Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 17/23
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz Sędziowie WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) WSA Grzegorz Wałejko po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 4 listopada 2022 r. nr 0601-IEE.711.263.2022.3 w przedmiocie umorzenia postępowania - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 listopada 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, dalej: "Dyrektor Izby Administracji Skarbowej", "organ nadzorczy", po rozpatrzeniu zażalenia J. G., dalej: "zobowiązany", "skarżący", utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. , dalej: "Naczelnik Urzędu Skarbowego", "organ egzekucyjny", z dnia 21 września 2022 r. w sprawie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...] oraz odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...], utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne na podstawie własnych tytułów wykonawczych obejmujący należności z tytułu podatku od towarów i usług: z dnia 19 września 2012 r. nr SM [...] za lipiec 2012 r.; z dnia 3 października 2012 r. nr [...] za kwiecień, maj, czerwiec i sierpień 2011 r. oraz z dnia 3 października 2012 r. nr [...] za wrzesień, październik i grudzień 2011 r. Podstawą wystawienia wskazanych tytułów wykonawczych były sporządzone przez zobowiązanego jako podatnika korekty deklaracji. Ze względu na bezskuteczność czynności egzekucyjnych, postępowania prowadzone na podstawie tych tytułów wykonawczych zostały umorzone postanowieniami z dnia 17 kwietnia 2015 r. wydanymi na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Następnie organ egzekucyjny wystawił nowe tytuły wykonawcze, którymi objął zaległy podatek od towarów i usług (wynikający z pierwszych tytułów wykonawczych) o numerach: 361.2017 za grudzień 2011 r.; 362.2017 za sierpień 2012 r.; 452.2018 za kwiecień, maj, czerwiec i sierpień 2011 r. oraz 453.2018 za wrzesień i listopad 2011 r. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ dokonywał czynności w celu realizacji wskazanych tytułów wykonawczych. Zawiadomieniem z dnia 7 grudnia 2017 r. dokonał zajęcia wynagrodzenia zobowiązanego za pracę w Zakładzie Karnym (odpis zajęcia wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach [...] i [...] doręczono zobowiązanemu za pośrednictwem poczty 11 grudnia 2017 r.). Z kolei zawiadomieniem z 14 grudnia 2018 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w Zakładzie Karnym (odpis zawiadomienia oraz odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...] zostały zobowiązanemu doręczone 20 grudnia 2018 r.)

Tytuł wykonawczy nr [...], obejmujący zaległości za sierpień 2012 r., został wyegzekwowany i zamknięty. Natomiast postępowanie prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego zaległości w podatku od towarów i usług podatkowe za grudzień 2011 r., zostało umorzone w związku z przedawnieniem zaległości podatkowej.

Pismem z dnia 21 grudnia 2021 r. zobowiązany wniósł o uchylenie "nakazu zapłaty" i umorzenie go jako niemającego podstaw prawnych oraz uchylenie egzekucji w podatku od towarów i usług za 2011 r. Wnioskodawca argumentował, że zgodnie z wystawionymi fakturami nie pobierał podatku od towarów i usług i nie popełnił żadnego przestępstwa ani wykroczenia o czym świadczy prawomocny wyrok Sądu Rejonowego we W. z dnia 18 maja 2018 r.

Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2022 r. organ egzekucyjny oddalił zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia, postanowieniem z dnia z dnia 11 kwietnia 2022 r. uchylił zażalone postanowienie w całości ze względu na niewyjaśnienie istoty żądania wnioskodawcy i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi egzekucyjnemu. Organ egzekucyjny wezwał zobowiązanego do uzupełnienia wniosku z dnia 21 grudnia 2021 r., informując, że w przypadku braku lub niewskazania "szczegółów żądania" rozpatrzy wniosek jako zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. W odpowiedzi na wezwanie organu egzekucyjnego zobowiązany wskazał, że wnosi o natychmiastowe wycofanie decyzji w podatku od towarów i usług i umorzenie powstałych należności w tym podatku jako nienależnych. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 12 maja 2022 r. odmówił uwzględnienia zarzutów, wskazując, że zostały one wniesione z uchybieniem terminu. Po rozpatrzeniu zażalenia na to postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 23 czerwca 2022 r. uchylił postanowienie organu egzekucyjnego i umorzył postępowanie w zakresie zarzutów z uwagi na nieprawidłową kwalifikację wniosku zobowiązanego z dnia 21 grudnia 2021 r. Kolejne postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 15 lipca 2022 r., organ nadzorczy uchylił postanowieniem z dnia z 29 sierpnia 2022 r., a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny.

Wskazanym wyżej postanowieniem z dnia 21 września 2022 r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie prowadzone na podstawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] za grudzień 2011 r. oraz tytułu wykonawczego nr [...] za lipiec 2012 r., a także odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] za wrzesień i listopad 2011 r. oraz tytułu wykonawczego nr [...] za kwiecień, maj, czerwiec i sierpień 2011 r. W zażaleniu na to postanowienie zobowiązany podnosił, że obowiązek został na niego nałożony niezgodnie z prawem, a cała sytuacja spowodowana jest błędem urzędników w czasie kontroli.

Utrzymując w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia 21 września 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że ze względu na datę wszczęcia postępowania egzekucyjnego w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy egzekucyjnej w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r. Następnie organ egzekucyjny zauważył, że we wniosku z dnia 21 grudnia 2021 r. zobowiązany wniósł o uchylenie i umorzenie "nakazu zapłaty" oraz uchylenie egzekucji w podatku od towarów i usług za 2011 r. prowadzonej na podstawie wskazanych wyżej tytułów wykonawczych. Zobowiązany argumentował, że zgodnie z wystawionymi fakturami nie pobierał podatku od towarów i usług, nie popełnił żadnego przestępstwa ani wykroczenia o czym świadczy prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia 18 maja 2018 r. Jak podnosił zobowiązany, w 2011 r. prace konserwatorskie nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, wobec czego żąda on ponownego rozpatrzenia zasadności wydania nakazu zapłaty i umorzenia go jako nie mającego podstaw prawnych. Uzupełniając zaś wniosek pismem z dnia 10 maja 2022 r. zobowiązany wskazał, że wnosi o natychmiastowe wycofanie decyzji w podatku od towarów i usług i umorzenie powstałych należności w tym podatku jako nienależnych.

Zdaniem organu nadzorczego, organ egzekucyjny prawidłowo uznał za bezzasadne argumenty podniesione we wniosku z dnia 21 grudnia 2021 r., uzupełnione pismem z dnia 10 maja 2022 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wyjaśnił, że przedmiotowej sprawie nie była wydana decyzja. Rozliczenie zobowiązanego wynika ze złożonych przez niego korekt deklaracji, zaś wynikający z nich podatek do zapłaty nie został uregulowany, w związku z czym wszczęte zostało postępowanie egzekucyjne. Organ nadzorczy podał również, że należności dochodzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz tytułu wykonawczego nr [...] nie są przedawnione i są wciąż wymagalne. W związku z powyższym egzekucja w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalna.

W odniesieniu do zaległości podatkowych objętych tytułem wykonawczym nr [...] (pierwszy tytuł o nr SM [...]) organ podał, że w odniesieniu do zaległości za wrzesień i listopad 2011 r. bieg terminu przedawnienia rozpoczął się 31 grudnia 2011 r. Jednakże zastosowano skuteczne środki egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej:

- zawiadomieniem z dnia 4 października 2012 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w PKO Bank Polski S.A. (odpis zajęcia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu 9 października 2012 r.);

- zawiadomieniem z dnia 17 października 2012 r. dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej w "A" Sp z o.o. z siedzibą w L. (odpis zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanemu 22 października 2012 r.);

- zawiadomieniem z dnia 7 marca 2014 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. (odpis zajęcia doręczono zobowiązanemu 11 marca 2014 r.);

- zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. (odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanemu 5 maja 2014 r.).

Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] zostało umorzone postanowieniem z 17 kwietnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej.

W okresie od 24 listopada 2016 r. do 5 maja 2018 r. było prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie karne skarbowe, w związku z którym bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w dniu 24 listopada 2016 r. i biegnie dalej od 6 maja 2018 r.

W dniu 14 grudnia 2018 r. wystawiono nowy tytuł wykonawczy nr [...]. Na jego podstawie:

- zawiadomieniem z dnia 14 grudnia 2018 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w Zakładzie Karnym (odpis zawiadomienia oraz odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...] zostały doręczone zobowiązanemu 20 grudnia 2018 r.).

W odniesieniu do zaległości podatkowych objętych tytułem wykonawczym nr [...] (pierwszy tytuł wykonawczy nr SM [...]) organ podał, że bieg terminu przedawnienia objętym nim zaległości, tj. zaległości za kwiecień, maj, czerwiec i sierpień 2011 r. rozpoczął się w dniu 31 grudnia 2011 r. Zastosowano skuteczne środki egzekucyjne przerywające bieg terminu przedawnienia w rozumieniu art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej:

- zawiadomieniem z dnia 4 października 2012 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w PKO Bank Polski S.A. (odpis zajęcia wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono zobowiązanemu 9 października 2012 r.);

- zawiadomieniem z dnia 17 października 2012 r. dokonano zajęcia wierzytelności pieniężnej w "A" Sp z o.o. z siedzibą w L. (odpis zawiadomienie o zajęciu doręczono zobowiązanemu 22 października 2012 r.);

- zawiadomieniem z dnia 7 marca 2014 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. (odpis zajęcia doręczono zobowiązanemu 11 marca 2014 r.);

- zawiadomieniem z dnia 28 kwietnia 2014 r. dokonano zajęcia rachunku bankowego w Banku Zachodnim WBK S.A. (odpis zawiadomienia doręczono zobowiązanemu 5 maja 2014 r.).

Postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego [...] zostało umorzone w dniu 17 kwietnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 59 § 2 ustawy egzekucyjnej.

W okresie od 24 listopada 2016 r. do 5 maja 2018 r. było prowadzone wobec zobowiązanego postępowanie karne skarbowe, w związku z którym bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w dniu 24 listopada 2016 r. i biegnie dalej od 6 maja 2018 r.

W dniu 6 grudnia 2018 r. wystawiono nowy tytuł wykonawczy nr [...]. Na jego podstawie:

- zawiadomieniem z dnia 14 grudnia 2018 r. dokonano zajęcia wynagrodzenia za pracę w Zakładzie Karnym (odpis zawiadomienia oraz odpisy tytułów wykonawczych o numerach: [...] i [...] zostały zobowiązanemu doręczone 20 grudnia 2018 r.).

Zdaniem organu nadzorczego w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała zatem żadna z okoliczności umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Na tym etapie postępowania nie zaistniała też przesłanka, ewentualnego, umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art 59 § 2 powołanej ustawy, o czym świadczy fakt uzyskiwania emerytury i dokonywane z niej potrącenia egzekucyjne. Wg Dyrektora Izby Administracji Skarbowej błędne jest stanowisko zobowiązanego, uważającego, że zachodzą przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 3 ustawy egzekucyjnej, gdyż egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z prawem, a Urząd Skarbowy nie zajął stanowiska co do meritum sprawy i prowadzi postępowanie egzekucyjne, aby wyegzekwować nienależne podatki. Odnosząc się do tego twierdzenia zobowiązanego organ nadzorczy zaznaczył, że podstawą wystawienia tytułów wykonawczych były złożone przez zobowiązanego korekty deklaracji VAT. Podatek wynikający ze złożonych przez zobowiązanego jako podatnika deklaracji jest podatkiem należnym. Urząd Skarbowy będący wierzycielem nie prowadził w tej sprawie postępowania określającego należny podatek, ani nie wydawał w tej sprawie decyzji. Egzekwowana zaległość podatkowa nie wynika również z orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa.

Organ nadzorczy podał również, że tytuł wykonawczy nr [...] został wyegzekwowany i zamknięty w dniu 2 marca 2022 r. Z kolei w dniu 8 lutego 2022 r. zostało umorzone postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] w związku z przedawnieniem zaległości podatkowej.

W skardze na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej zobowiązany wniósł o uchylenie egzekucji podnosząc, że składał już w tej sprawie wnioski do Urzędu Skarbowego: o umorzenie egzekucji, o wycofanie tytułów wykonawczych oraz o uchylenie egzekucji. Zdaniem skarżącego, błąd popełnił urzędnik prowadzący kontrolę, a korekty zostały przez skarżącego złożone bez świadomości co do ich skutków. Ponadto jego zdaniem, organy nie uwzględniły terminów przedawnienia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", ze względu na rodzaj zaskarżonego aktu. Zgodnie bowiem z treścią powołanego przepisu, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności odnotować trzeba, że zgodnie z treścią art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Ustawa zmieniająca ustawę egzekucyjną weszła w życie 30 lipca 2020 r. Ma więc rację organ nadzorczy wskazując, że ze względu na moment wszczęcia postępowań egzekucyjnych, w sprawie wniosku skarżącego o umorzenie postępowania egzekucyjnego zastosowanie mają przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020 r.

Należy zatem zauważyć, że zgodnie z treścią art. 26 § 1 powołanej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Jak zaś stanowi § 5 tego artykułu, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą (1) doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub (2) doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Jak z kolei wynika z § 4, jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez siebie.

Istotą żądania prezentowanego przez skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego, ze względu na jego konsekwentną argumentację, było umorzenie tego postępowania. Skarżący podnosił bowiem, że zobowiązanie w podatku od towarów i usług nie powstało ponieważ wykonywane przez niego usługi były zwolnione z tego podatku, nie zdawał on sobie sprawy ze skutków korekty deklaracji i wobec tego żąda wycofania decyzji w sprawie podatku od towarów i usług. Zdaniem skarżącego, nakaz zapłaty przez niego podatku od towarów i usług nie ma podstaw prawnych i konieczne jest jego umorzenie.

Wobec tego odnotować trzeba, że zgodnie z treścią art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Na podstawie § 2. powołanego artykułu, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

Jak zaś stanowi przepis art. 59 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4.

Jak trafnie przyjął organ egzekucyjny, w odniesieniu do egzekucji prowadzonej na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: 452.2018 i 453.2018 nie zachodzi żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w art. 59 § 1 ustawy egzekucyjnej. Należności objęte tymi tytułami wykonawczymi nie wynikają z decyzji podatkowej. Skarżący jako podatnik nie zapłacił natomiast podatku wynikającego ze skorygowanych deklaracji podatkowych. Jak wynika z treści art. 21 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r poz. 2651 ze zm.), dalej: "O.p.", jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, a zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób określony w § 1 pkt 1, podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem do zapłaty, z zastrzeżeniem § 3. Zgodnie natomiast z tym przepisem, w brzmieniu obowiązującym w 2011 r., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Jak wskazano wyżej, decyzja podatkowa w sprawie rozliczenia skarżącego jako podatnika podatku od towarów i usług za okresy objęte tytułami wykonawczymi o numerach [...] i [...] nie była wydana. W postępowaniu egzekucyjnym organ egzekucyjny nie jest zaś uprawniony do weryfikacji rozliczenia podatkowego wykazanego przez podatnika w deklaracji bądź jej korekcie.

Biorąc pod uwagę dokonywane przez organ czynności egzekucyjne w 2014 r. (zajęcie rachunku bankowego 11 marca i 5 maja 2014 r.) oraz w 2018 r. (zajęcie wynagrodzenia za pracę 20 grudnia 2018 r.) podzielić należy stanowisko organu, zgodnie z którym zaległości objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi, tj. przypadające za kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, i listopad 2011 r., nie są przedawnione. Trzeba bowiem zauważyć, że zgodnie z treścią art. 70 § 4 O.p., w brzmieniu niezmienionym od września 2005 r., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Z art. 70 § 1 O.p. w brzmieniu niezmienionym od wejścia ustawy w życie wynika, że zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.

Jak z kolei wynika z treści art. 70 § 6 pkt 1 w brzmieniu niezmienionym od października 2013 r., bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania. Z § 7. pkt 1 w brzmieniu niezmienionym od listopada 2010 r., wynika zaś, że bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się, a po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Z akt postępowania egzekucyjnego wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego pismem z dnia 3 stycznia 2019 r. zawiadomił podatnika na podstawie art. 70c O.p., że bieg terminów przedawnienia zobowiązań w podatku od towarów i usług m.in. za kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień i listopad 2011 r. tj. okresy rozliczeniowe objęte tytułami wykonawczymi o numerach [...] i [...] uległ zawieszeniu od dnia 21 listopada 2016 r. do dnia 5 maja 2018 r. ze względu na wszczęcie dochodzenia o sygn. akt [...]. Odnotować trzeba, że czynności egzekucyjne skutkujące przerwanie biegu terminów przedawnienia zobowiązań podatkowych objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi miały miejsce poza wskazywanym przez organ okresem zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

W aktach postępowania egzekucyjnego znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie upomnień skierowanych do skarżącego z wezwaniem do zapłaty należności za kwiecień, maj, czerwiec i sierpień 2011 r. oraz za wrzesień, listopad i grudzień 2011 r. (oba z dnia 20 września 2012 r.) z kopiami dowodu doręczenia (oba wskazujące na doręczenie w dniu 25 września 2012 r.). W tytułach wykonawczych wskazano, że podstawą prawną obowiązku, jest dokument, o którym mowa w art. 3a 1 ustawy egzekucyjnej, co oznacza, że egzekucja dotyczy zobowiązań wynikających z deklaracji złożonej przez skarżącego, jako podatnika oraz jako akt normatywny wskazano art. 103 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. Powołany przepis stanowi, że podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, na rachunek urzędu skarbowego. Ma więc organ rację twierdząc, że nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wynikające z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dodać w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 21 § 5 O.p. w brzmieniu obowiązującym od wejścia w życie ustawy, jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Tytuły wykonawcze, na podstawie których prowadzona jest egzekucja wystawione zostały na podstawie złożonych przez skarżącego korekt deklaracji. Podnoszona przez niego w skardze okoliczność, że nie zdawał sobie sprawy ze skutków prawnych skorygowania deklaracji nie może być brana pod uwagę w postępowaniu egzekucyjnym.

Sąd podziela również stanowisko organu egzekucyjnego, zgodnie z którym nie zachodzą przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego wynikające z treści art. 59 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powołany przepis stanowi, że postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Przesłanka fakultatywnego umorzenia postępowania egzekucyjnego nie zachodzi w odniesieniu do egzekucji prowadzonej w stosunku do skarżącego, który uzyskuje świadczenie, z którego możliwa jest egzekucja, na co zresztą wskazuje fakt dokonania już w stosunku do niego czynności egzekucyjnej.

Biorąc powyższe pod uwagę i nie znajdując okoliczności, które uzasadniałyby uchylenie zaskarżonego postanowienia, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.