Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2029/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 107
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia2008 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę


UZASADNIENIE

J. M. wniósł skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Profilowany drut" nr Rp 9344.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 2 marca 2006 r. W. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P. z siedzibą w Ł. wniósł na podstawie art. 246 ustawy Prawo własności przemysłowej (dalej p.w.p.) sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2005 r. o udzieleniu na rzecz J. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą D. z siedzibą w Ł. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Profilowany drut" nr Rp 9344.

W sprzeciwie oraz we wcześniejszym piśmie z dnia 14 listopada 2006 r. stanowiącym jego integralną część wnioskodawca zarzucił spornemu wzorowi brak wymaganej w definicji wzoru przemysłowego (art. 102 ust. 1 i art. 103 ust. 1 p.w.p.) cechy nowości. Jako dowód braku nowości powołał fragment pisma procesowego z dnia 20 grudnia 2005 r. (wniosku o zabezpieczenie roszczenia) skierowanego przez pełnomocnika uprawnionego do Sądu Okręgowego w Ł., w którym na str. 3 zawarte zostało stwierdzenie "Począwszy od 1999 r. mój mocodawca rozpoczął produkcję oraz wprowadzanie do obrotu nowego wzoru przemysłowego w postaci profilowanego drutu, przeznaczonego dla branży kwiaciarskiej. Produkt ten służy do zamocowania na nim główek sztucznych kwiatów, które w tej postaci są sprzedawane w kwiaciarniach ...". Powołując się na to stwierdzenie pełnomocnika uprawnionego wnioskodawca wywiódł, iż wynika z niego, że wyroby według spornego wzoru były produkowane i wprowadzane do obrotu gospodarczego przynajmniej od 1999 r., czyli niemniej niż pięć lat przed datą pierwszeństwa, co stanowi oczywiste naruszenie wymogu "nowości" określonego w art. 103 ust. 1 p.w.p.

Uprawniony ustosunkowując się w piśmie z dnia 20 kwietnia 2006 r. do sprzeciwu uznał go za pozbawiony podstaw prawnych. Zaprzeczył jakoby od 1999 r. wprowadzał do obrotu produkty według spornego wzoru przemysłowego. Podkreślił, że od lat 90-tych prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji różnego rodzaju asortymentów do sztucznych kwiatów, w tym różnego rodzaju drutów. Po raz pierwszy w 1996 r. zgłosił do Urzędu Patentowego wynalazek dotyczący profilu z wypełnieniem metalowym do osadzania na nim sztucznych kwiatów, który został zarejestrowany pod numerem P 315186. Wskazał ponadto, że wnioskodawca W. R. w okresie od 17 lipca 1998 r. do 21 stycznia 2005 r. był zatrudniony w jego firmie. Umowa o pracę została rozwiązana w dniu 21 stycznia 2005 r. na mocy porozumienia stron, a już w dniu 18 lutego 2005 r. W. R. otworzył własną działalność gospodarczą, której przedmiotem jest m. in. produkcja wyrobów z drutu i tworzyw sztucznych.

Z uwagi na stanowisko uprawnionego, Urząd Patentowy na mocy art. 247 ust. 2 p.w.p. przekazał sprawę do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym w trybie art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p.,

Na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu [...] stycznia 2007 r. organ na wniosek pełnomocnika wnioskodawcy przeprowadził dowód z przesłuchania dwóch świadków na okoliczność braku nowości spornego wzoru.

Obok zarzutu braku nowości pełnomocnik wnioskodawcy na rozprawie podniósł dodatkowo zarzut z art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. wskazując, iż przedmiot spornego wzoru przemysłowego jest elementem technicznym, a chronione spornym wzorem końcówki drutu umożliwiają osadzenie na tym drucie w sposób pewny sztucznego kwiatka. Ponadto podniósł zarzut na podstawie art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. wskazując, że końcówka po nasadzeniu na nią kwiatka jest niewidoczna w trakcie zwykłego używania.

Pełnomocnik uprawnionego podtrzymał stanowisko przedstawione w odpowiedzi na sprzeciw, a ponadto swoją argumentację przedłożył w formie pisma procesowego stanowiącego załącznik do protokołu rozprawy.

