Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1083/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6281 Regulacje spraw majątkowych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60 ust. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 1989 nr 29 poz 154
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.
article: art. 111 art. 108 art. 112 w zw. ze  art. 100
journal: Dz.U. 1982 nr 30 poz 210
law: Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze.
article: art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi ‘‘[...]’’ [...] Spółdzielni [...] w J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia przejścia z mocy prawa własności nieruchomości na rzecz kościelnej osoby prawnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpatrzeniu odwołania "[...]" [...] Spółdzielni [...] w J. od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 1991 r. nr [...] – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] marca 1991 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z 17 maja 1989 r.

o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. nr 29, poz. 154, z późn. zm.), stwierdził przejście z mocy prawa na własność Parafii [...] w J. nieruchomości składającej się z działek nr [...] o łącznej powierzchni [...] m2.

Od tej decyzji, odwołanie wniosła "[...]" [...] Spółdzielnia [...] w J., kwestionując objęcie nią działki nr [...] o powierzchni [...] m2.

Rozpatrując odwołanie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją

z [...] stycznia 2001 r., umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu tej decyzji organ podniósł, że Spółdzielnia "[...]" nie jest podmiotem legitymowanym

do wniesienia odwołania, bowiem nie przysługuje jej przymiot strony postępowania, zgodnie z art. 28 kpa.

Na tę decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła Spółdzielnia "[...]".

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 lutego 2002 r., sygn. akt I SA 569/01 zaskarżoną decyzję uchylił.

W toku dalszego postępowania administracyjnego Spółdzielnia "[...]" sprecyzowała odwołanie, ograniczając jego zakres do części dawnej działki nr [...], oznaczonej jako działka nr [...], na której znajduje się pawilon handlowy.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z [...] grudnia 2004 r. uchylił decyzję Wojewody [...] w części dotyczącej działki ewidencyjnej

nr [...] o powierzchni [...] m2 i w odniesieniu do tej działki odmówił stwierdzenia

jej przejścia z mocy prawa na własność Parafii [...] w J.

Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Parafia w J.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 stycznia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 447/05 uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji

z dnia [...] grudnia 2004 r.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał na braki formalne odwołania, na skutek nieprawidłowej reprezentacji Spółdzielni, podnosząc, że organ – mimo treści art. 64 § 2 kpa – nie wezwał strony do uzupełnienia braków odwołania, co stanowi naruszenie prawa.

W ocenie Sądu powyższa okoliczność spowodowała, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Organy I i II instancji nie wyjaśniły kwestii legitymacji osoby występującej ze skargą do sądu, nie ustaliły w szczególności, czy jest

to właściwa osoba do wystąpienia ze skargą w przedmiotowej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja jest wadliwa z powodów formalnych, dlatego powstrzymał się od oceny merytorycznej tej decyzji.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji będąc, na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), związany oceną prawną

i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyżej wspomnianym orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem

z [...] czerwca 2006 r. zwrócił się do Spółdzielni "[...]" o usunięcie uchybień wskazanych w omawianym wyroku.

Postanowieniem z [...] maja 2007 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, z powołaniem się na art. 134 kpa, stwierdził niedopuszczalność odwołania Spółdzielni "[...]" z dnia [...] marca 1991 r.

W uzasadnieniu postanowienia Minister Spraw Wewnętrznych

i Administracji podniósł, że na odwołaniu z [...] marca 1991 r., podpisanym wówczas jedynie przez M.Z., został złożony podpis M.Z. – ówczesnego członka zarządu, będącego w chwili składania podpisu na emeryturze,

a zatem nieuprawnionego do reprezentowania Spółdzielni "[...]". Z kolei drugi egzemplarz odwołania datowany był jednocześnie na dzień [...] marca 1991 r. i [...] lipca 2006 r. oraz podpisany został przez obecnych członków zarządu. Gdyby nawet pominąć fakt oczywistej niemożności podpisania odwołania jednocześnie w dwóch różnych terminach, to w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z jednej strony wystąpiła sytuacja podpisania odwołania z [...] marca 1991 r. między innymi przez T.B., która w tej dacie nie była osobą do tego uprawnioną, z drugiej

zaś strony – na odwołaniu widniałaby data [...] lipca 2006 r., która świadczy o złożeniu odwołania po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia.

