na ceny transakcyjne nieruchomości wraz z określeniem wag cech rynkowych, a następnie wyliczył poprawki kwotowe stanowiące wynik uwzględnienia różnicy cech i przypisanych im wag pomiędzy obiektem wycenianym a obiektami wybranymi. Zauważył, że Starosta O. dokonał analizy tego operatu szacunkowego i przyjął go jako dowód w postępowaniu. Ponadto Wojewoda podkreślił, że operat został oceniony przez Komisję Opiniodawczo - Rozjemczą Polskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Wyceny Nieruchomości Oddział w O., która stwierdziła, że może on stanowić podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania za działkę przejętą z mocy prawa przez Gminę J.

W skardze na tę decyzję, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, Gmina J. zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 9, 11, 15, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a. oraz przepisów art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, a także § 4 ust. 2 pkt 3 i 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Skarżąca zarzuciła, że przedmiotowa działka nie została wydzielona pod drogę gminną. Podniosła, że w zaskarżonej decyzji nie podano, na podstawie jakich dowodów organ odwoławczy uznał, że droga ta pełni funkcję ogólnodostępnej ulicy, połączonej z siecią dróg publicznych. Organ odwoławczy, wbrew wytycznym, zawartym w powołanym wyżej wyroku tut. Sądu, dotyczącym zgromadzenia szerokiego materiału dowodowego, oparł się bowiem wyłącznie na rysunku planu miejscowego. Ponadto, skarżąca zarzuciła, że w decyzji nie wskazano przesłanek, którymi kierował się organ, uznając działkę za publiczną drogę gminną i nie ustosunkował się również do zarzutów wobec decyzji organu pierwszej instancji, w której zasugerowano, że działka powstała w ramach podziału nieruchomości pod poszerzenie drogi powiatowej. Skarżąca przyznała, że w decyzji zatwierdzającej podział, wydzielona działka przeznaczona została pod ulice lokalne "L", lecz powyższe, w ocenie strony, nie mogło być podstawą do przyjęcia, że jest to droga gminna. Drogi tej klasy mogą bowiem być również drogami powiatowymi, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 3 powołanego wyżej rozporządzenia. Skarżąca zauważyła, że przeznaczenie nieruchomości pod drogi lokalne, nie jest tożsame z przeznaczeniem pod drogi publiczne. Zarzuciła również, że organ nie ocenił operatu szacunkowego, natomiast rzeczoznawca majątkowy przyjął do porównania nieruchomości znacznie różniące się od nieruchomości wycenianej. Ustalona cena, zdaniem skarżącej, została znacznie zawyżona i nie przystaje do rynku obrotu nieruchomościami znajdującymi się w sąsiedztwie przedmiotowej działki.

Postanowieniem z dnia 11 października 2013 r., Wojewoda W. wstrzymał z urzędu, na podstawie art. 9 u.g.n., wykonanie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie.

Na rozprawie w dniu 17 grudnia 2013 r. pełnomocnik uczestnika postępowania zarzuciła, że postanowienie z dnia 11 października 2013 r., wstrzymujące wykonanie zaskarżonej decyzji, zostało wydane bez podstawy prawnej, a organ nie wyjaśnił, czy w sprawie zachodzi wyjątek, przewidziany w art. 132 ust. 1a u.g.n.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem dokonywanej kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oraz przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie decyzji lub postanowienia przez sąd administracyjny następuje bowiem tylko w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), powoływanej dalej również jako p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Jednocześnie, dokonując kontroli legalności podjętych przez organ administracji rozstrzygnięć, sąd administracyjny, stosownie do art. 134 tej ustawy, nie jest związany granicami skargi. Przepis ten umożliwia Sądowi wszechstronne i obiektywne zbadanie sprawy niezależnie od podniesionych zarzutów.

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola - według wskazanych powyżej zasad - wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn, niż w niej wskazane, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa.

