Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1436/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 140ab ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. z siedzibą w N. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżoną decyzją z [...] marca 2015 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 2 ust. 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140 ab ust. 1 pkt 2, ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm., dalej także "prd"), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania N. (dale także: "strona" lub "skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

W dniu 22 kwietnia 2014 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr 9 zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki Renault o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki Koegel o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował S. B., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem ryżu w 24 opakowaniach (ładunek podzielny). Rodzaj przewożonego ładunku został ustalony podczas kontroli i wynikał z dokumentu 860 z dnia 16 kwietnia 2014 r. oraz dokumentu CMR nr 006587 z dnia 16 kwietnia 2014 r., które zostały okazane podczas kontroli.

Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr 9 w miejscowości [...] przekraczał dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej pojazdu. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 10,75 t (po odjęciu 2% zaokrąglonych do 0,1 t w górę)

- przekroczenie o 0,75 t,

- podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W związku z powyższym [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w dniu [...] maja 2014 r. wydał decyzję nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 500 złotych, od której strona złożyła odwołanie.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...] października 2014 r., uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W wyniku ponownie prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] listopada 2014 r. wydał decyzję nakładającą na stronę karę pieniężną w wysokości 5.000 złotych, od której skarżąca złożyła odwołanie.

W odwołaniu strona wskazała, że zmiana kwalifikacji prawnej naruszenia spowodowała zwiększenie kary pieniężnej do kwoty 5000 złotych. Zwróciła uwagę, że przewożono ładunek sypki w dużych opakowaniach, a towar o takich właściwościach powoduje podczas przejazdu przesypywanie się i zmianę rozkładu nacisku na osie pojazdu. W przypadku przewozu ładunku sypkiego, gdy nie została przekroczona dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie nakłada się kary pieniężnej. Ponadto strona podniosła, że pomiarów dokonano przy zastosowaniu wag typu SAW 10C, a wyniki uzyskiwane za pomocą tego typu wag były w jej ocenie niejednokrotnie podważane.

Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny. Organ II instancji dokonał analizy treści zezwoleń od kategorii I do kategorii VII. Wskazał, że przedmiotem przewozu był ryż w 24 opakowaniach (ładunek podzielny). Podczas kontroli stwierdzono jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu. Nacisk wyniósł 10,75 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę), nie przekraczał wartości 11,5 t. Zatrzymanie kontrolowanego pojazdu członowego nastąpiło na drodze krajowej nr 9 o dopuszczalnym nacisku osi do 10 t.

W ocenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego organ I instancji prawidłowo stwierdził wykonywanie przejazdu drogowego pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii IV, a stosownie do art. 140ab ust. 2 prd w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nałożył karę pieniężną, jak za przejazd bez zezwolenia.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że strona jako podmiot wykonujący przejazd nie może przenieść odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie na kierowcę pojazdu, a okoliczność, że kontrolowany kierowca odbył odpowiednie szkolenia i kursy pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

Główny Inspektor Transportu Drogowego zauważył, że do kontroli nacisków osi pojazdu wykorzystano przenośne wagi do pomiarów statycznych typu SAW 10C/II o nr fabrycznych [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Poznaniu z datą ważności do dnia 30 czerwca 2015 r. dla wagi o nr [...] i do 31 lipca 2014 r. dla wagi o nr [...] . Kontrolę przeprowadzono w miejscu zbadanym pod kątem pochylenia terenu legitymującym się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia 17 lutego 2014 r. Organ odwoławczy podkreślił, że podczas kontroli stwierdzono jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi pojazdu, a możliwość wyznaczenia nacisku osi wagami typu SAW jest bezsporna. Cała procedura ważenia odbyła się prawidłowo, za pomocą zalegalizowanych przyrządów pomiarowych, była dokonana przez kompetentne organy, kontrolowany został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach i ciążących obowiązkach, a jej wyniki są w pełni wiarygodne.

Organ II instancji wskazał, że strona miała zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania o czym została pouczona w treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 29 kwietnia 2014 r., jak i z dnia 24 października 2014 r. Organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7, art. 77 kpa i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Strona postępowania administracyjnego została ustalona prawidłowo, gdyż stosownie do treści art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd jest nią podmiot, który wykonywał kontrolowany przejazd.

W związku z powyższym Główny Inspektor Transportu Drogowego uznał, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie, gdyż kara pieniężna została nałożona zgodnie z obowiązującym prawem.

Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 11 § 1 i art. 80 kpa - poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i wydanie decyzji nie w oparciu o całokształt okoliczności sprawy oraz uchybienie zasadzie rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także poprzez orzekanie bez kierowania się zasadą słuszności interesu strony,

2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 kpa w związku z art. 107 par. 3 kpa poprzez brak dokonania wyczerpujących ustaleń dotyczących kwestii wag użytych do pomiaru nacisku ponad 10 ton oraz w zakresie braku wykazania podstawy prawnej podjętej decyzji w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami,

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i b) prd poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i obciążenie skarżącej karą w wysokości 5.000 zł za brak zezwolenia kategorii IV, mimo iż okoliczności sprawy i dowody nie wskazują na fakt naruszenia przez skarżącą przepisów w sposób uzasadniający przyjęcie zaistnienia naruszenia i zastosowania kary pieniężnej,

4) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci sprawdzenia wymiarów kontrolowanego pojazdu oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu.

Z uwagi na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Skarżąca w uzasadnieniu skargi podkreśliła, że zgodnie z obowiązującym prawem wszelkie instrukcje, wewnętrzne zarządzenia lub pisma resortowe, które nie zostały wydane na podstawie delegacji ustawowej nie mogą stanowić podstawy jakichkolwiek rozstrzygnięć organów administracji. Wskazała, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że do nałożenia kary pieniężnej w wysokości określonej ustawą upoważnia uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego transport drogowy za popełnione naruszenie - ustawodawca przedkłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie ważenia pojazdu nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia, ponieważ ważenie jest jedynym dowodem stanowiącym podstawę wydania decyzji.

Zdaniem skarżącej organ administracji w sposób niewystarczający dokonał kwalifikacji przewożonego ładunku, jak również w sposób niepełny dokonał analizy podnoszonej w tym zakresie przez skarżącą tej kwestii pod kątem specyfiki opakowania towaru. Ładunek przewożony przez skarżącą stanowił ryż w opakowaniach typu big-bag. Specyfika takiego ładunku powoduje, że jest możliwe przesunięcie ładunku w trakcie transportu, co również wpływa na wielkość nacisków na oś pojazdu. Powyższe nie zostało uwzględnione przez organy administracji, a dodatkowo również stanowi potwierdzenie braku dokonania ważenia w sposób w pełni odzwierciedlający stan faktyczny. Opakowanie typu big-bag nie stanowi sztywnego opakowania i może się przemieszczać w trakcie realizacji usługi transportowej.

W związku z powyższym skarżące stwierdziła, że ustalenia faktyczne organu w przedmiotowej sprawie są niekompletne i nie zostały w pełni rozpatrzone, w konsekwencji czego zaskarżona decyzja, utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2014 r. zostały wydane z naruszeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiana zaufania do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r. poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.

Rozpatrując skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Zdaniem Sądu, organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się naruszenia zarówno wskazanych przez stronę przepisów postępowania administracyjnego, jak i prawa materialnego, w szczególności art. 140aa ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

W skardze zostały podniesione dwa podstawowe zarzuty: dokonanie niewłaściwej klasyfikacji przez organ stwierdzonego naruszenia norm przewozu drogowego oraz nieuwzględnienie w badanym przypadku odpowiedzialności kierowcy za powstałe naruszenie.

