Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1493/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska – Macioch (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2005 r. sprawy ze skarg K. K. i H. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za grunt warszawski 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz K. K. i H. W. kwoty po 200 (dwieście) złotych dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda Mazowiecki decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r., po rozpoznaniu odwołania K. K. i H. W., utrzymał w mocy decyzję nr [...] Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2004r. orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie przy ul. A. 98.

Organy ustaliły następujący stan faktyczny:

Nieruchomość położona w Warszawie przy ul. A. 98 oznaczona hip. jako "K." dz. [...], rej. hip. [...] o powierzchni 666,35 m2, znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zgodnie z art. 1 dekretu nieruchomość przeszła na własność Gminy m. st. Warszawy, a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130) na własność Skarbu Państwa. Z dniem 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Dzielnicy-Gminy Warszawa - [...], co potwierdził Wojewoda Warszawski decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 1992 r. Następnie na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. Nr 41, poz. 361 ze zm.) nieruchomość przeszła na własność m. st. Warszawy. Na podstawie zaświadczenia Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] z dnia [...] lipca 1997 r. L. dz. [...] ustalono, że na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność W. i S. małż. W. na mocy aktu notarialnego z dnia [...] lutego 1941 r. rep. [...]. Jak wynika z postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] z dnia [...] września 1999 r. sygn. akt [...] spadek po W. W. nabyli: żona I. W. z d. M., córka K. K. z d. W. oraz syn H. W. po 1/3 części każdy z nich. Według postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] z dnia [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...] spadek po I. W. z d. M. nabył, z dobrodziejstwem inwentarza, Skarb Państwa.

W dniu 11 kwietnia 2002 r. K. K. i H. W. złożyli wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przy ul. A. 98.

Rozpoznając powyższy wniosek Prezydent m. st. Warszawy zważył, że kwestię odszkodowań za nieruchomości przejęte na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. reguluje obecnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), zgodnie z którym odszkodowanie może być przyznane za:

1) gospodarstwo rolne, jeżeli poprzedni właściciele bądź ich następcy prawni zostali pozbawieni faktycznego władania tym gospodarstwem po dniu 5 kwietnia 1958 r.

2) dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r.,

3) działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Organ stwierdził, iż zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 1993 r. sygn. akt IV SA 1015/92) powołany przepis stanowi podstawę dochodzenia odszkodowania tylko za jedną działkę. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że Kierownik Wydziału [...] Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy orzekł już prawomocnie decyzją z dnia [...] lipca 1973 r. nr [...] o ustaleniu oraz przyznaniu na rzecz W. W. i S. W. odszkodowania za nieruchomość o powierzchni 1062 m2, położoną przy ul. A. 87, oznaczoną hipotecznie jako "K." dz. [...], rej. hip. [...]. W związku z powyższym Prezydent m. st. Warszawy uznał, że brak jest podstaw do ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną przy ul. A. 98.

Od powyższej decyzji K. K. i H. W. odwołali się do Wojewody Mazowieckiego podnosząc, że rodzice ich otrzymali odszkodowanie za nieruchomość przy ul. A. 87, natomiast ich wniosek dotyczy nieruchomości przy ul. A. 98, która jest odrębną działką. Przyznaniu im odszkodowania za tę działkę nie stoi na przeszkodzie przepis art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zwłaszcza że zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r. Zdaniem odwołujących się, nie ma podstaw do łączenia sprawy odszkodowania przyznanego za nieruchomość przy ul. A. 87 i sprawy niniejszej.

