Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 60/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
6560
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony akt
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (sprawozdawca), WSA Wiesława Achramowicz, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Referent Paulina Zając, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lutego 2013r. sprawy ze skargi E. H. Spółki Akcyjnej na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych I. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; II. orzeka, iż zaskarżona interpretacja indywidualna nie podlega wykonaniu w całości; III. zasądza od Ministra Finansów na rzecz E. H. Spółki Akcyjnej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną indywidualną interpretacją z dnia 21 września 2012r., Dyrektor Izby Skarbowej działając w imieniu Ministra Finansów uznał za nieprawidłowe stanowisko A. (dalej "A.", "Spółka"), przedstawione we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych w związku procesem arbitrażowym, przedmiotem którego było zbycie udziałów i akcji przez podmiot kontrolowany przez Spółkę.

We wniosku o udzielenie indywidualnej interpretacji Spółka przedstawiła następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest spółką publiczną, notowaną na Giełdzie Papierów Wartościowych, jest jednostką dominującą Grupy Kapitałowej, której głównym przedmiotem działalności jest handel artykułami spożywczymi i kosmetyczno - chemicznymi. Spółka posiada (bezpośrednio i pośrednio) akcje lub udziały w spółkach zależnych należących do A. Działa jako spółka holdingowa. Zajmuje się w sposób aktywny tworzeniem bądź przejmowaniem, a następnie zarządzaniem i kontrolowaniem podmiotów zależnych. Głównym zadaniem jest wyznaczanie strategii działania oraz koordynacja i zarządzanie w obszarach centralnych spółek zależnych: finanse, księgowość, prawo, personel, zaś spółki podporządkowane koncentrują się na operatywnych funkcjach zarządzania oraz na działalności produkcyjnej lub usługowej. W 2011 r. Spółka była również zaangażowana w zbycie udziałów w spółce zależnej B. Udziały zostały bezpośrednio zbyte przez podmiot kontrolowany przez A. W tej transakcji A. była aktywnie zaangażowana w cały proces zbycia, poprzez kontakty z doradcami, negocjacje cenowe, etc. działając jako doradca i podmiot zarządzający projektem dla spółki, która faktycznie dokonała zbycia.

Zarząd Spółki w dniu 9 maja 2012 r. skierował do Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej pozew przeciwko C. o zapłatę 431.053.618,65 zł tytułem naprawienia szkody poniesionej w następstwie niewykonania umowy zawartej pomiędzy A. i D. a C. Szkoda wynikała z faktu niesporządzenia przez C. raportu, który stanowić miał podstawę ustalenia ceny za udziały i akcje zbywane na rzecz D.

W wyniku niewykonania zobowiązania przez C. powstał spór o cenę za udziały i akcje pomiędzy A., a D. Postępowanie arbitrażowe zakończono ugodą, polegającą na sprzedaży udziałów i akcji za cenę niższą niż wynikająca z umowy inwestycyjnej pomiędzy A., a D.

Wskutek niewykonania umowy przez C., A. jako doradca oraz spółka będąca bezpośrednim zbywcą udziałów w B. poniosły szkodę poprzez nieuzyskanie ceny - za udziały i akcje sprzedawanych spółek - wynikającej z pierwotnie zawartej umowy pomiędzy A. a D.

W związku z rozpoczęciem procesu arbitrażowego A. będzie ponosić wydatki związane z tym procesem, w szczególności: koszty opłaty arbitrażowej i opłaty rejestracyjnej, koszty arbitrów, doradców prawnych, opinii biegłych i ekspertów wynajętych na potrzeby tego procesu.

W związku z powyższym S. E. zadała następujące pytania:

1.Czy wydatki poniesione przez Spółkę w związku z wyżej opisanym procesem arbitrażowym będą stanowić, zgodnie z ogólną normą wynikającą z art. 15 ust. 1 w powiązaniu z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. Nr 54 poz. 654 ze zm.) – dalej u.p.d.p. koszty uzyskania przychodu niezależnie od rezultatu procesu?

2.Czy przy odpowiedzi pozytywnej na pytanie pierwsze, należy uznać, że koszty te powinny być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w dacie ich poniesienia, w chwili ujęcia ich w księgach Spółki?

Zdaniem A., wydatki poniesione przez nią w związku z procesem arbitrażowym będą stanowić koszty uzyskania przychodu, niezależnie od późniejszego rezultatu procesu, spełnione zostały bowiem przesłanki wymienione w art. 15 ust. 1 u.p.d.p., wydatki zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodu. Jednocześnie wydatki te nie zostały wyłączone z kosztów podatkowych w oparciu

o przepisy art. 16 ust. 1 u.p.d.p. i stanowią koszty pośrednie, o których mowa w art. 15 ust. 4d u.p.d.p. i powinny zostać zaliczone do kosztów w dacie ich poniesienia.

Dochodzone przed Sądem Arbitrażowym roszczenie ma charakter odszkodowawczy i wynika z niewykonania przez kontrahenta – C. umowy zawartej ze A. W ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych nie uregulowano kwestii zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów procesowych, dlatego zastosowanie powinny znaleźć ogólne reguły z art. 15 ust. 1 u.p.d.p. W ocenie A., art. 15 ust. 1 u.p.d.p. nie wymaga, aby poniesiony w celu osiągnięcia przychodu wydatek w każdym przypadku bezpośrednio skutkował uzyskaniem lub zwiększeniem przychodu proporcjonalnie do wielkości tych kosztów. Wystarczające jest poniesienie wydatku tylko w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. W konsekwencji możliwe jest odliczenie wszelkich kosztów, jednak z zastrzeżeniem, że mają one związek z prowadzoną działalnością (bezpośredni lub pośredni), a ich poniesienie ma lub też może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu. Dlatego ewentualny brak bezpośredniego skutku (w postaci konkretnego przychodu), nie dyskwalifikuje wydatku jako kosztu poniesionego w celu osiągnięcia przychodu. Istotne jest przede wszystkim to, czy działanie Spółki spełnia kryterium celowości.

A. wskazała także na interpretację powyższych przepisów w wyrokach: I SA/Gd 1107/10, I SA/Ol 703/09.

Mając na uwadze powyższe A. stoi na stanowisku, że wydatki na postępowanie arbitrażowe prowadzone celem uzyskania odszkodowania z powodu niewykonania usługi przez kontrahenta, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, gdyż są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a wdanie się w spór jest uzasadnione okolicznościami sprawy. Spółka w chwili obecnej poniosła wydatki na opłatę arbitrażową i rejestrową na rzecz Sądu Arbitrażowego przy Krajowej Izbie Gospodarczej, ale przewiduje, że wydatków związanych z procesem będzie więcej i ze względu na wysoką kwotę roszczenia koszty tego procesu również będą istotne.

Spółka nie będzie miała wpływu na finalny wynik procesu arbitrażowego ale w jej ocenie roszczenie jest zasadne. Wskazała także na wyrok WSA w Warszawie III SA/Wa 2256/09, w którym sąd potwierdził, że koszty procesów sądowych mogą stanowić koszty podatkowe, również wtedy gdy proces będzie przegrany. Koszty

prowadzenia sporów sądowych ponoszone są w celach wynikających z art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Ten sam wniosek dotyczy także innych wydatków związanych z podejmowanymi przedsięwzięciami gospodarczymi. Błąd w przewidywaniach przedsiębiorcy co do skuteczności danego nakładu nie eliminuje z góry danego wydatku z kosztów podatkowych. Tylko w przypadku braku istnienia jakiegokolwiek związku z przychodami lub działalnością firmy koszty takie nie podlegałby uwzględnieniu w rozliczeniu podatkowym.

Przedmiotowe wydatki procesowe, ponoszone przez Spółkę, jak również inne związane z jego prowadzeniem (np. zasądzone wyrokiem sądu), mają na celu ochronę interesów prawnych Spółki i zmierzają do uzyskania należnego zadośćuczynienia. Są to więc koszty związane z prowadzoną przez A. działalnością, będące konsekwencją jej funkcjonowania jako podmiotu gospodarczego, które pozostają w pośrednim związku z jej przychodami. Stanowią one koszty uzyskania przychodów w dacie poniesienia, bez względu na skuteczność postępowania w związku z którym powstały.

A. podniosła, iż można doszukiwać się bezpośredniego związku z przychodem, jaki spodziewa się osiągnąć w przypadku pomyślnego dla niej rozstrzygnięcia sprawy, jednak biorąc pod uwagę funkcje jakie spełnia w grupie holdingowej, przedmiotowe koszty należy uznać jako pośrednio związane z przychodami jakie już osiągnęła w związku z opisaną transakcją, przychodami jakie spodziewa się osiągnąć w przyszłości w transakcjach takiego samego i podobnego rodzaju, jak i z przychodami z ewentualnego odszkodowania. Wielość źródeł przychodu, jakim można przypisać ponoszone przez Spółkę koszty oraz fakt medialnego wpływu postępowania na wizerunek Spółki i zarządzanych przez nią podmiotów z grupy holdingowej w przyszłych kontaktach handlowych oznacza, że nie jest możliwe przypisanie ponoszonych kosztów arbitrażu bezpośrednio konkretnemu źródłu/źródłom przychodów i należy uznać, iż są to wydatki pośrednio związane z całokształtem przychodów realizowanych przez Spółkę.

Końcowo A. wskazała, iż jej argumentację potwierdzają wywody zawarte w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 12 stycznia 2011 r., [...], Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 marca 2007 r., [...] oraz Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 28 lutego 2008 r., [...].

Minister Finansów uznając stanowisko A. przedstawione we wniosku za nieprawidłowe w pierwszej kolejności wskazał, iż zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określone zostały w art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Ustawodawca oparł tę konstrukcję na zasadzie klauzuli generalnej z enumeratywnym wyłączeniem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy. Nie wszystkie wydatki poniesione przez podatnika, stanowiące z ekonomicznego punktu widzenia koszty działalności, są kosztem uzyskania przychodów. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, to pomiędzy tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowo - skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie tego przychodu, zachowanie albo zabezpieczenie jego źródła.

Organ podatkowy wskazał, iż w kontekście przywołanego uregulowania w zakresie oceny prawnej konsekwencji materialnych, jakie poniosła A. z tytułu poniesienia opisanych we wniosku wydatków, istotnym jest związek pomiędzy poniesieniem kosztu a uzyskaniem przychodu lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.

W ocenie organu podatkowego, wydatki poniesione przez A. nie spełniają przesłanek do zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów, ze względu na niespełnienie określonej w art. 15 ust. 1 u.p.d.p. przesłanki działania "w celu osiągnięcia przychodu". Wydatki te nie są również wydatkiem dla zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Zgodnie z art. 12 ust. 1 u.p.d.p. przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych, z zastrzeżeniem ust. 4, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie ( Minister łączy poniesione wydatki na arbitraż ze zbyciem akcji, udziałów przez podmiot zależny) Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej (art. 14 ust. 1 u.p.d.p.).

Organ podatkowy uznał, iż w zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku sprzedaż udziałów w spółce zależnej przez podmiot kontrolowany przez

A. przyniosła przychód tylko temu podmiotowi. Spółka działała wyłącznie jako doradca i podmiot zarządzający projektem. Wskazane wydatki nie przekładają się wprost na przychód Spółki, czy też na zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów z tego tytułu. Zbywane udziały stanowiły majątek innej spółki, zatem uzyskany z ich zbycia przychód nie mógł być uznany za osiągnięty przez A.

Jej działania podjęte w celu wyegzekwowania ewentualnego odszkodowania tytułem naprawienia szkody poniesionej na sprzedaży udziałów, biorąc pod uwagę funkcję jaką spełnia w grupie holdingowej, mogą mieć związek z przychodami jakie spodziewa się osiągnąć w przyszłości w transakcjach takiego samego i podobnego rodzaju (utrwalenie wizerunku Spółki na rynku jako wiarygodnego partnera handlowego, który jednak wymaga dotrzymywania zobowiązań kontraktowych i egzekwuje wykonanie umów), jak i z przychodami z ewentualnego odszkodowania.

