Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 341/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 6 pkt 2, art. 7 ust. 1 pkt 2, art. 16 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 40 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Anna Jarosz Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi B. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] marca [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy K. B. z dnia [...] stycznia [...] r. nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] stycznia 2012 r.) Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. B. (dalej Kierownik GOPS albo organ I instancji) działając na podstawie art. 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) w związku z art. 2, art. 3, art. 7 pkt 14, art. 8, art. 17 ust. 6, art. 14, art. 18 ust. 1 pkt 4, art. 24, art. 40 ust. 2 i 3, art. 101, art. 102, art. 106, art. 110 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. 2009 r., nr 175, poz. 1362 ze zm., dalej ups), §2 - §7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 roku huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych (Dz. U. Nr 167, poz. 996, dalej rozporządzenie z 2011 r.), art. 6 pkt 1 i 2, art. 7 ust. 1, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. 2008 r., nr 50, poz. 291 ze zm., dalej usr), zarządzenia Wójta Gminy K. B. z dnia [...] sierpnia 2009 roku, nr [...] w sprawie upoważnienia Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. B. do wydawania decyzji administracyjnych, w pkt 1 odmówił przyznania B. O., zam. D. [...],[...] K. B. (dalej strona, odwołująca albo skarżąca) jednorazowego zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 roku przymrozków wiosennych. W pkt 2 Kierownik GOPS działając z urzędu odmówił stronie przyznania pomocy w formie bezzwrotnego zasiłku celowego z tytułu zdarzenia losowego.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że strona wnioskiem z dnia [...] września 2011 roku zwróciła się o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 roku przymrozków wiosennych. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...], organ I instancji odmówił przyznania Stronie jednorazowego zasiłku celowego w ramach programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 roku przymrozków wiosennych. Powyższa decyzja, na skutek wniesionego przez stronę odwołania została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie (dalej SKO albo Kolegium) decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji poczynił następujące ustalenia faktyczne:

Strona mieszkając w jednym domu wraz z rodzicami i bratem, prowadzi niezależne gospodarstwo domowe wraz z mężem, S. O.. Dom stanowi własność brata strony. Strona zajmuje w nim wraz z mężem 1 pokój, korzystając ze wspólnej kuchni i łazienki. Małżonek strony pracuje zawodowo w firmie B. Spółka z o.o., otrzymując w listopadzie 2011 r. wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł netto. Strona prowadzi niezależne gospodarstwo ekologiczne o powierzchni [...] ha, położone w D., nr rej. [...]. W 2011 r. strona poniosła 100% stratę w prowadzonym gospodarstwie rolnym, na skutek wystąpienia przymrozków wiosennych w okresie od [...] do [...] maja 2011 r. Strona w oświadczeniu złożonym w dniu [...] grudnia 2011 roku do GOPS szczegółowo opisała miesięczne koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego: energia elektryczna - [...] zł, woda - [...] zł, gaz - [...] zł, śmieci - [...] zł, telefony komórkowe (2 stuki) - [...] zł, telefon stacjonarny z internetem - [...] zł, leki dla kobiet ciężarnych - [...] zł, leki pozostałe - [...] zł, wizyta u ginekologa -[...] zł, środki czystości - [...] zł, utrzymanie męża za granicą – [...] zł, ubezpieczenie pojazdów i przeglądy - [...] zł, paliwo do samochodu - [...] zł, pozostałe wydatki (żywność, odzież itp.) - [...] zł, wyprawka dla niemowlęcia [...] zł, co razem stanowi kwotę [...] zł.

Strona ponadto w 2011 roku poniosła koszty związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego: nawozy organiczne – [...] zł, paliwo związane z uprawą ziemi i mechanicznym zwalczaniem chwastów - [...] zł, siatka ogrodzeniowa ([...] m) – [...] zł, słupki ogrodzeniowe z bramą [...] zł, cement - [...] zł, żwir - [...] zł, łącznie [...] zł, a także koszty związane z uzyskaniem niezbędnych dokumentów potrzebnych do uzyskania pozwolenia na budowę domu: geodeta - [...] zł, geolog - [...] zł, mapy z geodezji - [...] zł, projekt domu – [...] zł, co łącznie daje kwotę [...] zł.

Odmawiając stronie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego z tytułu przymrozków wiosennych na podstawie rozporządzenia z 2011 r. organ I instancji uznał, że strona nie spełniła podstawowej przesłanki uzyskania pomocy finansowej, ponieważ nie ma ona statusu rolnika w rozumieniu usr.

Organ I instancji rozważył również z urzędu możliwość udzielenia Stronie pomocy w formie zasiłku celowego na podstawie art. 40 ups, stwierdzając jednak brak ustawowych przesłanek do jej przyznania. Ustalając wysokość pomocy organ I instancji uwzględnił z jednej strony sytuację materialną i rodzinną strony, z drugiej zaś posiadane przez organ I instancji środki finansowe na realizację zadań własnych, w szczególności wypłatę zasiłków celowych. Zgodnie z Uchwałą Rady Gminy K. B. z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] na realizację zadań własnych w postaci zasiłków celowych przeznaczono w 2012 roku kwotę [...] zł, 1/12 tej kwoty to [...] zł. W grudniu 2011 roku do GOPS wpłynęło 109 podań o udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego od osób, których dochód był niższy niż ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 351 zł na osobę w rodzinie. W rodzinach tych najczęściej wychowują się także niepełnoletnie dzieci, występuje bezrobocie i niepełnosprawność. Dochód w rodzinie strony wynosi [...] zł, co w przeliczeniu na osobę w rodzinie daje kwotę [...] zł i o [...] zł przekracza kryterium dochodowe.

W niniejszej sprawie stwierdzono straty wskutek przymrozków wiosennych od [...] maja 2011 roku do [...] maja 2011 roku, jednakże świadczenie na podstawie art. 40 ups nie ma charakteru odszkodowania, ani nie stanowi rekompensaty za straty poniesione w wyniku klęski żywiołowej. Świadczenia z pomocy społecznej mają bowiem jedynie umożliwić poszkodowanym zaspokojenie ich podstawowych potrzeb, których nie mogą zrealizować wskutek szkód powstałych w związku z klęską żywiołową w gospodarstwie domowym. Pomoc społeczna przysługuje tym, którzy z uwagi na niemożność przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej, w której się znajdują, przy wykorzystaniu własnych możliwości, zasobów i uprawnień, żyją w warunkach, które nie odpowiadają godności człowieka.

Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. wniosła strona. W uzasadnieniu Odwołująca zwróciła uwagę, że organ I instancji nie wyjaśnił sprawy dotyczącej podania o udzielenie pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia z 2011 r., w związku z udokumentowaniem szkód, jakie powstały w sadzie odwołującej o powierzchni [...] ha. Z powyższego rozporządzenia nie wynika zdaniem odwołującej, że jako ubezpieczona nie jest rolnikiem. Odwołująca nie jest ubezpieczona w ZUS i poza rolnictwem nie pracuje.

Jednocześnie odwołująca zwróciła uwagę, że nie wystąpiła o przyznanie zasiłku celowego na podstawie ups, tylko o przyznanie pomocy finansowej na podstawie rozporządzenia z 2011 r., na złagodzenie skutków przymrozków, które dotknęły sad. Odwołująca podkreśliła, że ma swoje gospodarstwo rolne, odrębne od gospodarstwa brata. Z tytułu prowadzonej działalności rolniczej odwołująca pobiera dopłaty do gospodarstwa. Odwołująca postępuje zgodnie z opracowanym planem działalności rolno-środowiskowej do 2013 r. i jest ubezpieczona w KRUS.

