Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 336/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 6 i par. 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 136, art. 137 par. 3 i par. 4, art. 145 par 1 i 2 art. 211
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki ( spr. ) Sędziowie Sędzia WSA Anna Wójcik Sędzia WSA Tomasz Zborzyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zamojska-Jaszczyk po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi A z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za prawidłowe i określenie kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług postanawia : I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącej z Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu kwotę 1000,00 (jeden tysiąc złotych) uiszczoną tytułem wpisu od skargi.


UZASADNIENIE

W dniu 20.09.2002r. upoważniony przedstawiciel Spółki z o.o. A (obecnie A Spółka z o.o. w O.) - Agencja Celna [...] z O., dokonał zgłoszenia celnego wg dokumentu JDA SAD o numerze [...] w celu objęcia procedurą dopuszczenia do obrotu towaru opisanego w polu 31 SAD (dla pozycji 2) jako przetwory spożywcze [...] i [...] klasyfikując je wg kodu PCN 210690980 ze stawką cła 25% .

Pismem z dnia 19.09.2005r. roku pełnomocnik Spółki, złożył do Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu, na podstawie art. 65 § 4 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 z zm.- zwanej dalej- Kodeks celny), wniosek o uznanie powyższego zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej kodu PCN zadeklarowanego dla towaru [...] oraz [...] wskazując dla tych produktów jako właściwy kod PCN 190110000. W związku z nowo wskazanym kodem PCN, wniesiono równocześnie o określenie długu celnego według właściwej dla tego kodu stawki cła 5%, a także odpowiednie obliczenie podatku VAT należnego z tytułu importu towaru.

Równolegle, pismem z 19.09.2005r. strona złożyła również do Dyrektora Izby Celnej w Opolu wniosek o dokonanie zwrotu należności celnych w związku z przywołanym wyżej wnioskiem o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Decyzją Naczelnika Urzędu Celnego w Opolu z dnia [...]., uznano, na podstawie art. 65 § 4 pkt 1 Kodeksu celnego, zgłoszenie celne [...] za prawidłowe.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem pełnomocnik Spółki, powołując się na znajdujące się w aktach sprawy pełnomocnictwo, złożył odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w Opolu, wskazując na wydanie decyzji organu I instancji z naruszeniem przepisów postępowania a także prawa materialnego.

W wyniku postępowania odwoławczego, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, Dyrektor Izby Celnej w Opolu, decyzją z dnia [...]. nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której Spółka wskazując na naruszenia :

• art. 85 par.1 oraz art. 13 par.1, par.5 i 6 ustawy z dnia 9.01.1997 r. - Kodeks Celny (Dz.U. z 1997r. nr 23 poz.117 ze zm.) w związku z pozycją 1901, 2106 oraz 3504 Taryfy Celnej, stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11.12.2001 r. w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej oraz w powiązaniu z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 24.08.1999 r. w sprawie Wyjaśnień do Taryfy celnej, a także reguły 1 i 3(b) Ogólnych Reguł Interpretacji Polskiej Nomenklatury Scalonej;

• art. 121, 122, 123 par.1, art. 124, 125, 180, 187 par.1, 188, 191, 194 i art. 197 par. 1 i 3 oraz 210 par. 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137 poz. 926 ze zm.) w związku z art. 262 Kodeksu celnego, przez wydanie decyzji przy błędnie ustalonym stanie faktycznym sprawy,

wniosła o uchylenie jej w całości wraz z rozstrzygnięciem organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Opolu wnioski o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej ppsa) skargę wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi.

W postępowaniu celnym strona może działać przez pełnomocnika. W tym zakresie w postępowaniu w sprawach celnych mają zastosowanie uregulowania ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.- zwanej dalej op).

Zgodnie zaś z art. 136 op strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, wówczas - zgodnie z zasadą oficjalności doręczeń - wszelkie pisma procesowe, w tym również decyzje i postanowienia, organ prowadzący postępowania ma obowiązek doręczyć pełnomocnikowi strony ( art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej).

W sytuacji jednakże, gdy w sprawie nie został ustanowiony pełnomocnik, to wówczas, zgodnie z ogólną regułą przewidzianą w art. 145 § 1 op. doręczenie pisma musi nastąpić do rąk strony.

Obowiązek doręczania decyzji stronie wynika także ze szczególnej regulacji art. 211 Ordynacji podatkowej, a konsekwencją tej czynności jest związanie organu, który wydał decyzję, treścią doręczonego rozstrzygnięcia.

Dopiero też z chwilą doręczenia decyzji, a zatem jej wejścia do obrotu prawnego, możliwe jest skorzystanie przez stronę z przysługujących jej ustawowych środków zaskarżenia, w tym także w odniesieniu do decyzji organu odwoławczego, z prawa do wywiedzenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Nie doręczenie decyzji nie tylko skutkuje brakiem jej wprowadzenia do obrotu prawnego czy brakiem związania nim organu, który je wydał, ale także niedopuszczalnością skorzystania z drogi sądowej.

Warunkiem condicio sine qua non dla wywiedzenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest istnienie zaskarżonej decyzji w obrocie prawnym, a zatem jej uprzednie prawidłowe i skuteczne doręczenie stronie postępowania.

Brak doręczenia stronie decyzji, przez organ który ją wydał, czynni skargę prawnie niedopuszczalną, a tym samym podlegającą odrzuceniu przez sąd, stosownie do art. art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Taka sytuacja ma miejsce na gruncie niniejszej sprawy.

Okolicznością bezsporną w rozpoznawanej sprawie jest doręczenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej w Opolu radcy prawnemu D. A., wskazanemu jako pełnomocnik A z o.o. w O..

W tym też charakterze był on traktowany przez organ odwoławczy na całym etapie postępowania drugoinstancyjnego.

Natomiast treść przedłożonego do akt sprawy pełnomocnictwa udzielonego przez mocodawcę, wskazuje, że nie obejmowało ono postępowań celnych prowadzonych wobec A Spółka z o.o. w O. przed Dyrektorem Izby Celnej w Opolu.

Jak wynika bowiem z literalnego brzmienia przedłożonego organom celnym na etapie postępowania pełnomocnictwa, udzielonego w dniu 1 sierpnia 2005r przez A Spółka z o.o. w Opolu radcy prawnemu D. A.( [...]), dotyczyło ono:

• "reprezentowania mocodawcy przed Naczelnikiem Urzędu Celnego w Opolu oraz przed Dyrektorem Izby celnej we Wrocławiu we wszelkich sprawach związanych ze składaniem wniosków i prowadzeniem postępowań w sprawie uznania zgłoszeń celnych mocodawcy za nieprawidłowe w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej towarów i określenia kwoty wynikającej z długu celnego zgodnie z przepisami prawa celnego oraz

• Przed właściwymi organami celnymi obu instancji w sprawach dotyczących zwrotu należności celnych- w związku z uznaniem zgłoszeń celnych mocodawcy za nieprawidłowe,

z prawem do udzielania dalszych pełnomocnictw ( substytucji)" [ wyodrębnienie poszczególnych części treści pełnomocnictwa dokonane przez Sąd].

Udzielone przez mocodawcę pełnomocnictwo obejmowało zatem dwie ściśle wymienione kategorie postępowań przed organami celnymi, odrębnie regulując przy tym zakres podmiotowy organów celnych, przed którymi nastąpiło umocowanie pełnomocnika do działania w imieniu mocodawcy.

Nie budzi zatem wątpliwości, że z uwagi na charakter przedmiotowy postępowania organów celnych w niniejszej sprawie, przedłożone pełnomocnictwo nie mogło obejmować udziału pełnomocnika w postępowaniu zawisłym przed Dyrektorem Izby Celnej w Opolu, a jego moc ustawała z momentem zakończenia postępowania przed Naczelnikiem Urzędu celnego w Opolu.

