Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 659/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 75, art. 27 ust.1, art. 26 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 31
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
article: art. 21 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędziowie NSA Maria Myślińska (spr.) Cezary Pryca Protokolant Marzena Bal po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Ol 644/13 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] kwotę 1 800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/OI 644/13, oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] przyznał [...] płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2011 r. w łącznej wysokości 142.008,19 zł, w tym z tytułu jednolitej płatności obszarowej (dalej jako: JPO) w kwocie 109.122,52 zł i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (dalej jako: UPO) w wysokości 32 885,67 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (dalej powoływanej również jako "płatność zwierzęca").

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w złożonym w dniu 19 maja 2011 r. wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na 2011 r., producent rolny zadeklarował działki rolne do objęcia JPO o powierzchni 190,21 ha oraz do objęcia UPO - 151,51 ha. W toku kontroli ustalono natomiast, że powierzchnia gruntów uprawniająca wnioskodawcę do otrzymania ww. płatności wyniosła 179,58 ha w przypadku JPO oraz 140,98 ha dla płatności UPO, co w ujęciu procentowym stanowiło różnice pomiędzy gruntami zadeklarowanymi i stwierdzonymi w wysokości odpowiednio 5,9194% i 7,4691%. Odwołując się zatem do art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.U. UE z dnia 2 grudnia 2009 r. L 316, s. 65), organ I instancji stwierdził, że w sytuacji, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha, lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, wówczas kwota jaka ma być przyznana, zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną stwierdzoną różnicę.

Uzasadniając rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy przyznania płatności zwierzęcej do gruntów o powierzchni 11,98 ha, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR stwierdził, że nie zostały spełnione warunki określone w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 326 ze zm.). Wskazał, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o przyznanie ww. płatności zwierzęcej. Wniosek który wpłynął do organu w ustawowym terminie nie był bowiem kompletny, skoro nie zawierał dokumentów potwierdzających nabycie przez stronę wymienionych w nim gruntów rolnych.

Decyzją z dnia z dnia [...] lipca 2013 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że w wyniku przeprowadzonej w dniu 26 września 2011 r. kontroli na miejscu w gospodarstwie rolnym strony ustalono, iż powierzchnia części działek rolnych różni się od powierzchni zadeklarowanej we wniosku. Ponadto organ II instancji wskazał na wyniki kontroli na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, w toku której stwierdzono m.in., że na działkach oznaczonych we wniosku jako G, l, J nie przeprowadzono w terminie na łąkach lub pastwiskach, wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej lub nie były na nich wypasane zwierzęta.

Odnosząc się do zarzutów kwestionujących wyniki kontroli na miejscu, organ odwoławczy podkreślił, że została ona przeprowadzona metodą FOTO, przy czym część działek oznaczonych w raporcie zmierzona została za pomocą urządzeń GPS. Organ II instancji podniósł, że w związku z odwołaniem strony, dokumentacja dotycząca przeprowadzonej kontroli była kilkukrotnie przedmiotem weryfikacji. W jej wyniku zmieniono powierzchnie działek rolnych oznaczonych jako M/M1, R, Y/Y1. Ponadto organ odwołał się do art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164, dalej: ustawa o płatnościach), który nakłada na rolnika obowiązek udowodnienia faktu, z którego wywodzi skutki prawne. Deklarując we wniosku określone działki rolne strona powinna dokonać ich pomiaru, gdyż rzeczywista powierzchnia działki rolnej nie zawsze pokrywa się z powierzchnią użytku gruntowego uwidocznioną w ewidencji gruntów i budynków.

W związku z twierdzeniem strony, iż dopełniono obowiązku poinformowania organu I instancji o niemożności wykonania koszenia w wymaganym terminie, organ odwoławczy podkreślił, że w dniu 28 marca 2012 r. do organu I instancji wpłynęło pismo rolnika z datą 3 lipca 2011 r., informujące, iż ze względu na pogodę i warunki atmosferyczne nie będzie miał on możliwości skoszenia łąk położonych na działkach rolnych G, I, J. Na kopercie, w której przesłano pismo, zostały odciśnięte trzy pieczęcie, z których dwie były nieczytelne, zaś na trzeciej widoczna była nazwa miejscowości i data nadania przesyłki ([...], 26 marca 2012 r.). Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy, że pismo to zostało nadane w dniu 4 lipca 2011 r., organ II instancji podniósł, iż strona nie skorzystała z opcji przesyłki rejestrowanej, tj. listu poleconego, po nadaniu którego otrzymałaby dowód nadania, na którym widoczne jest miejsce, termin nadania oraz numer przesyłki. W tym stanie rzeczy, za datę nadania przyjęto jedyną czytelną datę znajdującą się na kopercie, tj. 26 marca 2012 r..

