Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 749/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 16, art. 145 par. 1 pkt 1, art. 81, art. 10
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Piotr Kraczowski, Sędzia WSA - Andrzej Kania, Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Protokolant - ref. staż. Małgorzata Skomiał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2015 r. sprawy ze skargi M. A. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M. A.(dalej: Skarżący lub Strona) jest decyzja Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: Prezes ARiMR, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] grudnia 2014 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Dyrektor ARiMR, lub organ I instancji) z [...] października 2014r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji własnej z [...] czerwca 2012r., nr [...] o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z [...] kwietnia 2012r. o stwierdzeniu wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący wnioskiem z [...] lipca 2005 r. zwrócił się do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: Kierownik ARiMR) o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych na rok 2005. We wniosku zadeklarował do płatności na zalesianie działkę rolną A położoną na działce ewidencyjnej Nr [...] o łącznej powierzchni 0,66 ha. Strona wnioskowała o przyznanie następujących płatności:

1. wsparcia na zalesianie: na terenach o korzystnej konfiguracji - drzewa iglaste - 0,14 ha; na stokach o nachyleniu powyżej 12° - drzewa iglaste - 0,33 ha i drzewa liściaste - 0,19 ha;

2. premii pielęgnacyjnej (bez zastosowania repelentów): na terenach o korzystnej konfiguracji - 0,14 ha; na stokach o nachyleniu powyżej 12° - 0,52 ha;

3. premii zalesieniowej dla producenta rolnego uzyskującego co najmniej 20% dochodu z rolnictwa do powierzchni 0,66 ha.

Kierownik ARiMR postanowieniem z [...] października 2005r. nr [...] orzekł o spełnieniu niezbędnych warunków we wniosku o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych. Następnie decyzją z [...] czerwca 2006 r., nr [...] przyznał Skarżącemu pomoc na zalesianie w łącznej kwocie 4778,80 zł, w tym z tytułu:

1. wsparcia na zalesienie w wysokości 3406 zł - płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia;

2. premii pielęgnacyjnej w wysokości 448,80 zł - płatna corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia;

3. premii zalesieniowej w wysokości 924 zł - płatna corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia.

W wyniku przeprowadzonej kontroli w dniu [...] maja 2011 r. na miejscu metodą inspekcji terenowej ustalono zgodnie z Protokołem z czynności kontrolnych Nr [...], że na działce rolnej A położonej na działce ewidencyjnej Nr [...] faktyczna powierzchnia całkowita zalesienia jest mniejsza niż deklarowana, tj. ogólna powierzchnia zalesiona wynosi 0,59 ha, przy deklarowanej 0,66 ha. Ponadto stwierdzono, że obszar zalesienia składa się z dwóch części: o powierzchni 0,42 ha oraz 0,17 ha. Deklarowany udział gatunków drzew iglastych stanowił 71,21% ogólnego deklarowanego do zalesienia areału, natomiast stwierdzony udział wynosił 74,58%. Ponadto ustalono, że plan zalesienia przewidywał użycie repelentów, których stosowania Strona nie deklarowała we wniosku.

Postanowieniem z [...] września 2011r., nr [...] Kierownik ARiMR wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych zakończone decyzją własną z [...] czerwca 2006 r. i następnie decyzją z [...] stycznia 2012 r., nr [...] stwierdził wydanie decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa.

W wyniku rozpoznania odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] marca 2012 r., uchylił decyzję Kierownika ARiMR z [...] stycznia 2012 r. i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

Kierownik ARiMR decyzją z [...] kwietnia 2012 r., nr [...] ponownie stwierdził wydania decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa. Organ wyjaśnił, że w związku z upływem 5-letniego terminu, o którym mowa w art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) ograniczył się jedynie do stwierdzenia wydania decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa (art. 151 § 2 k.p.a.).

Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] czerwca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika ARiMR z [...] kwietnia 2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyniku rozpoznania skargi wyrokiem z 18 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Wr 427/12 oddalił skargę Strony na decyzję Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2012 r.