Kategoryczne brzmienie art. 137 § 3 zd. 1 Ordynacji podatkowej nie pozostawia wątpliwości, iż pełnomocnik, chcąc występować w postępowaniu w takim charakterze, jest zobligowany do przedłożenia do akt konkretnej sprawy dokumentu potwierdzającego umocowanie do działania w cudzym imieniu i wyznaczającego jego zakres. Ordynacja podatkowa nie definiuje pojęcia pełnomocnictwa. W tym więc zakresie, poprzez art. 137 § 4 Ordynacji podatkowej, odnieść należy się do zasad prawa cywilnego, na gruncie którego pełnomocnictwo jest określane jako jednostronna czynność prawna o charakterze upoważniającym. Oznacza to, iż udzielenie pełnomocnictwa stanowi dla pełnomocnika jedynie źródło kompetencji do działania w imieniu i ze skutkiem dla mocodawcy, w zakresie wyznaczonym treścią pełnomocnictwa. ( por. wyrok NSA II FSK 128/08 z dnia 2008.04.11 LEX nr 360005).

Skoro zatem na etapie rozpoznawania odwołania złożonego przez Spółkę, nie była ona już prawnie reprezentowana przez pełnomocnika , to w zakresie doręczenia decyzji drugoinstancyjnej, miały zastosowanie reguły doręczeń przewidziane w art. 145 § 1 w związku z art. 211 Ordynacji podatkowej.

Uprawnienie pełnomocnika do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych istnieje tylko wtedy, gdy mocodawca tego uprawnienia nie wyłączył albo nie ograniczył. Skoro więc ograniczono zakres udzielonego pełnomocnictwa przez wymienienie konkretnego organu i niewskazanie np., że pełnomocnik jest umocowany do występowania także w instancjach właściwych w sprawie, to brak jest podstaw do rozszerzającej wykładni tego pełnomocnictwa ( wyrok NSA z dnia 15 .09.2006 r. Sygn. I FSK 1200/05, LEX nr 286745).

Nadto, należy podkreślić, iż pełnomocnictwo nie może opierać się na domniemaniu udzielenia pełnomocnictwa, a musi wynikać z woli strony wyrażonej jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości ( wyrok NSA z dnia 2.12.2003 r. Sygn. I SA/Wr 2179/01 , LEX nr 103537).

Skoro zatem na etapie rozpoznawania odwołania złożonego przez Spółkę do Dyrektora Izby Celnej w Opolu ( a nie we Wrocławiu jak wskazano w treści udzielonego pełnomocnictwa) , z uwagi na brak stosownego pełnomocnictwa, Spółka nie była już prawnie reprezentowana przez dotychczasowego pełnomocnika, to w zakresie doręczenia decyzji drugoinstancyjnej, miały zastosowanie reguły doręczeń przewidziane w art. 145 § 1 w związku z art. 211 Ordynacji podatkowej.

Wskazanie w treści pełnomocnictwa Dyrektora Izby Celnej we Wrocławiu, wynikało z faktu zawiśnięcia w dacie jego sporządzenia licznych postępowań Spółki, dla których organ ten był wówczas właściwy miejscowo. Jednakże zmiana właściwości miejscowej organu odwoławczego wskazanego wprost w treści udzielonego przez mocodawcę pełnomocnictwa, winna skutkować ewentualnym zmodyfikowanieniem jego zakresu podmiotowego, w sytuacji gdy nadal zamierzał on korzystać z zastępstwa procesowego na etapie postępowania odwoławczego, ale przed innym organem, a mianowicie przed Dyrektorem Izby celnej w Opolu.

Skoro zatem skarga została wniesiona od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego z uwagi na jej niedoręczenie, to tym samym jest ona przedwczesna i podlega odrzuceniu.

Jednocześnie trzeba podkreślić, że organ powinien dokonać prawidłowego doręczenia, które otworzy bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego i umożliwi skarżącemu skorzystanie z tego prawa.

W tym stanie rzeczy na mocy art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy - z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.

Orzeczenie o zwrocie wpisu uiszczonego od skargi oparto o uregulowanie art. 232 § 1 pkt 1 lit" a’ p.p.s.a.