Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1626/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1  lit. a i c, art. 135
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant specjalista Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie prawa do rekompensaty 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy pkt I decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r.; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] lipca 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] (znak [...]) potwierdzającą [...] jako spadkobierczyni i następczyni prawnej [...] prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...], powiat [...], województwo [...] (pkt I), w postaci budynków wchodzących w skład tej nieruchomości i jednocześnie odmawiającą potwierdzenia [...] prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w pkt 1.2 decyzji, w części, w jakiej [...] oświadczeniem z dnia [...] lutego 2018 r. dokonała wskazania [...] jako osoby uprawnionej do rekompensaty (pkt II).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że po ponownym rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...] potwierdził [...] prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia budynków chodzących w skład nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie organ I instancji odmówił [...] prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w części, w jakiej [...] oświadczeniem z dnia [...] lutego 2018 r. dokonała wskazania jej jako osoby uprawnionej do rekompensaty.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, [...] wniosła odwołanie. W uzasadnieniu zakwestionowała brak przyznania rekompensaty za nieruchomości, na których zlokalizowane zostały przedmiotowe zabudowania, czyli obliczenie wartości budynków w oderwaniu od wartości ziemi, na której się znajdowały. W ocenie skarżącej cały zespół pałacowo-parkowy zajmował powierzchnię [...].

Po rozpatrzeniu złożonego odwołania Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że nie może ono zostać uwzględnione. W uzasadnieniu zajętego stanowiska organ odwoławczy przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania. Wyjaśnił, że podstawę rozpatrywania złożonego wniosku skarżącej stanowią przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 2097). Organ II instancji opisał zebrane w sprawie dokumenty świadczące o pozostawieniu mienia poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz dokumentujące następstwo prawne po przedwojennej właścicielce [...] (m.in. na rzecz skarżącej). Przypomniał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] odmówił [...] potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości zabudowanej, w skład której wchodziły (zgodnie z wnioskiem [...] poprzedniczki prawnej Pani [...]) dwa domy mieszkalne, zabudowania gospodarcze i leśniczówka lub (zgodnie z wnioskiem [...]) grunty o powierzchni [...] zabudowane dworem o czternastu izbach, domem mieszkalnym, tzw. rządówką, leśniczówką, dwiema stajniami, stodołą, spichlerzem, chlewem, kurnikiem i wozownią, położonej w miejscowości [...], województwo [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (k. 705-713). Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r. Na tę decyzję Ministra [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Po jej rozpatrzeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/16 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. - obie w części dotyczącej odmowy potwierdzenia [...] prawa do rekompensaty.

Minister podkreślił, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] i decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r. stały się ostateczne odnośnie [...]. Zatem odmowa potwierdzenia [...] prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości zabudowanej, w skład której wchodziły dwa domy mieszkalne, zabudowania gospodarcze i leśniczówka lub grunty o powierzchni [...] zabudowane dworem o czternastu izbach, domem mieszkalnym, tzw. rządówką, leśniczówką, dwiema stajniami, stodołą, spichlerzem, chlewem, kurnikiem i wozownią, położonej w miejscowości [...], województwo [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej zyskała walor ostateczności. Powoduje to, że złożenie przez [...] wskazania [...] jako osoby uprawnionej do rekompensaty z tytułu prawa do rekompensaty wskazanego w prawomocnej decyzji Wojewody [...] nr [...] jest nieskuteczne. Nie może bowiem osoba, która prawa do rekompensaty nie posiada na mocy ostatecznej decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r., prawo to przekazać skutecznie innej osobie.

Ponownie rozpatrując sprawę, Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2017 r. powołał biegłego z zakresu budownictwa i wyceny nieruchomości do wydania opinii w zakresie powierzchni/wymiarów, materiałów użytych do budowy i stanu technicznego/wymiarów, materiałów użytych do budowy i stanu technicznego/roku budowy budynków gospodarczych dla nieruchomości o łącznej powierzchni [...] (w tym: [...] ziemi ornej, [...] łąk, [...] ogrodów, [...] pastwisk, [...] lasów, [...] gruntów podbudowlanych, [...] powierzchni nieurodzajnych oraz [...] ha innych gruntów wolnych od podatku) położonej w miejscowości [...]. W załączeniu do pisma z dnia [...] listopada 2017 r. rzeczoznawca majątkowy przedłożyła taką opinię. Następnie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. dokonał pozytywnej oceny spełnienia przez wniosek [...] wymogów, określonych w art. 2, art. 3 oraz art. 5 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i wezwał stronę do przedłożenia oświadczenia o wskazaniu jednej z wybranych form realizacji prawa do rekompensaty oraz do dołączenia do wniosku operatu szacunkowego, w którym zostanie określona wartość budynków wchodzących w skład nieruchomości pozostawionej przez [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu [...] marca 2018 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego wpłynął żądany operat szacunkowy, z którego wynika, że wartość nieruchomości wynosiła [...] (k. 905-949). Następnie przy piśmie [...] kwietnia 2018 r. rzeczoznawca majątkowy przesłał w załączeniu strony 25, 28 i 29 (po skorygowaniu zauważonych omyłek pisarskich) do wykonanego operatu.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] potwierdził [...] prawo do rekompensaty za budynki wchodzące w skład przedmiotowej nieruchomości (pkt I) i jednocześnie odmówił potwierdzenia skarżącej prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, o której mowa w pkt 1.2 decyzji, w części, w jakiej [...] oświadczeniem z dnia [...] lutego 2018 r. dokonała wskazania [...] jako osoby uprawnionej do rekompensaty (pkt II).

Rozpatrując złożone odwołanie, Minister przypomniał, że Wojewoda [...] rozdzielił niniejsze postępowanie na trzy odrębne postępowania. Wydał dwie decyzje nr [...] i nr [...] dotyczące potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości - gruntów przez [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej położonej miejscowości [...]. Przedmiotowe postępowanie odwoławcze dotyczy wyłącznie nieruchomości wskazanych w decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r.

Minister wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym orzeczeniem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/16 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], obie w części dotyczącej odmowy prawa do rekompensaty [...]. Organ odwoławczy uznał, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji są związane ustaleniami poczynionymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. W ocenie organu II instancji w powołanym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że znajdujące się w aktach sprawy dowody należy uwzględnić w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym jako dowody świadczące o znajdujących się na nieruchomości położonej w [...] zabudowaniach. W ocenie organów, w wyroku tym zostały one zobowiązane do uwzględnienia dowodów dotyczących zabudowań znajdujących się na nieruchomości pozostawionej przez [...] poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i wydania decyzji jedynie w stosunku do [...]. Przy tym wskazały, że zgodnie z powołanym wyrokiem decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w części dotyczącej [...] stała się ostateczna. Zatem na mocy powołanej decyzji Ministra Skarbu Państwa prawo do rekompensaty [...] nie zostało potwierdzone i nie mogła jako osobę uprawnioną do tego prawa skutecznie wskazać [...].

Minister opisał czynności, jakie organ I instancji podjął, ponownie prowadząc postępowanie. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, stanął na stanowisku, że organ I instancji i organ odwoławczy, prowadząc ponownie postępowanie w sprawie [...] w zakresie nieruchomości zabudowanej położonej w miejscowości [...], są związane ustaleniami poczynionymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/16. Zdaniem organu II instancji w wyroku tym Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty dotychczas niewzięte pod uwagę przez organy administracji mogą stanowić dowody w postępowaniu administracyjnym na okoliczność powierzchni i rodzaju zabudowań znajdujących się w majątku położonym w [...]. Minister podkreślił, że organy administracji nie mogły wykroczyć poza ustalenia poczynione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, zatem zarzuty strony są nieuzasadnione.

Biorąc powyższe pod uwagę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji po dokonaniu analizy materiału dowodowego a także wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/16 ocenił, że organ I instancji prawidłowo wydał decyzję z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], potwierdzając [...] jako spadkobierczyni i następczyni prawnej [...] prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w miejscowości [...] (pkt I) jedynie w postaci budynków wchodzących w skład tej pozostawionej nieruchomości i odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty w części, w jakiej [...] oświadczeniem z dnia [...] lutego 2018 r. dokonała wskazania skarżącej jako osoby uprawnionej do rekompensaty.

Na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła [...]. W uzasadnieniu skargi zarzuciła organom rażące naruszenie art. 21 i art. 32 Konstytucji oraz ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 2097) poprzez nieuwzględnienie oświadczenia [...] z dnia [...] lutego 2018 r. oraz poprzez nakazanie rzeczoznawcy majątkowemu obliczenie wartości zabudowań w oderwaniu od gruntu, na którym się znajdowały i otaczającej infrastruktury, co znacząco pomniejsza wartość pozostawionego mienia i w żaden sposób nie odzwierciedla rzeczywistości.

Mając powyższe zarzuty na uwadze, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji obu organów.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przede wszystkim wyjaśnić należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na częściową zasadność złożonej skargi.

Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że prawomocnym wyrokiem z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił wydaną w tej sprawie decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. - obie w części dotyczącej odmowy potwierdzenia [...] prawa do rekompensaty. Podkreślić należy, że powyższy wyrok Sądu nie został zakwestionowany w drodze skargi kasacyjnej, co obligowało organy ponownie rozpatrujące sprawę do uwzględnienia zawartych w nim wytycznych. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu.

Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie administracji oraz sądzie może być wyłączony tylko w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. Tak sytuacja nie wystąpiła jednak w rozpatrywanej sprawie. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Wobec powyższego podkreślić należy, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej przy ponownym wydaniu decyzji do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1998 r., sygn. akt IV SA 975/97; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, oznacza to, że organ administracji, rozpoznając ponownie sprawę, obowiązany był do uwzględnienia oceny prawnej wyrażonej w wyroku uchylającym powołane powyżej decyzje.

Oceniając pod tym względem decyzje zapadłe w sprawie po ponownym rozpatrzeniu złożonego wniosku, Sąd w składzie orzekającym stwierdził, że organy w dalszym ciągu nie wyjaśniły w sposób należyty okoliczności mających istotne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, nie wykonały zatem prawidłowo wszystkich zaleceń Sądu, do czego zostały zobowiązane wyrokiem Sądu z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/16. W ocenie Sądu orzekającego organy tylko częściowo zastosowały się do wiążących je zaleceń wynikających z powołanego orzeczenia, czyli w zakresie określenia rodzaju i wielkości zabudowań oraz określenia wysokości należącej się z tego tytułu na rzecz skarżącej rekompensaty. Organy nie dokonały natomiast odpowiednich ustaleń w odniesieniu do wartości nieruchomości, na których te zabudowań się znajdowały. W ocenie Sądu orzekającego nie można zgodzić się ze stanowiskiem organów obu instancji, że w powołanym wyroku z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu należy uwzględnić zebrany w sprawie materiał dowodowy jedynie jako dowody świadczące o zabudowaniach znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości położonej w [...].

Przede wszystkim nie można takiego wniosku wyciągnąć z sentencji zapadłego rozstrzygnięcia, w którym Sąd po rozpatrzeniu sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2016 r. w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. - obie w części dotyczącej odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty [...]. Przede wszystkim przypomnieć należy, że przedmiotem postępowania jest sprawa potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie (czyli nieruchomości wraz ze znajdującymi się na nich zabudowaniami) pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Oczywiście strony wnioskujące o takie potwierdzenie same określają zakres swojego roszczenia. Jednakże z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby [...] ograniczyły swoje żądania jedynie do zabudowań. Wręcz odwrotnie, wielokrotnie podnosiły one, że oczekują rekompensaty za zabudowane nieruchomości. Wynika to również z treści decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], którą organ ten odmówił potwierdzenia [...] prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez [...] nieruchomości zabudowanej, w skład której wchodziły różne zabudowania zgodnie z wnioskiem [...] poprzedniczki prawnej [...] lub zgodnie z wnioskiem [...] zabudowane grunty o powierzchni [...], położone w miejscowości [...]. Sąd uchylając decyzje organów I i II instancji, rozpatrywał sprawę nieruchomości zabudowanych, a nie tylko zabudowań, jak obecnie twierdzą organy. Gdyby Sąd chciał uchylić zaskarżone decyzje w stosunku do skarżącej jedynie w zakresie zabudowań, to na pewno znalazłoby to wyraz z sentencji wydanego orzeczenia. Taka sytuacja jednak nie wystąpiła w rozpatrywanej sprawie. Sąd posłużył się pojęciem "mienia", a nie "zabudowań". Również z uzasadnienia wydanego wyroku oraz zaleceń Sądu w nim zawartych takiej konkluzji, jaką wyciągnęły organy, nie można wyprowadzić. Rzeczywiście w uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd poświęcił dużo miejsca na wyjaśnienie organom, dlaczego jest błędne ich stanowisko, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie sposób jest ustalić, poza faktem, że na terenie [...] był budynek o charakterze pałacowym i zabudowania towarzyszące, ilości, rodzaju, powierzchni tych zabudowań, ich rozkładu na planie działki siedliskowej, wielkości tej działki, a przede wszystkim osoby właściciela lub współwłaścicieli. Czyniąc to, Sąd skupił się na omówieniu, ocenie i analizie treści całości zebranych w sprawie materiałów dowodowy. Sąd wyjaśnił także, dlaczego zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji stanowisko organów co do całkowitej sprzeczności znajdujących się w sprawie zeznań świadków jest niezasadne i błędne. Sposób wyjaśnień Sądu był zdeterminowany zatem podanymi przez organy powodami, dla których nie uznały one zebranego w sprawie materiału dowodowego za wystarczający do określenia poszczególnych składników pozostawionego mienia, jego rodzaju, wielkości i położenia. Taki sposób skonstruowania przez Sąd uzasadnienia nie oznacza jednak, że uchylił on zaskarżone decyzje jedynie w zakresie zabudowań. Nigdzie, ani w uzasadnieniu wydanego orzeczenia, ani w jego sentencji takiego stanowiska Sąd nie zawarł. Takie zatem rozumienie zarówno treści uzasadnienia zapadłego wyroku, jak i zawartych w nim zaleceń uznać należy za niezrozumienie przez organy orzekające treści zapadłego orzeczenia, co skutkowało jedynie częściowym wykonaniem zawartych w nim zaleceń. Zwrócić należy uwagę, że poza podaniem własnej interpretacji uzasadnienia wydanego orzeczenia oraz zawartych w nim zaleceń organy nie powołały się w tym zakresie na żaden fragment wyroku, z którego wynikałoby, że Sąd nakazał organom, przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, dokonać rozerwania zasady "superficies solo cedit". Taka możliwość nie wynika także ze złożonych wniosków, ani tym bardziej z przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 2097) stanowiącej materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji.

Zwrócić przy tym należy uwagę, że w uzasadnieniu wydanego orzeczenia Sąd posługuje się takim pojęciami jak: "mienie pozostawione", "wniosek ten dotyczy wyłącznie gruntów rolnych", "kto dokładnie pozostawił nieruchomość zabudowaną", "majątek" czy "folwark". Sformułowania takie niewątpliwie nie dotyczą jedynie zabudowań.

Ponadto Sąd uznał, że "z zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2013 r. wskazującego ogólny areał ziemi z wyszczególnieniem pola, łąk i pastwisk oraz lasów wynika, po wykonaniu prostego rachunku matematycznego, że nie uwzględniono w nim, wbrew twierdzeniom organów, pozostałych gruntów wymienionych w odpisach arkusza posiadłości gruntowej." Uznał także, że "nie zasługuje na aprobatę twierdzenie organu II instancji, że zawarte w arkuszu posiadłości gruntowej sformułowanie grunty podbudowlane o pow. [...] oznacza obszary gruntów przeznaczone pod budowę, ponieważ organ swojego stanowiska w żaden sposób nie uzasadnił." Sąd wyjaśnił także, że "zważywszy na istnienie w aktach sprawy innych dowodów potwierdzających, że w skład majątku [...] wchodziły grunty zabudowane, należy dokument ten uznać za dowód w sprawie i ocenić go w powiązaniu z innymi dowodami, czego organy orzekające nie uczyniły." Ponadto w ocenie Sądu ponieważ "nie ulega wątpliwości, że [...] była właścicielką folwarku nabytego w drodze dziedziczenia o powierzchni [...], to oczywistym jest, że tak duży folwark musiał mieć zabudowania gospodarcze i mieszkalne." Sąd przesądził również, że "przy przyjęciu, że w skład folwarku o pow. [...] wchodziły wskazywane przez świadków zabudowania, nie ulega wątpliwości, że ich właścicielką była [...]." Podsumowując, Sąd stanął na stanowisku, że "w ocenie Sądu zebrane w sprawie niniejszej dowody stanowią dowody w rozumieniu art. 75 § 1 k.p.a. i powinny zostać uwzględnione przez organy orzekające, ponieważ w żadnym stopniu nie występują w nich sprzeczności na tyle istotne, żeby uniemożliwiły poczynienie ustaleń zarówno dotyczących osoby właściciela zabudowań, jak i rodzaju czy ich powierzchni, przynajmniej w przybliżeniu." Odwołując się do treści art. 84 kpa Sąd wyjaśnił, że w jego ocenie "gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii w tym przypadku np. do biegłego z zakresu budownictwa, który posiadając specjalistyczną wiedzę, mógłby ustalić na podstawie znajdujących się w aktach sprawy fotografii przynajmniej w przybliżeniu powierzchnię pałacu, a na podstawie innych danych pochodzących czy to z dokumentów, czy to z osobowych źródeł dowodowych, po ich zweryfikowaniu powierzchnię pozostałych budynków, a biegły geodeta mógłby wskazać na podstawie map topograficznych położenie gruntów, na których były usytuowane budynki, posiłkując się w tym zakresie dość dokładnymi opisami świadków." Formułując zalecenia Sąd uznał, że "w ponownie prowadzonym postępowaniu Wojewoda jeszcze raz dokona oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem powyższych rozważań, a następnie wyda rozstrzygnięcie, które należycie uzasadni." Te zaś rozstrzygnięcia Sądu świadczą, że Sąd nie orzekał jedynie o zabudowaniach, a organy winny były je wykonać i wziąć pod uwagę ponownie rozpatrując sprawę, czego w całości nie uczyniły.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd doszedł do wniosku, że organy orzekające, ustalając rekompensatę jedynie za zabudowania (bez określenia nieruchomości, na których się znajdowały i ich wartości), naruszyły art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) w związku z art. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. z 2017 r. Dz. U. poz. 2097). Oznacza to, że organy obu instancji naruszyły przepisy zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, które to naruszenia miały wpływ na wynik sprawy.

Za nieuzasadnione Sąd uznał natomiast zawarty w skardze zarzut dotyczący nieuwzględnienie oświadczenia [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Rację mają organy, że skutkiem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/16, który uchylił zaskarżone decyzje jedynie w części dotyczącej skarżącej, zaskarżone ówcześnie decyzje stały się prawomocne w stosunku do [...]. Oznacza to, że w mocy pozostały decyzje odmawiające [...] potwierdzenia prawa do rekompensaty. Konsekwencją tego jest fakt, że [...] nie mogła skutecznie przenieść na skarżącą uprawnień, których w dniu składania oświadczenia nie posiadała.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ administracji publicznej uwzględni powyższe stanowisko oraz zalecenia Sądu zawarte w uzasadnieniu wydanego orzeczenia oraz stanowisko i zalecenia Sądu wynikające z wyroku z dnia 28 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 1188/16. Organ przeprowadzi dodatkowe postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem wszystkich dostępnych środków dowodowych umożliwiających ustalenie położenia w terenie przedmiotowych nieruchomości zabudowanych i ich wielkości. Dokona analizy zgromadzonych dowodów, prawidłowo je oceni i wyczerpująco uzasadni swoje rozstrzygnięcie, zgodnie z treścią art. 107 § 3 kpa. Czyniąc to, organ dokona m.in. analizy odpisu arkusza posiadłości gruntowej z dnia 21 czerwca 1939 r. pod kątem rodzaju gruntów wchodzących w skład majątku i ustali, czy zabudowania o których mowa w złożonych wnioskach są czy nie są zlokalizowane na tym obszarze, za który już wypłacona została rekompensata.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2018 r. Dz. U. poz. 1302, ze zm.) orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Na podstawie art. 151 powołanej ustawy Sąd orzekł jak w punkcie 2 orzeczenia. O kosztach Sąd orzekł w punkcie 3 na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.