Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 587/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 41
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka, Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Wójta Gminy H. z dnia [...]r. nr [...] odmówiono G. L. (dalej: "strona", "skarżąca") przyznania specjalnego zasiłku celowego w kwocie 860, 85 zł na zakup lekarstw.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 5 stycznia 2018 r. strona złożyła wniosek o zasiłek celowy specjalny na zakup leków w związku z trudną sytuacją materialną oraz nagłą awarią pieca c.o. i bojlera. Ze złożonego przez stronę oświadczenia wynikało, że ww. urządzenia zostały zakupione za pieniądze z nadpłaconych z góry alimentów, niezapłaconego kredytu oraz niewykupienia wszystkich leków. Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego organ ustalił, że strona samotnie wychowuje dwoje dzieci M. L. (13 lat) uczęszczającego do Szkoły Podstawowej w Z. i B. S (2 lata), posiada prawo do renty socjalnej na stałe oraz prawo do zasiłku pielęgnacyjnego. Synowie zostali zaliczeni do osób niepełnosprawnych, z tym że orzeczenie o niepełnosprawności dla B. wydane jest do 31 grudnia 2017 r., przy czym strona wystąpiła z wnioskiem o ustalenie niepełnosprawności syna. Dochód rodziny strony w miesiącu grudniu, na który składa się renta socjalna - 724,40 zł, zasiłki pielęgnacyjne - 459,00 zł, alimenty na synów - 1000 zł (800 zł na M. i 200 zł na B.) oraz kwota 200 zł z tyt. rozliczenia nadpłaconych alimentów w kwocie 1800 zł za okres od 12.2017 do 08.2018, wynosił łącznie 2 602,40 zł, a zatem przekroczył kryterium dochodowe, które dla trzyosobowej rodziny wynosi 1 542,00 zł (3 x 514 zł). Ponadto strona otrzymuje też świadczenie wychowawcze w wysokości 1 000,00 zł, które nie jest wliczone do dochodu.

Następnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 ze zm. – dalej "u.p.s.") w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy, w tym w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów leków i leczenia. Jednakże prawo do tego świadczenia przysługuje, gdy dochód rodziny nie przekracza kryterium dochodowego. Natomiast w myśl art. 41 pkt. 1 u.p.s. w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Organ podał również, że stosownie do art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s., rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, oraz że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Warunkiem zaś przyznania specjalnego zasiłku celowego jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku w sytuacji rodziny, który jest okolicznością niecodzienną, wyjątkowo ingerującą w życie codzienne rodziny.

Zdaniem organu sytuacja strony nie kwalifikuje do uznania, iż zachodzą w jej przypadku okoliczności uzasadniające przyznania specjalnego zasiłku celowego. W trakcie wywiadu środowiskowego strona podała, że miesięczne wydatki ponoszone przez rodzinę wyniosły 1949,00 zł (energia elektryczna 180 zł, gaz 25 zł, woda 35 zł, śmieci 26 zł telefon i internet 170 zł, obiady w szkole dla syna 63 zł i dojazd do szkoły 250 zł, lekarstwa 700 zł, spłata kredytu 500 zł). Organ wskazał, że w grudniu strona dysponowała kwotą 3 600 zł, zaś w styczniu kwota ta została pomniejszona o 243 zł (utrata zasiłku pielęgnacyjnego na syna B. i dodatku do zasiłku rodzinnego z tyt. kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego). Ponadto od października 2017 r. rodzina objęta jest comiesięczną pomocą w formie paczek żywnościowych dla każdego członka rodziny w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywieniowa. 2014 - 2020. Podprogram 2017. Dalej wskazał, że strona na wymianę pieca c.o. i bojlera uzyskała pomoc od ojca syna B. w kwocie 1800 zł z nadpłaconych alimentów za okres od grudnia 2017 do sierpnia 2018 r., pozostawiła spłatę kredytu do następnego miesiąca, zakupiła lekarstwa na kwotę 500 zł, 200 zł pozostało jej do dopłacenia w późniejszym terminie. Za środki te zapłaciła ½ kosztów zakupu pieca i bojlera, który użytkuje wspólnie wraz z rodzicami mieszkającymi w tym samym budynku. Organ stwierdził, że strona własnym staraniem przezwyciężyła trudną sytuację rodziny. Natomiast trwająca przez dłuższy okres choroba i niepełnosprawność nie jest okolicznością wystarczającą do tego, aby uznać ją za szczególnie uzasadniony przypadek. Nie jest to bowiem stan nadzwyczajny, który wykracza poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości. Wskazał również, że strona mimo motywowania pracownika o wystąpienie do sądu o podwyższenie alimentów otrzymywanych w kwocie 200 zł na syna B. w związku z kosztami jego leczenia nie wyraziła zgody na powyższe wskazując, że ojciec dziecka ma niski dochód, a ponadto pomaga jej w dojazdach z dzieckiem do lekarza. Zdaniem organu obowiązek ojca łożenia na utrzymanie dziecka nie może zostać zastąpiony przez świadczenia pomocy społecznej. Odnosząc powyższe uwagi do stanu sprawy organ uznał, że strona mając stały dochód w kwocie 2 602,40 zł oraz świadczenie wychowawcze w kwocie 1000 zł miesięcznie, które przeznaczone winno być na potrzeby dzieci, jest w stanie samodzielnie pokryć koszty zakupu lekarstw.

Ponadto organ wskazał, że w budżecie na realizację zadań w postaci zasiłków celowych i celowych specjalnych w 2018 r. przeznaczono środki w wysokości 50 000,00 zł i na dzień 31 stycznia 2018 r. przyznano zasiłki celowe ( 5 300,57 zł) i celowe specjalne (1 564,00 zł) na kwotę łączną 6 864, 57 zł. Do końca roku pozostała kwota 43 135,43 zł, tj. 3 921, 40 zł miesięcznie. Podkreślił że Ośrodek Pomocy Społecznej musi zabezpieczyć środki dla rodzin, które złożą wnioski o pomoc w zaspokojeniu podstawowych potrzeb bytowych, a których dochód nie jest większy od kryterium dochodowego rodziny bądź osoby samotnie gospodarującej. Decyzję wydano mając na względzie sytuację rodziny, jej środki finansowe oraz brak spełnienia warunku szczególnie uzasadnionego przypadku, a także sytuację finansową GOPS w H.

W odwołaniu strona nie zgodziła się z podjętą decyzją wskazując, że nie spełnia ona wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem strony, do przypadków szczególnie uzasadnionych zalicza się nie tylko sytuacje wywołane zdarzeniami losowymi ale także szczególne położenie osób ubiegających się o pomoc np. z powodu przewlekłych chorób wymagających szczególnej opieki, leczenia i rehabilitacji. Organ przy wydaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest więc do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Wyjątkowość sytuacji wynika natomiast z okoliczności związanych ze stanem jej zdrowia oraz małoletnich dzieci i potrzebą ich stałego leczenia oraz doraźnej rehabilitacji. Podkreśliła, że zakup leków jest niezbędną potrzebą bytową, której zaspokojenie stało się niemożliwe ze względu na nieprzewidziane okoliczności, tj. awaria bojlera oraz pieca c.o., które sama przezwyciężyła. Ponadto podniosła pominięcie przez organ faktu zaostrzenia AZS u młodszego syna, przez co w trybie pilnym był on hospitalizowany w szpitalu oraz że schorzenie endokrynologiczne u ww. syna wymagało natychmiastowej interwencji lekarskiej, co wiązało się z dużymi nakładami finansowymi. Wskazała, że wydatki rodziny wynoszą 2 049 zł, nie ujęto w nich bowiem wody bez chloru, zaś dochód 3 602 zł w styczniu był niższy o 243 zł w związku z utratą zasiłku pielęgnacyjnego oraz o 200 zł z tyt. nadpłaconych z góry alimentów. Stwierdziła, że z kwoty 1100 zł musi zakupić wyżywienie z uwzględnieniem specjalnej żywności dla alergii pokarmowej, zakupić ubrania, środki czystości, zapłacić zaległości za leki i kredytowe.

Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej, na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej k.p.a.) oraz art. 41 u.p.s. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Kolegium przywołało ustalenia stanu faktycznego dotyczące sytuacji rodzinnej, zdrowotnej oraz materialnej rodziny skarżącej, w tym dochodów i wydatków, dokonane na podstawie akt sprawy, tożsame z ustaleniami organu I instancji oraz przytoczyło przepisy prawa w zakresie przyznawania zasieków celowego oraz specjalnego celowego, a także zasad udzielania pomocy społecznej. Wskazało, że decyzja w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego określonego w art. 41 u.p.s., wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, zatem organ I instancji winien brać pod uwagę nie tylko słuszny interes strony, ale i słuszny interes społeczny, możliwości organu oraz cele i zadania pomocy społecznej. Organ powinien rozpatrzyć przesłankę warunkującą możliwość przyznania pomocy w trybie art. 41 u.p.s., którą jest wystąpienie "szczególnie uzasadnionego przypadku", zaś pod tym pojęciem należy rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego.

W ocenie Kolegium sytuacja rodziny strony jest niewątpliwie trudna, jednak nie można uznać jej za szczególnie uzasadniony przypadek. Zła sytuacja materialna oraz występująca niepełnosprawność w rodzinie nie są okolicznościami, które wystąpiły nagle i okazjonalnie lecz należą do zdarzeń dotyczących codziennego życia strony od dłuższego czasu. Okoliczności tych zatem nie można potraktować jako szczególnych, odbiegających od typowych sytuacji, w jakich znajdują się inne osoby korzystające z pomocy społecznej i nie posiadających jakichkolwiek dochodów.

Zdaniem Kolegium organ I instancji przeprowadził postępowanie w sposób należyty, dokonał wyczerpujących ustaleń w zakresie sytuacji życiowej, majątkowej oraz faktycznej strony, a swoje stanowisko odpowiednio umotywował. Kolegium stwierdziło, że strona dysponuje środkami finansowymi, z których ma możliwość zaspokoić wnioskowane potrzeby. Nie jest także pozbawiona możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Nadto jest objęta od miesiąca października comiesięczna pomocą w formie paczek żywnościowych dla każdego członka rodziny w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywieniowa. Ponadto organ I instancji przedstawił, że dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi na realizację zadań w postaci udzielania zasiłków celowych i specjalnych zasiłków celowych. W ocenie Kolegium zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej, a odmowa przyznania pomocy nie narusza granic swobodnego uznania.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze skarżąca zasadniczo powtórzyła argumentację zawarta w odwołaniu ponownie akcentując, że organy nie uzasadniły w sposób właściwy swoich decyzji, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że jej sytuacja nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, który mógłby stanowić podstawę przyznania specjalnego zasiłku celowego, co w jej ocenie, stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. W opinii skarżącej do szczególnie uzasadnionego przypadku należy zaliczyć sytuację osób, których dzieci wymagają leczenia i rehabilitacji. Ponadto wskazała na brak wyjaśnienia, że wnioskowana potrzeba była niezbędna dla ratowania zycia i zdrowia tym bardziej, że pomimo jej dochodów nie mogła sobie sama poradzić z kosztami zakupu lekarstw ponieważ poniosła znaczne koszty związane z nagła awarią w okresie zimowym pieca i bojlera oraz z zakupem opału , a GOPS w żaden sposób w ww. awariach nie udzielił jej pomocy. W związku z tym organ miał podstawę aby przychylić się do jej wniosku i udzielić pomocy na zakup lekarstw. Oczywiste ograniczenia budżetowe na jakie powołuje się organ, zdaniem skarżącej, nie mogą per se zwalniać organu od konieczności poczynienia ustaleń i wyjaśnienia czy sprawa nie stanowi przypadku z art. 41 u.p.s.. Ponadto GOPS w H. nie występował o zwiększenie środków na takie cele aby pomagać takim rodzinom jak rodzina skarżącej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, sądy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanymi zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem podjętych w sprawie rozstrzygnięć należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani też przepisów prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Sąd nie dopatrzył się bowiem nieprawidłowości w działaniu organów, które mogłyby stanowić podstawę uchylenia decyzji, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenę prawną w świetle mających zastosowanie przepisów.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania skarżącej specjalnego zasiłku celowego na zakup lekarstw.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego rozstrzygnięcia, stanowiły zatem przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1508 ze zm.) dalej także w skrócie "u.p.s.", regulujące rodzaje świadczeń z pomocy społecznej oraz zasady i tryb ich udzielania.

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Zasiłek celowy jest świadczeniem pieniężnym (art. 36 pkt 1 lit c. u.p.s.) zależnym od spełnienia kryterium dochodowego określonego przez ustawodawcę w art. 8 ust. 1 u.p.s., które dla rodziny na dzień wydania decyzji wynosi 514 zł na osobę w rodzinie. W sprawie jest natomiast poza sporem, że dochód skarżącej w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wynosił 2 600 zł, a zatem kryterium to przekracza. W takiej sytuacji prawidłowo organy rozważyły wniosek skarżącej w kontekście art. 41 pkt 1 u.p.s. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

W tym miejscu wskazać należy, że ustawodawca w treści cyt. wyżej art. 41 używa sformułowania, iż omawiane świadczenie "może być przyznane", co wskazuje, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego wydawane jest w ramach uznania administracyjnego. Uznanie administracyjne oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie takie otrzyma, a także, że otrzyma je w oczekiwanej formie i wysokości. Uznanie administracyjne, choć jest uprawnieniem organu administracyjnego do wyboru rozstrzygnięcia sprawy, nie pozwala mu jednak na dowolność w załatwieniu sprawy. Orzekając w przedmiocie przyznania przedmiotowego świadczenia organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, które nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.), że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), a także o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Uznanie administracyjne obejmuje więc również prawo organu do oceny zgłaszanych potrzeb, które należy ustalać w kontekście ogólnej liczby ubiegających się o pomoc oraz zgłoszonych przez nich żądań, a także wysokości środków finansowych przeznaczonych na świadczenia z zakresu pomocy społecznej. Organy odpowiedzialne za udzielanie pomocy dysponują bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbą osób wymagających wsparcia.

Wskazać jednocześnie trzeba, iż zasadę uznania administracyjnego podkreśla także charakter zasiłku specjalnego celowego przyznawanego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Obwarowanie tej formy pomocy wymienioną przesłanką związane jest z tym, że ustawodawca przewidział możliwość jej udzielenia osobom lub rodzinom o dochodach przekraczających kryterium dochodowe. Świadczenie to może być więc przyznane w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, bowiem o możliwości jego przyznania nie decyduje dochód strony, a sytuacja życiowa, w której się ona znalazła.

W orzecznictwie podkreśla się, że szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które wyraźnie odbiegają od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego. Będzie to zatem sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia, nie należą do zdarzeń codziennych. Szczególny przypadek musi być na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji, że uzasadnia przyznanie tej formy pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia O tym, czy mamy do czynienia ze "szczególnie uzasadnionym przypadkiem" każdorazowo rozstrzyga organ orzekający w sprawie, po rozważeniu wszystkich istotnych okoliczności, w oparciu o zebrany materiał dowodowy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1623/11, z dnia 26 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 1303/13, dnia 2 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2954/15 - publik. w CBOSA).

Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ogranicza się natomiast wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice.

W ocenie Sądu w niniejszym przypadku taka okoliczność nie wystąpiła. W sprawie wyjaśniona została sytuacja skarżącej oraz wskazane zostały wyraźnie powody zajętego stanowiska i wydanego rozstrzygnięcia. Trudnej sytuacji materialnej oraz zdrowotnej rodziny skarżącej, żaden z organów nie zanegował. W toku postępowania administracyjnego rozważono wszelkie okoliczności uzasadniające przyznanie zasiłku celowego specjalnego w tym także istnienie długotrwałej choroby dzieci i skarżącej nie stwierdzając by w aspekcie regulacji art. 41 u.p.s. uzasadniały one przychylenie się do wniosku, czemu dano wyraz w treści spornych decyzji. Z akt sprawy wynika, że skarżąca w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku posiadała dochód w wysokości 3 600 zł (w tym świadczenie wychowawcze w kwocie 1000 zł.), w miesiącu styczniu 2018 r. zmniejszony o kwotę 243 zł (zasiłek pielęgnacyjny i dodatek do zasiłku rodzinnego). Stałe miesięczne wydatki rodziny wynoszą 2 049 zł, przy czym w wydatkach tych skarżąca podała także koszt zakupu leków w wysokości 700 zł. Skarżąca do wniosku złożonego w styczniu przedłożyła recepty na kwotę 860,85 zł. Oznacza to, że skarżącej po uregulowaniu stałych wydatków, w tym na zakup leków z uwzględnieniem wyższej wnioskowanej kwoty, do dyspozycji pozostawała kwota ok. 1100 zł. Jednocześnie, jak wskazał organ, rodzina skarżącej objęta jest comiesięczną pomocą w formie paczek żywnościowych dla każdego członka rodziny w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Żywieniowa 2014 - 2020. Zatem w sytuacji, gdy dochód skarżącej przekracza znacznie ustawowe kryterium dochodowe, a wykazane przez nią niezbędne potrzeby bytowe, w tym zakup leków, mieszczą się w jej możliwościach finansowych, to odmowa przyznania jej zasiłku celowego specjalnego w żadnym razie nie stanowi znamiona dowolnego działania organów administracji publicznej. Ponadto zwraca uwagę, że skarżąca zamieszkuje w domu jednorodzinnym wraz z rodzicami. Z jej oświadczenia wynika, że właścicielem domu jest jej ojciec. Zatem to na właścicielu budynku ciąży obowiązek dokonywania w nim napraw, w tym napraw i wymiany pieca grzewczego, a tym samym poniesienia kosztów w tym zakresie. Jednocześnie, jak wskazał organ, mimo że syn skarżącej B. wymaga kosztownego leczenia skarżąca nie wystąpiła o podwyższenie alimentów od ojca dziecka wynoszących 200 zł. Tym samym skarżąca nie wykorzystuje własnych uprawnień w celu poprawy sytuacji rodziny.

Należy wskazać, iż ocena potrzeb wnioskowanych przez skarżącą wymagała w pierwszej kolejności skonfrontowania z celami pomocy społecznej i jej możliwościami finansowymi w sytuacji gdy rolą pomocy społecznej nie jest niesienie pomocy w takim zakresie, by doprowadzić do zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb osób i rodzin. Pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Zasadą jest więc, że pomoc państwa ma charakter jedynie subsydiarny, tj. dopuszcza się interwencję organów państwa jedynie w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych. Zatem osoba w pierwszej kolejności w ramach własnych środków, uprawnień i możliwości jest zobowiązania do zaspokojenia podstawowych potrzeb.

Jednocześnie oczywistym jest, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Z uwagi zaś na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych są upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Tymczasem organ pierwszej instancji wskazał, że ze względu na posiadane środki finansowe na pomoc w formie zasiłku celowego, specjalnego celowego jest zobowiązany przede wszystkim zabezpieczyć środki dla osób i rodzin w zaspokojeniu ich podstawowych potrzeb, a których dochód nie jest większy od kryterium dochodowego.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, który nie uzasadniał przyznania specjalnego zasiłku celowego na zakup lekarstw. Mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały należycie zinterpretowane i użyte. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia kwestionowanych decyzji. Przytoczona w kwestionowanych decyzjach argumentacja nakazuje uznać, że ich uzasadnienie spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a., wyjaśnia bowiem w sposób dostateczny podstawę faktyczną i prawną rozstrzygnięcia.

W związku z powyższym nie można uznać za zasadne, by organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się przekroczenia granic uznania administracyjnego, a także by naruszyły przepisy art. 41 u.p.s.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za niezasadną i na zasadzie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.