Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1845/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, 134 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 1 lit. e
journal: Dz.U. 1945 nr 3 poz 13
law: Dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Agnieszka Miernik Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [....] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

I. Stan faktyczny

1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, związany wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 579/08, wyrokiem z 11 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1003/09 uchylił uprzednio wydaną w sprawie decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] maja 2007 r. nr [...]. W uzasadnieniu wskazał, że orzekające w sprawie organy administracji powinny zastosować pojęcie nieruchomości ziemskiej zgodnie z definicją zastosowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów z dnia 5 czerwca 2006r., sygn. akt I OPS 2/06.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewoda [...] decyzją z [...] lutego 2011 r. nr: [...] stwierdził, że zespół [...] oznaczony jako działki nr [...] położony w [...], gm [...], powiat [...] wchodzący w skład nieruchomości [..], stanowiący przed przejęciem na rzecz Skarbu Państwa własność E. L. - nie podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Od w/w decyzji Wojewody [...] odwołania wnieśli Województwo [...] oraz Gmina [...].

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Minister stwierdził, w uzasadnieniu że zgodnie z aktualnym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wykazanie związku funkcjonalnego zespołu [...] jest niezbędną przesłanką dla uznania, iż [...] nieruchomości ziemskiej przeszła na rzecz Państwa w myśl dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.).

Jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, zespół [...] w dacie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pełnił funkcję [...]. Nie był wykorzystywany do działalności w produkcji rolnej (co jest niezbędne do uznania go za nieruchomość ziemską), ani nie prowadzono z niego bezpośredniego zarządu doraźnymi pracami wykonywanymi w części gospodarczej (a więc nie występował tutaj w/w związek funkcjonalny).

Były właściciel nieruchomości nie zajmował się bezpośrednio administrowaniem i zarządzaniem nieruchomością ziemską. Miejscem skąd taki zarząd był prowadzony była rządcówka. Świadek A. L. zeznała, że właściciel – E. L. posiadał rządców urzędujących w budynku zwanym rządcówką, zlokalizowanym w części gospodarczej poza granicami zespołu [...]. Świadek R. L. zeznał, że były właściciel majątku w [...] nie zajmował się bezpośrednio prowadzeniem gospodarstwa rolnego, a w tym celu zatrudniał rządców. Również z protokołu w sprawie przejęcia na cele reformy rolnej sporządzonego w dniu [...] lutego 1945 r. wynika, że wraz z majątkiem [...] przejęta została murowana rządcówka. Ponadto w trakcie przeprowadzania dowodu z oględzin w terenie zespołu [...] ustalono, że po drugiej stronie ulicy [...] (wyznaczającej granice zespołu [..]) na osobnej parceli znajdują się [...]. Koresponduje to ze szkicem sporządzonym przez świadka R. L. w trakcie jego przesłuchania na którym umiejscowił położenie rządcówki względem [...].

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że nie występuje związek funkcjonalny pomiędzy zespołem [...] a resztą przejętej nieruchomości ziemskiej. Zespół [...] służył głównie celom [...]. Zatem Wojewoda [...] słusznie uznał, że nieruchomość ta nie podpadała pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

Minister uznał ponadto za bezzasadne zarzuty odwołujących się co do braku możliwości ustalenia tożsamości aktualnego na dzień wydania decyzji oznaczenia działek ewidencyjnych oraz naruszenia przepisów postępowania.

2. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. stała się przedmiotem skargi Województwa [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona zarzuciła naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 4 Kpa dające podstawę wznowienia postępowania;

- art. 80, 84 w zw. z art. 107 Kpa.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Wskazał, że w toku postępowania administracyjnego został pominięty pełnomocnik skarżącego tj. radca prawny G. P. Brak udziału pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym jest równoznaczny z pominięciem strony postępowania administracyjnego i uzasadnia wznowienie postępowania. Ponadto organ II instancji nie wyjaśnił jak interpretuje pojęcie związku funkcjonalnego jaki powinien łączyć nieruchomość rolną z częścią nieruchomości o przeznaczeniu [...], aby uznać, że całość stanowi nieruchomość ziemską w rozumieniu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Dodatkowo skarżący podniósł, iż w sytuacji gdy organ w toku postępowania zlecił ocenę biegłemu dotyczącą ustalenia oznaczenia aktualnych numerów ewidencyjnych działek odpowiadającym dawnym parcelom katastralnym to nie powinien w uzasadnieniu ograniczyć się do powołania się na konkluzję zawartą w opinii biegłego, lecz był obowiązany sprawdzić na jakich przesłankach biegły swoją konkluzję oparł i skontrolować prawidłowość rozumowania biegłego. Błędne dokonanie pomiarów przez geodetę miałoby bowiem istotny wpływ na wynik postępowania.

