Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 91/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art 15 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 3 pkt 11, art 23 ust 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie: sędzia NSA Joanna Banasiewicz sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Monika Myślak - Kordjak po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta B. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta B. a Prezydentem Miasta L. w przedmiocie wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku W. W. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad ojcem postanawia wskazać Prezydenta Miasta L. jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] maja 2011 r. Zastępca Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta B., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta L. w przedmiocie rozpoznania wniosku W. W. (zameldowanego na pobyt stały w B. przy ul. [...]) o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad ojcem J. W.

Prezydent Miasta B. nie zgadzając się z postanowieniem Prezydenta Miasta L. z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] o przekazaniu według właściwości w/w wniosku do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., domagał się ustalenia, że organem właściwym jest Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w L. – jako ośrodek właściwy ze względu na aktualne miejsce zamieszkania W. W.

W uzasadnieniu Prezydent Miasta B. wskazał, że samo zameldowanie będące kategorią prawa administracyjnego, nie przesądza o miejscu zamieszkania danej osoby w rozumieniu prawa cywilnego. Obecnie W. W., aczkolwiek zameldowany jest na pobyt stały w B., zamieszkuje jednak w L., gdzie sprawuje całodobową opiekę nad ojcem J. W., zameldowanym w tym mieście przy ul. [...], a w opiece nad nim pomaga siostra B. K., zamieszkała w L. przy ul. [...]. W. W. w celu sprawowania opieki nad ojcem zawiesił działalność gospodarczą, a do B. przyjeżdża okazjonalnie celem załatwienia spraw urzędowych. Zdaniem Prezydenta Miasta B. W. W. faktycznie zatem przebywa i ma zamiar przebywać w L., tam też koncentrują się jego wszystkie ważne sprawy życiowe.

W odpowiedzi na wniosek Prezydent Miasta L. w piśmie z dnia

[...] czerwca 2011 r. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość poprzez wskazanie Prezydenta Miasta B. (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w B.) jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy.

W uzasadnieniu zwrócił uwagę, że nie kwestionuje faktu, że ojciec W. W. ze względu na stan zdrowia wymaga stałej opieki, jednakże w jego ocenie w rozpatrywanej sprawie dochodzi do "fikcyjnych okoliczności w zakresie pobierania świadczeń z pomocy społecznej", nie wyjaśniono także kwestii zameldowania tymczasowego W. W. przy ul. [...] w L.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że pomiędzy Prezydentem Miasta B. a Prezydentem Miasta L. istotnie powstał negatywny spór o właściwość do rozpoznania wniosku W. W. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem J. W. Świadczenie to, zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.), przysługuje matce, ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka oraz innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny. Obowiązek taki obciąża również zstępnych (art. 128 i art. 129 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Stosownie do art. 23 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych wniosek o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania osób wymienionych w ust. 1. W odniesieniu do świadczenia pielęgnacyjnego właściwość należy ustalić według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o to świadczenie (art. 3 pkt 11 tej ustawy).

Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", odwołać się więc należy do rozumienia tego zwrotu wynikającego z art. 25 Kodeksu cywilnego. Miejscem zamieszkania osoby fizycznej według tego przepisu jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Jak podkreśla się w orzecznictwie pojęcie to zawiera w sobie dwa nierozerwalnie ze sobą związane elementy: zamiar stałego przebywania i przebywanie osoby w danej miejscowości. Sam zamiar stałego pobytu w określonej miejscowości nie stanowi jeszcze o zamieszkiwaniu, gdyż musi być połączony z przebywaniem w danej miejscowości mającym cechy założenia tam ośrodka swoich interesów (por. postanowienia NSA z dnia 11 października 2007 r., sygn. akt I OW 69/07, z dnia 6 maja 2008 r., sygn. akt I OW 4/08 – publ. http//orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy można i należało przyjąć, że faktycznym miejscem przebywania W. W. jest L., aczkolwiek zameldowany jest w dalszym ciągu na pobyt stały w lokalu w B. Przede wszystkim uwzględnić trzeba, że ojciec wnioskodawcy J. W. jest osobą w podeszłym wieku (liczy obecnie [...] lat), uznany został orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS za całkowicie niezdolnego do pracy i samodzielnej egzystencji. Po śmierci żony Z. W. [...] maja 2008 r. w mieszkaniu w L. przy ul. [...] pozostał sam. Biorąc pod uwagę sytuację osobistą i zdrowotną J. W. wiarygodnymi stają się twierdzenia wnioskodawcy W. W., że przeniósł swoje centrum swych spraw życiowych do miejsca zamieszkania ojca w celu sprawowania nad nim opieki. W tej sytuacji, zgodnie z art. 23 ust. 2 i art. 3 pkt 11 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jako organ właściwy do rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego należało wskazać Prezydenta Miasta L.

Odnosząc się do stwierdzenia tego organu o wątpliwościach co do pobierania świadczenia rodzinnego przez W. W. wskazać przyjdzie, że rozstrzygnięcie sprawy o właściwość nie przesądza o zasadności wniosku. Zagadnienie to stanowiło będzie przedmiot postępowania przed wskazanym, właściwym do rozpatrzenia sprawy organem.

Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.