Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 38/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skarg M. S. – Ż. oraz A. Ż. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej M. S – Ż. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego A. Ż. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] września 2015 r. nr [...].MK/MM Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla M. B., na podstawie art. 123 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej w skrócie "k.p.a.") oraz art. 57 ust. 7 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz.1409 z późn. zm., zwanej w skrócie "Prawem budowlanym") postanowił wymierzyć skarżącej M. S. – Ż. oraz skarżącemu A. Ż., inwestorom budynku magazynowego położonego w B. przy ul. [...] (działka nr ew. 8/26 obr. 156) solidarnie karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego w wysokości [...] zł.

Organ ustalił, że decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Prezydent M. B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił skarżącym pozwolenia na budowę budynku usługowo – mieszkalnego oraz budynku magazynowego na działkach nr [...] przy ul. [...] w B.. Podczas oględzin dokonanych [...] października 2010 r. w budynku magazynowym stwierdzono przebywanie koni, co oznacza, że inwestorzy przystąpili do użytkowania tego budynku bez wymaganej prawem decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie.

Organ wskazał, że wniosek o wydanie pozwolenia na użytkowanie ww. budynku (o funkcji zgodnej z określoną w pozwoleniu na budowę) wpłynął w dniu [...] marca 2011 r., a następnie Prezydent M. B. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. udzielił skarżącym pozwolenia na użytkowanie budynku magazynowego.

W wyniku rozpatrzenia zażaleń złożonych przez skarżących K. – P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

Organ opisując przebieg postępowania wskazał, że [...] października 2010 r. przeprowadzono oględziny nieruchomości przy ul. [...], podczas których stwierdzono, że budynek magazynowy użytkowany jest jako stajnia. Właściciele i inwestorzy budynku nie posiadali stosownej decyzji o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania budynku. Organ wskazał ponadto że Prezydent M. B. pismem z dnia [...] października 2010 r. pozostawił bez rozpatrzenia wniosek skarżących z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sprawie aneksu do wydanego pozwolenia na budowę, dotyczącego (zmiany) budynku magazynowego na budynek gospodarczy – stajnię, a decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. umorzył prowadzone z wniosku skarżących z dnia [...] lutego 2011 r. postępowanie również dotyczące aneksu do pozwolenia na budowę ww. budynku. Inwestorka w dniu [...] listopada 2010 r. oraz ponownie [...] marca 2011 r. wystąpiła o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po przeprowadzeniu kontroli obowiązkowej, decyzją z dnia [...] maja 2011 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie ww. budynku.

P. z dnia [...] września 2011 r. skarżąca dokonała zgłoszenia zamiaru zmiany sposobu użytkowania budynku z magazynowego na budynek pełniący funkcję stajni, które zostało przyjęte przez Prezydenta M. B. bez zastrzeżeń.

Organ odwoławczy ustalił, że na inwestorach ciążył obowiązek uzyskania, przed przystąpieniem do użytkowania budynku magazynowego, decyzji o pozwolenie na użytkowanie, który to obowiązek wynika z decyzji Prezydenta M. B. z dnia [...] lipca 2004 r. o pozwolenie na budowę ww. budynku. Przystąpienie do użytkowania stwierdzono podczas oględzin [...] października 2010 r., wskazując w protokole oględzin, że budynek magazynowy jest użytkowany jako stajnia. W tym czasie inwestorzy nie posiadali pozwolenia na użytkowanie. Z wnioskiem o wydanie takiego pozwolenia wystąpili dopiero [...] listopada 2010 r. i ponownie [...] marca 2011 r., a pozwolenie na użytkowanie inwestorzy uzyskali na mocy decyzji z dnia [...] maja 2011 r.

Organ odwoławczy podkreślił, że organ I instancji skoncentrował się na zmianie sposobu użytkowania budynku magazynowego na stajnię, pomijając fakt, że przystąpiono do użytkowania budynku w ogóle bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie. W takiej sytuacji zasadne było wymierzenie kary na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że nie upłynął termin przedawnienia zobowiązania podatkowego, o którym mowa w rozdziale 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.), gdyż nie upłynął okres 5 lat od dnia przystąpienia do samowolnego użytkowania obiektu w myśl art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie najpierw organ nadzoru budowlanego stwierdził fakt przystąpienie do nielegalnego użytkowania budynku magazynowego, a dopiero potem inwestor wystąpił z wnioskiem o udzieleni pozwolenia na jego użytkowanie – co odpowiada sytuacji określonej w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej.

Odnosząc się do zarzutów zażaleń organ stwierdził także, że niezależnie od tego, jaki podmiot faktycznie przystąpił do nielegalnego użytkowania, adresatem art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego jest zawsze inwestor. Wbrew twierdzeniom skarżących bez wpływu na postępowanie w sprawie nielegalnego użytkowania przedmiotowego obiektu pozostaje fakt, że obecnie skarżący nie są właścicielami nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek, oraz to, że budynek obecnie nie jest użytkowany czy też to, iż był on użytkowany jedynie przez jednego z inwestorów.

W złożonej do Sądu skardze M. S. – Żmudzińska wniosła o uchylenie postanowienia K. – P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i umorzenie postępowania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 8, 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które doprowadziło do naruszenia:

- art. 55 § 1 pkt 1 w związku z art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwą wykładnię polegająca na przyjęciu, że dnia [...] października 2010 r. doszło do rozpoczęcia użytkowania obiektu budowlanego, dla którego konieczne jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, podczas gdy zebrany przez organy materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że doszło do rozpoczęcia użytkowania w żadnej konkretnej dacie oraz poprzez przyjęcie, że ww. przepisy w żadnym wypadku nie przewidują wyłączenia odpowiedzialności inwestora w sytuacji, w której do użytkowania przystąpiły osoby trzecie bez zgody i wiedzy inwestora,

- art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego w związku z art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że właściwym terminem przedawnienia uprawnienia organu do nałożenia kary na inwestora jest termin 5 – letni, podczas gdy ustawodawca w żaden sposób nie wskazuje, aby złożenie wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie złożone po ewentualnym przystąpieniu do użytkowania warunkowało termin pięcioletni przedawnienia zamiast trzyletniego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że stosowany odpowiednio, na gruncie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej należy ograniczyć do sytuacji, w której inwestor złożył wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, a organ nie przeprowadził obowiązkowej kontroli. Doręczenie decyzji o wymierzeniu kary po upływie 3 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu jest objęte przedawnieniem. W razie gdy inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu odpowiednio należy stosować art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, który stanowi o przedawnieniu, jeżeli decyzja została doręczona po upływie 5 lat od dnia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. W przedmiotowej sytuacji doszło to przedawnienia możliwości nałożenia kary, albowiem według pobieżnych ustaleń organu użytkowanie miało miejsce już w 2010 r., a skoro w 2011 r. złożony został wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na użytkowanie, to okres przedawnienia upłynął z końcem 2014 r.

Skarżąca podniosła także, że organ nie podjął żadnych czynności, które miałyby dążyć do ustalenia, że rzekome samowolne użytkowanie miało miejsce dopiero w 2010 r., a nie ewentualnie wcześniej, natomiast podjęte czynności i zgromadzony materiał dowodowy są niewystarczające dla ustalenia, kiedy dokładnie doszło do takiego użytkowania.

Nadto organ nie poczyniła żadnych czynności zmierzających do ustalenia, kto przystąpił do nielegalnego użytkowania budynku – o ile do takiego użytkowania doszło. Skarżąca wskazała na dowody świadczące o tym, że wprowadzenie koni do budynku magazynowego było incydentalne, bez wiedzy i zgody skarżącej. Skarżąca, powołując się na orzecznictwo NSA podkreśliła, że inaczej należy oceniać sytuację, kiedy doszło do nielegalnego rozpoczęcia użytkowania obiektu budowlanego, jednakże nie przez inwestora lecz przez innym podmiot, za który inwestor nie może ponosić odpowiedzialności.

