Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 843/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2021-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 par 1 lit c, art. 145 par 2 , art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 15(4) ust. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 374
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
article: art. 35
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi G. P. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M. z dnia [...] r., znak [...], II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego G. P. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] r. Wójt Gminy M. , po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, orzekł o wymeldowaniu G. P. (dalej powoływanego również jako: skarżący) z miejsca pobytu stałego tj. [...] [...] (dalej: lokal) .

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ administracji wskazał, że ze zgromadzonego w aktach materiału dowodowego wynika, iż G. P. nie przebywa w lokalu. Świadczy o tym fakt, że w momencie przeprowadzonej pierwszej kontroli meldunkowej, w dniu 12 czerwca 2020 r., mieszkanie było opuszczone, znajdowały się w nim pozostałości mebli po wyprowadzeniu się jego żony. Komenda Powiatowa Policji w S. w piśmie z dnia 1 lipca 2020 r. potwierdziła, iż G. P. nie mieszka w lokalu od czerwca 2019 roku oraz, że obecnie przebywa za granicą, gdzie koncentruje swoje centrum życiowe. Ponadto sam G. P. zeznał do protokołu, w dniu 13 sierpnia 2020 r., że ostatni raz w lokalu nocował 1,5 roku temu, a od 4 lat pracuje za granicą i do Polski przyjeżdża raz na pół roku, a wtedy to zatrzymuje się u matki W. P. w S. i, że obecnie swoje centrum życiowe koncentruje w [...], gdzie pracuje. Ponadto kurator Sądowy Sądu Rejonowego w S. M. Z. w swoim wywiadzie z dnia 8 września 2020 r. ustaliła w środowisku sąsiedzkim, głównie z sąsiadem spod nr [...], że G. P. wyprowadził się z lokalu i prawdopodobnie przebywa za granicą. W toku postępowania przeprowadzono też przesłuchanie matki G. P., tj. W. P. . W dniu 5 stycznia 2021 r. zeznała ona do protokołu, że syn pracuje za granicą i jak wraca do Polski to przebywa w przedmiotowym lokalu, płaci rachunki za wodę i światło, ma tam swoje rzeczy, ubrania, meble, dokumenty oraz dokonał remontu tego mieszkania.

W dniu 9 stycznia 2021 r. dokonano ponownej kontroli meldunkowej lokalu w wyniku czego stwierdzono faktyczną obecność G. P., uporządkowane mieszkanie, pościel, zapełnioną lodówkę i środki higieny osobistej, ale też zauważono, że na cztery pomieszczenia w lokalu tylko jedno z nich było ogrzewane elektrycznie za pomocą grzejnika elektrycznego pomimo, że w całym domu jest centrale ogrzewanie. Ponadto sam G. P. oświadczył wówczas, że ostatni raz nocował w lokalu przed 6 stycznia 2021 r. Organ nadmienił także, iż w celu potwierdzenia przebywania i nocowania skarżącego pod wskazanym adresem po kontroli meldunkowej, udano się na wywiad środowiskowy do pobliskiego sklepu, który znajduje się po drugiej stronie ulicy. W wyniku rozpytania osób znajdujących się w sklepie ekspedientki i klientki pracownice Urzędu Gminy ustaliły, że nikt nie widział, aby ktokolwiek po wyprowadzeniu się żony G. P. przebywał w tym lokalu, a tym bardziej nocował. Wszyscy natomiast potwierdzili, że G. P. przebywa za granicą gdzie prawdopodobnie pracuje.

Oceniając powyższe, organ przyjął przy orzekaniu, że wiedząc o ponownej kontroli meldunkowej, G. P. się przygotował, tj. uporządkował mieszkanie, zapełnił lodówkę, przywiózł pościel i środki higieny osobistej.

Celem poczynienia dodatkowych ustaleń Wójt wystąpił w dniu 11 stycznia 2021 r. z pismem do Związku Gmin [...] w C. i Przedsiębiorstwa Usług Wodnych i Sanitarnych Sp. z o.o. w N.. W ramach powyższych czynności organ zmierzał do stwierdzenia czy G. P. składał deklarację na odpady komunalne i dokonywał opłat za odbiór odpadów za rok 2019-2020 oraz czy wykazywał zużycie wody za rok 2019-2020.

