Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1608/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: par. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 98 poz 822
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy  finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym  planie dochodzenia do uznania.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 157 poz 1 art. 44
law: Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) NR 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania  rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Dariusz Czarkowski, Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi Grupy Producentów Owoców S. Sp. z o.o. z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia ... lipca 2019 r. nr ... w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla grup producentów owoców i warzyw 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Grupy Producentów Owoców S. Sp. z o.o. z siedzibą w D. kwotę 45017 zł (słownie: czterdzieści pięć tysięcy siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] września 2018r. organ I instancji – Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] którą ustalił stronie –G. [...] sp. z o.o. w D. kwotę nienależnie pobranych środków finansowych, uzyskanych na mocy decyzji o przyznaniu pomocy finansowej wydanych przez Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR:

1. nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. w wysokości 1269 959,53 zł.

Kwota do zwrotu wynosi 600 000,00 zł,

2. nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r, w wysokości 741 106,42 zł.

Kwota do zwrotu wynosi 721 500,00 zł,

3. nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. w wysokości 739 446,13 zł.

Kwota do zwrotu wynosi 525 750,00 zł,

4. nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w wysokości 4 517 249,90 zł

Kwota do zwrotu wynosi 2 076 326,37 zł,

5. nr [...] z dnia [...]lipca 2011 r. w wysokości 6 577 734,18 zł

Kwota do zwrotu wynosi 2 562 641,54 zł,

6. nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. w wysokości 2 129 904,15 zł.

Kwota do zwrotu wynosi 936 900,00 zł.

Łącznie, organ I instancji ustalił kwotę̨ nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej dla grup owoców i warzyw w wysokości 7 423117,91 zl.

Pismem z dnia [...] września 2018 r. Strona odwołała się od ww. decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] 2019r. nr [...]:

- uchylił zaskarżoną decyzję w całości,

- ustalił kwotę nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy finansowej dla grup producentów owoców i warzyw w wysokości 7423 117,91 zł, w tym:

• kwota w wysokości 600 000,00 zł, przyznana decyzją nr [...] z dnia [...]czerwca 2009 r.,

• - kwota w wysokości 721 500,00 zł, przyznana decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2009 n,

• - kwota w wysokości 525 750,00 zł, przyznana decyzją nr [...] z dnia [...]czerwca 2010 r.

• - kwota w wysokości 2 076 326,37 zł, przyznana decyzją nr [...] z dnia [...]listopada 2010 r.,

• - kwota w wysokości 2 562 641,54 zł, przyznana decyzją nr [...] z dnia [...] lipca201Ir.

• - kwota w wysokości 936 900,00 zł, przyznana decyzją nr [...] z dnia [...]grudnia 2011 r.

wraz z odsetkami, liczonymi zgodnie z przepisem § 1 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009r. Nr 98, poz.822). Odsetki zostają naliczone od dnia udostępnienia inwestycji do dnia zwrotu przyznanej kwoty pomocy finansowej:

- od dnia 15.09.2012 r. do dnia 23.12.2014 r. -13% (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2008 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 220, poz. 1434),

- od dnia 24.12.2014 r. do dnia 31.12.2015 r. - 8% (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2014 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1858),

- od dnia 01.01.2016 r. - 5% (obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 stycznia 2016 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (M. P. z 2016 r., poz. 46)),

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia przywołano m. in. następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Z akt sprawy wynika, że Grupa na mocy decyzji Marszałka Województwa L. znak [...] wydanej w dniu [...] maja 2006 r. została wstępnie uznana za grupę̨ producentów owoców i warzyw oraz został zatwierdzony jej plan dochodzenia do uznania.