Pismem z 16 kwietnia 2014r. Skarżący zwrócił się o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2012r., nr [...]. Do wniosku Strona załączyła opinię geodety uprawnionego z 31 marca 2014r. wraz ze szkicem kontrolnym z których wynikało, że stwierdzono rozbieżności pomiędzy szkicem pomiaru działek rolnych 1 (spr. [...]) z [...] maja 2010r. (winno być 2011), jak również z protokołem czynności kontrolnych nr [...] z [...] maja 2011r. Strona na podstawie tej opinii wskazała, że Inspektorzy Terenowi ARiMR pominęli przy sporządzaniu protokołu pomiary powierzchni strefy buforowej od strony działki nr [...] i powierzchnię drogi gruntowej. Dlatego też dokonane przez nich pomiary były nieprawidłowe.

Postanowieniem z [...] czerwca 2014r., nr [...] organ I instancji wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] czerwca 2012 r. i następnie decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z [...] czerwca 2012 r.

W wyniku rozpoznania odwołania Prezes ARiMR decyzją z [...] sierpnia 2014 r., nr [...] uchylił decyzję Dyrektora ARiMR w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie organu I instancji prowadzone było z naruszeniem art. 10 k.p.a.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania Dyrektor ARiMR decyzją z [...] października 2014 r., nr [...] odmówił uchylenia swojej decyzji z [...] czerwca 2012r., nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika ARiMR z [...] kwietnia 2012 r. o stwierdzeniu wydania decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa.

Rozpoznając sprawę na skutek złożonego odwołania Prezes ARiMR zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dyrektora ARiMR z [...] października 2014 r. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przytoczył podstawy prawne mające zastosowanie w sprawie i wyjaśnił, że Strona jako podstawę wznowienia wskazała art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., tj., że w ocenie Skarżącego dane zawarte w protokole z kontroli na miejscu Nr [...] z [...] maja 2011 r. były fałszywe, czego dowodem miała być opinia geodety uprawionego z 31 marca 2014r.

Organ odwoławczy stwierdził, że wzruszenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. może nastąpić jedynie w przypadku łącznego wystąpienia ściśle określonych warunków, którymi są, że w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu oraz że sfałszowanie dowodu było stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Od tego warunku kodeks postępowania administracyjnego wprowadza dwa wyjątki. Pierwszy określony w art. 145 § 2 k.p.a. i wówczas organ może wznowić postępowanie przed stwierdzeniem fałszu dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli łącznie wystąpią dwie przesłanki: tj. fałsz dowodu jest oczywisty i wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Drugi wyjątek wprowadzony art. 145 § 3 k.p.a. w myśl którego wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. może nastąpić, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte wskutek przedawnienia lub innych prawnie określonych przyczyn.

Dokonując analizy sprawy Prezes ARiMR stwierdził, że przedstawione przez Stronę dowody w postaci opinii geodety uprawnionego oraz szkic pomiaru, które zawierają dane odbiegające od danych zawartych w ww. protokole nie dowodzą, że ten protokół został sfałszowany. Dane zawarte w kwestionowanym przez Skarżącego protokole są prawdziwe i nie budzą żadnych wątpliwości co do ich prawdziwości. Dokument taki został bowiem wystawiony przez instytucje (osoby) do tego upoważnione, treść dokumentu odpowiada rzeczywistości, a ponadto dokument posiada treść niezmienioną, tj. tą którą nadała mu wystawca. Wszystkie te okoliczności powodują, że ww. protokół z kontroli na miejscu nie jest sfałszowany (jest prawdziwy). Co istotne sfałszowanie dowodu musi być potwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. Takiego orzeczenia Strona nie przedstawiła. Również organ ten nie stwierdził aby w sprawie wystąpiły wyjątki od opisanej zasady przewidziane w art. 145 § 2 i 3 k.p.a.

W ocenie Prezesa ARiMR organ I instancji zasadnie wydał decyzję z [...] października 2014 r. o odmowie uchylenia decyzji z [...] czerwca 2012 r. o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Kierownika ARiMR z [...] kwietnia 2012 r. o stwierdzeniu wydania decyzji dotychczasowej z naruszeniem prawa.

