Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 599/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 211 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art. 113 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1241
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Zarządu Województwa [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania na realizację projektu 1. oddala skargę 2. umarza postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Zarząd Województwa K.-P. zobowiązał skarżącą działającą pod firmą P.P.H.U. "A.-T." z siedzibą w N. W. do zwrotu nienależnie pobranego dofinansowania, przyznanego na podstawie umowy zawartej w dniu [...] r. na realizację projektu pod nazwą "Zwiększenie konkurencyjności firmy A.-T. poprzez zakup nowoczesnej linii do produkcji makaronu i wprowadzenie do oferty nowego produktu" w kwocie [...] zł wraz

z należnymi odsetkami. Organ stwierdził, że wypłata dofinansowania za nową maszynę była świadczeniem nienależnym i jej dokonanie opierało się na dokumentach niezgodnych ze stanem faktycznym.

W złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca stwierdziła, że działania podjęte przez organ są dla niej krzywdzące, odbierają szanse na dalszy rozwój firmy, jak również na godne życie nie tylko właściciela firmy i jego rodziny, ale też pracowników w niej zatrudnionych. Skarżąca podniosła, że państwo powinno pomóc obywatelowi znaleźć alternatywne wyjście z sytuacji, w której przecież on nie zawinił,

a osoby, które sprzedały wadliwą maszynę uchyliły się od odpowiedzialności. Strona podkreśliła, że wykorzystała przyznane dofinansowanie zgodnie z przeznaczeniem

i gdyby nie problem tej maszyny spełnione zostałyby wszystkie założenia projektu. Skarżąca dodała, że w porównaniu z rokiem 2010, kiedy przychody spadły, w roku 2011 nastąpił wzrost przychodu o ponad [...] zł. Na koniec oświadczyła, że na dzień [...]. została wyznaczona rozprawa w Sądzie Apelacyjnym w P. po wniesieniu przez nią apelacji od wyroku wydanego w Sądzie Okręgowym w P.

W piśmie uzupełniającym z dnia [...]. skarżąca poinformowała, że Sąd Apelacyjny w P. wyznaczył termin rozprawy apelacyjnej z jej powództwa przeciwko A.G., K. N. na dzień [...].

Decyzją z dnia [...] r. Zarząd Województwa K.-P. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Instytucja Zarządzająca wskazała, że na podstawie złożonego i zaakceptowanego wniosku o płatność w dniu [...] r. beneficjent otrzymał wypłatę całości dofinansowania, w tym wnioskowanych kosztów zakupu pierwotnej, nowej maszyny do produkcji makaronu. Niemniej przed wypłatą ww. dofinansowania, skarżąca zgłosiła firmie P.P.H. "R.-M." A. G., K. N. z siedzibą w G. reklamację dotyczącą maszyny do produkcji makaronu z uwagi na wytwarzanie złej jakości makaronu. Organ podał, że wobec wadliwości przedmiotowej maszyny, już po wypłacie środków (oraz bez uprzedniego poinformowania i wyrażenia zgody przez IZ RPO WK-P) beneficjent samowolnie zawarł w dniu [...]. umowę leasingu operacyjnego na używaną maszynę do produkcji makaronu, która w jego opinii miała spełniać kryteria nowej maszyny, określonej treścią wniosku o dofinansowanie. Instytucja zauważyła, że w myśl niniejszej umowy leasingowej beneficjent został zobowiązany jedynie do płacenia rat leasingowych, w związku z czym stwierdzono, że wypłata [...] zł dofinansowania za nową maszynę była świadczeniem nienależnym, bowiem jej dokonanie opierało się na dokumentach niezgodnych ze stanem faktycznym.

Poza powyższym organ stwierdził, że leasing maszyny używanej nie spełnia kryteriów "trwałości w zakresie utrzymania wskaźników produktu oraz rezultatu", albowiem beneficjent nie jest w czasie trwania umowy leasingowej właścicielem urządzenia, zaś w świetle dotychczasowej praktyki decyzyjnej Komisji Europejskiej,

a także interpretacji Ministerstwa Rozwoju Regionalnego, osiągnięcie wszystkich wskaźników musi być ściśle związane z zakupionymi w ramach Projektu urządzeniami (tj. zakresem rzeczowym zrealizowanym w ramach przedmiotowego Projektu).