Zgodnie z planem dochodzenia do uznania (dalej: PDU), zatwierdzonym decyzją Marszałka Województwa L. z dnia [...] października 2010 r. znak sprawy [...] (V zmiana PDU) Grupa realizowała, m.in. inwestycję polegającą na budowie przechowalni owoców z częścią̨ socjalną. Inwestycja jest zlokalizowana w miejscowości M., na zakupionej w tym celu nieruchomości gruntowej. Inwestycja została zaplanowana do realizacji w pięciu etapach:

- I w okresie od 30 maja do 29 listopada 2008 r. o wartości 800 000,00 zł,

- II w okresie od 30 listopada 2008 r. do 29 maja 2009 r. o wartości 962 000,00 zł,

- III w okresie od 30 maja do 29 listopada 2009 r. o wartości 701 000,00 zł,

- IV w okresie od 30 listopada 2009 r. do 29 maja 2010 r. o wartości 2 905 000,00 zł, - V w okresie od 30 maja do 29 listopada 2010 r. o wartości 1 430 000,00 zł.

Ogółem, zgodnie z PDU koszty realizacji inwestycji określono w wysokości 6 789 000,00 zł.

Ponadto Grupa realizowała również inwestycję polegającą na zakupie i montażu linii do sortowania jabłek która zlokalizowana jest w miejscowości M.

Łączna kwota przyznanej i wypłaconej pomocy na inwestycje polegające na budowie przechowalni owoców z częścią̨ socjalną oraz na zakupie i montażu linii do sortowania jabłek wyniosła 7 423 117,91 zł.

Zgodnie z protokołem odbioru końcowego budowa przechowalni owoców z częścią̨ socjalną została zakończoną w dniu 29 listopada 2010 r. Mając na uwadze przepis § ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego, wstępnie uznana grupa producentów owoców i warzyw zobowiązała się̨ do nieudostępniania innemu podmiotowi inwestycji przed upływem 10 lat od dnia oddania do użytku ww. inwestycji. Decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, znak: [...], w dniu [...]lipca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. L. udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku przechowalni owoców z częścią̨ socjalną, zlokalizowaną w miejscowości M., zatem dniem oddania do użytku, a jednocześnie dniem z którym zaczynają̨ obowiązywać́ Stronę̨ zobowiązania wynikające z przepisów szczegółowych w zakresie budowy ww. budynku jest dzień́ 14 lipca 2011 r., a zobowiązanie do nieudostępniania innemu podmiotowi inwestycji trwa do dnia 14 lipca 2021 r.

W odniesieniu do inwestycji polegającej na zakupie i montażu linii do sortowania jabłek (zakup i montaż̇ linii był realizowany w dwóch etapach), Prezes ARiMR informuje, że skoro nabycie ostatniego urządzenia wchodzącego w skład linii do sortowania jabłek nastąpiło w dniu 26 maja 2011 r. (faktura nr [...]), to okres zobowiązania do nieudostępniania inwestycji, określony w § 1 ust. 3 rozporządzenia wykonawczego wynosi 5 lat, a zatem upływa w dniu 26 maja 2016 r.

W dniach [...] czerwca 2017r. pracownicy Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR przeprowadzili kontrolę w siedzibie Grupy, w zakresie zobowiązań określonych w przepisie § 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego. Powyższa kontrola ustaliła, że Grupa udostępniła powierzchnię przechowalni, świadcząc usługę przechowywania owoców oraz świadczyła usługę̨ sortowania na maszynie sortującej (linii sortującej do sortowni jabłek). Potwierdzeniem udostepnienia powierzchni przechowalni są liczne faktury.

Organ podnosi, że nie może przyjąć wyjaśnień́ Grupy w kwestii udostepnienia budynku przechowalni. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt V SA/Wa 929/18 z dnia 30 stycznia 2019 r.: termin ,,udostepnienie jest rzeczownikiem od czasownika "udostępnić́-udostępniać́", który oznacza "ułatwić́ kontakt z czymś́ lub umożliwić́ korzystanie z czegoś́". Strona podniosła w wyjaśnieniach, że: "(...) nie udostępnia przechowalni, tylko bierze pożytek z wydzierżawienia części hal." Mając na uwadze przytoczoną przez Sąd definicję udostępnienia, podpisanie umów dzierżawy na korzystanie z części pomieszczeń́ budynku refinansowanego przez ARiMR jest odpłatną formą udostępnienia, a tym samym niedotrzymaniem warunku określonego w § 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego.

