Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 226/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16  art. 30
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1  art. 4 ust. 3
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1551
law: Ustawa z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski (sprawozdawca), Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Magdalena Jankowska-Szostak, , Protokolant sekretarz sądowy Ewa Zawal, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] września 2015 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przystępując do rozstrzygania, Sąd przyjął stan faktyczny i prawny sprawy j/n.

Zaskarżoną decyzją - po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym - Dyrektor Oddziału Regionalnego (dalej: Dyrektor OR) Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) w W. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego (dalej: Kierownik BP) ARiMR w L., w przedmiocie przyznania "A" sp. z o.o. z/s w L. (dalej także: spółka, strona, skarżąca) płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Jako podstawę prawną decyzji podał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 276 ze zm. - dalej: K.p.a.).

Z akt sprawy wynika, że – [...] czerwca 2014 r. - spółka złożyła wniosek

o przyznanie płatności na rok 2014. W sekcji VII wykazała 17 działek ewidencyjnych, zaś w sekcji VIII zadeklarowała - do jednolitej płatności obszarowej (JPO) - 12 działek rolnych o powierzchni 276,76 ha. Do wniosku dołączyła następujące dokumenty:

- wniosek na 2014 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia gruntów, w którym przejmującym jest "A" sp. z o.o.

a przekazującym "B" sp. z o.o., umowę cesji poddzierżawy zawartą 31 maja 2014 r. pomiędzy stronami oraz protokół przekazania nieruchomości rolnych

o pow. 96,66 ha;

- wniosek na 2014 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia gruntów, w którym przejmującym jest "A" sp. z o.o.

a przekazującym "D" sp. z o.o., umowę cesji poddzierżawy zawartą

31 maja 2014 r. pomiędzy stronami oraz protokół przekazania nieruchomości rolnych

o pow. 94,44 ha;

- wniosek na 2014 r. o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w przypadku przeniesienia gruntów, w którym przejmującym jest "A" sp. z o.o.

a przekazującym "C" (dalej: EGR) sp.

z o.o., umowę cesji poddzierżawy zawartą 31 maja 2014 r. pomiędzy stronami oraz protokół przekazania nieruchomości rolnych o pow. 99,67 ha. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Kierownik BP wyznaczył stronie termin do złożenia wyjaśnień w sprawie wykrytych nieścisłości i wykazania, jakie uwarunkowania stanowiły podstawę do zawarcia umowy cesji umowy poddzierżawy

z trzema spółkami. Ponadto, zażądał złożenia wyjaśnień w zakresie, jakie okoliczności decydowały o zawarciu umowy przeniesienia zobowiązań rolnośrodowiskowych i ONW z 25 czerwca 2014 r., pomiędzy "E" sp. z o.o. a "A" sp. z o.o. Wypowiadając się w sprawie - pismem z 9 czerwca 2015 r. - pełnomocnik strony wyjaśnił, że trzy spółki, tj. "D" sp. z o.o., "B" sp.

z o.o i "C" sp. z o.o., podjęły współpracę z odrębnym podmiotem, tj. "A" sp. z o.o., która zaoferowała, że będzie kontynuowała rozpoczętą na gruntach ekologiczną uprawę mieszanki traw wieloletnich, następnie - 31 maja 2014 r. - scedowały na "A" sp. z o.o. prawa i obowiązki wynikające z - zawartej 1 marca 2010 r. - umowy poddzierżawy nieruchomości między nimi a "E" sp. z o.o. W wyniku tego, "A" sp. z o.o. przejęła w posiadanie grunty i rozpoczęła prowadzenie działalności rolniczej zgodnie z opracowanym planem działalności rolnośrodowiskowej. Grunty te są przedmiotem umowy dzierżawy (z 15 lutego 1996 r.) między "E" sp. z o.o. a Agencją Nieruchomości Rolnych Skarbu Państwa. Z przyczyn od siebie niezależnych - 25 czerwca 2014 r. – "A" sp. z o.o. zwróciła te grunty wprost na rzecz dzierżawcy – "E" Sp. z o.o. (aneksy

