Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 239/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 5
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2017 r. sprawy ze skargi S. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [..]. nr [..] w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia w sprawie kary porządkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...] nr: [...] odmawiające S. Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżąca") stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr [...]; [...] w sprawie nałożenia na Stronę kary porządkowej w kwocie [...].

Przedmiotowe postanowienia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Organ podatkowy wszczął z urzędu w stosunku do Strony postępowanie podatkowe w celu określenia zobowiązania podatkowego z tytułu podatku

od nieruchomości za okres [...] i [...].

W toku postępowania Prezydent Miasta S. pismem z dnia [...] wezwał Stronę do: sporządzenia załączników [...] "[...]" na każdą działkę i budynek oddzielnie, w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, wyjaśnienia wszelkich zmian mających wpływ na zmniejszenie lub zwiększenie powierzchni użytkowej poszczególnych budynków, które wcześniej zostały wykazane do opodatkowania w deklaracji DN-1 i wykazach za okres [...] i [...], podania przyczyn mających wpływ na niewykazanie budynków, które w oparciu o zapisy w ewidencji gruntów i budynków zostały szczegółowo wymienione i opisane w akcie notarialnym z dnia [...] Rep. A nr [...], dostarczenia dokumentacji potwierdzającej powierzchnię użytkową poszczególnych budynków wykazaną w załącznikach ZN-1/A np. książki obiektu budowlanego, protokołu z pomiarów lub likwidacji obiektu. Na dokonanie ww. czynności wyznaczono Stronie siedmiodniowy termin. Strona potwierdziła odbiór wezwania w dniu [...].

Po bezskutecznym upływie terminu wyznaczonego w ww. wezwaniu, organ podatkowy, postanowieniem z dnia [...] wydanym na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 oraz § 5 i 5a i art. 263 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p."), nałożył na Stronę karę porządkową w wysokości [...]. Pismem z tej samej daty organ podatkowy ponownie wezwał Stronę do dopełnienia wskazanych w nim czynności.

Strona, pismem z dnia [...], złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wniosek o stwierdzenie nieważności ww. ostatecznego postanowienia z dnia [...], wskazując, że postanowienie w przedmiocie kary porządkowej wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w stosunku do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. W tym zakresie Strona powołała się na treść art. 262 § 1a O.p. Ponadto wyjaśniła, że kara porządkowa ma charakter sankcji administracyjnej i jako taka nałożona może być tylko na osobę, co do której ustawa przewiduje możliwość wezwania do określonej czynności. Odpowiedzialność porządkowa ma charakter osobisty i dotyczyć może wyłącznie osoby, która nie zastosowała się do poleceń organu. Tym samym nałożenie kary porządkowej na osobę prawną jaką jest Strona zamiast na osobę uprawnioną do jej reprezentowania jest działaniem organu z rażącym naruszeniem prawa.

Po rozpatrzeniu ww. wniosku Strony, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. postanowieniem z dnia [...] nr: [...] odmówiło stwierdzenia nieważności ww. postanowienia w sprawie kary porządkowej.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że wniosek Strony został błędnie oparty na przepisach kodeksu postępowania administracyjnego (art. 156 § 1 pkt 2 i 4), podczas gdy wniosek powinien zostać oparty o przepisy art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 5 O.p. Ponadto organ powołał treść art. 219 O.p. oraz 248 § 2 i § 3 O.p.

Organ wyjaśnił, że przepis art. 262 § 1a O.p., który został dodany przez

art. 1 pkt 143 lit. b ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r. poz. 1649; dalej: "ustawa zmieniająca"), ze skutkiem od 1 stycznia 2016 r., rozszerzył katalog podmiotów,

które organ podatkowy może ukarać karą porządkową. Ponadto wprowadził fakultatywne uprawnienie dla organu podatkowego w zakresie ukarania karą porządkową innych podmiotów niż określone w art. 262 § 1 O.p.

Strona, nie zgodziła się z powyższym postanowieniem i pismem z dnia [...] złożyła zażalenie, w którym powtórzyła zarzuty wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia o nałożeniu kary porządkowej. Podkreśliła, że kara porządkowa może być nałożona wyłącznie na osobę, co do której O.p. przewiduje możliwość wezwania do wykonania danej czynności. Zarówno wezwanie do wykonania czynności jak i ewentualne nałożenie kary porządkowej, jako sankcji administracyjnej może być skierowane wyłącznie do osoby - reprezentanta podmiotu, a nie bezpośrednio do podmiotu jakim jest Strona. Działanie organu podatkowego jest działaniem nieprawidłowym i stanowi naruszenie art. 262 § 1a O.p.

Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S., działając na podstawie art. 233 § 1 oraz art. 221 w zw. z art. 239 O.p., powyżej powołanym postanowieniem z dnia [...], utrzymało w mocy własne postanowienie z dnia [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut Strony, że postanowienie o ukaraniu karą porządkową skierowane zostało do osoby niebędącej stroną. Nieuzasadniony jest również zarzut Strony, zgodnie z którym postanowienie wydane zostało bez podstawny prawnej. W tym zakresie organ podniósł, iż postanowienie zostało wydane na podstawie wyraźnie określonego przepisu prawa, dającego kompetencje do nałożenia kary porządkowej.

Zdaniem organu również zarzut wydania postanowienia z rażącym naruszeniem prawa nie znajduje uzasadnienia. Ustawodawca bowiem w art. 262 § 1 O.p. wymienia podmioty, które mogą zostać ukarane karą porządkową, a wśród nich także stronę postępowania. Natomiast przepis art. 262 § 1a O.p., poprzez użyty w jego treści zwrot "może ukarać", stanowi dla organu podatkowego jedynie alternatywę do art. 262 § 1 O.p. Organ podatkowy może więc nałożyć karę porządkową na podmiot, który według przepisów ustrojowych danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej jest ustawowym reprezentantem, członkiem organu uprawnionego do jej reprezentowania lub jest upoważniony do prowadzenia jej spraw.

Organ uznał ponadto, że nie zaistniały również inne, wymienione w art. 247 Op. przesłanki stwierdzenia nieważności ww. ostatecznego postanowienia o nałożeniu na Stronę kary porządkowej.

Strona wniosła do tutejszego Sądu skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] wnosząc o jego uchylenie wraz z postanowieniem Prezydenta Miasta S. z dnia [...] oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania.

Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:

– art. 262 § 1 pkt 2 O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające

się w nałożeniu kary porządkowej, pomimo braku wypełnienia przesłanki "bezzasadności odmówienia zeznań" lub "niewykonania wezwania w terminie" statuowanych w tym przepisie, pomimo nieustalenia wszystkich okoliczności, których ustalenie jest niezbędne do nałożenia kary;

– art. 262 § 1a O.p. poprzez jego błędne zastosowanie, wyrażające

się w nałożeniu kary porządkowej na Skarżącą, jako osobę prawną, podczas

gdy kara porządkowa w przypadku osoby prawnej może zostać nałożona jedynie na członka organu uprawnionego do jej reprezentowania lub na osobę upoważnioną do prowadzenia jej spraw;

– art. 121 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 O.p. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu postanowienia wszystkich przesłanek, których spełnienie było konieczne

do nałożenia kary porządkowej oraz elementów wpływających na wymiar kary, co doprowadziło do prowadzenia i zakończenia postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych.

W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca wskazała, że zakres przedmiotowy stosowania kar porządkowych uregulowany został w art. 262 § 1-3 O.p.

W ww. przepisach zawarty został zamknięty katalog zachowań uczestników postępowania, tym samym karanie karą porządkową innych zachowań jest niedopuszczalne. Zdaniem Skarżącej w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki zastosowania kary porządkowej.

Skarżąca wyjaśniła ponadto, że nie odmówiła wykonania treści wezwania lecz usprawiedliwiła w sposób wystarczający fakt, iż nie jest w stanie wykonać

go w wyznaczonym terminie. Skarżąca wskazywała na zmianę zarządu spółki, z czym wiązało się przejęcie wszelkich obowiązków. Okoliczność ta wymagała czasu na wdrożenie się w bieżące sprawy spółki.