Uprawniony w toku rozprawy podkreślił, że druty będące przedmiotem spornego wzoru sprzedawane są na sztuki jako oddzielne części montażowe. Wyjaśnił ponadto, że od stycznia 2006 r. toczy się sprawa sądowa pomiędzy nim, a W. R. o nieuczciwą konkurencję.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Urząd Patentowy w oparciu o art. 107 ust. 1 pkt 1 i art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Profilowany drut" nr Rp 9344.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z opisem spornego wzoru przemysłowego profilowany drut posiada istotne cechy w postaci końcówek uformowanych mechanicznie w 10 kształtów umożliwiających utrzymanie osadzonego kwiatka lub innej części rośliny. Przeznaczony jest zwłaszcza do osadzania na nim sztucznych kwiatów, jak również do wyrabiania wiązanek i wieńców z kwiatów sztucznych.

Organ powołał się na wyjaśnienia złożone przez uprawnionego na rozprawie, że różne kształty końcówek drutów nie mają znaczenia dla zdobnictwa, natomiast mają znaczenie dla trwałego połączenia kwiatu z łodygą. Podkreślił, że okoliczność tę potwierdzili także przesłuchani na rozprawie świadkowie, a także znajduje ona potwierdzenie w treści złożonego przez pełnomocnika uprawnionego załącznika do protokołu z rozprawy, w którym znalazło się stwierdzenie, że "Wytwarzanie drutu powlekanego wymaga ciągłej wymiany zginaków do jego wytwarzania z powodu ich szybkiego zużywania się. Odciski wytwarzane na końcówkach drutu na skutek wyrabiania się elementów mechanicznych podczas produkcji, ulegają zmianie. Zmieniający się w ciągu doby profil ustnika powoduje modyfikacje zgodnie z postaciami wskazanymi w udzielonym prawie nr Rp 9344 (np. z odmiany wskazanej na fig. 4 na odmianę fig, 3, 2 i 1; lub z odmiany wskazanej na fig. 5 na odmianę wzoru - fig. 6, 7 i 8; odmiany wzoru ujęte na fig. 9 i 10 nie są wykonywane przy aktualnie pracującym ustniku z uwagi na łamiące się odciski."

Powołując się na to stwierdzenie organ wskazał, iż w trakcie cięcia drutu na określoną długość z jednoczesnym mechanicznym formowaniem końcówki, przejście od jednej figury do drugiej nie odbywa się skokowo, lecz stopniowo wskutek stopniowego mechanicznego zużywania się zginaka, wobec czego kształty końcówek drutów wprowadzanych na rynek odbiegają w większości od kształtu pokazanego na fig. 1-8, kształty końcówek nie posiadają więc cechy powtarzalności, ale w tym przypadku nie jest istotny dokładny kształt, gdyż istotne jest, aby w sposób pewny połączyć szypułkę kwiatu z łodygą a takie połączenie umożliwiają zarówno kształty z fig. 1-8, jak również wszelkie możliwe kształty pośrednie między tymi figurami. Jeśli bowiem w tuleję szypułki kwiatu włożyć drut pozbawiony wykrępowanej końcówki, tarcie między tuleją a drutem jest niewielkie i kwiatek łatwo zsuwa się z łodygi, natomiast po wciśnięciu w tuleję kwiatka wykrępowanej końcówki, tarcie między tuleją a końcówką jest wielokrotnie większe, co zapobiega niepożądanemu zsuwaniu się kwiatka z łodygi.

Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej. W rozważanym przypadku ochroną według spornego wzoru objęte zostały zaś kształty końcówek (wielość tych kształtów wynika z technologii produkcji), a jedynym zadaniem końcówek jest zapewnienie pewnego połączenia łodygi (w postaci drutu) z kwiatem. Zatem cechy spornego wzoru, tj. kształty pokazane na fig. 1-10 wynikają wyłącznie z ich funkcji technicznej, która polega na zwiększeniu tarcia między końcówką drutu (łodygi) a tuleją szypułki kwiatka. Wobec tego sporny wzór należało unieważnić w całości, tj. w odniesieniu do wszystkich figur pokazanych na rysunku fig. 1-10. Organ podkreślił przy tym, że ochroną nie jest objęty drut jako taki pełniący role (funkcję) łodygi kwiatu, lecz kształty końcówki drutu.

W ocenie organu, niezależnie od powyższego, zachodziły także podstawy do unieważnienia spornego wzoru na podstawie art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. Drut z wykrępowaną kocówką jest bowiem wprowadzany do obrotu jako półprodukt służący do produkcji sztucznych kwiatów, wiązanek i wieńców. Wytwórcy sztucznych kwiatów nabywają zaś półprodukt nie ze względu na walory estetyczne końcówek, lecz techniczne - wykrępowana końcówka drutu zapewnia pewne połączenie drutu (łodygi) z kwiatem. Po połączeniu drutu z kwiatem, końcówka staje się jednak niewidoczna zarówno dla wytwórcy sztucznych kwiatów, jak też dla nabywcy tych kwiatów. Wobec tego, że chronione kształty spornego wzoru pozostają niewidoczne w trakcie zwykłego użytkowania produktu złożonego (kwiatek + łodyga) wzór nie spełnia wymogów art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p.

Z uwagi na powyższe ustalenia organ uznał za niezasadne badanie zarzutu z art. 103 ust. 1 p.w.p. wskazując, iż nowość należy badać w odniesieniu do wzoru przemysłowego, natomiast sporny wzór, nie posiada cech wymaganych od wzoru przemysłowego, wobec czego badanie nowości postaciowej wytworu, który nie jest wzorem przemysłowym nie jest celowe w świetle tego przepisu, dlatego zarzut wnioskodawcy odnośnie braku nowości spornego wzoru należało oddalić.

W skardze na tę decyzje skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik skarżącego J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając organowi:

błędną interpretację definicji wzoru przemysłowego zawartą w art. 102 p.w.p. oraz błędną interpretację cech funkcjonalnych i technicznych wzoru wskazanych w art. 107 tej ustawy;

nie wyjaśnienie na czym polega funkcjonalność oraz cechy techniczne przedmiotowego wzoru w sytuacji występowania różnorodnych kształtów profilowanych drutów stosowanych do łączenia kwiatów sztucznych;

błędną ocenę stanu faktycznego w odniesieniu do przekazanych dowodów, a zwłaszcza przekroczenie granic swobodnej oceny stanu faktycznego;

nie uwzględnienie przekazanych do sprawy wyjaśnień składanych przez uprawnionego;

błędną i niezgodną ze stanem faktycznym i przekazanymi dowodami interpretację stanu faktycznego;

błędną ocenę wzoru uprawnionego na podstawie wyrobu wytworzonego i dostarczonego przez uczestnika postępowania;

nie uwzględnienie działania uczestnika postępowania w złej wierze w związku z toczącym się sporem przed sądem o zaniechanie czynów nieuczciwej konkurencji oraz zaniechanie naruszania praw wyłącznych.

Pełnomocnik skarżącego zarzucił w związku z tym organowi naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z § l k.p.a. przejawiające się, w jego ocenie, przede wszystkim w błędnej i swobodnej ocenie stanu faktycznego oraz dopuszczeniu do zmiany podstaw unieważnienia przy całkowitym ich baraku we wniosku sprzeciwowym.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że Urząd Patentowy nie rozstrzygnął w ogóle kwestii braku nowości przedmiotowego wzoru przemysłowego, zgodnie z zarzutem postawionym we wniosku o unieważnienie przez uczestnika postępowania oraz nie odniósł się do argumentów uprawnionego podważających ten zarzut.

Podkreślił, że profilowany drut według spornego wzoru jest nowym i oryginalnym pomysłem skarżącego J. M. Ukształtowanie końcówek drutu według tego wzoru nie jest zaś zależne od kształtu tulei elementu kwiatu sztucznego, w której jest osadzany drut. Tym samym nie można powiedzieć, że postać końcówki drutu jest cechą funkcjonalną. Podkreślił, że osadzenie elementu kwiatu sztucznego jest procesem statycznym, a w związku z tym za niewłaściwe należy uznać twierdzenie organu jakoby ukształtowanie drutu zwiększało tarcie. Ukształtowanie drutu powoduje jedynie osadzenie, zaczepienie (nie mające nic wspólnego z tarciem). Kształt końcówki drutu może być zaś w postaci kulki, walca, strzałki lub innej dowolnej bryły lub zaczepu, która uniemożliwi łatwe wypadanie dowolnej części kwiatu, a potwierdzeniem tego jest sporny wzór przemysłowy wskazujący 10 różnych końcówek profilowanego drutu potwierdzając tezę uprawnionego o braku związku kształtu profilu i tulei elementu kwiatu sztucznego. Zastrzegana we wzorze przemysłowym istotna cecha wyrobu nie jest więc cechą funkcjonalną. Celem wzoru jest zaś estetyka połączenia dwóch elementów, która przy przedmiotowym produkcie powstałym przez połączenie, ma szczególnie istotne znaczenie. Pełnomocnik uprawnionego podkreślił jednocześnie, że przedmiotowy wzór w postaci w jakiej został zarejestrowany jest oferowany na rynku, z taką postacią wyrobu spotyka się nabywca. Zarzucił, że powołanie przez uczestnika postępowania bezpośrednio na rozprawie w Urzędzie Patentowym nowych podstaw prawnych sprzeciwu uniemożliwiło uprawnionemu przedstawienie dowodów na obronę swojego stanowiska. Wskazał ponownie na fakt, że uczestnik postępowania jest byłym pracownikiem skarżącego, który miesiąc po rozwiązaniu umowy o pracę rozpoczął własną działalność gospodarczą, produkującą identyczne wyroby jak skarżący, a ponadto, że uczestnik postępowania zgłosił identyczny drut do rejestracji w Urzędzie Patentowym. Postawił w związku z tym zarzut działania w złej wierze i niezgodnie z prawem przez uczestnika postępowania. Zarzucił też, że organ dopuścił do przesłuchania na rozprawie świadków powołanych przez uczestnika postępowania, pomimo sprzeciwu uprawnionego i zarzutu możliwości składania stronniczych zeznań.

