Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 61/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: par. 9 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 73 ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
journal: Dz.U.UE.L 2001 nr 327 poz 11 art. 49 ust. 4
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych syystemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kobylski, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P. B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach zagospodarowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego P.B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z [...] czerwca 2010 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Prezes ARiMR, organ) działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa), art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634, ze zm., dalej jako ustawa o ARiMR), upoważnienia Prezesa ARiMR Nr [...] z [...] stycznia 2010 r. oraz § 9 ust. 2 pkt 1 i 2 w związku z § 9 ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329, ze zm., zwane dalej rozporządzeniem ONW), art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm.), art. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w zakresie wprowadzania procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WE L 368 z 2006 r. str. 74 ze zm.), art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych

w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L. 141 z 2004 r. str. 18 ze zm., polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 44, str. 243 ze zm., dalej jako rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004) ustalił P. B. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania w łącznej wysokości [...] złotych.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż [...] czerwca 2004 r. P.B. złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (dalej płatność ONW) na 2004 r. do gruntów rolnych o powierzchni [...] ha. Decyzją Nr [...] z [...] grudnia 2004 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał stronie płatność ONW do powierzchni [...] ha w kwocie [...] zł. Decyzja niniejsza została stronie doręczona [...] stycznia 2005 r., zaś płatność została przekazana na rachunek bankowy [...] lutego 2005 r. Wnioskiem z [...] kwietnia 2005 r. beneficjent wniósł o przyznanie płatności ONW na 2005 r. do gruntów rolnych o powierzchni [...] ha. Decyzją Nr [...] z [...] kwietnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał stronie płatność ONW w kwocie [...] zł. Decyzja niniejsza została doręczona stronie [...] kwietnia 2006 r., zaś płatność została przekazana na rachunek bankowy [...] maja 2006 r. Kolejnym wnioskiem z [...] maja 2006 r. beneficjent wniósł o przyznanie płatności ONW na 2006 r. do gruntów rolnych o powierzchni [...] ha. Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał stronie płatność ONW w kwocie [...] zł. Decyzja niniejsza została doręczona stronie [...] listopada 2006 r., zaś płatność została przekazana na rachunek bankowy [...] stycznia 2007 r. Wnioskiem z [...] maja 2007 r. producent rolny wniósł o przyznanie płatności ONW na 2007 r. do gruntów rolnych o powierzchni [...] ha. Decyzją Nr [...] z [...] marca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w S. przyznał stronie płatność ONW w kwocie [...] zł. Decyzja niniejsza została doręczona stronie [...] kwietnia 2008 r., zaś płatność została przekazana na rachunek bankowy [...] maja 2008 r. Następnym wnioskiem z [...] kwietnia 2008 r. rolnik wniósł o przyznanie płatności ONW na 2008 r. do gruntów rolnych o powierzchni [...] ha. W wyniku zaś kontroli przeprowadzonej [...] października 2008 r. metodą FOTO ustalono, że powierzchnia działek rolnych zadeklarowana przez beneficjenta została zawyżona, obszar powierzchni działek rolnych spełniających warunki do płatności ONW wynosił bowiem jedynie [...] ha.

W dalszej części uzasadnienia organ przedstawił treść przepisów (prawa unijnego i krajowego) regulujących zasady przyznawania płatności ONW, określających warunki na jakich płatności te przysługują beneficjentom oraz wyznaczających podstawy dochodzenia zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Organ podał, iż w dniu [...] czerwca 2010 r. z urzędu wszczął postępowanie w sprawie ustalenia nienależnie pobranych płatności za lata 2004-2007, przyznanych P. B. decyzjami z 2004 r., 2006 r. i 2008 r. W wyniku powyższego ustalono, że strona zaniechała prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW na powierzchni [...] ha, co spowodowało, że płatność w kwocie [...] zł stanowiła nienależnie pobrane świadczenie. Powyższe stanowi zaś przesłankę do ustalenia zobowiązania strony do zwrotu nienależnie pobranej płatności wraz z odsetkami.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy P. B. wniósł