Z wyjaśnień́ Strony będących odpowiedzią̨ na wezwanie organu z dnia [...]listopada 2017 r, wynika, że Strona wynajmuje pomieszczenia dla firmy zajmującej się̨ produkcją opakowań́.

Świadczy także usługi przechowywania i sortowania owoców od członków Grupy oraz od podmiotów trzecich, jak również wynajmuje opakowania. Zarówno z dzierżawy pomieszczeń, jak i z różnego rodzaju usług Grupa uzyskała zysk w wysokości 330 117,25 zł.

Po przeanalizowaniu akt sprawy, Prezes ARiMR stwierdza, że ustalona przez Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR kwota nienależnie pobranych płatności z tytułu pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw została prawidłowo ustalona i wynosi 7 423 117,91 zł. wraz z ustawowymi odsetkami.

W myśl przepisu § 1 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego Grupa zwraca kwotę̨ w wysokości 100 % pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, zwiększoną o odsetki ustawowe liczone od dnia zbycia tej inwestycji lub udostepnienia jej innemu podmiotowi do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej.

Mając na uwadze powyższy przepis:

• budowa budynku przechowalni z częścią̨ socjalną - kwota do zwrotu wynosi 5 258 784,41 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia wydania przedmiotu dzierżawy, tj. od dnia 15 września 2012 r.:

- od dnia 15.09.2012 r. do dnia 23.12.2014 r. - 13% (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 2008 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 220, poz. 1434),

- od dnia 24.12.2014 r. do dnia 31.12.2015 r. - 8% (§ 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2014 r, w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (Dz. U. z 2014 r,, poz. 1858)

- od dnia 01.01.2016 r. - 5% (obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 stycznia 2016 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (M. P. z 2016 r., poz. 46).

• zakup i montaż̇ linii do sortowania jabłek - kwota do zwrot wynosi 2 164 333,50 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia świadczenia pierwszej usługi polegającej na sortowaniu owoców (faktura VAT nr [...]), tj. od dnia 31 stycznia 2016 r.;

- od dnia 31.01.2016 r. - 5% (obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 stycznia 2016 r. w sprawie określenia wysokości odsetek ustawowych (M. P. z 2016 r., poz. 46)).

Podana stopa odsetek obowiązuje na dzień́ wydania decyzji i po wydaniu decyzji może ulec zmianie, w przypadku zmiany przepisów w sprawie wysokości odsetek ustawowych.

Reasumując, kwotę̨ 7 423 117,91 zł wraz z odsetkami ustawowymi należy wpłacić́ na rachunek bankowy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa .

Przepis art. 139 kpa stanowi, iż: "Organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny."

Jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w tym wyroku

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 stycznia 2019 r, sygn. akt V SA/Wa 929/18: "brak prawidłowego rozstrzygnięcia o zwrocie należności wraz z odsetkami stanowi naruszenie przepisu (§ 1 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r.), nie jest bowiem prawidłowe w przedmiotowej sprawie wskazywanie w odniesieniu do odsetek, których zwrot stanowi nałożenie zobowiązania na Stronę̨, swoiste "rozstrzyganie"’ o nich w uzasadnieniu decyzji, a nie w jej rozstrzygnięciu.

Zgodnie z przepisem § 1 ust. 4 rozporządzenia wykonawczego grupa zwraca kwotę̨ w wysokości 100 % pomocy finansowej przyznanej na inwestycję, zwiększoną̨ o odsetki ustawowe liczone od dnia zbycia tej inwestycji lub udostepnienia jej innemu podmiotowi do dnia zwrotu przyznanej pomocy finansowej. Zatem fakt wydania przez organ I instancji decyzji o nienależnie pobranych środkach bez orzekania o odsetkach stanowi rażące naruszenie prawa.

