Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1367/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
6393 Skargi na uchwały sejmiku województwa, zawierającej przepisy prawa miejscowego w przedmiocie ... (art. 90 i 91 ustawy o
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Sejmik Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 3 pkt 15, art. 14 ust. 1, art. 14 ust. 8 pkt 2, art. 15 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2010 nr 185 poz 1243
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Józef Maleszewski WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. Z. Przedsiębiorstwa [...] na uchwałę Sejmiku Województwa Wielkopolskiego z dnia 27 sierpnia 2012 r. nr XXV/441/12 w przedmiocie wykonania planu gospodarki odpadami 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części wskazanej w załączniku [...]; 2. zasadza od Województwa Wielkopolskiego na rzecz skarżącego A. Z. Przedsiębiorstwa [...] kwotę 557 złotych (pięćset pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Sejmik Województwa Wielkopolskiego (dalej Sejmik) uchwałą z dnia 27 sierpnia 2012 r., nr XXV/441/12 w sprawie wykonania "Planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017" (dalej uchwała z 27 sierpnia 2012 r.) działając na podstawie art. 15 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (t.j. Dz.U. 2010 r., nr 185, poz 1243 ze zm., dalej uop), postanowił w §1, że celem wykonania powyższego planu określa się:

1) regiony gospodarki odpadami komunalnymi województwa wielkopolskiego zgodnie z załącznikiem nr 1 do niniejszej uchwały,

2) regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi województwa wielkopolskiego oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, zgodnie z załącznikiem nr 2 do niniejszej uchwały.

Zgodnie z §2 powyższej uchwały, w województwie wielkopolskim nie występują regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych niespełniające wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn technicznych lub nie jest uzasadniona z przyczyn ekonomicznych. Stosownie do § 3 uchwały z 27 sierpnia 2012 r., jej wykonanie zostało powierzone Zarządowi Województwa Wielkopolskiego. Zgodnie z §4, uchwała z 27 sierpnia 2012 r. wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. [...] prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" (dalej jako Inwestor) zwrócił się do Sejmiku z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa zawartego w uchwale z 27 sierpnia 2012 r. Zdaniem Inwestora, powyższa uchwała narusza Jego interes prawny w zakresie równego dostępu do usług dotyczących gospodarowania odpadami zmieszanymi, tworząc nieuprawniony monopol dla jednego zakładu, który nie spełnia wymagań prawnych. [...] Sp. z o.o. ([...]; dalej jako Zakład Gospodarki Odpadami) został uznany za regionalną instalację dla regionu [...]. Powinien natomiast zostać wpisany jako zastępcza instalacja, gdyż nie spełnia wymagań stawianych tego typu instalacji. Taki stan powinien trwać do czasu uruchomienia zakładu spełniającego faktycznie wymagania prawne stawiane instalacji regionalnej. Przyjęta regulacja powoduje, że prowadzone przez inwestora przedsiębiorstwo pozbawione jest prawa do przyjmowania zmieszanych odpadów komunalnych.

Zdaniem Inwestora, uchwała z 27 sierpnia 2012 r. narusza prawo przez regulację zawartą w załączniku nr 2, w części określającej Zakład Gospodarki Odpadami jako regionalną instalację do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów dla regionu [...]. Powyższej regulacji prawnej inwestor zarzucił naruszenie:

1) art. 3 pkt 10 oraz art. 143 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska (Dz. U. 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm., dalej poś) przez niezasadne uznanie urządzeń Zakładu Gospodarki Odpadami za spełniające kryteria najlepszych dostępnych technologii (Best Available Technologies),

2) art. 9 ust. 2 pkt 1, 2 oraz 7 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2007, nr 50, poz. 331 ze zm., dalej uokik) przez przyznanie Zakładowi Gospodarki Odpadami statusu monopolisty wobec bezzasadnego uznania posiadanych przez Zakład urządzeń jako instalacji regionalnej,

3) art. 3 pkt 6 lit. b poś przez uznanie urządzeń mobilnych zlokalizowanych w Zakładzie Gospodarki Odpadami za stacjonarne urządzenia techniczne,

4) art. 16 ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw z dnia 1 lipca 2011 r. (Dz. U. 2011 r., nr 152, poz. 897, dalej ustawa z 2011 r.) przez uznanie Zakładu Gospodarki Odpadami za instalację funkcjonującą z chwilą wejścia wżycie ustawy t.j. od dnia 1 stycznia 2012 r. w zakresie mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych, mimo że zakład otrzymał decyzję po wejściu w życie ustawy, przez co organ naruszył dyspozycję tego przepisu,

5) art. 3 ust. 2 oraz art. 3a ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. 2012 r., poz. 391 ze zm., dalej jako ucipg) przez zapewnienie czystości i porządku na terenie Regionu [...] przy wykorzystaniu urządzeń mobilnych, a nie instalacji,

6) §8 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 11 września 2012 r. w sprawie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych (Dz. U. 2012 r., poz. 1052, dalej Rozporządzenie z 2012 r.) przez uznanie urządzeń mobilnych za instalacje i zastosowanie względem tych urządzeń okresu dostosowawczego przewidzianego wyłącznie dla instalacji.

Uchwałą Sejmiku z 24 czerwca 2013 r., nr XXXV/700/13, podjętą na podstawie art. 90 ust. 1 usg, wezwanie do usunięcia naruszenia prawa sformułowane przez inwestora nie zostało uwzględnione z powodu jego bezzasadności. Zdaniem Sejmiku, uchwała z 27 sierpnia 2012 r. wpływa co najwyżej na prawa i obowiązki inwestora o charakterze majątkowym. Interes majątkowy nie jest jednak tożsamy z interesem prawnym o którym stanowi art. 90 ust. 1 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. 2013 r., poz. 596 ze zm., dalej usw), lecz raczej z interesem faktycznym. Mobilne urządzenia zlokalizowane na terenie Zakładu Gospodarki Odpadami spełniają kryteria pozwalające na zakwalifikowanie ich jako instalacji w rozumieniu poś, w skład której wchodzą: uszczelniona płyta betonowa trwale związana z gruntem, przesiewacz bębnowy z wymiennymi sitami. Fakt przemieszczania jednego z urządzeń w okresach, w których nie jest ono wykorzystywane w związku z funkcjonowaniem instalacji i jego wykorzystywanie przez [...] Sp. z o.o. nie zmienia charakteru tego urządzenia.

Przedmiotowa instalacja poddana została kontrolom z zakresu ochrony środowiska które potwierdziły, prawidłowość jej funkcjonowania. Zakład Gospodarki Odpadami terminowo i właściwie przedkłada wykazy zawierające informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, a także zbiorcze zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku i unieszkodliwiania tych odpadów.

Odnosząc się do zarzutu uznania Zakładu Gospodarki Odpadami za instalację funkcjonującą, w dniu 1 stycznia 2012 r., jako instalacja mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych Sejmik wyjaśnił, że Zakład został ujęty w opracowaniu pn.: "Ekspertyza: przegląd instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów istniejących w Polsce oraz opracowanie wytycznych do budowy nowych lub rozbudowy istniejących instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów. Etap I", wykonanym w marcu 2012 r. na zlecenie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, na potrzeby Ministra Środowiska. Zakład Zagospodarowania Odpadów w dniu wejścia w życie ustawy o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw tj. od 1 stycznia 2012 r. spełniał wymagania określone dla regionalnej instalacji przetwarzania odpadów. Fakt, że zmiana decyzji, w których określono wyższe limity odpadów w zakresie wytwarzania i odzysku dla Zakładu nastąpiła w terminie późniejszym (tj. w dniu 4 czerwca 2012 r.) wynikał z tego, że prowadzący instalację wystąpił do Marszałka Województwa Wielkopolskiego ze stosownym wnioskiem w kwietniu 2012 r. Zakład nie dokonywał zmian związanych ze zwiększeniem jego zdolności przerobowych w okresie od 1 stycznia 2012 r. do momentu wydania decyzji. Przedmiotowa zmiana pozwoleń stanowiła jedynie stwierdzenie faktu, który istniał przed dniem 1 stycznia 2012 r., tzn. Zakład miał wymaganą infrastrukturę. Zakład Gospodarki Odpadami uzyskał zezwolenie na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów w instalacji do sortowania mechanicznego, mocą decyzji Marszałka Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2009 r., znak [...] (dalej decyzja z dnia [...] lipca 2009 r.). Późniejsze zmiany ww. decyzji podyktowane były pracami inwestycyjnymi prowadzonymi przez Zakład. W ich wyniku dokonano modernizacji przesiewacza bębnowego [...], który wykorzystywany jest do mechanicznej obróbki zmieszanych odpadów komunalnych. Procesy inwestycyjne zostały zakończone do [...] grudnia 2011 r.

Jako bezzasadny uznany został zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 7 uokik. Wskazane przepisy stanowią przykłady nadużywania pozycji dominującej na rynku właściwym przez jednego lub kilku przedsiębiorców. Zakaz nadużywania pozycji dominującej kierowany jest do przedsiębiorców, a więc do osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonujących we własnym imieniu działalność gospodarczą. W świetle powyższego trudno uznać, że podjęcie przez Sejmik uchwały z dnia 27 sierpnia 2012 r. w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017, wypełnia znamiona czynności, o których mowa w art. 9 ust. 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 7 uokik, stanowiących naruszenie zakazu nadużywania pozycji dominującej na rynku właściwym. Ponadto należy podkreślić, że wskazanie w przedmiotowej uchwale regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach, stanowiło wypełnienie obowiązku wskazanego w art. 15 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185 poz. 1243 z późn. zm.). Warto też zauważyć, że obowiązek ten został określony także w art. 38 ust. 2 pkt 2 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2013 r., poz. 21, dalej ustawa o odpadach).

Odnośnie naruszenia przepisu §8 rozporządzenia 2012 r. Sejmik stwierdził, że zarzut jest bezzasadny. Powyższe wynika z faktu, że przedmiotowe rozporządzenie weszło w życie w dniu 9 października 2012 r., a więc po podjęciu uchwały z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wprawdzie uchwała jest obowiązującym aktem prawa miejscowego od dnia 6 listopada 2012 r., to jednak analizując poszczególne zapisy uchwały, należy mieć na uwadze stan prawny aktualny na dzień jej podjęcia. W tym kontekście nie budzi żadnych wątpliwości, że ww. rozporządzenie nie miało zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Pismem z 30 lipca 2013 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu (dalej WSA) na uchwałę z 27 sierpnia 2012 r. wniósł A. Z. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...] (dalej Skarżący), wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części co do załącznika nr 2, w odniesieniu do określenia Zakładu Gospodarki Odpadami jako regionalnej instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów dla regionu VI. Regulacji tej skarżący zarzucił naruszenie jego interesu prawnego oraz prawa materialnego, tj.:

a) art. 3 pkt 10 oraz art. 143 poś przez niezasadne uznanie urządzeń Zakładu Gospodarki Odpadami za spełniające kryteria najlepszych dostępnych technologii (Best Available Technologies),

b) art. 3 pkt 6 lit. b poś przez uznanie urządzeń mobilnych zlokalizowanych w Zakładzie Gospodarki Odpadami za stacjonarne urządzenia techniczne,

c) art. 16 ustawy z 2011 r. przez uznanie Zakładu Gospodarki Odpadami za instalację funkcjonującą z chwilą wejścia w życie ustawy t.i. od dnia 1 stycznia 2012 r. w zakresie mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych mimo, że zakład otrzymał decyzję po wejściu w życie ustawy, przez co organ naruszył dyspozycję tego przepisu,

d) art. 3 ust. 2 oraz art. 3a ucpg przez zapewnienie czystości i porządku na terenie Regionu VI przy wykorzystaniu urządzeń mobilnych a nie instalacji,

e) §8 rozporządzenia z 2012 r. przez uznanie urządzeń mobilnych za instalację i zastosowanie względem tych urządzeń okresu dostosowawczego przewidzianego wyłącznie dla instalacji.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że uchwała z 27 sierpnia 2012 r. określając regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi województwa wielkopolskiego oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów bezpośrednio reguluje sytuację prawną skarżącego jako przedsiębiorcy prowadzącego działalność z zakresu gospodarki odpadami. Wskazuje to, iż skarżący ma interes prawny w zaskarżeniu uchwały w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla Województwa Wielkopolskiego na lata 2012 -2017. Uchwała narusza interes prawny skarżącego w zakresie równego dostępu do usług dotyczących gospodarowania odpadami zmieszanymi, tworząc nieuprawniony monopol dla jednego zakładu, który nie spełnia wymagań prawnych. Zakład Gospodarki Odpadami został uznany za regionalną instalację dla regionu VI, powinien zaś zostać wpisany jako zastępcza instalacja, gdyż nie spełnia wymagań stawianych tego typu instalacji. Taki stan powinien trwać do czasu uruchomienia zakładu spełniającego faktycznie wymagania prawne stawiane instalacji regionalnej. Naruszenie interesu prawnego skarżącego jako podmiotu gospodarczego polega zatem na ograniczeniu, czy też faktycznym uniemożliwieniu mu prowadzenia działalności w określonym zakresie, w przypisanym regionie (obszarze funkcjonowania instalacji skarżącego).

Zdaniem skarżącego, urządzenia mobilne Zakładu Gospodarki Odpadami nie są instalacją mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów oraz nie spełniają kryteriów BAT. W decyzji z [...] lipca 2009 r., uzyskanej przez Zakład Gospodarki Odpadami wskazano, że odzysk z odpadów komunalnych zmieszanych (kod odpadu 200301) dotyczyć będzie frakcji mineralnej (odpad 191209), wytworzonej w procesie przesiewania na sicie mobilnym. Zgodnie z wytycznymi Ministerstwa Środowiska, przygotowanymi w 2008 roku (str. 18, wers 9 -" nie ma sensu wydzielanie frakcji 0-20 mm, bowiem zawiera ona znaczne ilości odpadów ulegających biodegradacji i nie może być stosowana jako warstwa izolacyjna"), powszechną wiedzą oraz badaniami przeprowadzanymi przez laboratorium Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w Poznaniu, nie jest możliwe wytworzenie odpadu 191209 z odpadów zmieszanych. Wynika to z faktu, że odpad 191209 stanowić powinien minerały, być czysty, pozbawiony zawartości frakcji organicznej i innych substancji podlegających wymywaniu.

W tej samej decyzji w pkt. 2 wskazano, że wykorzystywane jest urządzenie mobilne, co stoi w sprzeczności z definicją instalacji wskazaną w poś. Nie jest właściwą argumentacja, że urządzenie może zostać pozbawione cech mobilności, bo po pierwsze nie jest tych cech pozbawione, po drugie w momencie uchwalania WPGO i także po jego wejściu w życie wykorzystywane było na składowisku PGK w [...], co oznacza, iż nie tylko jest mobilne, ale nawet nie brało udziału w procesach, opisanych wydanej decyzji. Stałą pracę urządzenie rozpoczęło dopiero w [...] stycznia 2013 roku. Jednak także w decyzji z dnia [...] lutego 2011 r[...] (dalej decyzja z [...] lutego 2011 r.) wskazano, że urządzenie będzie pracować zarówno na kwaterze, jak i na utwardzonym placu. Zakład Gospodarki Odpadami wykorzystuje je zatem jako mobilne.

W decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. w pkt 3 wskazano, że zimą nie będzie wydzielany odpad o kodzie 190599, latem natomiast będzie. Nie ma słowa o tym, co wydzielane będzie wiosną i jesienią. Wskazane zostało natomiast, iż frakcja poniżej 80 mm zostaje poddana stabilizacji tlenowej. Proces ten wymaga zastosowania technologii opisanej w wytycznych wskazanych powyżej: 10-12 tygodni stabilizacji (str. 19, wers 8), stabilizację prowadzi się bądź to poprzez fermentację, bądź też poprzez kompostowanie. Wykorzystywana w Zakładzie Gospodarki Odpadami technologia stanowi zaledwie jeden z etapów kompostowania - otwarte pryzmy, czyli drugi stopień. Dla wypełnienia procesu wymagany jest jeszcze pierwszy stopień, całość została ujęta w tabeli nr 7 wytycznych. Wobec braku w Zakładzie Gospodarki Odpadami [...] reaktorów zamkniętych nie można uznać prowadzonego procesu za kompostowanie spełniające jakiekolwiek wymagania w zakresie najlepszej dostępnej techniki i technologii.

Art. 16 pkt 2 ustawy z dnia 1 lipca 2011 roku o zmianie ustawy o utrzymaniu porządku i czystości w gminach stanowi, że w uchwale o wykonaniu uwzględnia się te instalacje, które w dniu wejścia w życie ustawy spełniają wymagania dla RIPOK. Wobec faktu wskazania w WPGO (str. 177), że instalacja w [...] na dzień 31 grudnia 2011 r. warunku tego nie spełniała - nie wolno było jej przyznawać statusu RIPOK. Nie można stosować pkt. 3 tego artykułu, ponieważ od wejścia w życie ustawy do czasu uchwalenia planu nie została zakończona żadna inwestycja, a jedynie urząd w drodze wydanych przez siebie decyzji dostosował ilości przetwarzanych odpadów do wymagań dla RIPOK (po terminie wejścia w życie ustawy - co zostało jednoznacznie przyznane przez organ w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa).

W poszczególnych decyzjach wydanych na wniosek Zakładu Gospodarki Odpadami, stanowiących jedną z podstaw wydania uchwały o wykonaniu planu rosła wydajność sita obrotowego mimo braku realizacji inwestycji w tym zakresie. Zgodnie z zapisami projektu planu (str. 161) - ujęte już w planie ilości dla części mechanicznej (50.000 Mg/rok) oraz biologicznej (42.000 Mg/rok) wymagały rozbudowy, o której mowa właśnie na str. 161 projektu planu. W samym planie okazało się, że jednak rozbudowa nie była konieczna - po prostu w drodze decyzji zwiększono wydajność bez rozpoczynania nawet procesu rozbudowy (str. 168 i 169). Podkreślić należy, iż jeśli Zakład Gospodarki Odpadami rozpocznie ewentualnie budowę nowej (nieistniejącej dziś instalacji) - zespół urządzeń mobilnych nie będzie dostosowywany - w rzeczywistości nie jest bowiem instalacją. Uznanie go zatem za funkcjonującą instalację, która wymaga jedynie dostosowania do wymagań w okresie 36-ciu miesięcy narusza w sposób oczywisty przepis § 8 z 2012 r. (k. 4-11 akt sądowych).

W odpowiedzi na skargę z 2 września 2013 r., nr DSR-II.2.721.49.2013, Zarząd Województwa Wielkopolskiego (dalej Zarząd) wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu Zarząd zanegował istnienie po stronie skarżącego interesu prawnego we wniesieniu skargi. Ustosunkowując się do sformułowanych w skardze zarzutów Zarząd uznał, że urządzenia zlokalizowane na terenie Zakładu Gospodarki Odpadami spełniają kryteria pozwalające je zakwalifikować jako instalację w rozumieniu ww. przepisów Prawa ochrony środowiska, w skład której wchodzą: uszczelniona płyta betonowa (trwale związana z gruntem), przesiewacz bębnowy z wymiennymi sitami. Fakt przemieszczania jednego z urządzeń (przesiewacza bębnowego) w okresach, w których nie jest ono wykorzystywane w związku z funkcjonowaniem instalacji i jego wykorzystywanie przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej [...] sp. z o.o., nie zmienia charakteru tego urządzenia. Ponadto uznanie za instalację zespołu urządzeń, z których jedno tylko wyposażone jest w koła, a więc posiada funkcję potencjalnego przemieszczania się, nie nastąpiło na etapie opracowywania Planu, lecz wcześniej, tj. w momencie wydawania przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego decyzji administracyjnych związanych z funkcjonowaniem instalacji.

Powyższa argumentacja dowodzi, że nieuprawniony jest także zarzut dotyczący niezgodności uchwały z art. 3 ust. 2 oraz art. 3a ucpg, przez zapewnienie czystości i porządku na terenie Regionu VI w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi przy wykorzystaniu urządzeń mobilnych, a nie instalacji.

Decyzje administracyjne nadające Zakładowi Gospodarki Odpadami uprawnienia do prowadzenia działalności w zakresie gospodarowania odpadami w postaci pozwoleń na wytwarzanie odpadów oraz zezwoleń na odzysk odpadów wydane zostały przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego w związku z eksploatacją instalacji. Zgodnie z art. 17 ust. 2 ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach, wytwórca odpadów był zobowiązany do uzyskania pozwolenia na wytwarzanie odpadów, które powstają w związku z eksploatacją instalacji. Zatem Marszałek Województwa Wielkopolskiego wydając na wniosek Zakładu wyżej wspomniane decyzje (w roku 2009 i 2011), uznał na etapie postępowania administracyjnego, iż instalacje będące przedmiotem wniosku, spełniają definicję art. art. 3 pkt 6 lit. b poś. Decyzje te są ostateczne. Żadna z tych decyzji nie była nigdy kwestionowana przez uprawnione do tego podmioty.

W kwestii zarzutu dotyczącego zakwalifikowania Zakładu Gospodarki Odpadami, jako regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, a więc instalacji spełniającej kryteria najlepszych dostępnych technologii (Best Available Technologies) wyjaśnić należy, że w polskim prawodawstwie do października 2012 r. nie określono referencyjnych dokumentów (BREF) dla zakładów odzysku i unieszkodliwiania odpadów (w tym zakładów biologiczno-mechanicznego przetwarzania odpadów), a tym samym nie określono granicznych wielkości emisji. Dopiero w październiku 2012 r. zostało opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska oficjalne tłumaczenie dokumentu: "Reference Dokument on Best Available Techniques for the Waste Treatment Industries"— "Zintegrowane Zapobieganie i Kontrola Zanieczyszczeń. Dokument referencyjny nt. najlepszych dostępnych technik. Przemysł przetwarzania Odpadów." Sposób postępowania z odpadami zawarty w decyzjach administracyjnych, o których mowa powyżej został określony zgodnie z krajowymi przepisami dotyczącymi ochrony środowiska, jakie obowiązywały w dniu ich wydania. Zarząd zaznaczył, że w ówczesnym systemie prawnym brakowało umocowanego prawnie standardu technologicznego dla instalacji mechaniczno-biologicznego przekształcania odpadów.

Przepisami determinującymi wpisanie instalacji jako instalacji regionalnej do Planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017 były przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. 2010 r., nr 185, poz. 1243 ze zm.), która określała definicję instalacji regionalnej. Instalacja należąca do Zakładu Gospodarki Odpadami powyższe kryterium spełniała. Wobec braku jednoznacznie zidentyfikowanego stanu prawnego wskazującego jasne kryteria uznania funkcjonujących instalacji za regionalne instalacje przetwarzania odpadów komunalnych, na dzień przyjęcia uchwały w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017, o doborze instalacji zagospodarowania odpadów komunalnych, które mogą być wpisane do wojewódzkiego planu gospodarki odpadami, decydowało spełnienie kryteriów środowiskowych, a więc przestrzeganie przepisów ochrony środowiska, a zwłaszcza ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach oraz zapewnienie odpowiedniego strumienia odpadów komunalnych. Powyższe warunki spełniły instalacje funkcjonujące w [...], należące do Zakładu Gospodarki Odpadami.

Odnosząc się do zarzutu uznania Zakładu Gospodarki Odpadami za instalację funkcjonującą, w dniu 1 stycznia 2012 r., jako instalację mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych Zarząd wyjaśnił, że Zakład Gospodarki Odpadami został ujęty w opracowaniu pn.: "Ekspertyza: przegląd instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów istniejących w Polsce oraz opracowanie wytycznych do budowy nowych lub rozbudów istniejących instalacji mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów. Etap I", wykonanym w marcu 2012 r. na zlecenie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, na potrzeby Ministra Środowiska. Zakład w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r. Nr 152, poz. 897 ze zm.), tj. od 1 stycznia 2012 r. — spełniał wymagania określone dla regionalnej instalacji przetwarzania odpadów — co pozwalało na jego ujęcie w uchwale w sprawie wykonania Planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017. Sejmik Województwa Wielkopolskiego, w toku postępowania w przedmiocie uchwalenia Planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012-2017 oraz uchwały w sprawie wykonania ww. Planu, bezwzględnie związany był ostatecznymi decyzjami administracyjnymi wydanymi Zakładowi Gospodarki Odpadami. W toku tego postępowania nie można było weryfikować prawidłowości posiadanych przez Zakład decyzji (k. 16-20 akt sądowych).

Wyrokiem z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 875/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części pkt VI załącznika nr 2; stwierdził, że zaskarżona uchwała w części określonej w pkt 1 wyroku nie podlega wykonaniu oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Po wydaniu wyroku postanowieniem z dnia 28 stycznia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 875/13 wydanym na posiedzeniu niejawnym sąd dopuścił do udziału w postępowaniu Zakład Gospodarki Odpadami, w charakterze uczestnika postępowania.

Rozpoznając skargę kasacyjną Zakładu Gospodarki Odpadami, wyrokiem z dnia 04 listopada 2014 r. sygn. akt II OSK 863/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę WSA w Poznaniu do ponownego rozpoznania. NSA wskazał, że postanowienie w przedmiocie dopuszczenia Zakładu Gospodarki Odpadami do udziału w postępowaniu zapadło na posiedzeniu niejawnym, w składzie jednego sędziego. Tymczasem, skoro ustawodawca wprost nie przewidział dla wniosku, o jakim mowa w art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej jako p.p.s.a.), dotyczącym dopuszczenia podmiotu, który nie brał udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze uczestnika, do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym, możliwości orzekania na posiedzeniu niejawnym, to należy uznać, że trybem właściwym dla rozpoznania takiego wniosku jest posiedzenie jawne. Postanowienie to powinno być wydane na posiedzeniu jawnym, w składzie trzyosobowym, o jakim mowa w art. 16 § 1 p.p.s.a. NSA stwierdził, że postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 28 stycznia 2014 r. zostało podjęte w składzie sprzecznym z przepisami prawa, a okoliczność ta stanowi przesłankę nieważności postępowania, o jakiej mowa w art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a., którą NSA jest zobowiązany uwzględnić z urzędu.

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 1367/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na rozprawie odmówił dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika Zakładowi Gospodarki Odpadami. Rozpoznając zażalenie Zakładu Gospodarki Odpadami, postanowieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. sygn. akt II OZ 228/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i dopuścił Zakład Gospodarki Odpadami do udziału w sprawie w charakterze uczestnika.

Pismem z dnia 18 maja 2015 r. pełnomocnik Zakładu Gospodarki Odpadami wniósł o oddalenie skargi, oceniając że Sejmik w sposób uzasadniony przepisami prawa, w wyniku dokonania odpowiednich badań oraz analiz uznał, że eksploatowanej przez Zakład instalacji przysługuje status RIPOK. Pełnomocnik w obszernym piśmie podzielił kolejne argumenty podnoszone w odpowiedzi na skargę. Nadto podkreślił, że żadna z posiadanych przez Zakład decyzji nigdy nie była kwestionowana przez uprawnione do tego podmioty; wszystkie decyzje pozostają w obrocie prawnym, są wiążące i wykonalne. Nie miało miejsca dostosowanie w drodze wydanych decyzji ilości przetwarzanych odpadów do wymagań RIPOK – co sugeruje Skarżący; organ przesądził w oparciu o dokonane ustalenia faktyczne o możliwości przerobowej instalacji, w rozmiarze pozwalającym na zakwalifikowanie jako RIPOK. Dokonywane zmiany decyzji stwierdzały stan faktyczny istniejący przed dniem 01 stycznia 2012 r. i w oparciu o dokonane ustalenia stwierdzono, że istniejąca infrastruktura pozwala na przyjęcie przez instalację większego strumienia odpadów komunalnych, co w rezultacie wymagało stosownej zmiany posiadanych decyzji.

Przywoływany przez Skarżącego fragment zapisu WPGO ("obecnie instalacja ta nie spełnia ustawowych wymagań (na dzień 31 grudnia 2011 r.) dla instalacji regionalnej") pozostał z okresu opracowywania projektu planu i w wyniku nie dość starannych prac redakcyjnych nie został usunięty w dacie podejmowania uchwały w sprawie planu oraz uchwały wykonawczej. Pełnomocnik zaznaczył, że dla uznania określonej instalacji za RIPOK, niezbędne jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: merytorycznych (określonych w art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach) oraz stricte formalnych (określonych w art.15 ust. 2 pkt 2 i 3 ustawy o odpadach), a zatem koniecznym jest w każdym przypadku dokonanie analizy wszystkich okoliczności.

Na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. pełnomocnicy skarżącego stwierdzili, że sporne sformułowanie zaskarżonej uchwały mogło być sprostowane jako oczywista omyłka pisarska. Podali również, że zaskarżona uchwała została uchylona, ale nie wpływa to na zmianę ich stanowiska, gdyż wywarła ona skutki prawne przed jej uchyleniem. Pełnomocnik uczestnika postępowania wskazał, że zmiana zapisu w uchwale dotyczącego niespełnienia warunków przez uczestnika mogła być dokonana tylko w trybie zmiany uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga była uzasadniona.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647, zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 tej ustawy, stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, ze zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawie skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Kontrola sądu administracyjnego w odniesieniu do uchwał organów samorządowych ogranicza się do badania ich zgodności z prawem. Poza kontrolą pozostają względy gospodarności czy też celowości.

.Zanim jednak dojdzie do merytorycznej oceny uchwały Sąd ma obowiązek zbadać warunki formalne skargi tj. czy sprawa objęta skargą należy do właściwości sądu (uchwała z zakresu administracji publicznej), czy został wyczerpany tryb postępowania przed organem (czy organ był wzywany do usunięcia naruszenia prawa) oraz czy został zachowany termin do wniesienia skargi.

Przedmiotem kontroli sadowej w przedmiotowej sprawie była podjęta na podstawie art. 15 ustawy o odpadach, uchwała z dnia 27 sierpnia 2012r. w sprawie wykonania "Planu gospodarki odpadami dla województwa wielkopolskiego na lata 2012 – 2017". Uchwała ta zaskarżona została w części dotyczącej załącznika nr [...] co do określenia Zakładu w [...] jako regionalnej instalacji do mechaniczno – biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów dla regionu [...]. Uchwała ta została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Wielkopolskiego z dnia 22 października 2012r., pod. poz. 4431.

[...].

Zmiana zaskarżonej uchwały nie czyni niniejszej sprawy bezprzedmiotową, była ona bowiem aktem prawnym obowiązującym i wywierała skutki w okresie przed jej zmianą. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 marca 2005r. (OSK 1290/04) zmiana lub uchylenie zaskarżonej do sądu uchwały nie czyni zbędnym wydania przez sąd wyroku, jeżeli zaskarżona uchwała może być zastosowana do sytuacji z okresu poprzedzającego jej podjęcie.

Bez wątpienia zaskarżona uchwała została wydana w sprawie z zakresu administracji publicznej i jako akt prawa miejscowego - o czym stanowi art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach obowiązującej w dacie jej podejmowania - podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.

Tryb kwestionowania uchwał takich ja ta wydana niniejszej sprawie uregulowany został w art. 90 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. 2013.596). Zgodnie z ust. 1 tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone przepisem aktu prawa miejscowego, wydanym w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu organu samorządu województwa, który wydał przepis, do usunięcia naruszenia - zaskarżyć przepis do sądu administracyjnego. Zgodnie z ust. 4 tego przepisu w sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postepowaniu administracyjnym.

Jak wynika z powyższego przepisu możliwość zaskarżenia przedmiotowej uchwały uzależniona była od uprzedniego bezskutecznego wezwania organu samorządu wojewódzkiego, który wydał przepis do usunięcia naruszenia oraz wykazanie interesu prawnego lub uprawnień, które zostały naruszone przepisem prawa miejscowego. Warunki te Skarżący spełnił. Przed wniesieniem skargi wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i złożył skargę w terminie, tj. przed upływem jednego miesiąca od otrzymania odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia. Wykazał również, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny. Wskazał bowiem, że zaskarżona uchwała określając regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi województwa wielkopolskiego oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów bezpośrednio reguluje jego sytuację prawną jako przedsiębiorcy prowadzącego w regionie [...] sortownię odpadów zmieszanych i selektywnie zbieranych oraz instalację do produkcji paliw alternatywnych. Skarżący uzasadnił, że zaskarżona uchwała we wskazanej w skardze części narusza jego interes prawny w zakresie równego dostępu do usług dotyczących gospodarowania odpadami zmieszanymi, tworząc nieuprawniony monopol dla jednego zakładu. Interes ten nie ma więc wyłącznie majątkowego i faktycznego charakteru, ale znajduje oparcie w przepisach prawa, w tym art. 3 ust. 3 pkt 15c oraz art. 15 ust. 2 pkt 2 i 3 uop. (wyrok WSA w Warszawie z 19.06.2013r., IV SA/Wa 594/13, wyrok NSA z 24.09.2013r., II OSK 1636/13).

Podstawę prawną uchwały stanowi art. 15 uop zgodnie z którym wraz z uchwaleniem wojewódzkiego planu gospodarki odpadami sejmik województwa podejmuje uchwałę w sprawie jego wykonania (ust. 1). Uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami jest aktem prawa miejscowego (art.15 ust. 3), a więc źródła prawa powszechnie obowiązującego (wobec wszystkich) na obszarze stanowienia organu. Uchwała stanowi realizację i wykonanie, w określonym zakresie, zamierzeń wskazanych w planie, a więc niejako konsumpcję postanowień planu i przepisów prawa (ustawa o odpadach) z aktualnym stanem faktycznym (potrzebami) w zakresie gospodarki odpadami w województwie. Jest to odrębny akt od planu gospodarki odpadami, który - jak już wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie sądów – ma charakter pewnego programu działania na danym obszarze w zakresie gospodarki odpadami i skierowany jest do organów administracji publicznej.

Przepis art. 14 uop określa wymagania, jakim powinny odpowiadać plany gospodarki odpadami. Zgodnie z art. 14 ust. 8 uop, wojewódzkie plany gospodarki odpadami powinny określać regiony gospodarki odpadami komunalnymi, wraz ze wskazaniem gmin wchodzących w skład regionu, wykaz regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami oraz instalacji przewidzianych do zastępczej obsługi tych regionów, do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn oraz plan zamykania regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych niespełniających wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn technicznych lub nie jest uzasadniona z przyczyn ekonomicznych.

Uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami określa:

1) regiony gospodarki odpadami komunalnymi;

2) regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych w poszczególnych regionach gospodarki odpadami komunalnymi oraz instalacje przewidziane do zastępczej obsługi tych regionów, do czasu uruchomienia regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, w przypadku gdy znajdująca się w nich instalacja uległa awarii lub nie może przyjmować odpadów z innych przyczyn;

3) regionalne instalacje do przetwarzania odpadów komunalnych niespełniające wymagań ochrony środowiska, których modernizacja nie jest możliwa z przyczyn technicznych lub nie jest uzasadniona z przyczyn ekonomicznych (art. 15 ust.2uop).

Z w/w przepisów wynika, że plan gospodarki odpadami zawiera określenie regionów wraz z wymienieniem gmin wchodzących w skład danego regionu, podczas gdy uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami ma określać regiony gospodarki odpadami, ale już bez obowiązku wskazywania, które z gminy wchodzą do danego regionu. W przepisach ustawy o odpadach ani w innych aktach prawnych nie ma regulacji, która wskazywałaby na możliwość różnego określenia podziału województwa na regiony w planie i w uchwale plan ten wykonującej. Wskazuje to, zdaniem Sądu, że uchwała w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami nie może w sposób odmienny od planu określać regionów gospodarki odpadami i wchodzących w ich skład gmin. Nie ma natomiast żadnych przeszkód, by zachodziły różnice w części uchwały wykonawczej określającej regionalne instalacje przypisane dla danego regionu. ( por. wyrok WSA w Szczecinie z 13 marca 2013r., II SA/Sz 1035/12). Za takim stanowiskiem przemawia choćby to, że w art. 16 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw ustawodawca wprost przewidział możliwość umieszczania - tylko w uchwale w sprawie wykonania wojewódzkiego planu gospodarki odpadami – instalacji, które spełniały wymagania dotyczące regionalnych instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych w dniu wejścia w życie ustawy (to jest 1 stycznia 2012 r.) – ust. 2, oraz tylko w uchwale w sprawie wykonania planu lub w uchwale zmieniającej taką uchwałę w przypadku zakończenia budowy instalacji spełniającej wymagania dotyczące regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, dla której przed dniem wejścia w życie ustawy wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - ust. 3.

W przedmiotowej sprawie sporne było ustalenie czy instalacja Zakładu Gospodarki Odpadami [...] spełniała warunki do wpisania jej w zaskarżonej uchwale jako regionalnej instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (RIPOK), tj. czy na dzień 1 stycznia 2012r. spełniała wymagania dotyczące regionalnych instalacji przetwarzania odpadów komunalnych (art. 16 ust. 2 ustawy z 2011r.). Jak bowiem wskazywał organ i uczestnik w tym zakładzie nie były prowadzone w spornym zakresie żadne budowy instalacji, wykluczony więc był przypadek określony w art. 16 ust. 3 ustawy z 2011r.

W planie gospodarki odpadami dla Województwa Wielkopolskiego na lata 2012 – 2017 na str. [...] wpisano: "[...]"

Wpisano również:

"[...]"

W tabeli [...] planu wpisano Zakład Zagospodarowania Odpadów [...] jako regionalną instalacje MBP w Regionie[...]I na podstawie [...].

Skoro instalacja MBP nie spełniała ustawowych wymagań na dzień 31 grudnia 2011r. i jak wskazano dopiero planowana była rozbudowa wydajności mechanicznej i biologicznej nie można uznać że pomiędzy 31 grudnia 2011r. a 1 stycznia 2012r. zaszła zmiana uzasadniająca wpisanie tej Zakładu Gospodarki Odpadami [...] jako regionalnej instalacji mechaniczno – biologicznego przetwarzania odpadów.

Definicję regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych zawiera art. 3 ust. 3 pkt 15c uop. Zgodnie z nim ilekroć w ustawie jest mowa o regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych - rozumie się przez to zakład zagospodarowania odpadów o mocy przerobowej wystarczającej do przyjmowania i przetwarzania odpadów z obszaru zamieszkałego przez co najmniej 120 000 mieszkańców, spełniającego wymagania najlepszej dostępnej techniki lub technologii, o której mowa w art. 143 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – prawo ochrony środowiska oraz zapewniający termiczne przekształcanie odpadów lub:

a) mechaniczno-biologiczne przetwarzanie zmieszanych odpadów komunalnych i wydzielanie ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji nadających się w całości lub w części do odzysku,

b) przetwarzanie selektywnie zebranych odpadów zielonych i innych bioodpadów oraz wytwarzanie z nich produktu o właściwościach nawozowych lub środków wspomagających uprawę roślin, spełniającego wymagania określone w przepisach odrębnych,

c) składowanie odpadów powstających w procesie mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych oraz pozostałości z sortowania odpadów komunalnych o pojemności pozwalającej na przyjmowanie przez okres nie krótszy niż 15 lat odpadów w ilości nie mniejszej niż powstająca w instalacji do mechaniczno-biologicznego przetwarzania zmieszanych odpadów komunalnych.

Mimo sformułowania przepisów zawierających definicję regionalnej instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, które mogłyby wskazywać, że tylko spełnienie wszystkich warunków pozwala na uznanie danej instalacji za RIPOK, zdaniem Sądu należy uznać za prawidłową wykładnię, że wystarczające jest spełnienie wymogów tylko z jednego z podpunktów, aby uznać instalację za regionalną. Taka wykładnia została przedstawiona na stronie internetowej Ministerstwa Środowiska (http://www.mos.gov.pl/artrykul/4469instalacje do zagospodarowania odpadów/168), gdzie podniesiono, że ani w ustawie o odpadach ani też w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie został zawarty wymóg, by procesy związane z przekształcaniem wszystkich odpadów komunalnych musiały odbywać się w instalacjach położonych na jednej nieruchomości i w jednym zakładzie. Co prawda należy ograniczyć transport odpadów, ale nie jest on zakazany. Należy uwzględnić względy praktyczne – np. w wielu przypadkach trudności z lokalizacją w jednym miejscu łącznego kompleksu instalacji do przetwarzania wszystkich rodzajów odpadów komunalnych. Z kontekstu przepisów nie wynika zatem jednoznacznie, by dla osiągnięcia celów ustawy konieczne było przyjęcie wymogu łącznego spełniania wymagań określonych w lit. a-c w art. 3 ust. 3 pkt 15c ustawy o odpadach. Dodatkowo zauważyć należy, że po wejściu w życie nowej ustawy o odpadach powyższe wątpliwości już nie istnieją, bowiem obecna regulacja zawarta w art. 35 ust. 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach w sposób jednoznaczny określa, że wystarczające jest spełnienie jednego z wymogów, określonych w podpunktach 1, 2 i 3, odpowiadających treścią podpunktom a, b c poprzedniej ustawy.

Brak odpowiedniego składowiska nie mógł być więc uznany za warunek uniemożliwiający uznanie Zakładu Gospodarki Odpadami [...] (art. 3 ust.3 pkt 15c pakt c uop). Takim warunkiem był brak możliwości uznania, że na dzień 31 grudnia 2011r. instalacja mechaniczno – biologiczna Zakładu spełniała wymogi w zakresie odpowiedniego przerobu. W planie na cyt. str. [...] wpisano, że dopiero planowana jest rozbudowa w części mechanicznej [...], a w części biologicznej [...]. W załączonej do pisma z [...].12.2013r. ekspertyzie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z marca 2012r.na str. [...] podano, że podstawowe zestawienia instalacji są danymi aktualnymi na dzień 31.12.2011r., które w przypadku wątpliwości weryfikowano – aktualizowano na bieżąco także w styczniu i lutym 2012r. Zakład Gospodarki Odpadami [...] został wpisany w tej ekspertyzie zarówno jako istniejąca instalacja MBP i jako instalacja MBP projektowana/realizowana. W wykazie instalacji projektowanych /realizowanych wpisano: zdolność przerobowa [...]. W wykazie instalacji istniejących Zakład został wpisany ze zdolnością przerobową [...]. Jak wynika z wyjaśnień w ekspertyzie na str. 9 dodatkowa rubryka "uwagi" została wprowadzona celem skrótowego scharakteryzowania technologii przetwarzania odpadów, gdyż w ostatnim czasie powstało i powstaje obecnie sporo instalacji stabilizacji w systemie pryzmowym, które z uwagi na to, że są kwalifikowane jako kompostownie odpadów są trudne do identyfikacji i nie były ujmowane w opracowywanych dotychczasowych zestawieniach. Dane w ekspertyzie nie wskazują więc, że instalacja Zakładu Gospodarki Odpadami [...] spełniała wymogi uznania jej za RIPOK na dzień 1 stycznia 2012r. Nie można również uznać za wystarczające wyjaśnień uczestnika, że zmiana decyzji w czerwcu 2012r. była spowodowana wcześniejszym ograniczeniem składowania odpadów ulegających biodegradacji poprzez wydzielenie ze zmieszanych odpadów komunalnych frakcji, która zawiera odpady ulegające biodegradacji. Skoro bowiem organ dokonywał ustaleń spełnienia wymogów do uznania instalacji w Zakładzie w [...] na podstawie decyzji administracyjnych nie mógł uznać, że warunki na dzień 31.12.2011r. zostały spełnione w oparciu o decyzję z czerwca 2012r. Nie było bowiem w sprawie istotne wykazanie czy warunki do uznania instalacji za RIPOK były spełnione na okres po 1.01.2012r. Organ i uczestnik nie wykazali, by na podstawie ustaleń faktycznych dokonano zakwalifikowania instalacji jako RIPOK, by do dnia 3 grudnia 2011r. zakończono modernizację przesiewacza bębnowego [...], co skutkowało wydaniem w późniejszym czasie, a przed podjęciem zaskarżonej uchwały decyzji. Organ nie wykazał również skutecznie, że zapisy na str. 176 planu o nie spełnieniu przez instalację zakładu wymogów RIPOK były wynikiem jedynie omyłki. Tym bardziej, że jak wynikało z tabeli wymaganą zdolność przerobową ustalono w oparciu o dane z 2012r., wskazano decyzję z 4 czerwca 2012r., a więc po wskazanej w ustawie dacie.

Na marginesie należy wskazać, że skoro, jak podaje organ, zapis w planie dotyczący braku spełnienia przez instalacje wymogów uznania jej za RIPOK był jedynie omyłką pisarską powstałą na etapie sporządzania uchwały a nie ma podstaw by prostować tego typu omyłki w aktach prawa miejscowego, to tym bardziej nie można tych omyłek prostować czy dokonywać ich "swoistej wykładni: poprzez pisemne wyjaśnianie w pismach procesowych. Sprostowaniu podlegają tylko omyłki powstałe na etapie między uchwaleniem aktu a jego ogłoszeniem

Skoro więc instalacja w Zakładzie nie spełniała na dzień 1 stycznia 2012r. ustawowych wymagań dla instalacji regionalnej, nie mogła zostać wpisana jako taka w zaskarżonej uchwale.

Ze znajdujących się w aktach przesłanych przez organ decyzji wynikało, że instalacja sortowania mechanicznego jest instalacją mobilną, tzn. zainstalowaną na podwoziu czterokołowym, że możliwe jest jej przemieszczanie za pomocą ciągnika rolniczego lub ciągnika gąsienicowego, i że planuje się, że urządzenie pracować będzie głównie w sekcji II kwatery nr 1 składowiska odpadów w [...] lub na placu utwardzonym. Zgodnie z art. 3 pkt 6 lit b ustawy prawo ochrony środowiska przez instalację rozumie się zespół stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu. Stacjonarne, jak słusznie wskazał Uczestnik to nie to samo co trwale związane z gruntem. Jednak stacjonarne to nie mobilne a okresowe wykorzystywanie urządzenia na innym terenie, wbrew temu co podał Uczestnik, wpływa na funkcjonowanie danej instalacji. Przy uznaniu urządzenia konstrukcyjnie mogącego być przemieszczanego za stacjonarne istotne jest właśnie to by nie było okresowo stacjonarnym w różnych miejscach, ale by było używane i eksploatowane w jednym miejscu przez dłuższy czas, np. kilka lat. Planowanie pracy urządzenia w jednym miejscu jako kwestia przyszła nie może uzasadniać uznania, że dane mobilne urządzenie może być uznane za stacjonarne w rozumieniu w/w art. 3 pkt 6 c uoś.

Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a w pkt 1 wyroku stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w części [...] w którym instalacja Zakładu Gospodarowania Odpadami [...] została uznana za regionalną instalację do przetwarzania odpadów komunalnych w regionie [...].

W pkt 2 wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a i § 14 ust. 2 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)