Pismem z 12 stycznia 2015r., uzupełnionym pismami z 5 stycznia 2015r. i 30 maja 2015r. Skarżący złożył skargę na ww. decyzję Prezesa ARiMR z [...] grudnia 2014r. wnosząc o jej uchylenie w całości:

- jako wydanej na podstawie postępowania w trakcie którego doszło do wielokrotnego rażącego naruszenia prawa;

- opierającej się na protokole z czynności kontrolnych nr [...], który jest dokumentem niewiarygodnym zarówno pod względem formalnym jak i faktycznym;

- jako naruszającej generalną zasadę art. 8 k.p.a. mówiącą o przejrzystym, uczciwym i sprawiedliwym prowadzeniu postępowania.

Ponadto Strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania wg załączonego rozliczenia.

Decyzji organu I instancji Strona zarzuciła naruszenie art. 7, 75, 76, 77, 80, 107 § 3 k.p.a. Natomiast decyzji organu II instancji oprócz powyższych przepisów zarzuciła naruszenie art. 10 § 1 w związku z art. 81 k.p.a.

Skarżący wskazał, że dowody zawarte w protokole z czynności kontrolnych są niezgodne ze stanem faktycznym i prawnym, czego potwierdzeniem są załączone przez niego opinia i szkic.

Dodatkowo Strona wskazała, że organ odwoławczy przed wydaniem decyzji nie poinformował go o zakończeniu postępowania i możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, czym naruszył art. 10 k.p.a. Zdaniem Skarżącego w świetle art. 81 k.p.a. powyższe skutkuje tym, że wszystkie dowody przedstawione przez Prezesa ARiMR, co do których nie miał on możliwości wypowiedzenia się nie mają jakiejkolwiek mocy dowodowej. Wyjaśnił, że wskazane przez niego dowody ujawniły fakty nie znane WSA we Wrocławiu, dlatego też powoływanie się przez organ na ten wyrok jest bezzasadne.

W piśmie z 5 stycznia 2015r. Skarżący wyjaśnił, że sprawa była dwukrotnie rozpatrywana przez WSA we Wrocławiu jednakże, Sąd ten nie podjął próby weryfikacji zarzutów Skarżącego wobec Protokołu z czynności kontrolnych, mimo wielokrotnego kwestionowania jego wiarygodności. W jego ocenie Plan zalesienia działki nr [...], pismo Dyrektora ARiMR z 24 sierpnia 2012r., wniosek o płatność, zaświadczenie Nadleśnictwa W., wypisy z rejestru gruntów przed i po wykonaniu zalesienia, decyzje Starosty W. z [...] maja 2010r. oraz z [...] października 2010 r., opinia geodety uprawionego i szkic z pomiaru kontrolnego wykonanego przez firmę "U." wskazują, że protokół z czynności kontrolnych nr [...] jest nieprawidłowy. Dlatego też Strona zwróciła się o dokonanie weryfikacji twierdzeń Dyrektora ARiMR oraz zapisów protokołu z czynności kontrolnych.

W odpowiedzi na skargę Prezes ARiMR wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona, bowiem organ prowadzący postępowanie nie naruszył ani przepisów prawa materialnego, ani przepisów procesowych w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja w tej sprawie wydana została w toku szczególnego postępowania uregulowanego w Dziale II rozdziale 12 k.p.a., dotyczącego możliwości wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Wnioskując o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2012r. Skarżący powołał się na podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Przypomnieć należy, że jedną z naczelnych zasad postępowania jest zasada trwałości decyzji, wyrażona w art. 16 k.p.a. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. W konsekwencji wzruszenie takich decyzji nie jest poddane pełnej swobodzie, lecz ogranicza się do ściśle określonych przypadków. Wyjątkiem od powyższej zasady są między innymi tryb wznowienia postępowania uregulowany w art. 145 § 1 k.p.a.

Postępowanie uruchamiane na skutek wznowienia postępowania nie jest kontynuacją postępowania instancyjnego i w konsekwencji nie daje podstaw do pełnej merytorycznej kontroli decyzji, którą zakończono sprawę w postępowaniu zwykłym. Instytucja wznowienia postępowania nie jest zatem środkiem, za pomocą którego można wzruszać każdą wadliwą decyzję ostateczną. Tylko jednoznaczne stwierdzenie, że wystąpiła jedna z przesłanek do wznowienia postępowania pozwala na uchylenie pierwotnej decyzji i to tylko wtedy, gdy po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego nie okaże się, że "nowa" decyzja rozstrzygałaby istotę sprawy tak, jak decyzja dotychczasowa. Wznowienie postępowania spowodowane jest zatem wadą postępowania, a nie wadą decyzji.

