Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 254/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2, art. 136
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska – spr. Protokolant Sekretarz sądowy Mariola Górska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 października 2009 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Z. na decyzję Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Wojewody Opolskiego na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Z. kwotę 100 (słownie: sto) zł tytułem kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, przez Spółdzielnię Mieszkaniową "A", jest decyzja Wojewody Opolskiego z dnia [...], nr [...], uchylająca w całości decyzję Burmistrza Zawadzkiego z dnia [...], nr [...] o wymeldowaniu C. S. z pobytu stałego pod adresem: ul. [...] w Z. i przekazująca sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Postępowanie administracyjne w sprawie wszczęte zostało na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "A" w Z., która pismem z dnia 9 października 2007 r. wniosła o wymeldowanie C. S. wskazując, że miejsce jego pobytu nie jest znane, a lokal mieszkalny nr [...] przy ul [...], w którym zameldowany jest na pobyt stały, został przez Spółdzielnię odebrany od E. S. i zostanie zasiedlony przez nowego właściciela. Jako potwierdzenie odbioru lokalu do wniosku załączony został protokół zdawczo- odbiorczy sporządzony w dniu 23 sierpnia 2007 r.

Decyzją z dnia 5 czerwca 2008 r., nr [...], Burmistrz Zawadzkiego orzekł o wymeldowaniu C. S. z pobytu stałego przy ul. [...] w Z., uznając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), że opuścił on miejsce pobytu stałego bez wymeldowania się.

Decyzja ta, na skutek odwołania strony, została uchylona decyzją Wojewody Opolskiego z dnia 29 lipca 2008 r., nr [...], mocą której sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W rozstrzygnięciu tym, jako wadliwe w zakresie postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji organ odwoławczy uznał brak ustaleń co do daty opuszczenia lokalu oraz nieustalenie, czy opuszczenie to miało charakter dobrowolny.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia [...], nr [...], Burmistrz Zawadzkiego orzekł, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, o wymeldowaniu C. S. z pobytu stałego przy ul. [...]. W uzasadnieniu organ wskazał na przeprowadzone czynności wyjaśniające, zebrane w ich wyniku dowody oraz dokonane na ich podstawie ustalenia. Stwierdził, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że C. S. przebywający w Zakładzie Karnym w H. uchylał się od odbywania kary pozbawienia wolności, a jego zatrzymanie, które nastąpiło w dniu 27 lipca 2007 r. miało miejsce poza miejscem zameldowania na pobyt stały. Powołując się na orzeczenie sądowe uznał, że ukrywanie się przed organami wymiaru sprawiedliwości jak i aresztowanie poza miejscem pobytu świadczą o dobrowolności opuszczenia lokalu i potwierdzają, że C. S. opuścił miejsce pobytu stałego z własnej woli, a nie z powodu innych zachowań. Jednocześnie też organ wskazał, że fakt nieprzebywania w miejscu zameldowania przed zatrzymaniem, potwierdza nie tylko aresztowanie poza miejscem pobytu stałego, ale także zeznania świadków. Wyjaśnił, że pobyt stały związany jest z przebywaniem pod konkretnym adresem z określonym zamiarem, w którym to miejscu dana osoba winna posiadać centrum życiowe. Wyrokiem Sądu Rejonowego w S. z dnia 6 września 2006 r., sygn. akt [...], wydanym w sprawie o eksmisję, strona zobowiązana została jednak do opuszczenia lokalu mieszkalnego objętego postępowaniem. Eksmisja wykonana została w dniu 21 sierpnia 2007 r., a zaproponowany przez Spółdzielnię lokal zastępczy nie został przyjęty. Wskazując, że co do zasady opuszczenie lokalu mieszkalnego winno być dobrowolne organ podkreślił, iż nie oznacza to, że w każdym przypadku wymeldowaniu z pobytu stałego może podlegać tylko ten, kto opuścił lokal z powodu nie wiązania z nim dalszych spraw życiowych. Na równi z takim działaniem w ocenie organu muszą być bowiem traktowane wszystkie te sytuacje, w których dotychczas zameldowany nie ma prawa do przebywania w lokalu. Zdaniem organu za równoważne dobrowolnemu opuszczeniu lokalu uznać zatem należy wszystkie te przypadki, w których osoba podlegająca wymeldowaniu nie może zgodnie z prawem nadal zamieszkiwać w miejscu zameldowania. Uzasadnione jest to tym, że prawo nie może chronić stanów, które byłyby z nim sprzeczne. Niewątpliwie zaś sytuacja taka wystąpiłaby w przypadku, gdy przeszkodą do wymeldowania byłby tylko fakt przebywania w mieszkaniu lub wola powrotu do niego, w sytuacji prawnego zakazu zamieszkiwania w lokalu. Dlatego też, powołując się na wyrażone w orzecznictwie sądowym stanowisko, że opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i w konsekwencji uzasadnia wymeldowanie osoby eksmitowanej, na podstawie powołanego przepisu, jak też wobec wyroku o eksmisję strony, organ orzekł o wymeldowaniu z pobytu stałego.

W odwołaniu od decyzji C. S., kwestionując ustalenia stanowiące podstawę wydania decyzji jako błędne i zarzucając urzędnikom zaniedbania, wniósł o uchylenie decyzji. Jako nieprawdziwe wskazał twierdzenie wniosku o wymeldowanie, że Spółdzielni Mieszkaniowej "A" nieznane było miejsce jego pobytu. Wyjaśnił w tej kwestii, iż zdając klucze do mieszkania jego matka poinformowała Spółdzielnię o jego sytuacji osobistej jak i miejscu pobytu. Zakwestionował także ustalenia co do tego, że od 4 lat nie przebywa w miejscu zameldowania, jako nie znajdujące potwierdzenia w materiale dowodowym. Wyjaśnił, iż przez okres ten był mieszkańcem Z., co potwierdzą sąsiedzi oraz Poczta Polska, z której odbierał korespondencję, a którą nadal posiada. Miejsce zamieszkania opuszczał jedynie w przypadku kilkudniowych wyjazdów do B., gdzie do szkoły uczęszczał jego syn. Jako pozbawione logiki odwołujący określił dokonanie sprawdzenia, czy w mieszkaniu pozostają jego rzeczy, w okresie kiedy było ono już zamieszkałe przez nowego właściciela. Zwrócił przy tym uwagę, iż nie wyjaśniono okoliczności związanych ze zniknięciem jego rzeczy osobistych o dużej wartości. Odwołujący podniósł także, że:

- Spółdzielnia Mieszkaniowa nie wyznaczyła mu lokalu zastępczego, lecz jako miejsce złożenia rzeczy wyznaczyła pokój hotelowy,

- ustalenia co do faktu jego nieobecności w mieszkaniu oparto na zaznaniu "tajemniczego świadka",

- ze złożonych przez niego zeznań wynika, że nie miał świadomości tego, iż jest poszukiwany, podczas gdy w decyzji powołano się na pismo Policji stwierdzające, że został zatrzymany jako osoba poszukiwana,

- korespondencja adresowana do jego matki kierowana była na fikcyjny adres, co miało zapewne na celu utrudnić jej przesłuchanie,

- nowy właściciel mieszkania zeznał, iż zastał je puste, podczas gdy zostały w nim rzeczy odwołującego,

- urzędnicy wykorzystali stan chorobowy jego żony, która leczy się psychiatrycznie, dając jej do podpisania dokumenty w konsekwencji czego wraz z synem utraciła prawo do meldunku.

Kwestionując z kolei argumentację organu odnoszącą się do przesłanki dobrowolnego opuszczenia miejsca zameldowania stwierdził, że nie wie co wynika z pisma Komendanta Policji, ponieważ nie miał możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Ponadto, przedstawiając swoją trudną sytuację rodzinną i osobistą związaną z zatrzymaniem przez Policję, jednoznacznie oświadczył, że nigdy nie puścił miejsca pobytu stałego i zamieszkiwał tam aż do momentu zatrzymania.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Wojewoda Opolski uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ odwoławczy wskazał, że niezbędną przesłanką wymeldowania jest opuszczenie miejsca pobytu stałego, które winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Przez opuszczenie rozumieć przy tym należy nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale także zamiar opuszczenia tego lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym. Musi mieć ono charakter dobrowolny i trwały. W kontekście takiego rozumienia powołanej regulacji organ odwoławczy uznał też, że postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, a materiał dowodowy nie został w całości zgromadzony. W konsekwencji, okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy nie zostały wyjaśnione należycie. Organ zwrócił uwagę na to, że zeznania świadków co do okoliczności przebywania strony w mieszkaniu są rozbieżne. Uznał również, że o ile opuszczenie lokalu wskutek wykonania wyroku orzekającego eksmisję stanowi podstawę wymeldowania, to w niniejszej sprawie sytuacja jest bardziej skomplikowana z uwagi na aresztowanie C. S. poza miejscem zamieszkania, jak również to, że pomimo potwierdzenia przez komornika wykonania eksmisji zastał on już puste mieszkanie. Dlatego też w ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji winien był ustalić ponad wszelką wątpliwość, czy podlegający wymeldowaniu rzeczywiście zamieszkiwał w miejscu zameldowania, kiedy lokal opuścił, czy wiedział że jest osobą poszukiwaną, jak również czy uchylał się od odbywania kary, co oznaczałoby że dobrowolnie opuścił miejsce pobytu stałego. Jako nieprawidłowe w tym zakresie uznał ustalenie organu pierwszej instancji, na podstawie informacji policyjnej, że C. S. uchylał się od odbywania kary pozbawienia wolności. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził z kolei, że: organ pierwszej instancji powołał się na informację zawartą we wniosku o wymeldowanie ponieważ nie miał uprawnień do jej zakwestionowania; organ miał prawo powołać się na notatkę służbową funkcjonariusza policji, choć winien zebrać również inne dowody świadczące o niezamieszkiwaniu strony w miejscu zameldowania; organ winien był zwrócić się do Poczty Polskiej nie o wydanie danych osobowych strony, w odpowiedzi na które to zapytanie i tak nie uzyskał odpowiedzi, lecz o informację czy na adres zameldowania była kierowana korespondencja do C. S.; czasowe pobyty strony w B. nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy; "tajemniczym świadkiem" jest K. M., a protokół z jego przesłuchania znajduje się w aktach sprawy. Co do pozostałych zarzutów wskazał, że odnoszą się do nich wcześniejsze rozważania, zaś kwestia pozostawienia w mieszkaniu rzeczy osobistych nie podlegała rozważeniu wobec zdania kluczy do mieszkania przez matkę strony i twierdzenia Spółdzielni, że mieszkanie było opróżnione. Wobec zarzutu braku możliwości zapoznania się z aktami sprawy organ wskazał z kolei, że strony powiadomione zostały o możliwości wypowiedzenia się w trybie art. 10 § 1 K.p.a. i jednocześnie organ pierwszej instancji przychylił się do wniosku C. S., o wydłużenie terminu zapoznania się z aktami sprawy do dnia 31 marca 2009 r. W zakresie wskazań co do ponownego postępowania stwierdził natomiast, że rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji winien przeprowadzić gruntowne postępowanie dowodowe zgodnie z treścią przepisów Działu II, rozdziału 4 K.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Spółdzielnia Mieszkaniowa "A" w Z. wniosła o uchylenie decyzji odwoławczej. Zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 138 § 2 K.p.a. skarżąca podniosła, że postępowanie odwoławcze nie ogranicza się do kontroli decyzji pierwszoinstancyjnej w oparciu o materiał dowodowy, stąd brak jest przesłanek do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy w sprawie przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, a zebrany materiał dowody daje podstawy do podjęcia decyzji w postępowaniu odwoławczym. Skarżąca zarzuciła organowi dokonanie na podstawie materiału dowodowego błędnych ustaleń oraz wywiedzenie błędnych wniosków przy uwzględnieniu nieistotnych dla sprawy okoliczności. W odniesieniu do stanu faktycznego sprawy jako bezsporne, w świetle materiału dowodowego i przepisów stanowiących podstawę do wystąpienia z wnioskiem o wymeldowanie wskazała z kolei, że C. S. nie posiadał nigdy tytułu prawnego do spornego lokalu. Wyjaśniła, iż tytuł ten posiadała jedynie jego matka. Utraciła go jednak i w konsekwencji tego zrealizowała obowiązek opuszczenia lokalu i przekazania go Spółdzielni. W odniesieniu do okoliczności sprawy skarżąca zarzuciła zatem organowi odwoławczemu nieuwzględnienie, że podstawę do wymeldowania stanowi dobrowolne wydanie lokalu przez osobę zobowiązaną do jego opuszczenia, jak również tego, że C. S. nie dysponuje prawem do przebywania w mieszkaniu.

W odpowiedzi na skargę, przytaczając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda Opolski, wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Na zasadzie natomiast art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a, uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaś, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.).

Przeprowadzona w niniejszej sprawie przez Sąd kontrola legalności wykazała, że zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa i podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Zaskarżona decyzja odwoławcza wydana została na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – zwanej K.p.a.) określającego jeden ze sposobów zakończenia postępowania przed organem administracji publicznej drugiej instancji. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić w całości zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Rozstrzygnięcie określone w powołanym przepisie może być zatem wydane jedynie wówczas, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia szerokiego postępowania wyjaśniającego, na co wskazuje użyty przez ustawodawcę zwrot "w całości lub znacznej części". W sytuacji natomiast, gdy taka konieczność nie zachodzi, brak jest podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. i organ odwoławczy obowiązany jest do podjęcia innego rozstrzygnięcia, określonego w art. 138 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a.

Przepis art. 138 § 2 K.p.a. stanowi bowiem wyłom od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ drugiej instancji, a swoboda organu w wyborze tego sposobu zakończenia postępowania jest w znacznym stopniu ograniczona i wiąże się z istotną wadliwością postępowania przed organem pierwszej instancji, która nie może zostać usunięta w postępowaniu odwoławczym. Niedopuszczalne jest przy tym w tym zakresie stosowanie wykładni rozszerzającej. Zgodnie bowiem z wyartykułowaną w art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności, każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej. Oznacza to, że skuteczne wniesienie odwołania przenosi na organ drugiej instancji kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, a postępowanie odwoławcze nie ogranicza się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Na organie odwoławczym ciąży obowiązek dokonania wszechstronnej i całościowej analizy oraz oceny zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego, ustalenia czy w sprawie zastosowano prawidłową podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, a także zbadania zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu. Kompetencje orzecznicze organu drugiej instancji nie sprowadzają się przy tym tylko do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do decyzji organu pierwszej instancji. Obowiązany jest on bowiem uwzględnić zmiany stanu faktycznego, jakie zaszły w sprawie w okresie między wydaniem orzeczenia w pierwszej i drugiej instancji, jak również ustalając stan faktyczny sprawy winien rozszerzyć granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności pominięte przez organ pierwszej instancji, które mogą mieć znaczenie dla prawidłowego załatwienia sprawy. Podjęcie działań w tym zakresie wynika z określonego w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. obowiązku organu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także w myśl art. 80 K.p.a. dokonania oceny sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz uzasadnienia rozstrzygnięcia zgodnie z treścią art. 107 § 3 K.p.a.

Dostrzec przy tym trzeba, że konieczność przeprowadzenia dowodu lub kilku dowodów w postępowaniu odwoławczym mieści się w wynikającej z art. 136 K.p.a. kompetencji organu odwoławczego do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. W myśl powołanej regulacji organ odwoławczy uprawniony jest bowiem do przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, bądź też zlecenia jego przeprowadzenia organowi, który wydał decyzję. Istotą wyjaśniającego postępowania odwoławczego jest zatem stworzenie organowi drugiej instancji możliwości naprawienia tych ewentualnych wadliwości postępowania przed organem pierwszej instancji, które mogą zostać usunięte bez naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania.

Uwzględniając określone w art. 138 § 2 K.p.a. przesłanki podjęcia rozstrzygnięcia kasacyjnego uznać zatem należy, że winny być one rozpatrywane w związku z określonym art. 136 K.p.a. obowiązkiem organu odwoławczego w sferze postępowania wyjaśniającego. W konsekwencji też przyjąć trzeba, że organ odwoławczy może zastosować art. 138 § 2 K.p.a. tylko wówczas, gdy wykaże, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 K.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. W sytuacji zaś, gdy przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania na podstawie art. 136 K.p.a. umożliwiłoby prawidłowe załatwienie sprawy w postępowaniu odwoławczym, podjęcie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a. uznać należy, za równoznaczne z naruszeniem obydwu tych przepisów, które - to jako mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - wyczerpuje przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Wskazać również przyjdzie, że dla podjęcia decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., nie jest wystarczające samo powołanie wskazanego przepisu jako podstawy prawnej. Zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowym, podejmując takie rozstrzygnięcie, organ winien w uzasadnieniu decyzji nie tylko powołać argumenty uzasadniające istnienie przesłanek określonych w tym przepisie, lecz także wskazać, z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 K.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 948/07, System Informacji Prawnej LEX nr 364783, wyrok WSA w Lublinie z dnia 24 kwietnia 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 124/08, System Informacji Prawnej LEX nr 485729). Dostrzec również należy, że potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości zachodzić będzie wówczas, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadzi postępowania wyjaśniającego, zaś konieczność przeprowadzenia go w znacznej części wtedy, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadzi przeważającej części postępowania. Dotyczyć to również będzie sytuacji, gdy postępowanie wyjaśniające w całości lub w znacznej części przeprowadzone zostanie z rażącym naruszeniem przepisów procesowych.

Przenosząc powyższe rozważania natury ogólnej na grunt rozpoznawanej sprawy, w ocenie Sądu, uznać należy, że organ odwoławczy wadliwie, bo z naruszeniem treści art. 136 i art. 138 § 2 K.p.a. przyjął, że zachodziły przesłanki do uchylenia decyzji pierwszoinstancyjnej i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Mając na uwadze ocenę przedstawioną w zaskarżonej decyzji podkreślić przede wszystkim trzeba, że potwierdzenia dla faktu, iż nie zostały wyjaśnione okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie mogą stanowić rozbieżności w zeznaniach świadków. O ile bowiem, podejmując rozstrzygnięcie organ administracji obowiązany jest do dokonania ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego, może on ich dokonać i wydać rozstrzygnięcie w oparciu o niektóre tylko dowody, uznając pozostałe za niewiarygodne. Brak w decyzji takiej oceny materiału dowodowego jak i jej uzasadnienia nie przesądza przy tym o wadliwości i niekompletności postępowania wyjaśniającego w zakresie koniecznych ustaleń. Rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien zaś dokonać własnej oceny materiału dowodowego i na jej podstawie podjąć rozstrzygnięcie.

Odnotować ponadto przyjdzie, iż uznając za konieczne wyjaśnienie ponad wszelką wątpliwość, czy osoba podlegająca wymeldowaniu rzeczywiście zamieszkiwała w spornym lokalu mieszkalnym oraz ustalenie dnia, w którym lokal ten opuściła, organ odwoławczy nie wskazał w decyzji w oparciu o jakie dowody powziął wątpliwość co do tych okoliczności oraz z jakiego powodu uznał, że nie zostały one wyjaśnione i nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. W ocenie Sądu, niewystarczające w tym zakresie było jedynie stwierdzenie, że okoliczności faktyczne sprawy są skomplikowane, zwłaszcza w świetle zgromadzonego materiału dowodowego. Z akt administracyjnych sprawy wynika wszak, że organ pierwszej instancji podejmował działania mające na celu wyjaśnienie istotnych okoliczności. W szczególności przeprowadził w tym zakresie zarówno dowody z zeznań świadków i strony, jak i kontrolę meldunkową. Poza tym wystąpił do właściwych instytucji i organów o udzielenie informacji koniecznych do podjęcia rozstrzygnięcia, a dotyczących okoliczności zatrzymania C. S. przez policję, dokonania eksmisji ze spornego lokalu oraz ustalenia czy pod adresem miejsca zameldowania doręczana była stronie korespondencja. Nie można zatem stwierdzić, że niejednoznaczne w ocenie organu odwoławczego ustalenie niektórych z okoliczności było efektem zaniechania organu pierwszej instancji skutkującego koniecznością ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, bądź znacznej części. Mogło być ono jedynie efektem niemożliwości jednoznacznego ustalenia określonych faktów z braku środków dowodowych, bądź też pominięciem innych jeszcze dowodów, których organ odwoławczy jednak nie wskazał. Nieprawidłowe było zatem zakwestionowanie przez organ odwoławczy dokonanej przez organ pierwszej instancji, oceny dowodów bez wskazania na czym polegały braki postępowania dowodowego i jakie wątpliwości nie zostały w zawiązku z tym wyjaśnione. Wskazać należy, że organ pierwszej instancji w swej decyzji na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego dokonał ustalenia okoliczności faktycznych i oceny faktów powołanych przez organ odwoławczy. Organ drugiej instancji nie określił natomiast na jakiej podstawie kwestionuje prawidłowość ustaleń co do faktu aresztowania i okoliczności związanych z eksmisją.

Uwzględniając powyższe uznać też trzeba, że w związku z powstałymi po stronie organu odwoławczego wątpliwościami i uznaniem konieczności dokonania dodatkowych wyjaśnień, przeprowadzenie dowodów w celu dokonania dodatkowych ustaleń co do wskazanego faktu zamieszkiwania w miejscu zameldowania, daty jego opuszczenia oraz posiadania przez podlegającego wymeldowaniu wiedzy o tym, iż jest on osobą poszukiwaną, w ocenie Sądu, nie wykraczało poza ramy postępowania odwoławczego, a konkretnie postępowania uzupełniającego, jakie winno zostać przeprowadzone przez organ odwoławczy w trybie art. 136 K.p.a. Stosownie do tego stwierdzić należy, że organ winien był podjąć odpowiednie działania i dokonać ustaleń, co do niewyjaśnionych w jego ocenie okoliczności, w zakresie postępowania odwoławczego. Jeśli zaś stwierdził, iż podjęcie czynności wyjaśniających w tym zakresie wykraczało poza to postępowanie winien był wykazać, że przeprowadzenie postępowania w granicach art. 136 K.p.a. nie będzie wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, dlaczego organ stwierdzając konieczność przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego, nie przeprowadził postępowania uzupełniającego na podstawie art. 136 K.p.a. Skoro zaś w decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., odstąpiono od wyjaśnienia w jej uzasadnieniu przyczyn niezastosowania art. 136 K.p.a. uznać należało, iż decyzja taka wydana została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podsumowując, podkreślić należy, że argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji nie uzasadniały uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Powyższe skutkuje zaś uznaniem, że doszło do naruszenia cyt. wcześniej i omówionych art. 136 i art. 138 § 2 K.p.a. Jednocześnie, stwierdzić należy, że uchylając się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy, Wojewoda Opolski naruszył także art. 138 § 1 K.p.a.

Z powodów wskazanych wyżej należało uchylić zaskarżoną decyzję, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Orzeczenie o niewykonywaniu decyzji oparto o przepis art. 152 P.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania sądowego zasądzono w oparciu o art. 200 P.p.s.a.

Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z przedstawionych powyżej rozważań Sądu i sprowadzają się do konieczności przeprowadzenia przez organ odwoławczy uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, a następnie wydania stosownej decyzji, bądź wykazania w uzasadnieniu decyzji, że przeprowadzenie postępowania w graniach określonych art. 136 K.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy.