Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 135/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2015-01-19 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone zażaleniem postanowienie Sądu
Ustanowiono radcę prawnego- art.195 par.2 ppsa
Powołane przepisy: article: art. 195 par. 2,  art. 245 par. 3,  art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 19 stycznia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marzena Łozowska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Ł. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 grudnia 2014 r. o odmowie zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 czerwca 2014 r. w sprawie ze skargi Ł. W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 9 grudnia 2013r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za sierpień 2012 r. postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 29 grudnia 2014 r., 2. przyznać skarżącemu prawo pomocy przez ustanowienie radcy prawnego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.


UZASADNIENIE

W dniu 5 lutego 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wpłynęła skarga Ł. W. (dalej jako skarżący, strona) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu z dnia 9 grudnia 2013 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za sierpień 2012 r. W skardze zawarty został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu.

Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. referendarz sądowy zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w całości (pkt 1) oraz odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego (pkt 2).

Skarżący nie wniósł sprzeciwu od powyższego postanowienia, w związku z czym stało się ono prawomocne (art. 259 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a).

W tej sprawie jak i w pozostałych postępowaniach toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu skarżący ustanowił pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego A. P..

Wyrokiem z dnia 5 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę Ł. W. na decyzję opisaną w sentencji postanowienia.

W związku z otrzymaniem wyroku wraz z uzasadnieniem skarżący złożył do tut. Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, wskazując tego samego z imienia i nazwiska radcę prawnego, którego wskazał w pierwotnym wniosku i który reprezentował go we wszystkich postępowaniach przed WSA w Opolu (jako pełnomocnik z wyboru). Równocześnie oświadczył, że nie był w stanie zapewnić wynagrodzenia pełnomocnikowi w postępowaniu przed Sądem I instancji, przez co pełnomocnik wypowiedział mu pełnomocnictwo. Natomiast z oświadczenia złożonego przez pełnomocnika wynikało, że powodem wypowiedzenia pełnomocnictwa była niemożność pokrycia kosztów zastępstwa procesowego w ewentualnym postępowaniu kasacyjnym.

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że na mocy postanowienia referendarza sądowego został zwolniony w całości od ponoszenia kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie, jednocześnie odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zaznaczył także, że po wyroku Sądu oddalającym skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Opolu jego sytuacja procesowa uległa zmianie, ponieważ chcąc wnieść skargę kasacyjną od ww. wyroku jest obowiązany skorzystać z usług profesjonalnego pełnomocnika (przymus adwokacko-radcowski), a z uwagi na to że jego sytuacja majątkowa i zarobkowa nie uległa zmianie od czasu poprzedniego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, nie jest w stanie ponieść kosztów zastępstwa procesowego związanego ze wniesieniem skargi kasacyjnej.

W części formularza w pozycjach przeznaczonych na oświadczenie dotyczące sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej skarżący ponownie wskazał, że od końca 2013 r. jego jedynym źródłem utrzymania jest wynagrodzenie z umowy o pracę w wysokości 1.680 zł brutto (1.290 netto) miesięcznie, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną zatrudnioną na 1/2 etatu z wynagrodzeniem 840 zł brutto (650 zł netto) i dwojgiem dzieci (syn - 14 lat, córka - 5 lat), posiada samochody ciężarowe marki Scania (wartość - 20.000 zł) i Man (wartość - 25.000 zł), spłaca kredyt w kwocie wynoszącej ok. 1.800 zł miesięcznie przy wsparciu finansowym dalszej rodziny, wskazując nadto, ze od kwietnia 2014 r. żona partycypuje w bieżącym utrzymaniu mieszkania i rodziny, tym samym przeznacza faktycznie na spłatę kredytu ok. 650-700 zł. We wniosku zawarł także oświadczenie o miesięcznych kosztach utrzymania gospodarstwa domowego, zgodnie z którym opiewają one na kwotę 1.290 zł (gaz - ok. 120 zł, energia elektryczna - ok. 150 zł, czynsz - ok. 340 zł, TV i Internet - 150 zł, przedszkole córki - 180 zł, zakup żywności dla całej rodziny - ok. 350 zł). W ostatecznym rozrachunku skarżący wskazał na deficyt w budżecie domowym w wysokości 1.100 zł, podając przy tym szacunkowe wyliczenia wartości towarów, z zakupu których zmuszony był od stycznia 2014 r. zrezygnować.

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2014 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, wskazując, że sytuacja rodzinna, majątkowa i finansowa skarżącego od momentu rozpoznania przez niego pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy, również w zakresie ustanowienia zawodowego pełnomocnika, nie uległa zmianie, co potwierdził sam skarżący w uzasadnieniu ponownego wniosku, złożonego tylko ze względu na prawny wymóg skorzystania z zawodowego pełnomocnika przy sporządzeniu skargi kasacyjnej. Dodatkowo wskazał, że pomimo odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w postępowaniu przed tut. Sądem, skarżący był reprezentowany przez wskazanego w przedmiotowym wniosku radcę prawnego i wówczas nie podnosił on, iż opłacenie zawodowego pełnomocnika przekracza możliwości finansowe jego gospodarstwa domowego.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył sprzeciw, w którym zaznaczył, że w sprawie doszło do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a., bowiem na obecnym etapie postępowania od wyroku sądu I instancji przysługuje skarga kasacyjna, która objęta jest przymusem radcowsko-adwokackim (art. 175 § 1 p.p.s.a.). Ponownie skarżący stwierdził, że reprezentujący go dotychczas radca prawny z dniem 15 września 2014 r. wypowiedział mu pełnomocnictwo ze względu na brak możliwości pokrycia przez stronę jakichkolwiek kosztów zastępstwa procesowego.

Postanowieniem Sądu z dnia 29 grudnia 2014 r. po rozpoznaniu powyższego sprzeciwu odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 czerwca 2014 r. poprzez przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego.

W złożonym w ustawowym terminie zażaleniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania, nie zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że jest on w stanie ponieść w jakiejkolwiek części koszty zastępstwa procesowego.

W swojej argumentacji zwrócił szczególną uwagę na okoliczność ustawowego wymogu sporządzenia skargi kasacyjnej przez fachowego pełnomocnika, co już z tego powodu musi generować koszty związane z koniecznością poniesienia znacznego wydatku finansowego, uwzględniając ilość spraw, jakie skarżący zamierza zaskarżyć. Już sama ta okoliczność według niego świadczy o istotnej zmianie stanu faktycznego, będącego uprzednio przedmiotem oceny przez Sąd jego sytuacji majątkowej.

Dodatkowo w uzupełnieniu swojej aktualnej sytuacji osobistej i majątkowej wskazał, iż w związku z nieprzedłużeniem jego żonie umowy o pracę, z początkiem 2015 r. dochód rodzinny uległ znacznemu obniżeniu. Przedłożył także decyzję Miejskiego Centrum Świadczeń w [...] o przyznaniu żonie – M. W. zasiłku rodzinnego na dwoje małoletnich dzieci oraz jednorazowego dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 195 § 2 p.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo.

Przepis ten stanowi podstawę do dokonania autokontroli zaskarżonego postanowienia przez wojewódzki sąd administracyjny.

W niniejszej sprawie Sąd, po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia oraz uwzględnieniu nowych okoliczności dotyczących istotnej zmiany sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego, uznał że zażalenie jest oczywiście uzasadnione.

Niewątpliwie mający miejsce w ostatnim czasie fakt ustania zatrudnienia żony skarżącego ma bezpośredni wpływ na sytuację finansową całej rodziny, a także w znaczącym stopniu powoduje niemożność poniesienia przez skarżącego wydatku na ustanowienie na swój koszt fachowego pełnomocnika, celem sporządzenia skargi kasacyjnej, zarówno w niniejszej sprawie, jak i pozostałych już zakończonych nieprawomocnymi wyrokami sprawach dotyczących podatku akcyzowego za poszczególne miesiące rozliczeniowe.

Dodatkowo, złożona została na etapie postępowania zażaleniowego decyzja Miejskiego Centrum Świadczeń w [...] z dnia 17.10.2014 r. o przyznaniu żonie – M. W. zasiłku rodzinnego na dwoje małoletnich dzieci oraz jednorazowego dodatku do tego zasiłku z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego. Z decyzji tej wynika, że w dacie jej podejmowania miesięczny dochód w rodzinie skarżącego wynosił 2.249,54 zł (jeszcze przed utratą pracy przez M. W.), zaś dochód na jednego członka rodziny w kwocie 562,38 zł nie przekraczał dochodu "progowego" wynoszącego zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zasiłkach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1456 z zm.) kwotę 574 zł.

Reasumując, Sąd w ramach dokonanej autokontroli zaskarżonego postanowienia stwierdza - mając na uwadze argumentację faktyczną przywołaną w zażaleniu oraz przedłożony Sądowi nowy dowód urzędowy, potwierdzający zaistnienie istotnej zmiany sytuacji majątkowej skarżącego - że w sposób niewątpliwy i zauważalny doszło do spełnienia ustawowych warunków dla przyznania skarżącemu dochodzonego przez niego prawa pomocy w zakresie przyznania mu na etapie postępowania kasacyjnego pełnomocnika z urzędu, celem sporządzenia i wniesienia w jego imieniu skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W świetle powyższego Sąd uwzględnił zażalenie skarżącego i działając na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.