Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 839/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 § 4, art. 13 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędziowie sędzia WSA Honorata Łopianowska (sprawozdawca), sędzia WSA Grzegorz Nowecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia spod egzekucji oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi jest odmowa zwolnienia spod egzekucji zajętego w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego rachunku bankowego należącego do Skarżącej.

2. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w W. postanowieniem z [...] listopada 2015 r. [k. 18-19 akt postępowania administracyjnego] odmówił zwolnienia spod egzekucji zajętego rachunku bankowego w prowadzonym wobec Skarżącej postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego [...] obejmującego zaległość w podatku od spadków i darowizn, określoną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] maja 2015 r. na kwotę 299 zł. Organ ten ustalił, że Skarżąca odebrała zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego wraz z tytułem wykonawczym 26 października 2015 r. zaś Bank odebrał zawiadomienie 20 października 2015 r. w dniu 27 października 2015 r. a następnie Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie spod egzekucji zajętego rachunku bankowego. W uzasadnieniu Skarżąca powołała się na swój interes podając, że jest osobą samotną, bezrobotną oraz przewlekle chorą i utrzymuje się z zasiłku otrzymywanego z Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy T. W., a także, że zwróciła się z wnioskiem do Naczelnika Urzędu Skarbowego W. o umorzenie zaległości objętej tytułem wykonawczym.

W uzasadnieniu postanowienia odmownego Naczelnik Urzędu Skarbowego W. w W. podał, że zgodnie z art. 13 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji [Dz.U. z 2016 r., poz. 599, z późn. zm.], organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Zdaniem organu, zwrot "może" oznacza uznaniowy charakter instytucji zwolnienia spod egzekucji administracyjnej składnika majątkowego; przepis ten nakazuje również stronie uzasadnienie przyczyny ważnego interesu zobowiązanego. Organ uznał, że przedstawiona przez Skarżącą argumentacja wskazuje jej trudną sytuację, jednak do wszczęcia postępowania egzekucyjnego dochodzi tylko w przypadku braku dobrowolnej zapłaty ciążących na stronie obowiązków podatkowych. Organ podkreślił, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego na dzień wydania postanowienia jest jedyną skuteczną czynnością egzekucyjną a także, że na ten rachunek wpływają świadczenia pieniężne przyznane przez Ośrodek Pomocy Społecznej w postaci zasiłku okresowego, które - zgodnie z art. 10 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - nie podlegają egzekucji, a tym samym bank z mocy prawa ma obowiązek wypłacić uzyskane z tego tytułu środki finansowe bez zgody organu egzekucyjnego.

3. Na powyższe postanowienie Skarżąca złożyła odwołanie, w którym wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zeznania podatkowego dotyczącego spadku po T.K. i uznania złożonego zeznania za złożone w terminie, ponieważ w toku postępowania spadkowego trwającego od października 2012 r. do października 2014 r. nie została pouczona przez sędziego o konieczności zgłoszenia spadku do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, aby można było skorzystać ze zwolnienia od podatku, a Sąd miał zataić to przed Skarżącą mimo, że rozpraw było kilka a niepouczenie było, w ocenie Skarżącej, celowym zaniedbaniem Sądu i działaniem na szkodę finansową spadkobierców. Skarżąca w odwołaniu podkreśliła, że działania te pociągają za sobą konsekwencje dla Skarbu Państwa, przy czym Sąd działał jako organ Skarbu Państwa a zatem Urząd Skarbowy jako organ Skarbu Państwa nie może wymagać podatku na skutek zaniedbania sędziego w zakresie pouczenia.

