Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1143/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne: Grunty warszawskie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7
journal: Dz.U. 1945 nr 50 poz 279
law: Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch Sędziowie : WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Monika Nowicka Protokolant Izabela Kowalczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi G. S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego G. S. S. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu wniosku G. S. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1950 r. Nr [...] o odmowie przyznania byłym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] oznaczonej nr hip. [...] o pow. [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...].

Organ przedstawił następująco stan faktyczny sprawy:

Orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] września 1950 r. Nr. [...] odmówiono byłym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...], oznaczonej Nr hip. [...] pow. [...]. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego teren nieruchomości [...], położonej przy ul. [...], został przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe społeczne, a w związku z tym korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli nie dało się pogodzić z przeznaczeniem terenu w obowiązującym planie.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności niniejszego orzeczenia wystąpił G. S. S. (następca prawny byłych właścicieli przedmiotowej nieruchomości).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. odmówiło stwierdzenia nieważności niniejszego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) gmina zobligowana była uwzględnić wniosek byłych właścicieli - zgłoszony na podstawie art. 7 ust. 1 tego dekretu - o przyznanie własności czasowej jedynie wówczas, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowych właścicieli dało się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowy. Organ ustalił, iż w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia dla obszaru, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość obowiązywały ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr 4, uchwalonego 2 października 1948 r., ogłoszonego w MP nr A-74, poz. 652, którego wydruk udostępniło Archiwum W. W planie dla obszaru położenia przedmiotowej nieruchomości ustalono, że tereny działek budowlanych oznaczone nr [...] przeznaczone są na urządzenie wspólnego ogrodu do użytku mieszkańców bloku budowlanego oraz na urządzenie wspólnego dojazdu do działek, zaś działka nr [...] to teren przeznaczony pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej. W ocenie organu przyczyna odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. [...] - określona jako przeznaczenie terenu pod budownictwo mieszkaniowe społeczne - nie stoi w sprzeczności z założeniami obowiązującego w tej dacie planu zagospodarowania przestrzennego nr 4. Oddanie gruntu nieruchomości we własność czasową byłym właścicielom oznaczałoby, że zostanie on urządzony i wykorzystany dla celów indywidualnych co byłoby sprzeczne z ustaleniami ówcześnie obowiązującego planu zabudowy, który przeznaczał go pod budynki i urządzenia - użyteczności publicznej oraz na urządzenie wspólnego ogrodu.

Organ podkreślił, iż w tych okolicznościach odmowa przyznania prawa własności czasowej była prawnie uzasadniona. Istniejące w roku 1950 zabudowania zostały wyburzone, a na ich miejscu powstał pięciokondygnacyjny budynek mieszkalny. W tym stanie prawnym i faktycznym organ rozpoznający wniosek dawnych właścicieli nieruchomości nie miał podstaw do wydania decyzji pozytywnej, przyznającej własność czasową. Nie ma więc także podstaw do uznania, że orzeczenie o odmowie uwzględnienia wniosku rażąco narusza prawo i wobec tego jest możliwość stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a.

Z niniejszą decyzją nie zgodził się G. S. S. i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W jego ocenie zaskarżona decyzja zawiera błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na niewłaściwym odczytaniu legendy planu zagospodarowania przestrzennego nr 4 z 2 października 1948 r. i w konsekwencji na bezpodstawnym przyjęciu, iż w dacie wydania orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. dla obszaru, na którym położona jest przedmiotowa nieruchomość obowiązywało ustalenie, że przeznaczono go pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej, podczas gdy faktycznie był to teren przeznaczony pod budynki na cele mieszkalne.

Rozpoznając niniejszy wniosek Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2007 r. W uzasadnieniu niniejszej decyzji organ wskazał, iż istotnie teren przy ul. [...] oznaczony jest cyfrą "[...]" zatem częściowo jego przeznaczenie określa pkt [...] legendy, mówiący o terenach przeznaczonych pod budynki na cele mieszkalne. Jednak w ocenie organu takie przeznaczenie terenu w planie zagospodarowania przestrzennego nie dałoby się pogodzić ze sposobem korzystania z niego przez dotychczasowych właścicieli, ponieważ znajdowały się tam zabudowania, których nie dopuszczał obowiązujący plan (drewniana szopa parterowa o powierzchni zabudowy [...] m, budynek mieszkalny murowany parterowy z poddaszem i podpiwniczony o powierzchni zabudowy [...] m , warsztaty i składy wyrobu smarów, budynek murowany, parterowy o powierzchni [...] m, ustęp murowany, parterowy, nieskanalizowany o powierzchni zabudowy [...] m). Z przyczyn powyższych jest bezspornym, że część przedmiotowej działki była w opisanym planie przeznaczona pod urządzenie wspólnego ogrodu do użytku mieszkańców bloku budowlanego oraz na urządzenia wspólnego dojazdu do działek, a częściowo pod budynki na cele mieszkalne.