Z pisma Przedsiębiorstwa Usług Wodnych i Sanitarnych Sp. z o.o. w N. z dnia 22 stycznia 2021 r. wynika, że G. P. w 2019 r. wykazywał pobór wody, a w roku 2020 brak było jej zużycia. Natomiast Związek Gmin [...] w C. w piśmie z dnia 23 lutego 2021 r. podał, że w 2020 roku nie odnotowano wpływu deklaracji złożonej przez G. P. na nieruchomość, a za 2019 roku stwierdzono nieuregulowane zobowiązania.

Wskazując na powyższe organ nie uznał za wiarygodne zeznań W. P. oświadczającej, że syn G. P. jak wraca z za granicy zawsze wraca do lokalu oraz oświadczenia jego brata, R. P., który oznajmił, iż w lokalu "zdarzało się bratu zostawać na noc".

Powyższe doprowadziło organ do wniosku, iż G. P. faktycznie nie przebywa w lokalu od dłuższego czasu, tj. nie nocuje i nie koncentruje w nim swojego centrum życiowego. Przy czym organ wskazał, że od 2016 roku posiada on status rezydenta w [...] i ma tam meldunek. Stwierdzono też, iż nie ma zgłoszonego wyjazdu za granicę ponad 6 miesięcy, podczas gdy taki obowiązek wynika z art. 36 ust. 2 ustawy 4 z dnia 24 kwietnia 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U z 2021 r. poz. 510).

Po opisaniu charakteru obowiązku meldunkowego organ uznał, że do faktycznego opuszczenia dotychczasowego mieszkania dochodzi wtedy, gdy lokator dobrowolnie rezygnuje z korzystania z niego i koncentruje swoje interesy życiowe w innym miejscu, co wykazało przeprowadzone postępowanie.

W ocenie organu utrzymanie zameldowania G. P. byłoby tożsame z tolerowaniem oczywistej fikcji meldunkowej.

Po doręczeniu powyższej decyzji, G. P., reprezentowany przez radcę prawnego, odwołał się od niej do Wojewody Z. (dalej: Wojewoda lub organ odwoławczy).

Organ odwoławczy, decyzją z [...] roku, nr [...], orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że przesłanka wymeldowania z pobytu stałego, o której mowa w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, wystąpi jeżeli osoba opuści takie miejsce bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Ustawodawca nie dookreślił jednak charakteru zawartego w tym przepisie pojęcia "opuszczenia miejsca stałego pobytu". Nie precyzuje on bowiem, czy "opuszczenie" winno mieć jakiś kwalifikowany charakter co do przyczyny, sposobu, czy też czasu jego trwania. Mając to na uwadze Wojewoda uznał, że sposób zakończenia postępowania w niniejszej sprawie zależy od ustalenia, czy G. P. opuścił lokal.

Uznano, że G. P. nie mieszka w lokalu a dowodem na to są zeznania G. P. z 13 sierpnia 2020r., certyfikat rejestracji jego pobytu w [...] nr [...]/21, pismo Kierownika Posterunku Policji w D. z 1 lipca 2020r., notatka służbowa z 9 stycznia 2021 r. oraz protokół z kontroli przedmiotowego lokalu z 12 czerwca 2020 roku. Zwrócono też uwagę, że w dniu 13 sierpnia 2020r. G. P. zeznał do protokołu, że od 4 lat pracuje za granicą i tam koncentruje swoje interesy życiowe, a do Polski przyjeżdża tylko raz na pół roku i wówczas mieszka u swojej matki w S. . Nadto oświadczył, że ostatni raz był w przedmiotowym lokalu 1,5 roku temu i że w tym lokalu zostały tylko "resztki" jego rzeczy.

W ocenie organu odwoławczego powyższe dowody bezspornie wskazują na to, że odwołujący się od wielu lat mieszka i skupia interesy życiowe poza granicami kraju.

Bez wpływu na to ustalenie ma fakt, że korzysta on z przedmiotowego lokalu, ma do niego dostęp i czasami w nim przebywa.

Zdaniem organu II instancji pobyty odwołującego się w przedmiotowym lokalu mają tylko charakter wizyty. Dowodem na to jest oświadczenie G. P. z 9 stycznia 2021r., że ostatni raz nocował on w lokalu w dniu 6 stycznia 2021 roku oraz notatka służbowa pracowników organu gminy z 9 stycznia 2021r. z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego wśród sąsiadów przedmiotowej posesji.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania, że G. P. tylko z uwagi na fakt pandemii nie może przyjeżdżać do Polski i dlatego nie jest widywany w przedmiotowym lokalu wyjaśniono, że stan epidemii istnieje dopiero od 2019 r. natomiast G. P. stale nie przebywa w tym lokalu już od 2016 r. Zauważono, że w tym czasie G. P. przyjeżdżał do kraju, jednak jego pobyty nie wskazywały na to, że przedmiotowy lokal stanowi miejsce jego pobytu stałego.

Końcowo Wojewoda doszedł do wniosku, że skoro skarżący od blisko 5 lat stale nie mieszka w lokalu i skupia swoje interesy życiowe w innym miejscu, to zasniała przesłanka opuszczenia przedmiotowego lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Tego ustalenia nie zmieni subiektywne przeświadczenie odwołującego się, że stale mieszka on w przedmiotowym lokalu, podczas gdy zebrane przez organ gminy dowody prowadzą do innego wniosku. W ocenie organu odwoławczego bez wpływu na wynik sprawy pozostaje też fakt, że odwołujący nie zamierza się wymeldować z przedmiotowego lokalu a także, iż zamierza on w przyszłości powrócić do tego lokalu i jego zdaniem właściciel lokalu faktycznie nie chce go niego wymeldować a postępowanie jest następstwem działań pełnomocnika, o których właściciel nie wie.

Pismem z 3 czerwca 2021 roku pełnomocnik G. P. wywiodła skargę od decyzji Wojewody zarzucając jej:

1. naruszenie prawa materialnego: art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie, co spowodowało utrzymanie decyzji organu I instancji,

2. nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności w sprawie i błędy w ustaleniach stanu faktycznego poprzez przyjęcie, iż G. P. nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym, dobrowolnie opuścił ten lokal i zachodzą przestanki do jego wymeldowania

Wskazując na powyższe pełnomocnik skarżącego zawnioskowała o uchylnie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, jak również o zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego.

Wniosła też o przeprowadzenie dowodu z:

1) Postanowienia Sądu Rejonowego w Stargardzie I Wydział Cywilny z dnia 21 maja 2021 r sygn. akt. I C 406/21, udzielającego G. P. zabezpieczenia poprzez zobowiązanie K. P. do zaprzestania naruszeń lokalu zajmowanego przez G. P. - na okoliczność zajmowania lokalu przez G. P. i uzyskania zabezpieczenia,

2. Oświadczenia matki G. P., W. K. : na okoliczność zajmowania lokalu przez G. P. i opieki nad lokalem pod jego nieobecność w kraju.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, iż G. P. rozwiódł się z żoną i znalazł pracę w [...], gdzie dobrze zarabia ale rzadko przyjeżdża do Polski, teraz z uwagi na pandemię i sytuację w [...], gdzie zamknięto granice z uwagi na wybuch wulkanów. Mieszkaniem pod jego nieobecność skarżącego zajmuje się matka oraz brat, którzy posiadają klucze do mieszkania i pełnomocnictwa notarialne do działania w jego imieniu.

Wskazała dodatkowo, że z uwagi na fakt, iż pod nieobecność G. P., K. P. (obecna małżonka L. P., tj. ojca skarżącego i jednocześnie właściciela lokalu), wymieniła zamki w lokalu, G. P. złożył zawiadomienie do Prokuratury w tym przedmiocie. Jednoczenie oświadczyła, iż G. P. szuka ochrony przed Sądem w zakresie naruszenia jego posiadania. Ponadto pełnomocnik skarżącego wywiodła, że K. P. nie poinformowała pracowników organu I instancji, iż wtargnęła do lokalu bez zgody G. P.. Lokal wyglądał wówczas na niezamieszkały, ponieważ właśnie wyprowadziła się żona G. P. pod jego nieobecność i zabrała rzeczy.

