Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 547/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-01-02 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2, art. 255
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 stycznia 2013 r. wniosku C.O. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C.O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru, cła i podatku od towarów i usług postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej ustalonego na 139 zł (k. 83), skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że skarżący ma 25 lat i jest studentem. Zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej i pozostaje na utrzymaniu rodziców. Mieszka z rodzicami i siostrą, a rodzina utrzymuje się z zysków uzyskiwanych przez ojca skarżącego z prowadzonej przezeń działalności gospodarczej, oszacowanych we wniosku na 4.000 zł (k. 88-91).

Wobec uznania, że treść oświadczenia o majątku i dochodach nie jest wystarczające do ustalenia sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej określanej w skrócie: "p.p.s.a.") pełnomocnika skarżącego wezwano, by w terminie 7 dni złożył dodatkowo: wyciągi z rachunków bankowych skarżącego, odpis zeznania podatkowego PIT za 2011 rok, dokumenty potwierdzające wysokość dochodów i obrotów za ostatni kwartał prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego, wyciągi z rachunków bankowych rodziców skarżącego oraz dokumenty potwierdzające wysokość ich dochodów z działalności gospodarczej bądź wysokość wynagrodzenia za pracę (k. 100).

W odpowiedzi pełnomocnik skarżącego przedstawił wyciąg z rachunku bankowego skarżącego potwierdzający brak oszczędności, roczne zeznanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. zaświadczające uzyskanie przychodu w wysokości 5.344,68 zł, zgłoszenie zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej z dn. [...] stycznia 2008 r. oraz deklaracje VAT-7 za wrzesień, październik i listopad 2007 r. Jednocześnie, w oddzielnym piśmie pełnomocnik skarżącego poinformował, że dochody ojca skarżącego wynoszą 4.000 zł miesięcznie oraz, że ojciec odmówił skarżącemu przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych. Pełnomocnik skarżącego stwierdził jednocześnie, że jakiekolwiek dokumenty formalnie dokumentujące wysokość obrotu są niemiarodajne dla ustalenia wysokości dochodów, z racji tego, że ojciec skarżącego nie prowadzi ksiąg rachunkowych i nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W tym stanie rzeczy wniosek skarżącego nie mógł zostać uwzględniony

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym , czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, może zostać przyznane w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony.

Z oświadczenia skarżącego o jego stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że nie uzyskuje dochodów i pozostaje na utrzymaniu rodziców oraz, że nie ma oszczędności ani majątku. Te okoliczności nie budzą wątpliwości.

W związku z tym jednak, iż skarżący pozostaje na utrzymaniu rodziców należało wyjaśnić nie tylko jego sytuację majątkową, lecz również zbadać, czy nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania ze wsparciem rodziców. Należy bowiem stwierdzić, iż okoliczność, że pełnoletnie dziecko, które nie posiada własnego majątku, uczy się i pozostaje na utrzymaniu rodziców, nie uzasadnia jeszcze zwolnienia od kosztów sadowych. Z istoty obowiązku alimentacyjnego wynika bowiem, że w wypadkach uzasadnionych prowadzenia procesu w interesie dziecka, które nie osiągnęło możliwości samodzielnego utrzymania, rodzice winni wyłożyć potrzebne na ten cel środki, jeżeli mogą to uczynić bez uszczerbku koniecznego dla siebie i rodziny. W takim wypadku o zwolnieniu od kosztów sądowych decydują możliwości zarobkowe i majątkowe rodziców (tak Sąd Najwyższy w post. z dn. 15 maja 1989 r. II CZ 80/89 opubl. w LEX nr 8963).

Na podstawie art. 255 p.p.s.a. pełnomocnika skarżącego wezwano zatem do przedstawienia dokumentów obrazujących sytuację majątkową rodziców skarżącego. Dokumentów tego rodzaju nie przedstawiono z powołaniem się na odmowę ze strony ojca skarżącego.

Należy zatem wyjaśnić, że zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu (lub referendarza sądowego) wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (lub referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo).

Oświadczenie skarżącego zawarte w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy uzupełnione dodatkowymi oświadczeniami oraz dokumentami nie stanowi wystarczającej podstawy do zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący bowiem przedstawił bowiem żadnego dokumentu potwierdzającego deklarowaną we wniosku wysokość dochodów oraz stan majątkowy swoich rodziców. Nie zawarto również choćby informacji o obiektywnej możliwości sfinansowania kosztów sądowych obciążających skarżącego przez jego rodziców.

W konsekwencji należało uznać, że skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających zwolnienie go od kosztów sądowych, czego procesowym wyrazem jest postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).