Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 377/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184, art. 204 pkt 2
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 84 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Rafał Stasikowski Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Sławomir Pauter (spr.) po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 902/17 w sprawie ze skargi M.K., D.R. i L.A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] września 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasadza od R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na rzecz każdego ze skarżących, tj.: M.K., D.R. i L.A. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie przez R. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (powoływanej dalej również jako: "skarżąca kasacyjnie") jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi (powoływanego dalej również jako: "WSA", Sąd I instancji") z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 902/17, którym po rozpoznaniu sprawy ze skargi M.K., D.R. i L.A. (powoływanych dalej również jako "skarżący", "strony") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. (powoływanego dalej również jako: "Kolegium", "organ") z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia uchylono zaskarżoną decyzję (pkt 1 wyroku) oraz zasądzono od Kolegium na rzecz każdego ze skarżących kwoty po 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 wyroku).

Powyższy wyrok Sąd I instancji wydał w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] Prezydent Miasta Ł. ustalił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie zakładu R. Sp. z o.o. w W. Oddział w Ł. o kompostownię tunelową o łącznej przepustowości 120 tys. Mg rocznie, zlokalizowanego w Ł. przy ul. S.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. M.K., D.R. i L.A., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wystąpili do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta Ł. z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem przepisów prawa procesowego i prawa materialnego oraz bez podstawy prawnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], zwanej dalej: "decyzją środowiskową".

W dniu [...] lipca 2017 r. M.K., D.R. i L.A., złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją z dnia [...] maja 2017 r., w którym ich pełnomocnik zarzucił, że Kolegium pominęło w całości wszystkie dowody przedłożone przez strony we wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczące okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Tymczasem dowody te w sposób skuteczny podważały ustalenia dokonane przy wydawaniu decyzji środowiskowej, wykazując na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie pełnomocnika organ nie wniknął w istotę sprawy, nie pogłębił analizy dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy w kontekście podnoszonych zarzutów, ograniczając się do powtórzenia ustaleń zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oraz w decyzji środowiskowej, tym samym powielając wszystkie wady popełnione przez Prezydenta Miasta Ł. przy jej wydawaniu. Z tego względu naruszenia doznały także: zasada prawdy obiektywnej określona w art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", jak również art. 107 § 3 k.p.a. i zasada przekonywania wyrażona w art. 11 k.p.a. Te ostatnie przepisy zostały naruszone na skutek nieodniesienia się bądź tylko pozornego odniesienia się w decyzji do zarzutów powoływanych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej oraz niepoinformowania stron o przyczynach pominięcia przy dokonywaniu ustaleń faktycznych wszystkich powoływanych przez nie dowodów.

Ponadto pełnomocnik stron podniósł, że organ nie rozpoznał zarzutu wydania decyzji środowiskowej z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.o.o.ś.". W przepisie tym wprost bowiem wskazano, że przedsięwzięcia powiązane technologicznie kwalifikuje się jako jedno przedsięwzięcie. Zdaniem pełnomocnika skarżących w niniejszej sprawie nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że analizowane przedsięwzięcie jest powiązane technologicznie z sortownią i stacją przeładunkową. Brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że chodzi tu o rozbudowę zakładu o samą kompostownię. W takiej sytuacji decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach powinna obejmować wprost całe przedsięwzięcie, a nie tylko jego część w postaci kompostowni. Taki sam zakres powinny obejmować przedstawiane przez inwestora analizy. Tymczasem - co potwierdził organ w uzasadnieniu decyzji - dotyczyła ona tylko rozbudowy Zakładu o kompostownię o przepustowości 45 tys. Mg/rok, co pozostaje w oczywistej sprzeczności z brzmieniem art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. i stanowi niekwestionowany przypadek rażącego naruszenia tego przepisu. Pełnomocnik skarżących podkreślił, że choć w toku postępowania "analizowano" tylko środowiskowe uwarunkowania dotyczące realizacji kompostowni, decyzja określa środowiskowe uwarunkowania dla realizacji zakładu o łącznej przepustowości 120 tys. Mg/rok. Nawet gdyby przyjąć, że wskazana w osnowie decyzji środowiskowej ilość odpadów 120 tys. Mg/rok dotyczy przepustowości całego Zakładu, to wobec takiej ilości odpadów ujętych w decyzji środowiskowej przetwarzanych w jednym przedsięwzięciu nie zostało w ogóle przeprowadzone postępowanie środowiskowe. Wskazanie więc takiej ilości odpadów w osnowie decyzji środowiskowej było nieuprawnione. W ocenie stron osnowa decyzji środowiskowej jest oczywiście sprzeczna z jej uzasadnieniem, bowiem sentencja decyzji środowiskowej nie dotyczyła istoty rozstrzyganej sprawy i została sformułowana w sposób oczywiście wadliwy, co stanowi rażące naruszenie art. 107 § 1 k.p.a.

W ocenie pełnomocnika skarżących błędne jest również ustalenie, że w związku z wydaniem decyzji środowiskowej nie naruszono w sposób rażący art. 84 ust. 1 i art. 82 ust. 1 u.o.o.ś. Pełnomocnik wyjaśnił, że sformułowanie pierwszego z powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości co do sposobu formułowania osnowy decyzji wydawanej w postępowaniu, w którym nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, którą powinno stanowić stwierdzenie braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ wskazał w decyzji, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Zdaniem pełnomocnika stron osnowa decyzji środowiskowej została sporządzona w sposób oczywiście niezgodny z tym przepisem. Uzasadnienie decyzji nie może być bowiem rozumiane jako uzupełnienie jej osnowy, do czego zmierza organ, wskazując, że w uzasadnieniu decyzji środowiskowej została zawarta informacja o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Wątpliwości w doktrynie i orzecznictwie, o których wspomina organ w uzasadnieniu decyzji, nie dotyczą sposobu sformułowania osnowy przy wydawaniu decyzji na podstawie art.84 ust. 1 u.o.o.ś., ale tego, czy w decyzji wydawanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko można zawierać warunki realizacji inwestycji. Odnosząc się do treści uzasadnienia decyzji pełnomocnik skarżących podkreślił, że strony we wniosku nie wskazywały jakoby w decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie powinno się określać, do jakiego przedsięwzięcia się odnosi i w którym miejscu przedsięwzięcie to ma być zlokalizowane. Wszakże załącznik do decyzji stanowi charakterystyka przedsięwzięcia, która powinna zawierać te dane. Natomiast wnioskodawcy wskazywali, że celem wprowadzenia regulacji art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. było uzyskanie definitywnego rozstrzygnięcia w formie decyzji o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W powołanej ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie ma przepisu, który umożliwiałby wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w sytuacji, w której nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tym samym osnowa i treść decyzji środowiskowej została sformułowana nienależycie. Wydanie przez Prezydenta Miasta Ł. decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zamiast decyzji stwierdzającej brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi więc rażące naruszenie art. 84 ust. 1 i art. 82 ust. 1 u.o.o.ś.

Pełnomocnik skarżących zwrócił uwagę, iż wydając decyzję Kolegium w ogóle nie rozpoznało zarzutu zawartego we wniosku o stwierdzenie nieważności, że decyzja środowiskowa została wydana bez podstawy prawnej, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Prezydent Miasta Ł., wydając decyzję środowiskową, powołał się wprawdzie na art. 84 ust. 1 u.o.o.ś., to jednak w istocie wydał ją w oparciu o art. 82 ust. 1 u.o.o.ś., do czego nie był uprawniony, ponieważ nie przeprowadzał oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Ponadto - zdaniem pełnomocnika stron - Kolegium wydając decyzję nie rozważyło zawartego we wniosku zarzutu, że decyzja środowiskowa została wydana z rażącym naruszeniem art. 84 ust. 2 u.o.o.ś. wskazującym, że załącznik decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi charakterystyka przedsięwzięcia. Charakterystyka załączona do decyzji środowiskowej nie spełnia bowiem celu, jakiemu ma służyć, gdyż była niezwykle lakoniczna i stanowiła powtórzenie opisu przedsięwzięcia i warunków określonych w równie ogólnej treści decyzji środowiskowej. Taka treść charakterystyki przedsięwzięcia stanowi wypaczenie roli, jaką ta część decyzji ma spełniać, szczególnie w postępowaniach, w których nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w których co do zasady nie zamieszcza się warunków, o których mowa w art. 82 ust. 1 u.o.o.ś. Pełnomocnik podniósł, że nawet jednak gdyby uznać, że Prezydent Miasta Ł. mógł w decyzji środowiskowej określić warunki realizacji inwestycji, zostało to uczynione w sposób nieprawidłowy, bezużyteczny i godzący w cel postępowania. W ocenie wnoszących o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezydent Miasta Ł. nie tylko upozorował przeprowadzenie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, ale także określił warunki realizacji przedsięwzięcia, które tylko pozornie zobowiązywały inwestora, bowiem sposób ich określenia czynił je w zasadzie bezużytecznymi przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Dlatego nie sposób uznać, że warunki realizacji inwestycji zostały w ogóle ustalone. Stąd twierdzenie o wydaniu decyzji środowiskowej z rażącym naruszeniem art. 82 u.o.o.ś., najpierw poprzez wydanie na jego podstawie decyzji środowiskowej, a w dalszej kolejności - poprzez jej sformułowanie niezgodnie z tym przepisem i celem postępowania - jest uzasadnione. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy pełnomocnik podkreślił, że w decyzji środowiskowej sformułowano warunki realizacji inwestycji w sposób, który "określa" rozwiązania mające na celu zmniejszenie uciążliwości przedsięwzięcia w sposób na tyle ogólny, iż w projekcie budowlanym inwestor przewiduje wykonanie inwestycji w sposób inny aniżeli zakładany w postępowaniu środowiskowym, zwiększający w oczywisty sposób wpływ inwestycji na środowisko.

Zdaniem pełnomocnika stron Kolegium nie rozpatrzyło również zarzutu dotyczącego wydania decyzji środowiskowej z rażącym naruszeniem art. 85 ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. Organ lakonicznie stwierdził, że kwestionowana decyzja zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 85 ust.1 i ust. 2 pkt 2 u.o.o.ś. nie wyjaśniając, na jakiej podstawie uznał, że w decyzji środowiskowej wykazano okoliczności, które w świetle art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. przemawiały za uznaniem braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Nie wskazał konkretnie, które z tych uwarunkowań zostały przytoczone w decyzji środowiskowej jako uwzględnione przy stwierdzaniu braku potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. W konsekwencji organ pominął sporządzenie uzasadnienia, o którym mowa w art. 85 ust. 2 u.o.o.ś. W decyzji środowiskowej nie wyjaśniono zatem powodów odstąpienia od przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Dlatego ustalenie organu, że uzasadnienie decyzji środowiskowej zawiera wszystkie wymagane prawem elementy jest chybione. Pełnomocnik podniósł również, że w decyzji środowiskowej nie przytoczono jakichkolwiek szczegółowych informacji dotyczących ustalonego stanu faktycznego, stanowiącego podstawę do stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja ta ogranicza się jedynie do przepisania wniosków zawartych w karcie, których Prezydent Miasta Ł. nie poddał jakiejkolwiek weryfikacji.

Pełnomocnik skarżących zaznaczył, iż w decyzji przede wszystkim błędnie ustalono, że wydanie decyzji środowiskowej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie stanowiło rażącego naruszenia prawa. Wprawdzie nałożenie postanowienia o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko lub o braku takiej potrzeby stanowi kompetencję organu wydającego decyzję środowiskową, to jednak zgodnie z brzmieniem art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. może to nastąpić z uwzględnieniem uwarunkowań określonych w tym przepisie. We wniosku podnoszono, że Prezydent Miasta Ł. przed wydaniem postanowienia z dnia [...] listopada 2012 r. niestwierdzającego obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko nie przeanalizował we właściwy sposób uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. w związku z czym postanowienie to zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa. We wniosku szczegółowo wskazano te uwarunkowania oraz podniesiono, że ich prawidłowe rozważenie powinno prowadzić do stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia dla planowanego przedsięwzięcia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Zdaniem pełnomocnika stron Kolegium, wydając decyzję, nie rozpoznało również zarzutu rażącego naruszenia zasady ochrony interesu społecznego wyrażonej w art. 7 k.p.a., co przejawia się nie tylko w bezprawnym przeprowadzeniu postępowania bez udziału społeczeństwa, ale także w nieprzeanalizowaniu w wymagany prawem sposób uciążliwości związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia. Na szczególną uwagę zasługuje fakt zupełnego pominięcia kwestii występowania uciążliwości odorowej związanej z funkcjonowaniem tego rodzaju przedsięwzięć, które - obok oczyszczalni ścieków - należą do najbardziej uciążliwych.

Pełnomocnik stron wskazał też, że Kolegium błędnie rozpoznało również zarzut wydania decyzji środowiskowej z rażącym naruszeniem art. 85 ust. 3 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 11 u.o.o.ś. z uwagi na niepodanie do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji środowiskowej i o możliwości zapoznania się z jej treścią i z dokumentacją sprawy. Nie uwzględniło bowiem faktu, że obwieszczenie to nie zostało dokonane w miejscu planowanego przedsięwzięcia, na skutek czego społeczeństwo nie miało jakiejkolwiek wiedzy o wydaniu decyzji środowiskowej, a pozyskało ją dopiero przy przystąpieniu do realizacji inwestycji. Poza tym organ zupełnie pominął zarzut wydania z rażącym naruszeniem prawa postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdzającego brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tymczasem ustalenie tej okoliczności zgodnie z treścią wniosku stanowiłoby samodzielną podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej. Odmowa stwierdzenia nieważności tego postanowienia przez Kolegium w odrębnym postępowaniu skutkowała obowiązkiem rozpatrzenia tego zarzutu przy wydawaniu rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, czego organ nie dokonał.

Decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2017 r.

W motywach rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący i prawidłowo oceniony, zgodnie z regułami dowodowymi określonymi w k.p.a.Jednocześnie odnosząc się do zarzutu w kwestii naruszenia w sposób rażący art. 84 ust. 1 i art. 82 ust. 1 u.o.o.ś. organ wskazał, że może budzić wątpliwości, jakie elementy powinny znaleźć się w treści decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Podkreślił, że w przeciwieństwie do art. 82 ust. 1 u.o.o.ś., art. 84 ust. 1 tej ustawy wskazuje jedynie na konieczność stwierdzenia w takiej decyzji, że nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Zdaniem organu nie oznacza to jednak, że osnowa decyzji, jak i jej uzasadnienie, musi ograniczać się tylko do tego rodzaju stwierdzenia. Przeciwnie, powinno z niej precyzyjnie wynikać, do jakiego przedsięwzięcia się odnosi i w którym miejscu przedsięwzięcie to ma być zlokalizowane. Brak uzasadnienia byłby w sytuacji podjęcia decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania absurdalny. Decyzja ta ma stanowić podstawę do złożenia wniosku o wydanie jednej z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 u.o.o.ś., a więc brak jest przeszkód, żeby decyzja ta zawierała rozstrzygnięcia, o których stanowi art. 82 ust. 1 u.o.o.ś., które w sposób oczywisty pozwoliłyby usunąć wątpliwości co do sposobu określenia warunków realizacji przedsięwzięcia. Kolegium wskazało przy tym, że w obecnym stanie prawnym, zgodnie z art. 84 ust. 2a u.o.o.ś. w decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, właściwy organ może określić warunki lub wymagania, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 lit. b) lub c) u.o.o.ś., lub nałożyć obowiązek wykonania działań, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 2 lit. b) u.o.o.ś., w szczególności jeżeli wynikają one z postanowienia, o którym mowa w art. 63 ust. 2a u.o.o.ś. Stąd też ustalenie przez Prezydenta Miasta Ł. w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. rodzaju i usytuowania przedsięwzięcia oraz rozwiązań mających na celu zmniejszenie uciążliwości przedsięwzięcia dla terenów sąsiednich było dopuszczalne, a zarazem uzasadnione z punktu widzenia celu, jakie ma spełniać tego rodzaju rozstrzygnięcie. Tym samym Kolegium stwierdziło, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący rażącego naruszenia art. 84 ust. 1 oraz 82 ust. 1 u.o.o.ś, bowiem kwestionowana decyzja jest decyzją środowiskową, w której organ I instancji wyraźnie stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a uzasadnienie sprowadza się do wykazania okoliczności, które w świetle art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. przemawiały za uznaniem braku potrzeby przeprowadzania oceny na środowisko.

Z kolei w kwestii zarzutu wydania decyzji z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 pkt. 13 u.o.o.ś. Kolegium podkreśliło, że jak wynika z treści załączonej do wniosku "Karty informacyjną przedsięwzięcia", planowane zamierzenie inwestycyjne polega na rozbudowie zakładu R. Sp. z o.o. o kompostownię tunelową. Zatem zakres inwestycji obejmuje budowę kompostowni odpadów biodegradowalnych jako elementu zakładu R., który już istnieje, co w sposób jednoznaczny wyznacza zakres prowadzonego przed organem postępowania. Kolegium nadmieniło, że w samej karcie informacyjnej na stronie 10 wskazano, że istniejąca sortownia z selektywnej zbiórki nie będzie powiązana technologicznie z sortownią odpadów komunalnych zmieszanych znajdującą się w nowej hali. Nowa hala przyjęć jest obiektem nowo budowanym. Kolegium powtórzyło za poprzednio składem orzekającym Kolegium, że karta informacyjna przedsięwzięcia, która stanowiła podstawowy materiał dowodowy w tej sprawie, precyzyjnie określa przepustowość projektowanej kompostowni na poziomie 45 tys. Mg rocznie. Projektowana instalacja posiadać będzie właśnie taką przepustowość. Wskazana zaś wielkość - 120 Mg rocznie - dotyczy całego Zakładu, tzn. istniejącej sortowni łącznie z projektowaną kompostownią po dokonaniu planowanej rozbudowy. Sformułowanie sentencji zaskarżonej decyzji, które budzi kontrowersje odwołujących, należy sklasyfikować wyłącznie w kategoriach "tzw. usterki w szyku wyrazów i błędów stylistycznych, które polegają na niedostosowaniu użytego środka językowego do całości wypowiedzi ze względu na jej treść lub formę". Tym samym - zdaniem Kolegium - nie zachodzi rozbieżność pomiędzy sentencją decyzji, a jej uzasadnieniem, na którą wskazuje pełnomocnik stron jako na rażące naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś.

