Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1732/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 404
law: Ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) sędzia NSA Ewa Dzbeńska sędzia del. WSA Dariusz Chaciński Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] sp. z o.o. w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 lutego 2014 r. sygn. akt II SA/Bd 1450/13 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wypłaty wynagrodzenia za marzec 2013 r. oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Bd 1450/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w [...] z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wypłaty wynagrodzenia za marzec 2013 r.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych oraz faktycznych sprawy.

Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w [...] Oddział w [...], działając na podstawie art. 11 pkt 7 w zw. z art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2012 r., poz. 404 – dalej jako "ustawa o PIP"), art. 94 pkt 5, art. 85 § 1 i art. 86 § 1 Kodeksu pracy oraz powołując się na wyniki kontroli przeprowadzonej w dniach 22 i 26 lipca oraz 1 i 2 sierpnia 2013 r., wydał w dniu [...] sierpnia 2013 r. decyzję nr [...], w której zawarł 11 nakazów, w tym nakaz określony w pkt [...]. W nakazie tym, wskazując, że podlega on natychmiastowemu wykonaniu, Inspektor Pracy zobowiązał [...] Sp. z .o.o. w [...] (dalej jako "Spółka") do wypłacenia byłej pracownicy – M. K. wynagrodzenia za pracę za marzec 2013 r. w kwocie 1663,25 zł. Jednocześnie organ wskazał, że nakaz podlega natychmiastowemu wykonaniu.

Od powyższej decyzji Spółka wniosła odwołanie, w którym zarzuciła organowi naruszenie: 1) art. 11 pkt 7 ustawy o PIP poprzez wydanie nakazu wypłaty wynagrodzenia byłej pracownicy Spółki, 2) art. 77 oraz art. 7 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o PIP poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie nadzwyczajnych okoliczności dotyczących trudnej sytuacji finansowej Spółki, 3) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o PIP poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia braku możliwości natychmiastowego jej wykonania oraz 4) art. 159 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. z uwagi na niewstrzymanie z urzędu wykonania niewykonalnej decyzji organu I instancji.

Odwołanie Spółki zostało rozpatrzone przez Okręgowego Inspektora Pracy w [...] oddzielnie w stosunku do każdego z 11 nakazów objętych decyzją organu I instancji. W stosunku do nakazu zawartego w pkt [...] rozstrzygnięcia, Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wydał w dniu [...] września 2013 r. decyzję nr [...], którą, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 19 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIP, utrzymał w mocy zaskarżony nakaz.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że określone w decyzji organu I instancji zaległe wynagrodzenie jest bezsporne, bowiem w sprawie nie ma sporu co do faktu istnienia i wysokości zobowiązania pracodawcy. Spółka sama obliczyła kwotę należności objętej kontrolą oraz nie wniosła zastrzeżeń do protokołu z kontroli. Zdaniem organu fakt rozwiązania umowy o pracę z pracownicą nie ma wpływu na byt prawny tego zobowiązania, gdyż użyte w ustawie wyrażenie "świadczenie należne pracownikom" oznacza "świadczenie wynikające ze stosunku pracy". Zobowiązanie pracodawcy do wypłacenia wynagrodzenia powstało w czasie, gdy M. K. pozostawała w stosunku pracy ze Spółką. Fakt późniejszego rozwiązania umowy o pracę nie ma wpływu na byt prawny tego zobowiązania, dopóki nie upłynął przewidziany w przepisach prawa okres przedawnienia roszczenia. Rozwiązanie umowy o pracę nie powoduje bowiem wygaśnięcia obowiązku uregulowania zobowiązań pieniężnych pracodawcy wobec pracownika.

Okręgowy Inspektor Pracy wyjaśnił ponadto, że trudności ekonomiczne, nawet niezawinione przez pracodawcę, nie mają wpływu na legalność decyzji nakazującej wypłatę świadczeń należnych pracownikom, gdyż w stosunkach pracy ryzyko ekonomiczne obciąża tylko pracodawcę. Na pracowników nie można przerzucać takich skutków. Pracownicy odpowiadają jedynie za sumienne i staranne wykonywanie pracy, a nie za ekonomiczne efekty działalności ich zakładu pracy.