Skarżąca podniosła, że od śmierci ojca 23 września 2003 r. stała się jedynym, wieloletnim, dożywotnim opiekunem swej matki, która była osobą niepełnosprawną, tj. niedowidzącą, z narastającym z wiekiem niedosłuchem i z problemami z poruszaniem się. Skarżąca podkreśliła, że od 2008 r. nie pracowała i nie miała dochodów, poświęcała cały czas opiece nad coraz bardziej niepełnosprawną matką a w ostatnim roku jej życia pobierała świadczenie pielęgnacyjne, na powyższe okoliczności załączając orzeczenie matki o niepełnosprawności, decyzję przyznającą świadczenie pielęgnacyjne a także raport miesięczny dla osoby ubezpieczonej ZUS RMUA. Skarżąca podała, że była "świadczeniobiorcą, za którego jednostka pomocy społecznej albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta ma obowiązek opłacać składki", zaliczane do lat pracy tak jak praca zawodowa, które to świadczenie było nieopodatkowane.

Skarżąca podkreśliła, że śmierć matki była nagła – matka została otruta [...] przez lekarzy, którzy byli gwarantami jej bezpieczeństwa jako osoby zagrożonej na zdrowiu, a w tej sprawie prowadzone jest śledztwo przez Prokuratorem Rejonowym dla W. w sprawie [...], a w związku z tym Skarżąca doznała długotrwałego rozstroju zdrowia; przez ostatnie półtora roku żyła i żyje poniżej minimum socjalnego; otrzymywała zasiłek z Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 300 zł miesięcznie, podczas gdy ustawowe minimum socjalne wynosi 542 zł.

Skarżąca skonkludowała, że została doprowadzona do zubożenia; to ona potrzebuje pomocy finansowej, a jeżeli Skarb Państwa nie uznaje ustawowego minimum socjalnego za należne osobie bez środków do życia, to nie może od takiej osoby wymagać podatku. Zdaniem Skarżącej – to brak etyki ze strony Skarbu Państwa.

4. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z [...] stycznia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

5. W dniu 22 lutego 2015 r. Skarżąca na powyższe postanowienie złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o:

1) uchylenie decyzji Izby Skarbowej z [...] stycznia 2016 r.;

2) uchylenie decyzji Izby Skarbowej z [...] stycznia 2016 r.;

3) przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji naliczającej podatek z 8 maja 2015 r. i uznania odwołania za wniesione w terminie;

4) merytoryczne rozpoznanie odwołania z 1 grudnia 2015 r.;

5) ponowne rozpoznanie nieprawidłowości postępowania o umorzenie podatku z wniosku z 12 czerwca 2015 r., złożonego zamiast odwołania od decyzji podatkowej, a w tym:

- naruszenia praw majątkowych Skarżącej przez przeprowadzenie w trakcie trwania postępowania zajęcia egzekucyjnego rachunku bankowego i utrzymywania tej blokady,

- naliczenia odsetek w kwocie 36 zł w tytule egzekucyjnym, które są nienależne i wbrew przepisom;

6) udzielenie ulgi podatkowej przez:

- uznanie sześciomiesięcznego terminu na złożenie zeznania podatkowego za niemający mocy wiążącej, z powodu niepoinformowania o tym terminie, co powoduje, że termin wiążący nie powstaje lub

- umorzenie podatku w kwocie 299 zł i prawne skorygowanie odsetek nienależnych, które nie wynikają z przepisów;

7) zwolnienie rachunku bankowego z egzekucji;

8) zwolnienie w całości z kosztów postępowania i wszelkich opłat ze względu na bezrobocie, brak dochodów, długotrwałe choroby - Skarżąca podała, że jest osobą bezrobotną, co wynika z zaświadczenia z Urzędu Pracy, zaświadczenia o pracy przez 3 dni i wysokości zarobków 30 zł, co ma stanowić o nieudanej próbie podjęcia pracy; jest bez środków finansowych, pozostaje pod opieką Ośrodka Pomocy Społecznej, otrzymuje zasiłek pieniężny w kwocie 300 zł miesięcznie; bieżące płatności pokrywa Ośrodek Pomocy Społecznej; otrzymuje żywność z magazynu, co potwierdza skierowanie do magazynu żywności PKPS;

9) obciążenie Izby Skarbowej kosztami postępowania;

