Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 101/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Kosowska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Asesor WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Protokolant Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi F. B. na decyzję Starosty z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela oddala skargę. WSA/wyr.1 - sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Dyrektor Zespołu Szkół na podstawie art. 7 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 7 września 1991r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.) odmówił F. B. wydania aktu awansu zawodowego na stopień zawodowy nauczyciela kontraktowego.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż zgodnie z wyżej cytowaną ustawą zawarcie umowy o pracę z osobą nie będącą nauczycielem, a posiadającą przygotowanie uznane przez dyrektora za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć może nastąpić za zgodą Kuratora Oświaty na podstawie art. 7 ust. 1a i 1b. Dyrektor Zespołu Szkół argumentował, iż zatrudnienie za zgodą Kuratora Oświaty w powyższej wskazanym trybie oznacza, że do osoby zatrudnionej nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1982r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003r. Nr 118, poz. 1112 ze zm.), z wyjątkiem przepisów określających obowiązkowy wymiar zajęć dydaktycznych i dotyczących wynagrodzenia, które ustala się jak dla nauczycieli kontraktowych. W związku z powyższym w okresie zatrudniania F. B. w Zespole Szkół, nie miały zastosowania pozostałe przepisy Karty Nauczyciela, w tym również te regulujące uzyskanie stopnia awansu zawodowego.

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożył F. B., wnosząc o uchylenie tejże decyzji i nakazanie Dyrektorowi wyżej wymienionego Zespołu Szkół, aby niezwłocznie wydał i doręczył odwołującemu się akt nadania stopnia nauczyciela kontraktowego z dniem 1 września 2003 roku, jako nauczycielowi zatrudnionemu w zespole Szkół w trybie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Uzasadniając odwołanie F. B. podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana w wyniku (prawomocnego z dniem 17 listopada 2005 roku) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie znak II SAB/OI 38/05 z dnia 15 września 2005r., który stwierdził bezczynność powyższego organu w przedmiotowej sprawie i nakazał mu rozpatrzenie wniosku w przedmiocie nadania stopnia zawodowego nauczyciela w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi, czyli od dnia 1 grudnia 2005 roku. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd pouczył organ, iż obowiązek wydania takiej decyzji wynika z treści art. 9b ust. 4 i 6 oraz art. 9a ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112, ze zm.). Sąd wyjaśnił ponadto, że "podnoszony przez dyrektora szkoły argument, iż decyzji takiej nie może wydać, gdyż skarżący nie był zatrudniony w szkole na podstawie Karty Nauczyciela, lecz na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a w związku z tym nie mógł rozpocząć stażu na drodze awansu zawodowego, nie znajduje podstaw." W świetle tych ustaleń Sądu odwołujący się wskazał, iż argumentacja prawna zawarta w zaskarżonej decyzji jest po prostu chorobliwie infantylna i nie zasługuje na szczegółowe roztrząsanie. Co więcej, Dyrektor powyższego Zespołu Szkół za podstawę zaskarżonej decyzji przyjmuje art. 7 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty, który nie nadaje żadnego uprawnienia do wydawania decyzji w przedmiocie stopnia awansu zawodowego nauczyciela.

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" Starosta utrzymał w mocy decyzję organu

I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż dniem 1 września 2003 roku F. B. został zatrudniony w Zespole Szkół Zawodowych "[...]" na stanowisku nauczyciela "[...]" na rok szkolny 2003/2004. Zatrudnienie nastąpiło po uzyskaniu zgody Kuratora Oświaty. Taki tryb zatrudnienia spowodowany był brakiem pełnych kwalifikacji do nauczania "[...]", a zatrudnienie nastąpiło na zasadach określonych w Kodeksie Pracy, a nie w Karcie Nauczyciela (podstawa prawna: art.7 ust. 1a i 1 b ustawy o systemie oświaty).

W związku z powyższym - w ocenie organu odwoławczego - F. B. nie mógł w świetle obowiązujących przepisów prawa rozpocząć stażu na drodze awansu zawodowego nauczyciela, gdyż w tym przypadku nie mają zastosowania przepisy ustawy - Karta Nauczyciela. Z powyższego wynika, iż dla osób zatrudnionych na podstawie art. 7 ust. 1a, tzn. za zgodą kuratora oświaty, ustalenia obowiązkowego wymiaru zajęć dydaktycznych dyrektor powinien dokonać zgodnie z przepisami określonymi w art. 42 ustawy - Karta Nauczyciela, natomiast wynagrodzenie ustalić jak dla nauczyciela kontraktowego. Tych zapisów ustawy nie można jednak w żaden sposób uważać za równoznaczne z uzyskaniem stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

Wskazując na powyższe Starosta stwierdził, że żądanie w przedmiotowej sprawie nie może być uwzględnione, ponieważ jest sprzeczne z obowiązującym stanem prawnym, zaś decyzja Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych i Ogólnokształcących jest zgodna z prawem.

Starosta uznał, iż podnoszone w odwołaniu zarzuty nie znajdują oparcia w stanie faktycznym i prawnym, gdyż przepisy Karty Nauczyciela są w tej materii jednoznaczne.

Następnie decyzją z dnia "[...]" Starosta uzupełnił decyzję z dnia "[...]" w ten sposób, iż wskazał, że decyzja wydana została na podstawie art. 7 ust. 1a i 1b ustawy o systemie oświaty oraz art. 104 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa), w związku z art. 9b ust. 7 pkt 1 ustawy - Karta Nauczyciela. W decyzji uzupełniającej zawarto także pouczenie o możliwości wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego.

Na decyzję Starosty skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie złożył F. B., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz o nakazanie Dyrektorowi wyżej wymienionego Zespołu Szkół, aby niezwłocznie wydał i doręczył skarżącemu akt nadania stopnia zawodowego nauczyciela kontraktowego z dniem 1 września 2003 roku, jako nauczycielowi zatrudnionemu tam i wtedy w trybie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. Ponadto skarżący wniósł o zbadanie formalnej zgodności tych decyzji z obowiązującym prawem i stwierdzenie ich nieważności, jeśli ich wady taką konieczność uzasadniają.

Skarżący argumentował, iż w wyżej wymienionym Zespole Szkół pracował w okresie od 1 września 2003r. do 31 sierpnia 2004r. jako nauczyciel "[...]". Wcześniej przez ponad 25 lat był nauczycielem akademickim. Pracę w tym Zespole skarżący podejmował z zamiarem pracowania tam na stałe po uzupełnieniu stosownych kwalifikacji pedagogicznych, co nastąpiło w połowie lipca 2004 roku. Od początku miał świadomość, że pracodawca, będący tu również jako dyrektor szkoły, organem administracji publicznej, miał obowiązek nadać skarżącemu z dniem 1 września 2003r. stopień nauczyciela kontraktowego. F. B. wyjaśnił, iż na składane wnioski w przedmiocie awansu zawodowego Dyrektor Zespołu Szkół nie udzielał odpowiedzi, utrzymując, że skarżący nie ma prawa do awansu w zawodzie nauczyciela, gdyż nie podlega przepisom Karty Nauczyciela, ponieważ został zatrudniony za zgodą Kuratora Oświaty na zasadach określonych w Kodeksie pracy i na podstawie art. 7 ust. 1a i 1b ustawy z dnia 7 września 1991 roku o systemie oświaty. W ocenie skarżącego fakt ten nie ma potwierdzenia w zawartej z pracodawcą umowie o pracę. Niezależnie od tego okoliczność rodzaju zawartej umowy pozostaje bez wpływu na rozstrzygniecie sprawy, gdyż ustawa o systemie oświaty, nawet po zmianach, które nastąpiły po 1 września 2003r, stwierdza bez najmniejszej wątpliwości, iż prawa i obowiązki nauczycieli przedszkoli, szkół i placówek określa ustawa z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.

Skarżący podniósł, iż zaskarżona decyzja administracyjna została wydana w wyniku (prawomocnego z dniem 17 listopada 2005 roku) wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie znak II SAB/OI 38/05 z dnia 15 września 2005r., który stwierdził bezczynność organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie. Argumentacja zawarta w zaskarżonej decyzji drugiej instancji, jak również w decyzji pierwszej instancji, jest nieadekwatna do stanu faktycznego i prawnego sprawy, a ponadto jest sprzeczna z uzasadnieniem wyroku z dnia 15 września 2005r.

Skarżący zwrócił także uwagę, iż pouczenie co do przysługującego środka odwoławczego zawarte w uzupełnieniu zaskarżonej decyzji drugiej instancji jest w sposób oczywisty wadliwe i niedostatecznie precyzyjne.

Skarżący wskazał ponadto, iż art. 7 ust. 1a i 1b ustawy o systemie oświaty jest pomyślany jako ochrona wynagrodzenia osoby posiadającej odpowiednie wedle oceny dyrektora szkoły przygotowanie do prowadzenia danych zajęć, dla której praca w systemie oświaty nie jest pierwszą pracą, lecz której nie można nadać stopnia nauczyciela kontraktowego w trybie art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela, toteż zatrudnia się ją jako stażystę na podstawie art. 10 ust. 3 tej Karty. Nonsensem jest więc twierdzenie, iż w systemie oświaty nie wolno zatrudniać osób nie spełniających wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela i że takie osoby nie mają prawa do uzyskania stopnia awansu zawodowego zgodnie z art. 9a ust. 1 oraz prawa do awansu zawodowego w zgodzie z przepisami rozdziału 3a tej Karty. W świetle art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust 1 pkt 1, jest warunkiem niezbędnym dopiero przy nadawaniu kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Pierwszym zaś stopniem awansu zawodowego nauczyciela jest stopień stażysty albo stopień nauczyciela kontraktowego. Ten drugi nadaje się nauczycielowi w momencie nawiązania z nim stosunku pracy, jeśli spełnia on wymagania określone w art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela. W ocenie skarżącego o szczególnym trybie zatrudniania nauczycieli akademickich legitymujących się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej lub osób posiadających co najmniej pięcioletni okres pracy i szczególny dorobek zawodowy, które w zgodzie z art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela uzyskują z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole stopień nauczyciela kontraktowego, świadczy też brzmienie art. 9b ust. 4 tej Karty, gdzie stwierdza się, iż nauczycielowi zatrudnionemu w trybie art. 9a ust. 3 w drodze decyzji administracyjnej stopień nauczyciela mianowanego nadaje organ prowadzący szkołę.

W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), Sąd kontroluje zaskarżone decyzje pod kątem ich zgodności z prawem. Usunięcie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego może nastąpić tylko w przypadku, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organ naruszył prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W sprawie niniejszej, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził w toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, naruszenia przepisów prawa określonych w treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z akt administracyjnych przekazanych sądowi wynika, iż F. B. był zatrudniony w Zespole Szkół Zawodowych "[...]"na czas określony w okresie od 1 września 2003r. do 31 sierpnia 2004r. Skarżący wystąpił do Dyrektora Zespołu Szkół o nadanie stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego argumentując, iż z mocy art. 9a ust. 3 Karty Nauczyciela Dyrektor Zespołu Szkół winien nadać skarżącemu stopień zawodowy nauczyciela kontraktowego z momentem nawiązania stosunku pracy. F. B. wskazał, iż obowiązek taki spoczywał na organie z uwagi na fakt posiadania przez skarżącego okresu pracy w szkole wyższej w wymiarze przekraczającym trzy lata. Organ odmawiając wydania pozytywnej dla skarżącego decyzji wyjaśnił natomiast, iż skarżący w momencie podjęcia zatrudnienia nie posiadał stosownego przygotowania pedagogicznego, dlatego też został zatrudniony na podstawie przepisów szczególnych mianowicie art. 7 ust. 1a i 1b ustawy o systemie oświaty, które nie przewidują, by do osoby zatrudnionej w tym trybie zastosowanie miały przepisy Rozdziału 3a Karty Nauczyciela regulujące awans zawodowy nauczycieli.