W Odwołaniu Strona powołuje się na publikacje ARiMR umieszczone na stronie internetowej administrowanej przez organ, w której znajdują̨ się̨ pytania i odpowiedzi w zakresie pomocy skierowanej do wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw. Z powyższego Strona wyciągnęła wniosek, że po uznaniu za organizację nie była zobowiązana do nieudostępniania inwestycji zakupionych w ramach realizacji planu dochodzenia do uznania. Jednak zdaniem organu powyższa interpretacja jest błędna, gdyż zgodnie z art. 44 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw, inwestycje zrealizowane na podstawie zatwierdzonego planu dochodzenia do uznania, o których mowa w art. 37 lit. c niniejszego rozporządzenia, na które przyznano pomoc finansową zgodnie z art. 103a ust. 1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007, są finansowane proporcjonalnie do ich wykorzystania co do produktów członków grupy producentów, w odniesieniu do których udzielono jej wstępnego uznania.

Stosownie do ww. przepisów, wstępnie uznane grupy producentów, które otrzymały wsparcie finansowe w wysokości 75% wartości inwestycji ujętych w zatwierdzonych planach dochodzenia do uznania, mogą̨ wykorzystywać́ infrastrukturę̨ zakupioną z ww. dofinansowaniem do zbioru, magazynowania oraz przygotowania do sprzedaży owoców i warzyw, objętych grupą produktów, dla których grupa producentów została wstępnie uznana, pochodzących tylko od jej członków.

Wyżej cytowany art. 44 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011r. nie ma zastosowania po zakończeniu realizacji przez grupę̨ producentów planu dochodzenia do uznania, gdyż̇ dotyczy wypłaty pomocy, a nie zobowiązań́ związanych z otrzymaną pomocą.

A zatem, po zakończeniu realizacji planu dochodzenia do uznania, uznana organizacja producentów owoców i warzyw, może wykorzystywać́ infrastrukturę̨ dofinansowaną w ramach pomocy finansowej na pokrycie części kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, do realizowania obrotu owocami i warzywami spoza grupy produktów wstępnego uznania lub zakupionymi przez organizacje producentów od podmiotów innych, niż̇ członkowie. Jednakże, stosownie do art. 26 ust, 2 ww. rozporządzenia Komisji (UE) Nr 543/2011, organizacja producentów może sprzedawać́ produkty pochodzące od producentów nie będących jej członkami, w odniesieniu do których została uznana (posiadała wstępne uznanie w ramach realizacji planu dochodzenia do uznania), pod warunkiem, że wartość́ tej sprzedaży (skalkulowana na podstawie art. 50 RK(UE) nr 543/2011 jest niższa od wartości sprzedaży owoców i warzyw, wyprodukowanych przez członków organizacji producentów.

Ponadto uznana organizacja producentów owoców i warzyw pomimo zakończenia realizacji planu dochodzenia do uznania, musi dotrzymać podjętych zobowiązań́ w zakresie niezbywania i nieudostępniania innym podmiotom inwestycji i objętych dofinansowaniem w ramach planu dochodzenia do uznania, stosownie do par. 1 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia wykonawczego.

Tym samym, uznana organizacja producentów owoców i warzyw, która jako wstępnie uznana grupa producentów korzystała z dofinansowania inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, nie może sprzedać́ lub udostępnić́ innemu podmiotowi inwestycji objętych pomocą finansową, w terminach określonych w ww. § 1 ust. 1 pkt 3, pod rygorem zwrotu otrzymanej pomocy finansowej z tytułu realizacji planu dochodzenia do uznania, w trybie określonym w § 1 ust. 4 ww. rozporządzenia wykonawczego. I

Wyjątek stanowią̨ przypadki opisane w § 1 ust. 3 ww. rozporządzenia wykonawczego.

Wobec powyższego, z zastrzeżeniem przypadków, o których mowa powyżej, uznana organizacją producentów owoców i warzyw nie może wydzierżawić́, wynająć́, świadczyć́ usługi lub użyczyć́ innemu podmiotowi, przedmiotu inwestycji objętej dofinansowaniem w ramach planu dochodzenia do uznania, w okresie 5 lat od dnia nabycia narzędzia, maszyny, urządzenia lub samochodu ciężarowego, oraz w okresie 10 lat od dnia nabycia lub oddania do użytku budynku lub budowli.

Prezes ARiMR stwierdza, iż Grupa po uzyskaniu uznania za organizację producentów mogłaby wykorzystać́ inwestycje zakupione w ramach PDU do produktów zakupionych od innych osób niż̇ członkowie Grupy oraz spoza grupy produktów w ramach których została uznana, pod warunkiem, że wartość́ sprzedaży ww. produktów (skalkulowana na podstawie art. 50 rozporządzenia nr 543/2011) jest niższa, od wartości sprzedaży owoców i warzyw wyprodukowanych przez członków organizacji producentów. Natomiast nie może udostępnić́ inwestycji podmiotom trzecim, co w niniejszej sprawie Grupa uczyniła.

Organ podnosi jednocześnie, że art. 44 rozporządzenia Komisji UE Nr 543/2011, zgodnie z którym, wstępnie uznane grupy producentów mogą wykorzystywać́ infrastrukturę̨ zakupioną ze wsparciem finansowym wyłącznie dla owoców i warzyw objętych grupą produktów, dla których grupa producentów została wstępnie uznana, pochodzących tylko od jej członków, nie ma zastosowania po zakończeniu realizacji przez grupę̨ producentów planu dochodzenia do uznania. Jednak zdaniem organu jest zasadnicza różnica pomiędzy wykorzystaniem przez Grupę inwestycji zrealizowanych w ramach PDU do szerszego grona produktów lub zakupionych od osób nie będących członkami grupy, a udostępnieniem tych inwestycji (czyli ich wykorzystywaniem)podmiotom trzecim.

Strona podnosi w odwołaniu, że organ I instancji nie wziął pod uwagę̨ przepisu §1ust. 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którym: " Grupa może udostępnić́ inwestycję: innemu podmiotowi na podstawie umowy określającej okres i warunki wykorzystywania inwestycji przez ten podmiot, jeżeli w wyniku wystąpienia zjawisk atmosferycznych, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2009 r. w sprawie określenia przypadków, w których spadek wartości produkcji sprzedanej wystąpił z przyczyn niezależnych od wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw (Dz. U. Nr 27, poz. 166), wystąpił okresowy brak możliwości pełnego wykorzystania inwestycji w zakresie, o którym mowa w ust 1 pkt 1 lit. c i d;

Jak wynika z wyjaśnień́ Strony powódź́, która miała miejsce w 2010 r. zniszczyła w 90% produkcję jabłek w gospodarstwach członków Grupy, a odbudowa sadów trwa co najmniej 5 lat. Zdaniem Grupy powyższa okoliczność́ wpisuje się̨ w przepis § 1 ust. 3 pkt. 1 rozporządzenia wykonawczego i powinna zostać́ uwzględniona przez organ.

Jednakże zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2009r. "Uznaje się̨, że spadek wartości produkcji sprzedanej wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw wystąpił z przyczyn niezależnych od tej grupy lub organizacji, jeżeli spowodowany jest on bezpośrednio wystąpieniem; 1)huraganu,2)powodzi,3)deszczu nawalnego,4)gradu,5)pioruna,6)obsunięcia się ziemi,7)lawiny,8)suszy,9)ujemnych skutków przezimowania,10)przymrozków wiosennych - w rozumieniu przepisów art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. Nr 150, poz, 1249, zpóśn. zm.)

Natomiast, jak wynika z art. 150 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1580/2007 z dnia 21 grudnia 2(07 r. ustanawiającego przepisy wykonawcze do rozporządzeń́ Rady (WE) nr 2200/96, WE) nr 2201/96 i (WE) nr 1182/2007 w sektorze owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2007.350.1 z póżn. zm.) dotyczącego siły wyższej i okoliczności nadzwyczajnych: "Jeśli na mocy niniejszego rozporządzenia lub rozporządzenia (WE) nr 1182/2007, mają być nałożone sankcje lub wycofane korzyści lub uznanie- nie są one nakładane lub wycofywane w przypadkach zaistnienia siły wyższej lub innych nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 40 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 1782/2003.

Przypadek zaistnienia siły wyższej musi jednak zostać zgłoszony wraz z odpowiednimi dowodami satysfakcjonującymi właściwy organ, temu organowi w ciągu dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym zainteresowana osoba była w stanie to zrobić́. "

Z dokumentów znajdujących się̨ w aktach sprawy, w szczególności z pisma Strony z dnia [...] czerwca 2010 r. ,oraz z decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. wynika, iż zgłoszenie siły wyższej nie dotyczyło spadku wartości produkcji sprzedanej, o którym mowa w § 1 ust, 3 pkt 1 rozporządzenia wykonawczego i które to dawałoby Stronie możliwość́ udostępnienia inwestycji podmiotom trzecim w okresie istnienia zobowiązań́, a dotyczyło niezrealizowania w terminie inwestycji budowlanych. Z wyjaśnień́ Strony wynika wprost, iż w dniach 21 maja 2010 r. oraz 6 czerwca 2010r.zostały przerwane wały przeciwpowodziowe i w ciągu kilkunastu godzin woda zalała budowę, dokonując zniszczeń́ materiałów budowlanych i uniemożliwiła kontynuowanie prac budowlanych. Dopiero po osuszeniu terenu możliwe będzie kontynuowanie prac budowlanych. W związku z tą sytuacją (zaistnienia siły wyższej) Strona zwróciła się do organu I instancji o umożliwienie złożenia niezbędnych dokumentów w późniejszym terminie. Organ I instancji przychylił się do powyższej prośby, jednakże w swojej decyzji zaznaczył, iż zastosowanie siły wyższej oraz nienałożenie na Grupę̨ sankcji i wycofania jej korzyści, dotyczy zobowiązań́ Grupy wyłącznie za okres, w trakcie i po wystąpieniu powodzi.

Decyzję organy odwoławczego zaskarżyła w całości strona zarzucając jej:

1. naruszenie przepisów postepowania skutkujące nieważnością̨ postępowania w całości tj.. art 156 § 1 pkt 3 w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postepowania administracyjnego (dalej kpa i poprzez wydanie decyzji w sprawie która była uprzednio przedmiotem ostatecznej i prawomocnej decyzji administracyjnej Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] czerwca 2019 r. (sygn. [...]) wydanej jako konsekwencja realizacji prawomocnego wyroku WSA z Warszawie z dnia 30 stycznia 2019 n (sygn. V SA/ Wa 929/18) ponadto w przypadku braku uwzględnienia nieważności zarzucono również̇;

2. naruszenie przepisów postepowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art.138 § 1 pkt 2, art. 138 § 2 w zw z art.139k.p.a poprzez ich błędne zastosowanie w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji co doprowadziło do naruszenia zasady reformationis in peius i w konsekwencji pogorszenia sytuacji skarżącej w wyniku wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym. Wydanie przedmiotowej decyzji powstało na podstawie błędnego uznania, że decyzja organu pierwszej instancji rażąco narusza prawo podczas gdy dostrzeżony i wskazany przez organ błąd będący podstawą uchylenia decyzji jest błędem innej kategorii niż powodującej nieważność́ postepowania i organ powinien utrzymać́ w mocy decyzję lub cofnąć́ do ponownego rozpatrzenia wskazując naruszenie przepisów postępowania mających wpływ na wynik postępowania czego jednakże nie uczynił

b) art. 77 § 1 k.p.a zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać́ i rozpatrzyć́ cały materiał dowodowy, a wyraz temu winien dać́, w myśl art 107 § 3 k.p,a., w uzasadnieniu decyzji, podczas gdy organ w niniejszej sprawie nie brał pod uwagę̨ wielu okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, kluczowych przy ustaleniu ewentualnej konieczności zwrotu dotacji oraz jej wysokości, nienależycie uzasadnił decyzję, a także zawarł w niej ogólnikowe twierdzenia dotyczące kwestii zawartych w odwołaniu,

c) art. 11 k.p.a. w związku z art 8 k.p.a. poprzez naruszenie ogólnej zasady przekonywania strony przez organ poprzez całkowicie niedostateczne i niepełne wyjaśnienie przesłanek, jakimi kierował się̨ organ, wydając zaskarżoną decyzję przez co wynik decyzji oraz podstawy na jakich oparł się̨ organ pozostają̨ niejasne i dodatkowo stojące oczywiście w sprzeczności z dotychczasową praktyką organu administracji która została w rażący sposób naruszona;