Końcowo pełnomocnik skarżącego oświadczyła, że skarżący nie ma woli opuszczenia tego lokalu i jest to jego miejsce stałego pobytu i zamieszkania w Polsce. Co do wywodzonego naruszenia posiadania wskazała, że K. P. zakładała łańcuchy na furtkę, które G. P. lub osoby opiekujące się lokalem musieli przecinać aby dostać się do lokalu. Wskazała też, że furtka ta prowadzi jedynie do lokalu G. P.. Natomiast to, że G. P. pracuje w [...] i przyjeżdża do rzadko Polski, nie zmienia faktu, iż nie zamierza opuścić lokalu gdyż jest to jego jedyne miejsce pobytu w Polsce.

W kolejnym piśmie, z 29 sierpnia 2021 r., pełnomocnik skarżącego obszernie przedstawiła swoje stanowisko co do prawidłowego rozumienia pojęcia meldunku oraz niekonstytucyjności niektórych regulacji ustawy o ewidencji ludności. Oświadczyła też, że G. P. pracował w [...] i nigdy nie było jego zamiarem opuszczenie miejsca pobytu stałego. Obecnie G. P. wrócił do Polski i z uwagi na stan zdrowia (przeszedł zawał) nie wiadomo kiedy i czy w ogóle wyjedzie do [...] .

Pismem z dnia 9 września 2021 r. roku pełnomocnik skarżącego wniosła o przeprowadzenie dowodu z karty informacyjnej i skierowania na oddział szpitalny na okoliczność wykazania, iż 25 sierpnia 2021 r. po wizji lokalnej w mieszkaniu, G. P. doznał [...] i trafił do szpitala z którego, wyszedł 31 sierpnia 2021 r. wraz ze skierowaniem na rehabilitację.

Oświadczyła dodatkowo, iż na [...] G. P. zamieszkuje w hotelu robotniczym stanowiącym własność pracodawcy, gdzie oprócz niego zamieszkuje jeszcze 9 pracowników. Nie jest to ani dom mieszkalny, ani wynajmowane prywatnie mieszkanie.

Ponadto G. P. nigdy nie zamierzał wyprowadzać się z lokalu który pomimo, iż nie jest formalnie wydzielonym samodzielnym lokalem mieszkalnym, posiada oddzielne liczniki wody, elektryczności, ogrzewania, osobne niezależne wejście, a opłaty za wywóz śmieci i nieczystości ponoszone są odrębnie.

Wreszcie pismem z dnia 12 października 2021 r., pełnomocnik skarżącego wniosła o przeprowadzenie dowodu z oświadczenia G. P. na okoliczność wykazania, iż przebywa on na terenie Polski i zamieszkuje w lokalu. Przedłożyła też wyrok Sądu Rejonowego w Stargardzie sygn. akt I C 406/21, który zapadł 7 października 2021 r. a w którym Sąd stwierdził, iż doszło do naruszenia posiadania G. P., a tym samym potwierdził, iż przebywa on i zamieszkuje w lokalu.

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 510 z późn. zm.), zgodnie z którym organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Stosownie zaś do art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Na pojęcie zamieszkiwania składają dwa elementy, tj. faktyczne przebywanie i zamiar. Opuszczenie miejsca pobytu stałego cechować musi zatem zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu niż miejsce pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3169/00, a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88). Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy czym pod terminem "zamiar", w przypadku opuszczenia miejsca pobytu, należy rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale także wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla jego oceny istotne będzie ustalenie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę wewnętrzną zainteresowanego pozostawania w danym lokalu.

Wobec powyższego przyjąć należy w ślad za ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych, iż przez opuszczenie lokalu rozumie się fizyczne nieprzebywanie w nim połączone z zamiarem opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem związków z dotychczasowym lokalem i skoncentrowaniem swoich interesów osobistych i majątkowych w nowym miejscu. Opuszczenie lokalu musi być oczywiste i trwałe. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby.

Natomiast rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia osoby, której dotyczy wniosek o wymeldowanie. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje bowiem nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy wykazujących to jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z 6 marca 2014 r., sygn. akt II OSK 2408/12).

W badanej sprawie rolą organów administracji w toczącym się postępowaniu było ustalenie przesłanek wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu zawartych w treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności. W szczególności oznaczało to potrzebę ustalenia przy pomocy dostępnych organowi dowodów czy G. P. fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym jest zameldowany na stałe, oraz czy zerwał więzi z miejscem zameldowania i skoncentrował swoje interesy osobiste i majątkowe w nowym miejscu. Przy czym, jak wskazano powyżej, owo nieprzebywanie w lokalu powinno wynikać z obiektywnie ocenianego zamiaru skarżącego, który zwykle przejawia się w zamiarze związania z innym miejscem pobytu i urządzenia w nim trwałego centrum życiowego.

Postępowanie zakończone skarżonymi decyzjami toczyło się w okresie przeszło 15 miesięcy, tj. od 9 marca 2020 roku (wpływ pisma K. P.) poprzez [...] r. (data wydania decyzji przez Wójta G. M.) i zakończyło się ostatecznie w dniu [...] r. decyzją Wojewody.

Organ I instancji w toku swoich czynności przeprowadził dwie kontrole meldunkowe w lokalu, przesłuchiwał świadków oraz pozyskiwał dokumenty mogące się przyczynić do weryfikacji zwykłych następstw zamieszkiwania w lokalu takich jak zużycie wody czy wywiązywanie się z obowiązków w zakresie gospodarki odpadami.

Ustalania poczynione w toku postępowania administracyjnego niewątpliwie dawały podstawy do przyjęcia przez organy, iż G. P. kilka lat temu podjął zatrudnienie za granicą ([...]) gdzie od 2016 roku posiada status rezydenta. Powyższe nie było zresztą kwestionowane przez samego skarżącego. Kluczowe znaczenie dla sprawy miało zatem stwierdzenie czy opuścił on lokal w sposób trwały i czy aktualnie koncentruje swoje interesy osobiste i majątkowe w nowym miejscu. Przy czym szczególnie, w kontekście czasu trwania postępowania, poczynione ustalenia powinny były uwzględniać ewentualne zmiany stanu faktycznego.

W ocenie Sądu przeprowadzona przez organ ocena materiału dowodowego nie może zostać uznana za prawidłową albowiem w jej toku pominięto, iż w okresie toku postępowania doszło do istotnych zmian, które nie zostały przez organ w prawidłowy sposób ocenione. Tym samym poczynione przez organy administracji ustalenia, będące podstawą rozstrzygania w sprawie, należy ocenić jako dokonane z naruszeniem art. 7, art. 77§1 i art. 80 k.p.a.

Zmiany powyższe obrazują w szczególności dwa protokoły z kontroli meldunkowej, w toku których doszło do ustalenia radykalnie odmiennego stanu lokalu. I tak, w dniu 12 czerwca 2020 r. organ przeprowadził w obecności K. P. czynności w lokalu, zajmowanym przez G. P.. Ustalono wówczas, na podstawie oględzin i udokumentowano fotograficznie, iż w lokalu pozostały przedmioty "po wyprowadzce żony G. P. i resztki mebli w pokojach. Odnotowano też wówczas oświadczenie K. P., iż G. P. przebywa za granicą, do lokalu nie przyjeżdża, nie odwiedza też ojca, a ostatni raz pokazał się w lokalu około roku temu. W ówczesnym stanie sprawy organ nie posiadał danych adresowych G. P. i zmierzał do ustanowenia dlań kuratora. Ostatecznie jednak w sierpniu 2020 r., po powzięciu wiedzy o toczącym postępowaniu, skarżący zgłosił wolę udziału w jego toku. W dniu 13 sierpnia 2020 r. zeznał on przed organem, iż o postępowaniu dowiedział się w sierpniu 2020 r., po odebraniu awizowanego listu. Wyjaśniał wówczas, iż w dniu 12 sierpnia przyjechał w odwiedziny do ojca, a także, że nie ma dostępu do mieszkania albowiem zostały w nim zmienione zamki. Nadmienił, iż pracuje od 4 lat za granicą i do Polski przyjeżdża raz na pół roku. Wówczas oświadczał także, iż ostatni raz był mieszkaniu ok. 1,5 roku temu. A przez ten okres, gdy przyjeżdżał na urlop, zatrzymywał się u matki, w S. . Oświadczał też jednak, iż będzie się starał o przywrócenie możliwości zamieszkania, a także, iż płaci wystawione na jego nazwisko, rachunki za światło i wodę. Jak wynika z treści protokołu zeznawał wówczas również, iż nie ma zamiaru sam się wymeldować z mieszkania choć obecnie swoje centrum życiowe koncentruje za granicą, gdzie pracuje.

Rozstrzygając w sprawie, w 2021 r., nie można było jednak nie dostrzegać, iż G. P., w piśmie z 21 grudnia 2020 roku oświadczył, że do mieszkania powrócił. Skarżący zawnioskował wówczas również o kontrolę meldunkową, która została przeprowadzona w lokalu w dniu 9 stycznia 2021 roku. Tym razem przebiegała ona w obecności G. P., a w jej toku ustalono, iż w mieszkaniu ogólnie panuje porządek, w lodówce znajduje się żywność, na łóżku znajduje się pościel, w łazience znajdują się rzeczy osobiste do pielęgnacji codziennej: płyny do mycia, szampon i itp. Odnotowano także oświadczenie G. P., że ostatni raz nocował w lokalu przed świętem Trzech Króli to jest przed 6 stycznia 2021 roku. Wreszcie odnotowano, iż spośród czterech zajmowanych przez skarżącego pomieszczeń tylko jedno jest ogrzewane eklektycznie, pomimo zainstalowania w lokalu centralnego ogrzewania.

W świetle innych dowodów zgromadzonych przez organ i opisanych w szczegółowo w jego decyzji, nie jest jednak jasne z jakiej przyczyny organ uznając za istotne spostrzeżenia co do sposobu ogrzewania lokalu czy co do nocowania w lokalu, mimo obecności skarżącego przy swoich czynnościach i jego deklaracji udziału w postępowaniu, nie podjął nawet próby wyjaśnienia przyczyn takiego stanu rzeczy. Nie wyjaśniono też jak należy rozumieć jego oświadczenie o powrocie do lokalu. Wyjaśnienia powyższych okoliczności nie mógł zastąpić wywiad środowiskowy w pobliskim sklepie czy też ocena wywiązywania się skarżącego z obowiązków w zakresie gospodarki odpadami. Powyższe dotyczyło bowiem ze swej natury stanu poprzedzającego deklarację "o powrocie do lokalu". Ponadto uzyskane w taki sposób informacje o tym, iż lokal pozostaje pusty "od czasu wyprowadzenia się żony", bez ustalenia kiedy takie zdarzenie miało miejsce, nie daje podstaw do poczynienia ustaleń co do okresu niezamieszkania lokalu.

W ocenie Sądu, skoro przy pierwszej kontroli meldunkowej organ stwierdził, że mieszkanie było opuszczone, to stwierdzenie po upływie kolejnego roku czasu, iż lokal został uporządkowany, są w nim oznaki zamieszkiwania a skarżący ma do niego swobodny dostęp, powinno było skutkować weryfikacją czy nie doszło do zmian w sposobie korzystania z lokalu. Natomiast brak adekwatnych ustaleń w tym zakresie czynni całkowicie dowolnym wniosek organu, iż "osoba się przygotowała, tj. uporządkowała mieszkanie, zapełniła lodówkę, przywiozła pościel i środki higieny osobistej". Również sposób ogrzewania lokalu oraz ograniczony czas w nim przebywania można z łatwością wyjaśnić wskazywanym w pismach skarżącego uszkodzeniem ogrzewania centralnego a także utrudnianiem dostępu do lokalu z uwagi na naruszenie jego posiadania.

Przy czym aktualnie, wobec przedstawienia przez pełnomocnika skarżącego orzeczeń sądu powszechnego nie można wykluczyć, iż zarówno stan mieszkania w czasie pierwszej kontroli jak i późniejsze rzadkie w nim przebywanie nie pozostawało bez związku z naruszeniem jego posiadania.

Sąd podkreśla, iż nawet jeśli przeprowadzone dowody dawały podstawy do przyjmowania, że lokal przez długie, choć nie stwierdzone jednoznacznie, okresy pozostawał niezamieszkały, to sam taki fakt nie dawał podstaw do wymeldowania skarżącego jeśli wiązało się to z jego wyjazdami do pracy za granicą gdzie jak twierdzi zamieszkiwał w hotelu robotniczym. Ponadto skoro skarżący oświadczał organowi, że "powrócił" do lokalu, to organ winien był powyższą okoliczność należycie zweryfikować nie zaś skupiać się na pozyskiwaniu wiedzy dotyczącej stanu wcześniejszego, który w przypadku potwierdzenia zamieszkiwania skarżącego w lokalu w dacie orzekania nie mógł być podstawą jego wymeldowania albowiem przesłanki opisane w art. 35 ustawy o ewidencji ludności muszą istnieć na datę orzekania przez organ meldunkowy.

Nie sposób też uznać za prawidłowe wniosków organu w zakresie braku znaczenia stanu epidemii związanego z COVID-19 czy ograniczeniami lotów związanych z opisywaną erupcją wulkanów na [...] dla weryfikacji aktualnego stanu korzystania z lokalu. Niewątpliwie z powyższymi zdarzeniami związane są liczne ograniczenia w podróżowaniu, które są szczególnie dolegliwe dla osób pracujących w krajach o charakterze wyspiarskim, takich jak [...]. Powyższe mogło mieć znacznie dla częstości pobytu skarżącego w lokalu w okresie toczącego się postępowania, czego organy administracji w ogóle nie rozważały ograniczać się do ogólnikowego stwierdzenia, że "stan epidemii istnieje dopiero od 2019 r. natomiast G. P. stale nie przebywa w tym lokalu już od 2016 r.". Podobnie organy w żaden sposób nie wyjaśniły z jakich przyczyn pominęły przy orzekaniu okoliczność ponoszenia przez skarżącego kosztów mediów w lokalu. Tego typu postępowania nie sposób uznać za typowe dla działań osoby trwale opuszczającej dotychczasowe miejsce zamieszkania. Nie jest wreszcie jasne z jakiej przyczyny, w świetle ujawnienia konfliktu pomiędzy wnioskodawczynią a G. P., organ uznał za wiarygodne ustalenia poczynione przy pierwszej przeprowadzonej w lokalu kontroli meldunkowej.

Na marginesie warto też zauważyć, iż mimo licznych dowodów zgromadzonych przez organ nie wyjaśniono czy pod adresem którego dotyczy postępowanie zamieszkiwały lub były zameldowane inne osoby. Tymczasem to w oparciu o wiedzę takich osób w pierwszej kolejności powinno się dokonywać ustaleń co do korzystania z lokalu i ewentualnych zmian w tym zakresie.

Za uzasadniony należy zatem uznać zarzut skargi, iż organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności w sprawie a wobec braku stosowanych wyjaśnień przyjmowanie, że w dacie orzekania o wymeldowaniu G. P. nie zamieszkiwał w lokalu albowiem dobrowolnie opuścił ten lokal jawią się jako niedowiedzione. Oceny tej nie może zmienić oświadczanie skarżącego z 13 sierpnia 2020 r., iż "jego centrum życiowe zlokalizowane jest na terenie [...]". Po pierwsze takie oświadczenie odnosi się do ówczesnego stanu i nie może być automatycznie przyjmowane dla daty orzekania skoro później skarżący oświadczał, iż do lokalu zamierza powrócić a końcowo dowodził swojego powrotu poddając się kontroli meldunkowej. Po wtóre organ nie wyjaśnił co skarżący rozumiał pod pojęciem "centrum życiowego" podczas gdy wobec innych składanych przezeń oświadczeń powyższe wymagało doprecyzowania.

Mając to na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi oraz koszty zastępstwa procesowego w łącznej wysokości 580 zł, orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.

Organ administracji w toku dalszego postępowania, mając na względzie powyższe, winien zweryfikować, czy w dacie orzekania istnieją okoliczności uzasadniające wydanie decyzji o wymeldowaniu, które obszernie opisano na wstępie rozważań.

Przywoływane wyżej orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).