Ustosunkowując się do zarzutu dotyczącego art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., organ stwierdził, że trudności ekonomiczne Spółki – w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych – nie stanowią o niewykonalności decyzji. Przywołane przez Spółkę przyczyny niewypłacania pracownikom wynagrodzeń nie mają obiektywnego charakteru, lecz związane są z jej problemami finansowymi. Zaskarżona decyzja nie jest zatem niewykonalna w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Za bezzasadny organ uznał również zarzut naruszenia art. 159 k.p.a., wskazując, że nie prowadził on postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, a zatem przepis ten nie miał w sprawie zastosowania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Spółka wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, powtórzyła w całości zarzuty zawarte w odwołaniu oraz powołała się na przytoczone tam argumenty.

Powołanym na wstępie wyrokiem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 – dalej jako "P.p.s.a."), oddalił skargę [...] Sp. z o. o. w [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że Państwowa Inspekcja Pracy jest organem powołanym do sprawowania nadzoru i kontroli przestrzegania prawa pracy, w szczególności przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także przepisów dotyczących legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w zakresie określonym w ustawie. Do zadań Państwowej Inspekcji Pracy należy także nadzór i kontrola przestrzegana przepisów prawa pracy dotyczących wynagrodzenia za pracę i innych świadczeń wynikających ze stosunku pracy (art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIP). W przypadku naruszenia tych przepisów, jak i innych przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia, właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy zobowiązane są do nakazania pracodawcy określonego zachowania lub też powstrzymania się od niedozwolonych praktyk, w tym również do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę lub innego świadczenia przysługującego pracownikowi (art. 11 pkt 7 ustawy o PIP). Nakaz wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń należnych pracownikowi wydawany jest przez właściwego inspektora pracy celem urzeczywistnienia obowiązku pracodawcy wynikającego z art. 94 pkt 5 k.p. W świetle tego ostatniego przepisu pracodawca jest zobowiązany terminowo i prawidłowo wypłacać wynagrodzenie. Zatem w sytuacji, gdy w toku kontroli zostaną ustalone fakty naruszenia tego wymogu, właściwy inspektor pracy zobowiązany jest wydać nakaz, o którym mowa w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP.

Celem takiego aktu jest wymuszenie na pracodawcy wypełnienia jego ustawowego obowiązku wynikającego z zawartej z pracownikiem umowy w zakresie wypłaty wynagrodzenia i innych świadczeń związanych z wynagrodzeniem. Inspektor pracy wydając nakaz wypłaty wynagrodzenia, nie rozstrzyga o roszczeniu pracownika. Istota nakazu wypłaty wynagrodzenia sprowadza się do skłonienia pracodawcy, aby ten wypełnił ciążący na nim obowiązek względem pracownika, wówczas gdy obowiązek ten jest wymagalny. Wynagrodzenie lub inne świadczenie objęte nakazem musi być należne, a zatem prawo do nich nie może budzić wątpliwości. Nakaz wypłaty wynagrodzenia oraz innych świadczeń należnych pracownikowi podlega z mocy art. 11 pkt 7 ustawy o PIP natychmiastowemu wykonaniu. Ustawodawca nie przewidział dla omawianych nakazów innego – niż natychmiastowy – terminu wykonania tej decyzji. Oznacza to więc, że organom administracyjnym nie pozostawiono w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego, a tym samym, że nie mają one możliwości różnicowania terminu wykonania nakazu, nawet gdyby stwierdziły, że zaistniały po temu uzasadnione przesłanki.

Z tych też względów w sprawie nie może budzić wątpliwości dopuszczalność wydania nakazu wypłaty. W dniu przeprowadzenia kontroli bezspornie istniały zaległości pracodawcy wobec pracownika w wypłatach wynagrodzeń za pracę, niesporna też była wysokość niewypłaconych wynagrodzeń. Okoliczności te zostały potwierdzone przez pracodawcę, który podpisał protokół z kontroli, nie zgłaszając w tym zakresie jakichkolwiek umotywowanych zastrzeżeń. Obowiązek objęty nakazem był zatem bezsporny i niewątpliwy, a świadczenie w nim wskazane należne. Skoro nie budził wątpliwości fakt, że Spółka nie wywiązała się z zawartej z pracownicą umowy w zakresie terminowej wypłaty wynagrodzenia, to podjęcie przez inspektora pracy działań, o jakich mowa w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, było w pełni uzasadnione.

Sąd I instancji podkreślił ponadto, że niewypłacalność pracodawcy i przyczyny takiego stanu nie mają żadnego znaczenia dla oceny zasadności i konieczności wydania nakazu przewidzianego w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Problemy finansowe Spółki nie powstały z winy zatrudnionych w niej osób, a zatem pracownicy nie mogą ponosić skutków takiej sytuacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy dodał też, że ustawodawca w sposób bezwzględny i jednoznaczny w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP przesądził o nadawaniu nakazom inspektora pracy rygoru natychmiastowej wykonalności. Ten kwestionowany przez Spółkę rygor wynika z literalnej treści powołanego przepisu. Swoboda organu w tym zakresie jest więc całkowicie wyeliminowana i organy nie mogą różnicować terminu wykonania nakazu. Należy mieć również na uwadze, że ustawodawca w art. 12 ustawy o PIP stwierdził, że przepisy k.p.a. stosuje się tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie bądź przepisach wydanych na jej podstawie albo w przepisach szczególnych. Skoro kwestia terminu wykonania nakazu została wyraźnie uregulowana w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP, to nakazy te z mocy powołanego przepisu zyskują natychmiastową wykonalność.

Za bezzasadny WSA w Bydgoszczy uznał ponadto zarzut naruszenia przez organ art. 11 pkt 7 ustawy o PIP poprzez wydanie nakazu względem byłego pracownika. Zakwestionowany nakaz wypłaty wynagrodzenia dotyczył pracownicy, której Spółka nie wypłaciła należnego wynagrodzenia za marzec 2013 r. W tym czasie M. K. była zaś pracownikiem Spółki. Pracodawca miał więc wynikający z zawartej z tym pracownikiem umowy o pracę obowiązek terminowej wypłaty należnego za ten miesiąc wynagrodzenia. Skoro więc tego nie uczynił, to tym samym zaktualizowały się przesłanki zastosowania dyspozycji art. 11 pkt 7 ustaw o PIP.

Na uwzględnienie, w ocenie Sądu I instancji, nie zasługuje również podniesiony przez Spółkę zarzut naruszenia art. 159 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 159 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, zobligowany jest wstrzymać z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, w sytuacji, gdy zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Względy ekonomiczne i finansowe utrudniające wykonanie decyzji nie mogą być jednak zakwalifikowane jako przesłanki niewykonalności decyzji w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. Przyjęcie odmiennego poglądu oznaczałoby przerzucenie na pracowników ryzyka ekonomicznego, które obciąża wyłącznie pracodawcę. Tym samym niewypłacalność Spółki, nawet niezawiniona, nie może stanowić skutecznego argumentu do stwierdzenia niewykonalności zaskarżonej decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o. w [...], reprezentowana przez radcę prawnego. Pełnomocnik Spółki, zaskarżając wyrok w całości, wniósł o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wystąpił o zasądzenie na rzecz skarżącej kasacyjnie Spółki kosztów postępowania wg norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 11 k.p.a. w zw. z art. 12 ustawy o PIP poprzez: 1) niewyjaśnienie zarzutu Spółki co do braku podstaw prawnych do wydania na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o PIP nakazu względem byłego pracownika, 2) nieuwzględnienie braku możliwości (z uwagi na złą sytuację finansową Spółki) natychmiastowego wykonania wydanego w dniu [...] sierpnia 2013 r. nakazu nr [...] .