A. Ż. w skardze wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego oraz umorzenie postępowania ze względu na zarzut przedawnienia ewentualnie o umorzenie postępowania wobec skarżącego z uwagi na niemożność przypisania mu naruszenia przepisów prawa budowlanego, co wyklucza obciążenie go obowiązkiem solidarnej zapłaty wymierzonej kary, a w przypadku nieuwzględnienia powyższych wniosków – o uchylenie postanowienia w całości i przekazanie sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do ponownego rozpoznania.

Skarżący zarzucił organowi naruszenie:

- art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w związku z art. 68 § 1 i § 2 i art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez niewłaściwe przyjęcie, że w sprawie nie znajduje zastosowania trzyletni termin przedawnienia, co w połączeniu z ustaleniami faktycznymi organu, iż do użytkowania obiektu doszło już w 2010 r. doprowadziło do wadliwego uznania przez organ, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu;

- art. 77 § 1 oraz art. 75 § 1 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia dowodów z dokumentów przedłożonych w zażaleniu, co z kolei doprowadziło do naruszenia art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez nietrafne wymierzenie skarżącemu solidarnie kary pieniężnej.

W uzasadnieniu skarżący, podobnie jak w swojej skardze skarżąca, wskazał na odpowiednie stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej odnośnie ustalenie terminu przedawnienia możliwości wymierzenia kary za przystąpienie do użytkowania bez stosownego pozwolenia. Skarżący podniósł, że istnieją dwa terminu do wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego:

- w przypadku gdy inwestor złoży wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie – wymierzenie kary przedawnia się z upływem 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego,

- w przypadku gdy inwestor nie złożył wniosku o udzieleni pozwolenia na użytkowanie – wymierzenie kary przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego.

Skarżący podkreślił, że stosownie do ustaleń organu skarżąca dwukrotnie (a w zasadzie trzykrotnie) występowała do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o wydanie pozwolenia na użytkowanie tj. [...] listopada 2010 r. oraz [...] marca 2011 r. Wniosek skutkował wydaniem pozwolenia na użytkowanie w dniu [...] maja 2011 r. Skarżąca ponadto [...] września 2011 r. wystąpiła z ponownym wnioskiem, z tym że wnioskowała o wydanie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku magazynowego na budynek pełniący funkcję stajni dla koni.

Tym samym zdaniem skarżącego została spełniona przesłanka do zastosowania terminu trzyletniego. Bieg tego terminu zdaniem skarżącego powinien rozpocząć się z uwzględnieniem ustalonej przez organ okoliczności, że użytkowanie obiektu miało miejsce już w 2010 r. W rezultacie możliwość nałożenia kary uległa przedawnieniu [...] stycznia 2014 r.

Ponadto skarżący podniósł, że nie można uznać go za inwestora. Między nim a skarżącą wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] kwietnia 2011 r. z dniem [...] grudnia 2008 r. została ustanowiona rozdzielność majątkowa. Okoliczność, że nastąpiło to datą wsteczną świadczy o tym, że małżonkowie odrębnie zarządzali swoimi budżetami oraz żyli w rozłączeniu. Z kolei z ugody z dnia [...] października 2013 r. dotyczą...cej podziału majątku wynika, że przedmiotowa nieruchomość dopiero z tą chwilą przypadła skarżącemu w ramach wzajemnych rozliczeń z byłą małżonką. Z ugody tej wynika, że skarżąca została zobowiązana do wydania skarżącemu nieruchomości przy ul. [...] do dnia [...] października 2014 r. pod warunkiem spłaty na jej rzecz ustalonej kwoty tytułem wyrównania wartości udziałów w majątku wspólnym. W ugodzie zastrzeżono, że wydanie i opuszczenie nieruchomości nastąpi w terminie 60 dni od dnia całkowitej spłaty na rzecz skarżącej, a więc objęcie nieruchomości w faktyczne władanie przez skarżącego nastąpiło dopiero [...] grudnia 2014 r. Powyższe świadczy zdaniem skarżącego, że w latach 2010 – 2011, a tym bardziej wcześniej, nie dysponował przedmiotową nieruchomością, nie miał żadnego wpływu na dokonywanie czynności administracyjnych związanych z przeznaczeniem obiektów na nieruchomości. Ponadto, w odróżnieniu od skarżącej – nie był zameldowany na przedmiotowej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi są zasadne.

W pierwszej kolejności należy odnieść się do kwestii o najdalej idących konsekwencjach dla sprawy tj. kwestii przedawnienia możliwości wymierzenia kary na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego.

Przepis art. 57 ust. 7 Prawo budowlanego stanowi, że w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Kara, stosownie do treści art. 59f ust. 1 stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, właściwy organ wymierza w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie (art. 59g ust. 1 zd. 1). Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie (art. 59g ust. 5).

Przepisy działu III Ordynacji podatkowej przewidują instytucję przedawnienia zobowiązań podatkowych. Zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 1 pkt 2, nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli natomiast podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (art. 68 § 2 pkt 1).

Zgodnie z art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania lub z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowany w wyroku z dnia 25 lutego 2016 r. (sygn. akt II OSK 1593/14), że do kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego odpowiednie zastosowanie ma przepis o powstaniu zobowiązania podatkowego z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania, tj. art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Do takich zobowiązań odnosi się przepis art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Obowiązek podatkowy jest definiowany, jako wynikająca z ustaw podatkowych nieskonkretyzowana powinność przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawach (art. 4 Ordynacji podatkowej). Stosując tę definicję odpowiednio do kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, należy przyjąć, że nieskonkretyzowana, ale wynikająca z przepisów powinność przymusowego świadczenia pieniężnego związana z zaistnieniem zdarzenia określonego w tej ustawie to możliwość wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego, powstająca w chwili przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego. W konsekwencji postanowienie o wymierzeniu kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego powinno być doręczone inwestorowi przed upływem 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym przystąpił on do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 lub 55 ustawy Prawo budowlane.

W związku z regulacją art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej, Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 8 grudnia 2009 r. sygn. II OSK 1110/09, przyjął dwa terminy przedawnienia wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Mianowicie, jeżeli inwestor złożył wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (zawiadomienie o zakończeniu budowy), to wymierzenie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego przedawnia się z upływem 3 lat od końca roku kalendarzowego, w którym inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego. Natomiast, jeżeli inwestor nie złożył wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie (zawiadomienia o zakończeniu budowy), to wymierzenie tej kary przedawnia się z upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego. Z kolei w wyroku z dnia 8 grudnia 2010 r., sygn. II OSK 1853/09, NSA przyjął co prawda trzyletni termin, ale liczony od złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie lub zawiadomienia o zakończeniu budowy.

Także w tej kwestii Sąd podziela zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowane w ww. wyroku z dnia 25 lutego 2016 r., że do kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego wymierzanej na podstawie art. 57 ust.7 w zw. z art. 59 f ust.1 i art. 59 ust.5 ustawy Prawo budowlane ma zastosowanie wyłącznie trzyletni termin przedawnienia wymierzenia tej kary. Tak jak stwierdził NSA w ww. wyroku - tym samym nie jest zasadne, aby do kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stosować odpowiednio art.68 § 2 Ordynacji podatkowej przewidujący pięcioletni termin przedawnienia wymierzenia tej kary.

Po pierwsze, kara o której mowa jest co do zasady przewidziana do sytuacji, w której takiego wniosku lub zawiadomienia inwestor nie składa. Nie można zatem utożsamiać deklaracji, o której mowa w art. 68 § 2 Ordynacji podatkowej z zawiadomieniem o zakończeniu budowy lub z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Po drugie, brak deklaracji istotnie utrudnia organom podatkowym ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego, co uzasadnia w takim przypadku przedłużenie terminów przedawnienia do 5 lat. Natomiast organy nadzoru budowlanego mają dostatecznie dużo instrumentów prawnych, które pozwalają im na skuteczną kontrolę robót budowlanych, w tym pod kątem ustalenia czy przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 albo 55 ustawy Prawo budowlane. Na podstawie art. 82b ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy Prawo budowlane organy nadzoru budowlanego są zawiadamiane o wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest prowadzić ewidencję decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 84 ust. 2 pkt 2), a nadto ewidencję rozpoczynanych i oddawanych do użytku obiektów budowlanych, w której wpisuje się zawiadomienia inwestorów o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych (art. 84 ust. 2 pkt 3). Termin 3 lat od końca roku, w którym inwestor przystąpił do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 54 lub art. 55 ustawy Prawo budowlane, powinien być więc jedynym terminem przedawnienia wymierzenia kary, o której mowa w art. 57 ust. 7 tej ustawy (por. ww. wyrok II OSK 1593/14 publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową [...]).

Wobec tego, w sytuacji, gdy organ nadzoru budowlanego na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego przyjął, że skarżący przystąpili do użytkowania budynku magazynowego w dniu 20 października 2010 r. - trzyletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej rozpoczął swój bieg z dniem 1 stycznia 2011 r. i upłynął z dniem 31 grudnia 2013 r. Zobowiązanie do uiszczenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania ww. obiektu nie mogło zatem powstać, skoro postanowienie organu I instancji orzekające o wymierzeniu kary w trybie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane zostało wydane dopiero w dniu 22 września 2015 r., tj. po upływie ww. trzyletniego terminu przedawnienia. W konsekwencji postępowanie administracyjne w tej sprawie jest bezprzedmiotowe (art. 105 § 1 k.p.a.).

Słuszny jest wprawdzie zarzut, że organy nie przeprowadziły dostatecznego postępowania dowodowego w celu ustalenia rzeczywistej, być może wcześniejszej daty przystąpienia do użytkowania budynku magazynowego, pomimo że istniały ku temu przesłanki – choćby taka, że w piśmie mieszkającego w sąsiedztwie inwestycji M. K., dnia [...] lipca 2010 r. podnosząc kwestię legalności budowy przy ul. [...] wskazał on, że "budynek gospodarczy (...) od sierpnia 2009 r. spełnia funkcję stajni dla hodowli koni" (k. 6 tomu I akt organu I instancji). Jednakże skoro nawet przyjęcie daty [...] października 2010 r. jako pierwszego momentu, w którym przystąpiono do użytkowania budynku skutkuje uznaniem, że doszło do przedawnienia możliwości wymierzenia kary w oparciu o art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, to uchybienie to nie może być uznane za mające wpływ na wynik postępowania. Ustalenie zaś, że [...] października 2010 r. budynek był użytkowany – nie jest kwestionowane i zdaniem Sądu – ustalenie to zostało dokonane bez uchybienia przepisom prawa.

Z tego samego względu tj. zaistnienia sytuacji przedawniania, nie ma dla wyniku sprawy znaczenia rozstrzygnięcie kwestii, czy można uznać, iż skarżący – pomimo tego że wspólnie ze skarżącą otrzymał pozwolenie na budowę przedmiotowego budynku na mocy decyzji Prezydenta M. B. z dnia [...] lipca 2004 r. (k. 20 tomu I akt organu I instancji) i nie dokonał przeniesienia praw z tej decyzji na inny podmiot (art. 40 ust. 1 Prawa budowlanego) ani nie doprowadził do zmiany tej decyzji (np. w trybie art. 155 k.p.a.) w celu określenia, że jej wyłącznym adresatem jest skarżąca – może być uznany za osobę, która przestała być inwestorem, tylko z tego powodu, że inaczej niż w momencie otrzymania pozwolenia na budowę zostały ułożone stosunku prawno – majątkowe pomiędzy nim a współinwestorką (skarżącą).

W powyższej sytuacji bez znaczenia jest także kwestia, czy do użytkowania budynku przystąpili skarżący, czy też osoby trzecie, za które skarżący nie mogą ponosić odpowiedzialności (aczkolwiek też skarżący nie wskazali, aby podejmowali jakiejkolwiek środki prawne przeciwko owym trzecim osobom, naruszającym ich własność).

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718; w skrócie "p.p.s.a.") orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Dostrzegając – jak wynika z powyższych rozważań – bezprzedmiotowość postępowania tj. przesłankę do umorzenia postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt 2 wyroku.

O kosztach (pkt 3 i 4 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. biorąc pod uwagę wysokość uiszczonych wpisów, opłat skarbowych oraz należnego pełnomocnikom skarżących wynagrodzenia przy uwzględnieniu odpowiednio § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804) oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit a) w związku z § 2 pkt 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800).