Analizując przedłożoną przez wnioskodawcę kartę informacyjną przedsięwzięcia, Kolegium stwierdziło, że zawiera ona informacje umożliwiające analizę uwarunkowań określonych w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. i istnienia potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a jego treść jest kompletna i wewnętrznie spójna. Zakres przedmiotowego opracowania spełnia standardowe wymogi określone w art. 3 ust. 1 u.o.o.ś., a w szczególności zawiera podstawowe dane i informacje o planowanym przedsięwzięciu, w tym o: a) rodzaju, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia, b) powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego, oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną, c) rodzaju technologii, d) ewentualnych wariantach przedsięwzięcia, e) przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii, f) rozwiązaniach chroniących środowisko, g) rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko, h) możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko, i) obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia. Oceniając dalej kartę informacyjną przedsięwzięcia organ wskazał, że emisja zanieczyszczeń do powietrza w fazie realizacji będzie związana z transportem materiałów budowlanych i pracami wykonywanymi przez maszyny napędzane silnikami spalinowymi i ustąpi wraz z zakończeniem prac. Źródłami emisji gazów i pyłów do atmosfery na etapie eksploatacji inwestycji będą: obsługa komunikacyjna przedsięwzięcia oraz proces kompostowania. Powietrze procesowe z procesu kompostowania po zebraniu w instalacji wentylacji kierowane będzie do biofiltra wypełnionego do wysokości 2 m zrębkami drewna o wielkości do ok. 30 cm. Dzięki zachowaniu odpowiedniej wilgotności oraz powierzchni czynnej, powietrze oczyszczane jest w stopniu do 99 %. Prawidłowe funkcjonowanie systemu oczyszczania powietrza z wykorzystaniem biofiltra gwarantuje neutralizację uciążliwości zapachowej. W związku z dużą skutecznością oraz zastosowaniem biopłuczki przed wlotem powietrza procesowego do biofiltra – zdaniem Kolegium - nie będzie emisji do powietrza. Zgodnie z informacjami zawartymi w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, realizacja i funkcjonowanie inwestycji nie spowoduje ponadnormatywnego oddziaływania na stan jakości powietrza i zachowane zostaną normy czystości powietrza określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. Nr 16, poz. 87). Wskazane w karcie inne substancje np. tetrachloroeten, siarczek di metylowy, chloroform, metylobenzol, o-ksyken, aceton, toluen, mogą być emitowane w śladowych ilościach, tj. 1: 1000 000 000. Taka śladowa ilość tych substancji nie będzie powodowała zagrożeń. Kolegium zaznaczyło przy tym, że proponowane rozwiązanie projektowe dotyczące zastosowania biofiltra w procesie oczyszczania powietrza z kompostowni jest najskuteczniejszym rozwiązaniem i jest powszechnie stosowane we wszystkich kompostowniach.

Zdaniem Kolegium zarzut, że w karcie informacyjnej w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza nie wyjaśniono rozbieżności pomiędzy obliczeniami a opisem, a ponadto w obliczeniach uwzględniono biofiltr jako źródło emisji może wskazywać na brak znajomości metodyki obliczeń oraz niewłaściwe odczytanie informacji zawartych w karcie informacyjnej. W karcie wskazano bowiem, że w nowo projektowanych budynkach nie planuje się zainstalowania urządzeń mogących być źródłem emisji do powietrza, co jest zgodne z projektowaną inwestycją. Przeprowadzone obliczenia zostały wykonane zgodnie z metodyką referencyjną zawartą w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, co zostało zweryfikowane przez dwa niezależne organy, tj. Urząd Miasta Ł. i Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Ł. Również Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ł. nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia procedury oceny oddziaływania na środowisko i uznał informacje zawarte w karcie za wystarczające do stwierdzenia, że instalacja nie będzie negatywnie oddziaływać m.in. na najbliższą zabudowę mieszkaniową.

Następnie Kolegium wyjaśniło, że w fazie realizacji inwestycji źródłami hałasu będą ruch pojazdów oraz praca urządzeń technologicznych i ta ustąpi wraz z zakończeniem prac. W fazie funkcjonowania przedsięwzięcia źródłami hałasu będą ruch pojazdów po terenie, rozładunek i załadunek odpadów, obiekty kubaturowe (ze względu na pracujące urządzenia technologiczne), instalacje wentylacji oraz biopłucznka. Zdaniem organu w przeprowadzonej symulacji komputerowej dotyczącej rozprzestrzeniania się hałasu uwzględniono wszystkie źródła emisji - samochody dowożące odpady, samochody osobowe pracowników i klientów firmy oraz istniejący budynek źródło (sortownia), wewnątrz którego prowadzona jest działalność związana z przetwarzaniem odpadów. Dodatkowo w obliczeniach wskazano punkty obserwacji przy najbliższej zabudowie mieszkaniowej, potencjalnie narażonej na przekroczenie obowiązujących norm. Symulacja emisji hałasu do środowiska wykonana została programem SON2 firmy Eko-Soft, zgodnie z normą PN-ISO 9613-2:2002 Akustyka. Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej. Ogólna metoda obliczania oraz Instrukcję Instytutu Techniki Budowlanej nr 338/2008 "Metoda określania emisji i immisji hałasu przemysłowego w środowisku". Norma ta obowiązuje w chwili obecnej i jest stosowana we wszystkich programach komputerowych do obliczania emisji hałasu. Model zastosowany w oprogramowaniu uwzględnia zjawiska pochłaniania dźwięku przez powietrze, a także poprawki spowodowane tłumieniem dźwięku przez grunt, zieleń, ukształtowanie terenu. Organ podkreślił, że przeprowadzone obliczenia wskazały, iż w zakresie oddziaływania akustycznego standardy akustyczne we wskazanych punktach zostaną zachowane, a obiekt nie stanowi zagrożenia akustycznego dla zabudowy mieszkaniowej. Standardy te określone zostały w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku. Również symulacja komputerowa związana z prezentacją emisji hałasu do środowiska obejmuje skumulowane oddziaływanie z istniejącymi w zakładzie źródłami: uwzględniono 17 źródeł punktowych zlokalizowanych łącznie w: budynku sortowni, budynku biurowym oraz dwóch budynkach warsztatowych; uwzględniono tzw. budynki źródła - istniejącą sortownię oraz budynki warsztatowe, emisja hałasu od urządzeń znajdujących się wewnątrz sortowni oraz związanych z pracą linii mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów zostały uwzględnione poprzez przyjęcie odpowiednich budynków jako źródła hałasu, w tych budynkach przyjęto maksymalny hałas, jaki może panować w jego wnętrzu, niezależnie od rodzaju i ilości maszyn/sprzętu tam pracującego; uwzględniono tzw. budynki ekrany - budynek biurowy, budynek magazynowy oraz budynki znajdujące się poza granicami zakładu. Również w przypadku pozostałych źródeł hałasu przyjęto do obliczeń najmniej korzystne warunki pracy. Kolegium podkreśliło, że przeprowadzone obliczenia uwzględniały skalę przedsięwzięcia, a w przypadku nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko przeprowadzenie obliczeń oddziaływania akustycznego i obliczeń w zakresie emisji pyłów oraz gazów do powietrza byłyby identyczne jak prezentowane w karcie informacyjnej. Przedstawione informacje w karcie informacyjnej wykazały, że planowana inwestycja przy zastosowaniu proponowanych rozwiązań nie będzie powodować pogorszenia klimatu akustycznego na obszarach chronionych.

W dalszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że w fazie realizacji inwestycji przewiduje się wytworzenie odpadów związanych z budową obiektu. W fazie eksploatacji inwestycji przewiduje się wytworzenie przede wszystkim odpadów związanych z procesem kompostowania, rodzaje i kody podano zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1206). Sposób gospodarowania odpadami będzie zgodny z ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, póz. 1243 ze zm.) oraz ustawą z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Zdaniem Kolegium przyjęto również właściwy z punktu widzenia potrzeb ochrony wód i gleby przed zanieczyszczeniem sposób gospodarki wodno-ściekowej. Zgodnie z przedstawionymi informacjami inwestycja nie spowoduje zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W fazie eksploatacji przedsięwzięcia woda na cele socjalno-bytowe będzie pobierana z miejskiej sieci wodociągowej, a powstające ścieki odprowadzane będą do istniejącej kanalizacji sanitarnej. Woda do celów technologicznych będzie to głównie woda wykorzystywana do nawilżania materiału w tunelach kompostowych. Będzie ona krążyć w obiegu zamkniętym, tj. para wodna zawarta w powietrzu będzie skraplana i zawracana do obiegu, jak również ewentualne odcieki będą zbierane i zawracane do obiegu. Dodatkowo wody opadowe i roztopowe z dachów mogą być wykorzystywane do celów procesowych lub do celów przeciwpożarowych. Wody opadowe i roztopowe z nowo powstałych terenów narażonych na zanieczyszczenia będą odprowadzane przez system studzienek kanalizacyjnych z osadnikami. W zakresie gospodarki wodno-ściekowej m.in. zapotrzebowania na cele socjalne przedstawione w karcie informacyjnej to obliczenia uwzględniają łączne stan istniejący z projektowanym. Również informacje dotyczące emisji ścieków technologicznych oraz wód opadowych i roztopowych obejmują łącznie zarówno stan istniejący, jak i po rozbudowie. Nie ma zatem wątpliwości, że uwzględniono oddziaływanie zakładu jako całości, obejmując zarówno istniejącą sortownię wraz z budynkami warsztatowymi, jak i projektowaną kompostownię tunelową. Prezentowane oddziaływanie całego zakładu po jego rozbudowie nie wskazuje, aby przekroczone zostały standardy określone dla pozostałych terenów, między innymi najbliższej zabudowy mieszkaniowej, której sąsiedztwo zostało uwzględnione w obliczeniach.

W kwestii przekroczenia norm odorowych Kolegium wyjaśniło, że w zakresie dotyczącym zanieczyszczeń powietrza brak jest uregulowań prawnych dotyczących uciążliwości odorowych. W odniesieniu do biofiltra organ zauważył, iż zgodnie z przedstawionymi w karcie informacyjnej przedsięwzięcia informacjami biofiltr oczyszcza powietrze ze skutecznością co najmniej: 70% dla substancji niskocząsteczkowych, do których zaliczany jest m.in. amoniak, 99% dla substancji wielkocząsteczkowych takich jak np. wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne.