W wyniku skargi Spółdzielni "[...]" na wyżej wskazane postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] maja 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 1099/07 uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd zauważył, że do uzupełnienia podpisu miarodajny jest stan faktyczny i prawny z chwili uzupełnienia braków odwołania. W takiej sytuacji należało więc wezwać Spółdzielnię do uzupełnienia odwołania z dnia [...] marca 1991 r. o podpis drugiego członka zarządu lub pełnomocnika, pełniących swoją funkcję w dniu uzupełnienia braku odwołania oraz do przedłożenia odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego – rejestru przedsiębiorców aktualnego w tej dacie".

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpatrzeniu skargi kasacyjnej Parafii [...] w J. od tego wyroku, oddalił skargę kasacyjną (wyrok z 27 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 256/08).

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem

z [...] września 2009 r. wezwał Spółdzielnię "[...]" do usunięcia braków odwołania

z [...] marca 1991 r.

Spółdzielnia "[...]" przy piśmie z [...] października 2009 r. przedstawiła odwołanie z [...] marca 1991 r. uzupełnione o podpis T.B., zastępcy Prezesa Zarządu, złożony w dniu [...] października 2009 r. oraz aktualny odpis z Krajowego Rejestru Sądowego (na dzień [...] października 2009 r.), z którego wynika, że składająca podpis sprawuje wyżej wymienioną funkcję w zarządzie Spółdzielni.

Uznając, że odwołanie Spółdzielni "[...]" zostało prawidłowo uzupełnione, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z [...] października 2009 r. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie z odwołania Spółdzielni "[...]" z [...] marca 1991 r. od decyzji Wojewody [...] z [...] marca 1991 r.

Parafia [...] w J. w piśmie z [...] sierpnia 2009 r., powołując

się między innymi na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 10 października 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 803/07 w sprawie ze skargi Spółdzielni "[...]" na decyzję Ministra Budownictwa z dnia [...] marca 2007 r., podniosła że kwestia następstwa prawnego [...] S. [...] "[...]" w J. po [...] S. [...] "[...]" w K. w odniesieniu do użytkowania działki nr [...] w obr. [...] w J. nie została w postępowaniu wykazana.

Następnie Parafia [...] w J. w piśmie z [...] listopada 2009 r., odnosząc się do wyżej wymienionego uzupełnienia odwołania z [...] marca 1991 r. dokonanego przez Spółdzielnię "[...]", podniosła, że wspomniany brak nie został uzupełniony.

Ponadto Parafia [...] w J. w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. podniosła, że powstanie prawa użytkowania wieczystego na rzecz [...] Parafii [...] w J. wynika z następujących dokumentów znajdujących się w aktach sprawy:

1) decyzji Prezydenta Miasta J. z [...] maja 1980r. nr [...]

o przekazaniu w użytkowanie wieczyste [...] Parafii [...] w J. [...] działek nr, nr [...].

2) aktu notarialnego z [...] czerwca 1980 r. Repertorium [...] nr [...] – umowy użytkowania wieczystego. W wyniku tej umowy notarialnej Skarb Państwa ustanowił prawo użytkowania wieczystego działek nr,

nr [...] w obrębie [...] na rzecz [...] Parafii [...] w J.

3) zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w J.

z [...] czerwca 1980 r. , które poinformowało, iż na podstawie umowy użytkowania wieczystego z [...] czerwca 1980 r. Rep. [...] nr [...] odłączono z księgi wieczystej nr [...], obejmującej nieruchomości Skarbu Państwa, działki gruntu oznaczone numerami: [...] w obrębie [...] i urządzono dla nich nową księgę wieczystą nr [...]. Parafia [...] w J. jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...], aż do dnia [...] czerwca 2079 r., a zatem była nim także w dniu 23 maja 1989 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa

do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej . Ponadto wskazała na ustalenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 10 października 2007 r., w sprawie sygn. akt I SA/Wa 803/07, podnosząc, że podstawą rozpoznania przez WSA w przywołanej sprawie był ten sam stan faktyczny. Ustalenia poczynione przez Sąd odnośnie statusu prawnego przedmiotowej nieruchomości w obu sprawach, zostały odzwierciedlone w uzasadnieniu tego wyroku. Wyrok NSA z 27 stycznia 2009 r.

w sprawie syn. akt I OSK 197/08 nie zakwestionował dokonanych

przez Sąd I instancji ustaleń.

Natomiast Spółdzielnia "[...]" w piśmie z [...] listopada 2009 r. wskazała,

że następstwo prawne po "[...]" [...] Spółdzielni [...]

w K. Oddział w J. wywodzi z art. 111, art. 108, art.112, w związku

z art. 100 Ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo Spółdzielcze (Dz. U. Nr 30 z 1982 r., poz. 210), bowiem według art. 111 prawa spółdzielczego, wskutek podziału spółdzielni na powstającą spółdzielnię przechodzą z chwilą jej zarejestrowania wynikające z planu podziału składniki majątkowe oraz prawa i zobowiązania. W tym też zakresie, wierzyciele i dłużnicy dotychczasowej spółdzielni stają się wierzycielami

i dłużnikami powstającej spółdzielni. Jednakże za zobowiązania powstałe przed podziałem spółdzielni, spółdzielnia dotychczasowa i nowopowstała odpowiadają solidarnie. Spółdzielnia powołała się na:

- uchwałę nr [...] z [...] stycznia 1983 r. w sprawie podziału "[...]" [...] Spółdzielni [...] w K. i jej członków. Zgodnie z pkt. 1 tej uchwały m.in. w miejsce dotychczasowych oddziałów terenowych [...] Spółdzielni [...] powstaje z dniem [...] stycznia 1983 r.

[...] samodzielnych "[...]" [...] Spółdzielni [...]. Punkt II 5. uchwały stanowi m.in. iż "[...]" [...] Spółdzielnie [...], wskutek powstania

z podziału, z mocy prawa wchodzą w prawa i obowiązki "[...]" [...] Spółdzielni [...] w K. w części do składników majątkowych

i zobowiązań przejętych po podziale majątku według stanu bilansu na [...] grudnia

1982 r.;

- uchwałę nr [...] z [...] marca 1983 r. uchwalającą bilans, który stanowił podstawę planu podziału składników majątkowych oraz praw i zobowiązań na powstałe [...] [...] S. [...] i "[...]" [...] Oddział [...] w K.;

- uchwałę nr [...] z [...] marca 1983 r. w sprawie planu podziału składników majątkowych.

Ponadto Spółdzielnia "[...]" w piśmie z [...] listopada 2009 r. podniosła między innymi, że kwestia następstwa prawnego "[...]" [...] S. [...] w J. została wykazana w toku postępowania. Oddanie przedmiotowej działki w użytkowanie wieczyste Parafii

w oparciu o umowę wieczystego użytkowania, zawartą w formie aktu notarialnego

[...] czerwca 1980 r. Rep. A nr [...], zawiera dane niezgodne z rzeczywistym stanem faktycznym, bowiem w dacie sporządzenia aktu działka była zabudowana, zatem

nie mogła być oddana na cele budowy obiektów sakralnych.

Minister Spraw Wewnętrznych rozpoznając odwołanie i całokształt sprawy wskazał, iż zagadnienie posiadania przez Spółdzielnię "S[...]" przymiotu strony

w niniejszym postępowaniu odwoławczym zostało rozstrzygnięte wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 lutego 2002 r. Przymiotu strony Spółdzielni "[...]" nie zakwestionował również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyrokach z 11 stycznia 2006 r. i 10 października 2007 r., ani Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 stycznia 2009 r.

Przechodząc do oceny merytorycznej odwołania Minister stwierdził,

że dla tej oceny istotny jest stan prawny istniejący w dniu 23 maja 1989 r., to jest w dniu wejścia w życie ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej.

Odwołanie Spółdzielni "[...]" dotyczy działki nr [...] o powierzchni [...] m2, na której znajduje się pawilon handlowy. Działka ta stanowi część dawnej działki

nr [...]. Natomiast działka nr [...] powstała z działki nr [...]. Z powyższych względów, zdaniem organu logiczny jest wniosek, że sporna działka

nr [...] stanowiła część dawnej działki nr [...].

Minister wskazał, iż z akt sprawy niewątpliwie wynika, że działka nr [...]

na mocy decyzji nr [...] Prezydenta Miasta J. z [...] maja 1980 r. została oddana w użytkowanie wieczyste Parafii [...] w J. Prawo użytkowania wieczystego zostało potwierdzone aktem notarialnym sporządzonym w Państwowym Biurze Notarialnym w J. [...] czerwca 1980 r. Rep. A nr [...].