Instytucja Zarządzająca wyjaśniał, że skarżąca w piśmie z dnia [...] r. wystąpiła z wnioskiem o wydłużenie terminu na osiągnięcie wskaźnika rezultatu "Przyrost wartości sprzedaży przedsiębiorstw wspieranych" argumentując powyższe wadliwością zakupionego w ramach Projektu urządzenia "Prasy próżniowej do produkcji makaronu", jednocześnie informując, że maszyna ta jest nieużytkowana oraz że wniosła powództwo cywilne przeciwko producentowi tej maszyny.

Wobec powyższych okoliczności, organ zaznaczył, że w dacie przeprowadzenia kontroli w miejscu realizacji Projektu skarżącą była w posiadaniu informacji wskazujących na prawdopodobną wadliwość urządzenia, o czym nie poinformowała pracowników Biura Kontroli Wdrażania Projektów, przez co przyczyniła się do nieuprawnionego przekazania całości dofinansowania. Instytucja stwierdziła, że informacja ta miałaby bowiem istotny wpływ na ocenę prawidłowości realizowanego Projektu pod kątem osiągnięcia wskaźników produktu, rezultatu oraz ich utrzymania w okresie trwałości Projektu.

Organ wskazał, że działania samowolnie podjęte przez beneficjenta spowodowały brak osiągnięcia celów i wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie projektu, w tym wskaźników w okresie trwałości Projektu. Ponadto w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdzono, że beneficjent wykorzystał przekazane środki finansowe w części na cel inny, niż określony w Projekcie oraz w sposób niezgodny

z treścią umowy o dofinansowanie, przepisami prawa krajowego, wspólnotowego

i procedurami właściwymi dla Programu. Jednocześnie Instytucja Zarządzająca wyjaśniła, że korespondencja kierowana przez skarżącą do organu w dniach [...]r., [...]r. oraz [...] r., potwierdziła w sposób jednoznaczny, iż postępowanie dotyczące sporu z producentem maszyny do produkcji makaronu toczące się w Sądzie Okręgowym w P. IX Wydział Gospodarczy nie zostało zakończone, a do momentu jego ostatecznego rozstrzygnięcia nie przewiduje ona wykupu leasingowanej maszyny, stanowiącej według niej zamiennik ww. maszyny zakupionej w ramach projektu.

Organ zauważył, że wprawdzie strona poinformowała, że na dzień [...] r. została wyznaczona rozprawa w Sądzie Apelacyjnym w P. (będąca konsekwencją wniesienia apelacji od wyroku Sądu Okręgowego w P.), niemniej do dnia [...] r. nie zawiadomiła Instytucji Zarządzającej o jej wynikach oraz nie przedłożyła ani odpisu wyroku Sądu Okręgowego w P., ani odpisu wyroku Sądu Apelacyjnego w P.

Z uwagi na powyższe, organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej

o uchylenie decyzji w sprawie zwrotu dofinansowania z dnia [...] r.

W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie decyzji Zarządu Województwa K. – P. z dnia [...]. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...]. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 211 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 145 ust. 2-5 ustawy z 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych w związku z art. 113 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, a także art. 5 pkt 2, art. 25 pkt 1 i art. 26 ust. 1 pkt 15 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - poprzez błędne zastosowanie w okolicznościach sprawy,

- naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2000, Nr 98, poz. 1071 ze zm. zwanej dalej k.p.a.) wskutek zaniechania zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, a w konsekwencji bezpodstawne ustalenie, że skarżąca wykorzystała przekazane przez organ administracji środki finansowe na cel inny niż określony w projekcie oraz w sposób niezgodny z treścią umowy o dofinansowanie, przepisami prawa krajowego, wspólnotowego i procedurami w sytuacji kiedy zebrany w sprawie materiał dowodowy uzasadnia wniosek przeciwny.

W uzasadnieniu strona podała, że cel projektu określał wniosek o dofinansowanie projektu jako "zwiększenie konkurencyjności prowadzonego przez skarżącą przedsiębiorstwa poprzez zakup nowoczesnej linii do produkcji makaronu". Wyjaśniła, że określone cele szczegółowe realizowane w przedmiotowym projekcie inwestycyjnym to: wzrost wielkości sprzedaży, zwiększenie wydajności produkcji w wymiarze ilościowym oraz wprowadzenie do oferty nowego asortymentu. Skarżąca podniosła, że nabyta przez nią w ramach zawartej umowy o dofinansowanie, prasa do produkcji makaronu stanowiła jeden z pięciu wskaźników produktu pt. "liczba nabytych środków trwałych ze środków dotacji" określonych we wniosku o dofinansowanie projektu. Wskazała, że wobec niezawinionej przez nią wadliwości zakupionej maszyny do produkcji makaronu, mając na celu dotrzymanie warunków umowy i utrzymanie wskaźników określających cele zawartej umowy, część wypłaconego przez organ dofinansowania w kwocie [...] zł przeznaczyła na zakup urządzenia, które stanowiło jeden z pięciu elementów linii do produkcji makaronu. Pozostałe środki

z dofinansowania zostały wydatkowane na zakup podsuszarni do wstępnego podsuszenia makaronu, suszarni, zakup matrycy do prasy próżniowej, zakup silosów do maki. Wobec powyższego, zdaniem strony skarżącej, wydatkowane przez nią środki wykorzystane zostały zgodnie z opisanym powyżej celem umowy.

W ocenie skarżącej, organ wydając zaskarżoną decyzję uchybił przepisom art. 7 i art. 77 § 1 kpa, gdyż pomimo ciążącego na nim obowiązku nie podjął czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie przeznaczenia uzyskanych środków finansowych oraz realizowania celów projektu. Organ odniósł się jedynie do jednego z siedmiu wskaźników, tj. "przyrostu wartości sprzedaży". Strona zarzuciła organowi, że żądając zwrotu środków nie stwierdził naruszenia ani na podstawie wniosku o płatność, ani sprawozdań z realizacji projektu, nie przeprowadził również czynności kontrolnych w tym zakresie, o których mowa w § 9 ust. 1 umowy

o dofinansowanie. Zauważyła, że kontrola realizacji zadania przed wypłatą środków przeprowadzona przez organ administracji, nie wykazała przesłanek uzasadniających wstrzymanie wypłaty dofinansowania. Przeciwnie, w wyniku przeprowadzonego postępowania organ stwierdził, że "projekt został zrealizowany zgodnie z zakresem rzeczowym i kategoriami poszczególnych wydatków kwalifikowanych, określonych

w umowie o dofinansowanie". Skarżąca podkreśliła, że w trakcie przeprowadzanej kontroli, jak również później przy składaniu wniosku o płatność i po wypłacie wskazanego dofinansowania nie miała podstaw do przyjęcia zgłoszonego w ramach złożonej reklamacji usunięcia wad zakupionej prasy do makaronu za nieprawidłowość. Stwierdziła, że na tym etapie postępowania nie miała wiedzy o całkowitej nieprzydatności nabytej maszyny, rozpoczęła dopiero wyjaśnianie przyczyn produkcji złej jakości makaronu. Wskazała, że zarówno w okresie przeprowadzanej przez organ kontroli jak również w późniejszym czasie prasa do wytwarzania makaronu była użytkowana. Technicznie maszyna działała, ale produkowała wadliwy produkt. Objęte reklamacją urządzenie generowało wskazane w projekcie rezultaty, ale odbiegające od przyjętych standardów. Skarżąca poinformowała o tym organ w chwili, kiedy stało się oczywistym, że uchylenie się przez producenta przedmiotowej prasy od wykonania ciążących na nim obowiązków z tytułu rękojmi, spowoduje niemożność osiągnięcia

w przyjętym terminie jednego z założonych wskaźników.

Strona zaznaczyła, że organ nie poczynił w tym zakresie żadnych ustaleń, nie przeprowadził żadnych dowodów, nie zweryfikował faktycznego zakresu oraz przyczyn niesprawności prasy do produkcji makaronu. Za nieprawdziwe skarżąca uznała również przyjęte przez organ założenie, jakoby oświadczyła, że ww. maszyna we wskazanym przez organ okresie była nieużytkowana.

Strona stwierdziła, że podjęła najlepsze możliwe działania w celu wyeliminowania czynnika uniemożliwiającego korzystanie z zakupionego urządzenia i zapewnienia prawidłowej realizacji zawartej umowy o dofinansowanie oraz wywiązania się

z wynikających z tej umowy obowiązków. Podniosła, że wymaganą starannością wykazała się również dochodząc swoich praw na drodze postępowania cywilnego.