Ponadto powyższe pismo nie mogło być uznane za poinformowanie właściwego organu o wystąpieniu siły wyższej w rozumieniu art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.), który za przypadki działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne uznaje nadzwyczajne okoliczności, takie jak śmierć rolnika, czy poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa. W piśmie z dnia 3 lipca 2011 r. nie wskazano na wystąpienie siły wyższej ani nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających wykonanie koszenia w przepisanym terminie. Strona nie przedstawiła też żadnego dowodu potwierdzającego wystąpienie takich okoliczności.

W ocenie Dyrektora Agencji, odmowę przyznania płatności zwierzęcej uzasadniało również to, że strona uchybiła terminowi do złożenia wniosku o płatność. W wyznaczonym przez ustawodawcę terminie nie przedstawiła bowiem wszystkich wymaganych dokumentów, które dawałyby podstawę do jego uwzględnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 27 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/OI 644/13, oddalił skargę [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia 15 lipca 2013 r.

Sąd I instancji odwołując się do treści art. 1 ust. 1 ustawy o płatnościach stwierdził, że w postępowaniach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego organ nie ma obowiązku, tak jak w k.p.a., podejmować z urzędu wszelkich środków dowodowych niezbędnych do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy.

Sąd I instancji podniósł, że w rozpoznanej sprawie dokonano w dniu 26 września 2011 r. kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego i zmierzono uprawnione do spornych płatności grunty. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej organ wskazał zaś nazwę i typ odbiornika, który wykorzystano do pomiaru działek rolnych w gospodarstwie [...] (Magellan Mobile Mapper 6 z oprogramowaniem Tracklab Vl.X (W=l.50), posiadający certyfikat wydany przez NavCert - instytucję akredytowaną w tym celu przez Komisję Europejską).Tym samym kontrola ta nie ograniczała się do kontroli na podstawie ortofotomapy. Nie budziła w tych okolicznościach zastrzeżeń Sądu argumentacja organu, że w sytuacji, gdy jak twierdzi skarżący, powierzchnie działek rolnych są inne niż wykazane w raporcie z kontroli, to powinien on przedłożyć przeciwdowód w postaci wyników pomiarów spornych działek dokonanych przez uprawnione do tego podmioty. Według Sądu I instancji organ nie jest zobowiązany do ponownego dokonania kontroli na miejscu i oględzin gruntów, zwłaszcza gdy zarzuty co do wyników tej kontroli zgłaszane przez skarżącego w toku postępowania są bardzo ogólne i nie odnoszą się do poszczególnych działek rolnych.

Sąd I instancji podkreślił, że do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich, przy czym działki rolnej nie można utożsamiać z obszarem działki ewidencyjnej, opisanej w wypisie z rejestru gruntów.

Sąd I instancji podkreślili, że kontrola na miejscu jest jednym z podstawowych sposobów zweryfikowania podanych we wniosku danych. Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Zgodnie zaś z art. 27 ust.1 tego rozporządzenia, kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Organ nie ma więc obowiązku zawiadamiania producenta rolnego o kontroli. Skoro rolnik nie wie, że zostanie w danym dniu przeprowadzona w jego gospodarstwie rolnym kontrola, to tym samym dla skuteczności tej kontroli nie jest wymagany jego udział. Rolnik nie musi zatem uczestniczyć w kontroli. Istotnym jest, by w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości, rolnikowi doręczyć kopię raportu z kontroli. W rozpoznanej sprawie skarżącemu przesłana została kopia raportu z kontroli, do której wniósł on zastrzeżenia i uwagi. Po zatwierdzeniu raportu z kontroli i uwzględnieniu części zastrzeżeń, organ przesłał skarżącemu kopię poprawionego raportu z kontroli. Strona miała zatem możliwość zapoznania się z wynikami spornej kontroli na miejscu.

