Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1123/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.79
journal: Dz.U. 1992 nr 5 poz 18
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - tekst jedn.
article: art.75,95 pkt 1 w zw. z art.96 ust.1,2,7 i 9
journal: Dz.U. 2008 nr 141 poz 892
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Borowiec Sędziowie NSA Janina Antosiewicz del. NSA Zygmunt Zgierski ( spr.) Protokolant specjalista Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Obrony Narodowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1850/09 w sprawie ze skargi S. P. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 marca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi S. P., stwierdził nieważność decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2009 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] czerwca 2009 r. w przedmiocie odmowy zwrotu świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Dowódca [...] Okręgu Wojskowego dokonał wypowiedzenia chor. szt. S. P. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. W następstwie powyższego wymieniony został zwolniony z tej służby z dniem 30 kwietnia 2004 r. i przeniesiony do rezerwy.

Wskutek zwolnienia z zawodowej służby wojskowej Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. wypłacił żołnierzowi uposażenie przysługujące przez okres roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, w kwocie [...] zł brutto miesięcznie za okres od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r.

Z kolei decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Dowódca Wojsk Lądowych, stwierdził nieważność decyzji Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego z dnia [...] marca 2003 r., dotyczącej wypowiedzenia żołnierzowi stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

W związku z powyższym Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L. wezwał stronę w dniu [...] lutego 2006 r. do zwrotu kwoty [...] zł, stanowiącej kwotę netto świadczenia pieniężnego z tytułu wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, wypłaconego za okres od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r.

W dniu [...] czerwca 2006 r. S. P. dobrowolnie dokonał zwrotu powyższej kwoty na wskazany rachunek bankowy Wojskowego Biura Emerytalnego w L.

Następnie, rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] sierpnia 2009 r., z dniem [...] stycznia 2009 r. żołnierz został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy, wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego, dokonanego przez samego zainteresowanego.

Na podstawie wniosku zainteresowanego z dnia [...] lutego 2009 r., Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L., decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. oraz decyzją uzupełniającą do tej decyzji z dnia [...] marca 2009 r., przyznał stronie prawo do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej w okresie od 1 lutego 2009 r. do 31 stycznia 2010 r.

W wykonaniu wskazanych decyzji zainteresowanemu, począwszy od dnia 1 lutego 2009 r., wojskowy organ emerytalny w L. wypłaca przedmiotowe świadczenie pieniężne w kwocie miesięcznej [...] zł.

W dniu [...] czerwca 2009 r. żołnierz skierował do Wojskowego Biura Emerytalnego w L. wezwanie do zapłaty kwoty [...] zł wraz z odsetkami.

Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w L., decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., odmówił zwrotu ww. świadczenia pieniężnego.

Po złożeniu przez stronę odwołania od ww. decyzji, Minister Obrony Narodowej, decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podniósł, że za okres od 30 kwietnia 2004 r. do 1 maja 2005 r. wypłacono stronie 12-miesięczne uposażenie, w związku ze zwolnieniem ze służby. Spełnienie przesłanki zwolnienia odwołującego z zawodowej służby wojskowej umożliwiło dokonanie wypłaty tej należności. Nie budzi również wątpliwości, że w dniu [...] marca 2006 r. strona, wskutek wezwania Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L., dobrowolnie zwróciła sporne świadczenie.

Jednakże art. 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 ze zm.), obowiązującej w dacie jego zwolnienia oraz przepisy art. 75 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) stanowią, że roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności ulegają przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

W powyższych unormowaniach ustawowych ustalono, że bieg przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych należności przerywa każda czynność przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia podjęta bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia.

To zaś, zdaniem Ministra Obrony Narodowej, oznacza, że dniem wymagalności ostatniego z dwunastu uposażeń, o których mowa w art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy, był dzień 1 maja 2005 r.

Nadto organ ustalił, że skarżący nie składał jakichkolwiek wniosków do wojskowego organu emerytalnego w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia przed złożonym wezwaniem z dnia [...] czerwca 2009 r., które świadczyłyby o przerwaniu biegu przedawnienia.

Minister Obrony Narodowej uznał zatem, że w przypadku zainteresowanego nastąpiło przedawnienie roszczeń w przedmiocie uposażenia i innych należności pieniężnych z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej.

Niezależnie od powyższego, organ II instancji podzielił stanowisko Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L., że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2009 r. Z tego tytułu, na podstawie decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w L. z dnia [...] lutego 2009 r. oraz decyzji uzupełniającej tę decyzję z dnia [...] marca 2009 r., przyznano zainteresowanemu prawo do świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby, o którym mowa w art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Zatem, w ocenie organu II instancji, brak jest podstaw do żądania od wojskowego organu emerytalnego w L. jakichkolwiek należności z tytułu nieskutecznego zwolnienia.

Odnosząc się zaś do sformułowanego w odwołaniu zarzutu co do braku właściwości sądów administracyjnych w powyższej sprawie, organ odwoławczy stwierdził, iż dotychczas sądy administracyjne wielokrotnie orzekały w sprawach dotyczących świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, nie kwestionując przy tym swojej właściwości.

Ponadto, w końcowej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że od dnia 1 sierpnia 2008 r., wskutek nowelizacji ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego dokonuje się na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza (art. 96 ust. 7 i 9 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych). W ocenie organu, przepis ten jednoznacznie wskazuje na właściwość sądów administracyjnych w sprawach z zakresu przedmiotowego świadczenia pieniężnego przez okres jednego roku z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. P., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności - jako wydanej bez podstawy prawnej, ewentualnie o jej uchylenie – jako wydanej z naruszeniem prawa.

Zaskarżonej decyzji (jak również decyzji organu I instancji) zarzucił naruszenie art. 96 ust. 1, 7, i 9 w zw. z art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej, poprzez błędną ich wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że mogą one stanowić podstawę prawną decyzji w przedmiocie odmowy zwrotu 12-miesięcznego świadczenia z tytułu zwolnienia ze służby w 2004 r. w sytuacji, gdy sprawa zwrotu tego rodzaju świadczenia jest sprawą cywilną rozstrzyganą przez sądy powszechne.

Postawił również zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy o uposażeniu żołnierzy w zw. z art. 156 k.p.a., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, wskutek którego uznano, iż po stwierdzeniu nieważności decyzji o wypowiedzeniu, świadczenie wypłacone w 2004 r. stało się świadczeniem nienależnym i skarżący zobowiązany był je zwrócić, a także zarzut naruszenia art. 10 ustawy o uposażeniu żołnierzy, poprzez jego niezastosowanie w sprawie i w konsekwencji uznanie świadczenia wypłaconego w 2004 r. jako świadczenia nienależnego.

W uzasadnieniu skargi wskazał, że sprawa nie powinna być w ogóle rozstrzygnięta w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ kwestia ustalenia, czy świadczenia wypłacone przez WBE w L. są świadczeniami nienależnymi w rozumieniu art. 410 kc. ma charakter ściśle cywilistyczny i podlega kognicji sądu powszechnego. Skarżący podniósł, że brak jest również przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że podstawą taką nie mogą być na pewno przepisy ustawy pragmatycznej (art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1, 2, 7 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), ponieważ w przywołanym akcie normatywnym przypadki, w których organy rozstrzygają sprawy w drodze decyzji administracyjnej ujęto w sposób enumeratywny i nie zaliczono do nich kwestii rozstrzygniętej zaskarżonymi decyzjami. W rezultacie zaskarżone decyzje zostały wydane bez podstawy prawnej i są dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.).

Zdaniem skarżącego, organy zajęły również błędne stanowisko co do skutków stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego i jego wpływu na ważność (prawidłowość) wypłaty świadczenia w 2004 r. Skarżący wywiódł, iż w tej części rozstrzygnięcia organy nieprawidłowo przyjęły, że stwierdzenie nieważności tej decyzji znosi skutki prawne takiego zwolnienia ex tunc. Wprawdzie stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu ma ten skutek, że decyzja ta jest nieważna od początku – wstecz od chwili jej wydania, niemniej jednak wiąże ona organ do czasu stwierdzenia jej nieważności i samo usunięcie jej z obrotu nie uchyla jej skutków prawnych wywołanych do czasu stwierdzenia nieważności.

