Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 225/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 119 pkt 3, art. 145 par. 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 28, art. 40 par. 1 i 3, art. 44 par. 45
journal: Dz.U. 1990 nr 34 poz 201
law: Ustawa z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 1 września 2021 r. sprawy ze skargi J.G., Z.G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta 1. Uchyla w całości zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] 2. Zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżących solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Skarżący Z.G. i J.G. – złożyli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2021 r. wydane w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytanta.

Z akt administracyjnych przedstawionych przez organ wynika następujący stan faktyczny:

Naczelnik Urzędu Skarbowego (dalej organ I instancji), zmierzając do wyegzekwowania zaległości Z.G. w podatku dochodowym i podatku od towarów i usług za okres 2004 r. - 2006 r. wraz z odsetkami za zwlokę, objętych tytułami wykonawczymi o numerach: [...], skierował egzekucję do nieruchomości rolnej zabudowanej budynkiem mieszkalnym i budynkami gospodarczymi siedliska gospodarczego, położonej w miejscowości [...], Gmina [...] oznaczonej działkami ewidencyjnymi nr [...], dla której Sąd Rejonowy [...] Wydział Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą o numerze [...]. Nieruchomość ta wchodziła do majątku wspólnego małżonków. Wymienione wyżej tytuły wykonawcze wystawione zostały na obojga małżonków.

W dniu 24 listopada 2020 r. organ egzekucyjny dokonał obwieszczenia o licytacji ww. nieruchomości, wyznaczając termin licytacji na [...] stycznia 2021 r.

W dniu 30 listopada 2020 r. organ wysłał do małżonków G. zawiadomienie o licytacji nr [...] z dnia [...] listopada 2020 r. Zawiadomienie to zostało wysłane w jednej kopercie zaadresowanej "Państwo Z. i J.G., ul. [...]" - adres zamieszkania. Po dwukrotnym awizowaniu przesyłkę zwrócono z uwagi na jej niepodjęcie. Organ uznał, że skutek doręczenia nastąpił w dniu 15 grudnia 2020r.

W terminie do dnia 2 grudnia 2020 r. doręczono też zawiadomienia o licytacji pozostałym uczestnikom postępowania egzekucyjnego.

W dniu [...] stycznia 2021 r. w Urzędzie Skarbowym przeprowadzono pierwszą licytację ww. nieruchomości rolnej. Postanowieniem nr [...] z dniu [...] stycznia 2021 r, organ egzekucyjny udzielił przybicia na rzecz licytanta: małżonków M.K. i R.K., którzy zaoferowali najwyższą cenę nabycia tj. 136 350,00 zł za ww. nieruchomość.

W dniu 3 lutego 2021 r. postanowienie to zostało doręczone Zobowiązanym wraz z protokołem licytacji nieruchomości dnia [...] stycznia 2021 r. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. Skarżący wnieśli zażalenie na ww. postanowienie.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2020r. w przedmiocie udzielenia przybicia na rzecz licytant.

Skarżący wnieśli na ww. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim.

W złożonej skardze Strona skarżąca zarzuca naruszenie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez pozbawienie Skarżących prawa do obecności podczas prowadzonej w dniu [...] stycznia 2021 r. w Urzędzie Skarbowym, pierwszej licytacji nieruchomości rolnej. Uzasadniając ww. zarzuty Skarżący podnieśli, że obwieszczenie z dnia [...] listopada 2020 r. o licytacji przesłano na adres zamieszkania, pod którym nie byli obecni, co potwierdza dokumentacja o dwukrotnym awizowaniu przesyłki i zwróceniu jej nadawcy. Zdaniem Skarżących organ administracji publicznej miał możliwość poinformowania telefonicznie o terminie przeprowadzenia pierwszej licytacji, ponieważ w toku dotychczasowego postępowania taka praktyka była stosowana. Pomimo doręczenia obwieszczenie o terminie licytacji w trybie zastępczym, zdaniem Strony skarżącej brak faktycznego zawiadomienia o terminie licytacji wskazuje na pozbawienie Skarżących prawa obecności podczas licytacji.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r oraz uchylenie poprzedzającego postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2021r w przedmiocie udzielenia przybicia. Dodatkowo wniesiono o ponowne wyznaczenie terminu przeprowadzenia licytacji z nieruchomości i wstrzymanie dalszych działań egzekucyjnych do czasu rozstrzygnięcia skargi, a nadto zasądzenie kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - dalej zwana P.p.s.a. - Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Niniejsza sprawa na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. została rozpoznana w trybie uproszczonym.