W ocenie organu w tym stanie nie można uznać zasadności twierdzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, iż orzeczeniem z [...] września 1950 r., rażąco naruszono prawo, odmawiając przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości przy ul. [...] jego dawnym właścicielkom. Organ podkreślił, iż z tekstu oraz rysunku, obowiązującego w tej dacie planu zagospodarowania przestrzennego wynika w sposób bezsporny brak możliwości pogodzenia dotychczasowego sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właścicieli z przeznaczeniem tej nieruchomości w planie, a w związku z powyższym odmowa uwzględnienia wniosku w tym przedmiocie była zgodna z prawem.

Na niniejszą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył G. S. S. (następca prawny byłych właścicieli przymiotowej nieruchomości), wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 ust. 2 dekretu oraz art. 10 pkt 1 ust. e) rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. Prawo budowlane i zabudowanie osiedli (Dz. U. z 1939 r. Nr 34, poz. 216 ze zm.) poprzez uznanie za tożsame pojęć "budynki na cele mieszkalne" oraz "bloki", czego konsekwencją była odmowa przyznania własności czasowej gruntu na rzecz byłych właścicieli nieruchomości.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości kontrolę – pod względem zgodności z prawem – zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem obu decyzji w tym zakresie.

Kluczową kwestią w niniejszej sprawie jest dokonanie oceny - badanego w trybie nadzoru - orzeczenia administracyjnego z dnia [...] września 1950 r. Nr [...] wydanego przez Prezydium Rady Narodowej W., mocą którego odmówiono przyznania dotychczasowym właścicielom prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] z uwagi na przeznaczenie jej zgodnie z prawomocnym planem zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkaniowe. Podstawę prawną do wydania powyższego orzeczenia stanowił art. 7 ust 2 dekretu, na podstawie którego gmina obowiązana jest uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu albo prawnych następców właściciela o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu określonego w art. 7 ust. 1 tego dekretu, jeżeli korzystanie z gruntu dawało się pogodzić z jego przeznaczeniem według planu zabudowania.

Należy podkreślić, iż z art. 7 powołanego dekretu wynika obowiązek organu administracji rozpatrującego wniosek byłego właściciela albo jego następcy prawnego nie tylko uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, ale również obowiązek wnikliwego rozważenia, czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości. Organ, odmawiając byłemu właścicielowi prawa własności czasowej musi udowodnić, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się w żaden sposób pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zagospodarowania przestrzennego.

W przedmiotowej sprawie – w dniu orzekania przez organ w sprawie z wniosku o przyznanie własności czasowej obowiązywał na terenie W. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nr 4 uchwalony w dniu 2 października 1948 r. Przedmiotowa ulica oznaczona jest na niniejszym planie kolorem beżowym, na którym zakreślono w kółku cyfrę "[...]" oraz w środku kolorem jasno zielonym. W części opisowej legendy kolor beżowy z cyfrą "[...]" występuje pod pozycją [...], przy której zamieszczony został następujący opis: "tereny przeznaczone pod budynki na cele mieszkalne. Zabudowania zwarte i grupowe. Wysokość budynków max. 4 kondygnacje. Wzniesienie gzymsu ponad poziom chodnika max. 16,0 m. Maksymalny spadek dachu 1:4", natomiast kolor zielony został opisany jako: "tereny działek budowlanych przeznaczone na urządzenie wspólnego ogrodu do użytku mieszkańców bloku budowlanego oraz na urządzenie wspólnego dojazdu do działek" (pkt [...] legendy). Z powyższych zapisów w planie w sposób jednoznaczny wynika, że niniejszy plan przewidywał przeznaczenie nieruchomości przy ul. [...] pod budynki na cele mieszkalne, oraz na urządzenie wspólnego ogrodu do użytku mieszkańców.

Biorąc powyższe pod uwagę należy wskazać, iż z treści ustaleń przedmiotowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika, aby przedmiotowa nieruchomość przeznaczona była pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej, które w części opisowej oznaczone zostały jako pkt [...] oraz zakreślone innym kolorem aniżeli tereny oznaczone cyfrą "[...]" opisane w pkt [...]. Dlatego też zdaniem Sądu ustalenia zawarte przez organy w uzasadnieniach obu decyzji, iż w związku z przeznaczeniem spornego terenu w planie zagospodarowania przestrzennego pod budynki i urządzenia użyteczności publicznej, nie da się pogodzić ze sposobem korzystania z niego przez dotychczasowych właścicieli i dlatego należało odmówić stwierdzenia nieważności przedmiotowego orzeczenia administracyjnego, są niezasadne.

W rozpoznawanej sprawie organy orzekające uchybiły przepisom art. 7 i 80 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy w oparciu o posiadany materiał dowodowy, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Powyższe uchybienia są na tyle istotne, że musiały skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

O zwrocie należnych skarżącemu kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm).