Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3870/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 pkt 10, art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 54 poz 654
law: Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - tekst jednolity
article: art. 145 par 1  pkt 1  lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk, Sędziowie sędzia WSA Sylwester Golec, sędzia WSA Anna Sękowska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi E. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz E. z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki kwotę 19.877 zł (słownie: dziewiętnaście tysięcy osiemset siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

E. Inc z siedzibą w Stanach Zjednoczonych (dalej zwana: Skarżącą lub Funduszem) wystąpiła do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych w łącznej kwocie 1.270.897,08 zł pobranym z tytułu dywidend wypłaconych w latach 2009-2011 przez płatników: T. S.A., . S.A. (obecnie: O. S.A.), P. S.A., B. S.A., F. S.A., P. S.A., P. S.A., P. S.A., B. S.A., D. S.A., M. S.A., B. w W. S.A., A. S.A., C. S.A., N. S.A. (obecnie: E. S.A.), B. S.A., I. S.A., A. S.A., P. S.A. oraz P. S.A. oraz K. S.A. (obecnie B. S.A. z siedzibą we W.).

W uzasadnieniu wniosku Skarżąca wskazała, iż jest funduszem inwestycyjnym prawa amerykańskiego zajmującym się działalnością inwestycyjną, w tym inwestowaniem w akcje polskich spółek. Niektóre spółki, w które inwestował Fundusz w latach 2009-2011 wypłacały na Jego rzecz dywidendy. Dywidendy wypłacone przez polskie spółki jako płatników zostały obciążone zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych. Powołując zasadę swobody przepływu kapitału i jej stosowanie do przepływów kapitałowych z państwami trzecimi wskazała na bezpodstawność poboru podatku od wypłaconych Skarżącej dywidend.

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. odmówił Skarżącej stwierdzenia nadpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych, pobranego od dywidend wypłaconych przez polskich płatników w latach 2009 - 2011.

Skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o jej uchylenie i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty poprzez stwierdzenie wnioskowanej nadpłaty.

Dyrektor Izby Skarbowej w W. (dalej zwany: DIS) decyzją z dnia [...] października 2014 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że spór koncentruje się wokół kwestii, czy dochody osiągane przez Fundusz z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki z tytułu dywidend wypłacanych przez polskie spółki w latach 2009-2011 podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p.

Zdaniem DIS zwolnienie określone w ww. przepisie nie obejmuje Skarżącej, gdyż istnieją różnice w sposobie tworzenia i funkcjonowania Funduszu w odniesieniu do polskich funduszy inwestycyjnych powodujące, że nie są to fundusze porównywalne. W szczególności Skarżąca nie była utworzona na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa oraz nie była zarządzana przez podmiot, który prowadziłby swoją działalność na podstawie takiego zezwolenia.

DIS wskazał, że ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz.U. Nr 146, poz. 1546) wprost rozróżnia pojęcie funduszu inwestycyjnego oraz funduszu zagranicznego. Uwzględniając okoliczność, iż ustawa o funduszach inwestycyjnych w sposób konsekwentny posługuje się rozdzielnie pojęciami "fundusz inwestycyjny" i "fundusz zagraniczny", zdaniem DIS ustawodawca dokonuje rozróżnienia funduszy inwestycyjnych pod względem m.in. ich rezydencji. DIS nadmienił ponadto, że zgodnie z wykładnią literalną ustawy o funduszach inwestycyjnych, funduszami inwestycyjnymi działającymi na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych, są wyłącznie fundusze inwestycyjne utworzone i działające na podstawie tej ustawy, których siedziba znajduje się na terytorium Polski.

W ocenie DIS zakres wskazanego w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. zwolnienia obejmuje wyłącznie fundusze polskie, tj. utworzone i działające w oparciu o przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych. Dyspozycją tego przepisu nie zostały więc objęte fundusze zagraniczne jako podmioty utworzone i działające na podstawie przepisów prawa państwa macierzystego, w tym mające siedzibę w Stanach Zjednoczonych. Zdaniem DIS Skarżąca nie została objęta dyspozycją art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., gdyż jest funduszem inwestycyjnym mającym siedzibę w państwie trzecim, tj. w USA.

W art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. wskazano, że zwolnione od podatku są fundusze inwestycyjne, które działają na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, a więc spełniające określone w tej ustawie warunki. Zdaniem DIS z zasady swobodnego przepływu kapitału nie można wywodzić konieczności stosowania bezwarunkowego zwolnienia, jak błędnie twierdzi Skarżąca, wszystkich funduszy inwestycyjnych, w tym z USA. W ocenie DIS warunki wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. w związku z ustawą o funduszach inwestycyjnych, dotyczą wszystkich podmiotów, tj. zarówno funduszy polskich, funduszy z UE i EOG, jak również funduszy z krajów trzecich. Wszystkie te fundusze podlegają takiej samej ocenie.

Odnosząc się natomiast do argumentacji Skarżącej, że zwolnienie określone w ww. przepisie przysługuje Funduszowi na podstawie prawa unijnego w szczególności art. 63 ust. 1 TFUE (56 ust. 1 TWE) oraz art. 12 TWE (art. 18 TFUE) DIS wskazał, że zgodnie z art. 63 TUE istotą swobody przepływu kapitału jest zakaz wprowadzania przez państwa członkowskie ograniczeń w przepływie kapitału w ramach UE oraz w relacjach z państwami trzecimi. Nadmienił, że zgodnie z jednolitym orzecznictwem TSUE, dyskryminacja polega na stosowaniu różnych zasad w porównywalnych sytuacjach lub też na stosowaniu tej samej zasady w różnych sytuacjach (zob. wyroki: w sprawie C-279/93, w sprawie C-80/94). DIS wskazał, że na gruncie prawa wspólnotowego nie można mieć wątpliwości, iż w przypadku gdy sytuacja prawna i faktyczna porównywanych podmiotów (rezydenta i nierezydenta) jest odmienna to nie można uznać ewentualnego zróżnicowanego ich traktowania na gruncie przepisów obowiązujących w państwie rezydenta, za dyskryminujące. W takim wypadku nie mamy do czynienia z naruszeniem zasady swobodnego przepływu kapitału.

Zdaniem DIS zasadnym jest dokonywanie analizy porównywalności Funduszu z funduszami inwestycyjnymi z Polski z uwzględnieniem spełnienia szczególnych warunków ustanowionych przez polskie przepisy w odniesieniu do funduszu inwestycyjnego korzystającego ze zwolnienia podatkowego. DIS wyjaśnił, że zastosowane przez organ I instancji kryteria wyprowadzone były z ustawy o funduszach inwestycyjnych obowiązującej w stanie prawnym dotyczącym niniejszej sprawy. Dodatkowo zostały one z dniem 1 stycznia 2011 r. transponowane przez ustawodawcę do art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. W ocenie DIS polskie organy podatkowe mogą weryfikować czy podmiot działa na analogicznych zasadach jak obowiązujące fundusze inwestycyjne w Polsce. Zdaniem DIS organ I instancji zasadnie dokonał porównywalności na podstawie właściwych kryteriów wynikających z obowiązujących w analizowanym okresie przepisów prawa.

DIS wskazał jaki fundusz inwestycyjny korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego. Następnie wyjaśnił, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz przeprowadzony test porównywalności nie wykazały dostatecznej zbieżności pomiędzy Funduszem z siedzibą w Stanach Zjednoczonych a polskimi funduszami inwestycyjnymi. Wbrew twierdzeniom Skarżącej, Fundusz amerykański nie jest obiektywnie porównywalny z funduszami inwestycyjnymi z siedzibą w Polsce, które podlegają ustawie o funduszach inwestycyjnych, gdyż nie spełnia warunków porównywalności określonych w ww. pkt 3) i pkt 6), tj. nie został utworzony na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa oraz nie był zarządzany przez podmiot, który prowadził działalność na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa. Fundusz w przypadku gdyby chciał prowadzić działalność inwestycyjną zobligowany był jedynie do przesłania zgłoszenia rejestracyjnego i już w momencie jego otrzymania przez Komisję uznawany był za podmiot zarejestrowany. Zdaniem DIS procedura rejestracyjna obowiązująca w Stanach Zjednoczonych nie może być utożsamiana ze znacznie bardziej restrykcyjną procedurą otrzymania zezwolenia, której podlegają fundusze działające na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych.

DIS wskazał również, iż jego zdaniem warunki jakimi obwarowane jest samo uzyskanie zezwolenia przez fundusze z państw członkowskich UE działające na podstawie Dyrektywy 85/611/EWG (zmienionej następnie Dyrektywą 2009/65/WE) są o wiele dalej idące niż jedynie uzyskanie zgłoszenia rejestracyjnego, jak ma to miejsce w przypadku Skarżącej.

DIS wskazał, że warunek powyższy, który został uznany przez ustawodawcę i transponowany do art. 6 ust. 1 pkt 10a lit. c) u.p.d.o.p., dotyczy podmiotów z UE i EOG, w brzmieniu obowiązującym od 2011r., który nie budzi zastrzeżeń Komisji Europejskiej, co do zgodności z prawem wspólnotowym.

Ponadto zdaniem DIS Fundusz nie jest "zarządzany" przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. DIS wyjaśnił, że Skarżąca zleciła Doradcy Finansowemu zarządzanie inwestowaniem i reinwestowaniem aktywów. D. Inc. podlega nadzorowi amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd, a więc działa jako zaakceptowany przez Komisję podmiot zarządzający, jednak Komisja nie wydaje oficjalnego zezwolenia na taką działalność, ale za równoznaczne z zezwoleniem należy uznać fakt, że podmiot ten i jego rola zostały wskazane w oświadczeniach rejestracyjnych Skarżącej, które zostały zaakceptowane przez Komisję poprzez ich publikację na oficjalnych stronach internetowych Komisji. Stosownie do oświadczenia rejestracyjnego – formularza [...] D. Inc. ponosi odpowiedzialność za zarządzanie aktywami Funduszu. Fundusz jest zarządzany z zastosowaniem podejścia opartego na zespole. Zespół inwestycyjny obejmuje Komitet Inwestycyjny złożony z Doradców, menedżerów portfeli wszelkich innych pracowników zajmujących się obrotem.

Z umowy w sprawie doradztwa inwestycyjnego wynika, że Fundusz zatrudnił Doradcę w celu: zarządzania inwestowaniem i reinwestowaniem aktywów, w tym m.in. ciągłego przeglądu, nadzorowania programu inwestycyjnego, ustalenie według własnego uznania papierów wartościowych, które mają być nabyte lub sprzedane, a także części aktywów Portfela, która ma pozostać nieinwestowana, dostarczenia Funduszowi dokumentacji dotyczącej działalności Doradcy. Usługi Doradcy na rzecz Funduszu lub usługi dotyczące Portfela nie mają charakteru wyłącznego i Doradca może dowolnie świadczyć podobne usługi na rzecz innych stron, jeśli nie wpłynie to niekorzystnie na usługi świadczone na rzecz Funduszu lub portfela.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 dyrektywy 85/611/EWG dostęp do prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę zarządzającą podlega wymogowi uzyskania wcześniejszego zezwolenia wydanego przez właściwe władze Państwa Członkowskiego. Zezwolenie przyznane spółce zarządzającej na mocy ww. dyrektywy jest ważne we wszystkich Państwach Członkowskich. Natomiast, zgodnie z art. 5 ust. 2 dyrektywy 85/611/EWG spółka zarządzająca nie może angażować się w działalność inną niż zarządzanie UCITS, którym wydano zezwolenie na podstawie niniejszej dyrektywy, z wyjątkiem dodatkowego zarządzania przedsiębiorstwami zbiorowego inwestowania, które nie są objęte niniejszą dyrektywą i w odniesieniu do których spółka zarządzająca podlega nadzorowi ostrożnościowemu, z zastrzeżeniem jednak wprowadzenia do obrotu w innych Państwach Członkowskich na mocy niniejszej dyrektywy.