Zdaniem Skarżącej jej zachowanie nie stanowi bezzasadnej odmowy wykonania nałożonego obowiązku, co warunkuje możliwość nałożenia na podatnika kary porządkowej. Skarżąca wskazała również na wykładnię art. 262 § 1a O.p., która prowadzi do wniosku, iż kara porządkowa w nim określona może zostać nałożona

- w przypadku osoby prawnej - jedynie bezpośrednio na członka organu reprezentacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej

pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie

do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego.

Zakres kontroli wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach dawnej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga w rozpoznawanej sprawie została rozpatrzona przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem skargi jest postanowienie organu o odmowie stwierdzenia nieważności powołanego na wstępie ostatecznego postanowienia Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nakładającego na Skarżącą karę porządkową w wysokości [...].

Sąd podkreśla, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie nadzwyczajnym, jakim jest postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, unormowane w rozdziale 18 Działu IV O.p. Stosownie

do art. 219 O.p. przepisy o stwierdzeniu nieważności decyzji, tj. art. 247-249 i art. 252 O.p., stosuje się m.in. do postanowień, na które przysługuje zażalenie. W konsekwencji przepisy te mają zastosowanie do wydanego w rozpoznawanej sprawie ostatecznego postanowienia z dnia [...] nakładającego na Skarżącą karę porządkową.

Sąd wskazuje również, że tryb stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) jest nadzwyczajnym trybem ich wzruszenia, stanowiącym odstępstwo od określonej w art. 128 w zw. z art. 219 O.p. zasady trwałości decyzji (postanowień) ostatecznych. Zasada trwałości decyzji (postanowień) ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzjach (postanowieniach) skutków prawnych, dlatego uchodzi za jedno z kardynalnych założeń całego systemu postępowania administracyjnego i podatkowego. Jest to tzw. domniemanie mocy obowiązującej ostatecznej decyzji (postanowienia).

Sąd zauważa także, iż instytucja stwierdzenia nieważności nie jest środkiem,

za pomocą którego można wzruszać każde wadliwe ostateczne orzeczenie, abstrahując od stopnia tej wadliwości. Podkreślić należy przy tym, że postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności nie może prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy co do jej istoty, tak jak w postępowaniu odwoławczym (zażaleniowym). Postępowanie to ogranicza się bowiem do zbadania,

czy kwestionowane, ostateczne rozstrzygnięcie jest dotknięte jedną z kwalifikowanych wad, wymienionych enumeratywnie w art. 247 § 1 O.p., uzasadniających stwierdzenie nieważności.

Rolą sądu administracyjnego w rozpoznawanej sprawie jest zatem zbadanie,

czy odmowa stwierdzenia nieważności ww. ostatecznego postanowienia o nałożeniu

na Skarżącą kary porządkowej była uzasadniona i zgodna z prawem. Sąd nie może natomiast oceniać postanowienia, którego stwierdzenia nieważności odmówiono.

Nie ma więc obowiązku (ani podstaw) do badania legalności postanowienia ostatecznego, bowiem wówczas wykroczyłby poza granice sprawy, poza zakres naruszeń prawa zakreślony wnioskiem Skarżącej o stwierdzenie nieważności

(por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2012 r.,

sygn. akt II FSK 714/11, CBOSA).

Skarżąca, jako przesłanki stwierdzenia nieważności ww. postanowienia w przedmiocie kary porządkowej wskazała wydanie tego postanowienia: bez podstawy prawnej (art. 247 §1 pkt 2 O.p.), z rażącym naruszeniem prawa (art. 247 § 1 pkt 3 O.p.) oraz skierowanie go do osoby niebędącej stroną w sprawie (art. 247 § 1 pkt 5 O.p.). Skarżąca zaistnienia ww. przesłanek upatrywała w zastosowaniu przez organ przepisu art. 262 § 1a O.p., który – w ocenie Skarżącej - wprost wyłącza możliwość nałożenia kary porządkowej na osobę prawną, a taką formę organizacyjno-prawną posiada Skarżąca.