o uchylenie wydanej przez organ decyzji. Podał, że wskazywane w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia fakty mijają się z prawdą, nie zaniechał on bowiem wbrew temu co ustalił organ prowadzenia działalności rolniczej na działkach objętych zobowiązaniem ONW. Wskazał, że [...] listopada 2008 r. otrzymał raport z kontroli (przeprowadzonej bez jego udziału) w dniu [...]października 2008 r. przez firmę [...] z T.. Stwierdził, że kontrola wykonana została niewłaściwie, raport nie wskazał bowiem części działek oraz ich powierzchni. Te uchybienia były przedmiotem wyjaśnień złożonych do powołanego raportu, nadto w dniu [...] grudnia 2008 r. wniósł odwołanie od protokołu kontroli domagając się faktycznego pomiaru działek i ich sprawdzenia. Ponowna kontrola przeprowadzona została [...] stycznia 2009 r. i miała miejsce w złych warunkach atmosferycznych. Poprosił również o porównanie korekty protokołu kontroli z dnia [...] stycznia 2009 r. Jego zdaniem notatka ze spotkania z producentem nie została wyjaśniona całkowicie, zaś błędy i braki wynikłe w raportach to ewidentna wina firmy sprawdzającej. Dodał, iż nałożone przez organ sankcje wydane zostały z naruszeniem prawa, pozbawiono go pieniędzy, które słusznie się mu należały, bo uprawy były realizowane.

Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2010 r. Prezes ARiMR biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa w związku z art. 29 ust. 4 ustawy o ARiMR orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ przedstawił ustalony

w sprawie stan faktyczny. Wyjaśnił, że składając w 2004 r. wniosek o przyznanie płatności beneficjent zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na wszystkich działkach rolnych będących w jego posiadaniu położonych na obszarach ONW, przez okres 5 lat od otrzymania pierwszej płatności. Tym samym, producent rolny zobowiązał się do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za jaką otrzymał pierwszą płatność z tytułu ONW, tj. [...] ha. Jednakże jak wynika z przeprowadzonych w dniu [...] października 2008 r. czynności kontrolnych w gospodarstwie beneficjenta, prowadził on działalność rolniczą na obszarach ONW o powierzchni jedynie [...] ha. Odnosząc się do argumentu strony zawartego we wniesionym środku zaskarżenia organ podał, iż wobec złożenia przez producenta rolnego odwołania od wyników kontroli przeprowadzonej [...] października 2008 r., [...] stycznia 2009 r. odbyło się spotkanie z beneficjentem, na którym omawiano rozbieżności w powierzchni użytkowanych gruntów deklarowanych do przyznania przedmiotowej płatności, a powierzchnią gruntów stwierdzoną w wyniku kontroli. W wyniku ponownej kontroli w terenie stwierdzono, że do działki rolnej C/C1 nie zaliczono rolnikowi powierzchni obok budynku gospodarczego, obsianego lucerną. Kontrola powierzchni dla działki rolnej D i E/E1 została wykonana prawidłowo. Na działce D uprawa to trwałe użytki zielone (TUZ), a nie jak pierwotnie wpisano (podczas kontroli) ugór. Korekcie uległa powierzchnia działki rolnej C/C1 oraz grupa upraw działki rolnej D. Wobec powyższego powierzchnia użytków rolnych wyniosła [...] ha. Organ zauważył ponadto, że w protokole z powtórnej kontroli nie wskazano na jakiekolwiek utrudnienia z uwagi na panujące wówczas warunki atmosferyczne.

Ustosunkowując się do zarzutu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczącego zastosowanej sankcji tj. przyznaniu decyzją z [...] maja 2009 r. Nr [...] płatności ONW na 2008 rok w pomniejszonej wysokości (w kwocie [...] zł) organ wyjaśnił, że płatność została pomniejszona z uwagi na stwierdzoną różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną do przyznania pomocy, a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli. Podniósł nadto, że zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej stanowi samodzielną przesłankę zwrotu otrzymanych przez producenta rolnego płatności ONW. Do powstania tego obowiązku nie jest zaś konieczne wystąpienie innych, dodatkowych okoliczności.

Powołując treść § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia ONW organ wywiódł, że

w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, rolnik zwraca część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których zaniechał prowadzenia tej działalności, za cały okres pobierania, gdy łączna powierzchnia działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej 1 ha. Zaniechanie działalności rolniczej jest zdarzeniem, z którego zaistnieniem przepisy bezpośrednio wiążą określone skutki prawne

w postaci zwrotu całości lub części płatności.

Organ wyjaśnił także, że zwrot nienależnie przyznanej płatności ulega przedawnieniu, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze (art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004). Sytuacja taka w niniejszej sprawie jednak nie występuje, bowiem wypłata płatności ONW za 2004 r., uznanych następnie za nienależnie pobrane, nastąpiła w dniu [...] lutego 2005 r., natomiast decyzja ustalająca kwotę nienależnie pobranych płatności ONW doręczona została

w dniu [...] lipca 2010 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Podobnie było z wypłatą płatności za lata 2005-2007.

W rozpatrywanej sprawie, zdaniem organu nie zaistniały również przesłanki

z art. 49 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 oraz art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, zgodnie z którymi to przepisami obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje, jeżeli dana płatność została wypłacona na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże

w przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych

z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Organ wskazał dalej, że celem wyjątków od zasady, że płatności pobrane powinny zostać zwrócone, jest zwolnienie z obowiązku zwrotu w takich sytuacjach, gdy błąd ARIMR spowodował wypłatę nienależnych płatności i jednocześnie brak było możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika, a w przypadku gdy błąd dotyczył stanu faktycznego, który miał wpływ na nienależną płatność, gdy ponadto nie doszło do wydania decyzji, o której mowa w art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR oraz jej doręczenia stronie w terminie 12 miesięcy od dokonania płatności. W rozpatrywanej sprawie płatności ONW na lata 2004 - 2007 przekazane na rachunek bankowy strony w dniach [...] lutego 2005 r., [...] maja 2006 r., [...] stycznia 2007 r. oraz [...] maja 2008 r. nie wynikały natomiast z pomyłki ARiMR. Realizacja płatności nastąpiła na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r., [...] kwietnia 2006 r., [...] listopada 2006 r. oraz [...] marca 2008 r. Nie zachodzą też negatywne przesłanki obowiązku zwrotu tej płatności, o których mowa w art. 49 ust. 4 i 5 oraz art. 73 ust. 4 i 5 ww. rozporządzeń unijnych. Dlatego też organ I instancji zasadnie ustalił kwotę nienależnie pobranych płatności za lata 2004-2007 w wysokości [...] zł.

Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Prezesa ARiMR do sądu administracyjnego złożył P. B..

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżący powtórzył argumenty zawarte we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy dotyczące błędów

i wyników przeprowadzonej kontroli. Wyjaśnił, że działka nr [...] zarówno w dniu składania wniosku ([...] czerwca 2004 r.), w dacie przeprowadzenia kontroli ([...] października 2008 r.) jak i obecnie jest zagospodarowana prawidłowo a jej powierzchnia wynosi [...] ha. Podniósł, że w wyniku pomiarów z kontroli, jego działka nr [...] pomniejszona została o powierzchnię [...] ha, natomiast jego bratu taką powierzchnię dodano do działki nr [...] i [...]. Zauważył również, iż wniosek

o przyznanie płatności w 2009 r. przeszedł kontrolę administracyjną w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych), który ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się przy tym z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych. Jak się okazało w wyniku tej kontroli działka nr [...] wynosi [...] ha, co jest zgodne z księgą wieczystą, wypisem z rejestru gruntów oraz stanem faktycznym sprawy. Błędy powstały więc z winy ARiMR, a nie jego jako rolnika.

W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą

w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przez sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona jak

i poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, niezbędnym jest wyeliminowanie ich z obrotu prawnego.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem niniejszej sprawy jest ustalenie skarżącemu przez organ kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) za lata 2004 - 2007. Bezspornym w niniejszej sprawie jest, że skarżący otrzymał od ARIMR płatności ONW zarówno za 2004, 2005, 2006, 2007 jak i 2008 rok. Płatność za 2004, 2005, 2006, 2007 rok przyznana została odpowiednio do powierzchni [...] ha, [...] ha, [...] i [...] ha, natomiast płatność za 2008 rok, w związku z ustalonym w wyniku kontroli zaniechaniem prowadzenia przez skarżącego działalności rolniczej na gruntach o powierzchni [...] ha, jedynie do powierzchni [...] ha. Sporne w niniejszej zaś sprawie pozostaje, czy

w związku z powyższym istnieje obowiązek zwrotu przez skarżącego płatności ONW przyznanych mu wskutek złożonych wniosków na lata 2004 - 2007.

Zasady zwrotu udzielonych płatności ONW reguluje przepis § 9 rozporządzenia ONW. Zgodnie z postanowieniami § 9 ust. 2 powołanego rozporządzenia, w przypadku zaniechania działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa

w § 2 ust. 1 pkt 1 albo w § 7 ust. 1 pkt 2 lit. a, producent rolny zwraca:

1) całość płatności ONW, za cały okres jej pobierania, jeżeli zaniechanie to nastąpiło:

a) na wszystkich działkach rolnych położonych na obszarze ONW,

b) na części działek rolnych położonych na obszarze ONW, a łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi mniej niż hektar;

2) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia ONW płatność ONW nie podlega zwrotowi, jeżeli zaniechanie działalności rolniczej, nastąpiło na skutek zaistnienia chociażby jednej z następujących okoliczności: długotrwałej niezdolności do pracy producenta rolnego, wystąpienia klęski żywiołowej, zniszczenia budynków inwentarskich w gospodarstwie rolnym producenta rolnego na skutek ognia lub innych zdarzeń losowych w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, wystąpienia choroby zakaźnej zwierząt

w gospodarstwie rolnym producenta rolnego, wywłaszczenia nieruchomości, na której są położone działki rolne objęte wnioskiem, rozwiązania przez wydzierżawiającego umowy dzierżawy gruntów rolnych, na których są położone działki rolne objęte wnioskiem, z powodu zaistnienia okoliczności, za które dzierżawca nie ponosi odpowiedzialności, oraz jeżeli producent rolny zawiadomił kierownika biura powiatowego Agencji, zgodnie z art. 39 ust. 2 rozporządzenia 817/2004/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) (Dz. Urz. UE L 153 z 30.04.2004), o zaistnieniu chociażby jednej z ww. okoliczności, na skutek której nastąpiło zaniechanie działalności rolniczej. Zwrot nienależnie lub nadmiernie pobranych środków z tytułu płatności ONW następuje w trybie i na zasadach określonych w przepisach ustawy o ARiMR (ust. 4).

Stosownie zaś do postanowień art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. U. UE. L. z 2001 r. Nr 327, str. 11, dalej jako rozporządzenie Komisji (WE) nr 2419/2001), jak i art. 73 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, mających zastosowanie w sprawach przyznawania płatności ONW za 2004-2007 r., zasadą jest, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki (ust. 1). Państwa Członkowskie mogą zdecydować, że zwrot nienależnej płatności dokonuje się przez potrącenie tej kwoty z jakiejkolwiek zaliczki lub płatności w ramach systemu pomocy, określonego w art. 1 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3508/92, dokonywanej na rzecz rolnika po dacie podjęcia decyzji

o zwrocie. Jednakże rolnik może zwrócić tę kwotę nie czekając na dokonanie potrącenia (ust. 2). Obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych

z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji

o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności (ust. 4). Obowiązek zwrotu, określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat (ust. 5).

W ocenie Sądu, organ prowadzący postępowanie uchybił obowiązkowi wszechstronnego i dokładnego ustalenia okoliczności faktycznych i prawnych, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W poddanych kontroli Sądu rozstrzygnięciach brak jest bowiem w ogóle rozważań organu w odniesieniu do "dobrej wiary" o której mowa w art. 49 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 i art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jako podstawy wyłączającej po upływie czterech lat odpowiedzialność beneficjenta.

Powyższe jest o tyle istotne, że termin pomiędzy wypłatą przez organ pierwszej płatności w dniu [...] lutego 2005 r. (za 2004 r.), a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności, które miało miejsce w dniu [...] czerwca 2010 r. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania), przekroczył okres 4 lat, o którym mowa w art. 49 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001. Podobnie jest, jeśli chodzi o płatność wypłaconą w dniu [...] maja 2006 r. (za 2005 r.), bowiem pierwsze powiadomienie beneficjenta

o nieuzasadnionym charakterze płatności, również miało miejsce dopiero w dniu [...] czerwca 2010 r. Okres zaś 4 lat, o którym mowa art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 minął już [...] maja 2010 r. Jest to uzasadnione tym bardziej, że organ zauważając już przecież w 2008 r. (kontrola która stwierdziła nieprawidłowości miała miejsce w dniu [...] października 2008 r.), że uprawniona do płatności jest mniejsza powierzchnia gruntów, z wezwaniem skarżącego do złożenia stosownych wyjaśnień zwlekał jednak aż do dnia [...] lipca 2009 r. Tym samym, niewątpliwie organ uchybił takim swoim działaniem także art. 12 Kpa, tj. zasadzie szybkości postępowania, co w realiach niniejszej sprawy ma znaczenie z uwagi na żądanie zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności powiększonej o odsetki za każdy dzień zwłoki.

Istotne w niniejszej sprawie jest również, że organ w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wydanego wskutek złożonego przez skarżącego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy odnosi się jedynie do art. 49 ust. 4 i ust. 5 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 i art. 73 ust. 4 i ust. 5 zdanie pierwsze rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, a zupełnie pomija zdanie drugie zawarte w ust. 5 ww. przepisów, z którego to wynika, że: "jednakże jeśli beneficjent działał

w dobrej wierze, okres wskazany w akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat". Stosownych rozważań, jak i oceny podnoszonych przez skarżącego okoliczności zabrakło więc w decyzjach organu. Tym samym, organ nie podjął wszelkich kroków do wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącego okoliczności, nie zebrał i nie rozpatrzył w całości materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia niniejszej sprawy, a następnie nie uzasadnił w wystarczający sposób swoich rozstrzygnięć.

W konsekwencji uznanie przez organ, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki wyłączające odpowiedzialność skarżącego należy uznać za zupełnie dowolne. W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił w przejrzysty i wyczerpujący sposób wszystkich rozbieżności na jakie powoływał się skarżący już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy,

a dotyczących ustaleń wynikających z przeprowadzonej kontroli i notatki ze spotkania z producentem rolnym w sprawie omówienia wyników kontroli zrealizowanej metodą FOTO. Kwestie bowiem dotyczące ustaleń w wyniku ponownej kontroli są przedstawione przez organ dość ogólnie i chaotycznie, brak jest w nich klarownego

i przejrzystego wyjaśnienia w jaki sposób ustalono powierzchnię uprawnioną do płatności ONW wynoszącą jedynie [...] ha. Powyższe zaś było podstawą do uznania, że skarżący jako rolnik w latach 2004-2007 zaniechał działalności rolniczej na części działek położonych na obszarze ONW. Tak więc, należy stwierdzić, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania zawartych w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes ARiMR powinien w pierwszej kolejności w jasny i wyczerpujący sposób odnieść się do zarzutów skarżącego dotyczących ustaleń i wniosków organu wynikających zarówno z przeprowadzonej

w dniu [...] października 2008 r. kontroli, jak i przeprowadzonej w jego gospodarstwie ponownej kontroli która to miała miejsce w dniu [...] stycznia 2009 r. Następnie zaś,

w celu wyjaśnienia, czy nie zaistniała przesłanka dobrej wiary zawarta w art. 49 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 ust. 5 zdanie drugie i art. 73 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 organ powinien zebrać, a następnie w wyczerpujący sposób rozpatrzeć materiał dowodowy i ustalić stan faktyczny

w sprawie stanowiący podstawę do wydania decyzji. Dopiero bowiem wówczas możliwe będzie ustalenie czy skarżący rzeczywiście zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na części działek położonych na obszarze ONW,

a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w przedmiocie ustalenia mu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu ONW czy ewentualnie braku podstaw do wydania takiej decyzji. Rozstrzygnięcie organu winno również znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w którym organ ma obowiązek wskazać wszystkie dowody występujące w sprawie, zarówno te na których się oparł, jak i te którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie winno zawierać pełną ocenę i analizę występujących w sprawie faktów, nawet gdyby te fakty nie znalazły uznania u organu rozstrzygającego sprawę, a także wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia. O zwrocie kosztów postępowania sądowego Sąd postanowił na mocy art. 200 oraz art. 209 p.p.s.a.