Wznowienie postępowania ma charakter postępowania nadzorczego w zakresie stwierdzenia wad postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji. Decyzja wydawana w postępowaniu wznowieniowym jest więc decyzją o innej decyzji, a nie decyzją rozstrzygającą sprawę administracyjną jako taką. Jest to postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności decyzji administracyjnych. W przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony - przedmiot postępowania, czyli wskazanie w stosunku do jakiej ostatecznej decyzji ma być prowadzone, wyznacza żądanie strony.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że powyższe wprost związało organ zakresem orzekania. To bowiem wniosek Strony zakreślił ramy orzekania przez organ. Samodzielnie organ nie mógł rozszerzyć tego postępowania o inne ewentualnie występujące podstawy wznowieniowe. Należy podkreślić, że skoro w postanowieniu o wznowieniu postępowania wskazano wnioskowany przez Stronę przepis art.145 § 1 pkt 1 k.p.a., to tylko w granicach tego przepisu i zgłoszonych przez Stronę dowodów lub okoliczności organ wydaje stosowne rozstrzygnięcie.

Postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Bez postanowienia trudno mówić o zainicjowaniu sprawy wznowienia postępowania. Postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 145 § 1 k.p.a.

W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że w ramach postępowania wznowieniowego nie może być oceniana prawidłowość przeprowadzenia postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym, w tym np. prawidłowość uwzględniania wniosków dowodowych strony. Taka ocena może być przeprowadzona jedynie przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1752/2004). Dlatego w postępowaniu prowadzonym w trybie wznowienia organ może oceniać sprawę ponownie, ale tylko w takim zakresie, jaki wynika z branej pod uwagę przesłanki wznowienia. Nie może natomiast dokonywać ponownych ustaleń i oceny materiału dowodowego raz już ocenionego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w tej części, która wykracza poza ramy wyznaczone przesłanką wznowienia (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2006 r., sygn. akt III SA/Wa 1372/06).

Złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, aczkolwiek w ramach sukcesji prawa tożsamości przedmiotu sprawy oraz podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Dlatego też bezzasadny jest wniosek Skarżącego o ponowną weryfikację twierdzeń Strony i dokumentów, które były już oceniane w poprzednio prowadzonym postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym. Sąd w tym postępowaniu tylko i wyłącznie dokona oceny twierdzeń Skarżącego dotyczących fałszerstwa dowodu w kontekście załączonej opinii i szkicu, a nie w całokształcie sprawy do czego nie jest uprawniony na mocy obowiązujących przepisów.

Wobec treści skargi zaakcentować ponownie zatem należy, co podkreślał już także organ, że postępowanie wznowieniowe toczy się w bardzo zawężonych ramach, a przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie, czy zaszły wyjątkowe okoliczności, ściśle wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe warunki uruchomienia nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej, jakim jest wznowienie postępowania, w ocenie Sądu, zasadnie organy uznały, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., które następnie uzasadniałyby uchylenie ostatecznej decyzji Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2012r.

Wskazać należy, że podstawą wniosku Strony o wznowienie postępowania administracyjnego stanowił art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt sprawy, podstawowym argumentem zawartym w skardze przemawiającym zdaniem Strony za naruszeniem przepisów przez Dyrektora ARiMR, a wcześniej Kierownika ARiMR, był fakt, że Protokół z czynności kontrolnych, będący podstawą ustaleń faktycznych, nie jest wiarygodnym dowodem z następujących względów:

- do powierzchni zalesionej nie wliczona została strefa buforowa na granicy z działką nr 424 o powierzchni 0,0180 ha;

- do powierzchni zalesionej nie wliczona została powierzchnia drogi gruntowej, a wynosi ona 0,0185 ha;

- nie zmierzona została powierzchnia zalesiona o nachyleniu ponad 12°, na części II działki nr 431, powierzchnia ta wynosi 0,0556 ha. Potwierdzeniem powyższego jest opinia geodety uprawionego i szkic załączone do wniosku o wznowienie postępowania, a także inne dowody znajdujące się w aktach administracyjnych. Zatem w ocenie Strony protokół z kontroli jest dokumentem niewiarygodnym pod względem formalnym (zgodność z przepisami prawa) i merytorycznym (zgodność ze stanem faktycznym).

