Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 910/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 października 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania jest skarga J. S. dalej: ("funkcjonariusz", "skarżący") na rozkaz personalny Komendanta Głównego Straży Granicznej (dalej: "KGSG", "organ II instancji") z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Straży Granicznej z dniem [...] listopada 2020 r.

W uzasadnieniu powyższego rozkazu personalnego KGSG przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej (dalej: "K[...]OSG", "organ I instancji" ) zawiesił w czynnościach służbowych [...] J. S. na okres od dnia [...] października 2019 r. do dnia [...] grudnia 2019 r. w związku z przedstawieniem przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] Wydziału [...] Do Spraw [...] w dniu [...] września 2019 r. zarzutów o popełnienie czynów z art. 258 § 1 k.k., 286 § 1 k.k. w zbiegu z art. 273 k.k. w związku z art. 271 § 3 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. i art. 65 k.k.

Ponadto, na mocy postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] września 2019 r. (sygn. akt [...]) wobec ww. funkcjonariusza zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres od dnia [...] września 2019 r. do dnia [...] grudnia 2019 r.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] Wydziału [...] Do Spraw [...], poinformował K[...]OSG, że w ramach postępowania przygotowawczego sygn. akt [...] w dniu [...] października 2019 r. ww. funkcjonariuszowi ogłoszono postanowienie o uzupełnieniu zarzutów o popełnienie czynów z art. 286 § 1 k.k. w zbiegu z art. 273 k.k. w związku z art. 271 § 3 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. i art. 65 k.k., w tym jednego czynu dotyczącego przestępstwa popełnionego na szkodę [...] Oddziału SG.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] K[...]OSG przedłużył zawieszenie w czynnościach służbowych [...] J. S. do czasu ukończenia postępowania karnego.

Pismem z dnia [...] października 2020 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] Wydziału [...] Do Spraw [...] poinformował organ I instancji, że postępowanie karne prowadzone przeciwko ww. funkcjonariuszowi zostało przedłużone do dnia [...] lutego 2021 r.

W związku z upływem w dniu [...] października 2020 r. okresu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, K[...]OSG pismem z dnia [...] października 2020 r. zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 305 ze zm.) informując jednocześnie o prawie wypowiedzenia się strony w zakreślonym terminie co do zebranych dowodów i materiałów.

Następnie, rozkazem personalnym z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] K[...]OSG, działając na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej oraz § 2 pkt 2 lit. a, § 4 ust. 2 pkt 1 i § 5 ust. 1 i § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 czerwca 2002 r. w sprawie właściwości organów i jednostek organizacyjnych Straży Granicznej w sprawach wynikających ze stosunku służbowego funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz trybu postępowania w tych sprawach (Dz. U. z 2016 r., poz. 1470 ze zm.), zwolnił [...] J. S. ze służby stałej w Straży Granicznej z dniem [...] listopada 2020r. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), dalej: "k.p.a.", organ I instancji nadał rozkazowi personalnemu rygor natychmiastowej wykonalności.

Powyższy rozkaz personalny został doręczony stronie w dniu 17 listopada 2020 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. J. S. złożył odwołanie od ww. rozkazu personalnego wnosząc o jego uchylenie w całości.

W uzasadnieniu zwrócił uwagę na fakultatywny charakter przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby określonej w art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej. Stwierdził nadto, iż organ I instancji niesłusznie uznał, że zmiana zastosowanego wobec niego środka zapobiegawczego pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie oraz wskazał, że sprawa administracyjna dotycząca przedłużenia zawieszenia go w czynnościach służbowych nie została prawomocnie zakończona. Następnie powołał się na tok procedowania w podobnej sprawie. Jednocześnie podniósł, że nie został skazany prawomocnym wyrokiem karnym, a zatem istnieje jeszcze możliwość wydania wyroku uniewinniającego lub umorzenia postępowania karnego. Funkcjonariusz podniósł również, że nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności jest niezgodne z art. 108 § 1 k.p.a. i jako takie powinno zostać uchylone. Końcowo wskazał, że w dniu [...] listopada 2020 r. otrzymał z [...]OSG przelew na kwotę 194 zł z tytułu "Nagrody uznaniowe funkcjonariuszy", co - jak stwierdził - stoi w sprzeczności z przedmiotem niniejszej sprawy.

Powołanym na wstępie rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] Komendant Główny SG, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny.

W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej funkcjonariusza można zwolnić ze służby po upływie dwunastu miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.

[...] J. S. został zawieszony w czynnościach służbowych od dnia [...] października 2019 r. na podstawie decyzji Komendanta [...]OSG z dnia [...] września 2019 r. nr [...]. Okres 12-miesięcznej ochrony przed zwolnieniem ze służby upłynął z dniem [...] października 2020 r. W piśmie z dnia [...] października 2020 r. prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] Wydziału [...] Do Spraw [...] poinformował, że postępowanie przygotowawcze prowadzone wobec ww. funkcjonariusza zostało przedłużone do dnia [...] lutego 2021 r. Nie ustała zatem przyczyna będąca podstawą zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Oznacza to, że spełnione zostały przesłanki materialnoprawne określone w art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej umożliwiające organowi zwolnienie funkcjonariusza ze służby.

Mając na względzie uznaniowy charakter rozkazu personalnego wydawanego w oparciu o ww. przepis KGSG wskazał, iż ww. funkcjonariuszowi postawiono zarzuty popełnienia przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego. Ponadto zarzuty te dotyczą popełnienia czynów w celu osiągnięcia korzyści majątkowej z niskich pobudek. W związku z powyższym zachodzą uzasadnione wątpliwości co do nieposzlakowanej opinii ww., co przekłada się na postrzeganie całej formacji, której obowiązkiem jest stać na straży porządku publicznego. Szczególny rodzaj zadań wykonywanych przez Straż Graniczną - przestrzeganie porządku publicznego, ściganie i zapobieganie przestępstw - nie pozwalają na dopuszczenie do ich realizacji funkcjonariuszy, którzy są podejrzewani o popełnienie przestępstwa. Wobec powyższego interes służby, który w tym przypadku należy utożsamiać z interesem społecznym, góruje nad interesem funkcjonariusza.

Zdaniem KGSG pozostawienie w służbie funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych, który ich nie realizuje od piętnastu miesięcy, niewątpliwie negatywnie wpływa na pracę jednostki organizacyjnej Straży Granicznej, w której pełnił on służbę. Długotrwała nieobecność funkcjonariusza w służbie miała wpływ na organizację i efektywność wykonywania zadań w placówce Straży Granicznej we Włodawie. Stwarzała również konieczność zapewnienia przez jednostkę SG prawidłowej realizacji zadań poprzez zobowiązanie innych funkcjonariuszy do wykonywania czynności należących do zakresu obowiązków funkcjonariusza przez okres jego nieobecności w służbie. W rozpoznawanej sprawie wystąpiła przewaga interesu społecznego nad interesem skarżącego, przejawiająca się koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji zadań przez jednostkę, w której skarżący pełnił służbę. W związku z powyższym zarzut odwołania dotyczący zastosowania przez KNOSG fakultatywnej przesłanki zwolnienia funkcjonariusza ze służby jest chybiony. Organ I instancji właściwie skorzystał z przyznanej mu kompetencji.

Odnosząc się do zarzutu, iż organ I instancji nie uwzględnił zmiany zastosowanego przez funkcjonariusza środka zapobiegawczego oraz faktu, że nie został on skazany prawomocnym wyrokiem sądu, organ II instancji wskazał, iż rolą Straży Granicznej nie jest ocena i badanie prawidłowości wszczęcia postępowania karnego na gruncie Kodeksu postępowania karnego. Organ nie dysponuje w tym zakresie kompetencją umożliwiającą podważanie wiarygodności podjętych przez organy ścigania czynności. Organy SG nie są uprawnione, ani zobowiązane do rozstrzygania o winie funkcjonariusza w rozumieniu przepisów prawa karnego. Zwolnienie ze służby funkcjonariusza na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej nie koliduje w jakimkolwiek stopniu z obowiązującą w postępowaniu karnym zasadą domniemania niewinności, nie przesądza o winie w postępowaniu karnym.

Zdaniem KGSG nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący wyniku prowadzonego przez organ postępowania w sprawie innego funkcjonariusza. Każda sprawa administracyjna ma bowiem charakter indywidualny, a rozstrzygnięcia w poszczególnych sprawach są wiążące w odniesieniu do konkretnego stanu faktycznego i prawnego. Skarżący nie może skutecznie powoływać się na decyzje podjęte w innym, niezwiązanym z jego sprawą, postępowaniu administracyjnym. Ponadto sprawa innego funkcjonariusza na którą powołuje się ww. nie jest podobna do niniejszej sprawy. Zasadniczą różnicą jest liczba oraz waga zarzucanych czynów, w tym udział w zorganizowanej grupie przestępczej, oraz czynów popełnionych na szkodę [...] Oddziału SG.

Odnośnie kwestii otrzymania przelewu na kwotę 194 zł organ II instancji wskazał, że nie była to forma nagrodzenia funkcjonariusza. Podana kwota została przekazana tytułem równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, przyznanego funkcjonariuszowi decyzją KGSG z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], otrzymywanego co miesiąc od 2011 r. Lista do wypłaty, obejmująca wiele tytułów wypłaty, została nazwana całościowo "Nagrody uznaniowe funkcjonariuszy". Oznacza to, że skarżący nie uzyskał żadnej nagrody.

Końcowo organ II instancji stwierdził, że zaskarżonemu rozkazowi personalnemu prawidłowo został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Dalsze przebywanie w służbie funkcjonariusza zawieszonego w czynnościach służbowych prowadziłoby bowiem do destabilizacji wykonywania zadań przez jednostkę Straży Granicznej oraz stwarzałoby konieczność realizacji zadań skarżącego przez innych funkcjonariuszy. Charakter i ilość czynów zabronionych zarzucanych ww. wskazują, że nie daje on rękojmi zaufania publicznego jaką powinien być obdarzony funkcjonariusz Straży Granicznej. Jednocześnie na K[...]OSG spoczywa obowiązek prawidłowej realizacji zadań przez jednostkę SG.

Pismem z dnia 10 lutego 2021 r. J. S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższy rozkaz personalny KGSG z dnia [...] stycznia 2021 r. zarzucając naruszenie:

- art. 45 ust. 2 pkt. 11 ustawy o Straży Granicznej poprzez przyjęcie, iż fakt zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych przez okres 12 miesięcy uzasadnia zwolnienie go z służby, podczas gdy w sprawie zawieszenia skarżącego toczy się postępowanie sądowo-administracyjne, obecnie na etapie skargi kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który to jeszcze nie orzekł, czy decyzja dotycząca zawieszenia funkcjonariusza była wydana zgodnie z prawem, a więc czy jest zasadna, a ponadto poprzez wydanie rozkazu o zwolnieniu ze służby w sposób dowolny, bez ustalenia i rozważania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, a przede wszystkim poprzez błędne utrzymywanie przez organy I i II instancji, że postępowanie w sprawie innych funkcjonariuszy, współoskarżonych w tej samej sprawie karnej, nie powinno być rozpatrywane przez organ przy wydawaniu decyzji, podczas gdy takie postępowanie organu godzi w podstawowe zasady prawa administracyjnego oraz konstytucyjnego, a przede wszystkim w zasadę równości i proporcjonalności,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania, uzupełnienia z urzędu i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii poprzez nieustalenie kwestii dotyczącej innych pracowników Straży Granicznej mających tożsame zarzuty, którzy nie zostali zawieszeni w czynnościach służbowych, a przez to nie zostali również zwolnieni ze służby argumentując, że decyzje administracyjne mają charakter indywidualny i nie mogą być brane pod uwagę podczas rozpoznawania odwołania w innej sprawie, jednakże podjęte przez organy decyzje dotyczą funkcjonariuszy, którzy są lub byli współoskarżonymi skarżącego w sprawie karnej i mieli postawione tożsame zarzuty, ale nie zastosowano wobec nich zawieszenia w obowiązkach służbowych, ani w konsekwencji nie wydalono ich ze służby, co godzi w zasadę równego traktowania oraz zasadę proporcjonalności,

- art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. poprzez niewzięcie przez organy pod uwagę, że zarzucane skarżącemu czyny nie są związane z wykonywanymi przez niego obowiązkami zawodowymi i nie mogą rzutować na ocenę jego pracy jako funkcjonariusza, który swoje obowiązki zawodowe zawsze wykonywał sumiennie i zgodnie z zasadami prawa, za co wielokrotnie był nagradzany, stąd nieprawidłowym jest twierdzenie przez organ II instancji, że praca skarżącego mogłaby w jakikolwiek sposób zagrażać sprawnemu realizowaniu zadań powierzonych Straży Granicznej,

- art. 8 k.p.a. objawiające się brakiem prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej oraz brakiem kierowania się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,

- art. 108 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji o nadaniu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności, podczas gdy przesłanki wymienione w tym przepisie nie są spełnione,

- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. przez jego zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie organu I instancji obarczone jest wadami, co przesądza o konieczności jego uchylenia.

W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie rozkazów personalnych; zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych; skierowanie sprawy do rozpoznania w rybie uproszczonym.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik podniósł w szczególności, że organ przedłużając okres zawieszenia skarzącego w czynnościach służbowych, a następnie zwalniając ze służby, nie wziął pod uwagę faktu zmiany środka zapobiegawczego w toczącym się postępowaniu karnym z tymczasowego aresztowania na środek mający charakter wolnościowy. Wprawdzie zawieszenie w czynnościach służbowych jest instytucją odrębną od środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania, jednakże nie można uznać, że okoliczności sprawy karnej, uchylenie środka zapobiegawczego oraz oczywiste motywy jego uchylenia zawarte w przepisach prawa, nie mają związku z postępowaniem administracyjnym w przedmiocie najpierw zawieszenia, a następnie zwolnienia funkcjonariusza ze służby.

Orzekające w sprawie organy dokonują czynności ocennych wskazując chociażby, że skarżący nie daje gwarancji prawidłowej realizacji zadań przez jednostkę, czy też, że zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do nieposzlakowanej opinii skarżącego. Tymczasem nieposzlakowana opinia funkcjonariusza jest budowana na podstawie ogółu jego zachowań, zarówno w służbie jak i w czasie wolnym od służby, a skarżący do chwili obecnej nie został skazany prawomocnym wyrokiem karnym. Jego postępowanie i zaangażowanie w pracę zostało docenione wieloma nagrodami. Fakt toczącego się dalej postępowania karnego wskazuje, że możliwe jest wydanie wyroku uniewinniającego, a także umorzenia postępowania. Uczyni to bezpodstawną decyzję w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby.

Pełnomocnik podkreślił, że ze wszystkich współoskarżonych w sprawie karnej, pełniących służbę w [...]OSG, posiadających tożsame zarzuty ze skarżącym, tylko skarżący był zawieszony w czynnościach służbowych, a następnie zwolniony ze służby. Poddaje to w wątpliwość, czy zastosowanie zwolnienia z służby jest faktycznie niezbędne do ochrony i realizacji interesu publicznego ze względu na utratę nieposzlakowanej opinii w sytuacji, gdy współoskarżony J. S., jeszcze przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania karnego wobec niego, a więc w trakcie trwania sprawy karnej, pełniąc czynną służbę - zgodnie z rozumowaniem organu - posiadał nieposzlakowaną opinię, a jego służba nie godziła w ochronę i realizację interesu publicznego.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny SG wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego SG z dnia [...] stycznia 2021 r. oraz utrzymany nią w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Oddziału SG z dnia [...] listopada 2020 r. nie naruszają prawa.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, zgodnie z którym funkcjonariusza Straży Granicznej można zwolnić ze służby w przypadku upływu 12 miesięcy zawieszenia w czynnościach służbowych, jeżeli nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia.

Regulacja zawarta w tym przepisie oznacza, że ustawodawca funkcjonariuszom zawieszonym w czynnościach służbowych zapewnił ochronę przed zwolnieniem ze służby, jednocześnie określił, iż przyznane gwarancje mają charakter czasowy i obejmują maksymalnie okres 12 miesięcy zawieszenia. Po upływie tego okresu organ Straży Granicznej uzyskuje możliwość zwolnienia ze służby zawieszonego funkcjonariusza, przy czym jest zobowiązany do ustalenia, czy nie ustała przyczyna będąca podstawą zawieszenia.

Rozkaz personalny o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej ma charakter fakultatywny i jest podejmowany w ramach uznania administracyjnego ("można zwolnić"), o ile zostały spełnione przesłanki określone w tym przepisie (upływ 12 miesięcy okresu zawieszenia w czynnościach służbowych; nieustąpienie przyczyn, które stanowiły podstawę zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych).

Rozkaz ten podlega kontroli Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. Sąd bada bowiem wyłącznie zgodność rozstrzygnięcia z prawem, a nie celowość jego podjęcia. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza granicami kontroli sądowej.

Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału SG zawiesił [...] J. S. w czynnościach służbowych na okres od dnia [...] października 2019 r. do dnia [...] grudnia 2019 r. w związku z przedstawieniem przez Prokuratora Prokuratury Regionalnej w [...] Wydziału [...] Do Spraw [...] w dniu [...] września 2019 r. zarzutów o popełnienie przestępstw z art. 258 § 1 k.k., 286 § 1 k.k. w zbiegu z art. 273 k.k. w związku z art. 271 § 3 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. i art. 65 k.k.

Pismem z dnia [...] grudnia 2019 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] Wydziału [...] Do Spraw [...], poinformował Komendanta [...] Oddziału SG, że w ramach postępowania przygotowawczego sygn. akt [...] w dniu [...] października 2019 r. skarżącemu ogłoszono postanowienie o uzupełnieniu zarzutów o popełnienie czynów z art. 286 § 1 k.k. w zbiegu z art. 273 k.k. w związku z art. 271 § 3 k.k. w związku z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 § 1 k.k. i art. 65 k.k., w tym jednego czynu dotyczącego przestępstwa popełnionego na szkodę [...] Oddziału SG.

W związku z powyższym decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] Komendant [...] Oddziału SG przedłużył zawieszenie w czynnościach służbowych [...] J. S. do czasu ukończenia postępowania karnego.

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od ww. decyzji, Komendant Główny SG decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Pismem z dnia [...] października 2020 r. Prokurator Prokuratury Regionalnej w [...] Wydziału [...] Do Spraw [...] poinformował Komendanta [...] Oddziału SG, że postępowanie karne prowadzone przeciwko ww. funkcjonariuszowi zostało przedłużone do dnia [...] lutego 2021 r.

Z powyższego wynika, iż Komendant [...] Oddziału SG trafnie uznał, że ustawowe przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby w Straży Granicznej zostały spełnione. W dniu [...] października 2020 r. upłynął bowiem okres 12 miesięcy zawieszenia skarżącego w czynnościach służbowych i nie ustały przyczyny będące podstawą zawieszenia - postępowanie karne w dacie wydania rozkazu personalnego I instancji nadal trwało.

Mając na względzie zarzuty skargi podkreślić w tym miejscu należy, że w postępowaniu w sprawie zwolnienia funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej, orzekające organy, a następnie Sąd, związani są ostatecznymi rozstrzygnięciami w przedmiocie zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych. Zatem niezakończenie postępowania sądowego (przed Naczelnym Sądem Administracyjnym) w sprawie legalności ostatecznej decyzji organu o przedłużeniu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych do czasu ukończenia postępowania karnego nie zmienia tego stanu rzeczy w kontekście podjęcia przez organ rozstrzygnięcia o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby. Ewentualne wyeliminowanie przez Sąd z obrotu prawnego rozstrzygnięcia o przedłużeniu zawieszenia funkcjonariusza w czynnościach służbowych może stanowić podstawę do wznowienia postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Na marginesie wskazać należy, iż Sąd orzekający z urzędu posiada wiedzę, że wyrokiem z dnia 20 października 2021 r. sygn. akt III OSK 4205/21 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 709/20 oddalającego skargę J. S. na ostateczną decyzję Komendanta Głównego SG z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia zawieszenia w czynnościach służbowych.

W ocenie Sądu orzekając w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby organ prawidłowo zastosował przepis art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej. Wziął przy tym pod uwagę, że wobec skarżącego toczyło się postępowanie karne o przestępstwa umyślne ścigane z oskarżenia publicznego. Skarżącemu zarzucono popełnienie kilkunastu przestępstw, a w szczególności o znamionach działania w zorganizowanej grupie przestępczej, w celu uzyskania korzyści majątkowej, uczynienia z popełnionych przestępstw stałego źródła dochodu, działania wspólnie i w porozumieniu z ustalonymi i nieustalonymi funkcjonariuszami Straży Granicznej, Policji, Służby Więziennej i członkami ich rodzin, lekarzami i rehabilitantami. Przynajmniej niektóre ze stawianych skarżącemu w postępowaniu przygotowawczym zarzutów pozostają w związku ze służbą w Straży Granicznej. Organ miał zatem podstawy by stwierdzić, że skarżący, będąc podejrzanym o popełnienie ww. czynów, utracił przymiot nieposzlakowanej opinii jako jednej z cech warunkującej możliwość wykonywania zadań funkcjonariusza Straży Granicznej, co naraża tę formację na szkodę wynikającą z naruszenia wysokich wymogów stawianych funkcjonariuszom publicznym.

Jak podkreśla się w orzecznictwie, ustawodawca, w przypadku gdy postępowanie karne pomimo upływu 12 miesięcy zawieszenia funkcjonariusza w pełnieniu obowiązków służbowych, nie zostało zakończone, dał organom Policji swobodę w rozwiązaniu takiej sytuacji poprzez możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby. Widoczne jest w tym wypadku zaakcentowanie ochrony interesu społecznego jakim jest interes służby, jako nadrzędnego, dając właściwym organom możliwość oceny każdego indywidualnego przypadku. Jednakże fakultatywność zwolnienia funkcjonariusza ze służby nie oznacza zakazu zwolnienia przed upływem okresu zawieszenia, kiedy postępowanie karne nadal trwa. Ewentualność takiej decyzji organu jest wyrazem woli ustawodawcy, który daje do zrozumienia, że zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych nie powinno trwać w nieskończoność, zważywszy czasochłonność czynności podejmowanych przez organy ścigania i charakter zarzutów. Znaczenie ma tutaj także konieczność zapewnienia prawidłowego toku funkcjonowania jednostki (długotrwałe zawieszenie w pełnieniu obowiązków służbowych niewątpliwie dezorganizuje służbę) oraz efektywne wykorzystanie przydzielonych etatów, co jest wyrazem ochrony interesu służby jako interesu społecznego (por. wyrok NSA dnia 16 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 931/11, publ. CBOSA). Powyższy pogląd, jakkolwiek zapadł na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, to jednak ze względu na tożsamość ustawowych regulacji, pozostaje aktualny w okolicznościach prawnych i faktycznych niniejszej sprawy.

Zaznaczyć również należy, że przepis art. 45 ust. 2 pkt 11 ww. ustawy nie uprawnia organu prowadzącego postępowanie do badania i oceny prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi postępowania karnego. Przepis ten nie uzależnia zwolnienia ze służby od wyniku prowadzonego przeciwko funkcjonariuszowi postępowania, lecz wyłącznie od okresu trwania zawieszenia w czynnościach służbowych. Z tego względu prowadzący postępowanie organ nie bada kwestii winy, czy niewinności funkcjonariusza w postępowaniu karnym, lecz bierze pod uwagę skutki jakie dla Straży Granicznej powoduje jego długotrwałe zawieszenie w czynnościach służbowych i niemożność wykonywania obowiązków służbowych. Oznacza to, iż w takim postępowaniu nie obowiązuje prawnokarna zasada domniemania niewinności. Wprawdzie zawieszenie w czynnościach służbowych, czy zwolnienie ze służby funkcjonariusza Straży Granicznej wiąże się z prowadzonym przeciwko niemu postępowaniem karnym i faktycznie jest jego konsekwencją, tym niemniej toczy się niezależnie od tego postępowania, według odmiennych podstaw prawnych i zasad.

W ocenie Sądu nie są trafne zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 136 § 1 k.p.a. Materiał dowodowy w sprawie został bowiem w sposób prawidłowy zebrany i wszechstronnie rozpatrzony. W postępowaniu wszczętym i prowadzonym na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej organ nie jest uprawniony do badania zasadności wszczętego postępowania karnego, ani prognozowania jego ostatecznego wyniku. Zwolnienie funkcjonariusza nie przesądza o jego winie, która może być przypisana wyłącznie w postępowaniu karnym (por. np. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 24 stycznia 2013 r. sygn. akt III SA/Gd 815/12, publ. CBOSA). W konsekwencji nie można zarzucić organom, że nie analizowały okoliczności zarzucanego skarżącemu czynu, ani tym bardziej nie wypowiadały się w zakresie jego winy.

Nie można również skutecznie zarzucać organom, że nie uwzględniły w niniejszej sprawie sytuacji innych funkcjonariuszy Straży Granicznej, współoskarżonych w sprawie karnej. Postępowanie administracyjne toczy się w sprawie konkretnego zindywidualizowanego podmiotu, w stanie faktycznym ustalonym na podstawie zgromadzonego w tej sprawie materiału. Faktyczna i prawna sytuacja innych funkcjonariuszy nie mogła być przedmiotem badania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, bowiem nie stanowiła przedmiotu tego postępowania. Nie można zatem podzielić zarzutu skargi, że w sprawie doszło do naruszenia wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej.

W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut skargi naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy organ odwoławczy prawidłowo podzielił stanowisko organu I instancji o zaistnieniu podstaw do zwolnienia skarżącego ze służby w oparciu o art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej.

Nie jest również trafny zarzut naruszenia art. 108 § 1 k.p.a., bowiem organ I instancji prawidłowo uznał, a stanowisko to zaakceptował organ odwoławczy, że istniały podstawy do nadania rozkazowi personalnemu z dnia [...] listopada 2020 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Przemawiały za tym charakter oraz ilość zarzucanych skarżącemu czynów oraz konieczność zapewnienia prawidłowej realizacji zadań przez jednostkę Straży Granicznej.

Reasumując stwierdzić należy, że zwolnienie funkcjonariusza Straży Granicznej ze służby na podstawie art. 45 ust. 2 pkt 11 ustawy o Straży Granicznej jest uprawnieniem związanym z przedłużającą się niemożnością wykonywania przez funkcjonariusza obowiązków. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie zaistniały, wynikające z ww. przepisu, przesłanki zwolnienia skarżącego ze służby, a organy wykazały, że interes służby, który w rozpoznawanej sprawie jest tożsamy z interesem społecznym, przemawia za koniecznością rozwiązania stosunku służbowego, to zaskarżonej decyzji nie można skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa.

Mając ma względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz art. 119 pkt 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.