Odnosząc się do powyżej wskazanych przesłanek stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia nakładającego na Skarżącą karę porządkową, Sąd podkreśla, że istnieją zasadnicze różnice między "zwykłym" postępowaniem odwoławczym/zażaleniowym, a postępowaniem nadzwyczajnym, zmierzającym

do wzruszenia decyzji/postanowienia ostatecznego. Jeżeli bowiem strona nie skorzystała z przysługujących jej zwykłych środków zaskarżenia, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie (Skarżąca nie wniosła zażalenia

na ww. postanowienie), to decydując się na podniesienie określonych zarzutów

na etapie i w ramach postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia, musi liczyć się z tym, że jej pozycja procesowa uległa osłabieniu.

W takim przypadku dla skutecznego wzruszenia ostatecznego rozstrzygnięcia organu podatkowego, nie wystarczy bowiem wykazanie jakiegokolwiek naruszenia przepisów mogących mieć wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest już wykazanie, że naruszenie miało postać kwalifikowaną.

Wskazać należy, że spór co do wykładni przepisu prawa materialnego nie może stanowić przesłanki do stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia, czyli do uznania, że postanowienie w sposób kwalifikowany zostało wydane bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa, czy zostało skierowane do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę nie stwierdził istnienia powoływanej przez Skarżącą przesłanki z art. 247 § 1 pkt 2) O.p., tj. wydania ww. postanowienia bez podstawy prawnej. Sąd wskazuje bowiem, że o braku podstawy prawnej rozstrzygnięcia można mówić jedynie wówczas, gdy nie istnieje przepis prawa pozwalający regulować daną materię w drodze decyzji administracyjnej/postanowienia administracyjnego albo też przepis istnieje, lecz nie ma charakteru powszechnie obowiązującego (por. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2013r., sygn. akt I FSK 256/12 wyrok, WSA w Łodzi z dnia 3 listopada 2010r., sygn. akt I SA/Łd 876/09, CBOSA). Sąd stoi na stanowisku, że taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie miała miejsca. Ostateczne postanowienie w sprawie nałożenia na Skarżącą kary porządkowej zostało wydane na podstawie wskazanego w nim i obowiązującego przepisu art. 262 § 1 pkt 2 O.p., w formie przewidzianej prawem (art. 262 § 5 O.p.).

Sąd nie stwierdził również wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanki,

o której stanowi art. 247 § 1 pkt 3) O.p., tj. wydania ww. postanowienia z rażącym naruszeniem prawa. Sąd wskazuje bowiem, że pojęcie "rażącego naruszenia prawa" nie zostało zdefiniowane w przepisach O.p., zatem organy podatkowe stosując prawo muszą dokonać jego interpretacji w odniesieniu do każdego konkretnego przypadku.

W kontekście wykładni zwrotu "rażące naruszenie prawa" zwraca się uwagę

na znaczenie słowa "razić", którego używa się w kontekście takich słów jak "kłuć

w oczy", "negatywnie się wyróżniać z otoczenia", "nie zgadzać się z tłem". A zatem proste zestawienie treści decyzji/postanowienia z treścią przepisu powinno wskazywać na ich wzajemną sprzeczność. Innymi słowy naruszenie prawa będzie miało cechę "rażącego" wtedy, gdy czynność organu podatkowego lub istota załatwienia sprawy są w swej treści zaprzeczeniem treści obowiązującej regulacji prawnej, działanie organu w toku postępowania lub rozstrzygnięcie sprawy w decyzji w ogóle nie odpowiada nakazom wynikającym z prawa obowiązującego lub też łamie zakazy w nim ustalone (por. J. Brolik /w:/ R. Dowgier, L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, M. Popławski, S. Presnarowicz, W. Stachurski: Ordynacja podatkowa. Komentarz, wyd. V Opublikowano: LEX 2013). Takie rozumienie pojęcia "rażącego naruszenia prawa" powoduje, że stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia z tej przyczyny może nastąpić w wypadku zastosowania w kwestionowanym rozstrzygnięciu normy prawnej, której znaczenie można ustalić w sposób niewątpliwy, bezsporny (wyrok NSA z 11 października 2007 r., I FSK 1362/06, LEX nr 440655, z 28 czerwca 2016 r., II FSK 3910/14, CBOSA).

