Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1570/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Zaliczka alimentacyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 27 , art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga Sędziowie WSA Ewa Michna WSA Barbara Pasternak (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska-Świt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2017 r. ([...]) na podstawie art. 104, 107, 130 kpa, art. 12 w zw. z art. 2 pkt 10 oraz art. 1, 1a, 2, 9, 10, 11, 15, 18, 20, 25, 27 ust. 1i 1a oraz art. 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r., po. 189 ze zm.), art. 3 pkt 1i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r, po. 1518 ze zm.) oraz Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania, sposobu ustalania dochodu oraz wzorów wniosku, zaświadczeń i oświadczeń o ustalenie prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1467) oraz upoważnienia z dnia 1 sierpnia 2008 r. Burmistrza Miasta do wydawania decyzji w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia 21 kwietnia 2009 r. w sprawie przekazania do MGOPS zadania przewidzianego w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, polegającego na podejmowaniu działań wobec dłużników alimentacyjnych Burmistrz Miasta odmówił D. Z. rozłożenia na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w wysokości 49.475,22 zł (należność główna) wraz z ustawowymi odsetkami oraz 3.780,00 zł zaliczki alimentacyjnej.

Organ I instancji podał, że w dniu 11.07.2017 r. do organu wpłynął wniosek D. Z. o rozłożenie na raty w wys. 500,00 zł miesięcznie kwoty zadłużenia wynikającego z wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaznaczył, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostały wypłacone na rzecz osób uprawnionych, tj. A. Z. i P. Z. w ramach pomocy państwa udzielanej osobom uprawnionym do alimentów, w związku ze stwierdzoną bezskutecznością egzekucji prowadzonej wobec dłużnika alimentacyjnego.

Wyjaśnił, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego ma charakter tymczasowy i ma na celu skredytowanie podstawowych potrzeb osób uprawnionych w sytuacji braku możliwości wyegzekwowania alimentów od dłużnika alimentacyjnego. Tymczasowość ta przejawia się tym, że dłużnik alimentacyjny ma obowiązek zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego, łącznie z ustawowymi odsetkami.

Wedle organu D. Z. miał świadomość ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem synów i łożenia na ich utrzymanie. Natomiast trudna sytuacja dochodowa i rodzinna D. Z. nie zwalniała go z obowiązku płacenia alimentów, gdyż zobowiązany był dzielić się z dziećmi nawet bardzo niskim dochodem. Tymczasem od wyroku sądowego z dnia 27.07.2009 r. sygn. akt [...] nie czynił zadość obowiązkowi alimentacyjnemu. Stąd też powstanie zadłużenia i obowiązek jego uregulowania jest następstwem zaniechania przez Stronę wywiązywania się wobec dzieci z obowiązku alimentacyjnego. Dłużnik winien pamiętać również o tym, że osoby, na rzecz których jest zobowiązany do alimentacji, nalezą do jego rodziny i nie może zrzec się tego obowiązku na rzecz innych osób czy Państwa.

Burmistrz Miasta ustalił w oparciu o wywiad środowiskowy z dnia 19.07.2017 r., że D. Z. utrzymuje się z renty w wys. 700,34 zł netto i jest to kwota stała, a po zajęciu przez komornika część świadczenia, do dyspozycji Strony pozostaje kwota 375,00 zł. Zdaniem organu dochody D. Z. są niewielkie, jednakże wnioskodawca posiada kwalifikacje do podjęcia pracy za wysokie wynagrodzenie, gdyż jest z zawodu elektromechanikiem i jest w trakcie nauki na Inspektora [...] w szkole w K. Zaznaczył, że Strona posiada orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności wydanym do dnia 31 maja 2019 r., z którego wynika, że może wykonywać prace na otwartym rynku, lekką w środowisku wolnym od zapylenia i wilgoci.