Mając zatem na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. wznowienie postępowania na tej podstawie ograniczone jest wystąpieniem łącznym warunków:

- w postępowaniu dowodowym prowadzonym w danej sprawie administracyjnej miało miejsce wystąpienie fałszywego dowodu,

- sfałszowanie dowodu jest potwierdzone w orzeczeniu sądu lub innego organu (z wyjątkiem sytuacji przewidzianej w art. 145 § 2 i 3 k.p.a.),

- fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

Z uwagi na szerokie pojęcie dowodu, wynikające z art. 75 § 1 k.p.a., fałsz dowodu może przejawiać się nie tylko w fałszywych dokumentach, zeznaniach świadków i opiniach biegłych, ale też w fałszu innych dowodów.

Fałsz ten może przybierać przy tym formę fałszu materialnego, a więc co do formy dokumentu, jak i intelektualnego co do treści dokumentu, gdy jego forma jest autentyczna.

Przechodząc do oceny stanowiska organu odwoławczego, w kontekście zarzutów skargi, Sąd stwierdza, że jest ono prawidłowe, usprawiedliwione okolicznościami i przywołanymi na ich poparcie dowodami zgromadzonymi przez organy. Dokonując kontroli orzeczenia Prezesa ARiMR należy wskazać, że powyżej wskazane dwie przesłanki do uchylenia decyzji nie wystąpiły. Po pierwsze, co jest niesporne, sfałszowanie dowodu z dokumentu nie zostało niczym potwierdzone, a w szczególności nie zostało potwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu. Organy administracji i sądy administracyjne nie zastępują bowiem organów postępowania karnego w ustalaniu dokonania, sprawstwa i winy przestępstwa. Poza tym w sprawie nie występuje dowód fałszywy i to zarówno pod względem fałszu materialnego, a więc co do formy dokumentu, jak i intelektualnego co do treści dokumentu, o czym będzie jeszcze mowa poniżej. W sprawie natomiast wystąpiła przesłanka, że dowód (ale nie fałszywy) był podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że od przesłanki potwierdzenia sfałszowanie dowodu przez orzeczenie sądu lub innego organu kodeks postępowania administracyjnego wprowadza dwa wyjątki.

Pierwszy wyjątek określony został w art. 145 § 3 k.p.a., który wskazuje, że z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Zatem przepis ten dotyczy sytuacji, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być w ogóle wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Może tu wchodzić w grę immunitet, amnestia, przedawnienie ścigania czy karania albo abolicja. Powyższe przesłanki także nie zostały spełnione.

Drugi z nich określony jest w art. 145 § 2 k.p.a. i dotyczy możliwości wznowienia, jeszcze przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu, jeżeli jest ono oczywiste, a wznowienie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Zgodnie bowiem z tym przepisem z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2, postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Słusznie w tym kontekście zauważył NSA w wyroku z 18 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 678/12 (LEX nr 1374799), że fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie. Zatem trzeba stwierdzić, że oczywistość fałszerstwa musi dotyczyć cech zewnętrznych fałszu. Dlatego też pomijając dokonywanie już dalszej analizy tego przepisu pod kątem wystąpienia określonego niebezpieczeństwa np. dla życia, trzeba wprost wskazać, że dokument ten w sensie tego przepisu nie jest dowodem oczywiście fałszywym. Ponadto trzeba wyjaśnić, że NSA w Warszawie w wyroku z 5 stycznia 1982 r., sygn. akt II SA 911/81 (ONSA 1982, nr 1, poz. 4) zasadnie wyjaśnił, że organ administracyjny może, na podstawie art. 145 § 2 k.p.a., wznowić postępowanie z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. również przed stwierdzeniem przez sąd lub inny organ sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa, jednakże tylko w okolicznościach wskazanych w tym przepisie. Wznowienie postępowania i uchylenie decyzji ostatecznej z powyższych przyczyn bez wyjaśnienia, na czym polegało sfałszowanie dowodów, na których oparto poprzednią decyzję, i w okolicznościach nieodpowiadających hipotezie z art. 145 § 2, stanowią rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w wyniku takiego wznowienia.

Przy ocenie cytowanej "oczywistości" należy zachować daleko idącą ostrożność, ażeby nie doprowadzić do sytuacji, w której po zakończeniu postępowania wznowieniowego zapadnie wyrok wykluczający np. fałsz dowodu, który legł u podstaw wydanej decyzji lub stwierdzający brak popełnienia przestępstwa towarzyszącego wydaniu decyzji. Jeżeli zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. budzi jakiekolwiek wątpliwości, organ jest zobowiązany do odmowy uchylenia ostatecznej decyzji - por. wyrok WSA z 23 marca 2004 r. sygn. akt III SA 2545/02, wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 747/07, wyrok NSA z 20 stycznia 2012 r., sygn. II FSK 997/10, a także poglądy doktryny wyrażone co do analogicznych jak w k.p.a. przepisów Ordynacji podatkowej: Barbara Adamiak [w:] Ordynacja podatkowa, Komentarz 2011 – B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki .

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie przesłanka "oczywistości" nie jest spełniona. W znaczeniu semantycznym "oczywiste" oznacza, pewne, jasne, niebudzące wątpliwości, rzucające się w oczy. Zatem przez oczywistość fałszu dowodu należy rozumieć przypadki, gdy przy prostym zestawieniu dowodu ze stanem faktycznym wynika, że dokument został przerobiony.

W sprawie podstawę wydania decyzji, co do której Strona wnosiła o wznowienie postepowania stanowił protokół z kontroli na miejscu Nr [...] z [...] maja 2011 r. Zdaniem Skarżącego dokument ten jest niewiarygodny, gdyż przedstawione przez niego dowody w postaci opinii geodety uprawnionego oraz szkic pomiaru, zawierają dane odbiegające od danych zawartych w ww. protokole. W ocenie Sądu natomiast powyższe dowody w żaden sposób nie dowodzą że ten protokół został sfałszowany. Mogą one jedynie sugerować, że w poprzednio prowadzonym postępowaniu należało przeprowadzić dodatkowe postępowanie. Powyższe jednakże nie może być oceniane przez tutejszy Sąd z racji zakresu art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 16 k.p.a. Słusznie także zauważyły organy, że dane zawarte w kwestionowanym przez Stronę protokole nie budziły i nie budzą wątpliwości co do ich prawdziwości. Dokument taki został wystawiony przez instytucje (osoby) do tego upoważnione, treść dokumentu odpowiada rzeczywistości, a ponadto dokument posiada treść niezmienioną tj. tą którą nadała mu wystawca. Wszystkie te okoliczności powodują że ww. protokół z kontroli na miejscu nie jest sfałszowany. Co również jest istotne dokument ten był poddany kontroli i to zarówno w postępowaniu kontrolnym (strona wnosiła co do tego protokołu określone zastrzeżenia), administracyjnym (na jego podstawie wydano decyzje i był on przedmiotem wniosków i odwołania Strony), a także co w szczególności należy podkreślić sądowoadministracyjnego. Zatem treść tego dokumentu w zestawieniu z pozostałymi dokumentami złożonymi przez Stronę i zgromadzonymi w aktach sprawy była oceniana pod względem wartości dowodowej tego dowodu z dokumentu. Obecnie Strona jako kontrdowód wobec dowodu z dokumentu przestawia opinię geodety uprawionego i szkic z pomiaru działek. W tym miejscu trzeba zwrócić uwagę, że jak już wyżej było wskazane, dowód taki winien być złożony w postępowaniu pierwotnym, gdyż postępowanie wznowieniowe nie jest kontynuacją postępowania pierwotnego i jest ze względu na zasadę trwałości decyzji obwarowane bardzo ścisłymi ramami. Odmienne są przede wszystkim zasady rozpoznawania spraw w trybach nadzwyczajnych. W szczególności inna jest waga zakresu przedmiotowego naruszeń prawa uwzględnianych przez organ odwoławczy i inna branych pod uwagę przez organ rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania. Ponownie trzeba podkreślić, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania nie może być wykorzystane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym.

Ponadto i już tylko na marginesie dowód ten w sensie procesowym stanowi tylko wypowiedź strony i nie stanowi dowodu z dokumentu, czy też dowodu z opinii biegłego. Natomiast wypowiedź strony w tym zakresie wraz z pozostałymi dowodami wskazanymi w skardze była już przedmiotem oceny w wyroku WSA we Wrocławiu z 18 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Wr 427/12, gdyż dokumenty te i wypowiedzi Skarżącego znajdowały się w aktach sprawy, a w szczególności były dołączone do skargi na decyzję Dyrektora ARiMR z 22 czerwca 2012r. Strona nie skorzystała ze środków zaskarżenia i wyrok ten zawierający podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie jest obecnie wiążący także dla Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę. Dodatkowo dowody Skarżącego opatrzone są datami 31 marca 2014r (opinia) i 22 marca 2014r. (szkic z pomiaru kontrolnego) a zatem nie odnoszą się do stanu gruntu, który był badany podczas kontroli na miejscu w 2011r. i tym samym nie potwierdzają wadliwości ustaleń dokonanych w protokole z kontroli na miejscu.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że dowód z protokołu z kontroli na miejscu nie jest dowodem sfałszowanym, a tym bardziej fałsz ten nie jest oczywisty, czego stwierdzenie wymagane jest w myśl powołanego art. 145 § 2 k.p.a. Przedstawione przez Stronę dowody wymagałyby dodatkowej analizy i przeprowadzenia dodatkowego postępowania, po to aby można byłoby zakwestionować ustalony w decyzji Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2012r. i zaakceptowany przez Sąd stan faktyczny w sprawie. Powyższe natomiast nie jest dopuszczalne w postępowaniu wznowieniowym, gdyż taki tryb postępowania jest zarezerwowany wyłącznie dla postępowania zwykłego. Dlatego też bak jest podstaw do przyjęcia, że dane zawarte w protokole z czynności kontrolnych Nr [...] z [...] maja 2011 r. są fałszywe.

Dokonując analizy zarzutów skargi Sąd za zasadny uznaje tylko zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. przez organ odwoławczy. Organ ten bowiem istotnie nie zapewnił stronie czynnego udziału w postępowaniu. Jednakże zarzut ten nie mógł przyczynić się do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż nie ma ona jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Takiego też wpływu Strona również nie wykazała. Organ odwoławczy bowiem był związany zakresem żądania Strony zgłoszonym we wniosku o wznowienie sprawy oraz przedstawionymi przez Stronę dowodami. Innych dowodów organ nie przeprowadzał. Dlatego też Strona znała wszelkie dowody zebrane w sprawie, gdyż się z nimi zapoznała na etapie postępowania prowadzonego przed Dyrektorem ARiMR i szczegółowo się do nich odniosła np. w odwołaniu. Dlatego też bezzasadny jest w tym kontekście zarzut naruszenia art. 81 k.p.a.

Bezzasadne są także pozostałe zarzuty skargi, które wynikają najczęściej z nierozumienia nadzwyczajnej instytucji wznowienia postępowania, w której organ nie prowadzi postępowania, tj. nie zbiera nowych dowodów, nie dokonuje analizy sprawy w jej całokształcie, tylko wydaje decyzję o decyzji, o czym szeroko wyżej. Zatem należy uznać, że Prezes ARiMR sprawę rozstrzygną w sposób prawidłowy na podstawie ustalonego w decyzji Dyrektora ARiMR z [...] czerwca 2012r. stanu faktycznego i załączonych do wniosku o wznowienie dowodów. Analiza załączonych przez Stronę dowodów znalazła odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, które odpowiada przepisom k.p.a. i organ w tym zakresie nie przekroczył swobodnej oceny dowodów.

Zarówno argumentacja skargi, jak i dokonana przez Sąd kontrola nie wykazała uchybień, , które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę