Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1007/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2011 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2010r. znak: [...] Burmistrz Miasta i Gminy P. powołując się na art. 88 ust. 1 pkt 2 i 89 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U Nr 92 poz. 880 z 2004r. ze zm. zwaną w dalszej części "ustawą") orzekł o ustaleniu dla A. K. kary pieniężnej w wysokości 19 391,58 zł., za usunięcie bez wymaganego prawem zezwolenia drzewa (wierzby) rosnącego na terenie działki nr [...] w [...].

Od powyższej decyzji odwołanie złożył A. K. W odwołaniu wskazał, że organ I instancji nie wziął pod uwagę, że wycięcie spowodowane było wywrotem drzewa, które było spróchniałe, miało połamane konary i stanowiło zagrożenie dla ludzi i mienia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania A. K. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy P. ustalającej ww. karę pieniężną, działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedstawiając stan faktyczny sprawy organ wskazał, iż podczas prowadzonych przez policję oględzin stwierdzono, iż na działce nr [...] w W. należącej do A. K. wycięto bez wymaganego prawem zezwolenia drzewo- wierzbę, któro pękło podczas wichury. Zgodnie z art. 88 ust 1 pkt 2 ustawy Burmistrz Miasta i Gminy P. zobligowany był więc do wymierza administracyjnej kary pieniężnej za usuwanie drzewa bez wymaganego zezwolenia, stosując stawki określone rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzwi oraz obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009r. w sprawie stawek opłat za usunięcia bez zezwolenia drzew i krzewów (..) oraz biorąc pod uwagę obwód wyciętych pni.

Organ wskazał także, iż w myśl obowiązujących przepisów, jedyną przesłankę do nałożenia kary za wycięcie drzewa stanowi brak wymaganego prawem zezwolenia. Ponadto wskazano, iż w przedmiotowej sprawie fakt, że drzewo stanowiło wywrót nie mógł spowodować podstawy do odstąpienia od wymierzenia kary za wycięcie go bez zezwolenia. Wywroty, wiatrołamy, tak jak drzewa obumarłe mogą być usuwane tylko i wyłączne na podstawie zezwolenia (jeżeli jest ono wymagane), gdyż z punktu widzenia prawnego nadal pozostają drzewami, a żaden z wyjątków wymienionych w art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody, zwalniających z tego obowiązku, nie obejmuje drzew połamanych lub przewróconych. W związku z tym również usunięcie "wiatrołomów" lub "wykrotów" stwarzających zagrożenie będzie następowało na podstawie zezwolenia. Stanu tego nie zmienia również wystąpienie przypadków wyższej wagi, związanych ze stworzeniem przez złamane lub przewrócone drzewa zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi albo wartości materialnych. W takiej sytuacji usunięcie drzew zgodnie z postanowieniami art. 86 ust. 1 pkt 5 lub 6 ustawy o ochronie przyrody zwolnione będzie z obowiązku poniesienia opłaty za korzystanie ze środowiska, ale i tak na ogólnych zasadach powinno poprzedzać je wydanie przez organ administracji wymaganego zezwolenia.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. K., zarzucając jej błąd w rzeczywistej ocenie dowodów zgromadzonych w postępowaniu i błędną interpretację przepisów prawa. W uzasadnieniu skargi wskazał iż drzewo było wywrotem i zdecydował się na jego usunięcie mając na uwadze bezpieczeństwo osób przebywających w szkółce jazdy konnej, którą prowadzi na terenie działki na której się znajdowało drzewo.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części p.p.s.a), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ona prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jej uchylenia. Zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm), Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] września 2010r. orzekającą o ustaleniu na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody dla A. K. kary pieniężnej w wysokości 19.391,58 zł za usunięcie bez wymaganego prawem zezwolenia drzewa ( wierzby) rosnącego na terenie działki nr [...] w W.

Przytoczony przepis zamieszczony został w rozdziale 4 ustawy o ochronie przyrody - regulującym między innymi kwestie ochrony terenów zieleni i zadrzewień.

Stosownie do treści art. 83 ust. 1 tej ustawy zawartego w niniejszym rozdziale, usunięcie drzewa lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2 po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem do wniosku dołącza się zgodę jej właściciela oraz wskazującym na konieczność uzyskania stosownego zezwolenia na ich usunięcie.

Organ ten może uzależnić udzielenie zezwolenia od przesadzenia drzew i krzewów na wskazane przez niego miejsce, jeżeli takie przesadzenie jest możliwe, albo zastąpienie drzew lub krzewów przewidzianych do usunięcia innymi drzewami lub krzewami (art. 83 ust. 2 cytowanej ustawy).

Stosownie do treści art. 83 ust. 6 przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do drzew lub krzewów:

1. w lasach;

2. owocowych, z wyłączeniem rosnących na terenie nieruchomości wpisanej do rejestru zabytków oraz w granicach parku narodowego lub rezerwatu przyrody, na obszarach nieobjętych ochroną krajobrazową;

3. na plantacjach drzew i krzewów;

4. których wiek nie przekracza 5 lat;

5. usuwanych w związku z funkcjonowaniem ogrodów botanicznych lub zoologicznych;

6. usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu z obszarów położonych między linią brzegu a wałem przeciwpowodziowym lub naturalnym wysokim brzegiem, w który wbudowano trasę wału przeciwpowodziowego, z wałów przeciwpowodziowych i terenów w odległości mniejszej niż 3 m od stopy wału;

7. które utrudniają widoczność sygnalizatorów i pociągów, a także utrudniają eksploatację urządzeń kolejowych albo powodują tworzenie na torowiskach zasp śnieżnych, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu;

8. stanowiących przeszkody lotnicze, usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu;

9. usuwanych na podstawie decyzji właściwego organu ze względu na potrzeby związane z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych.

W katalogu tym nie zostały wymienione ani wywroty, ani drzewa, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych. Tym samym nawet usunięcie wywrotów, które potencjalnie zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia wymaga uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 83 ust. 1 ustawy.

W tym miejscu zwrócić należy uwagę na brzmienie art. 83 ust. 4 pkt 6 ustawy

Przepis ten stanowi, iż wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać przyczynę i termin zamierzonego usunięcia drzewa. Prowadzi to do konkluzji, że nawet w sytuacji, gdy drzewo z jakichś przyczyn (wywrócenie się , obumarcie itp. ) stwarza zagrożenia, okoliczność ta może co najwyżej stanowić uzasadnienie wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie takiego drzewa, lecz nie może usprawiedliwiać samowolnego działania osoby dokonującej wycięcia drzewa. To organ właściwy do wydania zezwolenia na usunięcie drzew lub krzewów dokonuje oceny, czy podane we wniosku drzewo rokuje (bądź nie rokuje) szans na przeżycie oraz czy np. nie zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych i wobec tego, czy możliwe jest wydanie stosownego zezwolenia na jego usunięcie. W pewnych przypadkach organ może rozważyć celowość powstrzymania się z wydaniem zezwolenia do rozpoczęcia okresu wegetacyjnego roślin, kiedy będzie mógł dokonać takich ustaleń. A zatem, posiadacz nieruchomości nie posiada uprawnień do samodzielnej oceny żywotności drzew lub krzewów i samowolnego usunięcia drzew lub krzewów, które według jego ocenie zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych.

Za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną - art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy Z przepisu art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy jednoznacznie wynika obowiązek nałożenia kary administracyjnej w przypadku usunięcia drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia skutkuje obligatoryjnym wymierzeniem kary administracyjnej, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy, niezależnie od przyczyn samowolnego działania. Ustawa nie dopuszcza bowiem możliwości żadnego samowolnego działania posiadacza nieruchomości. Usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia obarczone jest sankcją w postaci kary administracyjnej. Kara administracyjna, wymierzana na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy jest instytucją prawną odmienną od opłaty za usunięcie drzew, o jakiej mowa w art. 84 ust. 1 ustawy Opłata za usunięcie drzew lub krzewów jest naliczana w przypadku wystąpienia przez posiadacza nieruchomości o wydanie stosownego zezwolenia tj. w przypadku zgodnego z prawem (za zgodą właściwego organu) usunięcia drzew. Natomiast kara administracyjna jest wymierzana za działanie niezgodne z prawem - samowolne usunięcie drzew.

Z powyższych względów do kary administracyjnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia nie znajduje zastosowania przepis art. 86 ust. 1 ustawy, enumeratywnie wyliczający w punktach 1-13 sytuacje, w których nie pobiera się opłat za usunięcie drzew. W szczególności w przypadku samowolnego usunięcia drzew nie znajdują zastosowania przepisy art. 86 ust. 1 pkt 4 i 9 ustawy. Przepisy te wyraźnie stanowią, iż np. nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które nie rokują szansy na przeżycie lub też zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych, z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości. Żaden zaś przepis ustawy nie przewiduje, a tym bardziej nie nakazuje stosowania przepisu art. 86 ust. 1 ustawy do kary administracyjnej wymierzanej w przypadku samowolnego usunięcia drzew. Przepisy art. 86 ust. 1 ustawy zwalniają od obowiązku uiszczenia opłaty a nie z obowiązku poniesienia kary za samowolne działanie. Przepisy art. art. 86 ust. 1 pkt 4 i 9 ustawy zwalniają zatem od opłat za usunięcie drzew, które zagrażają bezpieczeństwu ludzi lub mienia w istniejących obiektach budowlanych i to z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości, lecz nie zwalniają z konieczności uzyskania zezwolenia na ich usunięcie.

Z tych przyczyn kwestia stanu drzewa (wywrót), czy też stwarzanego przez nie niebezpieczeństwa, wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącego nie ma znaczenia przy wymierzaniu kary administracyjnej na podstawie art. 88 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, iż przed usunięciem drzewa z działki nr ew. [...], skarżący jako jej właściciel wbrew ciążącemu na nim powszechnemu obowiązkowi nie uzyskał od właściwego organu zezwolenia o którym mowa w art. 83 ust. 4 ustawy. Wobec powyższego organy orzekające w niniejszej sprawie słusznie uznały, iż w tej sytuacji zaistniała podstawa prawna do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej, w wysokości ustalonej w decyzji organu I instancji.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.