Powołał się też na wcześniejsze zgłoszenia dokonane w Urzędzie Patentowym przez uprawnionego. Zarzucił, że Urząd Patentowy oceniając stan faktyczny nie dostrzegł różnorodności postaci drutów profilowanych stosowanych w kwiaciarstwie, które zaprzeczają tezie organu o funkcjonalności cech przedmiotowego wzoru, a ponadto podniósł, że organ wydał decyzję na podstawie analizy drutu profilowanego wytwarzanego przez uczestnika postępowania. Sugestie organu dotyczące wytwarzania pośrednich kształtów wzorów nie mają natomiast znaczenia dla niniejszego postępowania, gdyż kształty pośrednie nie są przedmiotem zainteresowania uprawnionego. Podkreślił też, że profilowany drut opracowany przez skarżącego nie musi być stosowany przez wszystkich producentów tych wyrobów, co zaprzecza tezie o kształcie wyrobu wynikającym z narzuconych względów technicznych i funkcjonalnych. Ukształtowanie profilowanego drutu nie ma znaczenia dla zdobnictwa samego drutu, ale ma znaczenie dla estetyki wyrobu dla, którego jest przeznaczony. Ponadto organ nie wziął pod uwagę, że druty profilowane według wzoru sprzedawane są indywidualnym nabywcom będąc przedmiotem samodzielnego obrotu, co dopuszcza art. 102 ust. 3 pkt 3 p.w.p.

Urząd Patentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w pełni argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził ponownie, że sporny wzór nie spełnia kryteriów wymaganych dla wzoru przemysłowego, dlatego w decyzji nie odniósł się do podniesionego w sprzeciwie zarzutu braku nowości. Zastrzeżone kształty drutu spełniają wyłącznie funkcję techniczną, a z wyjaśnień skarżącego wynika, że wprowadza on na rynek druty z końcówkami, które w większości odbiegają od kształtów z opisu wzoru, a zatem ich produkcja charakteryzuje się brakiem powtarzalności kształtów. Odnośnie natomiast zarzutu, że uprawniony nie mógł ustosunkować się do nowych podstaw unieważnienia powołanych na rozprawie przed Urzędem Patentowym organ podkreślił, że skarżący był reprezentowany na tej rozprawie przez profesjonalnego pełnomocnika, który mógł zgłosić wniosek o odroczenie rozprawy i udzielenie terminu celem ustosunkowania się do tych nowych podstaw unieważnienia, czego jednak nie uczynił. Organ nie miał natomiast podstaw prawnych do tego, aby oceniać w tym postępowaniu czy zgłaszający sprzeciw działał w dobrej, czy też w złej wierze.

Pełnomocnik skarżącego w załączniku do protokołu rozprawy sądowej podtrzymał zarzuty skargi przedstawiając dodatkową argumentację. Ponownie podkreślił, że rozwiązanie według spornego wzoru nie zawiera cech technicznych, które muszą precyzować jego kształt. Wyrób według wzoru funkcjonuje na rynku jako samodzielny wyrób i nie jest przypisany do określonych innych wyrobów jako półprodukt, z którymi tylko i wyłącznie może współdziałać. Ponadto podniósł zarzut, że decyzja Urzędu Patentowego jest niezgodna z Dyrektywą Unii Europejskiej dotyczącą wzorów przemysłowych, a zwłaszcza z jej art. 7 ust. 2 i 3.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2007 r. nie narusza prawa.

Sporny wzór przemysłowy został zgłoszony do rejestracji pod rządami ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze. zm.) dlatego przepisy tej ustawy stanowiły podstawę rozstrzygania przez organ w niniejszej sprawie.

Przepisy art. 102–119 p.w.p. dotyczące wzorów przemysłowych i praw z ich rejestracji są rezultatem harmonizacji polskiego prawa w tym zakresie z regulacjami Państw Członkowskich Unii Europejskiej związanymi z wpływem przepisów prawa krajowego na funkcjonowanie rynku wewnętrznego Wspólnoty, poprzez uwzględnienie w tej regulacji przepisów Dyrektywy 98/71/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 1998 r. w sprawie prawnej ochrony wzorów (Dz. U. UE L z dnia 28 października 1998 r.).

Zgodnie z definicją zawartą w art. 102 p.w.p. (który jest odpowiednikiem art. 1 Dyrektywy) - wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację. Wytworem jest każdy przedmiot wytworzony w sposób przemysłowy lub rzemieślniczy, obejmujący w szczególności opakowanie, symbole graficzne oraz kroje pisma typograficznego, z wyłączeniem programów komputerowych. Za wytwór uważa się także: przedmiot składający się z wielu wymienialnych części składowych umożliwiających jego rozłożenie i ponowne złożenie (wytwór złożony); część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy; część składową, jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu. W przypadku wzoru stosowanego lub zawartego w części składowej wytworu złożonego, w rozumieniu ust. 3 pkt 1, ocena nowości i indywidualnego charakteru dotyczy tylko jego widocznych cech.

Przedmiotem spornego wzoru jest profilowany drut przeznaczony zwłaszcza do osadzania na nim sztucznych kwiatów, jak również do wyrabiania wiązanek i wieńców z kwiatów sztucznych. Zgodnie z opisem załączonym do zgłoszenia wzoru, profilowany drut według wzoru posiada istotne cechy wzoru przemysłowego w postaci końcówek uformowanych mechanicznie w kształty (jak na załączonym rysunku figury 1-10) umożliwiające utrzymanie osadzonego kwiatu lub innej części rośliny. Z opisu ochronnego wzoru wynika, że ochroną z prawa rejestracji objęte są kształty końcówek drutu.

Wnioskodawca w sprzeciwie wniósł o unieważnienie prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego w oparciu o art. 102 ust. 1 i art. 103 ust. 1 p.w.p., natomiast na rozprawie przed Urzędem Patentowym w dniu 3 stycznia 2007 r. rozszerzył podstawę prawną wniosku o art. 102 ust. 3 pkt 2 i art. 107 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Urząd Patentowy unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego w oparciu o art. 107 ust. 1 pkt 1 oraz art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p.

Zgodnie z art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. prawo z rejestracji wzoru przemysłowego nie obejmuje cech wytworu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej.

Przepis ten jest odpowiednikiem art. 7 ust. 1 Dyrektywy, który stanowi, że prawo z rejestracji wzoru nie obejmuje cech wyglądu produktu wynikających wyłącznie z jego funkcji technicznej.

Intencją wprowadzenia tej regulacji (ust. 14 preambuły do Dyrektywy) było zapobieżenie sytuacjom, w których innowacyjność technologiczna mogłaby być utrudniana przez przyznanie ochrony wzorom, których cechy wynikają wyłącznie z tytułu funkcji technicznej.

Te cechy wzoru, które są konsekwencją spełnianej funkcji technicznej nie podlegają więc ochronie.

Jak słusznie wskazał organ w niniejszej sprawie objęte ochroną w spornym wzorze kształty końcówek drutu spełniają wyłącznie funkcję techniczną, którą jest zapewnienie pewnego połączenia łodygi (w postaci drutu) z kwiatem, a wielość tych kształtów wynika z technologii ich produkcji.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 2 stycznia 2007 r. (stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy przed Urzędem Patentowym) stwierdził, że "Odciski wytwarzane na końcówkach drutu na skutek wyrabiania się elementów mechanicznych podczas produkcji ulegają zmianie. Zmieniający się w ciągu doby profil ustnika powoduje modyfikacje wytwarzanego drutu zgodnie z postaciami wskazanymi w udzielonym prawie nr Rp 9344 (np. z odmiany wskazanej na fig. 4 na odmianę fig. 3, 2, i 1; lub z odmiany wzoru wskazanej na fig. 5 na odmianę wzoru – fig. 6, 7 i 8;)".

Wyprofilowane końcówki drutów (niezależnie od kształtu końcówek) zapewniają stabilne połączenie łodygi z szypułką kwiatka, gdyż (jak słusznie zauważył organ) zwiększają tarcie między końcówką drutu, a tuleją szypułki kwiatu. Kształt końcówek wyprofilowanego drutu nie ma natomiast decydującego znaczenia dla zapewnienia stabilności połączenia łodygi z kwiatem.

W świetle powyższych ustaleń za zasadne należy uznać stanowisko organu, iż art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. stanowi przeszkodę do udzielenia ochrony na sporny wzór przemysłowy.

Urząd Patentowy jako podstawę unieważnienia prawa z rejestracji wskazał także art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p., według którego za wytwór uważa się także część składową, jeżeli po jej włączeniu do wytworu złożonego pozostaje widoczna w trakcie jego zwykłego używania, przez które rozumie się każde używanie, z wyłączeniem konserwacji, obsługi lub naprawy.

Organ uzasadniając swoje stanowisko w tym zakresie podniósł, iż drut z wyprofilowaną końcówką jest wprowadzany do obrotu jako półprodukt służący do produkcji sztucznych kwiatów, wiązanek i wieńców. Po połączeniu drutu z kwiatem, końcówka staje się niewidoczna zarówno dla wytwórcy sztucznych kwiatów, jak też dla ich nabywcy. Objęte ochroną kształty końcówek profilowanego drutu pozostają więc niewidoczne w trakcie zwykłego użytkowania produktu złożonego.

Stanowisko organu w tym zakresie należy uznać, w ocenie Sądu, za błędne. Organ nie wziął bowiem pod uwagę treści przepisu ust. 3 pkt 3 art. 102, który stanowi, że za wytwór uważa się także część składową jeżeli może być przedmiotem samodzielnego obrotu.

Organ słusznie stwierdził, że profilowany drut występuje na rynku detalicznym z reguły jako część składowa wytworów złożonych, którymi są kwiaty sztuczne, wiązanki i wieńce z kwiatów sztucznych. Nie uwzględnił jednak faktu, że profilowany drut występuje w obrocie (zwłaszcza na rynku hurtowym) jako samodzielny produkt, wykorzystywany dopiero w następnym etapie do wytwarzania wytworów złożonych. Kształty końcówek drutów objęte ochroną w tym wzorze pozostają więc widoczne dla ich nabywców na etapie, gdy jest on przedmiotem samodzielnego obrotu na szeroko rozumianym rynku.

W tym kontekście art. 102 ust. 3 pkt 2 p.w.p. nie stanowił więc przeszkody do udzielenia prawa z rejestracji.

Błędne ustalenia organu w tym zakresie nie wpłynęły jednak na prawidłowość rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, gdyż art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p. stanowił wystarczającą podstawę do unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru przemysłowego w sytuacji, gdy organ stwierdził, że objęte prawem z rejestracji cechy wytworu wynikają wyłącznie z jego funkcji technicznej.

Organ w świetle powyższych ustaleń nie musiał rozpatrywać podniesionego w sprzeciwie zarzutu braku nowości postaciowej wytworu.

Urząd Patentowy nie miał natomiast w ogóle podstaw tego aby badać w niniejszym postępowaniu spornym, czy uczestnik postępowania W. R. zgłaszając sprzeciw wobec decyzji o udzielenie uprawa z rejestracji działał w złej wierze, gdyż okoliczność ta nie miała znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Należy także podkreślić, że skarżący na rozprawie przed Urzędem Patentowym, (gdzie doszło do rozszerzenia podstawy prawnej wniosku o unieważnienie) był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, który nie zgłosił jednak wniosku o udzielenie terminu celem ustosunkowania się do rozszerzonej podstawy prawnej wniosku o unieważnienie oraz zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych, a więc zarzuty skargi w tym zakresie należy uznać także za nieuzasadnione.

Skarga w niniejszej sprawie koncentruje się w dużej mierze na zarzutach popełnienia przez organ w toku postępowania szeregu naruszeń procedury administracyjnej, jednakże strona skarżąca nie wykazała, w ocenie Sądu, związku tych uchybień z rozstrzygnięciem wydanym w sprawie, a tylko takie uchybienia skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.