Skarżąca wyjaśniła, że zawarła umowę leasingu maszyny używanej po poinformowaniu i uzgodnieniu z pracownikami organu administracji podczas osobistego stawiennictwa

w urzędzie. W oparciu o informacje, które wówczas otrzymała i zapewnienia, że sposób nabycia, w szczególności forma leasingu nie ma znaczenia dla realizacji celów umowy

i nie stanowi przedmiotu zainteresowania organu skarżąca była przekonana

o prawidłowości swojego postępowania. Strona zaznaczyła, że koszty rat leasingowych ponosi z własnych środków finansowych a zatem przedmiotowa maszyna nie została zakupiona ze środków otrzymanych z dofinansowania. Dodatkowo oświadczyła, że zamierza wykupić leasingowane urządzenie po uzyskaniu pieniędzy od producenta zakupionego wadliwego towaru. Wobec powyższego zdaniem skarżącej, środki otrzymane w ramach zawartej umowy o przyznanie pomocy zostały wydatkowane zgodnie z celem określonym w projekcie.

Odnosząc się do stwierdzonego przez organ naruszenia zasady "trwałości projektu" strona wskazała, że w przypadku, gdy cele projektu zostały utrzymane, pomimo zmniejszenia osiągniętych wartości niektórych wskaźników, należy przyjąć, że przesłanka trwałości projektu została zachowana. W przypadku niedotrzymania wskaźników projektu, zdaniem skarżącej, należy jednak zbadać towarzyszące temu przesłanki np. obiektywne procesy gospodarcze czy też starania beneficjenta poczynione dla utrzymania pełni wskaźników.

Skarżąca zauważyła, że trwałość projektu określona w sekcji G wniosku

o dofinansowanie projektu, stanowiącego załącznik do zawartej umowy, zakładała, że "projekt będzie funkcjonował w niezmienny sposób do czasu, kiedy zużycie eksploatowanych maszyn i urządzeń uzasadniać będzie ich remont lub wymianę na nowe". Oznacza to, że strony dopuściły w umowie sytuację, w której zakupione urządzenia nie będą spełniały wymogów technicznych, a konsekwencją takich okoliczności będzie zmiana w niezbędnym zakresie realizowanego projektu.

Na koniec strona powołała się na wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt I Aca 1227/11 zasądzający od producenta zakupionej przez skarżącą prasy do produkcji makaronu zapłatę kwoty stanowiącej cenę zapłaconą za przedmiotową maszynę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...]. skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę udzielonej przez organ i podtrzymała stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie.

W odpowiedzi na pismo procesowe Skarżącej organ podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego

z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa a zarzuty podniesione w skardze są niezasadne.

Z istotnych dla rozstrzygnięcia i nie kwestionowanych przez stronę okoliczności stanu faktycznego wynika, że skarżąca prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą P.P.H.U. "A.-T." , złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. "Zwiększenie konkurencyjności firmy "A.-T." poprzez zakup nowoczesnej linii do produkcji makaronu i wprowadzenie do oferty nowego produktu" w ramach ogłoszonego konkursu przez Instytucję Zarządzającą Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa K.-P. na lata 2007-2013 (dalej "IZ RPO WKP"). Wobec spełnienia kryteriów w dniu [...] podpisana została umowa o dofinansowanie w ramach Osi 5. Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw , Działania 5.2 Wsparcie inwestycji przedsiębiorstw, Poddziałania 5.2.1 Wspracie inwestycji mikroprzedsiębiorstw. Na mocy tej umowy beneficjentowi przyznano dofinansowanie w kwocie [...] zł. W ramach realizacji projektu Strona dokonała zakupu maszyny do produkcji makaronu za kwotę [...] zł. Wobec wadliwości przedmiotowej maszyny beneficjent, nie informując

o fakcie tym Instytucji Zarządzającej, zawarł umowę leasingu operacyjnego na używaną maszynę do produkcji makaronu.

Konsekwencją powyższych ustaleń było wydanie zaskarżonej do sądu decyzji

w przedmiocie zwrotu dofinansowania.

Przechodząc zatem do zarzutów skargi w pierwszej kolejności należy wskazać, że podstawą prawną postępowania administracyjnego wszczętego w sprawie zwrotu dofinansowania jest art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, a nie jak wskazuje Skarżąca art. 211 ust. 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych - co wynika także z uzasadnienia decyzji administracyjnej z dnia [...]. Podkreślić należy, że pomimo zarzutu naruszenia prawa materialnego, Skarżąca nie wskazuje na czym polegałoby owo naruszenie prawa w przedmiotowej sprawie. Sąd w tym zakresie naruszenia nie stwierdził.

W ocenie Sądu, organ prawidłowo ocenił, że na gruncie niniejszej sprawy doszło do pobrania nienależnego dofinansowanie. Skarżąca zataiła bowiem na moment kontroli projektu na miejscu, jego realizacji fakt wadliwości maszyny do produkcji makaronu, co w konsekwencji skutkowało nieuprawnionym przekazaniem środków finansowych z tytułu refundacji. Wniosek o dofinansowanie był przedmiotem oceny formalnej oraz merytorycznej i został zatwierdzony do otrzymania dofinansowania

w treści i w wartościach przedstawionych ostatecznie przez wnioskodawcę, natomiast pozytywna ocena formalna, a następnie merytoryczna co do zakresu rzeczowego projektu stała się podstawą do podpisania umowy o dofinansowania. W niniejszej sprawie IZ RPO WKP w oparciu o zebraną dokumentację zasadnie uznała, że działania podjęte przez Beneficjenta (tj. leasing maszyny do produkcji makaronu) powodują brak osiągnięcia celów i wskaźników zakładanych we wniosku o dofinansowanie projektu w tym wskaźników w okresie trwałości projektu. W konsekwencji stwierdzono, że przekazane środki finansowe wykorzystane zostały w części na cel inny, niż określony w projekcie oraz w sposób niezgodny z treścią umowy o dofinansowanie, przepisami prawa krajowego , wspólnotowego i procedurami właściwymi dla programu. Z uwagi na powyższe, niniejsza sprawa o zwrot dofinansowania, jak prawidłowo wskazał organ, podlega rozpoznaniu na podstawie przepisów art. 211 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r.

W ocenie Sądu w sprawie nie doszło również do naruszenia prawa procesowego w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 par. 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniach [...]. przez pracowników Biura Kontroli Wdrażania Projektów Skarżąca nie poinformowała kontrolujących o wadliwości nowej maszyny - prasy próżniowej do produkcji makaronu- pomimo, że w dniu [...] r. dokonała formalnego zgłoszenia producentowi reklamacji w/w maszyny. W dacie przeprowadzanej kontroli Skarżąca była w posiadaniu reklamacji/ oświadczeń poszczególnych odbiorców makaronu, których treść jednoznacznie wskazywała na złą jakość produkowanego wyrobu. Zgodnie z zasadami logicznego rozumowania

i doświadczenia życiowego, powyższe mogło być spowodowane wadliwością zakupionej maszyny. Pomimo tej wiedzy Skarżąca podpisała informację pokontrolną,

w której poprzez zakończenie realizacji projektu stwierdza się, że urządzenie jest sprawne i osiąga zamierzone efekty, w tym wskaźnik produktu pn. "Liczba nabytych środków trwałych ze środków dotacji", a także wskaźniki rezultatu pn. "Liczba nowych usług/produktów wprowadzonych w przedsiębiorstwie" oraz "Liczba udoskonalonych produktów wprowadzonych w przedsiębiorstwie". W świetle powyższego stwierdzenie Skarżącej, że kontrola realizacji zadania przed wypłatą środków przeprowadzona przez organ administracji, obejmująca zarówno dokumenty, jak i miejsce realizacji projektu nie wykazała przesłanek uzasadniających wstrzymanie wypłaty dofinansowania jest nietrafione. Skarżąca w momencie kontroli zataiła bowiem informacje o wadliwości maszyny i nie przedstawiła kontrolującym całości posiadanej dokumentacji związanej

z nabytą w ramach projektu prasą próżniową do produkcji makaronu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, zasadne jest twierdzenie Instytucji Zarządzającej, że Beneficjent posiadając w dniu kontroli projektu informacje istotne z punktu widzenia możliwości stwierdzenia ewentualnych nieprawidłowości w trakcie jego realizacji, poprzez ich nieujawnienie przyczynił się do podjęcia przez IZ RPO WK-P decyzji

o refundacji poniesionych kosztów co w sposób rażący naruszyło postanowienia umowy o dofinansowanie i skutkowało nieuprawnionym przekazaniem dofinansowania.