3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odnosząc się do zarzutu pominięcia pełnomocnika Województwa [...] wskazał, że radca prawny G. P. został ustanowiony pełnomocnikiem Województwa [...] na mocy pełnomocnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r. Pełnomocnictwo to zostało załączone do pisma z dnia [..] marca 2011 r. będącego odwołaniem Województwa od decyzji Wojewody [...] z dnia [....] lutego 2011 r. Przy czym z akt sprawy wynika, ze w/w pełnomocnikowi zostało doręczone pismo z dnia [...] marca 2011 r. o przekazaniu odwołania Województwa [..] wraz z aktami sprawy oraz decyzja Ministra i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2013 r. (wysłana w dniu [...] lipca 2013 r.). Wprawdzie w toku postępowania odwoławczego kierowano pisma o przedłużeniu terminu do rozpoznania sprawy bezpośrednio do skarżącego z pominięciem pełnomocnika, jednakże pisma te nie miały wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, a jak można wnioskować z treści skargi ostatecznie i tak trafiły do radcy prawnego G. P., który jest pracownikiem Urzędu [...] Województwa [...].

4. Uczestnik postępowania J. L. wniósł o oddalenie skargi.

II. Uzasadnienie prawne

Skarga jest całkowicie nieuzasadniona.

1. Wiążące w sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OSK 579/08 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1003/09 wskazują jednoznacznie, że nie istniał związek funkcjonalny pomiędzy wpisanym do rejestru obiektów zabytkowych zespołem [...] a gospodarstwem rolnym. Dlatego też prawidłowo organy obu instancji na podstawie jednoznacznego materiału dowodowego uznały, że zespół [...], nie podpadał pod działanie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej.

2. W tym kontekście należy wskazać, że istotą sprawy jest potwierdzenie stanu zgodnego z prawem i niejako naprawienie niesprawiedliwości dziejowej wyrządzonej prawowitym właścicielom majątku, którego posiadanie zostało bezprawnie przejęte. Dlatego też powstaje pytanie czy zarzucane w skardze naruszenia prawa procesowego miały wpływ na wynik postępowania. Odnosząc się do zarzutu nieskierowania decyzji do pełnomocnika uczestnika – Województwa [...], wskazać należy, że nie można absolutnie mówić o pozbawieniu strony udziału w postępowaniu. Województwo uczestniczyło w każdym stadium postępowania, wniosło odwołanie i skargę do sądu administracyjnego. Nie było więc pozbawione obrony swoich praw.

3. Odnosząc się do zarzutu skarżącego o pominięciu w toku postępowania administracyjnego pełnomocnika skarżącego Województwa [...], tj. radcy prawnego G. P. zauważyć należy, że adres pełnomocnika i strony był taki sam. W tych okolicznościach uznać należy, iż wiedzę o toku postępowania w sprawie, w tym o wydaniu zaskarżonej decyzji, równocześnie ze skarżącym uzyskał także pełnomocnik skarżącego, będący pracownikiem Urzędu [...] Województwa [...]. Zatem w realiach przedmiotowej sprawy powyższe naruszenie nie miało jakiegokolwiek wpływu na wynik postępowania i nie spowodowało to dla strony żadnych negatywnych skutków. Inna sytuacja byłaby, kiedy adres pełnomocnika byłby inny niż adres strony. Zresztą organ i tak doręczył później decyzję pełnomocnikowi.

4. Powyższe okoliczności czynią zarzuty skargi nieusprawiedliwionymi, a co za tym idzie decyzje wydane w sprawie przez organ I i II instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani procesowego, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym stosownie do przysługujących sądowi administracyjnemu kompetencji sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.