Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 191/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art 12, 35
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska- Jaroszewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędzia WSA Bożena Marciniak po rozpoznaniu w dniu 29 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi R. T. na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. dotyczącego reformy rolnej 1. odrzuca skargę w zakresie zobowiązania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej żądania stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] – Dział Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] marca 1950 r.; 2. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej żądania zwrotu nieruchomości lub wypłaty odszkodowania - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem; 3. stwierdza, że bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części dotyczącej żądania zwrotu nieruchomości lub wypłaty odszkodowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. przyznaje od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej R. T. sumę pieniężną w wysokości 200 (dwieście) złotych; 5. wymierza Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi grzywnę w wysokości 200 (dwieście) złotych.


UZASADNIENIE

R. T. pismem z [...] lipca 2018 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie "[...]", powołując orzeczenia sygn. akt I SA/Wa 2044/17 i I SA/Wa 1904/16 oraz sprawę nr [...].

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że od 1996 r. próbuje dochodzić roszczeń reprywatyzacyjnych przed sądami, urzędami administracji państwowej, a okres bezczynności organów według niej datowany jest od [...] stycznia 2011 r. Skarżąca zaznaczyła, że [...] lutego 2013 r. otrzymała informację, że Ministerstwo "przejęło sprawę", natomiast pierwsze merytoryczne pismo, które otrzymała to pismo z [...] grudnia 2015 r. Wymiana pism procesowych, analiza dokumentów trwała następnie 8 miesięcy, [...] sierpnia 2016 r. nastąpiło zaś umorzenie postępowania.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podnosząc, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania nie podlega merytorycznej ocenie, gdyż na dzień jej wniesienia nie istniał stan bezczynności lub przewlekłości. Organ zaznaczył, że R. T. wnioskiem z [...] lutego 2013 r. zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] – Dział Rolnictwa i Reform Rolnych z [...] marca 1950 r., którą wznowiono postępowanie dotyczące przyznania Z. P. prawa pobierania zaopatrzenia miesięcznego z mocy art. 17 dekretu PKWN z [...] września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i odmówiono jej prawa do otrzymywania tego świadczenia. Organ podkreślił, że decyzją z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją z [...] października 2016 r. nr [...], umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] uznając, że wnioskodawczyni nie ma interesu prawnego uprawniającego ją do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności tej decyzji. Skarga R. T. na decyzję z [...] października 2016 r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 29 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 2044/17. Tym samym - zdaniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi- skarga R. T. dotycząca przewlekłości postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] marca 1950 r. jest bezzasadna, zwłaszcza, że została złożona ponad 21 miesięcy po ostatecznym zakończeniu przedmiotowego postępowania ostateczną decyzją z [...] października 2016 r.

W piśmie z [...] listopada 2018 r. precyzującym skargę pełnomocnik skarżącej wskazała, że zakres zaskarżonych czynności obejmuje postępowanie prowadzone przez Ministra w sprawie wszczętej na wniosek złożony [...] lutego 2013 r., który nie został załatwiony w pełnym zakresie, tj. nie objął wszystkich roszczeń wynikających z przejęcia w trybie dekretu nieruchomości ziemskiej, położonej w [...]. Skarga dotyczy bowiem zarówno przewlekłości postępowania zakończonego decyzją z [...] sierpnia 2016 r., postępowania w zakresie rozpoznania wniosku z [...] sierpnia 2016 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] października 2016 r., jak również czynności, do których podjęcia organ był zobowiązany, a które nie zostały dokonane i w stosunku do nich organ pozostaje w bezczynności. Zdaniem skarżącej Minister dopuścił się niedopuszczalnej, dowolnej interpretacji zawężenia żądania zawartego we wniosku z [...] lutego 2013 r., przyjmując, że dotyczył on tylko zapatrzenia miesięcznego, pomijając zagadnienia dotyczące przejęcia nieruchomości.

Skarżąca wniosła o: 1) zobowiązanie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do dokonania czynności wyjaśniających zakres żądania zawartego we wniosku z [...] lutego 2013 r. oraz, jeżeli okaże się to zasadne, przekazanie wniosku w niezałatwionym zakresie, do właściwego organu niezwłocznie, jednak nie później niż w terminie 30 dni od uprawomocnienia się wyroku w niniejszej sprawie, 2) stwierdzenie, że Minister dopuścił się odpowiednio bezczynności i przewlekłości postępowania z rażącym naruszeniem prawa, 3) wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, 4) przyznanie na rzecz skarżącej sumy pieniężnej, 5) zwrot kosztów postępowania i zastępstwa procesowego.

