Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1556/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165a
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1556/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 grudnia 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Sędziowie: WSA Grażyna Firek, WSA Urszula Zięba, Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r., sprawy ze skargi A. W. i A.W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 24 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Dnia 4.05.2015 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek (data pisma 28.04.2015 r.) A. i A. W., w którym wnioskodawcy zwrócili się z prośbą do Naczelnika Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych za rok 2011 w wysokości 8.087,00 zł i jej zwrot powstałej wskutek, zdaniem Wnioskodawców, nienależnie zapłaconego podatku od umowy sprzedaży zawartej w dniu 01.09.2011 r. aktem notarialnym Rep. [...]

Postanowieniem z dnia 25.05.2015 nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił A. i A. W. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w kwocie 8.087,00 zł z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych pobranego przez płatnika od umowy sprzedaży zawartej w dniu 01.09.2011 r. w formie aktu notarialnego Rep[...]

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie, przed tamt. Organem podatkowym toczyło się już tożsame postępowanie, które zostało wszczęte na podstawie wniosku złożonego przez A. i A. W. w dniu 27.08.2013 r. (data wpływu do Urzędu Skarbowego: 27.08.2013 r.). Postępowanie to, zostało zakończone ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowe] z dnia 17.01.2014 r. Nr [...]. Od tej decyzji wnioskodawcy nie złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w terminie 30 dni od dnia doręczenia. Wobec powyższego decyzja ta stała się decyzją ostateczną w administracyjnym toku instancji.

Od powyższego postanowienia, A. i A. W złożyli w dniu 03.06.2015 r. do Dyrektora Izby Skarbowej zażalenie, w którym stwierdzili, że Naczelnik Urzędu Skarbowego błędnie nie wszczął postępowania w sprawie. Zdaniem Skarżących sprawa powinna być wszczęta ponownie.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 24.07.2015 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ odwoławczy po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego, doszedł do wniosku, że przedstawione zarzuty w zażaleniu są niezasadne i nie mają wpływu na rozstrzygniecie, a organ podatkowy działając na podstawie przepisów prawa, oraz opierając się na dokumentach ustalił stan faktyczny sprawy zgodnie z dyspozycją art. 122 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613), słusznie odmówił wszczęcia postępowania. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy uznał tym samym, że rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji było prawidłowe.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący zarzucili organowi naruszenie:

1. art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez brak wznowienia postępowania pomimo iż zgodnie z treścią wniosku z dnia 28.04.2015 r. zamiarem i celem Skarżących było jego wznowienie, albowiem wskazywali na zaistnienie przesłanki wyjścia na jaw istotnych, nowych okoliczności faktycznych i nowych dowodów. Konsekwencją niniejszego naruszenia było nieprawidłowe uznanie, że Skarżący składają ponowny wniosek o stwierdzenie nadpłaty;

2. art. 243 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej w związku z art. 219 Ordynacji podatkowej poprzez brak wydania postanowienia o wznowieniu postępowania bądź o odmowie wznowienia postępowania, pomimo iż z treści wniosku z dnia 28.04.2015 r. wynika, iż celem i zamiarem Skarżących było wznowienie postępowania podatkowego. Konsekwencją niniejszego naruszenia było naruszenie zasady legalności wynikającej z art. 120 Ordynacji podatkowej;

3. art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez brak wezwania Skarżących do sprecyzowania swojego wniosku z dnia 28.04.2015 r. w przypadku zaistnienia wątpliwości po stronie organu podatkowego, co do żądania samej Strony. Konsekwencją niniejszego naruszenia było błędne uznanie, że wniosek Skarżących z dnia 28 kwietnia 2015 r. nie był wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie o stwierdzenie nadpłaty, co dodatkowo naruszyło zasady zaufania, informowania i wyjaśnienia określone w art. 121 § l i § 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 124 Ordynacji podatkowej;

4. art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że postępowanie w sprawie nie może być wszczęte z uwagi na wydanie już w tożsamej sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej, pozostającej w obrocie prawnym pomimo iż Skarżący nie składali wniosku o wszczęcie postępowania w tej samej sprawie, lecz o wznowienie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Konsekwencją niniejszego naruszenia było nieprawidłowe wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania;

5. art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 239 Ordynacji podatkowej, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I Instancji pomimo zaistnienia przesłanek uzasadniających uchylenie przedmiotowego postanowienia. Konsekwencją niniejszego naruszenia było wydanie nieprawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. W konsekwencji tak sformułowanych zarzutów zażądano uchylenia opisanych postanowień organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy zauważyć, iż zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r. poz. 1647 ze zm.) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Kontrola ta zasadniczo sprowadza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skarga na działanie organu podlega uwzględnieniu, jeżeli w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub też naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania bądź też istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Nie każde, więc naruszenie prawa stanowi podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji (postanowienia) ale tylko takie, które jest na tyle istotne, że mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie wystąpiła, albowiem wbrew podniesionym w skardze zarzutom, zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Zauważyć należy, że spór w niniejszej sprawie opiera się na zarzutach naruszenia przepisów prawa procesowego, głównie przez zastosowanie art. 165 a Ordynacji podatkowej tj. odmowę wszczęcia postępowania, natomiast kwestią sporną jest ustalenie, czy organ podatkowy w sposób prawidłowy zakwalifikował wniosek skarżących z dnia 28.04.2015 r. jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych pobranego przez płatnika od umowy sprzedaży zawartej w dniu 01.09.2011 r. w formie aktu notarialnego Rep. Nr [...].

Przedmiotem rozstrzygnięcia Sądu w pierwszej kolejności stać się musiało rozważenie, czy organ wydając rozstrzygnięcie w sprawie słusznie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w kwocie 8.087,00 zł z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych pobranego przez płatnika od umowy sprzedaży zawartej w dniu 01.09.2011 r. w formie aktu notarialnego Rep. Nr [...]

W myśl art. 165 Ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, natomiast zgodnie z art. 165a § 1 tej ustawy organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

W doktrynie powszechnie przyjmuje się pogląd, że jedną z przyczyn niemożności wszczęcia postępowania jest sytuacja, gdy w sprawie zapadła już decyzja (por. P.Pietrasz, komentarz do art.165a [w] Dowgier Rafał, Etel Leonard, Kosikowski Cezary, Pietrasz Piotr, Popławski Mariusz, Presnarowicz Sławomir "Ordynacja podatkowa. Komentarz". Warszawa 2011, wersja elektroniczna oraz powołane tam poglądy innych komentatorów). W przedmiotowej sprawie taka sytuacja niewątpliwie miała miejsce, gdyż wniosek skarżących wszczynający postępowanie w niniejszej sprawie z dnia 28.04.2015 r. dotyczy tego samego przedmiotu tj. stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 8.087,00 zł, z tytułu pobranego przez płatnika podatku od umowy sprzedaży zawartej w 01.09.2011 r. w formie aktu notarialnego Rep. [...] i opiera się na tej samej podstawie prawnej tj. art. 72 § 1 pkt 2 oraz art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej, co rozpatrzony już wniosek z dnia 27.08.2013 r. załatwiony decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 17 stycznia 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 08.10.2013 r. Nr [..] w sprawie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 8.087,00 zł od umowy sprzedaży nieruchomości z dnia 01.09.2011 r. zawartej aktem notarialnym Rep. [...]

Zdaniem Sądu, organy stwierdzając tożsamość stanu faktycznego i prawnego istotnego dla sprawy, miały prawo odmówić wszczęcia postępowania w trybie art. 165a Ordynacji podatkowej.

Dodatkowo wyjaśnienia wymaga zarzut podniesiony w skardze a polegający na błędnym zdaniem skarżących zinterpretowaniu przez organ podania z dnia 28.04.2015 r., nie jako wniosek o wznowienie postępowania, lecz jako ponowny wniosek o stwierdzenie nadpłaty, konsekwencją czego było naruszenie art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej, polegające na braku wezwania skarżących do sprecyzowania wniosku z dnia 28.04.2015 r. w przypadku zaistnienia wątpliwości po stronie organu podatkowego, co do żądania strony skarżącej.

W niniejszej sprawie organy prawidłowo zakwalifikowały powyższy wniosek jako wniosek o stwierdzenie nadpłaty. Wskazuje na to choćby sama podstawa prawna żądania zawartego we wniosku z dnia 28.04.2015 r., a mianowicie art. 72 § 1 pkt 2 oraz art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu treść w/w pisma nie daje podstaw do powzięcia wątpliwości co do jego charakteru prawnego ani też doszukiwania się w nim jak wskazują skarżący, wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 240 § 1 pkt 5. Tym bardziej, co należy podkreślić, że po przeanalizowaniu akt administracyjnych sprawy Sąd zauważa, że strona skarżąca pomimo możliwości zapoznawania się z aktami postępowania oraz czynnego udziału w postępowaniu nie podniosła na żadnym etapie postępowania administracyjnego faktu błędnego zakwalifikowania przez organ wniosku z dnia 28.04.2015 r. Skarżący dopiero na etapie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnieśli, że ich zamiarem i celem było wznowienie postępowania.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sąd administracyjny nie wykonuje administracji publicznej, lecz jedynie kontroluje działalność organów administracji publicznej pod kątem legalności. Kluczowe więc dla orzekania przez sąd administracyjny są akta sprawy administracyjne (zob. art. 133 § 1 P.p.s.a.). Na podstawie ich sąd przyjmuje, jaki stan faktyczny ustalił organ podatkowy, jakie zastosował przepisy oraz jakie podjął czynności w sprawie. W konsekwencji, przy wydaniu wyroku sąd bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy istniejący w dacie podjęcia zaskarżonego aktu. Kontrola dokonywana przez sąd administracyjny ma więc charakter następczy (ex post) i dotyczy stanu już ukształtowanego.

Reasumując, wobec braku wniosku o wznowienia postępowania na etapie postępowania administracyjnego, organy w sposób prawidłowy zakwalifikowały wniosek z dnia 28.04.2015r., a tym samym słusznie rozstrzygnęły o odmowie wszczęcia postępowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.