W skardze kasacyjnej postawiono również zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. naruszenia art. 11 pkt 7 ustawy o PIP poprzez wydanie decyzji nr [...] względem byłego pracownika – M. K., podczas gdy powołany przepis umożliwia nakazanie wypłaty należnego wynagrodzenia oraz innego świadczenia należnego ze stosunku pracy wyłączenie pracownikowi, a nie byłemu pracownikowi określonego pracodawcy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wyraził pogląd, że uprawnienia przyznane właściwym organom Państwowej Inspekcji Pracy w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP mogą odnosić się wyłącznie do obecnych pracowników zobowiązanego pracodawcy, nie zaś do byłych pracowników. Brak możliwości wydania nakazu zapłaty względem byłego pracownika nie pozbawia przecież takiej osoby prawa do dochodzenia należności ze stosunku pracy na drodze sądowej. Do wydania tytułu egzekucyjnego na rzecz byłego pracownika uprawniony jest tylko sąd powszechny. Ponadto, zdaniem Spółki wnoszącej skargę kasacyjną, sformułowania ujętego w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP "świadczenia należne pracownikom" nie można interpretować w ten sam sposób jak "świadczenia wynikające ze stosunku pracy". Gdyby taka była intencja polskiego ustawodawcy, to art. 11 pkt 7 ustawy PIP miałby inną treść. Wtedy z normy wynikałoby wprost, że właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy uprawnione są do wydawania nakazów zapłaty w stosunku do pracowników zatrudnionych u danego pracodawcy, jak i tych osób, względem których stosunek pracy już wygasł. Przepis art. 2 k.p. zawiera definicję pracownika, z której wynika, że pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, mianowania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę. Z powyższego wynika, że statusu pracownika nie posiada osoba, która nie jest już zatrudniona u danego pracodawcy.

Strona skarżąca kasacyjnie stwierdziła ponadto, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie uwzględnił faktu, że Spółka nie ma w ogóle możliwości natychmiastowego wykonania nakazu wypłaty wynagrodzenia za pracę za marzec 2013 r. Spółka nie wywiązała się z obowiązku wyłącznie z uwagi na złą sytuację finansową, która powstała w sposób całkowicie przez nią niezawiniony. W ocenie Spółki na złą kondycję finansową i ekonomiczną wpłynęło przede wszystkim podniesienie w 2001 r. opłat urzędowych za obowiązkową legalizację wyrobów, co przyczyniło się do wzrostu kosztów produkcji. Następnie sytuacja ta pogarszała się w związku z prowadzonym postępowaniem układowym oraz upadłościowym, co spowodowało z kolei wzrost postępowań egzekucyjnych i sądowych oraz doprowadziło Spółkę do utraty płynności finansowej. Podjęcie czynności restrukturyzacyjnych również spowodowało znaczne obciążenia finansowe związane z powstaniem roszczeń pracowniczych. Okoliczności te spowodowały, że Spółka nie była w stanie zabezpieczyć we właściwym terminie dostatecznych środków finansowych na wykonanie w całości zobowiązań względem pracowników. Z tych też przyczyn Spółka nie ma możliwości natychmiastowego wykonania w całości orzeczonego wobec niej nakazu zapłaty.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Okręgowy Inspektor Pracy w [...] wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej jako pozbawionej uzasadnionych podstaw. W ocenie organu zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy jest zgodny z prawem. Cała argumentacja Spółki sprowadza się do opisu jej złej sytuacji finansowej. Problemy ekonomiczne, chociaż bardzo poważne i niezawinione przez pracodawcę, nie zwalniają go jednak z obowiązku prawidłowego i terminowego wypłacania pracownikom wynagrodzeń oraz innych świadczeń. Przyjęcie przeciwnego poglądu prowadziłoby przerzucenia ryzyka ekonomicznego na pracowników, co byłoby do sprzecznego z podstawowymi zasadami prawa pracy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny związany jest zarzutami sformułowanymi w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna [...] Sp. z o. o. w [...] nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach i nie zasługuje na uwzględnienie.

Za niezasadny należy przede wszystkim uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Jest to przepis o charakterze formalnym. Określa on jedynie wymogi konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, wskazując, iż pisemne motywy takiego orzeczenia winny zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość pisemnych motywów wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego opartego na podstawie przewidzianej w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. jedynie wtedy, gdy w uzasadnieniu orzeczenia brak ustawowych elementów lub gdy jest ono sporządzone w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, co w szczególności może mieć miejsce wówczas, gdy wojewódzki sąd administracyjny w swym uzasadnieniu nie zawarł stanowiska dotyczącego stanu faktycznego przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi i standardy, o których stanowi art. 141 § 4 P.p.s.a. Przedstawiono w nim stan faktyczny sprawy, zrelacjonowano sformułowane w skardze zarzuty oraz wskazano podstawę prawną oddalenia skargi. Sąd I instancji w dostateczny sposób wyjaśnił ponadto motywy podjętego rozstrzygnięcia. Okoliczność, że stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy jest odmienne od prezentowanego przez Spółkę wnoszącą skargę kasacyjną, nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne oraz nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Dlatego polemika z merytorycznym stanowiskiem Sądu I instancji nie może sprowadzać się do zarzutu złamania powołanego przepisu. Poprzez zarzut złamania art. 141 § 4 P.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać nie tylko prawidłowości przyjętego stanu faktycznego, ale także stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego i przepisów postępowania.

Zauważyć ponadto należy, że wbrew zarzutom skargi kasacyjnej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się między innymi do kwestii dopuszczalności wydania nakazu względem byłego pracownika. Sąd I instancji wskazał bowiem, że zaskarżony nakaz dotyczy wynagrodzenia, które Spółka nie wypłaciła pracownikowi za pracę świadczoną w marcu 2013 r. M. K. bezspornie nabyła prawo do wynagrodzenia za marzec 2013 r. z tytułu świadczenia na rzecz Spółki pracy w okresie trwającego wówczas stosunku pracy. Skoro pracodawca nie wypłacił wymienionej należnego jej za wskazany okres wynagrodzenia, to naruszył przepisy prawa pracy. Tym samym także w powyższym zakresie zachodziły przesłanki do zastosowania wobec Spółki art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Wywód WSA w Bydgoszczy zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia jednoznacznie dowodzi, że Sąd ten rozpoznał omawiany zarzut oraz ustosunkował się do twierdzeń Spółki co do podstaw prawnych do wydania przez inspektora pracy nakazu względem pracownika, z którym pracodawca rozwiązał umowę o pracę.

Z powyższych względów Sądowi I instancji nie można skutecznie zarzucić ani złamania przepisu art. 141 § 4 P.p.s.a. ani błędnej wykładni art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopuszczalne jest bowiem wydanie przez inspektora pracy decyzji nakazującej wypłatę wynagrodzenia i innych świadczeń pieniężnych ze stosunku pracy także wobec byłych pracowników zobowiązanego pracodawcy. Ustanie stosunku pracy nie powoduje wygaśnięcia obowiązku zapłaty niewypłaconych pracownikowi wynagrodzeń i innych świadczeń pieniężnych należnych mu z tytułu pracy wykonanej na rzecz pracodawcy. Za takim rozumieniem wskazanego przepisu przemawia wykładnia funkcjonalna. Celem nakazu wydanego na podstawie art. 11 pkt 7 ustawy o PIP jest wymuszenie na pracodawcy wypełnienia obowiązku wynikającego z zawartej umowy o pracę w zakresie wypłaty wynagrodzenia, a także innych świadczeń pieniężnych. Obowiązek taki, pomimo ustania stosunku pracy, nadal istnieje. W przypadku, gdy przedsiębiorca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku, to po ujawnieniu takich naruszeń inspektor pracy ma podstawy do zastosowania wobec pracodawcy instytucji przewidzianej w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Tym samym wobec pracodawcy łamiącego przepisy prawa pracy organ uprawniony jest do wydania nakazu wypłaty wynagrodzeń i innych świadczeń, niezależnie od tego czy osoby, na rzecz których ma być dokonana wypłata należności, nadal są pracownikami tego pracodawcy. Istotny jest bowiem stan prawny w dniu, gdy określone świadczenie stało się należne i wymagalne, a nie wówczas gdy zaistniała możliwość zobowiązania pracodawcy do wywiązania się z zaległych obowiązków wynikających z zawartych umów o pracę.

Chybione są również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Ich istota sprowadza się do wytknięcia Sądowi I instancji, że – podobnie jak organy orzekające w sprawie – nie uwzględnił w swych rozważaniach nadzwyczajnych okoliczności związanych z powstaniem stanu niewypłacalności Spółki oraz zignorował fakt, że nie ma ona żadnych możliwości natychmiastowego wykonania obowiązku objętego nakazem inspektora pracy. Stawiając takie zarzuty, Spółka pomija regulację zawartą w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Tymczasem przepis ten stanowi, że "w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione do nakazania pracodawcy wypłaty należnego wynagrodzenia za pracę, a także innego świadczenia przysługującego pracownikowi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu". Treść przytoczonego przepisu jest więc jednoznaczna. Wynika z niej wprost, że ustawodawca nie przewidział dla decyzji wydanych na omawianej podstawie innego terminu wykonania nałożonego obowiązku niż natychmiastowy. Organy PIP nie są zatem uprawnione do różnicowania terminu wykonania nakazu, a w szczególności określenia innego terminu niż wynikający z ustawy oraz wstrzymania natychmiastowej wykonalności decyzji. Żadne wyjątki od tej zasady nie są dopuszczalne. Tym samym organy nie mogą od niej odstąpić nawet w sytuacjach niezawinionych przez przedsiębiorcę, w tym na przykład w razie utraty płynności finansowej pracodawcy.

Usprawiedliwionych podstaw nie mają również zarzuty strony skarżącej kasacyjnie dotyczące wydania zaskarżonego wyroku bez dokonania analizy nadzwyczajnych okoliczności związanych z powstaniem niewypłacalności Spółki. Sąd I instancji prawidłowo bowiem ocenił dopuszczalność wydania zaskarżonego nakazu przez Okręgowego Inspektora Pracy. Z ustaleń zawartych w protokole kontroli, niezakwestionowanych przez Spółkę, bezspornie wynika, że pracodawca pozostawał w zwłoce w wypłacie należności pracowniczych, które miały charakter wymagalny. W rozpatrywanej sprawie nie było bowiem sporu ani co do faktu niewpłacenia przez Spółkę pracownikom wskazanych w nakazie wynagrodzeń ani co do wysokości powstałych z tego tytułu zobowiązań pracodawcy. W tej sytuacji nie budzi żadnych wątpliwości, że należność przysługiwała pracownikowi i nie została mu wypłacona, a więc była ona wynagrodzeniem należnym, o jakim mowa w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. W takim wypadku świadczenia te mogły stanowić przedmiot nakazu organu Państwowej Inspekcji Pracy zobowiązującego pracodawcę do ich wypłacenia.

Istota nakazu wypłaty należności pracowniczych sprowadza się do nakłonienia pracodawcy, aby wypełnił ciążące na nim względem pracownika powinności wynikające z obowiązujących przepisów prawa oraz z zawartej umowy o pracę, w sytuacji, w której obowiązki te są wymagalne. Okoliczności związane z sytuacją finansową pracodawcy, a więc powstaniem stanu niewypłacalności Spółki, nie mogą mieć w omawianej kategorii spraw żadnego istotnego znaczenia. Muszą zatem pozostać bez wpływu na dopuszczalność wydania decyzji, o której mowa w art. 11 pkt 7 ustawy o PIP. Przestrzeganie przepisów prawa pracy, w tym w zakresie terminowej i prawidłowej wypłaty wynagrodzeń przysługujących pracownikowi za wykonaną pracę, należy do podstawowych obowiązków pracodawcy (art. 94 pkt 5 k.p.). Respektowanie tej bezwzględnie obowiązującej zasady w żadnym wypadku nie może być uzależnione od posiadania i sposobu gromadzenia na ten cel dostatecznych środków finansowych. Zaprezentowany w tym zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy pogląd prawny jest prawidłowy. Nadto względy ekonomiczne, finansowe lub trudności techniczne nie stanowią przeszkody powodującej niewykonalność decyzji, gdyż mają one charakter czasowy a nie trwały. Z tych przyczyn należy uznać, że zła kondycja finansowa oraz toczące się przed sądami powszechnymi postępowania związane z niewypłacalnością Spółki w żaden sposób nie mogą podważać dokonanej przez Sąd I instancji oceny legalności rozstrzygnięć podjętych w sprawie prowadzonej przed organami Państwowej Inspekcji Pracy.

Z powyższych względów, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, to na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało ją oddalić.