Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1033/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Informacja prasowa
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.3, art. 53, art. 113, art. 145, art. 141, art. 174, art. 183, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4, art. 7
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Izabella Kulig - Maciszewska Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 9 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 2/13 w sprawie ze skargi P. G. - redaktora naczelnego dziennika "[...]" w przedmiocie odmowy udzielenia informacji prasowej oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 lutego 2013r. , wydanym w sprawie II SA/Ol 2/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił odmowę udzielenia informacji prasowej przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w O., zawartą w piśmie z dnia 21 listopada 2012r.

Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że wnioskiem z dnia 12 listopada 2012r. S. P. powołując się na art. 11 ust. 1 prawo prasowe zwrócił się do Zarządu Okręgowego o udzielenie informacji prasowej czy w latach 2007-2012 otrzymywał tusze dzików od Koła Łowieckiego "[...]" w Bartoszycach na uroczystości organizowane przez władze PZŁ oraz w razie potwierdzenia tej informacji o udzielenie odpowiedzi na załączone w piśmie pytania.

Wobec braku odpowiedzi na informację prasową pismem noszącym datę 20 listopada 2012r, redaktor naczelny Dziennika "Łowiecki" wniósł o sporządzenie odmowy na piśmie. Zaznaczył, że jest to w istocie powtórzenie wniosku zawartego w żądaniu z dnia 12 listopada 2012r.

Pismem z dnia 21 listopada 2012r. Zarząd Okręgowy PZŁ zwrócił się do redaktora naczelnego o potwierdzenie przez niego, że S. P. reprezentuje go albo o wyjaśnienie, czy Wymieniony jest dziennikarzem pozostającym w stosunku pracy z redakcją. Jak dotąd nie wylegitymował się on bowiem stosownym pełnomocnictwem, brak ten stanowi zaś przeszkodę do udzielenia odpowiedzi na kierowane zapytania.

Rozpoznając skargę złożoną przez redaktora naczelnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wywiódł, że zaskarżona do sądu odmowa nie spełnia wymogów stawianych przez ustawodawcę w powołanym przepisie. Nie wskazuje na którąkolwiek z ustawowych przesłanek ( tajemnicę państwową, służbową , inną prawem chronioną lub prawo do prywatności ), a tylko te przesłanki mogły stanowić o ograniczeniu prasie dostępu do informacji. Sąd I instancji podkreślił, że jeżeli wzywany miał jakiekolwiek wątpliwości co do umocowania S. P. to powinny one zostać rozwiane po otrzymaniu pisma redaktora naczelnego, datowanego na 20 listopada 2012r., w którym potwierdził on de facto złożenie zapytania przez S. P. jako dziennikarza dziennik "Łowiecki". Pismo noszące datę 20 listopada 2012r. zostało sporządzone na papierze zawierającym nagłówek z napisem "Łowiecki" , informacje dotyczące tego dziennika, takie jak m.in. adres, nr telefonu, email, nr KRS. Dane te, a przede wszystkim treść pisma pozwalały zidentyfikować redakcję oraz działającego w jej imieniu dziennikarza. Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie stwierdził, że zaskarżona odmowa została wydana z naruszeniem art. 4 ust.1 i 3 prawa prasowego, co w konsekwencji skutkować musiało uchyleniem zaskarżonego aktu.

Sąd podkreślił, że ponownie rozpoznając wniosek Zarząd Okręgowy PZŁ w Olsztynie udzieli żądanej informacji w takim zakresie, w jakim nie ogranicza jej przepis art. 4 ust.1 prawo prasowe.

Skarga kasacyjna od powyższego wyroku została złożona przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w O.

Wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie:

- normy zawartej w art. 4 ustawy prawo prasowe poprzez nieprawidłowe odniesienie tej normy do stanu faktycznego i uznanie , że w niniejszej sprawie nastąpiła odmowa odpowiedzi na informację prasową, podczas gdy z akt sprawy wynika, że odpowiedzi nie udzielono, a pytany wstrzymał się jedynie z udzieleniem odpowiedzi na pytania do czasu pisemnego potwierdzenia uprawnień S. P. do żądania informacji zgodnie z art. 7 ust.2 pkt.5 prawa prasowego,

-normy zawartej w art. 10 ust. 1 prawa prasowego poprzez uwzględnienie, że działania zarówno dziennikarza S. P. jak i redaktora naczelnego Piotra Gawlickiego charakteryzują się brakiem rzetelności staranności i są niezgodne z zasadami współżycia społecznego określonych przepisami prawa.

W skardze kasacyjnej zawarto także zarzut naruszenia norm prawa procesowego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

I tak naruszenie normy z art. 141§4 ppsa, wskazano w braku zwięzłego przedstawienia w uzasadnieniu wyroku stanu sprawy i wskazania, że załącznik do wiadomości mailowej z dnia 19 listopada 2012r. w formacie PDF datowany na dzień 20 listopada 2012r. nie posiadał żadnego podpisu, co w następstwie doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Zarzut naruszenia art. 113 §1 ppsa wskazano w błędnym uznaniu, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona poprzez stwierdzenie, że pismo datowane na dzień 20 listopada 2012r. doręczone z ogólnego adresu mailowego redakcji, podpisane imieniem i nazwiskiem redaktora naczelnego zawierające dokument bez podpisu jest wystarczającym potwierdzeniem umocowania do występowania w imieniu redaktora dziennika" Łowiecki".

Wskazując na naruszenia zawnioskowano o uchylenie w całości wyroku sądu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wbrew stanowisku sądu I instancji z akt sprawy wynika, że Zarząd Okręgowy PZŁ nie udzielił odpowiedzi na informację prasową, wstrzymał się z jej udzieleniem do czasu pisemnego potwierdzenia uprawnień S. P. do żądania informacji zgodnie z art. 7 ust.2 pkt.5 prawa prasowego. Pismo S. P. z dnia 12 .10.2012r. zawierało wiele nieścisłości, brak upoważnienia od redaktora naczelnego, adres do kierowania odpowiedzi był inny niż w nagłówku. Przesłane drogą mailową upoważnienie nie może zostać uznane za ważne z uwagi na formę doręczenia – nieopatrzone podpisem bądź własnoręcznym bądź spełniającym wymogi podpisu elektronicznego dodatkowo z datą wsteczną. Dziennikarz i redaktor wykazali się zatem brakiem rzetelności i staranności, działaniem niezgodnym z zasadami współżycia społecznego( art. 10 ust.1 prawa prasowego).

Sąd wbrew dyspozycji art. 141 §4 ppsa nie dokonał w uzasadnieniu orzeczenia zwięzłego przedstawienia stanu sprawy i nie wskazał, że korespondencja w formacie PDF była wiadomością mailową i nie posiadała żadnego podpisu, co konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w niniejszej sprawie i oparcie się wyroku głównie na tym dokumencie mimo, że nie spełnia on wymogów prawem przewidzianych. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 133§1 ppsa skarżący kasacyjnie podkreślił, że dokument w formie pliku PDF nie zaopatrzony podpisem, ze wskazanymi wcześniej nieścisłościami budzi wątpliwości co do autentyczności.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Przesłanki nieważności w sprawie nie zaistniały, zatem Sąd rozpoznał wniesioną skargę kasacyjną w granicach podniesionych przez stronę zarzutów, które okazały się nieuzasadnione.

Zaznaczenia wymaga, że wniosek o udzielenie informacji w trybie ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej( Dz. U. 2001.112.1198 ze zm), mającej w niniejszej sprawie zastosowanie w oparciu o art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984r. o prawie prasowym ( Dz.U. 1984.5.24 ze zm. ) nie stanowi podania w indywidualnej sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 63 kpa, a konsekwencji jego uwzględnienie nie podlega rygorom kpa. Wniosek o udzielenie informacji publicznej może przybrać każdą formę, o ile wynika z niego w sposób jasny co jest jego przedmiotem.

Wnioskodawca może to uczynić również drogą elektroniczną, podając adres swojej poczty e- mailowej. Wniosek taki wszczyna postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej, ale jak wywiedziono wyżej na tym etapie nie mają do niego jeszcze zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Oznacza to, że podmioty zobowiązane do udostępnienia informacji publicznej nie mają uprawnień do żądania podpisania wniosku na podstawie art. 63 § 2 i 3 kpa. Przepis art. 63 §3a kpa stanowiący o obowiązku opatrzenia podania wniesionego w formie elektronicznej bezpiecznym podpisem elektronicznym znajdzie zastosowanie w sytuacji o której mowa w art. 16 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. Ustawa o dostępie do informacji publicznej – Komentarz, Irena Kamińska, Mirosława Rozbicka – Ostrowska, wydanie 2 , Lexis-Nexis, Warszawa 2012., tezy do art. 10)

Za w pełni zasadne uznać należy zatem stanowisko sądu I instancji co do obowiązku odpowiedzi Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w O. na skierowane doń pocztą elektroniczną żądania z dnia 12 listopada 2012r. oraz z dnia 20 listopada 2012r. W świetle przedstawionych wyżej wywodów stwierdzić należy zatem, że brak było podstaw prawnych do twierdzenia, że wnoszący winien je zaopatrzyć podpisem elektronicznym . Rację miał także z tych przyczyn sąd instancji wywodząc, że wszelkie wątpliwości co do umocowania S. P. winny być rozwiane po otrzymaniu przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w O. pisma datowanego na 20 listopada 2012r.

Stąd też za sądem I instancji powtórzyć należy, że pismo Zarządu Okręgowego z dnia 21 listopada 2012r, potraktować w istocie należało za nie spełniającą wymogów z art. 4 ust. 3 ustawy prawo prasowe odmowę udzielenia informacji prasowej .

W świetle powyższych rozważań nie sposób uznać zasadności zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów, zarówno tych o charakterze procesowym jak i materialnym.

Zarzuty naruszenia art. 141§4 i art. 133§1 ppsa skarżący kasacyjnie wyprowadził z konieczności zaopatrzenia pism kierowanych drogą elektroniczną podpisem własnoręcznym bądź elektronicznym. Wadliwość takiego stanowiska została przedstawiona na wstępie niniejszych rozważań, tak jak i prawidłowość przyjęcia przez sąd I instancji, iż odpowiedź Zarządu Okręgowego z dnia 21 listopada 2012r. uznać należało w istocie za odmowę, o której stanowi art. 4 ust.3 i 4 ustawy prawo prasowe.

Z tego też względu nie mógł skutecznie podważyć stanowiska sądu I instancji także zarzut niewłaściwego zastosowania wskazanej powyżej normy prawa materialnego.

Tym samym nie sposób pytającemu dziennikarzowi oraz redaktorowi postawić skutecznie zarzutu braku rzetelności, staranności, postępowania niezgodnego z zasadami współżycia społecznego tj, działania sprzecznego z art. 10 ust.1 prawa prasowego.

Mając na względzie powyższe na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną .