Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 862/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skarg E.O., M.R., T.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań oddala skargi


UZASADNIENIE

Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 156, art. 157 § 1 i 2, i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 23; zwanej dalej "k.p.a.") utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...],23-27/2017.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że decyzją z dnia [...] czerwca 2010 roku Nr [...] Wójt Gminy B. określił - na rzecz Spólki A - środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji polegającej na budowie dwóch elektrowni wiatrowych o mocy [...] kW każda na wieżach do [...] m, promieniu wirnika [...] m i maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej [...] dB w miejscowości Z., gm. B. na działce nr ewid.[...], [...] oraz [...] (zjazd z drogi) położonych w miejscowości Z., gm. B.. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna.

Wnioskami z dnia [...] września 2013 r. o tożsamej treści o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wystąpili: E. O., H. i J. I., W. G., I. i W. B., D. P. oraz M. i T. R.. Wydanej decyzji zarzucono rażące naruszenie prawa, tj.:

1) § 2 Załącznika - Tabela nr 1 Lp. 3b do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2007 Nr 120, poz. 826, w dalszej części powoływanego jako rozporządzenie) poprzez ustalenie w decyzji maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny jako wartości nieprzekraczającej [...] dB w miejscowości Z., gm. B., na działkach o nr ewid.[...], [...] oraz [...], podczas gdy dla omawianych terenów stanowiących tereny zabudowy zagrodowej rozporządzenie przewiduje dopuszczalny poziom hałasu w przedziale od 45 dB (pora nocna) do 55 dB (dzień),

2) art. 3 ust. 1 pkt 8 lit a), art. 63 ust.l, art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. Nr 199 poz. 1227, zwanej dalej "u.u.i.ś.") poprzez pominięcie w wydanej decyzji oceny oddziaływania na środowisko wskazanej w sporządzonym na potrzeby postępowania "Raporcie oddziaływania na środowisko elektrowni wiatrowej w miejscowości Z." sporządzonym przez mgr inż. H. S. w lutym 2010 r. (w dalszej części powoływanym jako Raport), gdzie wskazano na podstawie tabeli nr 1 zamieszczonej w rozporządzeniu, iż tereny w odległości 230 m od lokalizacji wiatraków można zakwalifikować do grupy 3.b. (Tabela nr 1) jako tereny zabudowy zagrodowej oraz że dla tego typu terenów rozporządzenie określa dopuszczalny poziom hałasu dla pory dziennej 55 dB a dla pory nocnej 45 dB, jak również pominięcie w decyzji wskazania raportu, iż dane producenta planowanych do zainstalowania elektrowni przewidują emisję hałasu do 80 dB, a zatem powodują przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu w obszarze analizowanym,

3) art. 77 ust. 2 pkt 2 i art. 77 ust. 3 i 4 pkt 1 u.u.i.ś. poprzez oparcie decyzji na postanowieniu z dnia [...].06.2010 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., [...] który uzgodnił w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie dwóch wolnostojących elektrowni wiatrowych z elementami towarzyszącymi na działkach o nr ewid.[...], [...] oraz [...] i określił prowadzenie eksploatacji turbin o maksymalnej mocy akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającej [...] dB, podczas gdy przepisy zarówno rozporządzenia jak i Raportu, determinowały dokonanie uzgodnienia przez RDOŚ na zgoła odmiennych warunkach, tj. w oparciu dopuszczalny poziom hałasu w przedziale od 45 dB (pora nocna) do 55 dB (dzień),

4) art. 80 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., poprzez pominięcie w decyzji warunków uzgodnienia dokonanego postanowieniem z dnia [...].06.2010 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P., [...], określającego maksymalną moc akustyczną pojedynczej turbiny jako nieprzekraczającą [...] dB, podczas gdy decyzja przewiduje nieprzekraczalną moc akustyczną pojedynczej turbiny nieprzekraczającą [...] dB,

5) art. 82 ust. 3 u.u.i.ś. poprzez brak załącznika do decyzji charakterystyki przedsięwzięcia, który to element jako prawo kształtujący warunkuje ważność decyzji środowiskowej,

6) art. 5, art. 29 i art. 33 w zw. z art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. , poprzez uniemożliwienie wzięcia prawidłowego udziału w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, w tym złożenia uwag i wniosków przez wnioskodawców.

Ponadto w treści uzasadnienia wnioskodawcy wskazali, że w treści decyzji ustalono (pkt 1, drugi akapit), iż projektowana inwestycja służyć będzie jako instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości każdego wiatraka [...] m, co nijak ma się do ustalonej wcześniej wysokości masztu do [...] m, średnicy łopaty wynoszącej 28 m oraz całkowitej wysokości każdej z turbin nieprzekraczającej [...] m n.p.t. (przy maksymalnie wzniesionym skrzydle).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji Wójta Gminy B. .

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po ponownym rozpatrzeniu ww. sprawy postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. utrzymało w mocy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r.

Wyrokiem z dnia 9 października 2014 r., sygn. akt IV SA/Po 532/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2014 r, Nr [...]

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2015 r., Nr [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 156 § 1 i 2 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poinformowało strony postępowania o wszczęciu na wniosek H. I., J. I., M. R. , T. R., E. O., W. G., I. B., W. B. i D. P. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy B.

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], nr [...] umorzyło postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy B. wskazując, że wnioskujący o stwierdzenie nieważności decyzji nie posiadają interesu prawnego do uczestniczenia w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją Wójta.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r. Minister Administracji i Cyfryzacji wyznaczył Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. do załatwienia sprawy z wniosku i wskazał, że postanowieniem prezesa Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2015 r. wyłączono członków tegoż Kolegium od udziału w postępowaniu. Z uwagi na fakt wyłączenia członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego, niemożliwe jest powołanie składu orzekającego wymaganego przepisami prawa.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 844/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], Nr [...]

Decyzją z dnia [...] października 2016 r., [...] - [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy B. .

Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ww. decyzję w całości i sprawę przekazało Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem W. G., J. G. oraz S. G. oraz odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]

Wydając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Kolegium stwierdziło, że z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, której należy chronić nawet kosztem obalenia decyzji ostatecznej. W ocenie Kolegium w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły w niej przesłanki stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a.

W ocenie Kolegium decyzja wydana została przez Wójta Gminy B. , którego kompetencja do wydania przedmiotowej decyzji wynikała z art. 75 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś.. W przedmiotowej sprawie Wójt Gminy B. posiadał właściwość rzeczową, miejscową, instancyjną i funkcjonalną. Podstawą materialno prawną wydanej decyzji były przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm.) i rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r. Nr 257, poz. 2573 ze zm.). Badana decyzja nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną i nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Co więcej decyzja nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą, a także nie zawiera również wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni, w ocenie organu odwoławczego powołana decyzja nie została również wydana z rażącym naruszeniem prawa uregulowanym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Kolegium wyjaśniło, że w toku toczącego się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zmarł jeden z wnioskodawców postępowania W. G.. Kolegium podjęło działania służące ustaleniu spadkobierców zmarłego W. G.. Kolegium ustaliło, że spadkobiercami zmarłego W. G. są A. T. B., A. G., D. G., J. G. i S. G.. Dalej Kolegium wyjaśniło, że do ww. spadkobierców o wyjaśnienie czy podtrzymują wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy. Kolegium nie otrzymało jednak odpowiedzi od żadnego ze spadkobierców i w konsekwencji przyjęło żaden ze spadkobierców nie podtrzymuje wniosku zmarłego W. G. i w tym zakresie postępowanie należało umorzyć na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Dokonując oceny zasadności wniosku o stwierdzenie nieważności Kolegium stwierdziło, trzy pierwsze przywołane we wniosku o stwierdzenie nieważności zarzuty odnoszą się do ustaleń faktycznych postępowania zakończonego decyzją Wójta Gminy . Zarzut błędu w ustaleniach faktycznych można było powołać w postępowaniu zwykłym.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia w decyzji warunków uzgodnienia dokonanego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. Kolegium stwierdziło, ze powołane przez wnioskodawców uzgodnienie było drugim uzgodnieniem w przedmiotowej sprawie. Wydane ono zostało w związku z błędnie wyliczoną analizą akustyczną zamieszczoną w raporcie oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Wbrew temu co wskazali wnioskodawcy w powołanym postanowieniu z [...] czerwca 2010 r. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. określono w punkcie 1 maksymalną moc akustycznej pojedynczej turbiny nieprzekraczającą [...] dB. Wskazane uzgodnienie znalazło odzwierciedlenie w treści decyzji środowiskowej z [...] czerwca 2010 r. Dalej Kolegium zaznaczyło, że jako załącznik do objętej postępowaniem nieważnościowym decyzji został dołączony opracowany dla objętej nią inwestycji raport oddziaływania na środowisko z lutego 2010 r. r., opatrzony pieczęcią organu wydającego decyzję i informacją, że stanowi załącznik do decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Nr [...]. Powyższe w ocenie Kolegium stanowi uchybienie, które mogłoby spowodować wzruszenie decyzji nieostatecznej w postępowaniu zwykłym. W postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej powołane naruszenie nie miało jednak przymiotu rażącego.