W zakresie zarzutu niepełnego i błędnego odniesienia się do kwestii kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, Kolegium stwierdziło, że w karcie informacyjnej wskazano, iż ze względu na charakter i skalę inwestycji nie będzie występowało kumulowanie się oddziaływań z innymi przedsięwzięciami. Planowany do realizacji obiekt zlokalizowany jest w południowo-wschodniej, skrajnej części terenów przemysłowo-usługowych. Pomiędzy terenem przedsięwzięcia, a także w najbliższym otoczeniu brak jest obiektów mogących powodować kumulowanie się oddziaływań w zakresie mającym wpływ na tereny chronione akustycznie położone przy ulicy H. O kumulacji oddziaływań można by mówić w przypadku, gdyby w bezpośrednim sąsiedztwie planowanego obiektu znajdował się zakład produkcyjny emitujący hałas przemysłowy do środowiska. Tymczasem w otoczeniu obiektu znajdują się przede wszystkim obiekty magazynowe i usługowe niebędące znaczącymi źródłami hałasu. W zakresie kumulacji oddziaływań z istniejącymi w sąsiedztwie drogami z uwagi na odmienny charakter emisji hałasu (hałas przemysłowy od planowanego obiektu i hałas drogowy - ul. S., L.) nie ma możliwości wykonania symulacji komputerowej łączącej te dwa oddziaływania. Organ wskazał przy tym na odmienne normy (standardy akustyczne) dla każdego z tych rodzajów oddziaływań, wskazując, że normy dla dróg są znacznie wyższe niż dla hałasu przemysłowego. Nie ma zatem możliwości zarówno technicznych, jak i prawnych, do prezentacji skumulowanego oddziaływania hałasu drogowego i hałasu przemysłowego. W zakresie przeprowadzonej symulacji dotyczącej oddziaływania emisji do powietrza w karcie informacyjnej uwzględniono tzw. tło otoczenia w oparciu o informacje z Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska, które wskazuje na istniejące oddziaływanie sąsiadujących z inwestycją obiektów (nie tylko przemysłowych).

W ocenie Kolegium nie można zgodzić się z zarzutem, że prezentowane w karcie informacyjnej przedsięwzięcia oddziaływanie projektowanej instalacji na środowisko pomija kwestię pozostałych elementów zakładu, tj. istniejącej sortowni odpadów. Symulacja komputerowa prezentująca zasięg emisji do powietrza obejmuje istniejące źródła emisji. Jako źródło emisji technologicznej wskazano obydwa istniejące procesy prowadzone w zakładzie, tj. przesypywanie odpadów oraz sortownię odpadów komunalnych segregowanych. W hali sortowni i przesypowni w celu ochrony przed emisją zanieczyszczeń zastosowane są systemy odpylania składające się z filtra pulsacyjnego produkcji Konwent o skuteczności odpylania 99,98% i filtra dokładnego produkcji Marss o skuteczności działania 95% dla ziaren większych od 0,4 mikrometra. Filtr ten zatrzymuje praktycznie wszystkie bakterie. Powietrze po oczyszczeniu kierowane jest do wyrzutni o wysokości 13 m. Ponadto w obliczeniach uwzględniono istniejące źródła energetyczne dla części zakładu pokrywane przez lokalne źródła ciepła, które w stanie istniejącym stanowią dwa kotły umieszczone w dwóch budynkach warsztatowych. Kolegium dodało, że w związku z rodzajem inwestycji nie przewiduje się możliwości wystąpienia poważnej awarii przemysłowej i z uwagi na fakt, że przedsięwzięcie powstanie poza obszarami Natura 2000 (najbliższe obszary Natura 2000 znajdują się w odległości ponad 10 km) jego funkcjonowanie nie wiąże się z oddziaływaniem na te obszary.

Kolegium stwierdziło również, że niezasadnym jest zarzut stron o rażącym naruszeniu art. 84 ust. 2 u.o.o.ś poprzez zbyt oszczędną charakterystykę przedsięwzięcia załączoną do decyzji środowiskowej. Informacje o planowanym przedsięwzięciu zawarte w załączniku zawierają bowiem konieczne dane, które pozwalają na scharakteryzowanie przedsięwzięcia. Fakt zbytniej lapidarności czy też odwrotnie nadmiernej obszerności nie stanowi o rażącym naruszeniu prawa.

W zakresie zarzutu pominięcia przez poprzedni skład orzekający Kolegium dołączonych przez odwołujących wniosków i dokumentów, a zwłaszcza opracowania eksperckiego "Prognoza uciążliwości akustycznej planowanej kompostowni odpadów" autorstwa mgr. inż. Wojciecha Górnikowskiego Kolegium wyjaśniło, że skoro przedstawiony w sprawie dokument pn. Karta Informacyjna określał oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, i - w ocenie organu - odpowiadał przepisom ustawy oraz jest spójny, logiczny i przekonujący, to nie jest koniecznym szczegółowa ocena wartości dowodowej tego dokumentu. W ocenie Kolegium organ nie jest zobowiązany do samodzielnego badania i ustalania parametrów w oparciu o wiedzę specjalistyczną, w sytuacji gdy dysponuje opinią, którą uznaje za wiarygodną i zupełną.

Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego nieprawidłowego informowania społeczeństwa o prowadzonym postępowaniu administracyjnym oraz pominięcia interesu społecznego oraz indywidualnych interesów stron postępowania Kolegium podkreśliło, że społeczeństwo ma zagwarantowany udział w tych postępowaniach, w których ustawa lub inne przepisy przyznają taką możliwość. Skoro więc kwestionowana decyzja została wydana bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, organ I instancji nie musiał w prowadzonym postępowaniu zapewnić udziału społeczeństwa. Jednocześnie organ dodał, że w sytuacji gdy liczba stron postępowania w przedmiotowej sprawie przekracza 20, to stosownie do art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kwestionowanej decyzji stosuje się przepis art. 49 k.p.a., zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie na każdym jej etapie strony były zawiadamiane przez zamieszczenie obwieszczenia na tablicach ogłoszeń Urzędu Miasta Ł. (COM-B), Urzędu Miasta Ł. - al. P. oraz na stronie internetowej biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta Ł. W związku z tym - zdaniem Kolegium - doręczenie decyzji dokonane w trybie powołanych wyżej przepisów należy uznać za prawidłowe, a w ustawowym terminie od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. nie wpłynęły żadne odwołania.

W kwestii zaś nieprzeanalizowania należycie konfliktów społecznych wynikających z planowanej inwestycji i potraktowania ich marginalnie Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś. przy wydawaniu decyzji środowiskowej bierze się pod uwagę wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Nie oznacza to jednak, że sprzeciw zgłoszony wobec planowanej inwestycji obliguje organ do odmowy wydania decyzji środowiskowej. Jedynie w ściśle określonych w ustawie wypadkach organ będzie uprawniony do odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań, lecz nie mieści się w owych przesłankach zwalczanie proponowanej inwestycji przez lokalną społeczność.

Odnosząc się do zarzutu nieuzasadnionej odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2012 r. w odrębnym postępowaniu, Kolegium wskazało, że w oparciu o normę prawną art. 61a § 1 k.p.a. postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tego aktu administracyjnego, co świadczy o tym, iż zarzut sformułowany przez wnioskujących w tym zakresie jest nietrafny.

W konkluzji Kolegium stwierdziło, że w sprawie zachodzi brak podstaw do eliminacji z obiegu prawnego decyzji własnej z dnia [...] maja 2017 r., co w konsekwencji oznacza, iż decyzja Prezydenta Miasta Ł., która była przedmiotem postępowania przed Kolegium, nie naruszyła prawa w sposób rażący. Nie budzi wątpliwości Kolegium, iż uzasadnienie decyzji nie było nadmiernie rozbudowane, nie stanowi to jednak o rażącym naruszeniu art. 85 ust. 2 u.o.o.ś. czy też art. 107 § 3 k.p.a., które mogłoby (lub miałoby) wpływ na wynik sprawy, bowiem nie sposób zarzucić wskazanej decyzji, iż nie zawiera oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Tym samym - w ocenie Kolegium - decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach nie narusza prawa w sposób rażący, uzasadniający jej wyeliminowanie z obrotu prawnego, zgromadzony zaś w postępowaniu materiał dowodowy motywował wydanie tej decyzji. W uzasadnieniu decyzji zawarte są wszystkie wymagane prawem elementy. Ponadto decyzja ta wydana została w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, a okoliczności wskazane we wniosku z dnia [...] lipca 2017 r. nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności. Zdaniem organu brak również podstaw do uznania, że decyzja została wydana przez organ niewłaściwy i że dotyczy sprawy rozstrzygniętej poprzednio inną decyzją. Decyzja nie zawiera również - w ocenie Kolegium - wady powodującej jej nieważność z mocy prawa i była wykonalna oraz w razie wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą.