Zdaniem DIS powyższe nie może jednak oznaczać, że Fundusz był "zarządzany" przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru nad rynkiem, finansowym państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę. Pełnienie przez D. wobec Funduszu czynności zarządzania portfelem i niektórych czynności administracyjnych nie oznacza jeszcze, że doradca inwestycyjny zarządzał Funduszem. Pomimo, że Fundusz powierzył zarządzanie doradcy to w dalszym ciągu posiadał Radę Powierników/Zarząd, która ma kluczowy wpływ na zarządzanie Funduszem. Ponadto zdaniem DIS funkcje spółki zarządzającej jakie w części przekazano na D., obejmują mniejszy zakres spraw niż przewidziany w ustawie o funduszach inwestycyjnych i dyrektywie 85/611/EWG i nie wypełniają w dostateczny sposób pojęcia "zarządzać" w rozumieniu przedstawionym powyżej. Zdaniem DIS nie można uznać doradcy D. za spółkę "zarządzającą", działającą na podstawie zezwolenia wydanego przez właściwe władze państwa, w którym podmiot ten ma siedzibę.

Skarżąca nie zgodziła się z decyzją DIS i złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: art. 18 i art. 63 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (wersja skonsolidowana: Dz.Urz. UE nr C 326 z 26 października 2012 r., dalej: "TFUE") w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 10 oraz art. 22 u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym w latach 2009-2011, poprzez odmowę równego traktowania Skarżącego pod względem podatkowym w stosunku do krajowych funduszy inwestycyjnych, mimo obiektywnej porównywalności sytuacji ww. podmiotów w zakresie uzyskiwania dochodów z dywidend, a w efekcie naruszenie art. 233 § 1 pkt. 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, ze zm., dalej zwana: O.p.) poprzez niestwierdzenie nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym na rzecz Skarżącej w sytuacji, gdy z akt sprawy wynikało, że wniosek Skarżącej był zasadny.

Decyzji DIS Skarżąca zarzuciła też wadliwość formalnoprawną wynikającą z naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy: art. 120 O.p. poprzez pominięcie w sprawie wiążącego Rzeczpospolitą Polską prawa wspólnotowego i ignorowanie sprzeczności przepisów prawa krajowego z prawem wspólnotowym; art. 210 § 4 w zw. z art. 124 i art. 121 § 1 O.p. poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do całości argumentacji Skarżącej, arbitralne, oderwane od kontekstu rozstrzyganych spraw i sprzeczne z ich istotą przywoływanie tez orzeczeń TSUE na poparcie tez stawianych przez DIS, a także poprzez niespójne uzasadnienie decyzji, co nie może przekonać Skarżącej o słuszności podjętego rozstrzygnięcia.

Skarżąca wywodzi prawo do stwierdzenia na jej rzecz nadpłaty w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób prawnych z faktu niezgodności polskich przepisów regulujących opodatkowanie funduszy inwestycyjnych w latach 2009 - 2011 (tj. w szczególności art. 22 i art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p.), w zakresie odnoszącym się do obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidend przez zagraniczne fundusze inwestycyjne, przy jednoczesnym zwolnieniu z podatku krajowych funduszy inwestycyjnych, z art. 63 TFUE w zw. z art. 18 TFUE. Zdaniem Skarżącej w sytuacji sprzeczności polskich przepisów z prawem wspólnotowym pierwszeństwo należy przyznać prawu wspólnotowemu, a w konsekwencji przyznać nierezydentom takie same przywileje podatkowe, z jakich korzystają rezydenci. Zastosowanie powyższych zasad do niniejszej sprawy powinno skutkować stwierdzeniem niezasadności poboru podatku od dywidend wypłaconych na rzecz Skarżącej.

Skarżąca zarzuciła, że DIS doszedł do konkluzji o braku podstaw do zwolnienia Spółki z opodatkowania w stosunku do uzyskanych w Polsce przychodów z dywidend przyjmując błędne założenie, że zwolnienie krajowych funduszy inwestycyjnych podlega warunkom nałożonym przez akt prawny niebędący ustawą podatkową (tj. ustawę o funduszach inwestycyjnych) oraz dyskryminacyjne rozumienie porównywalności podmiotów, od której prawo wspólnotowe uzależnia nakaz równego traktowania.

Ponadto chociaż DIS nie powołał się wprost na art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 2011 roku, a następnie został zmieniony ustawą, która weszła w życie dnia 4 grudnia 2011 roku, to do oceny stanu faktycznego sprawy w kontekście możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania przychodów Skarżącej osiągniętych w Polsce w latach 2009 - 2011, de facto zastosował z mocą wsteczną ww. przepis u.p.d.o.p. w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 grudnia 2011 roku.