Odnosząc się natomiast do pisma informującego o nie wykonaniu w terminie koszenia działek rolnych G, I , J ze względu na pogodę i warunki atmosferyczne WSA stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, iż spełnione zostały przesłanki prawidłowego zawiadomienia organu o których mowa w art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 oraz art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. W ocenie Sądu instancji pismo strony jest bardzo ogólnikowe i zawarto w nim jedynie informację o nie wykonaniu w terminie koszenia działek rolnych G, I , J ze względu na pogodę i warunki atmosferyczne. Do pisma nie dołączono też żadnych dokumentów potwierdzających wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, bądź siły wyższej. Tym samym pismo to nie mogło stanowić podstawy do uznania, że skarżący zachował prawo do pomocy w odniesieniu do tych działek rolnych. Bez znaczenia dla oceny, czy prawo takie zostało zachowane i bez wpływu na wynik sprawy pozostaje zatem ustalenie daty nadania wymienionego pisma w urzędzie pocztowym w [...], co w świetle akt i zarzutów skargi było kwestią sporną pomiędzy stronami.

Zdaniem Sądu I instancji prawidłowe jest również, stanowisko Dyrektora OR ARiMR odnośnie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatności zwierzęcej). WSA wskazał, że warunek jakim jest nabycie przez ubiegającego się o płatność zwierzęcą producenta, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, w okolicznościach niniejszej sprawy nie wystąpił.

Sąd I instancji zgodził się z organem, że wniosek odnośnie tej płatności złożony został z uchybieniem terminu. W okolicznościach niniejszej sprawy termin złożenia wniosku o płatność zwierzęcą upływał z dniem 10 czerwca 2011 r. (25 dni kalendarzowych licząc od dnia 16 maja 2011 r.). Natomiast jak wynika z akt, obligatoryjne załączniki, tj. dokumenty w postaci aktów notarialnych z 29 lipca 2011 r. i 20 kwietnia 2009 r. dotyczących nabycia działek, [...] złożył dopiero w dniu 5 marca 2013 r., a więc po ostatecznym terminie do złożenia kompletnego wniosku. W związku z tym, iż termin o którym mowa powyżej nie podlega przywróceniu, jego przekroczenie organ prawidłowo ocenił jako skutkujące odmową przyznania uzupełniającej płatności zwierzęcej. Jako bezzasadny WSA uznał zarzut skargi, iż w związku z nie dołączeniem do wniosku o płatność ww. dokumentów organ powinien wezwać stronę do uzupełnienia jego braków formalnych na podstawie art. 64 § 2 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył [...] wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1. art. 18 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, poprzez odmówienie przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych mimo, iż skarżący spełnił wszystkie warunki do przyznania w/w płatności;

2. art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w zw. z art. 23 ust. 1

rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, w stopniu mającym wpływ na

treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez przyjęcie, iż skarżący uchybił

terminowi na złożenie wniosku o przyznanie na rok 2011 płatności

uzupełniającej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych

na trwałych użytkach zielonych, w sytuacji gdy skarżący złożył taki wniosek

dnia 16.05.2011 r., a zatem w przepisanym ku temu terminie, albowiem

wniosek o przyznanie płatności obszarowych można składać w terminie do 15

maja plus 25 dni roboczych, jednakże z sankcją za złożenie wniosku po

terminie 15 maja, co wynika z art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w zw. z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009; powyższe skutkowało nieuzasadnioną odmową zaliczenia w poczet materiału dowodowego istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy dokumentów, a w efekcie końcowym - odmową przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej;

3. § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

09.03.2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą

oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty

płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2009.40.326), w stopniu mającym wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zwrot "nabycie własności wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika", jest równoznaczny z "nabyciem wszystkich gruntów rolnych zarządzanych przez rolnika znajdujących się na terytorium tego samego państwa członkowskiego", w sytuacji gdy zwrot "nabycie własności wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika" oznacza nabycie jednostki gospodarczej stanowiącej grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a zatem wystarczającym jest nabycie konkretnego, odrębnego od pozostałych, gospodarstwa służącego prowadzeniu działalności rolniczej,

4. art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr

1122/2009 oraz art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, poprzez błędną ich wykładnię polegającą na przyjęciu, iż czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika, w sytuacji gdy z w/w przepisów wynika li tylko, iż czynności kontrolne mogą, ale nie muszą być zapowiadane, co nie oznacza jednak, że kontrole mogą być prowadzone bez udziału strony (rolnika); prawo unijne, jako lex specialis nie może być interpretowane rozszerzająco;

5. art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, poprzez jego niezastosowanie i odmówienie przyznania skarżącemu prawa pomocy ze względu na nie przeprowadzenie na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie do 31 lipca 2011 r., w sytuacji gdy skarżący nie mógł przeprowadzić tego koszenia ze względu na nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, o czym poinformował właściwy organ na piśmie w przepisanym ku temu terminie;

6. art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 w zw. z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, poprzez błędną jego wykładnię polegająca na uznaniu, iż pismo skarżącego z dnia 03.07.2011 r. nie zawiera opisu nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających dokonanie czynności koszenia na działkach skarżącego, w sytuacji gdy skarżący wskazywał na wystąpienie okoliczności, o których mowa w art. 31 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 73/2009

II. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra

Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11.03.2010 r. w sprawie szczególnych

wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących

płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2010 r., nr

39, poz. 215, ze zm.), w stopniu mającym istotny wpływ na treść zaskarżonego

orzeczenia, przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej

kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka

określonego w ustawie i nie dostrzegł, że organ administracyjny naruszył w/w

przepisy poprzez:

- przyjęcie, iż przepisy prawa nie przewidują możliwości uzupełnienia braków

formalnych wniosku o przyznanie płatności obszarowych, polegających na nie

dołączeniu do tego wniosku jednego z wymaganych dokumentów, w sytuacji

gdy wniosek o przyznanie płatności obszarowych nie czyni zadość innym

wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do

usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych

braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania;

- zaniechanie wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych

wniosku o przyznanie płatności, mimo stwierdzenia przez organ

administracyjny, iż wniosek ten takowe braki zawierał, co skutkowało

odmówieniem przyznania skarżącemu płatności zwierzęcej z uwagi na

rzekomy brak dokumentów świadczących o spełnieniu przez skarżącego

warunków do przyznania w/w płatności;

2. art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i

w zw. z art. 85 § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na treść

zaskarżonego orzeczenia, przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku

niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie dostrzegł, że organ administracyjny nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, na skutek bezpodstawnego zaniechania przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z oględzin nieruchomości, w sytuacji gdy zachodziła potrzeba przeprowadzenia tegoż dowodu, albowiem dowód ten przyczyniłby się do wyjaśnienia istotnej dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy okoliczności, tj. rzeczywistej powierzchni areału uprawnionego do przyznania płatności;

3. art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na treść

zaskarżonego orzeczenia, przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku

niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie

zastosował środka określonego w ustawie przyjmując za prawidłowe

stanowisko organu administracyjnego zgodnie, z którym w sytuacji gdy

skarżący twierdzi, że powierzchnia jego gruntów użytkowanych rolniczo jest

większa niż powierzchnia stwierdzona w kontroli na miejscu, to powinien ten

fakt udowodnić, poprzez przedłożenie pomiaru uprawnionego geodety

wykonanego na podkładzie mapowym, podczas gdy w postępowaniu

administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, według której

daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy takiego, a nie

innego środka dowodowego; co więcej - jako dowód należy dopuścić

wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne

z prawem, a wszystkie środki dowodowe mają równą moc dowodową;

rzeczywista powierzchnia areału uprawnionego do płatności mogła zostać

zatem stwierdzona za pomocą dowodu z oględzin nieruchomości, z którego

przeprowadzenia bezzasadnie zrezygnowały organy obu instancji, a Sąd I

instancji nie dopatrzył się tego uchybienia;

4. art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w stopniu mającym istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie dostrzegł, że organ administracyjny bezpodstawnie odmówił skarżącemu możliwości wzięcia osobistego udziału w oględzinach (w czynnościach kontrolnych) nieruchomości, mimo stosownego

wniosku skarżącego w tym zakresie (pismo z dnia 12.04.2012 r.) pozbawiając tym samym skarżącego realnej możliwości zgłaszania na bieżąco wątpliwości, pytań oraz składania wyjaśnień zarówno w przedmiocie sposobu pomiaru, jak również rzeczywistej powierzchni areału uprawnionego do przyznania płatności.