Minister w piśmie z [...] grudnia 2018 r., ustosunkowując się do pisma precyzującego skargę, podtrzymał stanowisko wyrażone w odpowiedzi na skargę. Dodatkowo wskazał, że z treści wniosku skarżącej jednoznacznie wynika, że dotyczył on stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 1950 r. Wniosek ten załatwiony został decyzją z [...] października 2016 r.

Minister wskazał, że analizując wniosek skarżącej, poza żądaniem wszczęcia postępowania nieważnościowego, dostrzegł w jego treści elementy, z których pośrednio można wywnioskować, że intencją jej może być zwrot przejętego na rzecz Skarbu Państwa majątku [...], w związku z czym w obu wydanych przez siebie decyzjach pouczył skarżącą, że w ramach postępowania z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia [...] września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej istnieje możliwość wystąpienia przez spadkobierców dawnego właściciela majątku [...] z wnioskiem o stwierdzenie, że majątek ten (bądź jego część) nie podpadały pod art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu. Pomimo zapoznania się z treścią pouczenia, skarżąca nie złożyła takiego wniosku. Minister dodał, że wszczęcie postępowania na podstawie § 5 rozporządzenia nie następuje z urzędu, może zainicjować je tylko wniosek złożony przez osobę uprawnioną. Wniosek musi być jednoznaczny, a nie pozostawiony domysłowi organu.

Zdaniem Ministra nie ma racji skarżąca twierdząc, że organ "dokonał niedopuszczalnej dowolnej interpretacji żądania zawartego we wniosku z [...] lutego 2013 r." Skarżąca chciałaby bowiem, aby organ (i sąd) dokonał interpretacji jej wniosku, wykraczając poza zarzuty zawarte we wniosku.

W ocenie Ministra zachowanie skarżącej należy uznać za niezrozumiałe, gdyż to ona, na podstawie dekretu powinna złożyć wniosek do organu wojewódzkiego z jasno wyartykułowanym żądaniem dotyczącym zbadania prawidłowości przejęcia majątku [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 stycznia 2019 r. sygn. akt I SAB/Wa 253/18 oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że wniosek skarżącej z [...] lutego 2013 r. zawierał dwa żądania. Pierwsze dotyczyło stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 1950 r. Drugie żądanie dotyczyło natomiast zwrotu majątku położonego w miejscowości [...] lub wypłaty odszkodowania.

Odnosząc się do kwestii procedowania wniosku w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji WSA w Warszawie zaznaczył, że sprawę tę zakończyła ostateczna decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2016 r. Skarga na powyższą decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 2044/17. W postępowaniu sądowym zakończonym tym wyrokiem zostało przesądzone, że skarżąca nie miała interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji z [...] marca 1950 r. Tym samym w ocenie Sądu, złożona skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi została wniesiona przez osobę niemającą (nawet w momencie jej wniesienia) interesu prawnego w sprawie sądowoadministracyjnej, w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro bowiem skarżąca nie posiadała, już od początku złożenia wniosku z [...] lutego 2013 r., interesu prawnego do kwestionowania w trybie nieważnościowym decyzji z [...] marca 1950 r., to nie mogła domagać się kontroli sądowoadministracyjnej sprawy nieważnościowej w aspekcie przewlekłości prowadzonego w tej sprawie postępowania.

Odnosząc się natomiast do kwestii bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania wniosku co do żądania reprywatyzacji majątku, Sąd pierwszej instancji wskazał, że adresatem podania z [...] lutego 2013 r. był Wojewoda [...]. Pismo Wojewody [...] z [...] lutego 2013 r. o przekazaniu podania według właściwości, w trybie art. 65 § 1 kpa Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, odnosiło się tylko i wyłącznie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] marca 1950 r. Wobec tego, w zakresie żądania zwrotu majątku, Wojewoda [...] nie przekazał wniosku skarżącej Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Adresatem skargi na bezczynność nie mógł być zatem ten organ, ponieważ w tym zakresie nie otrzymał wniosku i nie prowadził postępowania administracyjnego.

R. T. wniosła od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 18 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 1426/19 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu NSA podkreślił, że Sąd pierwszej instancji pominął istotne dla rozstrzygnięcia kwestie i w ogóle nie odniósł się do istoty żądań skarżącej w zakresie bezczynności i przewlekłości postępowania administracyjnego. Zdaniem NSA Sąd pierwszej instancji wadliwie uznał, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany był jedynie do rozpoznania wniosku skarżącej z [...] lutego 2013 r. w zakresie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 1950 r. Do rozpoznania pozostawał bowiem również wniosek strony o zwrot nieruchomości lub wypłatę odszkodowania. NSA stwierdził tym samym, że trafnie w skardze kasacyjnej wytknięto bezczynność organu w tym zakresie. W ocenie NSA nieprawidłowo ponadto WSA w Warszawie stwierdził, że skoro skarżąca nie posiadała, już od momentu złożenia wniosku z [...] lutego 2013 r., interesu prawnego do kwestionowania w trybie nieważnościowym decyzji z [...] marca 1950 r., to nie mogła też domagać się kontroli sądowoadministracyjnej sprawy w aspekcie przewlekłości prowadzonego w tej sprawie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – dalej jako P.p.s.a., sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Sąd orzeka także w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V, VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 pkt 9 P.p.s.a.).

W myśl art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.).

Instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania ma więc na celu doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zaś do sprawdzenia, czy istotnie organ administracji publicznej pozostaje w zwłoce w załatwieniu sprawy. Oceniając czy organ pozostaje w bezczynności lub przewlekłe prowadzi postępowanie, Sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania.

Wyjaśnić przy tym należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa, jeżeli nie dopełnił on czynności określonych w art. 36 kpa lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Innymi słowy z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w przypadku braku jakiejkolwiek aktywności organu w danej sprawie. Przez przewlekłość postępowania przed organem administracji publicznej należy natomiast rozumieć brak należytego zaangażowania organu w załatwieniu sprawy indywidualnej. Przewlekłość postępowania obejmuje więc takie przypadki prowadzenia postępowania w sprawach indywidualnych jak wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, wykonywanie czynności pozornych powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny, mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzeby wynikające z istoty sprawy.

Zgodnie natomiast z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając ponownie sprawę w pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że w dniu 22 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął uchwałę sygn. akt II OPS 5/19, w której stwierdzono, że "wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi". W uzasadnieniu uchwały NSA podkreślił, że pogląd "sprowadzający się do dopuszczalności rozstrzygania spraw ze skarg na bezczynność w razie załatwienia sprawy administracyjnej przed wniesieniem skargi jest, w ocenie składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieprawidłowy z tego podstawowego powodu, że zakończenie postępowania, którego sposób prowadzenia jest skarżony, skutkuje ustaniem stanu podlegającego kontroli sądowej tj. stanu bezczynności [...] za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu".

Zgodnie natomiast z treścią art. 269 § 1 P.p.s.a., jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że przepis art. 269 § 1 P.p.s.a. nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć innej sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Powyższa uchwała znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Zauważyć trzeba, że skarga R. T. z [...] lipca 2018 r. dotyczyła niezałatwienia jej wniosku z [...] lutego 2013 r., w którym zwróciła się ona o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Wojewódzkiego w [...] z [...] marca 1950 r. oraz o zwrot majątku, położonego w miejscowości [...] lub wypłaty odszkodowania. Jak wynika zaś z analizy akt Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z [...] sierpnia 2016 r. nr [...], mocą której umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z [...] marca 1950 r. Powyższa decyzja doręczona została skarżącej [...] października 2016 r., a więc przed wniesieniem skargi z [...] lipca 2018 r. na bezczynność i przewlekłość Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lutego 2013 r.

W świetle powołanej wyżej uchwały Sąd nie może merytorycznie orzekać co do bezczynności i przewlekłości postępowania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie nierozpoznania wniosku z [...] lutego 2013 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności ww. decyzji z [...] marca 1950 r. Skarga w tej części jest więc niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.