W ocenie Spółki w sprawie nie mają znaczenia przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych. Przepisy te bowiem nigdy nie były i nadal nie są podstawą do nakładania/regulowania obciążeń podatkowych w prawie krajowym, w szczególności przyznania zwolnienia z opodatkowania funduszom inwestycyjnym (rezydentom bądź nierezydentom).

Zdaniem Skarżącej jako nieuzasadnione należy uznać wyliczenie kryteriów, jakie zdaniem DIS powinny spełniać fundusze inwestycyjne z siedzibą w Polsce, aby mogły korzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., a w konsekwencji zastosowanie tych kryteriów do oceny, czy Skarżąca ma prawo korzystać ze zwolnienia z opodatkowania w Polsce na takich samych zasadach jak fundusze krajowe. Powyższe stoi bowiem w sprzeczności z zasadą nakładania/ określania obciążeń podatkowych wyłącznie w drodze ustawy podatkowej, wywodzoną z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Skarżąca podkreśliła, że ustawy o funduszach inwestycyjnych w żadnej mierze nie można uznać za akt z zakresu prawa podatkowego i jako taki może on stanowić jedynie pomocnicze źródło wykładni pewnych odnośników zawartych w ustawach podatkowych.

Skarżąca nadmieniła, że nie ma podstaw do nakładania na fundusze inwestycyjne z państw trzecich, w tym Spółkę, szczegółowych warunków przyznania zwolnienia z opodatkowania, bowiem w świetle bezwarunkowości zwolnienia z opodatkowania krajowych funduszy inwestycyjnych takie działanie stanowi przejaw ukrytej dyskryminacji, sprzecznej z art. 63 i art. 18 TFUE. Ponadto DIS w związku z błędnym rozumieniem porównywalności doszedł do równie błędnego wniosku o niespełnieniu przez Skarżącą warunku spółki zarządzającej, mimo że Skarżąca jest zarządzana przez podmiot, który prowadzi swoją działalność na podstawie zezwolenia właściwych organów nadzoru finansowego państwa siedziby.

DIS nie wziął też pod uwagę przepisów Dyrektywy UCITS, która przewidując możliwość działania funduszy inwestycyjnych niewyznaczających spółki zarządzającej, w swojej preambule wskazuje, że jej wprowadzeniu przyświecało m.in. zwiększenie poziomu bezpieczeństwa funkcjonowania funduszy inwestycyjnych. Skarżąca podkreśliła ponadto, że swoistym nadużyciem jest stwierdzenie DIS, jakoby warunki zwolnienia określone w art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p., w szczególności warunek spółki zarządzającej nie budziły zastrzeżeń Komisji Europejskiej w ramach procedury w sprawie naruszenia nr 2006/4093. Skarżąca stwierdziła ponadto, że Komisja w ramach wspomnianej procedury dostosowania polskiego prawa nie wypowiedziała się w przedmiocie zgodności warunku spółki zarządzającej. W konsekwencji sam warunek spółki zarządzającej nie może stanowić kryterium porównywalności i jako taki powinien być pominięty w stosunku do wszystkich zagranicznych funduszy inwestycyjnych.

Ponadto zdaniem Skarżącej jakkolwiek nieuprawniona, analiza zasad porównywalności Skarżącej do polskich funduszy inwestycyjnych, powinna doprowadzić DIS do wniosku o spełnieniu przez Skarżącą warunku zezwolenia.

Skarżąca wskazała, że wobec wadliwości uzasadnienia decyzji, w szczególności niejednoznacznego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia Skarżącej nie jest w stanie poznać motywów, jakie doprowadziły DIS do uznania wniosku Skarżącej o stwierdzenie nadpłaty w podatku pobranym w latach 2009 -2011 za niezasadny. DIS jedynie w sposób wybiórczy odniósł się do argumentacji przedstawionej we wniosku Skarżącej, czego nie można uznać za pozostające w zgodzie z zasadą zaufania. W ocenie Skarżącej z uzasadnienia decyzji wynika, że rozstrzygnięcie DIS zostało oparte na sprzecznej z prawem wspólnotowym wykładni przepisów u.p.d.o.p., która jednocześnie narusza zasadę praworządności działania organów podatkowych

DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych dalej (Dz. U. Nr 153, poz. 1296 ze zm.) oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego), lub mogło mieć istotny wpływ na ten wynik (w przypadku naruszenia przepisów postępowania).

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo.

Przedmiotem sporu w sprawie jest kwestia zasadności opodatkowania w Polsce zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób prawnych dywidend uzyskanych w latach 2009 – 2011 przez skarżący Fundusz od spółek: T. S.A., T. S.A. (obecnie: O. S.A.), P. S.A., B. S.A., F. S.A., P. S.A., P. S.A., P. S.A., B. S.A., D. S.A., M. S.A., B. S.A., A. S.A., C. S.A., N. S.A. (obecnie: E. S.A.), B. S.A., I. S.A., A. S.A., P. S.A. oraz P. S.A. oraz K. S.A. (obecnie B. S.A. z siedzibą we W.).r..

Zdaniem Funduszu, polskie przepisy regulujące opodatkowanie zagranicznych funduszy inwestycyjnych, w zakresie odnoszącym się do obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od dywidend, przy jednoczesnym zwolnieniu z podatku krajowych funduszy inwestycyjnych są niezgodne z art. 56 TWE.

W opinii Skarżącej, zwolnienie podmiotowe wynikające z art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. powoduje, że fundusze które nie mogą być uznane za podmioty działające na podstawie przepisów polskiej ustawy o funduszach inwestycyjnych, są traktowane w sposób dyskryminacyjny. W efekcie tego dywidendy otrzymane przez fundusze inwestycyjne mające siedzibę w państwach spoza Unii Europejskiej podlegają zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu zgodnie z art. 22 ust. 1 u.p.d.o.p., z uwzględnieniem przepisów umów międzynarodowych o unikaniu podwójnego opodatkowania, zaś dywidendy wypłacane przez krajowe spółki na rzecz krajowych funduszy inwestycyjnych są wolne od podatku.