Wojewoda Mazowiecki nie uwzględnił odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta m. st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2004 r. Organ odwoławczy stwierdził, że z treści art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jednoznacznie wynika, że chodzi o jedną działkę. Organ wskazał równocześnie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 stycznia 1990 r. sygn. akt IV SA 978/89. Jest bezspornym, jak stwierdził Wojewoda, że decyzją Kierownika Wydziału [...] Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy z dnia [...] lipca 1973 r. ustalono odszkodowanie za nieruchomość przy ul. A. 87 oznaczonej jako "K.". Skoro kwestia odszkodowania za działkę przy ul. A. 87 została uregulowana w decyzji z dnia [...] lipca 1973 r., to podniesione przez wnioskodawców żądanie odszkodowania za nieruchomość przy ul. A. 98 nie może być uznane za zasadne. Żądanie to stanowi w istocie roszczenie o odszkodowanie za jeszcze jedną działkę. Uwzględnienie go byłoby w świetle obowiązujących przepisów bezpodstawne. Przyznanie odszkodowania za teren przy ul. A. 87 jest bowiem równoznaczne z przyznaniem odszkodowania za działkę w rozumieniu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Na decyzję Wojewody Mazowieckiego K. K. i H. W. wnieśli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, iż decyzja narusza ich prawo własności i jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Skarżący H. W. twierdzi, że spełnione zostały wszelkie warunki określone w ustawie, a w szczególności przedmiotowy grunt został odebrany po 5 kwietnia 1958 r. oraz grunt ten został przeznaczony pod budownictwo mieszkaniowe. Wskazał, iż w myśl nowych przepisów prawo własności miało być respektowane przez urzędy i dlatego nie jest możliwa sytuacja, aby za zabraną własność nie zapłacono rekompensaty.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki podtrzymał argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.

Skargę należało uwzględnić, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego i prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że przewidziana w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami możliwość zastosowania przepisów o odszkodowaniach za wywłaszczenie nieruchomości do niektórych kategorii nieruchomości przejętych przez państwo (dom jednorodzinny, działka) na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy, jest formą zadośćuczynienia, aczkolwiek ograniczoną, wobec właścicieli pozbawionych możliwości uzyskania rekompensaty w trybie uregulowanym w dekrecie. Dla sprecyzowania istoty i zakresu rozwiązania przyjętego w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy odnieść się do historii oraz ratio legis unormowań dotyczących odszkodowań za tzw. "nieruchomości warszawskie".

Zgodnie z art. 7 ust. 5 dekretu z dnia 26 października 1945 r. w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi wieczystej dzierżawy do gruntu nieruchomości warszawskiej, Gmina m. st. Warszawy obowiązana była uiścić odszkodowanie. Natomiast według art. 8 dekretu w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi w/w prawa do gruntu, wszystkie budynki na nim położone przechodziły na własność Gminy, która w tym wypadku obowiązana była wypłacić właścicielowi odszkodowanie za budynki nadające się do użytkowania lub naprawy. Odszkodowania miały być wypłacone w miejskich papierach wartościowych, a zasady i tryb ustalania odszkodowania oraz przepisy o emisji tych papierów wartościowych miało uregulować rozporządzenie wydane przez Ministra Odbudowy w porozumieniu z Ministrami Administracji Publicznej i Skarbu (art. 9 ust. 3). Treść powołanych przepisów jest jednoznaczna - przejęcie nieruchomości miało nastąpić za odszkodowaniem. Faktu tego nie zmienia okoliczność, że rozporządzenie, o którym mowa, nigdy nie zostało wydane.

Brak ten w pewnym zakresie rekompensowało rozwiązanie przyjęte w art. 50 (później otrzymał on oznaczenie art. 53) ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. Nr 17, poz. 70 z późn. zm.), który stanowił, że przepisy tej ustawy o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do odszkodowania za gospodarstwa rolne, sadownicze i warzywnicze na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób prowadzący te gospodarstwa zostaną pozbawieni użytkowania gruntów po wejściu w życie ustawy (ust. 1), a także do domów jednorodzinnych i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego, które przejdą na własność Państwa na podstawie dekretu (ust. 2).