Powyższą decyzję M.K., D.R. oraz L.A., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2017 r. wydanej w przedmiotowej sprawie, która podlegała uchyleniu w całości i zaniechanie wydania decyzji merytorycznej stwierdzającej nieważność decyzji środowiskowej w związku z jej wydaniem z rażącym naruszeniem przepisów powołanych w pkt 2) skargi;

b) art. 7, art. 77 § 1, art. 80. i art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez:

- błędną ocenę materiału dowodowego skutkującą uznaniem, że decyzja z dnia [...] maja 2017 r. nie naruszała prawa, zaś decyzja środowiskowa nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej;

- pominięcie lub błędną ocenę okoliczności wskazywanych przez skarżących w toku postępowania nadzwyczajnego oraz zaniechanie rzetelnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wydania decyzji środowiskowej;

- pominięcie wszystkich dowodów składanych przez skarżących, które mają znaczenie dla sprawy;

- błędną ocenę naruszenia tych przepisów przy wydawaniu decyzji środowiskowej, które miało rażący charakter;

c) art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 9, art. 6, art. 8 i art. 11 k.p.a. poprzez lakoniczność, niepełność, niekiedy wewnętrzną sprzeczność rozstrzygnięcia, w którym organ nie ustosunkował się, albo ustosunkował tylko pozornie, do zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co świadczy o pozornym tylko rozpatrzeniu tego wniosku w stopniu naruszającym zasady: informacji, przekonywania i zaufania obywateli do organów państwa oraz praworządności;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że decyzja środowiskowa nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej;

b) art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, choć nie dotyczyła ona całego Zakładu R., a tylko jego jednej części, powiązanej technologicznie ze wszystkimi pozostałymi częściami Zakładu;

c) art. 84 ust. 1 w zw. z art. 82 ust. 2 u.o.o.ś. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że w przypadku nieprzeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dopuszczalne jest wydanie decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia w miejsce decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na niestwierdzeniu nieważności decyzji środowiskowej wydanej z rażącym naruszeniem tego przepisu;

d) art. 85 ust. 2 u.o.o.ś. w zw. z art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., art. 107 § 3 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 9 i art. 11 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, podczas gdy jej uzasadnienie było wprost sprzeczne z tym przepisem i jednocześnie naruszało zasady informowania stron i przekonywania;

e) art. 84 ust. 2 u.o.o.ś. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że charakterystyka przedsięwzięcia w decyzjach stwierdzających brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko może być formułowana w dowolny sposób, ponieważ jest mało znaczącym dodatkiem do decyzji i że lapidarność tej części decyzji nie stanowi rażącego naruszenia tego przepisu oraz poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej wydanej z rażącym naruszeniem tego przepisu, tj. bez charakterystyki przedsięwzięcia sporządzonej zgodnie z celem postępowania;

f) art. 156 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, pomimo oczywistej wadliwości jej osnowy (brak jasności, precyzyjności rozstrzygnięcia) oraz sprzeczności osnowy z uzasadnieniem i przedmiotem postępowania środowiskowego;

g) art. 82 ust. 1 u.o.o.ś. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, pomimo ukształtowania jej sentencji jako decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania w miejsce decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz pomimo "ustalenia" w decyzji środowiskowej warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób nieprawidłowy (zbyt ogólny, bezużyteczny), stanowiący zaprzeczenie celu postępowania;

h) Konwencji o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska z dnia 25 czerwca 1998 r. sporządzonej w Arhus w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 15 u.o.o.ś., art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. c) u.o.o.ś., art. 80 ust. 1 pkt 3 u.o.o.ś., art. 8, art. 7 i art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, która została wydana: bez zapewnienia społeczeństwu, w tym organizacjom ekologicznym, formalnego udziału w postępowaniu i wydawaniu decyzji środowiskowej, dotyczącej realizacji przedsięwzięcia oddziałującego na tysiące mieszkańców; braku jawności postępowania w rozumieniu przepisów Konwencji oraz - bez analizy konfliktów społecznych (które miały miejsce już w toku postępowania, a są błędnie nazywane udziałem społeczeństwa), która może być przeprowadzona tylko w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; i tym samym z rażącym naruszeniem interesu społecznego i zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów państwa;

i) art. 85 ust. 3 u.o.o.ś. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 u.o.o.ś. w zw. z Konwencją o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska z dnia 25 czerwca 1998 r. sporządzonej w Arhus w zw. art. 8 k.p.a., w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, pomimo niepodania do publicznej wiadomości informacji o jej wydaniu i o możliwości zapoznania się z jej treścią i dokumentacją sprawy w miejscu planowanego przedsięwzięcia i tym samym naruszenia interesu społecznego, jak również zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa;

j) art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. w zw. z art. 84 ust. 1 u.o.o.ś., art. 66 ust. 1 pkt. 8 lit. c) u.o.o.ś., art. 62 ust. 1 pkt 1 lit a) u.o.o.ś, art. 66 ust. 1 pkt 7 lit. a) u.o.o.ś, art. 66 ust. 1 pkt 15 u.o.o.ś., art. 3 ust. 1 pkt 8) lit. c) u.o.o.ś., art. 80 ust. 1 pkt 3) u.o.o.ś. i 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, pomimo jej wydania bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz w oparciu o postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2012 r. stwierdzające brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wydane z rażącym naruszeniem tego przepisu, pomimo nieprzeanalizowania lub niedostatecznego przeanalizowania uwarunkowań, o których mowa w tym przepisie, dotyczących m. in.: rodzaju i charakterystyki przedsięwzięcia z uwzględnieniem jego skali; powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; emisji i występowania innych uciążliwości; usytuowania przedsięwzięcia z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska z uwzględnieniem m. in. gęstości zaludnienia, a także rodzaju i skali możliwego oddziaływania wynikających m. in. z zasięgu oddziaływania - obszaru i liczby ludności, na którą przedsięwzięcie może oddziaływać;

k) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 74 ust. 3 u.o.o.ś. i art. 49 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, pomimo niezapewnienia stronom udziału w postępowaniu poprzez ich niewłaściwe informowanie o czynnościach podejmowanych w sprawie, a nawet nieustalenie kręgu stron czy zasięgu oddziaływania inwestycji;

l) art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8, art. 11 i art. 6 k.p.a. poprzez zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, pomimo jej wydania z rażącym naruszeniem przepisów proceduralnych polegającym na niewłaściwym ustaleniu okoliczności faktycznych (wręcz ich nieustaleniu) służących za podstawę oceny uwarunkowań, o których mowa w art. 63 ust. 1 u.o.o.ś., co doprowadziło do wydania rozstrzygnięć o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko - w stopniu stanowiącym rażące naruszenie zasady praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz interesu społecznego;

m) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, pomimo jej wydania bez dokonania wymaganego przepisami określenia poziomów szkodliwych substancji emitowanych z przedsięwzięcia do powietrza;

n) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej wydanej dla przedsięwzięcia naruszającego dopuszczalne poziomy hałasu na obszarach zabudowy mieszkaniowej.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżących, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, z wyczerpującym powołaniem w tym względzie argumentacji przytoczonej uprzednio we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreśliła, że Kolegium w zasadzie nie rozpatrzyło tego wniosku. Większość istotnych zarzutów i okoliczności powołanych przez skarżących została zupełnie pominięta, część przytoczona w nieprawdziwy sposób, a część rozpatrzona tylko pozornie, ponieważ wprost skopiowano części uzasadnienia z decyzji objętej wnioskiem albo w innych słowach powtórzono jej treść, bez ustosunkowania do argumentacji skarżących.

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżących, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, względnie utrzymanej nią w mocy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] maja 2017 r.; zobowiązanie organu do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji środowiskowej w terminie jednego miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie prawa materialnego) oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz uznając, że zarzuty skargi są w istocie analogiczne do zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] oraz we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem decyzji Kolegium z dnia [...] września 2017r.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2018 r. zatytułowanym "Odpowiedź na skargę" uczestnik postępowania R. Sp. z o.o. w Warszawie Oddział w Ł. wniósł o oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej i szczegółowo odniósł się do zarzutów skargi, w tym zarzutów dotyczących rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, podkreślając, iż w jego ocenie są one nielogiczne, niespójne lub formułowane w oparciu o odmienną ocenę materiału dowodowego oraz stanu faktycznego.

W dniu [...] maja 2018 r. pełnomocnik skarżących złożyła do akt sprawy załącznik do protokołu rozprawy z dnia [...] maja 2018 r. wraz z wnioskiem o otwarcie rozprawy i przeprowadzenie dowodów złożonych na rozprawie, dotyczących postępowania prowadzonego przez Marszałka Województwa Ł. w przedmiocie pozwolenia zintegrowanego dla uczestnika postępowania - R. Sp. z o.o. w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Łd 902/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję.

W motywach uzasadnienia wyroku Sąd I instancji wskazał, że nie podziela stanowiska Kolegium przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy motywował wydanie ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. przez Prezydenta Miasta Ł. Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach i że decyzja ta nie narusza prawa w sposób rażący, uzasadniający jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.Zdaniem WSA, tę ocenę uznać należy za nieuprawnioną i przedwczesną. Przyjęcie bowiem takiego stanowiska, jak dowodzi analiza akt sprawy, jest konsekwencją braku przeprowadzenia rzetelnego postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. o środowiskowych uwarunkowaniach i należytego rozpatrzenia zarzutów skarżących podniesionych uprzednio we wniosku o stwierdzenie nieważności, a następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także pominięcia dowodów wskazywanych przez skarżących na uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r.

Sąd I instancji stwierdził, że organ w zasadzie rozpatrzył tylko zarzuty odnoszące się do rażącego naruszania art.84 i art. 85 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.). Przy czym to rozpatrzenie polegało w istocie na powtórzeniu poglądu zawartego w decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. bez należytego ustosunkowania się do argumentacji zawartej we wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazującej na rażące naruszenie prawa. Jednocześnie Sąd podkreślił, że nie sposób uznać stanowiska Kolegium za prawidłowe w kwestii oceny naruszenia art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. Z przepisu tego bowiem wynika, że w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem organu nie oznacza to jednak, że osnowa decyzji i jej uzasadnienie musi się ograniczać do tego stwierdzenia i na poparcie swej argumentacji organ odwołuje się do brzmienia obecnie obowiązującego art. 84 ust. 2a ww. ustawy, podczas gdy norma ta nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta Ł. wydanej w dniu [...] grudnia 2012 r.

Podobnie za wadliwe Sąd I instancji uznał stanowisko Kolegium mające uzasadniać poprawność dokonanej oceny zarzutu braku poprawności sformułowania zawartego w sentencji decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r., iż: "projektowana kompostowania będzie posiadać przepustowość na poziomie 45 tys. Mg rocznie, a wskazana wielkość 120 Mg rocznie dotyczy całego Zakładu (tzn. istniejącej sortowni łącznie z projektowaną kompostownią po dokonaniu planowanej rozbudowy"). WSA za zupełnie dowolne i zarazem niedopuszczalne uznał zakwalifikowanie sformułowania sentencji decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. wyłącznie w kategoriach: "tzw. usterki w szyku wyrazów i błędów stylistycznych, które polegają na niedostosowaniu użytego środka językowego do całości wypowiedzi ze względu na jej treść lub formę". Stwierdził, że organ nie może zapominać, że rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, stanowi bowiem wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego prawa materialnego i w tym sensie stanowi rozstrzygnięcie sprawy co do istoty sprawy. Sąd w pełni przy tym podziela przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że osnowa i uzasadnienie muszą być spójne, bowiem stanowią jedność w znaczeniu materialnym i formalnym i nie mogą samodzielnie istnieć w obrocie prawnym (por. np. wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 30 czerwca 1998 r., I SA/Łd 1478/96).

Sąd I instancji zgodził się z pełnomocnikiem skarżących, iż organ pominął rozpoznanie zarzutów rażącego naruszenia prawa przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach i w konsekwencji decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym: art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś., art. 107 § 1 k.p.a., art. 82 ust. 1 u.o.o.ś. (w kontekście sposobu określenia warunków realizacji inwestycji), art.63 ust. 1 u.o.o.ś. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 7 lit a) u.o.o.ś. w związku z art. 66 ust.1 pkt 15 u.o.o.ś. (w kontekście rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie rozstrzygnięć o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, pomimo braku informacji na temat liczby ludności, na którą inwestycja będzie oddziaływała, a także niezapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu środowiskowym i dokonania analizy konfliktów społecznych), art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. (w kontekście rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie rozstrzygnięć stwierdzających brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, pomimo istnienia w otoczeniu przedsięwzięcia wielu innych przedsięwzięć oddziałujących z nim w sposób skumulowany, a także pomimo niewyjaśnienia okoliczności związanych ze skalą i charakterystyką przedsięwzięcia, jak również niepełnych i błędnych informacji w karcie informacyjnej dotyczących rodzaju i wielkości emisji), art. 7 k.p.a. (w kontekście rażącego naruszenia interesu społecznego w związku z przeprowadzeniem postępowania środowiskowego bez udziału społeczeństwa oraz wydania decyzji środowiskowej dla jednej z najbardziej uciążliwej odorowo instalacji w sąsiedztwie miejsc zamieszkania tysięcy ludzi), art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zakresie, w którym strony wykazywały na pominięcie przez organ w decyzji z dnia [...] maja 2017 r. zarzutów dokonania przez Prezydenta Miasta Ł. oczywiście błędnych ustaleń okoliczności faktycznych na podstawie niezweryfikowanych, nieprawdziwych i niezupełnych informacji przedstawionych przez inwestora, które stanowiły podstawę do wydania rozstrzygnięć o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, art. 85 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 u.o.o.ś., rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu, art. 156 ust. 1 pkt 2 k.p.a. (w kontekście wydania decyzji środowiskowej bez podstawy prawnej). W ocenie Sądu I instancji analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji w tym względzie dowodzi, że organ w zasadzie wiernie przeniósł ustalenia poprzedniej decyzji, w tym ustalenia dotyczące emisji hałasu i emisji do powietrza, całkowicie pomijając argumentację zawartą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucającą wadliwość tych ustaleń. Ponadto rozpatrzenia wymaga zarzut wydania z rażącym naruszeniem prawa postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2012r. stwierdzającego brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Wobec powyższego Sąd I instancji stwierdził, że Kolegium jedynie pozornie ponownie rozpoznało sprawę, co stanowi naruszenie art. 15 w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Przeprowadzona zatem jedynie pozorna kontrola "instancyjna" w żadnej mierze nie dawała podstaw do utrzymania w mocy decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie zakładu R. Sp. z o.o. o kompostownię tunelową, co tym samym przesądza także o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

WSA wskazał, że przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Kolegium rozpatrzy wszystkie zarzuty naruszenia prawa wskazane we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wskazaną w nim argumentację na uzasadnienie zarzutów rażącego naruszenia prawa, a także wydania decyzji bez podstawy prawnej, wraz z przedłożonymi dowodami, i rozpozna sprawę z zachowaniem standardów rzetelnego postępowania administracyjnego, a więc z należytym poszanowaniem zasad ogólnych rządzących tym postępowaniem, w tym zasady praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu jednostki, budzenia zaufania obywateli do organów państwa oraz zasady informacji, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., stosując się przy tym do powyższej oceny i wskazań Sądu, stosownie do art. 153 p.p.s.a.

Jednocześnie Sąd I instancji wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku skargi i zobowiązania organu do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji środowiskowej w terminie 1 miesiąca od dnia uprawomocnienia się orzeczenia (w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego). Zaznaczył, że przepis art. 145a p.p.s.a., do którego odwołuje się pełnomocnik skarżących, ma zastosowania jedynie w przypadku stwierdzenia przez Sąd, iż doszło w sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego. Ocenę zaś tego naruszenia Sąd, z uwagi na powyższe uchybienia procesowe organu skutkujące koniecznością ponownego rozpoznania sprawy, uznał na tym etapie postępowania za przedwczesną.

Od powyższego wyroku uczestnik postępowania - R. Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie reprezentowana przez radcę prawnego wniosła skargę kasacyjną zarzucając mu:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, w tym art. 3 ust. 1, art. 63 w zw. z art. 66, art. 82 ust. 1, art 84 ust. 1u.o.o.ś., co skutkowało błędną oceną dotyczącą rozpatrzenia przez organ odwoławczy materiału dowodowego;

2) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 K.p.a.mającym istotny wpływ na wynik sprawy;

3) naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie, przyjmując nawet wykładnię przepisów zastosowaną przez Sąd, doszło do naruszenia przepisów prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.;

4) naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § pkt 1c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nie wykazanie, w jaki sposób i w jakim zakresie rzekomo nie rozpatrzone przez Kolegium dowody przedłożone przez strony wnioskujące o ponowne rozpatrzenie sprawy mogły mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności.

Wobec podniesionych zarzutów skarżąca kasacyjnie wniosła o: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, bądź przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi - w trybie art. 185 § 1 p.p.s.a., w sytuacji uznania, że istota sprawy nie jest dostatecznie wyjaśniona; rozpoznanie sprawy na rozprawie; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych - w trybie art. 203 pkt 1) p.p.s.a.;

Skarżąca kasacyjnie podniosła, że stanowisko WSA jest w całości błędne, a wynika z niewłaściwego zastosowania norm postępowania oraz błędnej wykładni prawa materialnego. Zaś wyrok WSA jest nie do pogodzenia z zasadami rządzącymi postępowaniem przed sądami administracyjnymi, gdyż zarzuty formułowane przez Sąd wobec decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy stoją w oczywistej sprzeczność ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym oraz zasadami postępowania.

Skarżąca kasacyjnie podkreśliła, że przedmiotem postępowania "nieważnościowego" nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją, a jedynie zbadanie czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 §1. W konsekwencji działanie organu w tym postępowaniu ma zupełnie inny charakter niż w postępowaniu zwykłym, zmierza ono wyłącznie do poszukiwania kwalifikowanych wad, o których mowa w art. 156 §1 k.p.a., a żadne inne uchybienia nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanej decyzji. Skarżąca kasacyjnie zaznaczyła, że w przedmiotowej sprawie, wadą kwalifikowaną, która ma w ocenie skarżących być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. jest rażące naruszenie prawa - przesłanka z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że aby móc stwierdzić rażące naruszenie prawa, naruszane muszą zostać przepisy jednoznaczne, niepowodujące wątpliwości interpretacyjnych, naruszenie musi być oczywiste, a społeczne-gospodarcze skutki pozostawania w obrocie prawnym obciążonej tymi naruszeniami decyzji muszą nie dawać się pogodzić z wymaganiami praworządności, a całość ustaleń w powyższych zakresach musi w sposób nie budzący wątpliwości znajdować oparcie w zebranym materialne dowodowym.

W ocenie skarżącej kasacyjnie żadna z ww. przesłanek dających podstawę do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie została wypełniona w przypadku decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r., a tym samym Kolegium nie mogło orzec odmiennie od orzeczeń, które wydało w przedmiotowej sprawie. Natomiast to WSA orzekając o uchyleniu decyzji Kolegium dopuścił się naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego.

W szczególności, zdaniem skarżącej kasacyjnie, jako błędne uznać należy stanowisko Sądu I instancji w zakresie prawidłowości oceny przez Kolegium przepisu art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. Sąd ten nie wskazał w żadnej mierze na czym polega błąd oceny Kolegium, wskazał jedynie, że Kolegium odwołało się do obecnie obowiązującego art. 84 ust. 2a u.o.o.ś. (w istocie chodzi o art. 84 ust. 1a), podczas gdy norma ta nie ma znaczenie dla oceny prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta Ł. wydanej w dniu [...] grudnia 2012r. Skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że w istocie w dniu wydawania przedmiotowej decyzji treść art. 84 różniła się od obecnie obowiązującej, niemniej jednak Kolegium wyraźnie wskazało, że argument dotyczący nowego brzemienia art. 84 u.o.o.ś. jest przytoczony, aby wskazać na fakt wątpliwości interpretacyjnych, które dotyczyły treści przepisu art. 84 u.o.o.ś. oraz tego, że wątpliwości te dostrzegł ustawodawca i rozstrzygnął je na korzyść stanowiska uznającego możliwość kształtowania warunków realizacji przedsięwzięcia przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydawaną bez przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko - strona 6 decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. Zaznaczyła, że z taką argumentacją oraz oceną znaczenia dla sprawy zgodził się również skład Kolegium orzekający w dniu [...] września 2017 r. Tymczasem WSA uznając za błędna oceną Kolegium w zakresie naruszenia art. 84 ust. 1 u.o.o.ś., które wypełniałoby przesłanki uznania za naruszenie rażące, sam nie dokonał wykładni tego przepisu, nie wskazał również na czym polegała wadliwość oceny Kolegium, ani również wadliwość rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Ł., nie wskazał tym bardziej, że wadliwość ta ma charakter oczywisty, niedający się pogodzić z wymaganiami praworządności oraz iż ustalenia potwierdzające taki stan znajdują oparcie wzebranym materialne dowodowym. Tym samym, w ocenie skarżącej kasacyjnie, WSA istotnie naruszył zasady postępowania w tym przepisy art. 145 § 1 pkt 1c) oraz 141 § 4 p.p.s.a.

Nadto skarżąca kasacyjnie stwierdziła, że za błędne uznać należy również stanowisko Sądu dotyczące poprawności dokonanej przez Kolegium oceny zarzutu braku poprawności sformułowania zawartego w sentencji decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r., iż "projektowana kompostowania będzie posiadać przepustowość na poziomie 45 tys. Mg rocznie, a wskazana wielkości 120 Mg rocznie dotyczy całego Zakładu". Zaznaczyła, że dla analizy zarzutu Sądu w tym zakresie konieczne jest odwołanie do treści osnowy decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] grudnia 2012 r. Wynika z niej, że przedsięwzięcie polega na "rozbudowie zakładu R. Sp. z o.o. o kompostownię tunelową o łącznej przepustowości 120 tys. Mg rocznie, zlokalizowanego w Ł. przy ul. S." Biorąc pod uwagę przywołaną w osnowie decyzji podstawę prawną tj. §3 ust. 2 pkt 2 w związku z §3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Z 2010 r., Nr 212 poz. 1397 z późn. zm.), która znajduje zastosowanie w przypadku, gdy przedmiotem decyzji jest przedsięwzięcie polegające na rozbudowie, przebudowie lub montażu realizowanego lub zrealizowanego przedsięwzięcie wymienionego w ust. 1 § 3 cytowanego rozporządzenia, a przebudowywane lub rozbudowywane przedsięwzięcie stanowi instalację związaną z odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów inną niż wymieniona w §2 ust 1 pkt 41-47 cytowanego rozporządzenia, jedyny zarzut jaki można sformułować w odniesieniu do osnowy decyzji w zakresie, w którym definiuje ona przedsięwzięcie stanowiące przedmiot decyzji to brak znaku przystankowego tj. przecinka (,), po słowie "tunelową". W ocenie skarżącej kasacyjnie nie ulega wątpliwości, że w przedmiotowym przypadku przedsięwzięcie stanowiące przedmiot decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach to rozbudowa zakładu R., który stanowi instalację do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów, innych niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 41-47 powyżej przywołanego rozporządzenia. Nie ulega wątpliwości, że rozbudowa polega na rozbudowie o kompostownię tunelową. Użyty w sentencji zwrot "łącznej przepustowości 120 Mg rocznie" nie może być interpretowany inaczej niż łączna przepustowość dotychczas istniejącego zakładu oraz jego dobudowywanej części tj. kompostowni tunelowej.

W dalszej części skargi kasacyjnej Spółka odniosła się do poszczególnych zarzutów podniesionych w skardze do WSA, kwestionując ich zasadność. Następnie stwierdziła, że zarzuty te dobitnie świadczą o próbie merytorycznej weryfikacji decyzji w toku postępowania w sprawie nieważności decyzji. Nawet więc gdyby zgodzić się z zarzutem Sądu I instancji co do braku rozpatrzenia zarzutu wydania z rażącym naruszeniem prawa postanowienia Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] listopada 2012r. stwierdzającego brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, to rozpatrzenie tego zarzutu nie mogło mieć wpływu na wynik postępowania, a tym samym nie mogło stanowić o wadliwości decyzji wydanej przez Kolegium.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżących tj. L.A., M.K. o D.R., wniosła o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie na rzecz jej mocodawców zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Podniosła, że skarga kasacyjna została skonstruowana w wadliwy sposób, co prowadzi do jej bezskuteczności i winno skutkować jej oddaleniem.

W piśmie z dnia [...] listopada 2018 r. swój udział w postępowaniu zgłosił Prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł.

W piśmie z dnia [...] marca 2021 r. ww. Prokurator wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej, wskazując, że podniesione w niej zarzuty ocenia jako bezpodstawne.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2022 r. Spółka podtrzymała stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej jednocześnie wskazała, że na podstawie ostatecznej i prawomocnej decyzji środowiskowej w dniu [...] kwietnia 2022r. została jej wydana decyzja nr [...] w sprawie udzielenia pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów innych niż niebezpieczne zlokalizowanej w Ł. przy ul. S. oraz ul. Z. Zaznaczyła też, że jedynym podmiotem, którego sytuacja prawna zostałaby pogorszona w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej byłby sam wnioskodawca, który spełnił wszelkie wymagane prawem warunki, aby uzyskać przedmiotowa decyzję jak i decyzję nadającą mu pozwolenie zintegrowane.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że niniejsza sprawa skierowana została do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału III Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administrcyjnego. Podstawę tego zarządzenia stanowił art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie należało przyjąć, iż standardy ochrony praw stron i uczestników zostały zachowane. Powyższe zaś przesądziło o przyjęciu, iż rozpoznanie przedmiotowej sprawy na posiedzeniu niejawnym jest dopuszczalne

Zaznaczyć również należy, że stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) – powoływanej dalej jako "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym wysoce sformalizowanym, gdyż sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Z tego też względu sporządzenie tego środka odwoławczego zostało obarczone przez ustawodawcę obowiązkiem sporządzenia go przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.)

Przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia. Podkreślić przy tym należy, że przytoczenie podstawy kasacyjnej musi być precyzyjne. Jeżeli przepis prawa składa się z kilku jednostek redakcyjnych, wówczas zarzucane naruszenie należy powiązać z jego konkretną jednostką redakcyjną. Wyjątkowo, mając na uwadze treść uchwały pełnego składu NSA z 26.10.2009 r., I OPS 10/09, dopuszcza się usunięcie wadliwości zgłoszonej podstawy kasacyjnej w drodze rozumowania, przez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu tego środka odwoławczego. Do Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy jednak wyciąganie z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej przytoczonych tam zarzutów i wiązanie ich z powołanymi tam przepisami w celu uzupełnienia przytoczonej w petitum skargi kasacyjnej podstawy kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma bowiem obowiązku formułowania za stronę zarzutów kasacyjnych na podstawie uzasadnienia skargi kasacyjnej. Należy mieć na uwadze, że wyodrębnianie zarzutów z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej zawsze niesie ryzyko nieprawidłowego odczytania intencji strony wnoszącej skargę kasacyjną.

Przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny tylko wtedy może uczynić zadość temu obowiązkowi, gdy wnoszący skargę kasacyjną poprawnie określi, jakie przepisy jego zdaniem naruszył wojewódzki sąd administracyjny i na czym owo naruszenie polegało. (por. wyrok NSA z dnia 20 września 2022 r. sygn. akt III OSK 5415/21; wszystkie powołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie zarzuciła Sądowi I instancji zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego. Jednakże większość z podniesionych zarzutów, jak słusznie zauważyła pełnomocnik skarżących w odpowiedzi na skargę kasacyjną, została skonstruowana wadliwie a wad tych nie dało się konwalidować nawet przez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu tego środka odwoławczego.

Skarżąca kasacyjnie wskazała na naruszenie przez Sąd I instancji "przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję z naruszeniem przepisu art. 138 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy". Nie podała jednak, jakie konkretnie przepisy postępowania w jej ocenie Sąd I instancji naruszył. Nie wynika to również z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej. Nawet założenie, że przepisem takim miałby być art. 138 § 1 k.p.a. wad konstrukcyjnych ww. zarzutu nie eliminuje, bowiem przepis ten składa się z trzech punktów, jednakże żadnego z nich skarżąca kasacyjnie nie wskazała.

Podobnie zarzucając WSA naruszenie "przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie, przyjmując nawet wykładnię przepisów zastosowaną przez Sąd, doszło do naruszenia przepisów prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a." skarżąca kasacyjnie, ani w treści zarzutu ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie wskazała jakież to przepisy postępowania Sąd I instancji naruszył.

Zaznaczyć należy, że art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jakkolwiek został umieszczony w ustawie generalnie o charakterze procesowym, to jest w istocie przepisem prawa materialnego. Wobec tego brak jest podstaw, by wiązać ten przepis z zarzutem naruszenia postępowania, dotyczącym uchybień procesowych (por. np. wyrok NSA z dnia 14 września 2017 r. sygn. akt I OSK 3079/15, oraz wyrok NSA z dnia z dnia 6 grudnia 2022 r. III OSK 1523/21). Co więcej, w uzasadnieniu skargi kasacyjnej R. Sp. z o.o. nie zarzuciła Sądowi I instancji naruszenia ww. przepisu. W istocie odwołała się do orzecznictwa sądów administracyjnych dotyczących jego interpretacji i możliwości stosowania jednakże uwagi te odnosiła do decyzji Kolegium i skargi złożonej przez M.K., D.R. i L.A. a nie do wywodów Sądu I instancji.

Stwierdzone wyżej uchybienia uniemożliwiają zatem rozpoznanie obu ww. zarzutów skargi kasacyjnej.

Wymogi konstrukcyjne, choć także nie w pełni, spełniają natomiast dwa pozostałe zarzuty tj. naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § pkt 1c) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez nie wykazanie, w jaki sposób i w jakim zakresie rzekomo nie rozpatrzone przez Kolegium dowody przedłożone przez strony wnioskujące o ponowne rozpatrzenie sprawy mogły mieć wpływ na wynik postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności; oraz naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz. U. Z 2017 r., poz 1405, z późn. zm.), w tym art. 3 ust. 1, art. 63 w zw. z art. 66, art. 82 ust. 1, art 84 ust. 1, co skutkowało błędną oceną dotyczącą rozpatrzenia przez organ odwoławczy materiału dowodowego. Jednakże są one niezasadne.

Wyjaśnić należy, że art. 141 § 4 p.p.s.a. jest przepisem proceduralnym, regulującym wymogi uzasadnienia. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z powyższej normy prawnej. Zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie wyjaśniał, że zarzuty dotyczące treści uzasadnienia wyroku mogą być skutecznie postawione w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów, wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwała NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FSK 568/08). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Skarżąca kasacyjnie uzasadniając zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazała, że WSA uznając za błędną ocenę Kolegium w zakresie naruszenia art. 84 ust. 1 u.o.o.ś., które wypełniałoby przesłanki uznania za naruszenie rażące, sam nie dokonał wykładni tego przepisu, nie wskazał również na czym polegała wadliwość oceny Kolegium, ani również wadliwość rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta Ł., nie wskazał tym bardziej, że wadliwość ta ma charakter oczywisty, niedający się pogodzić z wymaganiami praworządności oraz iż ustalenia potwierdzające taki stan znajdują oparcie w zebranym materialne dowodowym.

Argument ten jest jednak chybiony. W zaskarżonym wyroku WSA stwierdził, że nie sposób uznać stanowiska Kolegium za prawidłowe w kwestii oceny naruszenia art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. Z przepisu tego bowiem wynika, że w przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zdaniem organu nie oznacza to jednak, że osnowa decyzji i jej uzasadnienie musi się ograniczać do tego stwierdzenia i na poparcie swej argumentacji organ odwołuje się do brzmienia obecnie obowiązującego art. 84 ust. 2a ww. ustawy, podczas gdy norma ta nie ma znaczenia dla oceny prawidłowości decyzji Prezydenta Miasta Ł. wydanej w dniu [...] grudnia 2012 r.

Sąd I instancji przedstawił zatem swoje stanowisko oraz motywy, które w jego ocenie za takim stanowiskiem przemawiają. Natomiast podważanie prawidłowości tej oceny nie może nastąpić poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W drodze tego zarzutu kwestionować można jedynie "techniczną kompletność" uzasadnienia, nie zaś prawidłowość merytoryczną, wszakże celowi temu służą zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2022 r. III FSK 1399/21). Ewentualna wadliwość uzasadnienia może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie w sytuacji, gdy uzasadnienie wyroku sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa stałaby się kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, jednakże taka okoliczność w realiach niniejszej sprawy nie zachodzi.

W ocenie NSA, w okolicznościach niniejszej sprawy, Sądowi I instancji nie można również skutecznie zarzucić naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 3 ust. 1, art. 63 w zw. z art. 66, art. 82 ust. 1, art 84 ust. 1 u.o.o.s. Po pierwsze z tego względu, że skarżąca kasacyjnie nie wskazała konkretnych jednostek redakcyjnych części z ww. przepisów (tj. art. 3 ust. 1, art. 63, art. 66 i art. 82 ust. 1 u.o.o.ś.). Po drugie dlatego, że Sąd I instancji uchylając zaskarżoną decyzję stwierdził, że jest ona nieuprawniona i przedwczesna. Uznał, że Kolegium jedynie pozornie ponownie rozpoznało sprawę. Jednocześnie wskazał, że z uwagi stwierdzone uchybienia procesowe, uznał na tym etapie postępowania za przedwczesną ocenę naruszenia przepisów prawa materialnego.

WSA wyjaśnił, że ww. stanowisko jest konsekwencją braku rzetelnego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. i nienależytego rozpatrzenia zarzutów podniesionych uprzednio we wniosku o stwierdzenie nieważności, a następnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także pominięcia dowodów wskazywanych przez skarżących na uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Zaznaczył, że organ w zasadzie rozpatrzył tylko zarzuty odnoszące się do rażącego naruszania art.84 i art. 85 ust. 1 pkt 2 u.o.o.ś. Przy czym to rozpatrzenie polegało w istocie na powtórzeniu poglądu zawartego w decyzji Kolegium z dnia [...] maja 2017 r. bez należytego ustosunkowania się do argumentacji zawartej we wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazującej na rażące naruszenie prawa. Nadto organ pominął rozpoznanie zarzutów rażącego naruszenia prawa przez decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach i w konsekwencji decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym: art. 3 ust. 1 pkt 13 u.o.o.ś., art. 107 § 1 k.p.a., art. 82 ust. 1 u.o.o.ś. (w kontekście sposobu określenia warunków realizacji inwestycji), art.63 ust. 1 u.o.o.ś. w zw. z art. 66 ust. 1 pkt 7 lit a) u.o.o.ś. w związku z art. 66 ust.1 pkt 15 u.o.o.ś. (w kontekście rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie rozstrzygnięć o braku obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, pomimo braku informacji na temat liczby ludności, na którą inwestycja będzie oddziaływała, a także niezapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu środowiskowym i dokonania analizy konfliktów społecznych), art. 63 ust. 1 u.o.o.ś. (w kontekście rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie rozstrzygnięć stwierdzających brak obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, pomimo istnienia w otoczeniu przedsięwzięcia wielu innych przedsięwzięć oddziałujących z nim w sposób skumulowany, a także pomimo niewyjaśnienia okoliczności związanych ze skalą i charakterystyką przedsięwzięcia, jak również niepełnych i błędnych informacji w karcie informacyjnej dotyczących rodzaju i wielkości emisji) (...).

Sąd I instancji nie dokonywał zatem wykładni ww. przepisów prawa materialnego.

W istocie Sąd I instancji stwierdził, że nie sposób uznać stanowiska Kolegium za prawidłowe w kwestii oceny naruszenia art. 84 ust. 1 u.o.o.ś, jednakże nie wskazał w tym zakresie tylko na brzmienie tego przepisu oraz, że w stanie prawnym niniejszej sprawy nie obowiązywał art. 84 § 1a u.o.o.ś., a argumentacja WSA jest w tym zakresie jak najbardziej prawidłowa. Sąd I instancji nie przesądził jednak (uznał to bowiem za przedwczesne na tym etapie postępowania) jak organ winien rozpoznać zarzut dotyczący naruszenia ww. normy w kontekście rozpatrywanego wniosku o stwierdzenie nieważności.

Na marginesie zaznaczyć należy, że skarżąca kasacyjnie sugerując błędną wykładnię ww. przepisu przez Sąd I instancji, wskazała na rzekome rozbieżności dotyczące jego interpretacji, pomijając zupełnie fakt, że art. 84 ust. 1 u.o.o.ś. nie nasuwał wątpliwości interpretacyjnych w zakresie w jakim nakazywał organowi, przypadku gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, by w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzał brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Zastrzeżenia budziło jedynie to jakie inne elementy powinny znaleźć się w treści takiej decyzji, skoro przepis ten wskazuje jedynie na konieczność stwierdzenia w niej, że nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.

W ocenie NSA Sąd I instancji prawidłowo też wskazał, że organ nie może zapominać, że rozstrzygnięcie musi być sformułowane w sposób jasny i precyzyjny, stanowi bowiem wiążące ustalenie konsekwencji stosowanego prawa materialnego i w tym sensie stanowi rozstrzygnięcie sprawy co do istoty.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że rozstrzygnięcie jest jednym z najważniejszych składników decyzji. Wynika to z władczego charakteru tego aktu administracyjnego, który kształtuje prawa i obowiązki strony, i który musi w związku z tym być jednoznaczny i precyzyjny. Obowiązek taki wynika z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności zawartej w art. 6 k.p.a. i zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Rozstrzygnięcie (osnowa decyzji) musi być zatem sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznanie stronie lub jakie obowiązki zostały na nią nałożone (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2017r. sygn. akt II OSK 910/15, oraz wyrok NSA z dnia 18 lipca 2019 r. sygn. akt I OSK 327/19).

Lektura uzasadniania skargi kasacyjnej wskazuje, że skarżąca kasacyjnie zarzucając Sądowi I instancji naruszenie ww. norm prawa materialnego w zasadzie próbuje uzupełnić argumentację Kolegium, sugerując jednocześnie, że takich ustaleń winien był dokonać Sąd I instancji. Skarżąca kasacyjnie pomija jednak fakt, że rolą sądu nie jest rozpoznawanie sprawy za organ a jedynie ocena legalności działania organu.

O wadliwości zaskarżonego wyroku nie świadczą też argumenty podniesione w piśmie procesowym Spółki R. z dnia [...] grudnia 2022 r.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną (pkt 1 wyroku). O zwrocie kosztów postępowania na rzecz każdego skarżących, tj. M.K., D.R. i L.A. orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. Na koszty te składa się wynagrodzenie dla reprezentującego ww. strony pełnomocnika, określone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 2 lit.b) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 265), w kwocie 240 zł.

Na podstawie wykładni systemowej § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a-c ww. rozporządzenia przyjęto bowiem, że za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę kasacyjną przysługuje wynagrodzenie określone na zasadach wynikających z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) tego aktu prawnego, analogicznie jak przyjmowano to na gruncie poprzedniego stanu prawnego, w ramach uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 2012 r., sygn. akt II FPS 4/12 (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2022 r. sygn. akt I FSK 2271/19).