Rozpoznając skargę wniesioną w niniejszej sprawie, wskazać należy, iż problematyka związana z zatrudnieniem nauczycieli oraz kwestie awansu zawodowego nauczycieli zostały uregulowane w ustawie - Karta Nauczyciela oraz przepisach wykonawczych wydanych na podstawie upoważnień ustawowych zawartych w Karcie Nauczyciela. System uregulowań zawartych we wskazanej ustawie stanowi pewną normatywną całość. Chociaż w obecnym stanie prawnym zasadniczo system awansu zawodowego nauczycieli oddziela kwestie formy nawiązania stosunku pracy od nadawania stopni awansu zawodowego, stosunek pracy bowiem nawiązuje z nauczycielem pracodawca, natomiast stopnie awansu zawodowego nadają wskazane ustawą organy zewnętrzne w stosunku do szkoły (z wyjątkiem stopnia nauczyciela kontraktowego), to jednak te dwie najistotniejsze regulacje dotyczące sytuacji zawodowej nauczycieli nie mogą być rozpoznawane w oderwaniu od siebie. Oczywistym jest bowiem, iż awans zawodowy określony Kartą Nauczyciela, dotyczyć może jedynie osoby zatrudnionej w trybie Karty Nauczyciela, a przepisy odnoszące się do awansu zawodowego nauczycieli skorelowane są z przepisami określającymi wymagania kwalifikacyjne konieczne do objęcia stanowiska nauczyciela (art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela) i przepisami regulującymi nawiązanie stosunku pracy przez nauczyciela (Rozdział 4 Karty Nauczyciela).

Kontynuując tę część uzasadnienia wyjść należy od rozważań dotyczących kwestii kto - zgodnie z Kartą Nauczyciela - może zostać nauczycielem. Mianowicie art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela stanowi, iż stanowisko nauczyciela może zajmować osoba, która posiada wyższe wykształcenie z odpowiednim przygotowaniem pedagogicznym lub ukończyła zakład kształcenia nauczycieli i podejmuje pracę na stanowisku, do którego są to wystarczające kwalifikacje. Szczegółowo sprawy związane z przygotowaniem zawodowym uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 ze zm.). W § 11 ust. 2 pkt 4 tegoż rozporządzenia wskazano, iż kwalifikacje do nauczania języków obcych w szkołach średnich ogólnokształcących i zawodowych posiada osoba, która legitymuje się dyplomem ukończenia studiów magisterskich lub wyższych zawodowych na dowolnym kierunku (specjalności) i świadectwem państwowego nauczycielskiego egzaminu z danego języka obcego stopnia II lub świadectwem znajomości danego języka obcego w zakresie zaawansowanym lub biegłym, o którym mowa w załączniku do rozporządzenia, a ponadto posiada przygotowanie pedagogiczne.

Z cytowanego wyżej art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela wynika, iż nauczycielem zostać może jedynie osoba, która posiada odpowiednie wykształcenie wyższe wraz z przygotowaniem pedagogicznym. Art. 10 ust.1 Karty Nauczyciela stanowi z kolei, iż stosunek pracy z nauczycielem nawiązuje się w szkole na podstawie umowy o pracę lub mianowania, z zastrzeżeniem ust. 8. Z treści art. 10 ust. 2 Karty Nauczyciela wynika, iż z osobą posiadającą wymagane kwalifikacje i rozpoczynającą pracę w szkole stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas określony na jeden rok szkolny w celu odbycia stażu wymaganego do uzyskania awansu na stopień nauczyciela kontraktowego, z zastrzeżeniem ust. 7. Przytoczone przepisy Karty Nauczyciela wprowadzają zasadę, iż nauczycielem może być jedynie osoba posiadająca kwalifikacje wymienione w art. 9 ust. 1 pkt 1, z taką też osobą dyrektor szkoły może zawrzeć umowę o pracę na czas określony w trybie określonym w Karcie Nauczyciela. Nauczyciel zatrudniony otrzymuje zaś stopień nauczyciela stażysty. Wskazać w tym miejscu należy na przepis art. 10 ust. 8, który stanowi, iż nie można nawiązać stosunku pracy z nauczycielem, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 10 ust. 5 pkt 2-5 Karty Nauczyciela, tj. nauczycielem nie posiadającym kwalifikacji wymaganych do zajmowania danego stanowiska (w tym nie posiadającym przygotowania pedagogicznego), z zastrzeżeniem ust. 9.

Wyjątki od przytoczonej wyżej zasady może przewidywać jedynie ustawa. Pierwszy z nich przewiduje art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela, który stanowi, iż w szczególnych przypadkach uzasadnionych potrzebami szkoły z osobą, o której mowa w ust. 2, legitymującą się wymaganym poziomem wykształcenia, lecz nieposiadającą przygotowania pedagogicznego, dopuszczalne jest nawiązanie stosunku pracy, o ile osoba ta zobowiąże się do uzyskania przygotowania pedagogicznego w trakcie odbywania stażu. W przypadku gdy nauczyciel w ciągu pierwszego roku pracy w szkole nie uzyska przygotowania pedagogicznego z przyczyn od niego niezależnych, z nauczycielem może być zawarta umowa o pracę na kolejny jeden rok szkolny. Staż wymagany do ubiegania się o awans na stopień nauczyciela kontraktowego przedłuża się do czasu uzyskania przygotowania pedagogicznego.

Dalej wskazać należy na art. 10 ust. 7 Karty Nauczyciela zgodnie z którym, w przypadku zaistnienia potrzeby wynikającej z organizacji nauczania lub zastępstwa nieobecnego nauczyciela, w tym w trakcie roku szkolnego, z osobą rozpoczynającą pracę w szkole, z nauczycielem kontraktowym lub z nauczycielami, o których mowa w ust. 5, stosunek pracy nawiązuje się na podstawie umowy o pracę na czas określony. W przypadku nauczyciela zatrudnionego na podstawie ust. 7, posiadającego wymagane kwalifikacje, na jego wniosek odstępuje się od stosowania przepisów rozdziału 3a (art. 10 ust. 11 Karty Nauczyciela). W art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela ustawodawca zawarł kolejny wyjątek pozwalający na zatrudnienie osoby nie posiadającej pełnych kwalifikacji. Zgodnie z jego treścią, w przypadku, o którym mowa w art. 10 ust. 7, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia osoby posiadającej wymagane kwalifikacje, można za zgodą organu sprawującego nadzór pedagogiczny zatrudnić nauczyciela, który nie spełnia warunku wymienionego w art. 10 ust. 5 pkt 5. Do nauczycieli zatrudnionych na podstawie art. 10 ust. 9 nie stosuje się przepisów Rozdziału 3a Karty Nauczyciela. Dla celów płacowych nauczyciele ci są traktowani jak nauczyciele stażyści (art. 10 ust. 10 Karty Nauczyciela).

Wskazać więc należy, iż ustawodawca wymienionymi przepisami łączy uzyskanie odpowiedniego stopnia awansu zawodowego, z nawiązaniem stosunku pracy w trybie w trybie Karty Nauczyciela, co z kolei jest możliwe jedynie z osobami posiadającymi stosowne kwalifikacje wymienione w art. 9 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy. W sytuacji natomiast, gdy nauczyciel nie posiada stosownego przygotowania pedagogicznego może zostać zatrudniony na podstawie art. 10 ust. 3, przy czym kolejny stopień awansu zawodowego tj. stopień nauczyciela kontraktowego może uzyskać jedynie po uzyskaniu stosownego przygotowania pedagogicznego. Nauczyciel bez pełnych kwalifikacji może zostać także zatrudniony w trybie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela, wtedy jednak w ogóle nie może rozpocząć awansu zawodowego.

Przechodząc do przepisów Rozdziału 3a Karty Nauczyciela regulujących awans zawodowy nauczycieli wskazać należy, iż w art. 9a ust. 1 ustawodawca wymienił cztery stopnie awansu zawodowego nauczycieli, a mianowicie: nauczyciela stażystę, nauczyciela kontraktowego, nauczyciela mianowanego oraz nauczyciela dyplomowanego. Art. 9a ust. 2 stanowi zaś, iż osoba nieposiadająca stopnia awansu zawodowego z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskuje stopień nauczyciela stażysty, z zastrzeżeniem ust. 3. W ustępie trzecim tego artykułu wskazano m. in. iż nauczyciele akademiccy legitymujący się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej z dniem nawiązania stosunku pracy w szkole uzyskują stopień nauczyciela kontraktowego, co stanowi wyjątek od zasady, iż nauczyciel z momentem zatrudnienia otrzymuje stopień zawodowy stażysty. Prawodawca łączy więc także w tym przepisie możliwość nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego dla nauczyciela akademickiego posiadającego wymagany staż pracy w szkole wyższej z nawiązaniem stosunku pracy w szkole. Jak podano wyżej art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela wskazuje, kto może objąć stanowisko nauczyciela, uzależniając możliwość objęcia takiego stanowiska od posiadania odpowiedniego wykształcenia oraz przygotowania pedagogicznego. Oznacza to, iż obowiązek posiadania stosownego przygotowania pedagogicznego dotyczy także nauczycieli akademickich, tylko wtedy bowiem będą oni mogli objąć stanowisko nauczyciela i uzyskać z mocy prawa stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego potwierdzony stosowną decyzją. W przypadku natomiast braku posiadania pełnych kwalifikacji, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, nauczyciel akademicki będzie mógł zostać zatrudniony jedynie w trybie art. 10 ust. 3, art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela bądź ewentualnie w oparciu o przepisy art. 7 ust. 1a i 1b ustawy o systemie oświaty.

Jak wskazano wyżej, pierwszy ze sposobów zatrudnienia (art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela), przewiduje możliwość uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego dopiero po uzyskaniu przygotowania pedagogiczne. Drugi ze sposobów zatrudnienia (art. 10 ust. 9) stanowi z kolei, iż do nauczycieli zatrudnionych w tym trybie nie stosuje się przepisów dotyczących awansu zawodowego, a osoby zatrudnione uzyskują jedynie stopień zawody nauczyciela stażysty.

Wymienione przepisy ustawy o systemie oświaty stanowią natomiast, iż w uzasadnionych przypadkach w szkole publicznej może być, za zgodą kuratora oświaty, a w przypadku szkoły artystycznej - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zatrudniona osoba niebędąca nauczycielem, posiadająca przygotowanie uznane przez dyrektora szkoły za odpowiednie do prowadzenia danych zajęć (art. 7 ust. 1a tejże ustawy). Osobę, o której mowa w ust. 1a, zatrudnia się na zasadach określonych w Kodeksie pracy, z tym że do osób tych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć edukacyjnych nauczycieli oraz ustala się wynagrodzenie jak dla nauczyciela kontraktowego. Co istotne w sprawie do osób tych stosuje się jedynie odpowiednio przepisy Karty Nauczyciela dotyczące tygodniowego obowiązkowego wymiaru godzin zajęć edukacyjnych, a wynagrodzenie ustala się jak dla nauczyciela kontraktowego. Oznacza to, iż do osób zatrudnionych w tym trybie nie stosuje się pozostałych przepisów Karty Nauczyciela, w tym regulujących awans zawodowy. Określenie zaś, iż osoba zatrudniona na podstawie art. 7 ust.1a i 1b ustawy o systemie oświaty otrzymuje wynagrodzenie jak nauczyciel kontraktowy nie oznacza, iż osoba zatrudniona otrzymuje stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Art. 7 ust. 1b jasno bowiem stanowi, iż dotyczy on jedynie wysokości wynagrodzenia jak dla nauczyciela kontraktowego, nie zaś nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego.

W tym miejscu odnieść się należy do argumentu skargi, iż przepisy art. 7 ust. 1a i 1b pozostają bez wpływu na sytuację prawną skarżącego w kwestii awansu zawodowego, skoro z art. 5b ustawy o systemie oświaty wynika, iż prawa i obowiązki nauczycieli szkół określa Karta Nauczyciela. Przyjąć bowiem należy, iż przepisy art. 7 ust. 1a i 1b są przepisami szczególnymi w stosunku do art. 5b wykluczającymi właśnie stosowanie do osób zatrudnionych w tym trybie przepisów Karty Nauczyciela, z wyjątkami zawartymi w art. 7 ust. 1a i 1b.