Z dniem 1 sierpnia 1985 r. weszła w życie ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22, poz. 99), która w art. 89 ust. 1 wygasiła prawa do odszkodowania za przejęte przez Państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości dekretowych, wprowadzając, podobnie jak ustawa z dnia 12 marca 1958 r., rozwiązanie szczególne odnoszące się do odszkodowań za nieruchomości warszawskie. Treść art. 90 nowej ustawy różniła się jednak od regulacji zawartej w ustawie z dnia 12 marca 1958 r. Przepisy dotyczące odszkodowań w myśl ustawy z 1985 r. miały zastosowanie do gospodarstwa rolnego na gruntach, które na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. przeszły na własność Państwa, jeżeli ich poprzedni właściciele lub następcy prawni tych osób prowadzący te gospodarstwa zostali pozbawieni faktycznego władania wspomnianym gospodarstwem po wejściu w życie ustawy (ust. 1), a także do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. (ust. 2). Różnica między tymi uregulowaniami polegała, jeśli chodzi o działkę gruntu, na zastąpieniu wyrazów "i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego" wyrazami "oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne", jak również na wprowadzeniu dodatkowej przesłanki dotyczącej utraty możliwości faktycznego władania działką po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Analogiczne uregulowanie zawiera ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Już sama wykładnia gramatyczna cytowanych przepisów wskazuje, że mający zastosowanie w niniejszej sprawie przepis art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie daje podstaw do przyjęcia, że poprzedniemu właścicielowi bądź jego następcom prawnym przysługuje prawo żądania odszkodowania tylko za jedną działkę.

Należy przy tym mieć na względzie, że użyty w omawianym przepisie zwrot "przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości" oznacza, że w sprawie o odszkodowanie za nieruchomość warszawską mają odpowiednie zastosowanie przepisy Działu III Rozdziału 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a więc przepisy art. 128 i nast. tej ustawy. Wszystkie te przepisy stosowane odpowiednio muszą być interpretowane zgodnie z innymi jeszcze przepisami oraz zasadami, które wiążą się z zagadnieniem odszkodowania. W pierwszej kolejności uwzględnić trzeba przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej dotyczące ochrony własności, a w szczególności zasadę słusznego odszkodowania, jaka wynika z art. 21 ust. 2 Konstytucji. Pojęcie "słusznego odszkodowania" wyjaśnione zostało przez Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu orzeczenia z dnia 19 czerwca 1990 r. sygn. akt K 2/90 (OTK z 1990, poz. 3). Podkreślono w nim, że słuszne odszkodowanie to odszkodowanie, które ma charakter ekwiwalentny w stosunku do wywłaszczonego mienia; inaczej mówiąc to takie odszkodowanie, które daje wywłaszczonemu właścicielowi możliwość odtworzenia rzeczy przejętej przez państwo.

Stosowanie przepisów o odszkodowaniach w sytuacjach, o jakich mowa w art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., musi uwzględniać zasadę słusznego odszkodowania, bowiem - jak wielokrotnie podkreślał Trybunał Konstytucyjny - w procesie interpretacji pojęć konstytucyjnych normy Konstytucji powinny narzucać sposób i kierunek wykładni postanowień zawartych w innych aktach normatywnych (z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 marca 2000 sygn. akt P 5/99 (OTK 2000/2/60). W rozważanej kwestii oznacza to, że skoro z przepisu art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wynika w sposób wyraźny ograniczenie zakresu odszkodowania do jednej tylko działki, to przy spełnieniu określonych w nim przesłanek (utrata faktycznej możliwości władania działką po 5 kwietnia 1958 r. i przeznaczenie jej przed dniem wejścia w życie dekretu pod budowę domu jednorodzinnego) zastosowanie przepisów o odszkodowaniach musi uwzględniać zasadę odszkodowania słusznego, a więc ekwiwalentność odszkodowania w stosunku do zakresu mienia przejętego przez państwo.

W niniejszej sprawie, jak wynika z decyzji z dnia [...] lipca 1973 r., b. właściciele – S. i W. małż. W. zostali pozbawieni faktycznego władania nieruchomością przy ul. A. 87 w wyniku wydania decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] kwietnia 1973 r. dot. budowy osiedla mieszkaniowego i na podstawie art. 53 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. otrzymali z tego tytułu odszkodowanie od Dyrekcji Rozbudowy Miasta Warszawa-[...]. Jest poza sporem równocześnie, że S. i W. małż. W. przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. byli właścicielami odrębnej działki położonej przy ul. A. 98, o powierzchni 666,35 m2. Decyzja o odszkodowaniu z dnia [...] lipca 1973 r. tej działki nie dotyczyła. Sprawa odszkodowania za działkę przy ul. A. 98 została wszczęta dopiero wnioskiem skarżących złożonym w 2002 roku i znalazła negatywne rozstrzygnięcie w zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] lipca 2004 r.

Odnosząc się do motywów rozstrzygnięcia podanych w uzasadnieniu tej decyzji należy przede wszystkim stwierdzić, że nie ma podstaw do przyjęcia, iż przyznanie odszkodowania za teren przy ul. A. 87 wyczerpało sprawę odszkodowania, o które wystąpili skarżący. Przyjmując taką tezę Wojewoda Mazowiecki nie mógłby zresztą rozstrzygać o istocie sprawy, lecz winien byłby umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe. Tezy takiej nie można było jednak przyjąć, gdyż nie zachodzi tożsamość między sprawą odszkodowawczą rozstrzygniętą decyzją z dnia [...] lipca 1973 r. a sprawą o odszkodowanie wnioskowane przez skarżących. Inny był bowiem stan prawny, na podstawie którego orzeczono o odszkodowaniu za nieruchomość przy ul. A. 87, od stanu prawnego obowiązującego obecnie.

Zasadnicza argumentacja uzasadnień decyzji zarówno organu pierwszej instancji jak i organu odwoławczego sprowadza się do powołania się na dwa niepublikowane wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (z dnia 12 stycznia 1990 r. sygn. akt IV SA 978/89 i z dnia 15 stycznia 1993 r. IV SA 1015/92), bez przytoczenia przyjętej w nich argumentacji mającej przemawiać za trafnością rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Należy zwrócić uwagę, iż taki sposób posłużenia się orzecznictwem sądowym przy uzasadnianiu decyzji uniemożliwia stronom nie mającym dostępu do niepublikowanych orzeczeń sądowych weryfikację zgodności decyzji organu z powołanym orzeczeniem sądu. Nie służy to zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do państwa (art. 8 kpa).

Odnosząc się natomiast do stanowiska zaprezentowanego w powołanych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego w kwestii wykładni art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie podzielił poglądu zawartego w uzasadnieniu wyroku z dnia 15 stycznia 1993 r. IV SA 1015/92, iż przepis ten stanowił podstawę dochodzenia odszkodowania tylko za jedną działkę. Nie wydaje się trafnym, iż do takiego wniosku prowadzi wykładnia literalna art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., a w szczególności użycie przez ustawodawcę liczby pojedynczej - "działka". Należy bowiem zwrócić uwagę, iż dyrektywy tej samej wykładni wskazują na to, że formułując treść art. 83 ust. 2 ustawodawca dokonał istotnej zmiany w treści uregulowania dotyczącego odszkodowań za nieruchomości warszawskie. Użyte w art. 83 ust. 2 wyrazy "oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne" zastąpiły wyrazy "i jednej działki budowlanej pod budowę domu jednorodzinnego" w poprzednio obowiązującej ustawie z 1958 roku. Gdyby intencją ustawodawcy było zachowanie uprawnienia do odszkodowania za jedną tylko działkę, to w art. 83 ust. 2 nie wprowadzałby brzmienia odmiennego od dotychczasowego. Z analogicznych względów nie wydaje się również przekonujące wskazanie na uregulowanie zawarte w art. 82 ust. 3, w którym ustawodawca jednoznacznie wyraził wolę zwrotu jednej nieruchomości. Wskazać należy na odrębność uregulowań w obu omawianych przepisach i to zarówno co do przedmiotu - w art. 82 ust. 2 jest mowa o zwrocie działek zabudowanych domami jednorodzinnymi, małymi domami mieszkalnymi i domami, w których liczba izb nie przekracza 20, domami, w których przed dniem 21 listopada 1945 r. została wyodrębniona własność lokali oraz domami, które stanowiły własność spółdzielni mieszkaniowych, natomiast w art. 83 ust. 2 przedmiotem uregulowania jest odszkodowanie za dom jednorodzinny oraz działkę przeznaczoną pod budownictwo jednorodzinne. Różne były przesłanki realizacji uprawnień przewidzianych w tych przepisach – dla zwrotu nieruchomości, o których mowa w art. 82 ust. 2, zasadnicze znaczenie miała przesłanka natury formalnej - termin zgłoszenia żądania, który upływał 31 grudnia 1988 r., natomiast przesłanki określone w art. 83 ust. 2 miały charakter materialnoprawny. Przepis ten nadto przewidywał możliwość zaspokojenia roszczenia odszkodowawczego przez przyznanie działki pod budowę domu jednorodzinnego. Nie miało to nic wspólnego ze zwrotem nieruchomości.

W świetle powyższego, w ocenie Sądu, przepis art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. nie zawierał ograniczenia możliwości dochodzenia roszczeń odszkodowawczych tylko do jednej działki.

Analogiczny pogląd jest uprawniony w świetle treści art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Należy mieć jeszcze na względzie, że przepis art. 215 ma charakter lex specialis, winien być zatem rozumiany dosłownie. Poza tym treść tego przepisu jest jasna i nie wymaga interpretacji, tym bardziej takiej, która prowadziłaby do formułowania dodatkowych przesłanek nieprzewidzianych przez ustawodawcę. Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 stycznia 1996 r. sygn. akt III ARN 58/95 wskazał, że "wszelkie zabiegi interpretacyjne prowadzące do formułowania dodatkowych przesłanek, pozytywnych, czy negatywnych, mających w konsekwencji doprowadzić do pozbawienia obywateli praw przyznanych im przez ustawę, nie są dopuszczalne". Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni ten pogląd podziela.

Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że obie decyzje wydane w sprawie odszkodowania za działkę przy ul. A. 98 w Warszawie, nie mogą się ostać z uwagi na to, iż przede wszystkim są pozbawione uzasadnienia prawnego. Za takie uzasadnienie nie można bowiem uznać powołania się na niepublikowane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez wskazania, w jakim stanie faktycznym orzeczenia te zapadły i bez przytoczenia argumentacji mającej przemawiać za rozstrzygnięciem przyjętym przez organy w rozpoznawanej sprawie. Brak uzasadnienia prawnego decyzji stanowi naruszenie art. 107 § 3 kpa, zaś powołanie się na niepublikowane orzecznictwo sądowe, bez wyjaśnienia stronie treści i znaczenia tego orzecznictwa dla rozpoznawanej sprawy godzi – jak wcześniej wskazano – w zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa, wyrażoną w art. 8 kpa. Jak wykazano wyżej, decyzje dotknięte są ponadto wadą błędnego zastosowania prawa materialnego – art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który nie daje podstaw do ograniczenia możliwości dochodzenia odszkodowania tylko za jedną działkę.

Rozpoznając ponownie wniosek skarżących w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość przy ul. A. 98 organ winien dokonać jego oceny zgodnie z treścią art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Oznacza to konieczność ustalenia stanu faktycznego pod kątem przesłanek określonych w powołanym przepisie, czego organ zaniechał wskutek przyjęcia, że przyznanie odszkodowania za działkę przy ul. A. 87 jest wystarczającym powodem do wydania decyzji odmownej w sprawie odszkodowania za nieruchomość przy ul. A. 98.

Należy zwrócić uwagę, że postępowanie w sprawie odszkodowania dotyczy także interesu prawnego Skarbu Państwa, który nabył spadek po I. W. z d. M. (postanowienie Sądu Rejonowego dla Warszawy [...] z dnia [...] listopada 2003 r. sygn. akt [...]), w związku z czym w postępowaniu tym winien być reprezentowany.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c oraz na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.