10) zapłatę kwoty 500 zł tytułem kosztów poświęconego czasu na przygotowanie odwołania i skargi do sądu i czasu udziału w postępowaniu;

11) zasądzenie kwoty 1 000 zł za krzywdę moralną związaną z doświadczaniem wielokrotnego łamania praw Skarżącej jako strony postępowania i praw majątkowych, co dzieje się kosztem zdrowia Skarżącej, w czasie trwania chorób, podając, że choruje przewlekle, czasem choroby przewlekłe przechodzą w stany ostre, co mają potwierdzać załączone do skargi faktury za leczenie. Skarżąca podkreśliła, że postępowanie sądowe i stres z tym związany naraża ją na kolejne potencjalne zachorowania, bowiem zawsze coś jest kosztem czegoś, a w tym wypadku kosztem jest jej zdrowie. Zdaniem Skarżącej, po wniesieniu wniosku o umorzenie kwoty 299 zł Naczelnik Urzędu Skarbowego powinien kwotę tę umorzyć ze względu na ciężką sytuację Skarżącej: długotrwałe choroby wykazane koszty leczenia, brak rodziny, brak pracy, inne względy społeczne takie jak fakt pozostawania do śmierci opiekunem niepełnosprawnej matki, co oznaczało rezygnację z pracy i dochodów, a Skarb Państwa przyjął tę dobrowolną rezygnację z pracy za życia matki, na co dowodem jest RMUA opłacająca za Skarżącą składki ZUS jako za świadczeniobiorcę, a skoro Skarb Państwa przyjął i opłacał za Skarżącą składki ZUS za życia matki i nie opodatkowywał świadczenia opiekuńczego, to jest rzeczą niemoralną i niegodziwą, że po śmierci matki żąda od Skarżącej podatku od sytuacji, którego nie żądał za życia matki. Zdaniem Skarżącej jest to brak skrupułów, brak etyki w postępowaniu wobec obywatela. Skarżąca podała, że nie była podatnikiem i nie miała żadnych dochodów, a postępowań i zajęcia egzekucyjnego nie powinno być – to świadczy o tym, jaki kapitał Skarżąca zbudowała nie pracując przez kilka lat i opiekując się chorą matką.

Skarżąca postawiła następujące zarzuty, kierując je wobec decyzji Izby Skarbowej z [...] stycznia 2016 r. i [...] stycznia 2016 r.:

1) jeden z dwóch środków odwoławczych powinien być rozpatrzony pozytywnie – zdaniem Skarżącej, urzędnicy pieniądze za to biorą, procedowanie jej sprawy jest kuriozalnym przykładem marnotrawstwa publicznych pieniędzy;

2) nierozpoznanie merytoryczne odwołania Skarżącej od decyzji podatkowej wniesionego dnia 1 grudnia 2015 r.

3) niepoinformowanie w całym toku postępowania o konieczności dopełnienia wymogu formalnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu procesowego do wniesienia odwołania od decyzji naliczającej podatek z dnia 8 maja 2015 r. - uchybienia terminu stwierdzane są wcześniej na etapie wnoszenia odwołania a nie w postanowieniu końcowym; funkcją postanowienia kończącego sprawę jest merytoryczne rozpoznanie sprawy;

4) zarzut pisemnego poświadczenia nieprawdy o braku naruszenia praw Skarżącej w postępowaniu o umorzenie podatku w decyzji z dnia 18 stycznia 2016 r.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podała, że na etapie sądowego postępowania spadkowego i etapie postępowania przed Urzędem Skarbowym wielokrotnie złamano jej prawa; zatajano termin 6 miesięcy na złożenie zeznania zwolnionego od podatku i wprowadzano w błąd co do istoty tego terminu, zaś całe procedowanie od momentu wydania postanowienia dnia [...] grudnia 2013 r. jest serią oszustw, zatajeń i próbą wyłudzenia nienależnego podatku. Skarżąca podkreśliła, że o tym, że rzekomo utraciła prawo typu materialnego dowiedziała się dopiero z pisma Urzędu Skarbowego W. z dnia 8 grudnia 2015 r., co nie miało w ogóle związku z postępowaniem przed Urzędem Skarbowym W. z 8 grudnia 2015 r., sto jest po całym postępowaniu. Skarżąca podała, że nie wiedziała, że w prawie w ogóle istnieją terminy nieprocesowe, które powodują utratę praw materialnych. Zdaniem Skarżącej, nie można utracić praw materialnych, dóbr materialnych o tym nie wiedząc - po fakcie utraty; taka sytuacja, w ocenie Skarżącej, stanowi oszustwo. Obowiązkiem organów, które prowadzą postępowanie jest poinformowanie o terminie w chwili powstania tego terminu. Zdaniem Skarżącej, postępowanie spadkowe przed Sądem Rejonowym dla W., [...] Wydział Cywilny o sygn. [...] było skażone oszustwem związanym z zatajeniem przed spadkobiercami 6 - miesięcznego terminu na złożenie zeznania spadkowego zwolnionego od podatku dla I grupy podatkowej. Według Skarżącej, pierwsza grupa spadkobierców była zwolniona od podatku bezterminowo, a skoro tak, to nie powinno być żadnego terminu na złożenie zeznania zwolnionego od podatku, zaś Sąd ogłaszając postanowienie dnia [...] grudnia 2013 r. nie pouczył o tym, że podlega ono wykonaniu, że spadek należy zgłosić do Urzędu Skarbowego i że należy to uczynić w ciągu 6 miesięcy, aby być zwolnionym od podatku. Postanowienie wydane [...] grudnia 2013 r. było zaskarżalne, ale zażalenie zostało odrzucone w efekcie na postanowieniu jest data o 6 miesięcy wsteczna w stosunku do daty końca procedowania sprawy – 2 lipca 2014 r. - daty upływu terminu na zaskarżenie postanowienia o odrzuceniu, przy czym nie było po zakończeniu procedowania możliwości uzyskania postanowienia z datą 3 lipca 2014 r. jako datą uprawomocnienia. Skarżąca podała, że o to walczyła, a ponieważ otrzymała postanowienie z datą uprawomocnienia proceduralnie o 6 miesięcy wsteczną i wręczając postanowienie nie pouczono jej, jakiemu "wykonaniu" ono podlega, w ocenie Skarżącej, została ona w tym postępowaniu kilkukrotnie oszukana a postępowanie umorzono dnia 10 października 2014 r. bez podziału spadku. Skarżąca podkreśliła, że o tym, że spadek trzeba zgłosić do Urzędu Skarbowego dowiedziała się przypadkiem i nie miało to związku z żadnym postępowaniem. Zdaniem Skarżącej, przed Urzędem Skarbowym również zatajono przed nią, że upłynął termin powodujący utratę prawa materialnego i że jest on nieprzywracalny, a została tylko poinformowana o tym, że upłynął okres 6 miesięcy od daty uprawomocnienia podanej na postanowieniu i należy wypełnić zeznanie na innym druku, zaś wszyscy pracownicy urzędu zachowali się w taki sposób, jakby nic się nie stało, nic nie przepadło, jakby ten termin miał charakter wyłącznie formalny i wiązał się z wypełnieniem innego druku. W ocenie Skarżącej, całe postępowanie w Urzędzie Skarbowym przebiegało z zatajeniem, że oznacza ono utratę prawa materialnego i terminu nieprzywracalnego. Skarżąca podkreśliła, że prawo materialne nie może przepaść w wyniku zatajenia go - to jest oszustwo i próba wyłudzenia. Zdaniem Skarżącej, na etapie postępowania odwoławczego również była wprowadzana w błąd i naruszono jej prawa. Urząd Skarbowy W. nie odrzucił odwołania jako wniesionego po terminie, a zatem Izba Skarbowa również nie powinna tego odwołania odrzucić - odwołanie powinno być rozpoznane merytorycznie - co do zarzutów prawno-majątkowych w nim zawartych dotyczących terminu. Skarżąca uważa, że termin na wniesienie odwołania jest terminem procesowym i może on być przywrócony oraz, że na etapie procedowania powinna zostać poinformowana o możliwości złożenia wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania [jeżeli Izba Skarbowa stawia takie wymogi formalne, że z procedowania tej sprawy to nie wynikało] i termin ten powinien być przywrócony.

Skarżąca podała, że po wydaniu decyzji nie wniosła odwołania, natomiast wniosła wniosek o umorzenie, który również jest formą udzielenia ulgi, bowiem sądziła, że to wszystko jedno, czy wnosi się odwołanie czy od razu wniosek o umorzenie i że do wyboru zainteresowanego pozostaje, jaką drogę i jaką formę udzielenia ulgi wybiera – odwołanie [ze względu na zarzuty i treść] oraz wniosek o umorzenie jest formą udzielenia ulgi, a dla Skarżącej nie robiło to różnicy, z której ścieżki skorzysta. Skarżąca zauważyła, że wszystkie urzędy, procedujące tę sprawę znalazły tu rozróżnienie, co "pociągnęło za sobą bardzo duże zużycie papieru i tuszu na decyzje i postanowienia oraz dużo wydatków na pocztę, a do tego trzeba dodać wiele godzin urzędników spędzonych nad mozolnym pisaniem kilkustronicowych decyzji: decyzji o niczym, albo decyzji, w których zaprzeczano złamaniu praw Skarżącej". Zdaniem Skarżącej, urzędnicy sami te prawa łamali i sami temu zaprzeczali. Skarżąca podkreśliła, że w czasie postępowania o umorzenie naliczonego podatku z wniosku z dnia 12 czerwca 2015 r., w kilka miesięcy po złożeniu wniosku doszło do: wydania tytułu egzekucyjnego pomimo złożenia tego wniosku bez decyzji o podjęciu postępowania egzekucyjnego kolidującego z postępowaniem o umorzenie zajęcia egzekucyjnego; zajęcia rachunku bankowego na kwotę powyżej 335 zł; bezprawnego naliczenia odsetek w tytule egzekucyjnym; uniemożliwienia normalnego korzystania z rachunku; uniemożliwienia robienia zakupów na kartę i konieczność płacenia po 7 zł/mies. za niekorzystanie z karty [w banku prowadzącym rachunek Skarżącej płaci się za kartę w razie niedokonywania wydatków, a nie płaci, gdy się robi zakupy]. Skarżąca podkreśliła, że zajęcia egzekucyjnego nie odwołano, pomimo złożenia wniosku o zwolnienie rachunku z egzekucji i udokumentowania go m.in. kosztami leczenia lub receptami. Zdaniem Skarżącej, w jej sprawie mamy do czynienia z wyjątkową złośliwością urzędników i łamaniem praw Skarżącej, w warunkach, gdy sytuacja zdrowotna i związane z tym ubożenie jest wyjątkowe, co w efekcie skutkuje powstaniem szkody moralnej i zdrowotnej. Skarżąca podkreśliła, że to Skarb Państwa jest jej dłużnikiem - poświęciła się opiece nad niepełnosprawną matką przez ponad 8 lat; nie zarabiała pieniędzy, nie robiła kariery zawodowej, nie realizowała swoich ambicji, a dziś za to poświęcenie urzędnicy kreują konflikt; poświęciła się opiece nad matką, bo zarząd miasta nie zbudował domów opieki nad osobami chorymi i nie zadbał o stworzenie instytucjonalnego systemu opieki całodobowej nad osobami niepełnosprawnymi i chorymi, dostępnego dla wszystkich, w których ludzie starzy byliby z właściwą troską traktowani. Zdaniem Skarżącej, Skarb Państwa świadom jest konsekwencji swoich decyzji o zaniechaniu inwestycji dla 80-latków dla ich najbliższych rodzin a przykładem takiej konsekwencji, jest sytuacja, gdy całość wieloletniej opieki spada na jedną osobę. Skarżąca podkreśliła, że domów całodobowej opieki dla osób starych nie buduje się, nie dotuje się, w życie i opiekę nad ludźmi starymi się nie inwestuje; podatki płacone przez emerytów to są pieniądze przepadłe; emeryci płacą podatki ze stratą dla siebie i tak naprawdę na swoją szkodę, bo nikt nie inwestuje w nich, ani w ich najbliższych, jeżeli tylko wymagają opieki, zaś powstanie obowiązku czy potrzeby stałej opieki nad człowiekiem starym prowadzi do powstania bariery między tymi, w których się inwestuje, a tymi w których Skarb Państwa nie inwestuje i o których przyszłości nie myśli. Zdaniem Skarżącej, jeśli po śmierci starego rodzica opiekunowie czegoś chcą, to Skarb Państwa przez swoich reprezentantów-urzędników stara się być maksymalnie złośliwy, dyskryminujący i zaborczy, a urzędnicy są niestrudzonymi kłótnikami, będą kłócić się do upadłego, zaś kłótnia może przejść w maraton a jedno postępowanie w sztafetę postępowań.

W konkluzji, Skarżąca zażądała ograniczenia władzy urzędników na rzecz władzy opiekunów osób starych i chorych.

W dniu 25 kwietnia 2016 r. Skarżąca złożyła pismo, tytułowane "Rozszerzenie skargi", w którym wniosła o wezwanie do udziału w postępowaniu Urzędu Miasta W., który miał negatywnie rozpatrzyć wniosek Skarżącej o umorzenie podatku decyzją z [...] listopada 2015 r., bez możliwości odwołania się od niej; nakazanie Urzędowi Miasta W. zatrudnienie Skarżącej z udzieleniem wszelkich praw pracowniczych oraz zarejestrowanie Skarżącej w ZUS i opłacanie za Skarżącą składek ZUS od 12 czerwca 2015 r., tj. od dnia złożenia wniosku o umorzenie podatku i Zaliczenie tego okresu do stażu pracy.

Skarżąca na potwierdzenie swego stanowiska i argumentacji, załączyła do skargi: dokument ostatniego raportu miesięcznego ZUS z okresu opieki nad matką, mówiący o tym, że była "świadczeniobiorcą, za którego jednostka organizacyjna pomocy społecznej albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta ma obowiązek opłacać składki", zaświadczenie lekarskie, decyzję o zasiłku OPS/PS, zaświadczenie z Urzędu Pracy, zaświadczenie o pracy i zarobkach, trzy faktury za lekarstwa.

6. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

7. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego, od dnia 15 sierpnia 2015 r., brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.]. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych [tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066], sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana jest pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli zaskarżone postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika z kolei, że Sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

8. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna.

Spór dotyczy czynności zajęcia rachunku bankowego, prowadzonego przez bank dla Skarżącej.

Skarżąca skargą objęła szereg prowadzonych z jej udziałem postępowań, artykułując niezadowolenie z czynności podejmowanych w postępowaniu sądowym o stwierdzenie nabycia spadku, postępowaniu służącym określeniu zobowiązania w podatku od spadków, postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowej. Płaszczyzną sporu jest zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków w kwocie 299 zł.

Skarga może być rozpoznana jedynie w zakresie, jaki dotyka zaskarżonego aktu, to jest zajęcia rachunku bankowego, prowadzonego przez bank dla Skarżącej. Pozostałe akty są przedmiotem odrębnych procedur i nie mogą podlegać ocenie w tym postępowaniu - w myśl art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, jakkolwiek nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a powołanej ustawy. Powyższa sprawa dotyczy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] stycznia 2016 r. utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. w W. z [...] listopada 2015 r. odmawiające zwolnienia spod egzekucji zajętego rachunku bankowego w prowadzonym wobec Skarżącej postępowaniu egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego [...].