To z kolei oznacza, że w chwili zwolnienia ze służby w 2004 r. spełniał on przesłanki do otrzymania świadczenia określonego w art. 18 ust. 1 pkt 1 obowiązującej wówczas ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy.

W ocenie skarżącego o zasadności jego skargi świadczy również treść art. 10 ww. ustawy, którym wprowadzono zakaz żądania zwrotu świadczeń pobranych w przeszłości oraz okoliczność, że po zwolnieniu ze służby w 2004 r. i wypłacie 12-miesięcznego świadczenia skarżącemu przez okres roku nie wypłacano emerytury (art. 41 wojskowej ustawy emerytalnej) i to pomimo, iż skarżący zwrócił pobrane świadczenie.

Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podniósł, że w decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2009 r., odmawiającej uwzględnienia wniosku skarżącego wyrażonego w wezwaniu do zapłaty z dnia [...] czerwca 2009 r., organ powołał jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przepisy art. 96 ust. 1, 2, 7 i 9 w związku z art. 95 pkt 1 cyt. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

W myśl art. 95 pkt 1 tej ustawy żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 94, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.

Przepis art. 96 cyt. ustawy pragmatycznej stanowi, że świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem ust. 2-4, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej piętnastu lat. Przepis art. 94 ust 3 stosuje się odpowiednio (art. 96 ust. 1).

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową na podstawie kontraktu na pełnienie służby stałej, a nie spełnia warunku określonego w ust. 1, o ile żołnierz ten został zwolniony wskutek:

1/ upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ;

2/ orzeczenia przez wojskową komisję lekarską niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, w razie gdy utrata tej zdolności została spowodowana wypadkiem pozostającym w związku z pełnieniem służby lub chorobą powstałą w związku ze szczególnymi warunkami służby;

3/ niewyznaczenia na stanowisko służbowe w czasie pozostawania w rezerwie kadrowej;

4/ niewyznaczenia na stanowisko służbowe na kolejną kadencję (art. 96 ust. 2).

W razie zbiegu uprawnień do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, i świadczenia emerytalnego żołnierzowi przysługuje, według jego wyboru, tylko jedno z tych świadczeń (art. 96 ust. 3).

Żołnierz, który posiada uprawnienia do świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, może je pobrać jednorazowo z góry za cały należny okres (art. 96 ust. 5).

Świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, wypłaca się żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej w terminach określonych w art. 81 ust. 1, a w przypadku gdy żołnierz wystąpił o wypłatę tego świadczenia za cały należny okres jednorazowo z góry, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia zwolnienia żołnierza ze służby (art. 96 ust. 6).

Wypłaty świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 95 pkt 1, zwrotu kosztów jednorazowego przejazdu żołnierza i członków jego rodziny oraz zwrotu kosztów przewozu urządzenia domowego do obranego przez żołnierza miejsca zamieszkania w kraju dokonuje wojskowy organ emerytalny właściwy dla adresu zameldowania żołnierza (art. 96 ust. 7).

Wypłaty należności, o których mowa w ust. 7, dokonuje się na pisemny wniosek żołnierza zawodowego, na podstawie decyzji wojskowego organu emerytalnego właściwego dla adresu zameldowania żołnierza (art. 96 ust. 9).

Należności pieniężne, związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, inne niż wymienione w art. 95 pkt 1 i 6, wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy, o którym mowa w art. 104 (art. 96 ust. 10).

Z przepisu art. 96 ust. 9 w związku z art. 96 ust. 7 i art. 95 pkt 1 ustawy wynika, iż wojskowy organ emerytalny wydaje decyzję w przedmiocie wypłaty świadczenia pieniężnego w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że żądanie zawarte w wezwaniu do zapłaty z dnia [...] czerwca 2009 r. nie dotyczyło wypłaty ww. świadczenia pieniężnego. Świadczenie to zostało już bowiem ustalone ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2004 r. i wypłacone skarżącemu.

W wezwaniu do zapłaty pełnomocnik skarżącego domagał się zapłaty kwoty [...] zł, stanowiącej równowartość kwoty wpłaconej przez skarżącego w marcu 2006 r. tytułem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci dwunastomiesięcznego uposażenia należnego po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej za okres od 1 maja 2004 r. do 30 kwietnia 2005 r.

W tej sytuacji oczywistym jest, w ocenie Sądu I instancji, że powołane przez organ przepisy ustawy pragmatycznej nie mogły stanowić prawnej podstawy zaskarżonego rozstrzygnięcia. Również pozostałe przepisy nie mogą stanowić prawnej podstawy do wydania decyzji w przedmiocie żądania określonego w wezwaniu do zapłaty z dnia [...] czerwca 2009 r.

Tymczasem wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań działania tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracyjne zewnętrzne.

W szczególności brak podstawy prawnej występuje, gdy decyzję administracyjną wydano w sferze stosunków cywilnoprawnych, a także, gdy oparto się na przepisach materialnych, odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanów występujących w danej sprawie.

Sąd I instancji stwierdził przy tym, że zwrot świadczenia nienależnego jest regulowany przepisami prawa cywilnego (art. 410 i następne Kodeksu cywilnego), a zatem spory o zwrot tego świadczenia są sporami z zakresu prawa cywilnego w rozumieniu art. 1 k.p.c.

Do rozpoznawania spraw cywilnych powołane są sądy powszechne, o ile sprawy te nie należą do właściwości sądów szczególnych oraz Sąd Najwyższy (art. 2 § 2 k.p.c.).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oparcie zaskarżonych decyzji na przepisach art. 96 ust. 1, 2, 7 i 9 w związku z art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej należy ocenić jako oparcie się na przepisach odnoszących się do stanów faktycznych diametralnie odmiennych od stanu występującego w niniejszej sprawie (skarżący żąda zwrotu wpłaconej przez siebie kwoty tytułem zwrotu świadczenia nienależnego, a nie wypłaty należności, o której mowa w art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej). Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, wydane zostały bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i należało stwierdzić ich nieważność.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 marca 2010 r. skargę kasacyjna złożył Minister Obrony Narodowej. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu:

1/ naruszenie przepisów postępowania, t.j.:

a) art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie i nieoddalenie skargi, pomimo braku podstaw do jej uwzględnienia,

b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez błędne przedstawienie okoliczności faktycznych, niespójne uzasadnienie, nieodniesienie się do zarzutu przedawnienia żądania skarżącego, niedokonanie oceny wszystkich okoliczności faktycznych! sprawy, a także ich oceny pod względem zgodności z prawem, nieodniesienie się do wszystkich argumentów organu zawartych w odpowiedzi na skargę oraz brak pełnego wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia,

c) art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przez jego zastosowanie i stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych organów obu instancji wskutek błędnego przyjęcia, że decyzje te zostały wydane bez podstawy prawnej,

d) art. 153 p.p.s.a. poprzez brak wskazań co do dalszego postępowania organu odnośnie do stosowania przepisów art. 96 ust. 1, 7 i 9 ustawy służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz niewyjaśnienie, dlaczego podstawą prawną wydania decyzji w przedmiocie świadczenia pieniężnego nie mogą być przywołane przepisy, a miałyby w sprawie zastosowania przepisy prawa cywilnego,

e) art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 1 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie i nieodrzucenie skargi, pomimo uznania przez Sąd, że sprawa jest sporem z zakresu prawa cywilnego,

f) wadliwą kontrolę legalności zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,

2/ naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1, 2, 7 i 9 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przez błędną jego wykładnię i dokonanie nieprawidłowej oceny zastosowania przez wojskowy organ emerytalny przywołanych przepisów oraz bezzasadne zarzucenie organowi popełnienia błędu subsumcji przez zastosowanie tych przepisów w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji uznanie, że decyzja organu I i II instancji jest nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.,

b) art. 75 ust. 1 i art. 72 ust. 2 ustawy pragmatycznej, przez niedokonanie ich oceny i pominięcie kwestii przedawnienia żądania skarżącego, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Wskazując na powyższe naruszenia kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podniósł m.in., że organy obu instancji prawidłowo zdekodowały żądanie skarżącego jako żądanie ponownej wypłaty świadczenia na podstawie art. 95 pkt 1 ustawy pragmatycznej. Skarżący, po reaktywowaniu stosunku służbowego, został ostatecznie i skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 stycznia 2009 r. i otrzymał ww. świadczenie za okres od 1 lutego 2009 r. do 31 stycznia 2010 r. Skoro zaś przepisy art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. l i 2 stanowią podstawę dla jednokrotnej wypłaty owego świadczenia, to organy prawidłowo odmówiły ponownej wypłaty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Jeśli idzie o zarzuty z podstaw kasacyjnych w zakresie naruszenia przepisów postępowania w odniesieniu do niewłaściwego zastosowania dyspozycji art. 141 § 4 ppsa w zakresie błędnego przedstawienia stanu faktycznego sprawy i wydania wyroku bez koniecznego ustosunkowania się m. in. do zarzutu przedawnienia żądań skarżącego, to stwierdzić należy, że są one całkowicie chybione. Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje na trzy elementy, które muszą się znaleźć w każdym uzasadnieniu wyroku, czyli:

1/ opis historyczny sprawy, zawierający prezentację jej okoliczności faktycznych, przebiegu postępowania i stanowisk stron do dnia wydania ostatecznego rozstrzygnięcia (decyzji, postanowienia lub innej czynności administracyjnej) zaskarżonego do sądu administracyjnego;

2/ prezentacja stanowiska stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym obejmująca w pierwszej kolejności zarzuty skargi oraz argumenty strony przeciwnej zawarte w odpowiedzi na nią, uzupełnione ewentualnie o stanowiska innych uczestników postępowania;

3/ stanowisko sądu obejmujące wskazanie podstawy rozstrzygnięcia łącznie z jej wyjaśnieniem, które polegać powinno na prezentacji operacji logicznej, która doprowadziła Sąd do wyboru podstawy rozstrzygnięcia, obejmującej wytłumaczenie tego, dlaczego w ustalonym przez Sąd stanie faktycznym sprawy zastosowanie będą miały przepisy przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia.

Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił w tym zakresie, dlaczego rozstrzygnięcie Sądu oparte zostało na art. 145 § 1 pkt 2 ppsa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa wywodząc, iż decyzja administracyjna oparta została na przepisach prawa materialnego odnoszących się do stanu faktycznego diametralnie odmiennego od stanu występującego w przedmiotowej sprawie. Tym samym brak było podstaw do dokonywania analizy zarzutu przedawnienia, o którym mowa w art. 9 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 ze zm.), obowiązującej w dacie zwolnienia skarżącego oraz w przepisach art. 75 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.).

Rzecz bowiem w tym, że wniosek S. P., zawarty w jego piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r., nie stanowił żądania ustalenia i wypłaty przewidzianego w art. 95 pkt 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych świadczenia przysługującego przez okres jednego po zwolnieniu ze służby, lecz było to żądanie zwrotu przez organ nienależnie pobranego (w ocenie skarżącego) świadczenia. Tym samym rację należy przyznać Sądowi I instancji, że nie mogły znaleźć w sprawie zastosowania przepisy art. 95 i 96 ustawy pragmatycznej, co tym samym czyni niezasadnymi zarzuty naruszenia przez ten Sąd zarówno art. 95 pkt 1 w zw. z art. 96 ust. 1, 2, 7 i 9, a także art. 75 ust. 1 i art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Z przepisów tych nie wynika również, aby dyrektor wojskowego biura emerytalnego lub jakikolwiek inny organ uprawniony był do wydania decyzji nakazującej zwrot wypłaconego świadczenia.

Skarżący od początku bowiem kwalifikował swój wniosek zawarty w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. jako wezwanie do zapłaty kwoty [...] zł, pod rygorem skierowania sprawy na drogę postępowania przed sądem powszechnym - organ administracji nie był uprawniony do swobodnego interpretowania tego żądania. O tym, jaka jest treść żądania strony w postępowaniu administracyjnym decyduje strona, a nie organ, do którego żądanie zostało skierowane. Skoro tak, to nie do obrony jest pogląd, iż wezwanie to uruchomiło sprawę administracyjną, która powinna być zakończona poprzez wydanie stosownej decyzji administracyjnej. Decyzja administracyjna tylko wówczas może być wydana, gdy konkretny przepis prawa umocowuje organ administracji do działania w tej formie. Nie można również dorozumiewać takiej formy działania organu z innych zdarzeń.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak sentencji.