W ocenie zaś organu podatkowego, zasadnie pobrano od skarżącego Funduszu zryczałtowany podatek dochodowy od osób prawnych na podstawie art. 22 u.p.d.o.p., gdyż nie jest on objęty dyspozycją normy zawartej w art. 6 ust.1 pkt 10 u.p.d.o.p.. Dyspozycją tego przepisu nie zostały bowiem objęte fundusze zagraniczne jako podmioty utworzone i działające na podstawie przepisów prawa państwa macierzystego, w tym mające siedzibę w Stanach Zjednoczonych. DIS wyjaśnił, że ww. przepis stanowi, iż zwolnione od podatku dochodowego od osób prawnych są fundusze inwestycyjne działające na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych. Z art. 1 ustawy o funduszach inwestycyjnych wynika bowiem, iż ma ona zastosowanie wyłącznie do funduszy inwestycyjnych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz do funduszy zagranicznych z siedzibą w jednym z państw członkowskich. W przypadku tych ostatnich ustawa o funduszach inwestycyjnych określa wyłącznie zasady prowadzenia działalności na terytorium Polski. Skarżąca jest natomiast funduszem inwestycyjnym mającym siedzibę w państwie trzecim, tj. poza Unią Europejską.

W odpowiedzi na skargę, DIS zaznaczył, że w zaskarżonej decyzji dokonano analizy porównywalności Funduszu z funduszami inwestycyjnymi z Polski z uwzględnieniem spełnienia szczególnych warunków ustanowionych przez polskie przepisy w odniesieniu do funduszu inwestycyjnego korzystającego ze zwolnienia podatkowego. Analiza ta doprowadziła organ podatkowy do wniosku, iż wbrew twierdzeniom Skarżącej, Fundusz nie spełniał warunków porównywalności określonych w u.p.d.o.p..

Zdaniem Sądu, kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia rozpatrywanej sprawy mają wywody Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej TSUE lub Trybunał) zawarte w wyroku z dnia 10 kwietnia 2014r. w sprawie Emerging Markets Series of DFA Investment Trust Company przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Bydgoszczy (C-190/12).

W powyższym wyroku TSUE stwierdził, że art. 63 TFUE (poprzednio art. 56 TWE) dotyczący swobodnego przepływu kapitału znajduje zastosowanie do sytuacji takiej jak rozpatrywana w sprawie w postępowaniu głównym, w której na mocy krajowych przepisów podatkowych ze zwolnienia podatkowego nie mogą korzystać dywidendy wypłacane przez spółki mające siedzibę w państwie członkowskim na rzecz funduszu inwestycyjnego mającego siedzibę w państwie trzecim, podczas gdy fundusze inwestycyjne mające siedzibę we wspomnianym państwie członkowskim korzystają z takiego zwolnienia. Jednocześnie TSUE podkreślił, że art. 63 TFUE i art. 65 TFUE (poprzednio art. 56 i art. 58 TWE) należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwiają się one przepisom podatkowym państwa członkowskiego takim jak rozpatrywane w sprawie w postępowaniu głównym, na podstawie których ze zwolnienia podatkowego nie mogą korzystać dywidendy wypłacane przez spółki mające siedzibę w tym państwie członkowskim na rzecz funduszu inwestycyjnego mającego siedzibę w państwie trzecim w zakresie, w jakim istnieje pomiędzy tym państwem członkowskim a rozpatrywanym państwem trzecim zobowiązanie umowne do wzajemnej pomocy administracyjnej, które umożliwia krajowym organom podatkowym zweryfikowanie informacji przekazanych ewentualnie przez fundusz inwestycyjny.

Biorąc pod uwagę zawarte w ww. wyroku tezy, wskazać należy, że ocena zgodności art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. z prawem unijnym winna być dokonywana z punktu widzenia art. 63 TFUE, czyli zasady swobody przepływu kapitału.

W szczególności Trybunał przypomniał (pkt 39), iż do środków zakazanych art. 63 TFUE zalicza środki mogące zniechęcać osoby niebędące rezydentami do dokonania inwestycji w tym państwie członkowskim lub które mogą zniechęcić osoby będące rezydentami państwa członkowskiego do dokonywania inwestycji w innych państwach (wyroki TSUE: z dnia 18 grudnia 2007r. w sprawie C-101/05 A, Zb.Orz. s. I-11531; z dnia 10 lutego 2011 r. w sprawach połączonych C-436/08 i C-437/08 Haribo Lakritzen Hans Riegel i Österreichische Salinen, Zb.Orz. s. I-305; wyrok z dnia 10 maja 2012 r. w sprawach połączonych od C-338/11 do C-347/11 Santander Asset Management SGIIC i in.).

Jak wskazał Trybunał w wyroku C-190/12 (pkt 42), różnica w traktowaniu pod względem podatkowym dywidend pomiędzy funduszami inwestycyjnymi będącymi rezydentami a funduszami inwestycyjnymi niebędącymi rezydentami może zniechęcać z jednej strony fundusze inwestycyjne z siedzibą w państwie trzecim do obejmowania udziałów spółek z siedzibą w Polsce, a z drugiej strony inwestorów będących rezydentami w tym państwie członkowskim do nabywania udziałów w funduszach inwestycyjnych niebędących rezydentami (zob. podobnie ww. wyrok TSUE w sprawach połączonych Santander Asset Management SGIIC i in.). Tym samym, takie różne traktowanie, jako działanie uznawane za środek zakazany na mocy art. 63 TSUE, może prowadzić do ograniczenia swobodnego przepływu kapitału (pkt 43 wyroku C-190/12).