Przechodząc do oceny legalności skarżonych decyzji, należy na wstępie wskazać, że definicja pojazdu nienormatywnego, zawarta w art. 2 ust. 35a ustawy - Prawo o ruchu drogowym stanowi, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Stosownie do art. 64 ust. 1 pkt 1 prd, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ, a w przypadku pojazdu nienormatywnego należącego do Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej pod warunkiem uzyskania zezwolenia wojskowego na przejazd drogowy, wydawanego przez właściwy organ wojskowy.

Jak stanowi przepis art. 64 ust. 2 cyt. ustawy, zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Zgodnie z art. 140aa ust. 1 ww. ustawy za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Stosownie do treści ust. 3 pkt 1 ww. artykułu karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

Nie ulega wątpliwości, że droga krajowa nr 9, na której doszło w dniu 19 czerwca 2014 r. do spornej kontroli pojazdu należącego do skarżącego przedsiębiorcy, została zaliczona do dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Z protokołu kontroli wynika, że podczas czynności kontrolnych wykonano pomiary rzeczywistej masy całkowitej, nacisków osi pojazdu oraz pomiaru gabarytów pojazdu wraz z ładunkiem. Pomiarów dokonano w obecności kierowcy, który będąc obecnym przy ww. czynnościach nie zgłaszał uwag do przebiegu kontroli.

W wyniku pomiarów przeprowadzonych w trakcie kontroli stwierdzono, że nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego (po odjęciu 2%), przekroczył dopuszczalną wartość dla drogi po której poruszał się kontrolowany pojazd o 0,75 t. Podczas kontroli kierowca pojazdu nie okazał stosownego zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej, należy zauważyć, że do przejazdu, podczas którego miało miejsce zatrzymanie i kontrola przedmiotowego zespołu pojazdów, doszło na drodze krajowej nr 9 (miejscowość [...]), na której zgodnie z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r., poz. 1061), w załączniku nr 1 określającym wykaz dróg krajowych obejmujący odcinki dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, została wskazana droga krajowa nr 9 na odcinku, na którym miała miejsce kontrola.

We wskazanym wyżej miejscu stwierdzono naruszenie przez kontrolowany zespół pojazdów dopuszczalnej dla tej drogi normy nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu o 0,75 t. (po odjęciu 2% od faktycznego wyniku pomiaru), co nie stanowiłoby jednak naruszenia obowiązujących norm w przypadku poruszania się tego zespołu pojazdów po drogach o dopuszczalnym nacisku do 11,5 t. Wskazać trzeba, że wybór trasy przejazdu należy wyłącznie do sfery uprawnień przewoźnika, który podejmując decyzję o wyborze trasy, jako profesjonalny podmiot gospodarczy, powinien uwzględnić powszechnie obowiązujące w transporcie drogowym normy, w szczególności w zakresie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu. W przypadku badanej sprawy skarżący nie był ograniczony w tym wyborze (w żadnym razie nie wskazują na to okoliczności sprawy), zatem mógł uniknąć naruszenia ww. norm wybierając drogę przejazdu o wyższej nośności.

Powyższe ma związek z podniesionym przez skarżącego zarzutem braku odpowiedzialności przewoźnika z uwagi na dochowanie przez niego należytej staranności w realizowanym przewozie drogowym i braku wpływu na stwierdzone naruszenie dopuszczalnych norm. Trudno bowiem uznać w tym zakresie winę kierowcy. Sąd wyjaśnia, że odpowiedzialność pracodawcy za swych pracowników wynika z istoty przepisów prawa pracy. Pracownik wykonuje pracę na rzecz swojego pracodawcy, więc to pracodawca jest odpowiedzialny za dobór pracowników i obciążony ewentualnymi skutkami niewłaściwego ich doboru. Sąd ponadto wskazuje, że z treści obecnie obowiązującego art. 140aa ust. 3 prd jednoznacznie wynika, iż za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej na podmiot wykonujący przejazd, a także na podmiot wykonujący inne czynności związane z przewozem drogowym, a w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora, jeżeli okoliczności łub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1. Przepis ten nie przewiduje natomiast możliwości nałożenia kary pieniężnej na kierowcę.

Zgodnie z treścią art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a i b prd, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przejazd dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

W ocenie Sądu, z przytoczonych wyżej przepisów wynika reguła, zgodnie z którą podmiot wykonujący przejazd ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym i że odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 lipca 2011 r. (sygn. akt II GSK 716/10), za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy zawsze ponosi odpowiedzialność to przedsiębiorstwo i na nim spoczywa ciężar odpowiedzialności za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje i to niezależnie od charakteru stosunku prawnego łączącego przedsiębiorcę z taką osobą. Odpowiedzialność przedsiębiorcy prowadzącego usługi w zakresie transportu drogowego za czyny osób wykonujących transport drogowy w jego imieniu nie jest odpowiedzialnością absolutną za cudze czyny. Jak wynika dalej z cytowanego orzeczenia NSA, okoliczności uwalniające przedsiębiorcę od odpowiedzialności powinien udowodnić przedsiębiorca, gdyż to on wywodzi z skutki prawne wynikające z przepisu regulującego tę kwestię.

Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 404/11, w którym stwierdził wyraźnie, że istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa przez kierowcę. Przewoźnik organizuje bowiem pracę kierowców i sprawuje nad nimi nadzór. Ponosi on ryzyko prowadzenia przedsiębiorstwa transportowego oraz posiada instrumenty prawne i faktyczne, aby zapewnić należyte wykonywanie obowiązków przez kierowców tak, aby nie dochodziło do naruszenia prawa. Oczywiście, należy zauważyć, że NSA stwierdził w tym wyroku, że domniemanie odpowiedzialności przewoźnika może być obalone i ciężar udowodnienia okoliczności to uzasadniających spoczywa na przedsiębiorcy. Oba orzeczenia dotyczą wprawdzie naruszeń przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, ale mają znaczenie również na gruncie ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Niewątpliwie odpowiedzialność przedsiębiorcy przewozowego, w takich sprawach jak niniejsza, którą wyłącza wspomniany przepis art. 140aa ust. 4 prd, jest szczególnym przypadkiem (wyjątkiem od zasady), który zgodnie z prawidłami wykładni przepisów musi być interpretowany w sposób ścisły. Wymaga zatem wykazania w toku postępowania administracyjnego istotnych okoliczności wynikających z hipotezy tego przepisu, których w ocenie Sądu skarżący nie wskazał.

Odnosząc się do drugiego z zarzutów skargi sprowadzającego się do braku prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego naruszenia jako kat. IV podlegającego karze pieniężnej w wysokości 5000 zł oraz niewyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, ze względu na zaistniałe nieprawidłowości ważenia kontrolowanego pojazdu, na wstępie wskazać należy, że kontrolowany przejazd nie mieści się w granicach, o których mowa w art. 64b ust. 1 prd, tj. zezwolenia kategorii II. Sporny przejazd był dokonywany na drodze krajowej, co wyłącza także stosowanie zezwolenia kategorii I, wydawanego dla przejazdów na drogach gminnych, powiatowych i wojewódzkich. Przejazdu dokonał pojazd nienormatywny, z uwagi na przekroczenie dopuszczalnych norm (nacisku osi pojazdu), co oznacza, że w przypadku przewozu ładunku podzielnego, jak to miało miejsce w badanej sprawie, zostały spełnione przesłanki z art. 64 ust. 2 prd. Przepis ten stanowi o zakazie przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, z wyjątkiem zezwoleń kategorii I oraz kategorii II. W konsekwencji analizując treść załącznika nr 1 do p.r.d. wskazać należy, iż w przypadku niniejszej sprawy prawidłowo została ustalona kategoria zezwolenia, jako kat. IV, gdyż kat. VII, obejmuje inne przypadki przejazdów nie mieszczących się w kategorii zezwoleń od I do VI.

Zdaniem Sądu, w okolicznościach dokonanego przejazdu pojazdem nienormatywnym nie budzi wątpliwości stwierdzenie przez organy naruszenia zakazu określonego w art. 64 ust. 2 p.r.d., co prowadzi do zastosowania art. 140ab ust. 2 p.r.d. Jak wyżej wskazano, w przypadku naruszenia tego zakazu za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Użycie słowa "jak" w przytoczonym wyżej przepisie sprawia, iż kara w przypadku, jaki miał miejsce w niniejszej sprawie, tj. naruszenia zakazu z art. 64 ust. 2 p.r.d., jest ustalana w taki sam sposób, jak w przypadku przejazdu bez zezwolenia odpowiedniej kategorii. Biorąc pod uwagę parametry pojazdu, który podczas dokonywanego przejazdu był pojazdem nienormatywnym oraz fakt przejazdu po drodze krajowej o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 10 t, organy Inspekcji Transportu Drogowego prawidłowo wymierzyły karę, jak za przejazd bez zezwolenia kategorii IV mając na uwadze stwierdzone wymiary kontrolowanego pojazdu oraz wysokość przekroczenia dopuszczalnych norm.

Tym samym brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w nałożeniu kary w kwocie 5 000 zł na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 prd., która to kwota stanowi karę finansową za brak pozwolenia kategorii IV w przypadkach przekroczenia dopuszczalnych norm (w badanym przypadku był to nacisk osi pojazdu). Przepis ten nie przewiduje możliwości miarkowania kary z uwagi na wielkość dokonanego przekroczenia i tym samym organy były związane wynikającą z przepisów wysokością kary, jaką w ustalonym stanie faktycznym były zobligowane na skarżącego nałożyć.

Nie znajdują w tym przypadku uzasadnienia podniesione w skardze zarzuty naruszenia ogólnych zasad postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 11 § 1 oraz art.80 kpa, a także innych przepisów postępowania, w szczególności art. 77 § 1, oraz art. 107 § 3 kpa, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny sprawy, przy czym wyjaśniły podniesione prze skarżącego wątpliwości dotyczące sposobu ważenia kontrolowanego zespołu pojazdów wagami SAW 10 C/II, jak i samego miejsca ważenia. Zauważyć trzeba, iż wynik ważenia wskazał jedynie na przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu, nie zaś na przekroczenia dmc pojazdu, zatem kwestia wielkości przewożonego przez skarżącego ładunku i użytych do pomiaru masy całkowitej wag nie mogła mieć w tym przypadku istotnego znaczenia. Także w zakresie pomiarów nacisków osi pojazdu członowego, ilość osi spełnia normę znanej Sądowi z urzędu instrukcji ważenia jedną parą wag SAW 10 C/II.

Odnosząc się na koniec do podniesionej w skardze kwestii zaistnienia przesłanki do umorzenia postepowania w przedmiotowej sprawie, ze względu na dokonywanie przewozu ładunku sypkiego (ryżu) na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 2 prd, trzeba podkreślić, iż przewożony ładunek stanowiły elastyczne opakowania typu big-bag zawierające ryż, a więc ładunek podzielny nie mający zdolności przesypywania się, co jest charakterystyczne dla ładunku sypkiego. Okoliczność, iż w trakcie transportu ładunek ten mógł ulec przemieszczeniu nie może mieć w tym przypadku decydującego znaczenia, gdyż dotyczy w praktyce każdego rodzaju ładunku, w zależności od sposobu jego rozmieszczenia i zabezpieczenia w trakcie realizowanego przejazdu. Jedynie ładunek pozostający niejako "luzem" w pojeździe ze względu na jego właściwość, jak np. ziemia, piach, żwir czy różne rodzaje cieczy, z natury rzeczy mogących przemieszczać się w trakcie transportu, został objęty hipotezą przepisu art. 140aa ust. 4 pkt 2 i tylko w takim przypadku można mówić o przesłance do umorzenia postępowania na tej podstawie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.