Argumentację na poparcie zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a., tj. zarówno na naruszeniu przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Z uwagi na to, że zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego ściśle wiążą się z zarzutami naruszenia przepisów prawa procesowego, zasadne i celowe jest łączne odniesienie się do tych zarzutów zwłaszcza, że umożliwia to ich komplementarny charakter.

Za niezasadne uznać należy zarzuty naruszenia art. 26 ust. 1 oraz art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, art. 4 ust. 7 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011, art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego sformułowane w pkt I ppkt 4 i pkt II ppkt 4 petitum skargi kasacyjnej. Autor skargi kasacyjnej upatruje naruszenia tych przepisów w przyjęciu, że czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika oraz niedostrzeżeniu przez Sąd I instancji, że organ administracyjny bezpodstawnie odmówił skarżącemu możliwości wzięcia osobistego udziału w oględzinach (w czynnościach kontrolnych) nieruchomości, mimo stosownego wniosku skarżącego w tym zakresie.

Rozporządzenie Komisji (WE) 1122/2009 stanowi o obowiązku przeprowadzenia kontroli wniosków i określa tryb oraz zasady kontroli. Są to określone w przepisach rozporządzenia kontrole administracyjne oraz kontrole przeprowadzane na miejscu. Zgodnie z art. 26 ust. 1 cyt. rozporządzenia - kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Jak wskazuje się w piśmiennictwie, kontrola ma niezwykle doniosłe znaczenie dla skutecznego funkcjonowania systemu płatności bezpośrednich w całej Unii Europejskiej. Stanowi ona gwarancję rzetelnego wydatkowania wspólnotowych środków budżetowych przeznaczonych na finansowanie tego instrumentu wsparcia dochodowego producentów rolnych. Dopiero po zakończeniu procedury kontrolnej można wydawać decyzje dotyczące płatności (ich przyznania lub odmowy przyznania). Kontrola na miejscu polega przede wszystkim na sprawdzeniu zgodności danych podanych we wniosku o przyznanie płatności ze stanem faktycznym w gospodarstwie i przestrzegania zasad dobrej kultury rolnej. Kontrole na miejscu mają na celu: ustalenie granic i powierzchni działek rolnych, zweryfikowanie zadeklarowanej grupy upraw/uprawy na danej działce rolnej, sprawdzenie przestrzegania minimalnych wymagań (norm) utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Bieluk Jerzy, Lobos-Kotowska Dorota - Komentarz do ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Wolters Kluwer Polska - Oficyna, komentarz do art. 30). Zatem Kontrola na miejscu ma doprowadzić do jednoznacznego zweryfikowania i ustalenia, czy deklarowane we wniosku o dopłaty powierzchnie działek rolnych i rodzaj tych upraw odpowiadają stanowi faktycznemu w danym okresie.

Zgodnie z art. 27 ust.1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni. Z powołanych przepisów wynika, iż wyłączony jest obowiązek organu powiadamiania wnioskodawcy o czasie i miejscu przeprowadzenia kontroli. Zasadą są kontrole niezapowiedziane, a wcześniejsze powiadomienie o nich jest wyjątkiem (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt III SA/Po 31/13). Zatem udział strony w czynnościach kontrolnych nie jest obowiązkowy. Natomiast sporządzone z tej kontroli raporty muszą być doręczone kontrolowanemu podmiotowi (por. wyrok NSA z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1019/10).

W rozpoznanej sprawie skarżącemu przesłana została taka kopia, do której wniósł on zastrzeżenia i uwagi. Po zatwierdzeniu raportu z kontroli i uwzględnieniu części zastrzeżeń, organ przesłał skarżącemu kopię poprawionego raportu. Strona miała zatem możliwość zapoznania się z wynikami spornej kontroli na miejscu.

Zamierzonego skutku nie mogą również odnieść zarzuty naruszenia art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 oraz art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 w zw. z art. 75 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, podniesione w pkt I ppkt 5 i 6 petitum skargi kasacyjnej. Według autora skargi kasacyjnej organy bezpodstawnie odmówiły przyznania skarżącemu prawa pomocy ze względu na nie przeprowadzenie na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie do 31 lipca 2011 r., w sytuacji gdy skarżący nie mógł przeprowadzić tego koszenia ze względu na nadzwyczajne okoliczności w rozumieniu art. 31 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, o czym poinformował właściwy organ na piśmie w przepisanym ku temu terminie oraz uznaniu.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy, skarżący pismem datowanym na dzień 3 lipca 2011 r. poinformował organ o niemożliwości skoszenia łąk ze względu na pogodę i warunki atmosferyczne w obowiązkowym terminie tj. do 31 lipca 2011 r. Na kopercie zawierającej to pismo znajdują się trzy stemple. Na jednym z nich widnieje data 26 marca 2012 r., dwa pozostałe znajdujące się na znaczku pocztowym są nieczytelne.