Podkreślić również należy, że TSUE wykluczył, aby ograniczenia zasady swobody przepływu kapitału wynikające z regulacji krajowych można uzasadnić koniecznością zachowania spójności systemu podatkowego, czy podziałem kompetencji podatkowych i zachowania wpływów podatkowych. Jednocześnie, Trybunał uznał, że to do sądu odsyłającego należy zbadanie, w ramach sprawy w postępowaniu głównym, czy mechanizm wymiany informacji przewidziany w ramach tej współpracy rzeczywiście umożliwia polskim organom podatkowym zweryfikowanie, w stosownym wypadku, informacji dostarczonych przez fundusze inwestycyjne z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki dotyczących warunków ich tworzenia i działania, w celu ustalenia, czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi Unii (pkt 88 wyroku C-190/12). W sytuacji bowiem, gdy uregulowania danego państwa członkowskiego uzależniają przyznanie korzyści podatkowej od spełnienia warunków, których przestrzeganie może zostać zweryfikowane jedynie w drodze uzyskania informacji od właściwych organów państwa trzeciego, co do zasady prawnie uzasadniona jest odmowa przez dane państwo członkowskie przyznania takiej korzyści, jeżeli, w szczególności z powodu braku umownego zobowiązania dostarczenia przez to państwo trzecie informacji, niemożliwe okazuje się uzyskanie informacji od tego ostatniego państwa (zob. ww. wyrok w sprawach połączonych Haribo Lakritzen Hans Riegel i Österreichische Salinen i przytoczone tam orzecznictwo).

Mając na uwadze powyższe poglądy oraz okoliczność, iż w zakresie współpracy z państwami trzecimi brak jest wspólnych ram prawnych dotyczących współpracy administracyjnej, na wzór obowiązującej w Unii Europejskiej dyrektywy Rady 77/799/EWG z dnia 19 grudnia 1977 r. dotyczącej wzajemnej pomocy właściwych władz państw członkowskich w dziedzinie podatków bezpośrednich (Dz. U. L 336, s. 15 - wyd. spec. w jęz. polskim, rozdz. 9, t. 1, s. 63), zasadne i konieczne jest rozważenie, czy polskie organy podatkowe są w stanie zweryfikować, w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych niebędących rezydentami, czy spełnione są szczególne warunki ustanowione przez polskie przepisy dla funduszy inwestycyjnych.

Odpowiadając na tak postawione pytanie należy zauważyć, że jak słusznie wskazywał skarżący Fundusz, w rozpatrywanej sprawie ramy prawne wzajemnej pomocy administracyjnej pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, umożliwiające wymianę informacji w zakresie stosowania przepisów podatkowych, wynikają w szczególności z art. 23 umowy z dnia 8 października 1974 r. między Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania, a także z art. 4 Konwencji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Rady Europy, podpisanej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych.

Wbrew stanowisku prezentowanemu przez organ odwoławczy, w ocenie Sądu, istniejące pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki zobowiązania umowne, ustanawiające wspólne ramy prawne współpracy i przewidujące mechanizmy wymiany informacji pomiędzy danymi organami krajowymi, pozwalają przynajmniej na podjęcie próby zweryfikowania we współpracy z właściwymi organami Stanów Zjednoczonych Ameryki, iż fundusze inwestycyjne z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki wykonują działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii. Wobec istnienia wskazanych powyżej aktów ustanawiających ramy współpracy, zdaniem Sądu, nie można wykluczyć a priori, że fundusze inwestycyjne z siedzibą na terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki będą w stanie dostarczyć informacje i dowody umożliwiające polskim organom podatkowym dokonanie takiej weryfikacji. Stanowisko to jest zgodne z wyrażanym w wyroku TSUE C-190/12. Podobne stanowisko wyraził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 19 listopada 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1710/14 oraz z dnia 4 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Wa 1457/14, dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl.

W ocenie Sądu jest to okoliczność o tyle istotna, że kluczową w rozpatrywanej sprawie kwestią, a nie rozważoną należycie przez organy podatkowe, jest zagadnienie porównywalności funduszy krajowych i amerykańskich oraz sposób rozumienia tego pojęcia, szczególnie w kontekście zasady niedyskryminacji. Odmienne traktowanie podatników, w świetle powołanych przez skarżący Fundusz zasad traktatowych, może dotyczyć bowiem wyłącznie przypadków, w których obiektywnie sytuacja podatników nie jest możliwa do porównania lub jest to uzasadnione względami ogólnego interesu (patrz pkt 57 wyroku C-190/12 i przywołane tam orzecznictwo).

W ocenie Skarżącej, sytuacja krajowych i amerykańskich funduszy inwestycyjnych w zakresie uzyskiwanych na terytorium Polski dochodów z dywidend jest porównywalna, a wskazane przez organ odmienności nie mogą być podstawą do wyciągnięcia wniosku o braku porównywalności i odmowy zastosowania w stosunku do Skarżącego art. 63 TFUE.

Według natomiast organu odwoławczego, skarżący Fundusz różni się od funduszy krajowych. Dyrektor Izby Skarbowej w W. po przeprowadzeniu analizy wskazał na różnice funkcjonowaniu Spółki i funduszy inwestycyjnych działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych. Organ podatkowy podniósł, że skarżący Fundusz nie prowadzi działalności na podstawie zezwolenia właściwych władz państwa, w którym Fundusz ma siedzibę. Ponadto DIS wskazał, że zgodnie z przyjętym przez polskiego prawodawcę modelem, fundusze inwestycyjne zarządzane są przez odrębną od nich osobę prawną, tj. towarzystwo funduszy inwestycyjnych. Zdaniem DIS, skarżący Fundusz, zarządzany jest przez Zarząd, co przesądza o braku porównywalności Funduszu do polskich funduszy inwestycyjnych.

Zdaniem Sądu, jednak porównania między funduszami należy dokonać w szerszym zakresie niż to uczynił organ.

Jak zaznaczono już wyżej, w cytowanym wyroku TSUE w sprawie C-190/12, Trybunał zwrócił szczególną uwagę na kwestię możliwości zweryfikowania przez organy podatkowe w ramach możliwej pomocy udzielonej przez administrację podatkową w państwie siedziby danego funduszu, informacji przekazanych przez zagraniczny fundusz inwestycyjny, oraz dokonania następnie ich oceny przez organy podatkowe w kontekście porównywalności takiego funduszu z funduszami krajowymi. Wymiana informacji ma przede wszystkim ustalić, czy fundusze amerykańskie wykonują działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii.

Zdaniem Sądu, pojęcie "wykonywanie działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii" należy rozumieć w kontekście zadań zarządzających funduszem polegających na inwestowaniu wpłaconych do funduszu środków w taki sposób, aby osiągnąć jak największy zysk dla uczestników funduszu, przy jednoczesnym ograniczeniu ryzyka inwestycyjnego. Istota funduszy inwestycyjnych opiera się zatem na połączeniu środków (zasobów kapitałowych) indywidualnych inwestorów w celu wspólnego ich inwestowania.

Należy zatem wskazać, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organy podatkowe winny mieć na uwadze przedstawioną wyżej ocenę prawną, uwzględniającą prowspólnotową wykładnię przepisu art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p., oraz dokonać porównania działalności Skarżącego z funduszami działającymi na podstawie regulacji krajowej (ustawa z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych).

Przy tym, wobec wyrażonego już przez Sąd stanowiska że porównania między funduszami należy dokonać w szerszym zakresie niż to uczynił organ, wskazać należy przede wszystkim, iż ponownie rozpoznając sprawę należy przeanalizować zebrany w sprawie materiał dowodowy i ustalić, jakie są cele i zasady funkcjonowania Skarżącego, w szczególności jaki jest przedmiot działalności, jakie są nałożone na ten fundusz obowiązki wobec organu nadzoru i potencjalnych inwestorów, jakie stosowane są wobec funduszu środki kontroli, jakie formy zarządu. Dokonując zaś tych ustaleń, organ winien pamiętać, że porównywane instytucje nie muszą być – jak zasadnie podnosi Skarżąca – identyczne jak te, które posiadają siedzibę na terytorium Unii, ale że mają działać na warunkach równoważnych, a przez to być odpowiednie dla realizacji celów i zasad funkcjonowania. W tym celu organ podatkowy powinien umożliwić skarżącemu Funduszowi udowodnienie, że spełnia on wymogi równoważne z tymi, które są zawarte w polskich przepisach dotyczących działalności funduszy inwestycyjnych.

Zdaniem Sądu, porównanie przeprowadzone przez organ podatkowy było nazbyt fragmentaryczne, ograniczone do zbadania kwestii zezwolenia na utworzenie funduszu oraz omówienie różnicy w zarządzaniu funduszem tworzonym na podstawie polskiego prawa i prawa amerykańskiego. Wskazać zatem należy, iż obowiązek zgłoszenia przez spółkę inwestycyjną działającą na podstawie przepisów prawa amerykańskiego do zarejestrowania funduszy inwestycyjnych, też jest środkiem kontroli. Skarżący obszernie wyjaśniał mechanizm tej rejestracji, wskazując jednocześnie na brak możliwości utożsamiania rejestracji Funduszu z zawiadomieniem oraz wskazywał na konieczność spełnienia szeregu warunków przed jej uzyskaniem. Organ okoliczności te zdeprecjonował. Skoro, jak wyżej wskazano, nie chodzi o to, aby fundusze tworzone na podstawie prawa Unii Europejskiej oraz fundusze działające na podstawie prawa amerykańskiego były identyczne, to forma organizacyjno-prawna w jakiej działają fundusze również nie może mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie. Stawianie wymogu identyczności nierezydentów z rezydentami może stanowić ukrytą dyskryminację. Regułą bowiem jest, że między poszczególnymi funduszami w różnych krajach zawsze będą istnieć różnice dotyczące szczegółowych rozwiązań, co samo przez się nie stanowi jeszcze o braku porównywalności.

W tym miejscu konieczne jest wskazanie, iż odwoływanie się przez organ podatkowy do treści obowiązującego obecnie art. 6 ust. 1 pkt 10a u.p.d.o.p. nie jest w pełni prawidłowe, gdyż przepis ten odnosi się do funduszy inwestycyjnych z krajów Unii. Z natury więc rzeczy pomimo pewnych odrębności prawnych i organizacyjnych w każdym kraju członkowskim obowiązuję regulacje zgodne z dyrektywą UCITS, w tym dotyczące systemu nadzoru nad funduszami inwestycyjnymi i ochrony praw inwestorów.

Prowadząc zatem postępowanie wyjaśniające, organ będzie miał na względzie, że zweryfikowanie dowodów przedłożonych przez Skarżącą może wymagać wystąpienia do amerykańskich władz podatkowych, na podstawie art. 23 umowy z dnia 8 października 1974 r. między Rządem Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, czy art. 4 Konwencji Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) i Rady Europy, podpisanej w Strasburgu w dniu 25 stycznia 1988 r. o wzajemnej pomocy administracyjnej w sprawach podatkowych.

Jak już to wskazano powyżej, w ocenie Sądu, zobowiązania umowne pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a Stanami Zjednoczonymi Ameryki, ustanawiające wspólne ramy prawne współpracy i przewidujące mechanizmy wymiany informacji pomiędzy danymi organami krajowymi, umożliwiają polskim organom podatkowym wymianę informacji podatkowych dotyczących podatników podatku dochodowego od osób prawnych, w tym amerykańskich funduszy inwestycyjnych.

Organ oceni, czy otrzymane informacje czy to od Skarżącej czy w drodze wymiany informacji, umożliwiają zweryfikowanie czy charakter funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Stanach Zjednoczonych Ameryki jest porównywalny z charakterem funduszy inwestycyjnych z siedzibą w Polsce, oraz czy prowadzą one działalność w ramach regulacyjnych równoważnych z ramami regulacyjnymi funduszy krajowych, a patrząc szerzej – funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii.

Trzeba przy tym zaznaczyć, że z przywoływanego już wyroku TSUE z dnia 10 kwietnia 2014r. wynika, iż organy podatkowe Stanów Zjednoczonych Ameryki poinformowały, że polskie organy podatkowe rozpoczęły już procedurę wymiany informacji w sprawie, której przedmiot jest identyczny z przedmiotem niniejszej sprawy (pkt 19 wyroku).

W ocenie Sądu konieczne jest również wskazanie, że dokonując oceny porównywalności funduszy takich jak Skarżąca oraz funduszy tworzonych w oparciu o polskie przepisy, należy mieć na uwadze, iż jednym z celów interwencji publicznej rozumianej jako regulacja i reglamentacja gospodarcza jest zapewnienie funkcjonowania gospodarki zgodnie z interesem publicznym oraz w sposób zapewniający ochronę pewnych wartości publicznych w życiu gospodarczym. Natomiast reglamentacja gospodarcza w zakresie prowadzenia funduszy inwestycyjnych jest formą interwencji każdego państwa w działalność gospodarczą w celu ochrony interesów zbiorowych. (zob. C. Kosikowski, Koncesje i zezwolenia na działalność gospodarczą, Warszawa 2002, s. 42).

W tym miejscu zwrócić należy uwagę, że Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygając sprawę o zbliżonych okolicznościach faktycznych jak w sprawie niniejszej stwierdził, że organy podatkowe nie wykazały jakiemu celowi (interesowi zbiorowemu) służy odmienne traktowanie funduszy inwestycyjnych działających na podstawie przepisów ustawy o funduszach inwestycyjnych od funduszy amerykańskich, który uzasadniałby wyłączenie tych drugich funduszy z zakresu zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 u.p.d.o.p. (wyroki NSA z dnia 3 czerwca 2014 r. w sprawach o sygn. akt II FSK 1702/12 i II FSK 1284/12, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). W wyrokach tych zaaprobowany został pogląd, że ograniczenia swobody przepływu kapitału w stosunku do podmiotów z państw trzecich muszą być konkretnie uzasadnione ochroną akceptowanych w ramach wspólnoty nadrzędnych celów. Ograniczenia te muszą być ustanowione dla ochrony któregoś z wymienionych interesów publicznych oraz być zgodne z zasadą proporcjonalności, tak aby nie prowadziły do dyskryminacji lub ukrytego ograniczenia swobodnego przepływu kapitału. W konsekwencji organy państw członkowskich, powołując się na ograniczenie zasady swobody przepływu kapitału winny wykazać ochronie, jakiego interesu służy ograniczenie. Muszą też udowodnić, że środek ten ustanawia ograniczenie proporcjonalne do zagrożenia oraz jest środkiem najmniej restrykcyjnym spośród środków mogących zapewnić zamierzony cel (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Rz 37/12, wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 8 sierpnia 2008 sygn. akt I SA/Wr 594/11, dostępny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Poglądy te pozostają w zgodzie z powołanym także przez Skarżącą ww. orzeczeniu TSUE z dnia 10 kwietnia 2014 r. Do tego stanowiska nawiązał także Naczelny Sąd Administracyjny w powołanych wyżej wyrokach.

Dokonując zatem porównywalności, organ winien mieć również na względzie cel nałożenia przepisami prawa wymagań dla funkcjonowania funduszy inwestycyjnych tworzonych na podstawie u.f.i., zaś uzasadniając konieczność ograniczenia zasady swobody przepływu kapitału wykazać ochronie jakiego interesu to ograniczenie ma służyć.

Przypomnieć również należy, że na podstawie art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest zobowiązany do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Normatywną treścią zasady wyrażonej w tym przepisie jest obowiązek organu zebrania wszystkich dowodów niezbędnych do zbudowania podstawy faktycznej rozstrzygnięcia podatkowego oraz obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

Wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału nie może polegać na fragmentarycznej ocenie faktów, lecz oznacza dochodzenie do wyjaśnienia stanu faktycznego w sposób dokładny, z uwzględnieniem pełnego kontekstu. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest ściśle związany z wynikającą z art. 191 O.p. zasadą swobodnej oceny dowodów. Ocena swobodna powinna być bowiem oparta na wszechstronnej ocenie całości materiału dowodowego. Zdaniem Sądu, organy podatkowe naruszyły powyższe przepisy.

Jeżeli na podstawie uzyskanych informacji organy podatkowe ustalą, że Skarżąca wykonuje działalność na warunkach równoważnych z tymi, które mają zastosowanie do funduszy inwestycyjnych z siedzibą na terytorium Unii, to powinny uwzględnić wniosek skarżącego Funduszu o zwrot nadpłaty zapłaconego podatku od osób prawnych.

Mając powyższe uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 p.p.s.a