Odnosząc się do zarzutów skargi naruszenia przepisów prawa materialnego, wskazać należy, że niniejsza sprawa była już przedmiotem rozpoznania przez tut. Sąd. W powołanym wyżej wyroku z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 288/13, Sąd wyjaśnił, że nadanie kategorii drodze następuje po planistycznym przeznaczeniu gruntu pod drogę publiczną, po ewidencyjnym i prawnym wydzieleniu tych gruntów i po wybudowaniu drogi, jako budowli o określonych parametrach techniczno-użytkowych. Wywiódł też, że art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy rozumieć w ten sposób, że na podstawie ustalonej w planie miejscowym (lub w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) funkcji danej drogi ustala się, jaka powinna docelowo być kategoria danej drogi i kto ma w związku z tym zostać właścicielem wydzielonych pod drogę działek gruntu. Sąd wyjaśnił też, że istotną cechą drogi publicznej (poza wskazaną w ustawie kategorią) jest powszechność dostępu. Wskazując na wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w sprawie Bugajny i inni przeciwko Polsce z dnia 6 listopada 2007 r., Sąd stwierdził, że dla oceny statusu prawnego nieruchomości podstawowe znaczenie ma nie jej administracyjna kwalifikacja, lecz zasady jej użytkowania i dostępność. Sąd stwierdził również, że organ winien mieć na uwadze fakt, iż w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w którym przedmiotową działkę przeznaczono pod ulicę lokalną (1KL), wyznaczono też działki pod ulice wewnętrzne (5KW), co może wskazywać, że działka skarżącego nie ma być ulicą wewnętrzną. Sąd zobowiązał Wojewodę do przeanalizowania, z uwzględnieniem funkcji, jaką ma spełniać sporna działka, czy ma to być ulica ogólnodostępna, połączona z siecią dróg publicznych, przeznaczona dla nieograniczonej liczby osób, czy też droga służąca do wyłącznego użytku określonych podmiotów. Zgodnie zaś z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Wskazać też należy, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zm.) - do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Z rysunku zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchwalonego uchwałą Nr XLIV/311/2002 Rady Gminy J. z dnia 27 września 2002 r. w sprawie zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy J. części obrębu Giedajty (Dz.Urz. Woj. Warm.-Maz. Nr 136, poz. 1891) wynika, że taką funkcję przewidziano dla przedmiotowej działki, oznaczonej na tym rysunku symbolem "1KL", a w planie opisanej jako "1KL – ulice lokalne L 1x2, jedna jezdnia szer. 6 m (2 pasy x 3m), szerokość w liniach rozgraniczających 12,00m". Określenie w decyzji Wójta Gminy J. z dnia 20 czerwca 2003 r., zatwierdzającej podział działki nr "[...]", że nowo wydzielona działka nr "[...]" przeznaczona została pod "ulice lokalne- L", nie podważa powyższego stanowiska, tym bardziej, że w decyzji tej działkę nr "[...]" przeznaczono częściowo na "ulice wewnętrzne "W".

Ponadto, zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 43, poz. 430 z późn. zm.), parametry techniczne i użytkowe dróg publicznych odpowiadających klasie "L" mogą mieć tylko drogi gminne. Przyznać należy, że zgodnie z § 4 ust. 2 pkt 3 tego rozporządzenia, drogi zaliczone do kategorii dróg powiatowych wyjątkowo mogą mieć parametry techniczne i użytkowe odpowiadające klasom dróg "L". W niniejszej sprawie, wbrew stanowisku skarżącej Gminy, nie ma jednak żadnych wyjątków, pozwalających wywieść, że przedmiotowa nieruchomość mogła być przeznaczona pod drogę powiatową. Zauważyć również należy, że w decyzji z dnia 20 czerwca 2003 r. na poszerzenie drogi powiatowej nr "[...]" wprost przeznaczono nowo wydzieloną działkę nr "[...]".

Wobec powyższego, stwierdzić należy, że prawidłowo organ odwoławczy przyjął, iż przedmiotowa działka została wydzielona pod drogę publiczną - drogę gminną. Zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługują więc na uwzględnienie.

Ustalenie, że przedmiotowa działka została wydzielona pod drogę publiczną – drogę gminną, skutkowało przyjęciem - na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - że z mocy prawa przeszła ona na własność gminy, z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Zgodnie zaś z ust. 3 powołanego przepisu, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie

w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem, a w przypadku braku uzgodnienia - na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. Stosownie zaś do art. 130 ust. 2 tej ustawy, ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości.

W niniejszej sprawie, podstawę ustalenia wysokości odszkodowania stanowił sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego operat szacunkowy z dnia 19 lipca 2012 r. W myśl art. 156 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. Na podstawie ust. 4 powołanego art. 156, operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu,

o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził.

Z przedłożonych Sądowi akt administracyjnych wynika, że rzeczoznawca majątkowy nie potwierdził aktualności operatu szacunkowego z dnia 19 lipca 2012 r. Wobec tego, dokument ten nie mógł być przyjęty za podstawę zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 13 sierpnia 2013 r.

Zaznaczyć też należy, że bez wpływu na możliwość wykorzystania operatu szacunkowego po upływie 12 miesięcy od daty jego sporządzenia pozostaje fakt, iż w opinii z dnia 15 października 2012 r. Komisja Opiniodawczo - Rozjemcza Polskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców Wyceny Nieruchomości Oddział w O. stwierdziła, że może on stanowić podstawę do ustalenia wysokości odszkodowania za działkę przejętą z mocy prawa przez Gminę J. Opinia ta została wydana w innym trybie, to jest na podstawie art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a jej przedmiotem była ocena prawidłowości operatu szacunkowego. Aktualność operatu szacunkowego mógł zaś potwierdzić wyłącznie rzeczoznawca majątkowy, który go sporządził.

Zauważyć również należy, że ocena ważności operatu winna być przeprowadzana

w dniu orzekania przez organ administracji publicznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 726/08, LEX nr 527190). W sytuacji gdy organ stwierdzi, że operat szacunkowy uzyskany na potrzeby określonego postępowania nie może zostać wykorzystany z powodu upływu 12 miesięcy od dnia jego sporządzenia, powinien - przed wydaniem decyzji administracyjnej - zwrócić się do rzeczoznawcy majątkowego, który go sporządził, o potwierdzenie jego aktualności. Termin, o którym mowa w art. 156 ust. 3 u.g.n. znajduje zastosowanie nie tylko do orzekającego na podstawie sporządzanego w sprawie operatu szacunkowego organu pierwszej instancji, ale również organu odwoławczego, a to z uwagi na obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadę dwuinstancyjności postępowania i merytoryczne kompetencje organu odwoławczego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt II OSK 1058/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wobec tego, Wojewoda winien był - na podstawie art. 136 K.p.a. - podjąć czynności zmierzające do potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego z dnia 19 lipca 2012 r.

Oparcie się zaś przez organ odwoławczy na nieaktualnym operacie szacunkowym i utrzymanie w mocy decyzji Starosty O. z dnia 27 listopada 2012 r. na jego podstawie, spowodowało naruszenie nie tylko art. 156 ust. 3 i 4 u.g.n., ale także art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 140 K.p.a.

Odnosząc się natomiast do zarzutu uczestnika, dotyczącego bezpodstawnego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 9 ust. 1 u.g.n. – w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. W myśl zaś art. 132 ust. 1a tej ustawy – w sprawach, w których wydano odrębną decyzję o odszkodowaniu, zapłata odszkodowania następuje jednorazowo w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o odszkodowaniu stała się ostateczna. Z przepisów powyższych wynika, że Wojewoda nie miał podstaw do wydania w przedmiotowej sprawie postanowienia z dnia 11 października 2013 r. o wstrzymaniu wykonania decyzji Wojewody W. z dnia 13 sierpnia 2013 r.

Wskazać jednocześnie należy, że zgodnie z ust. 2 art. 132 u.g.n., do skutków zwłoki lub opóźnienia w zapłacie odszkodowania stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, co oznacza, że kwestie te pozostają poza kognicją sądu administracyjnego.

W związku z powyższym, zaskarżana decyzja podlega uchyleniu na mocy art. 145

§ 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Z mocy art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie

art. 200 tej ustawy.