Spółdzielnia "[...]" w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. kwestionuje zgodność wyżej wymienionego aktu notarialnego z rzeczywistym stanem faktycznym, podniosła, że objęta tym aktem notarialnym działka nr [...] była zabudowana.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wskazał, że akt notarialny

oraz wymieniona w akcie decyzja administracyjna, w żaden sposób nie przesądzają,

że działka nr [...] była niezabudowana. Z akt sprawy nie wynika też, aby decyzja

ta i wzmiankowany akt notarialny zostały skutecznie zakwestionowane.

W ocenie organu niewątpliwym jest, że Parafia [...] w J. w dniu

23 maja 1989 r., to jest w dacie wejścia w życie wyżej wymienionej ustawy o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej była i jest nadal użytkownikiem wieczystym działki nr [...] objętej wspomnianym aktem notarialnym oraz działki nr [...] powstałej z działki [...], a także wszystkich innych ewentualnych działek powstałych z działki nr [...], a w szczególności spornej działki nr [...].

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podniósł, że nie posiada kompetencji, aby w niniejszym postępowaniu badać prawidłowości podziałów geodezyjnych pierwotnej działki nr [...] oraz dalszych podziałów działek powstałych

z ostatnio wymienionej działki.

Zgodnie z art. 336 Kodeksu cywilnego posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny) jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny). Uznać należy,

że użytkowanie wieczyste, będąc formą pośrednią pomiędzy prawem własności,

a ograniczonymi prawami rzeczowymi, jest najbardziej zbliżone do prawa własności.

Jeżeli sporna nieruchomość w dniu 23 maja 1989 r. pozostawała w użytkowaniu wieczystym Parafii [...] w J., to tym samym w ocenie organu spełniona została przesłanka władania nieruchomością przez kościelną osobę prawną, o której mowa w art. 60 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r.

Organ wskazał, że bez uchylenia skutków prawnych wynikających z wyżej wymienionego prawa użytkowania wieczystego Parafii [...] w J., argumenty Spółdzielni "[...]" w niniejszej sprawie nie mogą być uwzględnione.

Na powyższą decyzję, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie złożyła "[...]" [...] Spółdzielnia [...] w J.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie:

- art. 60 § 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczypospolitej Polskiej przez uznanie, że nieruchomość położona

w J., oznaczona obecnie jako działka geodezyjna nr [...] obr. [...] o pow. [...] m2, była w dniu 23 maja 1989 r. we władaniu Parafii [...] w J., poprzedniczki obecnej Parafii [...],

- art. 77 § 1 kpa przez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący,

- art. 80 kpa, przez rozstrzygnięcie sprawy w sposób niezgodny z zebranym

w sprawie materiałem dowodowym ,

- art. 7 kpa, przez niewyjaśnienie stanu faktycznego, prowadzące do prawnej akceptacji stanu naruszenia prawa podmiotowego Spółdzielni do zabudowanej

i użytkowanej przez wiele lat nieruchomości.

Skarżąca wskazując na dokumenty, tj. wykaz zmian gruntowych z lutego 2004 r., a przesłany do akt sprawy przez Prezydenta Miasta J. za pismem z [...] lutego 2004 r., mapę uzupełniającą sporządzoną [...] maja 1980 r., obejmującą podział działek w obrębie [...] Miasta J., wpisaną do składnicy ewidencyjnej w dniu [...] maja 1980 r. za nr [...], z której wynika, że działka nr [...] obr. [...] została podzielona na działkę nr [...] i działkę [...], odpis z księgi wieczystej nr KW [...] oraz KW [...], podniosła, że w dacie 23 maja 1989 r. Parafii nie przysługiwało do spornej nieruchomości władztwo prawne, a działka nr [...] w dniu [...] czerwca 1980 r., w dacie sporządzenia aktu notarialnego o oddanie Parafii [...] wieczystego użytkowania gruntu już nie istniała, jako że uległa podziałowi na działki gruntowe nr [...] i [...].

