Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 519/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2005r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 519/04

UZASADNIENIE

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad decyzją z dnia [...] grudnia 2003 roku nr [...], na podstawie art. 13 ust. 2a o 2b, 18a ust. 5, 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych /tekst jednolity Dz.U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 ze zm./i tabeli l.p. 4 pkt4 lit.c, l.p. 4 pkt 1 lit. a, l.p. 4 pkt 1 lit. b załącznika do ustawy w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym /tekst jednolity Dz.U z 2003 r. Nr 58, poz. 515 ze zm./, § 5 ust. 1, § 5 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia /Dz.U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262 i art. 127 § 3, 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku firmy T. P. i W. M. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2003 roku, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie obciążenia karą pieniężną w wysokości 8760.00 złotych.

Decyzje Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:

W wyniku przeprowadzonej, w dniu [...] września 2003 roku, na drodze krajowej nr [...] kontroli stwierdzono, że zespół złożony z pojazdu silnikowego i przyczepy przewożący drewno, a skład którego wchodził pojazd silnikowy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz przyczepa [...] o numerze rejestracyjnym [...] jest pojazdem nienormatywnym. Dowodem na powyższe ustalenie jest protokół nr [...] z zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia [...] września 2003 roku. Wynikają z niego stwierdzone następujące przekroczenia:

- nacisku na drugą oś pojazdu silnikowego o 13,16 KN ponad dopuszczalną dla tej osi normę /72,5KN/,

- nacisku na trzecią oś pojazdu silnikowego o 13,16 KN ponad dopuszczalną dla tej osi normę /72.5 KN/,

- nacisku na pierwsza oś przyczepy o 1,91 KN ponad dopuszczalną dla tej osi normę /80 KN/,

- nacisku na drugą os przyczepy o 11,14 KN ponad dopuszczalną dla tej osi normę /80 KN/.

Ograniczenie nacisku osi pojazdu do 8 t na drodze krajowej nr [...], na odcinku O.–Z. zostało wprowadzone zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 roku w sprawie sieci dróg krajowych po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach /Dz.U. z 2003 r. Nr 62. poz. 563/. Pod znakami zakazu B-19 umieszczono dodatkowo tabliczki z napisem " Nie dotyczy autobusów komunikacji miejskiej, pojazdów garażujących i zaopatrzenia". Wprowadzone ograniczenie obejmuje także kontrolowany pojazd, który nie mógł zostać uznany za pojazd garażujący. Właściciel pojazdu nie zamieszkuje bowiem na tym odcinku drogi a strona nie wykazała, aby przedmiotowy pojazd był garażowany w miejscu objętym ograniczeniem. Zjazd do bazy możliwy jest innymi odcinkami dróg, nie objętymi ograniczeniami nacisków osi pojazdu. Ponadto pojazd garażujący, zmierzający do bazy to pojazd bez ładunku. Tymczasem zatrzymany pojazd ładunek zawierał i to jeszcze z przekroczeniem obciążenia 8 t/oś.

Kierowca pojazdu nie wniósł zastrzeżeń, co do kontroli pojazdu, o czym świadczy zapis protokołu. Brak jego podpisu nie zmienia faktu wystąpienia przekroczeń dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Na wniosek przewoźnika o przesłuchanie w charakterze świadka kierowcy S. K., organ zwrócił się do niego o nadesłanie na piśmie wyjaśnień w sprawie okoliczności kontroli. Zdaniem organu, nie zachodziły przyczyny, dla których świadek miałby zostać przesłuchany w siedzibie organu, zatem stosownie do art. 50 kpa dopuścił do złożenia wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie organ zwrócił się o złożenie wyjaśnień przez osoby przeprowadzające kontrolę. W ocenie organu, S. K. złożył wyjaśnienia w sprawie swojego pracodawcy, stąd ocenione zostały jako nieobiektywne. Brak natomiast podstaw, aby odrzucić oświadczenia pracowników Rejonu. Podstawowym jednak dowodem w sprawie jest protokół zatrzymania i kontroli pojazdu. Wynika niego niezbicie przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi. Obowiązkiem organu w takiej sytuacji jest obciążenia karą pieniężną. Przewoźnik miał możliwość przewozu mniejszej masy towarowej, nie wystąpiłyby wówczas przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na nawierzchnię a pojazd byłby pojazdem normatywnym. Obowiązek dopilnowania prawidłowego załadunku spoczywa na przewoźniku.

Strona została powiadomiona o wszczęciu postępowania, możliwości składania wyjaśnień i strona z tego prawa skorzystała. Zarzut o naruszeniu art. 10 § 1 kpa nie jest więc trafny.