W ocenie organu podatkowego, ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza wiązać się może z innym podmiotem, tj. spółką zbywającą udziały. Brak jest zatem związku, nawet pośredniego pomiędzy ponoszeniem opłat związanych z dochodzeniem "swoich praw poszkodowanego" przed Sądem Arbitrażowym, jak również z zachowaniem źródła przychodów. Roszczenie A. o zapłatę nie jest związane z jej utraconymi przychodami. Dlatego organ podatkowy uznał, iż wydatki związane z postępowaniem arbitrażowym nie mogą być uznane za koszty podatkowe Spółki na podstawie art. 15 ust. 1 u.p.d.p.

W związku z powyższą oceną, organ podatkowy wskazał, iż ocena momentu zaliczenia do kosztów podatkowych ponoszonych kosztów sądowych pozostała bezprzedmiotowa (pyt. nr 2).

Odnosząc się do powołanych we wniosku wyroków oraz interpretacji organów podatkowych zauważył, że wydane zostały one w innych stanach faktycznych i prawnych.

Po uprzednim wezwaniu organu wydającego interpretację do usunięcia naruszenia prawa Spółka złożyła skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej, a w razie uwzględnienia skargi o orzeczenie, że indywidualna interpretacja nie może być wykonana w całości i zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podtrzymała stanowisko i argumentację zawartą we wniosku i wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa. Zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.d.p. poprzez przyjęcie nieuzasadnionego stanowiska, że wydatki poniesione przez Spółkę w związku z rozpoczęciem i uczestnictwem w procesie arbitrażowym nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu, niezastosowanie art. 15 ust. 4d u.p.d.p. Nadto wskazywała na naruszenie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy art. 121 § 1 w zw. z art. 14h Ordynacji podatkowej polegające na nieuwzględnieniu wskazanego orzecznictwa sądów administracyjnych, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Uwzględnienie dorobku orzeczniczego w zakresie kwalifikacji wydatków jako kosztów podatkowych doprowadziłoby organ podatkowy do odmiennej oceny wniosku.

Zdaniem Spółki wydatki związane z postępowaniem arbitrażowym spełniły warunki z art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Wydatki zostały/zostaną definitywnie poniesione w celu uzyskania przychodów, ewentualnie w celu zachowania lub zabezpieczenia źródeł przychodów i mają związek z działalnością gospodarczą Spółki jako holdingu (koordynatora działań całej grupy kapitałowej), zostały/zostaną właściwie udokumentowane. Nie zostały ujęte w kosztach wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.p. Sam "kwalifikowany" cel poniesienia wydatków jest wystarczający do ujęcia go w kosztach uzyskania przychodów, nawet jeśli końcowo przychód nie zostanie zrealizowany. Ostateczny wynik wszczętej sprawy (arbitrażu), nie może decydować o dopuszczalności zaliczenia danego kosztu, jako kosztu uzyskania przychodu.

Spółka argumentowała wskazując także na orzecznictwo sądów administracyjnych Sa/Gd 3458/95, I SA/Ka 923/97, I SA/Gd 1107/10, I SA/Ol 703/09, II FSK 2597/11, III SA/Wa 2256/09, I SA/Łd 1022/97, oraz interpretacje indywidualne Ministra Finansów [...], [...], [...].

Następnie Spółka kwestionowała pogląd o niewykazaniu, że przedmiotowe wydatki przekładają się wprost na jej przychód, czy na zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodu. Wydatki te nie musza pozostawać w związku bezpośrednim z przychodami z działalności gospodarczej. Wystarczy aby związek celowościowy był pośredni. Podkreślała, że organ podatkowy bezzasadnie nie wiąże kosztów postępowania arbitrażowego z potencjalnym odszkodowaniem jakie Spółka może otrzymać od C., ale z przychodem już zrealizowanym przez inny podmiot z tytułu zbycia udziałów. Nieuprawnione jest także kwestionowanie prawa Spółki do dochodzenia odszkodowania. Spółka, która zbyła

udziały, nie była stroną umowy, z której wynika odpowiedzialność kontraktowa C. względem skarżącej Spółki. Proces dochodzenia odszkodowania powinien być rozpatrywany odrębnie od transakcji zbycia udziałów, tym samym wydatki związane z postępowaniem arbitrażowym, nie mają związku z przychodem z tytułu sprzedaży udziałów w B. Koszty arbitrażu związane są z ewentualnym przychodem Spółki z tytułu odszkodowania od C.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej interpretacji indywidualnej. Podnosił, że skarżąca nie wnosiła o wydanie interpretacji w zakresie kosztów uzyskania przychodu z tytułu otrzymanego przez nią odszkodowania. Konieczność procesu arbitrażowego powiązana została bowiem z transakcją zbycia udziałów w swojej spółce zależnej. Wydatki poniesione w procesie arbitrażowym powiązała z całokształtem przychodów realizowanych przez Spółkę. Nieuzasadnione jest więc twierdzenie zawarte w skardze, że koszty arbitrażu są kosztami poniesionymi w celu osiągnięcia przychodu w postaci odszkodowania należnego skarżącej. Ta kwestia może być rozstrzygnięta w odrębnej sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 8 lutego 2013r. skarżąca Spółka podtrzymała zarzuty podniesione w skardze. Podnosiła, że odpowiedź na skargę nie może zastępować uzasadnienia interpretacji indywidualnej. Konkluzje do jakich doszedł organ na podstawie wybranych fragmentów wniosku są nietrafne i nie wynikają z argumentacji przedstawionej przez Spółkę we wniosku. Zdaniem Spółki wartość rynkowa udziałów posiadanych przez Spółkę w spółce zależnej – sprzedawcy udziałów w T.– po zbyciu udziałów w T. była mniejsza niż wartość, jaką osiągnęłyby te udziały, gdyby C. wykonała swoje zobowiązanie wobec Spółki. Obecnie Spółka dąży do udowodnienia przed Arbitrażem, że w związku ze sprzedażą ww. udziałów poniosła szkodę, która winna być naprawiona poprzez wypłatę odszkodowania. Koszty uzyskania przychodu poniesione na Arbitraż mogą być przypisane bezpośrednio do źródła – uzyskanego odszkodowania, które jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym, bądź jako koszty prowadzenia działalności gospodarczej Spółki jako spółki holdingowej, którą Spółka

prowadzi w szczególności przez zarządzanie portfolio udziałów w spółkach zależnych, łącznie z przeprowadzaniem transakcji zbycia/ nabycia tych udziałów, także przeprowadzonymi w przyszłości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy uprawnienia do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków jakie poniosła i będzie ponosić skarżąca Spółka w zainicjowanym przez siebie procesie przed Sądem Arbitrażowym przy Krajowej Izbie Gospodarczej o odszkodowanie w związku z niewykonaniem umowy zawartej pomiędzy Spółką i D. a C. o wycenę udziałów i akcji.

W ocenie organu, koszty tego postępowania nie stanowią kosztów uzyskania przychodu skarżącej, bowiem wydatki poniesione przez A. nie spełniają przesłanek do zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodów, ze względu na niespełnienie określonej w art. 15 ust. 1 u.p.d.p. przesłanki działania "w celu osiągnięcia przychodu". Wydatki te nie są również wydatkiem dla zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Sprzedaż udziałów w spółce zależnej przez podmiot kontrolowany przez A. przyniosła przychód tylko temu podmiotowi. Spółka działała wyłącznie jako doradca i podmiot zarządzający projektem. Wskazane wydatki nie przekładają się wprost na przychód Spółki, czy też na zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów z tego tytułu. Zbywane udziały stanowiły majątek innej spółki, zatem uzyskany z ich zbycia przychód nie mógł być uznany za osiągnięty przez A. Ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza wiązać się może z innym podmiotem, tj. spółką zbywającą udziały. Brak jest zatem związku, nawet pośredniego pomiędzy ponoszeniem opłat związanych z dochodzeniem "swoich praw poszkodowanego" przed Sądem Arbitrażowym, jak również z zachowaniem źródła przychodów. Roszczenie A. o zapłatę nie jest związane z jej utraconymi przychodami.

Z takim stanowiskiem organu, w ocenie Sądu, nie można się zgodzić.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy.