Skarga okazała się zasadna aczkolwiek z innych powodów niż wskazane w skardze.

Sprawa dotyczy wydanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego i utrzymanego w mocy przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, postanowienia o przybiciu na rzecz licytanta. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta zostało wydane z naruszeniem art. 111n §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.).

Zgodnie z treścią art. 111m § 1 u.p.e.a. – po zamknięciu licytacji organ egzekucyjny wydaje postanowienie o przybiciu na rzecz licytanta, który zaoferował najwyższą cenę.

Natomiast zgodnie z treścią art. 111n § 1 powołanej ustawy, organ egzekucyjny odmawia przybicia, jeżeli ostateczne rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzają naruszenie przepisów postępowania w toku licytacji i jeżeli uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik licytacji albo, jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie.

W niniejszej sprawie nie istniały rozstrzygnięcia skarg lub zażaleń wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego potwierdzających naruszenie przepisów, albowiem Skarżący takowych skarg i zażaleń nie składali. Jednakże w ocenie Sądu uczestnicy postępowania – zobowiązani – prawidłowo nie otrzymali zawiadomienia o licytacji, a na licytacji nie byli obecni. Należy podkreślić, że brak zawiadomienia o licytacji Sąd upatruje nie w okoliczność podniesionej w skardze – brak telefonicznego poinformowania Stron o licytacji, ale w tym, że zawiadomienie zostało wysłane w jednej kopercie w której jako jej odbiorcę wskazano "Państwo Z. i J.G.".

Zgodnie z treścią art. 110b u.p.e.a. uczestnikami postępowania egzekucyjnego z nieruchomości są:

1) zobowiązany;

2) wierzyciele egzekwujący, a w przypadku wierzyciela będącego obcym państwem – organ wykonujący;

3) osoby, którym przysługują ograniczone prawa rzeczowe (...)

4) organ, który zawarł umowę o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, jeżeli przedmiotem egzekucji jest użytkowanie wieczyste.

Zgodnie z art. 27c u.p.e.a., jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Brzmienie tego przepisu jest konsekwencją ustalenia zasad odpowiedzialności podatnika i przyjęcia, że w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim odpowiedzialność obejmuje także majątek wspólny podatnika i jego małżonka (art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej).

Przepis ten ma charakter procesowy. Jego funkcją jest określenie warunków, które musi spełnić tytuł wykonawczy, aby była dopuszczalna egzekucja zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych. Konsekwencją niewystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków jest niedopuszczalność prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego oraz z majątku osobistego małżonka niewskazanego w tytule wykonawczym (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2009 r., II FSK 570/08, LEX nr 582793; wyrok NSA z 18 stycznia 2006 r., II FSK 146/05, LEX nr 201455; wyrok NSA z 17 stycznia 2008 r., II GSK 335/07, LEX nr 471050; wyrok NSA z 17 września 2014 r., II FSK 2197/12, LEX nr 1664416).

W pierwszym rzędzie należy wskazać, że w orzecznictwie jak i w doktrynie prezentowane są dwa odmienne stanowiska co do tego, czy małżonkowi zobowiązanego w przypadku skierowania egzekucji administracyjnej do majątku wspólnego przysługuje legitymacja do występowania w postępowaniu egzekucyjnym w charakterze uczestnika. Problematyka ta była przede wszystkim omawiana na podstawie instytucji zarzutów egzekucyjnych i skargi na czynności egzekucyjne. Art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wzbudzał wątpliwości w orzecznictwie zarówno na tle stanów faktycznych, w jakich powinien być stosowany (czy dotyczy on sytuacji, gdy oboje małżonkowie są solidarnie zobowiązani do wykonania obowiązku, czy też sytuacji, gdy tylko jeden z nich jest zobowiązany), a także co do tego, czy na podstawie tak wystawionego tytułu nie można by dokonywać egzekucji z majątku osobistego małżonka, który nie jest zobowiązany. Nie są także jednolite poglądy co do przysługujących małżonkowi zobowiązanego środków zaskarżenia, gdy tytuł wystawiono na podstawie powołanego przepisu.

Jedna z linii wskazuje na konieczność zapewnienia małżonkowi środków do obrony przed egzekucją skierowaną do majątku wspólnego, druga z linii, wskazując na definicję zobowiązanego i specyfikę odpowiedzialności małżonka (wynikającą z ustawy) uznaje, że małżonkowi temu nie przysługują środki zaskarżenia. Źródłem tych rozbieżności jest niewątpliwie nieprecyzyjna treść przepisu art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. Wrzesińska-Nowacka Aleksandra. Uprawnienia procesowe małżonka, w stosunku do którego wystawiono tytuł wykonawczy na podstawie art. 27c ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. System Informacji Prawnej LEX, 2015.)

Pierwszy pogląd, stoi na stanowisku, że obowiązek wystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków w przypadku kierowania egzekucji obowiązków ciążących na jednym z nich do majątku wspólnego nie oznacza, że małżonek niebędący zobowiązanym ma takie same uprawnienia w postępowaniu egzekucyjnym jak małżonek, będący zobowiązanym (por. wyrok NSA z dnia 6 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1155/08, LEX nr 550081).

Drugi zaś pogląd mówi, że legitymacja do złożenia zarzutu przysługuje zawsze małżonkowi zobowiązanego w przypadku skierowania egzekucji do majątku wspólnego (por. wyrok NSA z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 1183/15, LEX nr 222802). Uprawniony do wniesienia zarzutów jest również małżonek zobowiązanego, jeśli odpowiedzialność za obowiązek pieniężny, który ciąży na zobowiązanym, obejmuje majątek wspólny zobowiązanego i jego małżonka. ( por. wyrok NSA z 2 lutego 2016 r., II FSK 3259/13).

Z kolei zgodnie z komentarzem pod redakcją Kijowskiego do Ustawy prawo o postepowaniu egzekucyjny w administracji wyd. LEX 2015 jeżeli nieruchomość stanowi składnik majątku wspólnego zobowiązanego i jego współmałżonka, to współmałżonek występuje jako zobowiązany tylko wtedy, gdy przeciwko niemu wystawiono również tytuł wykonawczy.

Skład orzekający w niniejszej sprawie przyjmuje za własny pogląd zaprezentowany jako drugi. W ocenie Sądu zarówno Z.G. jak i J.G. jest zobowiązanym, a przez to uczestnikiem postępowania. Przy czym Z.G. zobowiązanym jest w związku ze swoim istniejącym zobowiązaniem, a J.G. jest zobowiązana za zobowiązania małżonka z uwagi na odpowiedzialność wynikającą z majątku wspólnego.

Analizując kwestię odpowiedzialności zauważyć należy, że wprawdzie to na podatniku, a nie na jego małżonku ciąży odpowiedzialność za wynikające z zobowiązań podatkowych podatki, niemniej jednak z uwagi na ukształtowanie ustroju wspólności majątkowej, małżonek podatnika ponosi ekonomiczny ciężar długu, za który odpowiedzialność ponosi podatnik. W związku z tym w ocenie Sądu nie może być wątpliwości co do tego, że małżonek zobowiązanego w takim wypadku powinien również być adresatem czynności egzekucyjnych. Odpowiedzialność małżonka podatnika na etapie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o art. 27c u.p.e.a., jest zbieżna z odpowiedzialnością samego podatnika, bo mimo, że jego zobowiązanie wynika z długu małżonka i ograniczone jest do majątku wspólnego, ciężar dolegliwości majątkowych jest taki sam. To oznacza, że małżonek podatnika, który na zasadach określonych w art. 27c u.p.e.a. oraz zgodnie z art. 29 § 1 Ordynacji podatkowej ponosi majątkowy ciężar odpowiedzialności, musi na gruncie postępowania egzekucyjnego dysponować taką ochroną (prawami), jaka została przyznana samemu zobowiązanemu (podatnikowi odpowiedzialnemu za zapłatę podatku).

Wprawdzie z art. 1a pkt 20 u.p.e.a. wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o zobowiązanym - rozumie się przez to osobę prawną albo jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej albo osobę fizyczną, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym (...), niemniej jednak w świetle wcześniej przedstawionych argumentów nie jest to wystarczające by uznać to za usprawiedliwienie dla pozbawienia adresata czynności egzekucyjnych ochrony (praw) w postępowaniu egzekucyjnym. Wystawienie tytułu wykonawczego stosownie do art. 27c u.p.e.a. oznacza, że małżonkowi zobowiązanego przysługuje prawo do złożenia zarzutów czy wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. W przeciwnym razie małżonek dłużnika pozbawiony zostałby jakiejkolwiek ochrony, choć ponosi majątkowy ciężar odpowiedzialności wskutek dopuszczalnego dochodzenia zapłaty podatku nie tylko z majątku osobistego podatnika, ale również z majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską.

Sąd dostrzegł przy tym, że przyjęcie wykładni prowadzącej do stwierdzenia, iż tytuł wykonawczy przeciwko obojgu małżonkom wystawia się zawsze, gdy egzekucja kierowana jest do majątku wspólnego, powoduje dalsze zamieszanie wokół pojęcia "zobowiązanego" w postępowaniu egzekucyjnym w administracji (gdyż małżonek jednocześnie "zobowiązanym" nie jest, z drugiej strony wystawienie tego tytułu na obojga powoduje, że jednocześnie od formalnej strony się nim staje) - niemniej jednak pozostawienie współmałżonka odpowiedzialnego majątkiem wspólnym za zobowiązania podatkowe (lub zobowiązania o podobnym statusie) drugiego z małżonków na zasadzie art. 29 Ordynacji podatkowej bez całkowitej ochrony prawnej (brak gwarancji czynnego uczestnictwa w postępowaniu poprzez doręczanie tytułu wykonawczego, zawiadomień o dokonanych czynnościach, składanie środków zaskarżania) byłoby działaniem naruszającym standardy gwarancji konstytucyjnych państwa prawa.

Dlatego uznać należy, że w art. 27c u.p.e.a. pojęcie "zobowiązanego" użyto tylko w kontekście art. 1a) pkt 20 tej ustawy (a więc w znaczeniu materialnoprawnym), niezależnie od jego szerszego (formalnego) rozumienia odnośnie innych aspektów postępowania egzekucyjnego w administracji. Przyjęcie odmiennego poglądu naruszyłoby konstytucyjne zasady wynikające z art. 78 Konstytucji. Przepis ten gwarantuje obywatelom podmiotowe prawo do zaskarżenia każdego rozstrzygnięcia wydanego w pierwszej instancji w postępowaniu przed organami państwa i dotyczącego wolności i praw obywatelskich - a za takie działania należy uznać egzekucję administracyjną skierowaną na majątku wspólnego z zobowiązanym.

Wprawdzie z brzmienia art. 1a pkt 20 u.p.e.a. nie wynika wprost, aby pojęcie zobowiązanego można odnosić do małżonka osoby odpowiedzialnej za zapłatę podatku, niemniej jednak z przedstawionych wyżej względów, wystawienie tytułu wykonawczego i skierowanie zawiadomienia o zajęciu nieruchomości również do małżonka podatnika, gwarantuje mu należną ochronę w czasie postępowania egzekucyjnego prowadzonego do majątku objętego wspólnością majątkową małżeńską. (podobnie WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 18 marca 2020 r. sygn. akt I SA/Gd 1981/19)

W ocenie Sądu małżonek zobowiązanego winien mieć zatem zagwarantowane środki obrony poprzez czynne uczestnictwo w postępowaniu egzekucyjnym poprzez doręczanie tytułu wykonawczego, zawiadomień o dokonanych czynnościach, składanie środków zaskarżania, w tym zarzutów na postępowanie egzekucyjne jak również być stroną całego postępowania egzekucyjnego od jego początku aż do końca. Nie ma bowiem żadnego uzasadnienia aby przyznać małżonkowi zobowiązanego uprawnienia strony na pewnym etapie postepowania egzekucyjnego aby na innym takiego uprawnienia go pozbawić .

W niniejszej sprawie prawidłowo organ uznał małżonkę zobowiązanego jako uczestnika postępowania. Wynika to chociażby ze wskazywania J.G. (małżonki zobowiązanego) jako adresata wydawanych postanowień. To z kolei prowadzi do wniosku, że organ zobowiązany był doręczyć zawiadomienie o licytacji każdemu z uczestników – Z.G. i J.G., a nie "Państwu Z. i J.G.".

Z powołanego na wstępie uzasadnienia przepisu art. 111n § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny odmawia przybicia jeżeli uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji, chyba że będąc na licytacji nie wystąpił ze skargą na to uchybienie. Organ uznał, że w dniu 15 grudnia 2020 r. nastąpił skutek doręczenia Skarżącym zawiadomienia o licytacji z dnia [...] listopada 2020 r. przesłanego na adres zamieszkania. Nie jest w sprawie sporne, że przesyłka zawierająca zawiadomienie o licytacji adresowana: "Państwo Z. i J.G." nie została fizycznie odebrana. Przesyłka ta była dwukrotnie awizowana w dniu 01 grudnia 2020 r. oraz w dniu 09 grudnia 2020 r. i w dniu 16 grudnia 2020 r. zwrócono ją do organu.

Przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zwierają uregulowań dotyczących doręczeń, wobec powyższego zgodnie z art. 18 u.p.e.a. odpowiednie zastosowanie będą miały przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.). Zgodnie z art. 44§ 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Jednak aby można było zastosować skutecznie fikcję doręczenia stronie, przesyłka przede wszystkim powinna zostać prawidłowo zaadresowana do strony postępowania. Przez prawidłowe zaadresownie należy rozumieć wskazanie adresata i adresu.

Zgodnie z art. 40 § 1 K.p.a. pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi.

Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. Jeżeli ustanowiono kilku pełnomocników, doręcza się pisma tylko jednemu pełnomocnikowi. Strona może wskazać takiego pełnomocnika ( § 2). Natomiast w § 3 powołanego przepisu - w sprawie wszczętej na skutek podania złożonego przez dwie lub więcej stron pisma doręcza się wszystkim stronom, chyba że w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism.

Zgodnie z treścią art. 44 § 1 K.p.a. - w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43:

1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego;

2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ.

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2 art. 44 K.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3).

Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu administracyjnym stronami są poszczególni małżonkowie jako osoby fizyczne, a nie małżeństwo jako instytucja mająca swoje unormowanie w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Co należy również podkreślić w niniejszej sprawie każdy z małżonków w świetle przepisów postępowania egzekucyjnego w administracji zobowiązany był na innej podstawie – Z.G. jako zobowiązany który nie wykonał w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym, a zobowiązanie J.G. wynikała z odpowiedzialności z majątku wspólnego.

Doręczenie orzeczenia w jednej kopercie do obojga skarżących stanowi naruszenie przepisu art. 40 § 1 i 3 k.p.a., z którego wynika nakaz doręczenia pisma odrębnie każdej stronie, chyba że strony wskazały jedną z nich jako upoważnioną do odbioru pism. Doręczenie przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków, do rąk jednego, może zostać uznane za skuteczne wobec drugiego małżonka tylko wówczas, jeśli drugi z małżonków nie zakwestionuje i nie podważy takiego sposobu doręczenia ( wyrok NSA z dnia 20 maja 2021 II OSK 2379/18, LEX nr 3218904 ). Jak wynika z art. 40 § 1 k.p.a., pisma doręcza się stronie, a gdy strona działa przez przedstawiciela - temu przedstawicielowi. Nie ma przy tym znaczenia, czy stroną jest osoba fizyczna, osoba prawna czy jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, a także, czy postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony, czy z urzędu. W razie wielości stron postępowania administracyjnego pisma doręcza się wszystkim stronom. Jedynie w sytuacji, gdy postępowanie zostało wszczęte na skutek podania złożonego przez dwie strony lub więcej stron, które w podaniu wskazały jedną jako upoważnioną do odbioru pism, pisma doręcza się tylko tej stronie (art. 40 § 3 k.p.a.) – wyrok WSA w Poznaniu z dnia 21 listopada 2019 r. II SA/Po 217/19.

Jeśli małżonkowie nie wskazali w podaniu jednego z nich jako upoważnionego do odbioru pism, organ nie może wysłać im decyzji w jednej przesyłce.

Pisma kierowane do strony powinny być adresowane do niej imiennie, czyli adresując przesyłkę organ musi wymienić stronę jako indywidualnie określonego adresata, wobec którego - jako podmiotu - dokonywana jest czynność doręczenia. Co za tym idzie, doręczanie pism łącznie współmałżonkom uznać należy za nieprawidłowe.

Organ w niniejszej sprawie przesyłkę w której znajdowało się zawiadomienie o licytacji zaadresował na oboje małżonków, tym samym nieprawidłowo. Jeżeli przesyłka została zaadresowana nieprawidłowo i nie została podjęta, to nie ma podstaw do przyjęcia, że nastąpił skutek doręczenia wobec któregokolwiek

z małżonków. Tym samym należy przyjąć, że uczestnicy postępowania: Z.G. i J.G. nie otrzymali zawiadomienia o licytacji.

Nie ma tu znaczenia okoliczność, że na wcześniejszych etapach postępowania organ również w taki sposób adresował przesyłki, a Strona tego nie kwestionowała, albowiem Sąd rozpoznając niniejszą skargę nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wcześniejszych etapów postępowania egzekucyjnego – orzeka w granicach sprawy. Nie ma też znaczenia, że fizycznego doręczenia nie było (zastosowano fikcję doręczenia). Jak już wcześniej wskazano, by zastosować przepis art. 44 § 4 k.p.a. przesyłka musi być prawidłowo zaadresowania, wskazanie oboje małżonków na przesyłce takiego warunku nie spełnia.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia (o przybiciu) zobowiązany jest zbadać prawidłowość doręczenia zawiadomienia o licytacji uczestnikom, z tego względu, że w sytuacji w której uczestnik nie otrzymał zawiadomienia o licytacji organ egzekucyjny odmawia przybicia (art. 111n § 1u.p.e.a.). Jak już wcześniej wskazano uczestnikami postępowania byli m.in.: Z.G. i J.G. Uczestnikiem postępowania jest każdy z małżonków osobno, a nie małżonkowie jako instytucja przewidziana w przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Tym samym brak jest podstawy do przyjęcia, że skutek doręczenia zawiadomienia o licytacji wobec Z.G. nastąpił 15 grudnia 2020 r., również brak jest podstawy do przyjęcia, że skutek doręczenia zawiadomienia o licytacji wobec J.G. nastąpił 15 grudnia 2020 r.

Organ błędnie przyjął, że prawidłowo zaadresował przesyłkę zawierającą zawiadomienie o licytacji, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia, że nastąpił skutek doręczenia każdemu z uczestników. Powyższe z kolei doprowadziło organ do uznania, że zachodziły przesłanki do przybicia.

Wskazać również należy, że z treści art. 111n §1 u.p.e.a. w odniesieniu do "nie otrzymania przez uczestnika zawiadomienia o licytacji" nie ma konieczności badania czy brak tego zawiadomienia miał wpływ na wynik licytacji.

Brak doręczenia zawiadomienia o licytacji dwóm uczestnikom postępowania skutkować powinien odmową przybicia i wyznaczeniem ponownej licytacji (art. 111n §1 i 3).

Mając na uwadze stwierdzone uchybienia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw.z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie w całości oraz postanowienie je poprzedzające (pkt. 1 wyroku). Z kolei o zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. (pkt 2 wyroku).