Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1159/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 38, 39, 107 ust. 4a
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skarg J. Ł. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 17 czerwca 2016 r. nr [...] z dnia 17 czerwca 2016 r. nr [...] z dnia 17 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego i z dnia 17 czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego skargi oddala.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

1. Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) na podstawie art. 2, 3, 4, 8, 11 ust. 2, 17 ust. 1 pkt 5, art. 36, 39 ust. 1 i 2 oraz art. 106 ust. 1, 3, 4 i art. 107 ust. 4 a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz art. 104 kpa Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił przyznania J. Ł. zasiłku celowego w formie biletu kredytowego na przejazd z miejsca zamieszkania tj. G do K w dniu 8 czerwca 2016 r. w celu uczestnictwa jako strona w postępowaniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

2. Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) na podstawie art. 2, 3, 4, 8, 11 ust. 2, 17 ust. 1 pkt 4 ust. 2 pkt 1, art. 39, 41 ust. 1, art. 106 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz art. 104 kpa Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił J. Ł. przyznania zasiłku celowego na zakup leków i leczenie z powodu niewyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz braku współpracy z pracownikiem socjalnym w wychodzeniu z trudnej sytuacji życiowej.

3. Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) na podstawie art. 2, 3, 4, 8, 11 ust. 2, art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 38, 106 ust. 1, 2 i 4 oraz art. 107 ust. 4 a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz art. 104 kpa Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił J. Ł. przyznania zasiłku okresowego do czasu podjęcia pracy i uzyskania pierwszych dochodów z powodu niewyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz barku współpracy z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej.

4. Decyzją z dnia [...] 2016 r. ([...]) na podstawie art. 2, 3, 4, 8, 11 ust. 2, 17 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 pkt 1, art. 39, 41 ust. 1, art. 106 ust. 1, 3, 4 oraz art. 107 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz art. 104 kpa) Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej odmówił J. Ł. przyznania zasiłku celowego na zakup pralki i środków czystości oraz opału z powodu niewyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego oraz barku współpracy z pracownikiem socjalnym w wychodzeniu z trudnej sytuacji życiowej.

Od powyższych decyzji odwołanie złożył J. Ł., podnosząc, że decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

1. Decyzją z dnia 17 czerwca 2016 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1, art. 4, 8 ust. 1 pkt 3, art. 36 pkt 2 lit. b i art. 39 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 163 ze zm.) oraz art. §1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej ([...]) w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego w formie biletu kredytowego na przejazd z miejsca zamieszkania, tj. G do K w dniu 8 czerwca 2016 r. w celu uczestnictwa jako strona postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

2. Decyzją z dnia 17 czerwca 2016 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 kpa oraz art. 2 ust. 1, art. 4, 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2, art. 107 ust. 1 i 4 a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015, poz. 1058) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzje Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej ([...]) w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup leków i leczenie.

3. Decyzją z dnia 17 czerwca 2016 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 2, ust. 1, art. 4, 8 ust. 1pkt 3, art. 11 ust. 2 i art. 28 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz §1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej ([...]) w sprawie odmowy przyznania zasiłku okresowego do czasu podjęcia pracy i uzyskania pierwszych dochodów.

4. Decyzją z dnia 17 czerwca 2016 r. ([...]) na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa oraz art. 2 ust. 1, art. 4, 8 ust. 1 pkt 3, art. 11 ust. 2, art. 39 ust. 1 i 2 i art. 107 ust. 1 i 4 a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.) oraz art. §1 pkt 1 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej ([...]) w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup pralki i środków czystości oraz opału.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że 57-letni J. Ł. zamieszkuje i gospodaruje wspólnie ze swoją matką, a więc w rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, stanowią oni razem dwuosobową rodzinę. Rodzina ta utrzymuje się z renty i dodatku pielęgnacyjnego w łącznej kwocie 967,80 zł, którą otrzymuje matka J. Ł., co potwierdza pismo ZUS - z dnia 18 kwietnia 2016r. Natomiast kryterium dochodowe dwuosobowej rodziny, wyliczone zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy, odpowiada kwocie 1.028,00 zł. Zatem dochód rodziny J. Ł. nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego dwuosobowej rodziny.

Podniósł organ, że J. Ł. prowadzenie gospodarstwa domowego utożsamia z pojęcie gospodarstwa jako składnika majątku, a taki pogląd jest błędny, ponieważ prowadzenie gospodarstwa domowego polega na wspólnym zamieszkiwaniu i gospodarowaniu, a nie na tym, kto jest właścicielem gospodarstwa rozumianego jako majątek. Wobec tego, należy przyjąć, że gospodarstwo domowe prowadzi tylko z matką, ponieważ wspólnie z nią zamieszkuje i gospodaruje w budynku nr [...] w G. Natomiast sześcioosobowa rodzina brata J. Ł. – J. mieszka w oddzielnie wybudowanym budynku nr [...] w G i tam prowadzi własne gospodarstwo domowe.