d) art 80 k.p.a w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów, w tym przeprowadzenie pobieżnej oceny dowodów oraz braku ustaleń́ czy faktycznie wskazane dokumenty "najmu’' odpowiadają̨ pojęciowo słowu "udostepnienie" i czy w efekcie wypełniały dyspozycję przepisu powodującą konieczność́ zwrotu dotacji, a w konsekwencji uznania, że w stanie faktycznym zaszła przesłanka zawarta w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w § 1 ust. 4 pkt 2 zd. pierwsze w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania obowiązującą w tym stanie faktycznym i jednoczesne błędne uznanie, że nie zaszły okoliczności określone w§ 1 ust 4 pkt. 2 w zw. z§ 1 ust. 3 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w zw. z § 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2009 r. w sprawie określenia przypadków, w których spadek wartości produkcji sprzedanej wystąpił z przyczyn niezależnych od wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw( dz.u. Nr 27, poz. 166) oraz art 3 ust. 2 pkt 3 lit. a Ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

e ) art 107 k.p,a w zw. z art. 6 oraz art. 9 k.p.a. poprzez brak obligatoryjnych elementów decyzji w postaci braku zamieszczanie w niej podstawy prawnej co skutkuje utrudnieniem dokonania oceny na jakich podstawach organ wydał przedmiotową decyzję co narusza podstawowe gwarancje zabezpieczające prawidłowy udział strony w postepowaniu.

3) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci niezastosowania § 1 ust. 4 pkt. 2 w zw. z § 1 ust 3 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 n w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania w zw. z § 1 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2009 r. w sprawie określenia przypadków w których spadek wartości produkcji sprzedanej wystąpił z przyczyn niezależnych od wstępnie uznanej grupy producentów owoców i warzyw lub organizacji producentów owoców i warzyw (Dz. U. Nr 27, poz. 166) oraz art 3 ust 2 pkt. 3 lit. a Ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich i w konsekwencji uznanie, że nie zaszły okoliczności wyłączające możliwość́ udostępnienia inwestycji.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła:

- na podstawie art 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a stwierdzenie nieważności decyzji w całości z powodu wystąpienia przesłanek określonych w art 156 k.p.a, (a dokładnie art 156 § 1 pkt3k.p.a);

- na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit a oraz lit c p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i w konsekwencji o uchylenie zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie;

- na podstawie art 200 p.p.s.a, w zw. z art 205 p.p.s.a. o zasadzenie kosztów wedle norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego;

- na podstawie art 106 § 3 p.p.s.a o przeprowadzenie dowodów z dokumentów dołączonych do skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Sąd zważył co następuje:

Wniesienie skargi skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Po analizie materiałów dowodowych oraz treści uzasadnienia wyroku zapadłego w sprawie tut. Sądu o sygn.. akt VSA/Wa 929/18 sąd stoi na stanowisku iż aktualnie problemem w sprawie niniejszej jest w szczególności to jaka ostatecznie kwota została ustalona jako kwota nienależnie pobranych środków finansowych uzyskanych na mocy decyzji Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR nr [...] z dnia [...] lipca 2011r. Kwota ta stanowi bowiem składową część większej kwoty tj. 7423 117,91 zł uznanej w sprawie niniejszej za nienależnie pobrane środki finansowe z tytułu pomocy przyznanej skarżącej. Sąd podkreśla, że z uzasadnienia wyroku o którym wyżej mowa (sygn.. V SA/Wa 929/18) który jest prawomocny wynika m. in że:

1. w dniu [...] lipca 2011r. Dyrektor L. OR ARiMR wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanej grupy producentów i owoców i warzyw (skarżącej w sprawie niniejszej). Zgodnie z tą decyzją skarżącej przyznano 6 577 734,18 zł.