Zdaniem organu postawa wnioskodawcy nie podejmującego żądnych działań, aby wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku, nie daje podstaw do rozłożenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na raty. Wskazywane przez D. Z. okoliczności nie czynią jego sytuacji wyjątkowej, a tym samym nie mogą stawiać go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych. Dodał, że wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział III Rodzinny i Nieletnich z dnia 27.07.2009 r. sygn. akt [...] ustalono D. Z. wysokość alimentów w kwocie 600,00 zł miesięcznie na dziecko: A. Z. (ur. [...] 1996 r.) i alimenty w kwocie 650,00 zł miesięcznie na dziecko: P. Z. (ur. [...] 1994 r.). Z odpowiedzi Komornika Sądowego z dnia 18.07.2017 r. wynika, że D. Z. nie dokonywał wpłat w wysokości zasądzonych alimentów tj. 1250,00 zł miesięcznie przez okresy wymienione w art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w związku z czym nie można umorzyć należności dłużnika.

Od ww. decyzji odwołanie złożył D. Z., wskazując na swoją trudną sytuację finansową, mieszkaniową, zawodową i zdrowotną.

Podniósł, że rozłożenie zadłużenia na raty po 500 zł miesięcznie pozwoliłoby na spłatę tego zadłużenia i tym samym uregulowania zobowiązania z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Dodał, że ustalona wyrokiem sądowym kwota alimentów była wyższa, aniżeli wysokość wynagrodzenia uzyskiwanego wówczas przez Skarżącego. Co więcej kwota 60 % zarobków i renty regularnie wpływała na konto komornika.

Skarżący zakwestionował ustalenia organu I instancji w przedmiocie swojego wykształcenia - nie elektromechanik, jak to stwierdził organ, a technik mechanik o specjalności budowa maszyn przemysłowych oraz ustalenia w przedmiocie sytuacji zdrowotnej - tj. pominięcie przez organ poważnej wady wzroku (krótkowzroczność) i przyczyny skierowania na rentę (depresja), jak również ustalenia organu co do pobierania przez stronę nauki na Inspektora [...] w szkole w K, podczas gdy taka nauka w żadnej szkole nie jest przez skarżącego pobierana.

Decyzją z dnia 11 października 2017 r. ([...]) na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 489) oraz art. 138 §1 pkt 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podał, co następuje:

Decyzja o rozłożeniu na raty zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wydawana jest na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że organ orzekający w sprawie ma prawo wyboru jednego z kilku prawnie dopuszczalnych rozstrzygnięć. Zatem organ nie jest zobligowany w oparciu o art. 30 ust. 1 i ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów do uwzględnienia wniosku dłużnika alimentacyjnego o rozłożenie na raty zaległości z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego (czy też zastosowania innej z ulg wymienionych w art. 30 ust. 1 i 2 ustawy).

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest trudna sytuacja zdrowotna i finansowa wnioskodawcy. D. Z. (ur. [...] 1967 r.) przebywa obecnie na rencie przyznanej do kwietnia 2018 r., ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności do dnia 31.05.2019 r. orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 12.05.2017 r., leczy się na astmę i alergię, ma poważną wadę wzroku (znaczna krótkowzroczność), renta przyznana została z powodu depresji. Wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, jest wdowcem, z pierwszego małżeństwa ma dwóch synów: A. i P., z którymi utrzymuje stały kontakt. D. Z., obecnie mieszka w mieszkaniu znajomej, która wyjechała za granicę; czasowo nie ponosi opłat za mieszkanie, jednak od września 2017 r. zobowiązany będzie płacić 50 % czynszu oraz regulować opłaty za media. Wnioskodawca utrzymuje się z renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy przyznanej do 31.03.2018 r. w wys. 700,34 zł, z której po potrąceniu przez komornika należności alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego w kwocie 325,34 zł, do dyspozycji Strony pozostaje kwota 375,00 zł.

Ocenie w rozpatrywanej sprawie podlega to, czy trudna sytuacja wnioskodawcy jest sytuacją wyjątkową i wyróżniającą się na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Wskazać jednak należy, że twierdzenia strony co do spłacenia w całości zaległości z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w przypadku rozłożenia kwoty zaległości na raty, nie dają wystarczających podstaw do zastosowania wnioskowanej ulgi, a to z uwagi na brak jakiejkolwiek pewności co do możliwości uzyskania spłaty - nawet rozłożonej na raty - po upływie okresu pobierania renty. Z akt sprawy oraz twierdzeń skarżącego wynika, że znajduje się w trudnej sytuacji zdrowotnej (w szczególności poważna wada wzroku nie pozwalająca na pracę w każdych warunkach, depresja), dlatego też ma pewne ograniczenia, jeśli chodzi o możliwość zatrudnienia. Skoro jednak od 2009 r. skarżący nie podjął pracy pozwalającej mu na regularne płacenie alimentów w całości tj. w zasądzonej kwocie, to trudno aktualnie zakładać, że po zaprzestaniu otrzymywania renty podejmie on pracę pozwalającą na spłacanie zadłużenia rozłożonego na raty. Z oświadczeń D. Z. wnika bowiem, że zamieszkuje on w mieszkaniu należącym do znajomej i od września 2017 r. zobligowany będzie partycypować w kosztach utrzymania mieszkania tj. 50 % kwoty czynszu (kwota czynszu 600 zł) i opłat za media (prąd, gaz, woda, nieczystości) – przewidywana kwota za media to 600 zł. Nie można więc przyjąć, że wnioskodawca daje realną możliwość spłaty zadłużenia w zadeklarowanych ratach po 500 zł miesięcznie. Tymczasem to w interesie dłużnika alimentacyjnego jest wykazanie takiej postawy i przedstawienie takich okoliczności, które w zakresie przezwyciężania trudnej sytuacji życiowej będą zasługiwały na uwzględnienie przy ważeniu pomiędzy interesem jednostki, a interesem społecznym.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy rozłożenie na raty kwoty zaległości nie uwzględniałoby interesu społecznego, jakim jest uzyskanie od dłużników alimentacyjnych zwrotu kwoty wypłaconej z funduszu alimentacyjnego w ich zastępstwie. Nie ma żadnego powodu aby obowiązek zwrotu zapłaconych za dłużnika alimentacyjnego kwot podlegał łagodniejszemu reżimowi, niż obowiązek alimentacyjny, nawet bowiem wyjątkowo trudna sytuacja finansowa nie powinna stanowić przyczyny zwolnienia z obowiązku zwrotu wypłaconych za niego alimentów (por. IV SA/G1 893/ 16). Samo uzyskiwanie niskich dochodów nie jest więc okolicznością wyjątkową i szczególną na tle sytuacji innych dłużników alimentacyjnych. Warto bowiem podkreślić, że niemal w każdym przypadku braku regulowania przez osobę zobowiązaną do alimentacji jej obowiązku alimentacyjnego, w tym braku regulowania takiego obowiązku w sposób systematyczny, jest zazwyczaj wynikiem uzyskiwania niskich dochodów lub też nieuzyskiwania ich wcale.

Sytuacja finansowa, majątkowa, zdrowotna i rodzinna dłużnika ubiegającego się o zastosowanie ulgi w spłacie zaległości alimentacyjnych musi być tego rodzaju, że w sposób znaczący odbiega od sytuacji innych dłużników alimentacyjnych i wręcz wyróżnia się na tle tych sytuacji. Nie może to być zatem sytuacja typowa, czyli zasadniczo polegająca na braku środków finansowych pozwalających na regularne płacenie alimentów, bądź też na spłatę zadłużenia. (por. tez II SA/Łd 1030/16).

Na powyższe rozstrzygnięcie D. Z. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:

- art. 30 §2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów poprzez ich błędną interpretację i przyjęcie, że uzyskiwanie przez skarżącego niskich dochodów oraz trudna sytuacja finansowa i zdrowotna nie są wystarczające dla uwzględnienia wniosku o rozłożenie na raty należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego;

- art. 7 i 77 § 1 kpa polegające na nienależytym wyjaśnieniu przez organ stanu faktycznego sprawy;

- art. 107 kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej zawierającej wewnętrznie sprzeczne uzasadnienie.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2016.1066 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016.718 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z uwzględnieniem powyższych kryteriów, należało uznać skargę za uzasadniona, aczkolwiek z innych przyczyn aniżeli w niej podnoszone.

Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. 2017.1257 t.j.) dalej p.o.u.a. Zgodnie z tym przepisem, organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Kolegium utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznało, że w stanie faktycznym sprawy brak przesłanek do rozłożenia skarżącemu na raty należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wynoszących 49 475,22 złote, 3 780,- złotych ustawowych odsetek. Decyzja ta jest nieprawidłowa z niżej wskazanych przyczyn:

Zgodnie z art. 27 ust. 1 p.o.u.a. - dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Stosownie natomiast do ust. 2 powyższego artykułu - organ właściwy wierzyciela wydaje, po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, decyzję administracyjną w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżący nie przeczył, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego zostały wypłacone dzieciom skarżącego w ramach pomocy państwa udzielanej osobom uprawnionym do alimentacji w związku ze stwierdzoną bezskutecznością egzekucji prowadzonej wobec dłużnika alimentacyjnego. W przedstawionych Sądowi aktach administracyjnych brak decyzji, na podstawie których świadczenia te były wypłacane, jak wynika uzasadnienia decyzji – od 2009 r. W aktach tych zalega jedynie Postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z dnia 7 lutego 2017 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu złożenia takiego wniosku przez wierzycieli (dzieci skarżącego), oraz pismo Burmistrza Miasta z dnia 21 lutego 2017 r. podające wysokość zadłużenia skarżącego z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń (k. 18 i 19). Zatem za bezsporne należało uznać, że świadczenia takie, finansowane z budżetu Państwa były wypłacane z uwagi na niewypełnianie przez skarżącego obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego, tj. wyroku Sądu w sprawie [...].

Wskazany wyżej przepis art. 27 p.o.u.a. wprowadza zasadę zobowiązującą dłużnika do zwrotu wypłaconych świadczeń, na mocy decyzji wydawanej po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu decyzji przyznającej świadczenia, natomiast w art. 30 ust. 2 ustawy przewidziano możliwość umorzenia, rozłożenia na raty, lub odroczenia terminu płatności należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Treść art. 27 ust. 1 cyt ustawy ma charakter kategoryczny. Oznacza to, że po zakończeniu okresu świadczeniowego lub po uchyleniu rozstrzygnięcia przyznającego świadczenia, organ zawsze wydaje decyzję o zwrocie świadczeń z funduszu skierowaną do dłużnika alimentacyjnego, o ile wypłacone świadczenia nie zostały zwrócone wcześniej - dobrowolnie lub w wyniku egzekucji administracyjnej. Decyzja wydana w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 27 p.o.u.a. jest decyzją związaną i rozstrzygającą jedynie o kwestii zwrotu należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej. W postępowaniu tym organ musi jedynie ustalić, czy została wydana decyzja ostateczna o przyznaniu świadczenia z funduszu alimentacyjnego, czy świadczenia te zostały wypłacone i w jakiej wysokości. Poczynienie pozytywnych ustaleń w tym zakresie oznacza, że organ ma obowiązek wydać decyzję nakazującą zwrot przez dłużnika alimentacyjnego wypłaconych na rzecz osoby uprawnionej świadczeń W postępowaniu prowadzonym w trybie tych przepisów nie ma podstaw do badania sytuacji majątkowej dłużnika alimentacyjnego, bądź jego możliwości spłaty zobowiązania (por. wyroki NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 60/12, Lex nr 1217371, WSA w Kielcach z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Ke 436/13, Lex nr 1329503, WSA w Gliwicach z dnia 15 lipca 2013 r., sygn. akt IV SA/Gl 1100/12, Lex nr 1355854).

Podkreślić należy, że decyzja o zwrocie należności wydawana na podstawie art. 27 p.o.u.a. i decyzja o umorzeniu, rozłożeniu na raty, lub odroczeniu terminu spłaty należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego wydawana na podstawie art. 30 ust. 2 tej ustawy podejmowane są w odrębnych postępowaniach administracyjnych. Nie jest ani dopuszczalne, ani możliwe, aby decyzja o umorzeniu należności, rozłożeniu ich na raty lub odroczeniu terminu płatności poprzedzała lub "zastępowała" decyzję o zwrocie świadczeń. Dłużnik może się więc skutecznie starać o zastosowanie przez organ jednej z ulg przewidzianych w art. 30 ust. 2 p.o.u.a. co do zasady, dopiero po otrzymaniu decyzji nakazującej zwrot świadczeń. Nie jest więc możliwe orzekanie o umorzeniu, o rozłożeniu na raty, czy też o odroczeniu płatności należności z tytułu wypłaconych z funduszu alimentacyjnego świadczeń, bez uprzedniego wydania ostatecznej decyzji w sprawie zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń (por. wyroki NSA z dnia 9 listopada 2011 r., sygn. akt I OSK 1070/11, Lex nr 1069573, oraz z dnia 12 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OSK 839/13, lex nr 151982, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 18 października 2013 r. sygn. akt II SA/Po 432/13, Lex nr 1890254).

W kontrolowanej sprawie brak jakichkolwiek danych świadczących o tym, że w stosunku do skarżącego została wydana decyzja (decyzje) zobowiązująca skarżącego do zwrotu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego na rzecz dzieci skarżącego, tj. decyzja mająca podstawę w art. 27 p.o.u.a. Żaden także z organów orzekających w sprawie nie powołał się na istnienie takiej decyzji, ani nie rozważył, czy decyzja taka została wydana. Zatem w świetle analizowanej regulacji w obrocie prawnym nie funkcjonuje akt określający wysokość zobowiązania skarżącego wraz z należnymi odsetkami, oraz zobowiązujący skarżącego do zwrotu należności wypłaconych "w zastępstwie" skarżącego z funduszu alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych do alimentacji. Co więcej, treść rozstrzygnięcia Burmistrza Miasta, zaakceptowana przez organ odwoławczy wskazuje, że to właśnie zaskarżoną decyzją określono wysokość świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobom uprawnionym, łącznie z ustawowymi odsetkami. Takie rozstrzygnięcie, w świetle przytoczonej wyżej wykładni przepisów art. 27 i art. 30 ust. 2 p.o.u.a. jest nieprawidłowe i niedopuszczalne. Dopóki brak ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 27 p.o.u.a., dopóty brak podstaw do badania i rozstrzygania przez organy o istnieniu ewentualnych przesłanek warunkujących możliwość skorzystania przez skarżącego z możliwości przewidzianych w przepisie art. 30 ust. 2 ustawy. Za przedwczesne należało zatem uznać kontrolowanie stanowiska organów w zakresie oceny istnienia po stronie skarżącego przesłanek, o których mowa w powyższym przepisie.

Stwierdzić zatem należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego – art. 30 ust. 2 i art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, mającym wpływ na wynik sprawy, oraz z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 kpa mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę wszczętą wnioskiem skarżącego, organy winny mieć na uwadze przedstawioną wyżej wykładnię naruszonych przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w tym w szczególności konieczność zachowania kolejności decyzji, będących następstwem wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego uprawnionym do alimentacji synom skarżącego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) i lit. c) orzeczono jak w sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.