Sąd wskazuje również, że na aprobatę nie zasługuje także zarzut Skarżącej dotyczący skierowania ww. postanowienia o wymierzeniu kary porządkowej do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Odnosząc się do powyższego zarzutu Sąd uznaje, że prawidłowe ustalenie strony w postępowaniu podatkowym ma istotny wpływ na byt rozstrzygnięcia wydanego w konkretnym postępowaniu. Skierowanie bowiem rozstrzygnięcia do osoby niebędącej stroną w sprawie, powoduje konieczność stwierdzenia jego nieważności. W przypadku przesłanki określonej w art. 247 § 1 pkt 5 O.p., chodzi o sytuację, w której organ w treści decyzji/postanowienia ewidentnie rozstrzyga o prawach i obowiązkach podmiotu, który nie jest stroną toczącego się postępowania. W tym zakresie Sąd wskazuje, iż na podstawie postanowienia z dnia [...] Prezydent Miasta S. wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w celu określenia Skarżącej wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za okres [...] i za [...]. Do Skarżącej również zostało skierowane wezwanie organu podatkowego z dnia [...]. Tym samym niewykonanie przez Skarżącą zobowiązania zamieszczonego ww. wezwaniu stanowiło podstawę nałożenia przez organ podatkowy na Skarżącą kary porządkowej.

Sąd zwraca uwagę na treść art. 262 § 1 O.p., zgodnie z którym strona, pełnomocnik strony, świadek lub biegły którzy mimo prawidłowego wezwania organu podatkowego nie stawili się osobiście bez uzasadnionej przyczyny, mimo że byli

do tego zobowiązani, lub bezzasadnie odmówili lub nie dokonali w terminie wyznaczonym w wezwaniu złożenia wyjaśnień, zeznań, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin, przedłożenia tłumaczenia dokumentacji obcojęzycznej lub udziału w innej czynności, lub bezzasadnie odmówili okazania lub nie przedstawili

w wyznaczonym terminie dokumentów, których obowiązek posiadania wynika

z przepisów prawa, ksiąg podatkowych, dowodów księgowych będących podstawą zapisów w tych księgach, lub bez zezwolenia tego organu opuścili miejsce przeprowadzenia czynności przed jej zakończeniem, mogą zostać ukarani karą porządkową.

Art. 262 § 1a O.p. stanowi natomiast, że jeżeli stroną jest osoba prawna

lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, organ podatkowy może ukarać karą porządkową osobę, która według przepisów dotyczących ustroju danej osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej jest jej ustawowym reprezentantem, członkiem organu uprawnionego do jej reprezentowania lub jest upoważniona do prowadzenia jej spraw. Przepis § 1 stosuje się odpowiednio. Osoba, o której mowa w ww. przepisie staje się wówczas adresatem postanowienia nakładającego karę porządkową za niedokonanie czynności określonych w pisemnym wezwaniu organu podatkowego, a więc i stroną takiego postępowania.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę wskazuje, iż do dnia 31 grudnia 2015 r. wykładnia językowa, uzupełniona wykładnią celowościową i systemową zewnętrzną, art. 262 § 1 O.p. prowadziła do wniosku, że kara porządkowa, o której mowa w tym przepisie, mogła być nakładana jedynie na osobę prawną będącą stroną postępowania, nie zaś na członka jej organu reprezentacji. Zauważyć należy, że dopiero z dniem 1 stycznia 2016 r. organy podatkowe zyskały możliwość nałożenia kary porządkowej na osoby, o których mowa w art. 262 § 1a O.p. W treści uzasadnienia rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (druk nr 3462 z dnia 2 czerwca 2015 r.) wskazano: "Zasadne jest również doprecyzowanie, że jeżeli stroną jest osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, to w takich przypadkach organ podatkowy może ukarać karą porządkową osobę uprawnioną do jej reprezentowania lub prowadzenia jej spraw (art. 262 § 1a Ordynacji podatkowej). Skutkiem proponowanych zmian będzie usprawnienie toku postępowania i przyspieszenie rozstrzygnięcia sprawy."

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd wskazuje, iż dodanie przez ustawodawcę ww. regulacji nie spowodowało zawężenia regulacji art. 262 § 1 O.p. W ocenie Sądu, wbrew twierdzeniom Skarżącej, art. 262 §1a O.p. stanowi rozszerzenie katalogu podmiotów, na które organy podatkowe uprawnione są nałożyć karę porządkową. Tym samym nie została wyeliminowana podstawa prawna, na mocy której karą pieniężną obciążona może zostać strona postępowania działająca w formie osoby prawnej, tak jak to miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Reasumując Sąd podkreśla, że ustalenia, czy postępowanie organu podatkowego było dostatecznie wnikliwe, czy nie miały miejsca uchybienia w zakresie postępowania dowodowego, czy dokonana przez organ ocena materiału dowodowego jest prawidłowa, czy organ ten ustalił wszystkie niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego oraz czy w konsekwencji zaistnienia ewentualnych uchybień w tym zakresie, doszło do naruszenia prawa materialnego – mogłoby być w sposób pogłębiony dokonane, ale w ramach zwykłego postępowania instancyjnego, nie zaś w trybie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Zdaniem Sądu, organ podatkowy prawidłowo rozpatrzył i wyjaśnił przesłanki odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...]. Dokonanie merytorycznej oceny decyzji wymiarowej w zakresie, w jakim oczekiwała tego Skarżąca, byłoby ponownym rozpoznaniem co do istoty sprawy zakończonej

już postanowieniem ostatecznym. Sąd zwraca uwagę, iż treść uzasadnień wniosku, zażalenia i skargi oraz zamieszczone w nich argumenty dotyczą w szczególności postępowania w przedmiocie nałożenia kary porządkowej, a nie postępowania

w zakresie stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta S.

Ponadto Sąd podkreśla, że w postępowaniu szczególnym, jakim

jest postępowanie o stwierdzenie nieważności postanowienia, nie ma miejsca

na zbieranie nowych dowodów, weryfikowanie i ocenianie ustaleń faktycznych dokonywanych przez organ podatkowy w postępowaniu o nałożenie kary porządkowej. Organ podatkowy rozważył całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odniósł się do wszystkich zgłoszonych przez Skarżącą twierdzeń. Tym samym nie doszło do naruszenia, wskazanych w zarzutach skargi, przepisów art. 121 § 1, art. 124 i art. 210 § 4 O.p. Podkreślenia wymaga także okoliczność, iż w postępowaniu dowodowym sprawy o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia organ dokonuje oceny przez pryzmat akt postępowania zwykłego.

Sąd ponownie zauważa, że jego rolą w rozpoznawanej sprawie było zbadanie, czy odmowa stwierdzenia nieważności ww. postanowienia była uzasadniona i zgodna z prawem. Sąd nie może natomiast, w ramach sprawy o stwierdzenie nieważności ostatecznego postanowienia, oceniać postanowienia, którego stwierdzenia nieważności odmówiono. Nie ma więc obowiązku badania legalności postanowienia ostatecznego. W przeciwnym razie Sąd wykroczyłby poza zakres naruszeń prawa zakreślony wnioskiem Skarżącej o stwierdzenie nieważności postanowienia (por. wyrok NSA z dnia 21 listopada 2012 r., sygn. akt II FSK 714/11, CBOSA).

Mając na uwadze powyższe okoliczności i rozważania Sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., zgodnie z którym odmienna ocena stanu faktycznego przez Skarżącą i organ nie kwalifikuje się do rozpatrywania w kategoriach działania bez podstawy prawnej, z rażącym naruszeniem prawa oraz w zakresie skierowania postanowienia do osoby niebędącej stroną w sprawie.

Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał,

że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki stwierdzenia nieważności

ww. postanowienia, o których mowa w art. 247 § 1 pkt 2, 3 i 5 O.p.

tym samym zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Sąd nie dostrzegł również naruszenia art. 247 § 1 O.p. w zakresie innych podstaw stwierdzenia nieważności

ww. postanowienia nakładającego na Skarżącą karę porządkową jak i nie stwierdził naruszenia innych przepisów procesowych i materialnych, w tym dotyczących postępowania dowodowego czy ogólnych zasad postępowania.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd orzekł

jak w sentencji.