W tym miejscu wskazać należy na działania podjęte przez Instytucję Zarządzającą , która już przed wszczęciem postępowania administracyjnego podjęła działania wyjaśniające: skierowała do Skarżącej zapytania dotyczące w pierwszej kolejności wyników toczącego się postępowania sądowego (pismo z dnia [...] r.), a następnie możliwości wykupu używanej prasy próżniowej do produkcji makaronu, którą Skarżąca użytkuje na podstawie umowy leasingu w miejsce zakupionej pierwotnie maszyny będącej przedmiotem sporu sądowego. W obu przypadkach Skarżąca nie przedstawiła dokumentów, które pozwalałyby uznać, iż zapisy umowy

o dofinansowanie zostały zachowane, a zasada utrzymania trwałości projektu nie została naruszona. Ponadto Skarżąca w korespondencji z dnia [...] r. poinformował organ, iż postępowanie sądowe jest w toku i nie zostało rozstrzygnięte. Natomiast pismem z dnia [...] r. poinformowała, iż wykup leasingowanego urządzenia może nastąpić wyłącznie w przypadku, gdy prowadzony spór sądowy zakończy się dla niej korzystnym wyrokiem tj. pozwany - firma P.P.H. "R." A. G., K. N. dokona zwrotu kwoty stanowiącej cenę za nabycie maszyny do produkcji makaronu. Wobec powyższego w [...] r. przy braku dalszej korespondencji od Skarżącej organ zasadnie wydał decyzję w sprawie zwrotu dofinansowania, którą następnie utrzymał decyzją z dnia [...] r. Sąd chciałby podkreślić, iż od dnia poinformowania IZ RPO WKP pismem z dnia [...]. o problemach z zakupioną w ramach projektu maszyną do dnia wydania decyzji

i zwrocie dofinansowania ([...].) upłynął ponad rok. W tym czasie Skarżąca nie podjęła próby wyjaśnienia jakie działania podjąć by przy zaistniałych komplikacjach, zachować wszystkie warunki określone w umowie o dofinansowanie. Słusznie organ wskazuje , iż obowiązek taki wynikał z par. 4 ust. 3 umowy. Jednocześnie w aktach sprawy brak jakiegokolwiek potwierdzenia faktu, że Skarżąca przed podpisaniem umowy leasingu uzyskała informacje ze strony IZ RPO WKP, iż okoliczność ta pozostaje bez wpływu na prawidłowość realizacji projektu. Gdyby takie działania zostały podjęte to, jak wskazuje organ w piśmie z dnia [...], Skarżąca zostałaby poinformowana o możliwości zakupu innej nowej maszyny o nie gorszych parametrach, co pierwotnie zakupiona (za środki uzyskane w wyniku procesu cywilnego). Rozwiązanie takie nie budziłoby wątpliwości organu.

W świetle powyższego , w ocenie Sądu chybione są zarzuty Strony dotyczące nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ w ramach przysługujących mu uprawnień podjął czynności niezbędne dla ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności. Podkreślić również należy, że dla rozstrzygnięcia nie były istotne kwestie przyczyn niesprawności maszyny do produkcji makaronu ani zakres tej niesprawności, nie mniej okoliczności te wynikały z pism i oświadczeń składanych przez Skarżącą.

W świetle poczynionych powyżej uwag za bezpodstawny Sąd uznał postawiony w kontekście naruszenia art. 77 par. 1 kpa zarzut braku stwierdzenia przez organ na podstawie wniosku o płatność bądź sprawozdań z realizacji projektu, przesłanek uzasadniających wstrzymanie wypłaty dofinansowania.

Nie można zgodzić się z twierdzeniem Skarżącej, że w przypadku gdy cele projektu zostały utrzymane pomimo zmniejszenia osiągniętych wartości niektórych wskaźników to przesłanka trwałości projektu została zachowana. Zasada trwałości dotyczy utrzymania w niezmienionym kształcie i charakterze zakupionej w ramach projektu infrastruktury, która z kolei w dokumentacji aplikacyjnej została wyrażona poprzez określenie wskaźników produktu w postaci nabytych/wytworzonych środków trwałych. Treść art. 57 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności

i uchylającego Rozporządzenie Rady (WE) nr 1260/1999, jako warunek trwałości operacji obejmującej inwestycję w infrastrukturę lub inwestycje produkcyjne wskazuje brak poddania tych inwestycji zasadniczej modyfikacji wynikającej ze zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo z zaprzestania działalności produkcyjnej