Skarżąca podniosła, że na działce [...] powstałej z podziału działki [...], od lat 70-tych ubiegłego wieku posadowiony jest pawilon handlowy, w którym do chwili obecnej, bez jakiejkolwiek przerwy skarżąca Spółdzielnia prowadzi działalność handlową, co świadczy o tym, iż grunt zabudowany tym pawilonem nigdy, także

23 maja 1989 r., nie znajdował się we faktycznym władztwie Parafii [...].

Z kolei działka oznaczona nr [...], obecnie [...] na mocy decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia [...] stycznia 1981 r., została oddana poprzednikowi prawnemu skarżącej Spółdzielni w użytkowanie i decyzja ta do chwili obecnej nie została skutecznie uchylona.

Ponadto skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem organu jakoby zawarta w dniu [...] czerwca 1980 r. w formie taktu notarialnego umowa o oddanie w wieczyste użytkowanie Parafii [...] w J. m.in. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], stanowiła jedynie "potwierdzenie" oddania gruntu państwowego w wieczyste użytkowanie, gdyż według art. 11 obowiązującej w 1980 r. ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (t.j. Dz. U. z 1969 r. nr 22 poz 159 z późn. zm.), do ustanowienia prawa wieczystego użytkowania gruntu państwowego, obok decyzji administracyjnej, wymagane jest zawarcie umowy wieczystego użytkowania i wpisanie tego prawa do księgi wieczystej.

Zdaniem skarżącej nie jest spełniony konstytutywny wymóg wpisu tego prawa

do księgi wieczystej nr [...] prowadzonej w Sądzie Rejonowym w J. dla spornej działki, oznaczonej aktualnie nr [...].

Dlatego, w ocenie skarżącej, organ II instancji, utrzymując w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 1991 r. naruszył art. 60 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia

17 maja 1989 r., przez błędne przyjęcie, że w dacie 23 maja 1989 r. Parafii [...], przysługiwało władztwo nad przedmiotową nieruchomością.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Parafia [...] w piśmie z [...] listopada 2010 r. wniosła o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 9 grudnia 2010 r. pełnomocnik Parafii wniósł o odrzucenie skargi, a następnie o jej oddalenie.

Pełnomocnik Prezydenta Miasta J. wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma ustalenie,

czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu administracyjnym poddanym kontroli Sądu. Zgodnie z przepisem art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu

ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Użyte w tym przepisie pojęcie ,,interes prawny" było już wielokrotnie przedmiotem wykładni dokonywanej przez sądy administracyjne. Do podstawowych cech interesu prawnego należy to, że musi

być oparty o obowiązującą normę prawną. Może to być norma należąca

do jakiejkolwiek gałęzi prawa. Interes prawny, o którym mowa w art. 28 kpa, może wynikać nie tylko z przepisów materialnego prawa administracyjnego, lecz także

z prawa cywilnego (por. wyrok NSA z 19 stycznia 1982 r., SA/Kr 517/81, ONSA 1982 nr 1 poz. 11). Ponadto interes prawny musi być własny, indywidualny i wynikający

z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego.

Odnosząc te wywody do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana na postawie przepisu art. 60 ust. 1 pkt 5) ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej.

Zgodnie z treścią tego przepisu, nieruchomości lub ich części pozostające w dniu wejścia w życie ustawy we władaniu kościelnych osób prawnych, stają się z mocy prawa ich własnością, jeżeli znajdują się na nich obiekty sakralne. Z przepisu tego wynika więc, że jednym z warunków uwłaszczenia kościelnej osoby prawnej

jest władanie nieruchomością w dacie wyżej wskazanej, tj. 23 maja 1989 r.

Jak wynika z akt administracyjnych, Parafia od maja 1980 r. była użytkownikiem wieczystym działki nr [...], z której ostatecznie wydzielona została działka nr [...]; najpierw z tytułu decyzji z [...] maja 1980 r. o przekazaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości, a następnie w wyniku umowy w formie aktu notarialnego z [...] czerwca 1980 r. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego.

Zatem, jeżeli inny podmiot twierdzi, że to jemu, a nie kościelnej osobie prawnej, przysługiwał w dniu 23 maja 1989 r. tytuł prawny do nieruchomości, to jego obowiązkiem jest wykazanie tego tytułu stojącego na przeszkodzie uwłaszczeniu kościelnej osoby prawnej.