Oceniając w dopuszczalnych granicach zaskarżony akt Sąd uznał, że odpowiada on prawu.

Podstawę zajęcia rachunku bankowego stanowi tytuł wykonawczy [...] obejmujący zaległość w podatku od spadków i darowizn, określoną decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z [...] maja 2015 r. na kwotę 299 zł. Zajęcie rachunku bankowego stanowi realizację tego tytułu.

Skarżąca domagała się natomiast zwolnienia rachunku bankowego spod egzekucji, motywując to trudną sytuacją.

Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny na wniosek zobowiązanego i ze względu na jego ważny interes, może zwolnić, na czas oznaczony lub nieoznaczony, z egzekucji w całości lub części określone składniki majątkowe zobowiązanego. Powyższy przepis nie stanowi alternatywnego sposobu uzyskania ulgi ani instrumentu zwalczania prowadzonego postępowania egzekucyjnego lub poszczególnych jego czynności, lecz wyraz zastosowania środka egzekucyjnego w sposób możliwie nieuciążliwy, z uwzględnieniem uzasadnionych i ważnych racji dłużnika.

Oceniając akt odmowy przez organy podatkowe zwolnienia rachunku bankowego spod egzekucji, Sąd zauważa, że na ich moment tytuł wykonawczy pozostawał w mocy, co oznacza, że organ egzekucyjny na jego podstawie obowiązany jest podejmować czynności egzekucyjne w celu wyegzekwowania należności. Okoliczności związane z trudną sytuacją Skarżącej mogą być rozważane w ewentualnym postępowaniu o umorzenie zaległości podatkowej, jednak nie stanowią same w sobie podstawy do zaniechania postępowania egzekucyjnego.

Co istotne, w przypadku Skarżącej zajęcie rachunku bankowego stanowiło jedyny skutecznie zastosowany środek egzekucyjny na dzień wydania postanowienia a ponadto to zajęcie nie powoduje pozbawienia Skarżącej środków – jak bowiem ustaliły organy, na ten rachunek wpływają świadczenia pieniężne przyznane Skarżącej przez Ośrodek Pomocy Społecznej w postaci zasiłku okresowego, które to świadczenia, zgodnie z art. 10 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlegają egzekucji [tak też wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 kwietnia 2015 r., w spr. I SA/Gl 698/16, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 15 stycznia 2013 r., w spr. III SA/Kr 395/12]. Powyższe oznacza, że bank z mocy prawa ma obowiązek wypłacić uzyskane z tego tytułu środki finansowe bez zgody organu egzekucyjnego. Teza, że w związku z zajęciem wiążą się określone niedogodności w zakresie operacji dokonywanych kartą [jak podaje Skarżąca – nie może ona dokonywać płatności kartą, a w konsekwencji, z powodu braku odpowiednio dużej ilości płatności ponosi opłatę bankową za posiadanie karty] nie uwzględnia zatem, że świadczenie wypłacane przez Ośrodek Pomocy Społecznej stanowiące zasiłek okresowy pozostaje w dyspozycji Skarżącej i może nim swobodnie rozporządzać.

W konsekwencji, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisu art. 10 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zakresie odmowy zwolnienia spod egzekucji rachunku bankowego jak i innych przepisów oraz zasad postępowania. Jak wskazano wyżej, zastrzeżenia formułowane wobec innych postępowań [nierozpoznanie środków odwoławczych od wydanych wobec Skarżącej decyzji, nierozpoznanie merytoryczne odwołania Skarżącej od decyzji podatkowej wniesionego dnia 1 grudnia 2015 r.; niepoinformowanie w całym toku postępowania o konieczności dopełnienia wymogu formalnego złożenia wniosku o przywrócenie terminu procesowego do wniesienia odwołania od decyzji naliczającej podatek z 8 maja 2015 r.; niestwierdzenie naruszenia praw Skarżącej w postępowaniu o umorzenie podatku w decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r.]. nie mogły być przedmiotem rozpoznania w tym postępowaniu.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.