W sprawie poza sporem pozostaje, iż F. B. w dniu 1 wrześnie 2003r. w chwili rozpoczęcia pracy w wymienionym Zespole Szkół posiadał odpowiednie wykształcenie wyższe wraz z wymaganym ukończonym kursem językowym, natomiast nie posiadał przygotowania pedagogicznego. Skarżący nie posiadał więc pełnych kwalifikacji do objęcia stanowiska nauczyciela zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela. Potwierdza to także prawomocny wyrok Sądu Rejonowego "[...]" Wydziału Pracy z dnia "[...]" sygn. akt "[...]" wydany po rozpoznaniu powództwa skarżącego przeciwko Zespołowi Szkół Zawodowych "[...]" o wynagrodzenie, sprostowanie świadectwa pracy i odszkodowanie. W wyroku tym Sąd Pracy przyjął, iż powód zatrudniony był w trybie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela. Z decyzji organu odwoławczego wynika natomiast, iż skarżący został zatrudniony w trybie określonym w art. 7 ust. 1a i 1b ustawy o systemie oświaty. W sprawie wydaje się prawidłowe stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. O zatrudnieniu skarżącego w tym trybie świadczy zgoda wydana w dniu 3 września 2003r. przez Kuratora Oświaty na zatrudnienie skarżącego w Zespole Szkół Zawodowych "[...]"w oparciu o wymienione przepisy ustawy o systemie oświaty oraz wyrównanie dla skarżącego wynagrodzenia za pracę wykonywaną w Zespole Szkół Zawodowych do poziomu wynagrodzenia nauczyciela kontraktowego. Niezależnie jednak od tego, czy skarżący był zatrudniony w trybie art. 10 ust. 9 Karty Nauczyciela, czy też w trybie przepisów ustawy o systemie oświaty, nie ulega wątpliwości, iż skarżący ze względu na brak pełnych kwalifikacji mógł zostać zatrudniony w Zespole Szkół jedynie za zgodą Kuratora Oświaty i nie mógł uzyskać w trakcie trwania zatrudnienia w Zespole Szkół w okresie od 1 września 2003r. do 31 sierpnia 2004r. stopnia zawodowego awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. W konsekwencji skarżący nie mógł uzyskać z mocy prawa stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dniem nawiązania stosunku pracy w Zespole Szkół Zawodowych "[...]".

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż obowiązek nadania skarżącemu stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego wynikał z mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 15 września 2005r. sygn. akt II SAB/Ol 38/05 wskazać należy, iż zarzut ten jest nie zasadny. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Dyrektora Zespołu Szkół Zawodowych "[...]" do rozpatrzenia wniosku skarżącego o nadanie stopnia nauczyciela kontraktowego w drodze decyzji administracyjnej w terminie 30 dni od dnia doręczenia akt organowi. Skarżący wskazuje, iż Sąd w uzasadnieniu wyroku podał, że "podnoszony przez dyrektora szkoły argument, iż decyzji takiej nie może wydać, gdyż skarżący nie był zatrudniony w szkole na podstawie Karty Nauczyciela, lecz na podstawie ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, a w związku z tym nie mógł rozpocząć stażu na drodze awansu zawodowego, nie znajduje podstaw". Skarżący wywodzi, iż ten zapis uzasadnienia wyroku nałożył na organ obowiązek wydania decyzji uwzględniającej żądanie skarżącego. Skarżący zdaje się nie zauważać zdania następnego zawartego w treści uzasadnienia wyroku, zgodnie z którym "okoliczność ta bowiem może mieć jedynie znaczenie dla oceny organu, czy skarżący spełnił wymogi niezbędne do nadania mu stopnia nauczyciela kontraktowego. Nie pozbawia to jednak skarżącego prawa do złożenia wniosku o nadanie mu takiego stopnia, a tym samym zobowiązuje organ do podjęcia rozstrzygnięcia w tym przedmiocie w drodze decyzji administracyjnej". Z analizy przytoczonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie nie wynika więc, iż Sąd zobowiązał organ I instancji do wydania decyzji o określonej treści, tak jak tego chce skarżący, tj. decyzji pozytywnej dla skarżącego, nadającej stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Sąd wyrokiem tym zobowiązał organ jedynie do załatwienia wniosku skarżącego w tym przedmiocie w drodze decyzji, nie wskazując sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Takie rozstrzygnięcie Sądu było zresztą zgodne z art. 149 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Przepis ten nie daje sądowi uprawnień do wskazywania jakiego rodzaju rozstrzygnięcie organ ma zawrzeć w decyzji. Na podstawie art. 149 sąd może jedynie zobowiązać organ do podjęcia decyzji w danej sprawie, od której następnie będą przysługiwały środki zaskarżenia na zasadach ogólnych.

Sąd nie podziela także zarzutu skargi, zgodnie z którym spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela jest warunkiem niezbędnym dopiero do nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego nauczyciela. Skarżący mianowicie wywodzi, iż art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela stanowi, że warunkiem nadania nauczycielowi kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych, o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a-3 oraz odbycie stażu, zakończonego pozytywną oceną dorobku zawodowego nauczyciela. Po pierwsze wskazać należy, iż art. 9b ust. 1 reguluje kwestie związane z uzyskaniem kolejnego stopnia awansu zawodowego, co wynika wprost z jego treści, nie zaś uzyskaniem pierwszego stopnia awansu zawodowego. Po drugie wskazanie ustawodawcy, iż warunkiem nadania kolejnego stopnia awansu zawodowego jest spełnienie wymagań kwalifikacyjnych określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, nie oznacza, iż ustawodawca zwolnił od uzyskania tych kwalifikacji osoby rozpoczynające po raz pierwszy pracę w szkole. Jak była już o tym mowa, osoba zatrudniona w szkole nie posiadająca stosownych kwalifikacji może zostać zatrudniona jedynie w trybie szczególnym określonym w art. 10 Kart Nauczyciela bądź na podstawie art. 7 ust. 1a i 1b ustawy o systemie oświaty. Ustawodawca w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela podkreślił jedynie jeszcze raz zasadę, iż wymagane kwalifikację stanowią podstawę do nawiązania stosunku pracy z nauczycielem oraz uzyskania stopnia awansu zawodowego. Przy czym z art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela wynika, iż będzie on miał zastosowanie jedynie do nauczycieli stażystów nie posiadających przygotowania pedagogicznego (a więc pełnych kwalifikacji w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela), tylko bowiem osoby zatrudnione na podstawie art. 10 ust. 3 Karty Nauczyciela uzyskują stopień zawodowy nauczyciela stażysty pomimo braku pełnych kwalifikacji i mogą odbywać staż wymagany do uzyskania kolejnego stopnia awansu zawodowego, pod warunkiem, że zobowiążą się do uzupełnienia wymaganych kwalifikacji. Wyjątek od zasady posiadania kwalifikacji wymienionych w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela dotyczy jedynie nauczycieli stażystów zatrudnionych w trybie art. 10 ust. 3 i nie może być interpretowany rozszerzająco.

Podobnie Sąd nie podzielił stanowiska skarżącego, iż art. 9b ust. 4 Karty Nauczyciela stanowi samodzielną podstawę nawiązania stosunku pracy. Przepis ten stanowi, iż nauczycielom spełniającym warunki, o których mowa w art. 9b ust. 1 Karty Nauczyciela oraz nauczycielom zatrudnionym w trybie art. 9a ust. 3 (a więc m.in. nauczycielom akademickim legitymującym się co najmniej trzyletnim okresem pracy w szkole wyższej), w drodze decyzji administracyjnej, stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego nadaje dyrektor szkoły. Art. 9b ust. 4 Karty Nauczyciela wskazuje jedynie organy właściwe do wydania aktu nadania stopnia awansu zawodowego. Przyjąć należy, iż zarówno art. 9a ust. 3, jak i art. 9b ust. 4 nie przewidują szczególnej formy zatrudnienia nauczycieli akademickich. Artykuły te znalazły się w rozdziale 3a Karty Nauczyciela i regulują jedynie formy i tryb uzyskiwania przez nauczycieli akademickich stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego, wprowadzając uprzywilejowaną pozycję dla nauczycieli akademickich, umożliwiającą im uzyskanie takiego stopnia (zamiast stopnia nauczyciela stażysty) z momentem zatrudnienia w szkole. Przywołane ostatnio przepisy nie zwalniają jednak tej grupy nauczycieli od wymogów określonych w art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela, tj. posiadania stosownego wykształcenia kierunkowego wraz przygotowaniem pedagogicznym. Dlatego też nauczyciel akademicki nie posiadający przygotowania pedagogicznego nie może zostać automatycznie nauczycielem kontraktowym, ponieważ nie może objąć stanowiska nauczyciela zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 Karty Nauczyciela. Nauczyciel taki może zostać zatrudniony jedynie w jednym z trybów szczególnych opisanych wyżej.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.