Powyższe twierdzenia oraz zarzuty zostały podtrzymane przez odwołującą w piśmie z dnia [...] lutego 2012 r.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] marca 2012 r.) SKO utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r.

W uzasadnieniu Kolegium podzieliło ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji, że w wyniku przymrozków wiosennych w gospodarstwie rolnym Odwołującej doszło do znacznych strat między innymi w uprawach drzew owocowych.

Jak już uznał organ I instancji, strona nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. Ta okoliczność niewątpliwie wyklucza odwołującą z kręgu podmiotów uprawnionych do zasiłku celowego w trybie przepisów rozporządzenia z 2011 roku. Zgodnie z art. 6 usr, przez rolnika rozumie się pełnoletnią osobę fizyczną zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Domownikiem jest natomiast osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa albo w bliskim sąsiedztwie, stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Jak wynika z materiału dowodowego sprawy, odwołująca prowadzi oddzielne, niezależne gospodarstwo ekologiczne o powierzchni [...] ha położone w D. Zamieszkuje wraz z mężem w domu swego brata M. T. wraz z nim i rodzicami. Odwołująca prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe wraz z mężem. Nie można więc z tego faktu wywodzić, mając na uwadze, że Jej brat jest rolnikiem, że Odwołująca należy do rodziny rolniczej, o której mowa w § 2 pkt. 1 rozporządzenia z 2011 r. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z treścią art. 6 ust. 14 ups rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie zamieszkujące i gospodarujące.

Rozpatrując status odwołującej, nie można też stwierdzić, że jest ona rolnikiem, o którym mowa w rozporządzeniu z 2011 r. tylko dlatego, że przystąpiła do Systemu Rolnictwa Ekologicznego w 2011 r. pod kontrolą A. B. T., pobiera dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Koninie i ma nadany numer gospodarstwa. Istotnym w niniejszej sprawie jest zaświadczenie Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, Placówki Terenowej w K. z dnia [...] września 2011 r. z którego wynika, że odwołująca podlegała ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach:

- od [...] kwietnia 2010 r. do [...] stycznia 2011 r. z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik,

- począwszy od [...] stycznia 2011 r. do dnia wydania zaświadczenia z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako domownik.

Z powyższego bezsprzecznie wynika, że odwołująca na dzień składania wniosku o zasiłek celowy w związku z wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych podlegała ww. ubezpieczeniu niejako rolnik, a jako domownik. Tymczasem § 2 pkt. 1 rozporządzenia z 2011 r. stanowi, że pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników. Przepis ten nie stanowi, że pomoc przysługuje również domownikowi.

Odnosząc się natomiast do możliwości udzielenia odwołującej pomocy w formie zasiłku celowego w oparciu o treść art. 40 ust. 2 i 3 ups Kolegium podzieliło ustalenia dokonane przez organ I instancji, że niewątpliwie w niniejszej sprawie mamy do czynienia ze zdarzeniem losowym, jednakże brak jest ustawowych przesłanek do przyznania odwołującej pomocy na tej podstawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) z dnia [...] kwietnia 2012 r. Strona zaskarżyła decyzję z dnia [...] marca 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2012 r. w całości.

W uzasadnieniu skarżąca podkreśliła, że ani organ I instancji, ani Kolegium nie wyjaśniły kwestii, czy jako rolnik posiadający gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha użytków rolnych z certyfikatem gospodarstwa ekologicznego, Skarżąca powinna otrzymać pomoc w formie zasiłku celowego przyznawanego na podstawie rozporządzenia z 2011 r., z tytułu stwierdzonych protokolarnie strat powstałych w gospodarstwie rolnym na skutek przymrozków wiosennych.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest to, że skarżąca jest ubezpieczona w KRUS jako domownik u swojego brata. Jest to ubezpieczenie w pełnym zakresie chwilą przekazania skarżącej przez brata gospodarstwa rolnego, tj. od dnia [...] lutego 2011 r., skarżąca zwróciła się do KRUS wraz z zaświadczeniem wystawionym przez Urząd Gminy w Kazimierzu Biskupim, aby być ubezpieczoną we własnym gospodarstwie. Za radą pracownika KRUS ubezpieczenie skarżącej nie zostało zmienione, ponieważ jej gospodarstwo nie ma 1 ha przeliczeniowego, a dotychczasowym ubezpieczeniem skarżąca objęta była w pełnym zakresie.

Skarżąca zarzuciła organom obu instancji brak dokładnego wyjaśnienia sprawy oraz niezasadne przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, ponieważ nie występowała ona o udzielenie pomocy na podstawie ups, tylko zgodnie z rozporządzeniem 2011 r.

Skarżąca podkreśliła, że ma nadany numer gospodarstwa rolnego w A., pobiera dopłaty, prowadzi gospodarstwo rolne o profilu ekologicznym pod kontrolą A. B. T.. Skarżąca jest ubezpieczona w KRUS i opłaca składki w pełnym zakresie.

Zdaniem Skarżącej organy obu instancji w sposób niezasadny uwzględniły zarobki jej męża osiągnięte w listopadzie 2011 r., nie biorąc pod uwagę osiąganych niższych przychodów we wcześniejszych miesiącach (k. 3-7 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie (k. 10-13 akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się w pełni uzasadniona.

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -p.p.s.a, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie Sąd uznał ,że decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego , wskutek jego błędnej interpretacji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy dwóch aktów prawnych. Wydając decyzję organy powołały art.40 ust.2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U.Nr 64, poz.593 ze zm.), zgodnie z którym zasiłek celowy może zostać przyznany także osobie lub rodzinie, które poniosły straty w wyniku klęski żywiołowej lub ekologicznej (ust.1), a zasiłek ten może zostać przyznany niezależnie od dochodu i może podlegać zwrotowi (ust.2). Drugim aktem prawnym powołanym przez ten organy jest §2 - §7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lipca 2011 roku w sprawie szczegółowych warunków realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 roku huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych (Dz. U. Nr 167, poz. 996, dalej rozporządzenie z 2011 r.) § 1. Rozporządzenie określa szczegółowe warunki udzielania pomocy społecznej rodzinom rolniczym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych, zwanej dalej "pomocą", realizowanej w ramach rządowego programu pomocy społecznej dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem w 2011 r. huraganu, deszczu nawalnego lub przymrozków wiosennych, zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1857/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu w odniesieniu do pomocy państwa dla małych i średnich przedsiębiorstw prowadzących działalność związaną z wytwarzaniem produktów rolnych oraz zmieniającym rozporządzenie (WE) nr 70/2001 (Dz. Urz. UE L 358 z 16.12.2006, str. 3), zwanym dalej "rozporządzeniem nr 1857/2006".

W § 2 Rozporządzenia powiedziane jest ,że pomocy udziela się rodzinie rolniczej, jeżeli:

1) co najmniej jedna osoba w tej rodzinie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym ubezpieczeniem społecznym rolników;

2) szkody spowodowane przez:

a) huragan lub deszcz nawalny w uprawach rolnych, zwierzętach gospodarskich lub budynkach inwentarskich, magazynowo-składowych, szklarniach oraz innych budynkach i budowlach służących do produkcji rolniczej, tunelach foliowych, ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych lub

b) przymrozki wiosenne w drzewach lub krzewach owocowych

- zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w przepisach w sprawie realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia szkód, zwaną dalej "komisją";

3) szkody spowodowane przez:

a) huragan lub deszcz nawalny w uprawach rolnych lub zwierzętach gospodarskich lub przymrozki wiosenne w drzewach lub krzewach owocowych wynoszą średnio powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej z trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji w gospodarstwie rolnym w rozumieniu przepisów o podatku rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników lub

b) huragan lub deszcz nawalny w budynkach inwentarskich, magazynowo-składowych, szklarniach oraz innych budynkach i budowlach służących do produkcji rolniczej, tunelach foliowych, ciągnikach, maszynach i urządzeniach rolniczych wynoszą powyżej 1.050 zł.

W rozpatrywanej sprawie wskazując na treść §2 ust.1 w/w rozporządzenia organ pierwszej instancji uznał , a organ odwoławczy podzielił ten pogląd, że przyznanie skarżącej wnioskowanego świadczenia nie jest możliwe, ponieważ skarżąca nie spełnia pierwszej z przesłanek uprawniających do wnioskowanej pomocy , mianowicie z tego powodu , że skarżąca nie jest rolnikiem w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników , objętym ubezpieczeniem społecznym rolników. Obydwa organy przyznały, że skarżąca jest domownikiem w rozumieniu przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników . Poza sporem jest w tej sprawie też ,że skarżąca została zgłoszona do KRUS –u jako podlegająca ubezpieczeniu społecznemu rolników w okresach od [...] kwietnia 2010 roku do [...] stycznia 2011 roku z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym, chorobowym i macierzyńskim jako rolnik a od [...] stycznia 2011 roku została ubezpieczona z mocy ustawy w zakresie emerytalno-rentowym oraz wypadkowym ,chorobowym i macierzyńskim jako domownik. Dodatkowo organy administracji ustaliły a co zostało potwierdzone stosownymi dokumentami, że skarżąca sama prowadzi oddzielne , niezależne gospodarstwo ekologiczne o powierzchni 1,30 ha położone w D. Skarżąca prowadząc samodzielnie to gospodarstwo rolne zamieszkuje wraz z mężem w domu brata M. T. wraz z nim i rodzicami. Organ również podał, że skarżąca prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem. I z tego faktu nie można więc wywodzić ,że należy do rodziny rolniczej brata ,który jest rolnikiem w rozumieniu § 2 rozporządzenia.

W uznaniu Sądu rozpoznającego przedmiotową sprawę w pierwszej kolejności istotę rozstrzygnięcia stanowi zatem ustalenie zakresu należnego pojęciu " rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym, objętego ubezpieczeniem społecznym rolników ", a w szczególności wskazanie czy mieści w sobie także domownika rolnika, w rozumieniu art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990r o społecznym ubezpieczeniu rolników. Przepis ten stanowi, że domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która a)ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym(...), c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnymi nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy. Natomiast pod pojęciem rolnika ustawa w/w definiuje pełnoletnią osobę fizyczną , zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej , osobiście i na własny rachunek , działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym .

Literalnie rzecz ujmując definicja legalna "domownika" tym różni się od definicji "rolnika" stworzonej na użytek tej ustawy, iż domownik pracując w gospodarstwie rolnym , nie czyni tego na własny rachunek.

Przepisy rozporządzenia wyżej wskazanego stanowiąc o pomocy dla rodziny rolniczej odsyłają do kryteriów przyjętych w ustawie o społecznym ubezpieczeniu rolników.

Kierując się tymi kryteriami należy zauważyć , że nie każdy domownik w rozumieniu potocznym, podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego rolników , lecz wyłącznie domownik będący osobą bliską rolnika , czyli członek rodziny rolniczej., o jakiej mowa w § 2 rozporządzenia .

Przenosząc te rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy , stwierdzić trzeba, że skoro skarżąca , została objęta obowiązkiem rolniczego ubezpieczenia społecznego, wynikającym z art. 7 ust 1 pkt 2 oraz art. 16 ust. 1 pkt 2 ustawy o społecznym ubezpieczeniu rolników , to podstawy tego obowiązku należy upatrywać w tym, że jest domownikiem rolnika czyli członkiem rodziny rolniczej.

Kryterium określające pojęcie rodziny rolniczej wskazane przepisem §2 pkt 1 rozporządzenia wskazuje na dwa elementy :

- prowadzenie przez jej członków działalności rolniczej

-przy czym jeden z jej członków winien podlegać społecznemu ubezpieczeniu

rolniczemu.

Oznacza to , że wymóg podlegania rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu dotyczy nie samego rolnika w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o społecznym ubezpieczeniu rolników (w/w), lecz któregokolwiek z członków jego rodziny, co niewątpliwie obejmuje domownika rolnika. Czyli chociażby z tej przyczyny , nawet przy przyjęciu za organami administracji ,że B. O. ma w rozumieniu powyżej przywołanych regulacji prawnych status domownika , przepisy rozporządzenia do niej zdaniem Sądu zastosowanie powinny znaleźć.

Sąd podkreśla ,że skarżąca została objęta ubezpieczeniem społecznym w KRUS-ie jako domownik.

Dodatkowo należy przyjąć ,że zamiarem prawodawcy było nałożenie na rolnika przepisem § 2 pkt 1 rozporządzenia jednoczesnego warunku podlegania przez niego rolniczemu ubezpieczeniu. Warunkiem wystarczającym jest aby ubezpieczeniu temu podlegał członek rodziny rolnika. ( vide wyrok Sądu Administracyjnego w Krakowie III SA/Kr 60/11 dostępne cebois.nsa.gov.pl/doc/3E4d89EOE9 ). Skoro więc organy administracji podkreśliły, że skarżąca jest domownikiem w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu rolniczym to jest członkiem rodziny rolniczej, której należy się wsparcie zasiłkiem celowym regulowanym wyżej wskazanym rozporządzeniem .

Niezależnie natomiast od tego ,organy administracji powinny również rozważyć ,iż skarżąca jest samodzielnym właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni rolnej 1,30 ha ,które prowadzi od [...] lutego 2011 roku . Na gospodarstwie rolnym posadowiony jest sad jabłonowy z certyfikatem gospodarstwa ekologicznego pod kontrolą A.- B.- T. Należy jeszcze raz podkreślić , że to nie fakt faktycznego opłacania składek na ubezpieczenie społeczne rolników stanowi o tym czy dana osoba jest rolnikiem w rozumieniu przepisów ustawy o u.s.r., ale fakt posiadania takiego gospodarstwa rolnego i prowadzenia go na własny rachunek. Tak więc tą okoliczność organy administracji również powinny zbadać. Samo opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne rolników ma jedynie znaczenie dla świadczeń przysługujących z ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników a nie dla stworzenia właściwej definicji rolnika mającej znaczenia dla celów stosowanego w niniejszej sprawie rozporządzenia.

Podobny pogląd został potwierdzony również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2011 roku sygnatura akt I OSK 1753 zawierającym rozstrzygnięcie co do skargi kasacyjnej złożonej od wyroku WSA w Lublinie z dnia 17 czerwca 2010 roku. Wówczas Sądy zgodnie przyjęły , że w celu określenia osób uprawnionych do otrzymania pomocy zasadne jest odwołanie się do zdefiniowanego już w innej ustawie pojęcia "rolnika". Jednym z kryterium przyznania takiej pomocy, stosownie do § 2 pkt 1 rozporządzenia, jest, by co najmniej jedna osoba w rodzinie rolniczej była rolnikiem, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, objętym tym ubezpieczeniem. Stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), przez rolnika należy rozumieć pełnoletnią osobę fizyczną, zamieszkującą i prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolnym, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia.

Dokonanie przez organy takiej zawężającej interpretacji jest sprzeczne z wynikiem wykładni systemowej jak również nieuzasadnione literalnym brzmieniem przepisów mających zastosowanie w sprawie, co daje podstawę do stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, dającego podstawę do uchylenia zaskarżonych decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit.a wzw z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ uwzględni wynik dokonanej przez Sąd wykładni przepisów prawa przedstawionej szczegółowo w uzasadnieniu.