i mającej wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodującej uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny w terminie 5 lat (3 lat dla sektora MŚP) od jej zakończenia. Z literalnej wykładni ww. przepisu wynika, iż "zasadnicza modyfikacja operacji" wystąpi jeżeli zostaną spełnione łącznie dwa warunki tj. nastąpi zmiana charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestanie działalności produkcyjnej (1) mająca wpływ na charakter lub warunki realizacji operacji lub powodująca uzyskanie nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny (2). Zatem warunkiem sine qua non ustalenia czy zasadnicza modyfikacja wpisuje się w dyspozycję przepisu art. 57 ust. 1 Rozporządzenia 1083/2006 jest zbadanie czy w przedmiotowej sprawie nastąpi zmiana charakteru własności elementu infrastruktury albo czy nastąpi zaprzestanie działalności produkcyjnej. Brak spełnienia któregokolwiek z tych warunków wyklucza konieczność weryfikowania wpływu na charakter lub warunki realizacji operacji nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo lub podmiot publiczny. Powyższa interpretacja zgodna jest z wykładnią ww. przepisu zawartą w publikacji "Nieuzasadniona korzyść - definicja pojęcia na użytek systemu wdrażania EFRR i FS" (Deloitte Legal, Pasternak

i Wspólnicy Kancelaria prawnicza Sp. k.). W przedmiotowej sprawie istotnym było ustalenie czy nieużytkowanie zakupionej w ramach projektu maszyny, która jest przedmiotem sporu sądowego z jej producentem, stanowi zmianę charakteru własności, o której stanowi art. 57 ust. 1 Rozporządzenia 1083/2006. Ponadto kluczowym była również kwestia ustalenia co należy rozumieć pod pojęciem "zmiana charakteru własności", do której odnosi się art. 57 ust. 1 ww. Rozporządzenia. W ocenie Sądu Instytucja Zarządzająca prawidłowo przyjęła, że właścicielem majątku/infrastruktury zakupionej w ramach projektu w okresie trwałości winien być każdorazowo beneficjent przy założeniu, iż infrastruktura ta jest wykorzystywana na cele projektu. Rozpatrując przedmiotową sprawę należy pamiętać o szczególnym reżimie funduszy strukturalnych. W związku z powyższym należy mieć na względzie cel, o którym stanowi pkt. 61 preambuły ww. Rozporządzenia, zgodnie z którym " W celu zapewnienia skuteczności, sprawiedliwości i zrównoważonego oddziaływania interwencji funduszy powinny istnieć przepisy gwarantujące trwałość inwestycji w działalność gospodarczą i pozwalające uniknąć wykorzystania funduszy do osiągnięcia nienależnych korzyści". Konieczne jest zapewnienie, że inwestycje korzystające z pomocy funduszy mogą być amortyzowane w wystarczająco długim okresie. Z powyższego uregulowania wynika, iż każdy projekt (projekt infrastrukturalny oraz projekt, w ramach którego dokonano zakupu sprzętu

i wyposażenia) który uzyskał wsparcie unijne powinien zachować trwałość inwestycji

w działalność gospodarczą. Nadmienić przy tym należy, iż powyższy obowiązek spoczywa na każdym typie beneficjenta prowadzącego działalność gospodarczą, do którego odnosi się art. 2 ust. 4 Rozporządzenia 1083/2006 (tj. podmiocie prywatnym

i publicznym). Idąc dalej, należy mieć na uwadze, że pojęcie "zmiany charakteru własności" należy interpretować szeroko i formalnie, jako każdą podmiotową zmianę własności wytworzonego majątku. Za zmianę charakteru własności uznaje się prawne jej przeniesienie na inny podmiot.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, organ zasadnie w przedmiotowym przypadku stwierdził wystąpienie przesłanki zmiany charakteru własności z uwagi na fakt, iż Skarżąca pomimo zakupu maszyny stanowiącej kluczowy element zrealizowanego projektu współfinansowanego ze środków RPO WKP nie użytkuje jej, jest ona przedmiotem sporu sądowego z producentem, a Skarżąca nie zastąpiła jej urządzeniem nowym o porównywalnych parametrach technicznych. Ponadto, podkreślić należy, że w związku z koniecznością szerokiego rozumienia pojęcia charakteru własności, jak określa to Komisja (WE), w przedmiotowym przypadku organ podejmując decyzję w sprawie zwrotu dofinansowania analizował również, czy obiekt infrastrukturalny (w opisywanym przypadku maszyna do produkcji makaronu) jest nadal tj. w okresie trwałości projektu używany do celów określonych w projekcie. Obowiązek taki został wskazany w treści Sprawozdania z dnia 24-25 września 2008 r. z 20. posiedzenia Komitetu Koordynującego Fundusze przy Komisji Europejskiej (CaCOF - the Coordination Comittee of the Funds)). Przedstawione przez Skarżącą dowody oraz zebrana w trakcie postępowania dokumentacja w sposób jednoznaczny pozwalają na stwierdzenie, iż taka sytuacja nie zachodzi, co w pełni uprawniało organ do stwierdzenia zmiany charakteru własności elementów infrastruktury nabytej w ramach projektu.

Konsekwencją stwierdzenia zaistnienia przesłanki zmiany charakteru własności było dokonanie przez organ analizy, czy w przedmiotowym przypadku może wystąpić uzyskanie nieuzasadnionej korzyści. Korzyść nieuzasadniona to korzyść, która jest nie do pogodzenia z celami pomocy realizowanej przez zaangażowanie Funduszy oraz celami dofinansowania dla danego działania. W przypadku beneficjentów korzyścią może być w szczególności uzyskanie jakiegokolwiek przychodu w wyniku zmiany charakteru własności elementu infrastruktury albo zaprzestania działalności produkcyjnej. W opisywanym przypadku zmiana charakteru własności zakupionej maszyny do produkcji makaronu, polegająca na tym, iż maszyna ta nie jest użytkowana, jest przedmiotem sporu sądowego z jej producentem, gdzie Skarżąca domaga się od producenta zwrotu całości poniesionych kosztów na jej zakup, prowadzi wprost do stwierdzenia, iż zachodzi tu nieuzasadniona korzyść. Przyjęte przez Skarżącą rozwiązanie sprowadza się do stanu faktycznego, w którym po otrzymaniu [...] zł dofinansowania na zakup przedmiotowej maszyn (oraz [...] zł dofinansowania na zakup innych maszyn w ramach projektu) stwierdza, iż maszyna jest niesprawna, występuje na drogę sądową z dostawcą tej maszyny, przy uwzględnieniu, iż w pozwie wnosi o zasądzenie kwoty za którą nabyła maszynę (przy braku żądania nowej maszyny), jednocześnie zawierając umowę leasingu na maszynę, używaną, wielokrotnie tańszą niż zakupiona w ramach projektu, która jej zdaniem posiada parametry produkcyjne umożliwiające wytwarzanie produktu opisanego we wniosku

o dofinansowanie. W przypadku rozstrzygnięcia sądu w pozwie cywilnym na korzyść Skarżącej, pomimo zwrotu przez dostawcę maszyny kwoty, za którą zakupiono maszynę do produkcji makaronu, Skarżąca zatrzyma całą kwotę dofinansowania ponosząc jedynie koszty leasingu, osiągając tym samy korzyść w postaci nieuzasadnionego przysporzenia finansowego z dwóch źródeł tj. dofinansowanie ze środków RPO WKP oraz zwrot kosztów zakupu od producenta maszyny nabytej

w ramach projektu. Powyższe oznacza, że nawet w przypadku wygrania sporu sądowego przez Skarżącą nie będzie ona w posiadaniu nowej maszyny do produkcji makaronu, na którą otrzymała dofinansowanie i w stosunku do której zobowiązała się utrzymać [...] letni okres trwałości. Takie rozwiązanie godziłoby w zasady celowości przyznania dofinansowania i prowadziłoby do nadużyć ze strony Beneficjentów.

Reasumując, w przedmiotowym przypadku Instytucja Zarządzająca zasadnie stwierdziła zarówno zmianę charakteru własności elementów infrastruktury oraz spełnienie przesłanki uzyskania nieuzasadnionej korzyści przez przedsiębiorstwo/Beneficjenta, co w efekcie powoduje, iż w przedmiotowym przypadku zachodzi zasadnicza modyfikacja projektu wyrażona wart. 57 ust. 1 Rozporządzenia 1083/2006.

W kwestii błędnej interpretacji przepisu par. 16 ust. 7 umowy o dofinansowanie wskazać należy, iż trafne jest stanowisko prezentowane przez organ. Skarżąca

w sposób niewłaściwy interpretuje brzmienie wskaźnika produktu poprzez jego określenie w wartości [...] zł, gdzie przyjętą we wniosku o dofinansowanie jednostką miary dla tego wskaźnika była sztuka. Korekta wskaźnika o jedną sztukę

w przypadku uznania, iż zakup maszyny do produkcji makaronu nie zostałby osiągnięty spowodowałaby zmianę jego wartości o [...]%.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił. Na podstawie art. 161 par. 1 pkt 3 wskazanej ustawy umorzono postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

L. Kleczkowski T. Liwacz U. Wiśniewska