Analizując treści znajdującego się w aktach sprawy Raportu Kolegium wskazało, że w punkcie 6 Raportu określono sposób korzystania ze środowiska na terenie objętym inwestycją. W opracowaniu tym uwzględniono fazę budowy, eksploatacji i likwidacji przedsięwzięcia. Co więcej charakterystykę przedsięwzięcia zawarto w punkcie 4.2. Raportu zatytułowanym Opis inwestycji. Kolegium uznało, że raport zawiera informacje bardziej szczegółowe niż charakterystyka przedsięwzięcia. Informacje które powinny znaleźć się w karcie informacyjnej zawarte zostały w raporcie. Skoro zatem raport zawiera te elementy, które powinna zawierać charakterystyka przedsięwzięcia zaś brak jest przepisu prawnego regulującego jej treść, to Kolegium uznało, że załączenie do decyzji raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zamiast charakterystyki przedsięwzięcia nie może stanowić podstawy dla wzruszenia ostatecznej decyzji.

Dalej Kolegium stwierdziło, że ogłoszeniem z [...] października 2009 r. Wójt Gminy podał do publicznej wiadomości, że prowadzone jest postępowanie w sprawie wydania dla Spólki A decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Kolegium powyższe ogłoszenie było przedwczesne, a tym samym powinno zostać ponowione po uzyskaniu w sprawie wszystkich dokumentów - po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, uzyskaniu uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz opinii Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Kolegium wskazało, że przed upływem terminu podanego w przytoczonym ogłoszeniu Wójt Gminy B. k zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. oraz Powiatowej Stacji Sanitarno - Epidemiologicznej w K. z prośbą o wydanie opinii o potrzebie przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Dnia [...] listopada 2009 r. wpłynęła do Urzędu Gminy w B. opinia działającego z upoważnienia Starosty [...] Naczelnika Wydziału Ochrony Środowiska, Rolnictwa i Leśnictwa o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Dnia [...] listopada 2009 r. wpłynęła do Urzędu Gminy w B. opinia państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia. Z powyższego wynika, że powołane opinie wpłynęły w terminie otwartym dla społeczeństwa do zapoznania się z materiałem przedmiotowej sprawy. Tym samym społeczeństwo poinformowane zostało, że w przedmiotowej sprawie przeprowadzana będzie ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Powyższe uchybienie Wójta gminy B. przy wydaniu przedmiotowej decyzji nie miało charakteru rażącego.

Podnoszona przez wnioskodawców okoliczność uniemożliwienia im wzięcia prawidłowego udziału w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, w tym złożenia uwag i wniosków, może być badane jedynie w kontekście podstawy wznowieniowej a nie zaś w postępowaniu nieważnościowym.

Dalej Kolegium wskazało, że w uzgodnieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. wskazuje się wartość [...] m jako promień wirnika. Natomiast w treści weryfikowanej decyzji wskazano w punkcie 1 m. in. "średnicy wirnika - skrzydeł [...] m" i dalej "natomiast łopaty o promieniu wirnika [...] m". Z kolei w uzasadnieniu decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności organ wyraźnie powołuje wartość [...] m jako promień wirnika. Wskazać należy, że organ I instancji określając w decyzji promień wirnika zamiennie określa go jako skrzydło wirnika lub łopata wirnika. Jednakże w ocenie zespołu orzekającego tut. Kolegium wskazane naruszenie nie ma charakteru rażącego z uwagi na fakt, że na całkowitą wysokość wiatraka wpływa wyłącznie promień wirnika. Z kolei odnosząc się do kwestii całkowitej wysokości wiatraka za pomyłkę pisarską uznać należy zapis w punkcie 1 decyzji w części dotyczącej treści "Projektowana inwestycja służyć będzie jako instalacje wykorzystujące siłę wiatru do produkcji energii o całkowitej wysokości każdego wiatraka [...] m" skoro dalej wskazano, że "Wysokość masztu będzie wynosić do [...] m, natomiast łopaty o promieniu wirnika [...] m, całkowita wysokość każdej z turbin nie przekroczy [...] m n.p.t. (przy maksymalnie wzniesionym skrzydle)". W ocenie zespołu orzekającego tut. Kolegium z samych obliczeń matematycznych wynika: wysokość masztu [...] m + łopata o promieniu wirnika [...] m = całkowita wysokość każdej z turbin [...] m (przy maksymalnie wzniesionym skrzydle). Zatem określenie całkowitej wysokości każdej z turbin jako nieprzekraczającej [...] m.n.p.t. jest zgodne z uzgodnieniem organu współdziałającego tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w P. oraz treścią Raportu stanowiącym załącznik do wydanej decyzji. W Kolegium sam fakt wydania przez Wójta Gminy B. decyzji o warunkach zabudowy nr [...], znak [...] z dnia [...].12.2010 r. o parametrach inwestycji sprzecznych z warunkami realizacji inwestycji określonymi w treści decyzji środowiskowej nie może stanowić uzasadnienia dla uznania, że decyzja środowiskowa rażąco narusza prawo, a ocena prawidłowości decyzji o warunkach zabudowy nie może być oceniana w niniejszym postępowaniu.

Jednobrzmiące skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego złożyła E. O., M. R. oraz T. R..

W skargach zarzucono decyzji Kolegium naruszenie:

- art. 153 p.p.s.a. poprzez pobieżną analizę przedstawionych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2016 r. (sygn. akt: IV SA/Po 844/15) wniosków i argumentów co do dalszego prowadzenia sprawy leżących u podstaw rozstrzygnięcia w przedmiocie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...], nr [...], jak również wniosków i argumentów zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2014 r. (sygn. akt: IV SA/Po 96/14), przez co naruszona została wyrażona w ww. przepisie zasada związania organu administracji publicznej oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego;

- art. 12 § 1 k.p.a. poprzez pobieżny i niewnikliwy sposób prowadzenia postępowania, bez uwzględniania okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wniosków i argumentów zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2016 r. (sygn. akt: IV SA/Po 844/14) i wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 marca 2014 r. (sygn. akt: IV SA/Po 96/14), co prowadzi do przewlekłości przedmiotowego postępowania administracyjnego;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. wydanej w sprawie o sygn. akt: [...], pomimo iż przedmiotowa decyzja obarczona była wadami, które uzasadniały orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem skarżących;

- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i § 2 oraz 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i oceny zgromadzonego w sprawie materiału, pomimo zawarcia w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 3 lutego 2016 r. (sygn. akt: IV SA/Po 844/15) zobowiązania do ustalenia przez organ, jaki jest faktyczny obszar oddziaływania akustycznego przedmiotowej inwestycji, skutkujące:

a) brakiem dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu (a w związku z tym pominięciem przy wydawaniu Decyzji) dokumentu w postaci Raportu Najwyższej Izby Kontroli w sprawie lokalizacji i budowie lądowych farm wiatrowych Nr ewid. 131/2014/P/13/189/LWR o którego załączenie do akt postępowania skarżący wnosili w piśmie z dnia [...] marca 2015 r., w celu przeprowadzenia dowodu na okoliczność wyraźnego oddziaływania akustycznego turbin wiatrowych na działki położone w miejscowości Z. Gminie B. stanowiące własność Skarżącej (zał. 1; s. 27), występowania innych efektów oddziaływania turbin wiatrowych na nieruchomości Skarżącej, w postaci efektu stroboskopowego, które to oddziaływanie zostało pominięte przy wydaniu Decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach,

b) brakiem zwrócenia się na wniosek strony do Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w P. celem udostępnienia raportu WIOŚ z kontroli poziomu hałasu emitowanego do środowiska przez elektrownie wiatrowe w Z. , których dotyczy przedmiotowe postępowanie, które to dokumenty przedstawiają wyniki badań rozprzestrzeniania się hałasu emitowanego przez elektrownie wiatrowe w Z. oraz oddziaływania m. in. na nieruchomości Strony poprzez tzw. efekt migotania cienia (efekt stroboskopowy) wywoływanego przez łopaty turbin wiatrowych, w wyniku czego Organ nie przeprowadził wnioskowanego przez Skarżącą dowodu i nie dokonał należytej oceny rzeczywistego poziomu hałasu emitowanego przez elektrownie wiatrowe w m. Z. Gm. B. na działki stanowiące własność Strony oraz nie dokonał właściwej oceny możliwości przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu w środowisku - zwłaszcza z uwzględnieniem pory nocnej oraz zmian w sile natężenia wiatru;

c) dokonaniem przez organ ustaleń faktycznych dotyczących sprawy z pominięciem wnioskowanych przez Skarżącą dowodów z dokumentów bez wyraźnego wskazania przyczyn ich pominięcia, wskazując jedynie nieprawidłowo, że takie ustalenia faktyczne stanowią przedmiot badania w ramach trybu zwykłego, co jest niezgodne z prawdą;

d) wydaniem decyzji w oparciu o raporty i załączone do nich mapy oraz "wyliczenia" przygotowane przez Inwestora (które nie mogą zastąpić rzeczywistych pomiarów hałasu), w stosunku do których Skarżąca od początku wskazywali na nierzetelność opracowania oraz na dokonywane w nich zmiany;

e) uznaniem przez organ, że wartość [...] dB wskazana w decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] czerwca 2010 r. jako maksymalna moc akustyczna pojedynczej turbiny nie ma wpływu na kwestie dotyczące dopuszczalnego poziomu hałasu w sytuacji, gdy organ sam wskazał, że nieruchomości stanowiące własność stron stanowią tereny zabudowy zagrodowej, dla których dopuszczalne wartości stanowią odpowiednio 45 i 55 dB w porze nocnej oraz dziennej co w efekcie doprowadziło do przedwczesnego i tym samym nieuprawnionego stwierdzenia, że w sprawie nie zachodzi przesłanka pozwalająca na stwierdzenie nieważności postępowania ze względu na rażące naruszenie prawa.

Skarżący wnieśli o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt: [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt: [...], a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargi Kolegium wniosło o ich oddalenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, ze niniejsza sprawa była już dwukrotnie rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

W wyroku z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 532/14 Sąd stwierdził, że brak interesu skarżących nie był oczywisty i wymagał podjęcia postępowania. Dla ustalenia stron postępowania w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, innych niż wnioskodawca (podmiot planujący podjęcie realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 73 ust. 1 u.u.i.ś.), konieczne jest zatem prawidłowe ustalenie terenu objętego oddziaływaniem planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Podstawowym kryterium decydującym o uznaniu za stronę właściciela nieruchomości zlokalizowanej w pobliżu planowanej inwestycji jest stwierdzenie, że na ową nieruchomość rozciąga się oddziaływanie planowanego przedsięwzięcia. Uwzględniając zatem specyfikę inwestycji, krąg stron postępowania w niniejszej sprawie winien być wyznaczony w oparciu o jej środowiskowy i technologiczny charakter, a nadto inne czynniki, które wpływać mogą na zakres przestrzenny oddziaływania, w szczególności oddziaływania szkodliwego bądź uciążliwego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ powinien wszcząć postępowanie, w którym, po przeprowadzeniu stosownego postępowania, ustali jaki jest faktycznie obszar oddziaływania akustycznego, co pozwoli mu następnie rozstrzygnąć czy skarżący posiadają czy tez nie interes prawny niezbędny do zainicjowania postępowania nieważnościowego. W zależności od poczynionych ustaleń organ wyda stosowna decyzję.

Z kolei w wyroku z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 844/15 Sąd stwierdził, że odniesienie się przez Kolegium do dopuszczalnych norm jako do kryterium legitymacji wnioskodawców stoi w ewidentnej sprzeczności z treścią wyroku WSA w Poznaniu w sprawie IV SA/Po 532/14 gdzie przesądzono, że mieszczące się w granicach obowiązujących norm oddziaływanie inwestycji na sąsiednie nieruchomości nie może wykluczać udziału właścicieli tych nieruchomości w toczącym się w tym przedmiocie postępowaniu. Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji publicznej obowiązany był ściśle dostosować się do zaleceń zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA w Poznaniu w sprawie IV SA/Po 532/14, a następnie poddać wnikliwej analizie i ocenie cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zwłaszcza w kontekście wszystkich podnoszonych przez skarżących zarzutów. Obowiązkiem organu było też wyczerpujące uzasadnienie orzeczenia wyjaśniające wątpliwości w sprawie z uwzględnieniem wymagań wynikających z art. 107 § 3 k.p.a. Nadto – wobec śmierci jednego z wnioskodawców: W. G. w dniu [...] września 2015 r. – rzeczą organu było ustalenie kręgu jego następców prawnych mogących brać udział w dalszym postępowaniu.

Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; zwanej dalej "p.p.s.a.") ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Jednocześnie zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach ustawie przewidzianych także inne osoby.

Związanie organu administracji oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z poglądem wyrażonym w prawomocnym orzeczeniu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Natomiast moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że organy administracji muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana. Oznacza to zatem zakaz formułowania nowych ocen prawnych sprzecznych z dotychczasowym stanowiskiem sądu (por. Dauter Bogusław, Gruszczyński Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz do art. 170, Lex 2016; wyroki NSA z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 306/10, z dnia 10 lutego 2011 r. sygn. akt I OSK 1241/10 oraz z dnia 7 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1865/11; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy w pierwszej kolejności sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji ( por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 729/10; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym zarówno Sąd rozpoznający niniejszą skargę jak i organy administracji orzekające w niniejszej sprawie związane były stanowiskiem wyrażonym w wyrokach z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 532/14 oraz z dnia 3 lutego 2016 r. sygn. akt IV SA/Po 844/15.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem ewentualnego naruszenia art. 153 p.p.s.a. Sąd stwierdza, że Kolegium w pełni podporządkowało się ocenie prawnej i zaleceniom co do dalszego postępowania wyrażonym w ww. wyrokach, a zarzuty podniesione w skargach w tym zakresie Sad ocenił jako niezasadne. Przede wszystkim wskazać należy, ze Kolegium prawidłowo ustaliło krąg stron postępowania, uwzględniając stanowisko wyrażone przez Sąd w ww. wyrokach. Kwestia legitymacji procesowej osób noszących o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy została uzasadniona przez Kolegium z zachowaniem wymogów wynikających z art. 107 § 3 k.p.a.

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie stanowiska Kolegium co do braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Sąd w pełni podzielił stanowisko Kolegium, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W pierwszej Kolejności wskazać trzeba, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 k.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Podstawę stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy stanowił art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który przewiduje, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie panuje niebudzący wątpliwości pogląd, że rażące naruszenie musi być oczywiste, a zatem polegać na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a skutki wywołane przez decyzję uznaną za rażąco naruszającą prawo musiałyby być nie do zaakceptowania z punku widzenia wymagań praworządności. Powołanie się na rażące naruszenie prawa, może dotyczyć tylko sytuacji wyjątkowych, gdzie takie naruszenie jest oczywiste i nie wynika z błędnej czy niejednolitej interpretacji przepisów (por. wyroki NSA z dnia 9 lutego 2012 r., II OSK 1280/11 z dnia 18 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 878/10, z dnia 27 sierpnia 2015 r. sygn. akt II OSK 2375/13 oraz z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt II OSK 444/14; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu tego przepisu decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 1954/13).

Takiego charakteru nie mają w ocenie Sądu uchybienia wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy co zostało prawidłowo ocenione przez Kolegium. O ile Skarżący trafnie dostrzegają, iż decyzja Wójta Gminy dotknięta jest pewnymi wadami, to uchybienia te zdaniem Sądu nie mogą być kwalifikowane jako rażące naruszenie prawa, a konsekwencji nie mogły też doprowadzić do wyeliminowania decyzji Wójta Gminy w trybie nadzwyczajnym.

Pierwsze z trzech zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności dążyły do zwalczenia przyjętego przez Wójta Gminy stanu faktycznego sprawy. Jak trafnie uznało Kolegium okoliczności te można było powołać w postępowaniu zwykłym, czego strony nie uczyniły. W postępowaniu nadzwyczajnym jakim jest postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej rozważenia wymaga czy dokonane uchybienie doprowadziło do rażącego naruszenia prawa. W ocenie Sądu prawidłowo uznało, że okoliczności wskazane w pkt 1-3 wniosków o stwierdzenie nieważności nie mogą być rozpatrywane w kategorii rażącego naruszenia prawa.

Odnosząc się do okoliczności niezałączenia do decyzji charakterystyki przedsięwzięcia, Sąd również podzielił stanowisko Kolegium, iż uchybienie to nie miało charakteru rażącego naruszenia prawa. Rację mają skarżący, iż zgodnie z art. 82 ust. 3 u.u.i.ś. charakterystyka przedsięwzięcia stanowi załącznik decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a decyzja Wójta Gminy załącznika w postaci charakterystyki przedsięwzięcia nie zawierała. Wskazać jednak trzeba, że załącznik do decyzji Wójta Gminy stanowił sporządzony w sprawie raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać opis planowanego przedsięwzięcia, a w szczególności charakterystykę całego przedsięwzięcia i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i eksploatacji lub użytkowania. W pkt. 4.2. raportu zawarto opis przedsięwzięcia, a ponadto w pkt 5 raportu zawarto opis stanu środowiska - inwentaryzacja istniejących warunków ekologicznych, w pkt 6 opis sposobu korzystania ze środowiska, w pkt 7 opis potencjalnie znaczących oddziaływań planowanego przedsięwzięcia w pkt 8 określenie wpływu przedsięwzięcia na zdrowie ludzi i środowisko, a w pkt 9 zalecenia dla zminimalizowania szkód w środowisku. Zdaniem Sądu Kolegium prawidłowo uznało, że skoro raport zawiera ww. elementy, które powinna zawierać charakterystyka przedsięwzięcia, to stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenie art. 83 ust. 2 u.u.i.ś. nie może być rozpatrywane w kategoriach rażącego naruszenia prawa.

Prawidłowa była również ocena Kolegium dotycząca podniesionej we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy okoliczności naruszenia art. 5, art. 29 i art. 33 w zw. z art. 79 ust. 1 u.u.i.ś. Zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 7 u.u.i.ś. przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy w dniu [...] października 2009 r. podał do publicznej wiadomości, że prowadzone jest postępowanie w sprawie wydania dla Spółki A decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a ponadto wskazał, że zainteresowani mogą składać uwagi i wnioski w sprawie w terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości oraz wskazano miejsce udostępnienia dokumentów. Ogłoszenie to zostało wywieszone w Urzędzie Gminy w B. oraz w sołectwie Z. w dniach od [...] października 2009 r. do [...] listopada 2009 r. Wprawdzie Skarżący trafnie dostrzegli, że w dniu podania do publicznej wiadomości informacji o możliwości składania uwag i wniosków w sprawie Wójt gminy nie dysponował kompletną dokumentacją, bowiem opinia Starosty wpłynęła do organu w dniu [...] listopada 2009 r. , a opinia Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. w dniu [...] listopada 2009 r., to trafnie Kolegium uznało, że skoro dokumenty te wpłynęły w terminie, w którym społeczeństwo mogło zapoznać się z dokumentacją, oraz składać uwagi i wnioski, to uchybienie to nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Jako niezasadne Sąd ocenił zarzuty podniesione w skardze. Kolegium nie naruszyło art. 153 p.p.s.a., co zostało omówione we wcześniejszej części wyroku. Ponadto niezasadne okazały się podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Kolegium w sposób wszechstronny zebrało materiał dowodowy, a następnie dokonało jego prawidłowej oceny. Kolegium w uzasadnieniu decyzji odniosło się w treści swojej decyzji do wskazania Sądu w zakresie ustalenia przez organ jaki jest faktyczny obszar oddziaływania akustycznego inwestycji. Powyższe ustalenia miało doprowadzić do rozstrzygnięcia czy skarżący posiadają czy też nie interes prawny niezbędny do zainicjowania postępowania nieważnościowego. Ponadto Kolegium prawidłowo uznało, że przeprowadzenie wskazanych przez skarżących dowodów stałoby w sprzeczności z istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.