Wedle organu odwoławczego J. Ł. nie można też traktować jako osobę samotnie gospodarującą, ponieważ zamieszkuje on i gospodaruje wspólnie z matką. Zapewne nie ponosi on wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, ponieważ nie posiada własnego dochodu. Jednak przesłanka wspólnego gospodarowania nie wyczerpuje się wyłącznie w ponoszeniu wydatków związanych z gospodarstwem domowym, ale wyraża się także w czerpaniu korzyści z tego gospodarstwa wspólnie z innymi członkami rodziny (por. II SA/Lu 144/10). W świetle powyższego, J. Ł. odnosi korzyści z tego gospodarstwa, a korzyści te wyrażają się w tym, że zamieszkuje w mieszkaniu razem z matką, a więc korzysta z mieszkania, energii elektrycznej innych mediów, a także z przyrządzanych posiłków, itp. nie dokładając się do żadnych z tym związanych wydatków. W rozumieniu art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, J. Ł. wraz z matką stanowią więc dwuosobową rodzinę i w związku z tym rentę i dodatek pielęgnacyjny matki w łącznej kwocie 967,80 zł, należy traktować jako dochód tej rodziny. Sytuacja materialno-bytowa dwuosobowej rodziny J. Ł. jest trudna, a posiadany dochód nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich potrzeb tej rodziny. Mimo to nie podejmuje on żadnych starań mających na celu poprawę tej sytuacji oczekując, że OPS będzie spełniał wszystkie jego żądania oraz przejmie na siebie ciężar jego utrzymania.

Wskazał organ nadto, że środki pomocy społecznej należy przeznaczać na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych osób i rodzin żyjących w niedostatku, a pokrywanie kosztów niekoniecznego wyjazdu do K, prowadziłoby do pomniejszenia tych środków, ze szkodą dla rodzin żyjących w niedostatku, wymagających wsparcia finansowego. Wyjazd J. Ł. do K byłby wtedy konieczny, gdyby WSA w Krakowie, w celu dokładniejszego wyjaśnienia sprawy, zarządził jego osobiste stawienie się na rozprawie jako strony. Tymczasem jak wynika z zawiadomienia o terminie rozprawy z dnia 8 kwietnia 2016 r., stawiennictwo J. Ł. na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. nie było obowiązkowe.

Kolegium wyjaśniło również, że przepisy ustawy o pomocy społecznej nakładają na osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej obowiązek współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, a uniemożliwienie przez J. Ł. przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego, wskazuje jednoznacznie na brak takiego współdziałania. Ubiegając się o pomoc społeczną, powinien on umożliwić przeprowadzenie u niego rodzinnego wywiadu środowiskowego i czynnie w nim uczestniczyć. U wszystkich osób i rodzin ubiegających się o pomoc społeczną, przeprowadza się bowiem rodzinny wywiad środowiskowy w miejscu ich zamieszkania lub w miejscu ich pobytu i na podstawie tego wywiadu pracownik socjalny dokonuje analizy i oceny sytuacji danej osoby lub oraz formułuje wnioski z niej wynikające, stanowiące podstawę planowania pomocy. Dopóki więc w rodzinie odwołującego się nie zostanie przeprowadzony rodzinny wywiad środowiskowy i, nie zostanie przez niego złożone oświadczenie o dochodach i stanie majątkowym, będzie istniała podstawa do przyznania mu świadczenia z pomocy społecznej. W świetle art. 11 ust. 2 oraz 107 ust. 1 i 4a ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej /Dz. U. z 2015r., poz. 163 ze zm.) organ miał więc podstawę odmówić J. Ł. świadczenia w postaci zasiłku celowego na zakup pralki, środków czystości i opału, a także na zakup leków i leczenie. Miał również prawo odmówić J. ł. przyznania świadczenia w postaci zasiłku okresowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało nadto, że w odwołaniu J. Ł. wnioskował o zawiadomienie Prokuratury i innych władz RP o popełnieniu przestępstwa, gdyż uważa że jego rodzinie była zadawana krzywda od 1997 r. W jego przekonaniu krzywdę wyrządzał mu Ośrodek Pomocy Społecznej, gdyż już od wielu lat nie przyznawał mu regularnie świadczeń z pomocy społecznej. Jednak zdaniem organu, jeżeli J. Ł. uważa, że jego zarzuty są słuszne, to może sam skierować zawiadomienie do odpowiednich organów, takiej kompetencji nie ma bowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, na ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego J. Ł. podniósł, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego i przepisów postępowania, co miało wedle skarżącego istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym nie wskazał na czym polegało to naruszenie przepisów prawnych. W dalszej części skargi J. Ł. sformułował zarzuty pod adresem urzędów i funkcjonariuszy publicznych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o ich oddalenie.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) postanowił połączyć sprawę o sygn. akt III SA/Kr 1159/16 ze sprawami o sygn. akt III SA/Kr 1160/16, III SA/Kr 1161/16 i III SA/kr 1162/16 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

W świetle powyższych zasad skarga J. Ł. nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

Podstawą prawną rozstrzygnięć administracyjnych zapadłych w kontrolowanym postępowaniu były przepisy ustawy o pomocy społecznej. Ogólne zasady pomocy społecznej zostały zawarte w art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, które to przepisy stanowią, że świadczenia z pomocy społecznej mają na celu umożliwienie przezwyciężania trudnych sytuacji życiowych, których osoby ubiegające się nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości oraz zaspokajanie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.

W rozpoznawanych sprawach skarżący ubiegał się m. in. o przyznanie zasiłku celowego na zakup leków i leczenie, na zakup pralki, środków czystości i opału oraz zasiłku celowego w formie biletu kredytowanego na przejazd z miejsca zamieszkania do K w celu uczestnictwa jako strona postępowania, jak również o przyznanie zasiłku okresowego.

Świadczenie w postaci zasiłku celowego zostało uregulowane w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wskazać jednak należy, że pomoc społeczna jest instytucją stosowaną wyjątkowo w sytuacjach, w których obywatel nie jest w stanie sam podołać okolicznościom życiowym. Jednym z podstawowych warunków przyznania zasiłku celowego, o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej, jest spełnienie kryterium dochodowego, które w przypadku dwuosobowej rodziny i według stanu prawnego obowiązującego w dacie orzekania przez organ odwoławczy wynosiło 1028,00 zł (art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o pomocy społecznej). W kontrolowanym postępowaniu dochód rodziny J. Ł. w kwocie 967, 80 zł. nie przekraczał ustawowego kryterium dochodowego jego rodziny i z tego to względu przysługiwało skarżącemu prawo do świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej. Rzecz jednak w tym, że "spełnienie kryteriów przez osobę ubiegającą się o zasiłek celowy z art. 39 u.p.s. nie oznacza, że istnieje po jej stronie roszczenie o przyznanie tego świadczenia w wysokości, którą sama określi. Wprost przeciwnie - zainteresowany musi liczyć się z tym, że organ odmówi przyznania mu tego świadczenia lub jego wysokość będzie inna niż ta, którą określił w złożonym wniosku. Wysokość, jak i samo przyznanie świadczenia uzależnione są od możliwości finansowych organu przyznającego pomoc oraz ilości innych osób potrzebujących i zamieszkujących na terenie danej gminy. Ponadto organ, oceniając sytuację materialną danej osoby, może wybrać sposób i formę pomocy najbardziej adekwatną, zważając na ograniczone możliwości pomocy społecznej jako instytucji. Jednocześnie organ musi uwzględniać wysokość przyznanych już świadczeń i dokonywać stosownego rozdziału środków tak, aby z pomocy społecznej skorzystała jak największa liczba potrzebujących, gdyż tylko takie postępowanie jest zgodne z zasadami sprawiedliwości społecznej oraz zasadami wynikającymi z art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s. Nie może zatem swojej pomocy skoncentrować na finansowaniu potrzeb tylko jednej osoby, choćby jej sytuacja materialna, czy też zdrowotna była najtrudniejsza" (por. I OSK 2261/15).

Nadto zgodnie z art. 4 u.p.s. osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej. Uporczywa postawa przejawiająca się brakiem wyrażenia zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego, stanowi przyczynę odmowy przyznania żądanych świadczeń. Należy mieć bowiem na uwadze, że specyfika postępowania w sprawie świadczeń z pomocy społecznej wymaga aktywności ze strony wnioskodawców, którzy obowiązani są do współdziałania w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, zaś przyjęcie biernej postawy stanowić może podstawę do odmowy świadczeń z pomocy społecznej. Obowiązek współdziałania osoby z organem dotyczy również sporządzania wywiadu środowiskowego, co przejawia się w udzieleniu organowi niezbędnych informacji, wskazaniu czy też sprecyzowaniu potrzeb (por. III SA/Gd 454/16). Natomiast w myśl przepisu art. 107 ust. 4a u.p.s. niewyrażenie zgody na przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego przez osoby lub rodziny ubiegające się o świadczenia z pomocy społecznej lub na jego aktualizację przez osoby lub rodziny korzystające ze świadczeń z pomocy społecznej stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia, uchylenia decyzji o przyznaniu świadczenia lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej.

Z powyższego wynika obowiązek współdziałania świadczeniobiorcy z organem pomocy społecznej. W przedmiotowych sprawach skarżący nie uczynił zadość temu obowiązkowi. Skarżący pomimo obecności w domu i pouczenia o skutkach odmowy przeprowadzenia wywiadu środowiskowego w postaci wydania decyzji odmownej nie wyraził zgody na jego przeprowadzenie. Mając na uwadze powyższe organy orzekające zasadnie odmówiły skarżącemu przyznania zasiłku celowego na zakup leków i leczenie, na zakup pralki i środków czystości jak również zasiłku okresowego do czasu podjęcia pracy i uzyskania pierwszych dochodów.

Wyjaśnić również trzeba, że tzw. uznanie administracyjne – w niniejszej sprawie decyzja wydawana w oparciu o przepis art. 39 u.p.s. i art. 38 u.p.s. nie oznacza dowolności organu administracji publicznej co do rozstrzygnięcia, lecz daje organowi większą swobodę co do treści rozstrzygnięcia, przy czym organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. W ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego stanowi podstawę do wydania decyzji o charakterze uznaniowym (por. I OSK 1950/10). W świetle dotychczasowego orzecznictwa sądowego tego rodzaju decyzje podlegają ograniczonej kontroli sądów administracyjnych. Kontroli nie podlega bowiem uznanie administracyjne samo w sobie, lecz kwestia, czy decyzja została podjęta zgodnie z podstawowymi regułami postępowania administracyjnego, a w szczególności, czy wydano ją na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz, czy ocena tego materiału została dokonana zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, czy też zawiera elementy dowolności.

Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w wypadkach stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa o postępowaniu lub prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można byłoby mówić, gdyby organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W wyroku z dnia 16 listopada 1999 r. sygn. akt III SA 7900/98 (Lex nr 47243) NSA stwierdził, że "w celu wydania prawidłowego orzeczenia w sytuacji uznania administracyjnego organ administracyjny obowiązany jest szczegółowo zbadać stan faktyczny i utrwalić w aktach wyniki badania. Obowiązki organu administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego są nawet większe niż przy ustawowym skrępowaniu, gdyż w poszukiwaniu materialnego kryterium do wydania decyzji powinien on wszechstronnie zbadać stan faktyczny, w wymiarze wychodzącym poza okoliczności typowe w sytuacjach związania, mając na uwadze szczególną rolę w decyzji uznaniowej jej zgodności z interesem społecznym i słusznym interesem obywatela z art. 7 kpa". Z kolei w wyroku z 28 kwietnia 2003 r. sygn. akt II SA 2486/01 (Lex nr 149543) NSA orzekł, że "podejmując decyzję uznaniową organ administracji stosownie do art. 7 kpa., ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków prawnych".

Podsumowując, stwierdzić trzeba, że rozstrzyganie w ramach uznania wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń dokonanych w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku wydania decyzji o przekonującej treści (art. 11 kpa), ale także załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 kpa). Przez właściwe umotywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 kpa. Zatem obowiązkiem organu administracji jest wyjaśnienie stronie zasadności przesłanek rozstrzygnięcia, czyli wytłumaczenie stronie, dlaczego organ dany przepis zastosował do konkretnych ustaleń faktycznych lub uznał go za niewłaściwy.

Odnosząc powyższe rozważania do kwestii odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego i zasiłku okresowego, Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu organy pomocy społecznej obu instancji przekroczyły granice uznania administracyjnego. Organy uwzględniły bowiem wszystkie okoliczności sprawy, w tym również fakt braku współpracy z pracownikiem socjalnym oraz niewyrażenie zgody na przeprowadzenie wywiadu środowiskowego jak również okoliczność, że skarżący ubiegał się o pokrycie kosztów niekoniecznego wyjazdu do K, co prowadziłoby do pomniejszenia tych środków ze szkodą dla oczekujących na pomoc społeczną.

W ocenie Sądu, pomimo odmowy przyznania skarżącemu zasiłku celowego i okresowego, przytoczone na wstępie zasady zostały zachowane w kontrolowanym postępowaniu. Organy orzekające prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz uwzględniły wszystkie istotne okoliczności rozpoznawanych spraw. Organy pomocy społecznej zasadnie przyjęły, że zachodziły podstawy do utrzymania w mocy decyzji organu I instancji i prawidłowo uzasadniły swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa.

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa i orzekł jak sentencji na podstawie art. 151 ppsa.