Jednocześnie, mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w wyroku NSA z 18 maja 2020 r. Sąd uznał, że skarga R. T. w części dotyczącej nierozpoznania wniosku z [...] lutego 2013 r. w zakresie żądania zwrotu majątku, położonego w miejscowości [...] lub wypłaty odszkodowania jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi we wskazanej części nie wywiązał się bowiem z obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów kpa.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom zwartym w odpowiedzi na skargę i w piśmie z [...] grudnia 2018 r. Minister zobowiązany był do załatwienia przedmiotowego wniosku również we wskazanym wyżej zakresie. Jak wynika z akt sprawy wniosek z [...] lutego 2013 r. skierowany został do Wojewody [...], który uznał się niewłaściwym do załatwienia sprawy i pismem z [...] lutego 2013 r. przekazał wniosek, zgodnie z właściwością, Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Istotne jest, co podkreślił NSA ww. wyroku, że z treści tego pisma wynika, że Wojewoda [...] stwierdził brak swojej właściwości co do wniosku o stwierdzenie nieważności, wskazując jednocześnie, że przekazanie następuje w trybie art. 65 § 1 kpa, co oznacza, że przekazane zostały oba wnioski. Żądanie zwrotu majątku położonego w miejscowości [...] lub ewentualnej wypłaty odszkodowania mieściło się co prawda w zakresie właściwości Wojewody [...], co uzasadniało skorzystanie z trybu określonego w art. 66 § 1 kpa. Nie zmienia to jednak faktu, że na skutek przekazania wniosku z [...] lutego 2013 r. na podstawie art. 65 § 1 kpa, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi zobowiązany był do załatwienia żądania strony zarówno w zakresie nieważności decyzji z [...] marca 1950 r., jak i w zakresie dotyczącym zwrotu nieruchomości lub wypłaty odszkodowania. Jak wskazano wyżej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji zakończone zostało ostateczną decyzją z [...] października 2016 r., umarzającą postępowanie. Wniosek strony o zwrot majątku lub wypłatę odszkodowania nie został natomiast w żaden sposób załatwiony. Jak wynika z analizy akt Minister nie podjął jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia, czy nadano bieg przedmiotowemu żądaniu co zwrotu majątku, jak również nie rozważył możliwości przekazania sprawy według właściwości (w istocie jej zwrotu do Wojewody [...]) lub zainicjowania postępowania rozstrzygającego spór kompetencyjny. Przy czym zaznaczyć, że okoliczności usprawiedliwiającej bezczynności organu nie stanowi przekonanie, że w tej części żądanie strony było przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, toczącego się przed Wojewodą [...]. Jeszcze raz podkreślić należy, że podstawa prawna powołana w piśmie z [...] lutego 2013 r. (art. 65 § 1 kpa) wyraźnie wskazywała, że to Minister powinien rozpoznać oba wnioski, bowiem Wojewoda [...] w odniesieniu do obu z nich uznał się niewłaściwy. Nie ulega zatem wątpliwości, że skarga na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w tym zakresie jest uzasadniona. Jak wskazano organ nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu załatwienie wniosku z [...] lutego 2013 r. we wskazanej części. Słusznie zatem skarżąca zarzuciła organowi bezczynność co do zawartego we wniosku żądania zwrotu majątku lub ewentualnej wypłaty odszkodowania.

W świetle wskazanych wyżej okoliczności Sąd uzna jednocześnie, że bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części dotyczącej żądania zwrotu nieruchomości lub wypłaty odszkodowania nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia w szczególności fakt, że organ nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu załatwienie przedmiotowego wniosku w przedmiotowym zakresie, wadliwie przyjmując, że żądanie strony w tej części jest przedmiotem odrębnego postępowania toczącego się przed Wojewodą [...]. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że okoliczność ta nie usprawiedliwia bezczynności organu.

Sąd uznał ponadto, że w sprawie zaistniały podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie od organu na jej rzecz sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości 200 zł. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyznanie sumy pieniężnej ma na celu zadośćuczynienie za krzywdę, jaką strona poniosła na skutek wadliwych działań organu. W rozpoznawanej sprawie oczywiste jest, że na skutek wadliwego przyjęcia przez Ministra, że przekazany mu wniosek z [...] lutego 2013 r. dotyczy wyłącznie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie podjął działań celem rozpoznania wniosku w części dotyczącej żądania zwrotu nieruchomości lub odszkodowania. W ocenie Sądu przyznana suma pieniężna stanowić będzie zadośćuczynienie za oczekiwanie na rozpoznanie sprawy, a także dodatkowe wzmocnienie ochrony interesów skarżącej. Zaznaczyć przy tym trzeba, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Sąd stwierdził także, że w sprawie zaistniały podstawy do wymierzenia organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości 200 zł. Wyjaśnić należy, że grzywna ma charakter przede wszystkim dyscyplinujący i prewencyjny. Wymierzona grzywna – w ocenie Sądu – spełni cele dla których została ustanowiona, dyscyplinując organ do właściwego procedowania w przyszłości. Zaznaczyć przy tym trzeba, że z treści ww. art. 149 § 2 P.p.s.a. wynika, że zarówno zasądzenie sumy pieniężnej, jak i wymierzenie organowi grzywny stanowi uprawnienie sądu administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 oraz art. 149 § 1, § 1a i art. 149 § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a.