Analiza obszernego materiału dowodowego, zebranego w niniejszej sprawie,

nie pozwala przyjąć, że skarżącej "[...]" [...] Spółdzielni [...]

w J. przysługiwał w dniu 23 maja 1989 r. oraz w okresie toczącego

się postępowania o uwłaszczenie Parafii ( w tym w dacie orzekania przez organ I instancji) tytuł prawny do części dawnej działki nr [...], tj. do działki nr [...], czy też działki nr [...].

Otóż w dacie istotnej dla uwłaszczenia oraz w toku postępowania przed organem I instancji funkcjonowała w obrocie prawnym decyzja z [...] stycznia 1981 r.

o przekazaniu w użytkowanie [...] Spółdzielni [...] w K. Oddział w J. działki nr [...]. Z kolei na podstawie umowy, zawartej w formie aktu notarialnego z [...] stycznia 1995 r., skarżąca była użytkownikiem wieczystym działki nr [...].

Jednakże wskazać trzeba, że wyrokiem Sądu Okręgowego w K.

z [...] lutego 2004 r. w sprawie [...] ustalona została nieważność umowy

o oddanie działki nr [...] w użytkowanie wieczyste. Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z [...] października 2004 r. oddalił apelację skarżącej.

Z kolei z akt administracyjnych, w tym dokumentów przedłożonych przez skarżącą, tj. uchwał: nr [...] z [...] stycznia 1983 r. o podziale [...] Spółdzielni [...] w K., nr [...] z [...] marca 1983 r. uchwalającej bilans,

nr [...] z [...] marca 1983 r. w sprawie podziału składników majątkowych oraz pisma wyjaśniającego skarżącej z [...] listopada 2009 r., nie wynika, aby skarżąca była następcą prawnym [...] Spółdzielni [...] w K.

w zakresie jakichkolwiek praw do działki nr [...] lub działki nr [...].

Wskazać także należy, że w razie podziału spółdzielni następuje - wraz

z uniwersalną sukcesją majątkową - przejście prawa użytkowania na następcę prawnego, jednakże powinien być dochowany właściwy tryb przekazania majątku uregulowany w prawie spółdzielczym, a więc składniki majątkowe oraz prawa

i zobowiązania objęte sukcesją muszą być wyliczone i uwidocznione w planie podziału

i jednoznacznie z niego wynikać.

Tymczasem przedstawione przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego dokumenty nie wskazują, aby prawo użytkowania wynikające

z decyzji z [...] stycznia 1981 r., było przedmiotem sukcesji na rzecz skarżącej.

Należy w tym kontekście podkreślić, że dokumenty te nie były zgromadzone

w aktach administracyjnych w dacie orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny

w wyroku z 6 lutego 2002 r.

Zważyć zatem należy, że zmienił się stan faktyczny ustalony w postępowaniu administracyjnym, które było przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyżej powołanym wyroku, co uprawniało Sąd orzekający w niniejszej sprawie

do odstąpienia od ocen prawnych zawartych w wyroku NSA, skoro wyrok ten został wydany na innej podstawie faktycznej.

Ponadto dodać trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 stycznia 2009 r. w sprawie I OSK 197/08, podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedstawione w wyroku z 10 października 2007 r.

w sprawie I SA/Wa 803/07, że interes skarżącej oparty jest na normach procesowych

i nie przesądza o skuteczności wniesionej skargi oraz o interesie w rozumieniu

art. 28 kpa.

Jednocześnie obydwa sądy uznały, że decyzja z [...] stycznia 1981 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a to dlatego, że wcześniejszą decyzją

z [...] maja 1980 r. działka nr [...] przekazana została w użytkowanie wieczyste [...] Parafii [...] w J. z przeznaczeniem pod budowę kościoła.

Wprawdzie w dacie orzekania przez organ II instancji nie była jeszcze wydana decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] stycznia 1981 r., jednakże wobec niewykazania przez skarżącą następstwa po [...] Spółdzielni [...] w K., odnośnie praw do działki nr [...] lub działki nr [...] kwestia istnienia w obrocie prawnym decyzji z [...] stycznia 1981 r. nie przesądzała o interesie prawnym skarżącej.

W tej sytuacji zarzut skargi odnośnie oddania działki [...] poprzednikowi prawnemu skarżącej na mocy decyzji z [...] stycznia 1981 r., jest niezasadny.

Z przyczyn wyżej wskazanych nie uprawnione jest stanowisko organu odwoławczego, że skarżąca ma interes w rozumieniu art. 28 kpa., bowiem jak organ podniósł, wynika to z ocen prawnych Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w szczególności z wyroku z 6 lutego 2002 r. Jak wyżej zaznaczono, oceny prawne tego wyroku utraciły moc wiążącą z powodu zmiany stanu faktycznego sprawy.

Skoro jednak organ odwoławczy uczynił skarżącą stroną postępowania,

to mogła ona wnieść skargę do sądu. Osoba, którą w decyzji administracyjnej wskazano jako stronę, choćby nią de facto nie była, ma prawo wnieść w ramach interesu prawnego, o którym mowa w art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270

ze zm. dalej p.p.s.a.), skargę do sądu administracyjnego.

Interes prawny we wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie uzasadniał fakt uznania skarżącej za stronę w postępowaniu administracyjnym. Skutkowało to tym, że uzyskała ona interes prawny, oparty

na normach procesowych, do inicjowania sądowej kontroli wydanej wobec niej decyzji, a tym samym legitymację procesową do wniesienia skargi.

Zaznaczyć przy tym należy, że posiadanie legitymacji procesowej nie przesądza jeszcze o skuteczności wniesionej skargi. Zakres pojęcia interesu prawnego występujących w art. 50 § 1 p.p.s.a. i w art. 28 kpa, jest bowiem różny. Szerszy zakres wynika z pierwszego z tych przepisów. Legitymacja skargowa może przysługiwać

w pewnych sytuacjach procesowych podmiotom, którym nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.

Jeżeli skarżąca nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa w zw.

z art. 60 ust 1 pkt 5 ustawy, gdyż w dacie istotnej dla uwłaszczenia nie miała ona tytułu prawnego do spornej działki, gdyż cała działka nr [...] była w tej dacie we władaniu kościelnej osoby prawnej- na podstawie decyzji z [...] maja 1980 r. o przekazaniu

w użytkowanie wieczyste, a następnie na podstawie aktu notarialnego z [...] czerwca 1980 r. o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, to skarżąca, składając odwołanie, nie mogłaby skutecznie wzruszyć decyzji organu I instancji. Wobec tego zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż zarówno kontrolowane rozstrzygnięcie, jak również umorzenie postępowania odwoławczego, nie skutkowałoby pozytywnym załatwieniem odwołania skarżącej.

Odnośnie zarzutu skargi, że prawo użytkowania wieczystego Parafii nie zostało wpisane do księgi wskazać należy, że przepis art. 60 ust.1 pkt 5 ustawy posługuje

się pojęciem władania przez które należy rozumieć także prawo użytkowania wieczystego. Z kolei z zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego w J.

z [...] czerwca 1990 r. wynika, że zapisana w księdze wieczystej kw [...] działka

nr [...] pozostaje w użytkowaniu wieczystym [...] Parafii [...] w J.

Natomiast zarzut skargi, że w dacie sporządzania aktu notarialnego z [...] czerwca 1980 r. o oddaniu Parafii w użytkowanie wieczyste nieruchomości , działka [...]

już nie istniała, gdyż została podzielona, nie może być skuteczny w sprawie ,w której przedmiotem oceny Sądu jest decyzja administracyjna, a nie akt notarialny. Prawidłowe jest stanowisko organu, że geodezyjne podziały działek nie mogły być przedmiotem rozstrzygania w kontrolowanym postępowaniu.

Sąd nie uwzględnił wniosku pełnomocnika uczestnika Parafii [...] w J. o odrzucenie skargi. Sąd nie podzielił stanowiska, że treść przepisu art. 60 ust 6 ustawy z 17 maja 1989 r. o stosunku Państwa do Kościoła Katolickiego w Rzeczpospolitej Polskiej przewiduje jednoinstancyjność postępowania w sprawach o których mowa w art. 60 ust 1 i 5 tej ustawy. Powyższego przepisu nie można interpretować w oderwaniu od art. 15 kpa, który stanowi, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Z przepisu art. 60 ustawy ani z innych jej przepisów nie wynika, że w sprawach unormowanych w tej ustawie postępowanie administracyjne jest jednoinstancyjne.

Mając na uwadze wszystkie omówione okoliczności - z mocy art. 151 p.p.s.a. - Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.