2. Po długotrwałym postępowaniu decyzją z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...] Dyrektor L. OR ARiMR ustalił grupie (skarżącej w sprawie niniejszej) do zwrotu kwotę 795286,56 zł nienależnie pobranych płatności, a Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. utrzymał ww. decyzję w mocy.

3. W następstwie wniesienia skargi przez grupę tut. Sąd wyrokiem z dnia 30 maja 2017r. sygn. Akt V SA/Wa 1566/16 uchylił decyzję Prezesa ARiMR z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...]

4. Po wyroku wydanym w sprawie o sygn.. akt V SA/Wa 1566/16 Prezes ARiMR decyzją z dnia [...] marca 2018r. nr [...] uchylił w całości decyzję Dyrektora L. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] stycznia 2016r. nr [...], oraz orzekł o ustaleniu skarżącej grupie kwoty nienależnie pobranych środków finansowych uzyskanych na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011r. w wysokości 217933,19 zł wraz z odsetkami

5. Decyzja z [...]marca 2018r. nr [...] wydana przez Prezesa ARiMR również została uchylona (wyrokiem tut. Sądu z dnia 30 stycznia 2019r. w sprawie o sygn.. akt VSA/Wa 929/18).

6. W uzasadnieniu wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt VSA/WA 929/18 tut. Sąd wskazał m. in. że organ powinien wyjaśnić kwestię przedawnienia w odniesieniu do ustalonej należności podlegającej zwrotowi przez grupę mając na względzie datę wydania decyzji przez organ oraz treść art. 3 Rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Mając na względzie sekwencję wyżej opisanych zdarzeń prawnych podnieść trzeba także i to że skarżący podkreśla w skardze, iż ich konsekwencją było wydanie przez Prezesa ARiMR decyzji z dnia [...] czerwca 2019r. nr [...], którą to decyzją należność wynikająca z decyzji z dnia [...] lipca 2011r. nr [...] została prawomocnie umorzona. Jeśli istotnie tak było to kwota do zwrotu określona w związku z decyzją z dnia [...] lipca 2011r. tj. kwota 2562641,54 zł nie mogłaby być częścią składową całkowitej kwoty uznanej za niezależnie pobrane płatności w wysokości 7423117,91 zł.

Znamienne jest przy tym że odpowiedź na skargę nie zajmuje stanowiska w powyższej kwestii i pomija całkowicie w swoich rozważaniach ocenę zarzutu sformułowanego w punkcie pierwszym skargi. Jedynie częściowo odnosi się do niej organ w piśmie z dnia 12 września 2019 r. – k34 akt sądowych.

Rozpoznając sprawę ponownie organu weźmie pod uwagę powyższe. Zajmie stanowisko co do tego jakie znaczenie dla przedmiotowej sprawy ma przywołana przez skarżącą decyzja Prezesa ARiMR z dnia [...]czerwca 2019r. nr [...] (uwzględniając zaprezentowany powyżej pogląd Sądu). Odniesie się także do kwestii przedawnienia należności związanych z poszczególnymi decyzjami przyznającymi pomoc finansową, a wymienionymi w zaskarżonej decyzji.

Reasumując sąd stwierdza że istnienie uzasadnionych wątpliwości co do chociażby jednej kwoty będącej częścią składową kwoty uznanej za niezależnie pobraną przez skarżącą płatność powoduje, iż cała ta kwota musi być uznana na obecnym etapie postępowania za co najmniej wątpliwą, a zatem wymagającą ponownej weryfikacji.

Wobec powyższego uznać należy, iż ocena zarzutów Skargi byłaby aktualnie przedwczesna. W pierwszej kolejności należy bowiem niespornie ustalić, czy i ewentualnie jaka kwota tytułem przyznanej skarżącej pomocy finansowej winna zostać przez z nią zwrócona.

Mając zatem powyższe na względzie sąd na podstawie artykułu 145 §1 punkt 1lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję orzekając jednocześnie o kosztach postępowania sądowego na podstawie artykułu 200 p.p.s.a.

Niejako na marginesie sąd wskazuje, iż wobec treści wyroku złożony w skardze wniosek dowodowy należało uznać za nieuzasadniony.