Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 846/97
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 1999-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: par. 3 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 1986 nr 1 poz. 4
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1985 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Teza: Samochód osobowy - używany przez zobowiązanego, zaliczonego do pierwszej grupy inwalidztwa z powodu stwardnienia rozsianego i umożliwiający mu wykonywanie pracy zawodowej - jest wyłączony spod egzekucji administracyjnej na podstawie par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1985 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1986 nr 1 poz. 4 ze zm./.

TEZY

Samochód osobowy - używany przez zobowiązanego, zaliczonego do pierwszej grupy inwalidztwa z powodu stwardnienia rozsianego i umożliwiający mu wykonywanie pracy zawodowej - jest wyłączony spod egzekucji administracyjnej na podstawie par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1985 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1986 nr 1 poz. 4 ze zm./.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie postępowania egzekucyjnego z powodu niespłacenia kredytu bankowego.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w J. wszczął przeciwko Danucie P. postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z 1 września 1995 r., wystawionego przez P.B.B.I. Bank SA Oddział w W. z powodu niespłacenia kredytu zaciągniętego przez Marka Sz. i Jana Sz., który został poręczony przez Danutę P. W związku z tym poborca podatkowy 27 listopada 1995 r. zajął samochód marki Polonez Caro należący do poręczycielki.

29 listopada 1995 r. Danuta P. złożyła wniosek o zwolnienie spod egzekucji tego samochodu zarzucając, że jest inwalidką, a samochód został zakupiony ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych /dalej: PFRON/ w celu umożliwienia jej podjęcia pracy zarobkowej.

Urząd Skarbowy w J. postanowieniem z 21 grudnia 1995 r. uwzględnił wniosek i zwolnił przedmiotowy samochód spod egzekucji.

Zażalenie wierzyciela na to postanowienie nie zostało rozpoznane merytorycznie. Izba Skarbowa w J., postanowieniem z 10 stycznia 1997 r. uznała zażalenie za niedopuszczalne z powodu braku przepisu dopuszczającego taki środek zaskarżania w interesie wierzyciela.

Postanowienie to stało się ostateczne.

Pismem z 18 lutego 1997 r. wierzyciel wniósł skargę na czynności egzekucyjne zarzucając, iż organ skarbowy bezpodstawnie zwolnił przedmiotowy samochód spod egzekucji.

Urząd Skarbowy w J. postanowieniem z 24 lutego 1997 r. oddalił skargę wierzyciela na tę czynność egzekucyjną.

W zażaleniu na to postanowienie wierzyciel zarzucał, że zwolnienie spod egzekucji samochodu na tej podstawie, że skarżąca jest inwalidką, nie jest zasadne. Zgodnie bowiem z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i par. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1985 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 1986 nr 1 poz. 4/, samochód osobowy nie może być uznany za przedmiot używany przez zobowiązanego lub członków jego rodziny z powodu ułomności. Samochód osobowy stanowi bowiem zwykły przedmiot, który może być używany także bez wystąpienia elementu ułomności. Ponadto wierzyciel kwestionował ustalenie organów egzekucyjnych, jakoby zobowiązana była osobą ułomną, która musi używać samochodu w celu wykonywania pracy zawodowej. Niezależnie od tego wierzyciel zarzucał, że postępowanie egzekucyjne toczyło się bez udziału strony, gdyż w postanowieniu o wyłączeniu samochodu organ nie pouczył strony o środkach zaskarżania, co spowodowało wybór błędnego sposobu postępowania przez Bank, a tym samym opóźnienie w przeprowadzeniu egzekucji.

Izba Skarbowa w J. postanowieniem z 3 kwietnia 1997 r., wydanym na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161 ze zm./ utrzymała w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego.

Wierzyciel wniósł na to postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 22 ust. 2-4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylenie zaskarżonej decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy w toku rozpoznawania sprawy Sąd stwierdzi, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu administracyjnego jest nielegalna, a więc narusza prawo w zakresie wskazanym w tych przepisach. W przypadku natomiast braku podstaw do takiego stwierdzenia skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 27 ust. 1 cyt. ustawy.

W niniejszej sprawie nie ma podstaw do takiego stwierdzenia.

W szczególności chybiony jest zarzut skargi, że organy egzekucyjne naruszyły przepisy o postępowaniu administracyjnym przez nieustalenie rzeczywistego stanu zdrowia dłużniczki, a także konieczności posługiwania się przez nią przedmiotowym samochodem.

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżąca została zaliczona do pierwszej grupy inwalidztwa z powodu schorzeń będących następstwem stwardnienia rozsianego. W tym stanie rzeczy zbędne były jakiekolwiek dalsze ustalenia dotyczące inwalidztwa skarżącej. Zarówno bowiem charakter tego schorzenia, jak i stwierdzony poziom inwalidztwa jednoznacznie potwierdzają ustalenie organów egzekucyjnych, że skarżąca była osobą ułomną, w rozumieniu par. 3 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1985 r. w sprawie wykonania ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Chybione są także stwierdzenia Banku, że w sprawie nie ma dowodów na to, że przedmiotowy samochód jest przez dłużniczkę użytkowany z powodu ułomności. Z akt bowiem wynika jednoznacznie, że dłużniczka kupiła samochód za kredyt udzielony przez PFRON, przy czym kredyt pochodził ze środków przeznaczonych na aktywizację zawodową inwalidów. W świetle tych ustaleń trafny jest wniosek organów, że dłużniczka - jako osoba niepełnosprawna - w celu swojej aktywizacji zawodowej dokonała zakupu samochodu. Ustalenia te wskazują zatem na to, że samochód objęty sporem był używany przez osobę ułomną, w rozumieniu cytowanego przepisu.

Chybione jest też twierdzenie skargi, że organy niezgodnie z tym przepisem zastosowały podmiotowe zwolnienie spod egzekucji w sytuacji, gdy zwolnienie to dotyczy przedmiotu. Organy egzekucyjne zwolniły bowiem spod egzekucji przedmiot w postaci samochodu, nie zaś jakikolwiek podmiot. Jednocześnie nie można podzielić zarzutu skargi, że użyte w analizowanym przepisie sformułowanie "(...) ułomności (...)" może odnosić się do przedmiotu zwolnionego spod egzekucji. Pojęcie to ze swej natury odnosi się wyłącznie do osób posiadających tę cechę i dlatego zwolnienie spod egzekucji przedmiotów wymienionych w tym przepisie zmusza organy egzekucyjne do ustalenia zaistnienia przesłanek zwolnienia, w tym również ułomności osoby.

W rezultacie Sąd nie miał podstaw do przyjęcia, że wykładnia przepisów dokonana przez organy egzekucyjne wybiegła poza treść normy prawnej.

Dodatkowo należy zwrócić uwagę na to, że sytuacja dłużniczki jest na tyle szczególna, że przywołana przez organy zasada humanitaryzmu prawa była w tej sprawie konieczna.

Sposób załatwienia tej sprawy - w świetle powszechnie znanego rygoryzmu organów egzekucyjnych - w ocenie Sądu zasługuje na szczególne uznanie, z powodu takiej wykładni prawa, która dostrzega słuszny interes strony, a więc z respektowaniem zasady prawa administracyjnego, która znalazła swój wyraz w art. 7 Kpa.

Reasumując, należy stwierdzić, że organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły prawa w sposób określony na wstępie niniejszych wywodów. Stwierdzenie tej okoliczności stanowi podstawę do oddalenia skargi w oparciu o przepis art. 27 ust. 1 ustawy o NSA.

Z tych przyczyn Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.