z 25 czerwca 2014 r.). Powyższe potwierdza umowa z tego samego dnia o przejęciu zobowiązań rolnośrodowiskowych i ONW oraz protokół przekazania gruntów. Strony, tj. "D" sp. z o.o., "B" sp. z o.o i "C" sp. z o.o. oraz "A" sp. z o.o. rozwiązały umowy cesji poddzierżawy ze skutkiem na dzień 25 czerwca 2014 r. Prowadzona przez spółkę "A" działalność rolnicza zakładała koszenie traw i zbiór masy zielonej w okolicach drugiej połowy lipca, co oznacza, że spółka nie jest w stanie przedłożyć organowi dokumentacji dotyczącej zabiegów agrotechnicznych wykonywanych w okresie 31 maja - 25 czerwca 2014 r. W dniu [...] czerwca 2015 r., Kierownik BP wydał decyzję o odmowie przyznania "A" sp. z o.o. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. Uzasadniał, że w sprawie mamy do czynienia ze stworzeniem sztucznych warunków do otrzymania płatności obszarowych, o czym stanowi art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Ocenił, że przekazania gruntów rolnych pomiędzy podmiotami "B" Sp. z o.o., "D" Sp. z o.o., "C" sp. z o.o. i "A" sp. z o.o. oraz istniejące powiązania organizacyjne i personalne dowodzą, że - w celu uzyskania pomocy finansowej na rok 2014 - zostały stworzone sztuczne warunki, sprzeczne z celami danej pomocy. Niezależnie od powyższego, Kierownik BP podniósł, że "A" sp. z o.o. nie spełniła warunków umożliwiających uzyskanie pomocy finansowej, o których mowa

w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, tj. nie była faktycznym posiadaczem działek rolnych zadeklarowanych we wniosku pomocowym. Stwierdził, że posiadanie zadeklarowanych gruntów rolnych, wykazanych we wniosku pomocowym, ograniczało się jedynie do okresu od 31 maja 2014 r. do 25 czerwca 2014 r. (25 dni), spółka nie wykonywała na tych gruntach żadnych zabiegów agrotechnicznych, była jedynie ich formalnym posiadaczem, który nie prowadził działalności rolniczej. Zaakcentował, że spółka uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej 10 czerwca 2014 r. (w oparciu o wniosek z 9 czerwca 2014 r.). Po zawarciu - 25 czerwca 2014 r. - umowy przejęcia zobowiązań rolnośrodowiskowych

i przekazaniu gruntów rolnych, objętych wnioskiem o przyznanie JPO, podmiotowi "E" sp. z o.o. nie posiadała już gruntów rolnych, do których ubiegała się

o płatności - zatem nie prowadziła na nich działalności rolniczej. Według Kierownika BP, ustalony stan faktyczny potwierdza, że "A" sp. z o.o. nie jest producentem rolnym i nie spełnia przesłanek wynikających z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach. Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie. Po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, Dyrektor OR - skarżoną decyzją -utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP. Przyjął ustalenia oraz podzielił stanowisko organu I instancji, zarówno co do stworzenia sztucznych warunków, jak i nie spełniania przez spółkę warunków z art. 7 ustawy o płatnościach. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie doszło do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej wypłacanej przez Agencję. Wykazane mechanizmy zawierania umów (umów poddzierżawy, cesji i aneksów) doprowadziły

w konsekwencji do tego, że te same grunty - w tym samym roku kalendarzowym - zostały wykorzystane przez dwa podmioty, tj. "A" sp. z o.o. i "E" sp. z o.o. do uzyskania pomocy finansowej (płatności bezpośredniej i rolnośrodowiskowej). "A" sp. z o.o., zawierając umowę cesji z 31 maja 2014 r., stworzyła sobie warunki do uzyskania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, gdzie jedną z niezbędnych przesłanek, umożliwiających uzyskanie pomocy finansowej, jest posiadanie gruntów na dzień 31 maja roku kalendarzowego, w którym złożono wniosek (art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach). Z kolei przeniesienie tych samych gruntów 25 czerwca 2014 r. na rzecz "E" sp. z o.o. umożliwiło temu podmiotowi złożenie wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r.

(w przypadku przeniesienia posiadania), gdzie rozporządzenie w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej nie wymaga już spełnienia przesłanki posiadania gruntów na dzień 31 maja danego roku kalendarzowego. Dyrektor OR stwierdził, że samo zawieranie w/w umów cywilnoprawnych jest dozwolone, jednak całokształt okoliczności sprawy związanych z zawieraniem tychże umów prowadzi do wniosku, że strona stworzyła sztuczne warunki do uzyskania pomocy finansowej. Sztuczność i pozorność tych warunków przejawia się natomiast

w tym, że - wskutek opisanych czynności prawnych - te same grunty rolne, w tym samym roku, zadeklarowane zostały do płatności przez dwa różne podmioty. Organ odwoławczy wyjaśnił, że odmowa przyznania płatności spowodowana była stwierdzoną pozornością prowadzenia działalności rolniczej a zarazem stworzeniem sztucznych warunków do uzyskania pomocy finansowej. W ocenie organu, "A" sp. z o.o. faktycznie nie prowadziła działalności rolniczej na zadeklarowanych gruntach w okresie ich formalnego posiadania (od 31 maja 2014 r. do 25 czerwca 2014 r. - 25 dni), tj. nie użytkowała tych gruntów, co potwierdzają wprost wyjaśnienia pełnomocnika spółki, złożone w piśmie z 9 czerwca 2014 r. W ocenie Dyrektora OR, w tych okolicznościach, "A" sp. z o.o. nie była uprawniona do otrzymania pomocy finansowej wskazanej we wniosku, gdyż była tylko formalnym - a nie faktycznym - posiadaczem gruntów rolnych, nie prowadziła także czynnie działalności rolniczej w zakresie produkcji roślinnej (lub zwierzęcej), nie utrzymywała gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy. W opinii Dyrektora OR, w sprawie znaczenie ma faktyczne prowadzenie działalności rolniczej

a nie fakt zawierania umów cywilnoprawnych. Nie bez znaczenia jest także - zdaniem Dyrektora OR - fakt trwania umowy cesji tylko przez okres 25 dni w 2014 r., za który strona ubiega się o płatność za cały 2014 r. Dyrektor OR wywiódł, że z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach nie można bowiem wyprowadzać wniosku, że wystarczające jest posiadanie gruntów rolnych tylko w dniu 31 maja danego roku, gdyż przeczyłoby to

w ogóle sensowi i istocie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Na potwierdzenie swoich racji przywołał tezę wyroku WSA w Poznaniu z 28 maja 2010 r. (III SA/Po 80/10), wskazując m.in., że posiadanie gruntu rolnego, warunkującego przyznanie płatności, winno mieć charakter trwały a możliwość korzystania z niego (rzeczy) przez czas nieokreślony, nie zaś jednorazowy, czy też sporadyczny. Organ odwoławczy nie dopatrzył się w sprawie naruszenia przepisów art. 75 i art. 80, jak i art. 107 § 3 K.p.a. Jako chybiony ocenił zarzut nieprzeprowadzenia dowodu

z przesłuchania wnioskowanych przez stronę świadków (w tym M.P.). Uznał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w postaci dokumentów oraz złożonych przez pełnomocnika strony wyjaśnień, jest spójny i wyczerpujący. W skardze na decyzję Dyrektora OR, spółka zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

- art. 75 K.p.a., przez oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków;

- art. 80 K.p.a., przez uznanie za udowodnione następujących okoliczności: że spółka nie posiadała gruntów zgłoszonych do płatności, nie prowadziła działalności rolniczej na tych gruntach oraz że nie doszło - na podstawie cesji umowy poddzierżawy - do faktycznego objęcia w posiadanie zgłoszonych gruntów rolnych;

- art. 107 § 3 K.p.a., przez sporządzenie uzasadnienia decyzji pozbawionego odniesienia się do całokształtu przedłożonych przez spółkę dokumentów i wszystkich elementów składanych przez nią wyjaśnień, w szczególności do korespondencji Agencji Nieruchomości Rolnych z "E" sp. z o.o., w przedmiocie procedury sprzedaży gruntów objętych wnioskiem na rzecz ich dzierżawcy i przyczyn, dla których umowy cesji umowy poddzierżawy zostały rozwiązane;

2. przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 7 ust. 1 i art. 21 ustawy o płatnościach przez uznanie, że spółka nie spełnia przesłanek do otrzymania wnioskowanej płatności;

- art. 30 rozporządzenia Rady (WE) 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, przez przyjęcie, że spółka stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności bezpośrednich aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Tak stawiając zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów. Uzasadniła także swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej także: WSA) - wyrokiem

z 9 czerwca 2016 r. (III SA/Wr 1206/15) - oddalił skargę spółki. Naczelny Sąd Administracyjny (dalej: NSA) - po rozpatrzeniu wniesionej przez spółkę skargi kasacyjnej, w wyroku z 13 lutego 2019 r. (I GSK 1149/18) - uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie zaakcentować należy, że w związku z tym, iż w sprawie WSA we Wrocławiu wydał wyrok, który został zaskarżony skargą kasacyjną, uwzględnioną przez NSA, ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone rozstrzygnięciami zapadłymi wcześniej w sprawie. Zauważa się bowiem, że stosownie do regulacji art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej: p.p.s.a.): "Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną

w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej, od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny". Przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 u.p.p.s.a., trzeba rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, który może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania

z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji (postanowienia). WSA we Wrocławiu, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma zatem całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia, gdyż dokonana przez NSA w wyroku z 13 lutego 2019 r. (II GSK 1149/18) wykładnia prawa jest dla niego wiążąca. Sąd, w składzie rozpoznającym ponownie sprawę, mógłby odstąpić od zawartej w orzeczeniu sądu kasacyjnego wykładni prawa wyłącznie wtedy, jeżeli stan faktyczny sprawy, ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania, uległby tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego nie miałyby zastosowania przepisy wyjaśnione przez ten Sąd, ewentualnie, jeśli po wydaniu orzeczenia przez Sąd kasacyjny zmieniłby się stan prawny. Żadna z powyższych przesłanek nie zaistniała jednak w niniejszej sprawie. Sąd zauważa, że z art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 2a ustawy z dnia 5 lutego 2015 r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015, poz. 308 ze zm. - dalej ustawa o płatnościach) wynika, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskie w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym, że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Z zestawienia w/w wymagań wynika, że stan posiadania na 31 maja roku,

w którym został złożony wniosek, decyduje o wysokości płatności, nie zaś o samym prawie do płatności. Rolnikowi przysługuje płatność jeżeli przez cały rok kalendarzowy utrzymywał grunty rolne zgodnie z normami i przestrzegał wymogów a zatem przez cały ten rok użytkował rolniczo te grunty, które były w jego posiadaniu. Jednakże data 31 maja roku, w którym został złożony wniosek, ma też znaczenie, gdy następuje zmiana posiadacza gospodarstwa rolnego w związku z jego przekazaniem w sytuacjach uregulowanych w art. 21 ustawy o płatnościach, co przesądził NSA w wydanym

w sprawie wyroku. Przepis ten reguluje kwestie przyznawania płatności przejmującemu bądź przekazującemu gospodarstwo rolne, w sytuacjach w tym przepisie określonych, gdy następuje oczywiście przekazanie gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 82 ust. 1 lit. a) rozporządzenia nr 1122/2009 i gdy są spełnione warunki do przyznania danych płatności. Sąd stwierdził, że w sprawie przepis art. 21 ustawy o płatnościach nie był przedmiotem rozważań organów rolnych. Organy nie dokonały merytorycznej oceny okoliczności faktycznych sprawy, dotyczących przekazania gospodarstwa rolnego

w kontekście w/w przepisu, co będą obowiązane uczynić ponownie załatwiając sprawę. Dalej Sąd zauważa, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, czy

- wydając tę decyzję - organy rolne kwestię posiadania, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, uznały za zasadniczą podstawę materialnoprawną rozstrzyganej sprawy z wniosku skarżącej, czy też kwestię posiadania w kontekście powołanej normy prawnej w istocie rzeczy organy te wiązały z przepisami prawa wspólnotowego, przewidującymi odmowę płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Co się zaś tyczy zastosowania w sprawie art. 30 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE.L z 2009 Nr 30, poz.16), to Sąd stwierdza, że ustalenie, iż strona stworzyła sztuczne warunki wymagane do otrzymania płatności bezpośrednich, jest przedwczesne. W związku z powyższym należy za NSA zauważyć, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności w ramach Wspólnej Polityki Rolnej wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej i - w związku z tym - podlegają ochronie, zgodnie z art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r.

w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. UEL

z 1995r., Nr 312, poz. 1 ze zm.). Kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków, uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów, została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych

w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej, tj. w art. 30 rozporządzenia nr 73/2009 i art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, przy czym przepisy te nie precyzują, na czym ma polegać sztuczne tworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając - tym samym - rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo. Jak wskazał NSA w wyroku z 1 grudnia 2016 r. (II GSK 3581/16; ONSAiWSA 2018, nr 1, poz. 17), próba interpretacji art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 została podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 12 września

2013 r. (w sprawie C-434/12; www.eur-lex.europa.eu) i ze względu na tożsamość obu regulacji wskazówki zawarte w przywołanym orzeczeniu Trybunału można również odnieść do art. 30 rozporządzenia nr 73/2009. Jak podkreślił NSA w powołanym wyroku, stwierdzenie przez organ, że doszło do sztucznego stworzenia przez beneficjenta warunków do uzyskania wnioskowanej pomocy unijnej, w rozumieniu m.in. art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, możliwe jest dopiero w wyniku spójnego podsumowania zdarzeń wywołanych przede wszystkim działaniami zainteresowanej strony ubiegającej się o tę pomoc. Konieczna jest także równoczesna wszechstronna

i logiczna ocena tych wszystkich okoliczności wynikających z wniosku innego podmiotu, czy podmiotów oraz ich innych działań, świadczących o zamiarze innego niż typowe

w danych okolicznościach, wynikających z przepisów prawa, ukształtowania stosunków faktycznych lub prawnych ukierunkowanych wyłącznie na to, aby osiągnąć zamierzony przez beneficjenta skutek prawny w postaci uzyskania środków pomocowych. Punktem odniesienia przeprowadzonej przez organ oceny winny być zaś cele ustanowione przez prawodawcę unijnego i krajowego, uzasadniające przyznanie pomocy. W przypadku zastosowania w stosunku do strony, ubiegającej się o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 30 rozporządzenia nr 73/2009, organ zobowiązany jest wykazać w sposób staranny, logiczny i przekonujący (przy posiłkowaniu się wskazówkami interpretacyjnymi Trybunału Sprawiedliwości zawartymi w powołanym wyroku), że miało miejsce sztuczne, pozorne w istocie, stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności, w celu uzyskania korzyści sprzecznej z celami systemu wsparcia. Konieczne jest dokładne określenie nie tylko korzyści finansowej, którą miała zamiar osiągnąć skarżąca, ale również celu płatności,

o którą ubiegała się strona. Do określenia tych celów pomocne mogą być postanowienia preambuły rozporządzenia nr 73/2009 (pkt 25). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ rolny nie ocenił sytuacji skarżącej w kontekście wskazań wynikających z powołanego wyroku TSUE w sprawie C-434/12. Nie wyjaśnił także w sposób dostateczny kwestii objęcia w posiadanie spornych gruntów przez "E" sp. z o.o., a to w kontekście, czy nastąpiło przejęcie przez ten podmiot zobowiązania dotyczącego gospodarstwa rolnego, które uprzednio zostało zgłoszone do płatności przez skarżącą. Powyższe czyni przedwczesnym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Z uwagi na naruszenie art. 21 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, art. 30 rozporządzenia 73/2009 w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w całości, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a., rozstrzygając o kosztach postępowania zgodnie z art. 200 zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, należy uwzględnić stanowisko Sądu.