Ustosunkowując się do tej kwestii Sąd I instancji stwierdził, że pomimo tego iż na ww. piśmie widnieje data 3 lipca 2011 r., to przesyłka je zawierająca została nadana w urzędzie pocztowym w [...] w dniu 26 marca 2012 r.

Z powyższym poglądem nie sposób się zgodzić, bowiem jak sam zauważył Sąd I instancji dwa z trzech stempli na kopercie zawierającej powyższą przesyłkę są nieczytelne. Zatem nie można było bezkrytycznie przyjąć, że przesyłka została nadana przez skarżącego w dniu 26 marca 2012 r.

Jednakże ustalenie daty nadania wymienionego pisma w urzędzie pocztowym nie miało istotnego znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy, ponieważ nie można było uznać, że stanowiło ono zawiadomienie organu, którym mowa w art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Zgodnie z art. 75 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jeśli rolnik nie był w stanie wypełnić swych zobowiązań w wyniku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009, zachowuje prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt kwalifikowanych w momencie wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych. Przypadki siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 wraz z odpowiednią dokumentację wymaganą przez właściwy organ zgłaszane są temu organowi na piśmie w terminie dziesięciu dni roboczych od dnia, w którym rolnik uzyskuje taką możliwość. Z kolei w art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 określono, że za działalnie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane: śmierć rolnika, długookresowa niezdolność rolnika do pracy, poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa, wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich oraz choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

Odnosząc powyższe rozważania do treści pisma strony z dnia 3 lipca 2011 r. należy stwierdzić, że jest ono bardzo ogólnikowe i nie wynika z niego zaistnienie żadnej z przesłanek wymienionych w cyt. art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Zawarto w nim bowiem jedynie informację o nie wykonaniu w terminie koszenia działek rolnych G, I oraz J ze względu na pogodę i warunki atmosferyczne. Do pisma nie dołączono też żadnych dokumentów potwierdzających wystąpienie okoliczności nadzwyczajnych, bądź siły wyższej. Tym samym pismo to nie mogło stanowić podstawy do uznania, że skarżący zachował prawo do pomocy w odniesieniu do tych działek rolnych.

Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty podniesione w pkt II ppkt 2 i 3 petitum skargi kasacyjnej, tj. zarzuty naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 75 § 1 w zw. z art. 78 § 1 i w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. Zdaniem autora skargi kasacyjnej organ administracyjny nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Ponadto kasator nie zgadza się ze stanowiskiem WSA, według którego, gdy skarżący twierdzi, że powierzchnia jego gruntów użytkowanych rolniczo jest większa niż powierzchnia stwierdzona w kontroli na miejscu, to powinien ten

fakt udowodnić, poprzez przedłożenie pomiaru uprawnionego geodety.

Przede wszystkim należy podkreślić, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośrednich obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów k.p.a.

W myśl z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w odpowiednich przepisach Unii Europejskiej do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z ust. 2 pkt 1 i 2 powołanego wyżej przepisu w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów oraz wsparcia specjalnego organ administracji publicznej stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Z kolei zgodnie z art. 3 ust. 3 powołanej ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Przepis ten modyfikuje zatem obowiązki organu właściwego do wydawania decyzji i pozycję strony postępowania - określone w przepisach k.p.a. To na stronie oraz innych osobach uczestniczących w tym postępowaniu ciąży obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ale ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a. To nie organ administracji publicznej, a posiadacz gruntów, ma przedstawić wszystkie dowody niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Jest to zatem oparcie postępowania dowodowego w znacznym stopniu na dowodach przedstawionych przez stronę w toku postępowania, a tym samym przeniesienie ciężaru dowodowego na osobę, która z faktu wywodzi skutki prawne (por. wyroki NSA z dnia: 25 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1075/10; 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 88/11).

W rozpoznanej sprawie dokonano w dniu 26 września 2011 r. kontroli na miejscu gospodarstwa rolnego skarżącego i zmierzono uprawnione do spornych płatności grunty. W uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej organ wskazał zaś nazwę i typ odbiornika, który wykorzystano do pomiaru działek rolnych. Tym samym kontrola ta nie ograniczała się do kontroli na podstawie ortofotomapy.

Jak słusznie wskazał Sąd I instancji jeśli skarżący twierdzi, że powierzchnie działek rolnych są inne niż wykazane w raporcie z kontroli, to powinien przedłożyć przeciwdowód w postaci wyników ich pomiarów dokonanych przez uprawnione do tego podmioty. W tym miejscy wymaga podkreślenia, że kontrole na miejscu przeprowadzone są bezpośrednio przez ARiMR bądź na jego zlecenie, a więc sporządzone w ich efekcie protokoły są dokumentem mającym walor urzędowy (por. wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2013 r., sygn. akt II GSK 527/12). Organ nie jest zobowiązany do ponownego dokonania kontroli na miejscu i oględzin gruntów, zwłaszcza gdy zarzuty co do wyników tej kontroli zgłaszane przez skarżącego w toku postępowania są bardzo ogólne i nie odnoszą się do poszczególnych działek rolnych. Skarżący oświadczył jedynie, że nie zgadza się z ustaleniami kontroli pod względem zmierzonej powierzchni oraz, że podane przez niego powierzchnie są zgodne z rzeczywistą powierzchnią upraw. Nieścisłości – jego zdaniem mogą wynikać z mało precyzyjnego pomiaru. Natomiast, to do obowiązków rolnika należy wskazanie dokładnych obszarów działek rolnych, jeśli ubiega się o płatności do nich, przy czym działki rolnej nie można utożsamiać z obszarem działki ewidencyjnej, opisanej w wypisie z rejestru gruntów. Działki rolne, ze względu na zmienny ich charakter, nie są przedmiotem wpisu do ewidencji gruntów, ani innych rejestrów. Producent rolny we wniosku o przyznanie płatności jest natomiast zobowiązany podać zarówno działki rolne (ich powierzchnię, prowadzoną na nich uprawę), jak i działki ewidencyjne, na których są one położone. Obowiązek wyznaczenia w terenie i pomiaru powierzchni działek rolnych zgłaszanych do płatności spoczywał zatem wyłącznie na wnioskodawcy. To on ponosi pełną odpowiedzialność za skutki podania we wniosku informacji niezgodnych ze stanem faktycznym.

Reasumując stwierdzić należy że to skarżący podważając wiarygodność kontroli na miejscu zobligowany był przedstawić w tym zakresie wiarygodne dowody, albowiem to właśnie on z tych kwestionowanych okoliczności chciał wywieść korzystne dla siebie skutki prawne. Skoro więc, wbrew obowiązkowi z art. 3 ust. 3 ww. ustawy, nie przedstawił takich dowodów, to tym samym nie ma żadnych podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego w tym zakresie. Argumentacja skarżącego kwestionująca poczynione ustalenia organów, nie poparta materiałem dowodowym, jest niewystarczająca do podważenia dowodów przedstawionych przez organy. Z akt sprawy wynika, że organy administracyjne nie uchybiły zasadom procedury uregulowanym w art. 3 ustawy o płatnościach, a weryfikując wniosek skarżącego podjęły działania zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w ust. 2 pkt 1 tego przepisu, w oparciu o źródło dowodowe, którego mocy dowodowej skarżący w żaden sposób skutecznie nie podważył.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 18 ust. 2 ustawy o płatnościach w zw. z art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, (pkt I ppkt 2 petitum skargi kasacyjnej) poprzez przyjęcie, iż skarżący uchybił

terminowi na złożenie wniosku o przyznanie płatności na rok 2011.

Zgodnie z art. 18 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach wniosek o przyznanie płatności obszarowych oraz płatności do krów i owiec składa się w terminie od dnia 15 marca do dnia 15 maja i termin ten nie podlega przywróceniu. Stosowanie zaś do art. 23 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z wyjątkiem przypadków siły wyższej oraz okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w art. 75, złożenie wniosku o przyznanie pomocy na mocy niniejszego rozporządzenia po wyznaczonym terminie prowadzi do obniżki kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik gdyby złożył wniosek w terminie, o 1 % za każdy dzień roboczy; bez uszczerbku dla jakichkolwiek środków szczególnych podejmowanych przez państwa członkowskie odnośnie do potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów uzupełniających w wyznaczonym czasie w celu umożliwienia ustalenia terminów oraz przeprowadzenia skutecznych kontroli, pierwszy akapit stosuje się również odnośnie do dokumentów, umów oraz oświadczeń, które należy przedstawić właściwym organom zgodnie z art. 12 i 13, jeśli takie dokumenty. umowy lub oświadczenia stanowią o kwalifikowalności do przedmiotowej pomocy, w tym przypadku obniżka płatności będzie odnosiła się do kwoty wypłacanej w ramach przedmiotowej pomocy; jeśli opóźnienie wynosi ponad 25 kalendarzowych wniosek uznaje się za niedopuszczalny.

Jak słusznie wskazał Sąd I instancji w okolicznościach niniejszej sprawy termin złożenia wniosku o płatność zwierzęcą upływał zatem z dniem 10 czerwca 2011 r. (25 dni kalendarzowych licząc od dnia 16 maja 2011 r.). Natomiast jak wynika z akt administracyjnych sprawy, obligatoryjne załączniki, tj. dokumenty w postaci aktów notarialnych z 29 lipca 2011 r. i 20 kwietnia 2009 r. dotyczących nabycia działek, skarżący złożył dopiero w dniu 5 marca 2013 r., a więc po ostatecznym terminie do złożenia kompletnego wniosku. W związku z tym, iż termin o którym mowa powyżej nie podlega przywróceniu, jego przekroczenie musiało skutkować odmową przyznania wnioskowanej płatności.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela także tych wywodów skargi kasacyjnej, które dotyczą zaistnienia w okolicznościach sprawy przesłanki wskazanej w § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r., Nr 40, poz. 326 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku nabycia gruntów rolnych przez rolnika, który nie spełnia warunków do przyznania płatności zwierzęcej, płatność ta przysługuje mu, jeżeli nabył własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia 14 marca 2008 r., lub rozporządzenia z dnia 13 marca 2007 r..

Z przedłożonych przez skarżącego w toku postępowania aktów notarialnych z 29 lipca 2011 r. i 20 kwietnia 2009 r. jednoznacznie wynika, że w skład gospodarstwa prowadzonego przez sprzedającego, tj. [...], oprócz stanowiących przedmiot umowy sprzedaży działek ewidencyjnych ujętych w ww. aktach notarialnych, wchodziły również inne działki.

Zgodnie natomiast z art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego. Stosowanie zaś do art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012, poz. 86), przez gospodarstwo rolne należy rozumieć wszystkie nieruchomości rolne będące w posiadaniu tego samego podmiotu lub gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009.

Jak wynika z powyższych przepisów, warunkiem otrzymania płatności jest nabycie wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą. W rozpoznawanej sprawie skarżący tego warunku nie spełniał, czego skutecznie nie podważyła skarga kasacyjna. Wobec tego nie za bezzasadny należało uznać zarzut naruszenia § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9.marca 2009 r. sformułowany w pkt I ppkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni natomiast podziela stanowisko Sąd I instancji dotyczące zaniechania przez organ wezwania skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie płatności w trybie art. 64 § 2 k.p.a., co czyni bezskutecznym zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a. w zw. § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11.03.2010 r. w sprawie szczególnych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (pkt II ppkt 1 petitum skargi kasacyjnej). Należy bowiem podkreślić, że przejęcie gospodarstwa, a co za tym idzie istnienia dokumentów z tym związanych został ujawniony dopiero w postępowaniu odwoławczym od decyzji pierwszoinstancyjnej, a więc blisko rok po upływie ostatecznego terminu do złożenia wniosku wraz z obligatoryjnymi załącznikami. Zatem wezwanie skarżącego do uzupełnienia braków formalnych po upływie materialnoprawnego terminu do złożenia wniosku, który nie mógł już być uwzględniony byłoby nieuzasadnione.

W konsekwencji nie zasługiwał na uwzględnienie zarzutu naruszenia art. 18 ust. 1 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, poprzez odmówienie przyznania skarżącemu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych ponieważ skarżący nie spełnił wszystkie warunków do przyznania tej płatności.

W tym stanie rzeczy, skoro żaden z zarzutów nie może być uznany za usprawiedliwiony, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku nie mógł zostać uwzględniony.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.