Przepis ten posługuje się zatem klauzulą generalną. Przepis ten należy interpretować szeroko, jeśli chodzi o związek ponoszonych wydatków z celem, jakim jest osiągnięcie przychodów. Kosztami uzyskania przychodów są zatem wydatki, które bezpośrednio przekładają się na uzyskiwane przychody, bądź ich związek z przychodem jest pośredni, wiążą się z całokształtem funkcjonowania podatnika. Wystarczy, że koszt jest nakierowany na uzyskanie przychodu; tj. podatnik realistycznie zakłada, iż dany wydatek przyniesie w przyszłości skutek w postaci uzyskania przychodu, bądź służy zabezpieczeniu lub rozwojowi działalności przedsiębiorstwa. Oznacza to, że nawet gdy skutek ten nie wystąpi, podatnik będzie miał prawo wydatek poniesiony w celu uzyskania przychodów zaliczyć do kosztów podatkowych.

Możliwość zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów zachodzi tylko wówczas, gdy spełnia on jeden z celów przewidzianych w normie art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Zatem związanie danego wydatku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym dla uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodu. Niezbędne jest też spełnienie jednego z celów określonych w art. 15 ust. 1 u.p.d.p.

W ocenie Sądu, nie może budzić wątpliwości, że ponoszone przez skarżącą Spółkę koszty postępowania arbitrażowego w sprawie z tytułu niewykonania zobowiązania umownego przez C., w którym wystąpiła ona jako powód, związane są z działalnością gospodarczą Spółki jako Spółki dominującej w Grupie Kapitałowej A., której głównym zadaniem jest wyznaczanie strategii działania oraz koordynacja i zarządzanie w obszarach centralnych spółek zależnych: finanse, księgowość, prawo, personel, działającej w realiach sprawy jako doradca na transakcji i podmiot zarządzający projektem dla spółki, która faktycznie dokonała zbycia i nakierowane są na uzyskanie przychodu (odszkodowanie). Nie można też pominąć przedmiotu działalności gospodarczej skarżącej jako spółki holdingowej, którą prowadzi ona w szczególności poprzez zarządzanie portfolio udziałów w spółkach zależnych, łącznie z przeprowadzaniem zbycia/nabycia tych udziałów. W działalności gospodarczej jednym z elementów jej prowadzenia jest dbałość o interesy i wizerunek firmy, stąd decyzję zarządu skarżącej o wystąpienie na drogę procesu w sytuacji niewywiązania się kontrahenta skarżącej ze swoich zobowiązań należało rozważać także w tym aspekcie. Skarżąca we wniosku wykazała zatem związek spornych wydatków z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz celowość i racjonalność spornych wydatków.

Nie można zgodzić się z organem, że ewentualna odpowiedzialność odszkodowawcza wiązać się może z innym podmiotem, tj. spółką zbywającą udziały, gdy się zważy, iż spółka zbywająca udziały nie była stroną umowy, z niewykonania której wywodzi swoje uprawnienia strona skarżąca.

Wbrew stanowisku organu podatkowego zawartemu w odpowiedzi na skargę, z przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego nie wynika, by skarżąca konieczność procesu arbitrażowego powiązała bezpośrednio z transakcją zbycia udziałów w swojej spółce zależnej, bowiem wynika z niego w sposób niebudzący wątpliwości, iż proces ten powiązany jest z niewykonaniem zobowiązania wynikającego z umowy zawartej między stroną skarżącą a C., co wynika także ze stanowiska Spółki zawartego we wniosku o interpretację:

A. stoi na stanowisku, że wydatki na postępowanie arbitrażowe prowadzone celem uzyskania odszkodowania z powodu niewykonania usługi przez kontrahenta, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, gdyż są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a wdanie się w spór jest uzasadnione okolicznościami sprawy".

Przyjęcie zatem przez organ podatkowy, że sporne wydatki nie stanowią w ogóle kosztów uzyskania przychodu skarżącej pozostaje w sprzeczności z treścią art. 15 ust 1 p.d.o.p.

Rozpoznając sprawę ponownie działający z upoważnienia Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej uwzględni interpretacją Sądu. Zajmie ponadto stanowisko co do drugiego z problemów przedstawionych przez stronę.

Na marginesie tylko wskazać należy, iż przywołane przez skarżącą wyroki w sprawach I SA/Gd 1107/10 i I SA/Ol 703/09 dotyczyły innego stanu faktycznego, a nadto zostały uchylone wyrokami NSA w sprawach II FSK 996/11 i II FSK 589/10.)

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1, art. 152 oraz art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2012.270 j.t.) należało orzec jak w sentencji.