Na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] grudnia 2003 roku utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] października 2003 roku skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli P. i W. M. – T. w J. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] października 2003 roku.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie art. 92 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia o przepisy Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 roku w sprawie sieci dróg krajowych po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych,

2. naruszenie art. 13 ust. 2a i 2b ustaw L.p. 4 ust.4 lit. c, L.p. tabela 4 ust. 1 lit. a, L.p. tabela 4 ust.1 lit. b ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych poprzez bezpodstawne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy,

3. naruszenie prawa procesowego a mianowicie art. 10 § 1 kpa poprzez pozbawienie strony czynnego udziału w toczącym się postępowaniu na skutek uniemożliwienia, przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W grę więc wchodzi kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z prawem materialnymi i przepisami procesowymi.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Naczelną zasadą postępowania administracyjnego jest zasada prawdy obiektywnej. Została ona wyrażona w art. 7 kpa. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, co jest niezbędnym elementem właściwego zastosowania normy prawa materialnego. Realizację tej zasady zapewniają przede wszystkim przepisy regulujące postępowanie dowodowe. Zgodnie z art. 77 § 1 kpa organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać materiał dowodowy, a więc podjąć ciąg czynności procesowych mających na celu zebranie całego materiału dowodowego i następnie go rozpatrzyć.

W niniejszej sprawie organ nie uchybił powyższej zasadzie.

W zaskarżonej decyzji nastąpiło szczegółowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Organ przedstawił także obszerną argumentację na poparcie zajętego stanowiska. Materiał dowodowy został przez organ zgromadzony i rozpatrzony w sposób wyczerpujący. Ponadto organ odwoławczy, wcześniej jako organ I instancji nie dopuścił się, zdaniem sądu, obrazy zasady swobodnej oceny dowodów /art. 80 kpa/ albowiem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad oparł się na materiale dowodowym prawidłowo zebranym, dokonał jego wszechstronnej oceny. Analiza zebranego materiału dowodowego nie pozwala, zdaniem sądu, na postawienie zarzutu naruszenia przepisów postępowania. W szczególności nie jest trafny zarzut naruszenia art. 10 kpa. Skarżący zostali powiadomieni o wszczęciu postępowania, możliwości składania wyjaśnień, możliwości wypowiadania się, co do zebranych dowodów, udziału w postępowaniu. Strona z tej możliwości skorzystała. Miała też możliwość i prawo wglądu do akt. O wszystkich przysługujących jej uprawnieniach została pouczona przy wszczęciu postępowania. Od niej samej zależało więc czy i w jaki sposób z przysługującego jej prawa skorzystała. Dokumenty zawarte w aktach administracyjnych dowodzą, że strona ze swojego prawa skorzystała w zakresie, w jakim było to dla niej ważne. To czy i w jakim zakresie strona korzysta z przysługującego jej prawa zależy wyłącznie od niej. Obowiązkiem organu jest pouczenie jej o przysługującym jej prawach. W niniejszej sprawie organ wywiązał się z nałożonego ustawą obowiązku. Tym samym realizacja prawa czynnego udziału strony, wynikającego z art. 10 kpa, nie doznała uszczerbku. Zarzut skarżących w tym przedmiocie jest więc niesłuszny, zwłaszcza, że podstawowym dowodem stanowiącym podstawę nałożenia na stronę kary pieniężnej jest protokół zatrzymania i kontroli pojazdu, którego odpis strona otrzymała.

W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym organ właściwie zastosował prawo materialne. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja z dnia [...] października 2003 roku nie naruszają przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 13 usta 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych i załącznika do ustawy pod poz. Lp. tabela 4 ust. 4 lit. c. Lp. tabela 4 ust. 1 lit. a, Lp. tabela 4 ust. 1 lit. b. a także rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia.

Odpowiedzialność przewidziana art. 13 ust. 2a i 2b ustawy publicznych dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych ma charakter obiektywny. Obciążenie przewoźnika karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym jest obligatoryjna. Obowiązkiem organu administracyjnego nakładającego karę pieniężną jest wykazanie, że do przekroczenia dopuszczalnych norm doszło na skutek okoliczności zależnych czy zawinionych przez przewoźnika.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym ładunek umieszcza się w pojeździe w taki sposób, aby nie powodował dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę.

Skarżący nie kwestionuje przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Zarzuca bezpodstawne zastosowanie ustawy w stanie faktycznym niniejszej sprawy. Jego zdaniem droga nr [...] znajduje się w wykazie dróg krajowych, po której mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku na pojedynczą oś do 100 KN. Wyłączenie z tej drogi odcinka O.-Z. narusza art. 92 ust. 1 Konstytucji RP przez to, że rozporządzenie wykonawcze Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 roku w sprawie sieci dróg po których mogą poruszać się pojazdy o określonych parametrach zostało wydane z przekroczeniem upoważnienia ustawowego zawartego w art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych a konsekwencji niewłaściwie zostało zastosowane prawo materialne tj. art. 13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych.

Ten zarzut, zdaniem sądu nie jest trafny. Wbrew twierdzeniom skarżącego rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 marca 2003 roku ma umocowanie w delegacji ustawowej. Wprowadzenie ograniczenia nacisków osi pojazdu na odcinku drogi krajowej mieści się w określeniu "ustala sieć dróg krajowych" zawartym w delegacji przewidzianej art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych. W pojęciu "drogi krajowej" zwarte jest i pojęcie - odcinek tejże drogi. Trudna sytuacja na drogach wymusza wyłączenie odcinków z dopuszczalnych nacisków osi, przewidzianych dla całej drogi. Interes obywatela musi ustąpić przed interesem społecznym. Odcinki, na których obowiązują ograniczenia są powszechnie znane. Rozporządzenie wykonawcze zostało opublikowane w dzienniku ustaw.

Biorąc powyższe pod uwagę i na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd orzekł jak w sentencji wyroku.