Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2082/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6269 Inne o symbolu podstawowym 626
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 6 ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 744
law: Ustawa z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych,  jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki
article: art. 98a ust. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Miasta [...] o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego w sprawie ze skargi Miasta [...] na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie zmiany nazwy ulicy położonej w [...] z Związku [...] na A.R. "[...]" postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 8 grudnia 2017 r. Miasto [...] wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie zmiany nazwy ulicy położonej w [...] z Związku [...] na A.R. "[...]", w której zawarło również wniosek o wstrzymanie wykonania ww. zarządzenia.

W uzasadnieniu wniosku Miasto wskazało, że wykonanie powyższego zarządzenia zastępczego spowoduje po stronie Miasta konieczność poniesienia wysokich kosztów polegających na wymianie kilkuset tablic z nazwami ulic, aktualizacji wydruku i montażu około stu planów szczegółowych funkcjonujących w podświetlanych punktach informacyjnych, aktualizacji tablic drogowskazowych, wymianie tablic informacyjnych o nowych patronach ulic. Szacunkowy koszt wykonania tych czynności wynosi około 500 tysięcy złotych. Do powyższych wydatków należy także zaliczyć wymianę map otoczenia, planów i informacji kierunkowych w pociągach i na stacjach metra, wydruk nowych tablic z rozkładem jazdy komunikacji miejskiej na przystankach oraz w samych środkach komunikacji, których koszt w chwili wniesienia skargi jest trudny do określenia. Ponadto w związku ze zmianami ulic zaistnieje konieczność zmian w różnego rodzaju dokumentach (prywatnych oraz administracyjnych) zawierających adres zamieszkania. Osoby będące przedsiębiorcami oprócz dokonania zmian w rejestrach ewidencjonujących prowadzenie działalności gospodarczej oraz w posiadanych zezwoleniach administracyjnych będą zmuszone ponieść dodatkowe koszty wymiany szyldów, przedruku ulotek reklamowych, aktualizacji stron internetowych, zgłoszenia zmian w bazach przedsiębiorców, informowania o zmianach, itp.

W ocenie Miasta za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego przemawia również fakt, że w przypadku uwzględnienia przez Sąd skargi i wyeliminowania zarządzenia zastępczego z obrotu prawnego, zarówno osoby fizyczne, osoby prawne, jak i Miasto [...] w celu przywrócenia stanu poprzedniego, będą zmuszone ponowić wszelkie dokonane wcześniej czynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi Miasta [...] jest zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. dotyczące zmiany nazwy ulicy położonej w [...] z Związku [...] na A.R. "[...]", które zostało wydane na podstawie art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki (Dz. U. poz. 744, z późn. zm.).

W odniesieniu do charakteru prawnego uchwały w sprawie nadania nazwy ulicy doktryna nie jest jednomyślna.

W ocenie Sądu zgodzić się jednak należy ze stanowiskiem prof. Małgorzaty Stahl, zgodnie z którym uchwały tego rodzaju należy uznać za akty prawa miejscowego, ponieważ tworzą nowe normy i choć dotyczą indywidualnie oznaczonej ulicy, jednak krąg ich adresatów jest nieograniczony. Zdaniem autorki za uznaniem takich uchwał za akty prawa miejscowego "przemawiają także (...) spełniane przez nazwę ulicy funkcje publicznoprawne" (zob. M. Stahl, Samorząd terytorialny w orzecznictwie sądowym. Rozbieżności i wątpliwości, ZNSA 2006, nr 6, s. 19.). Również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że uchwała w sprawie nadania (zmiany) nazwy ulicy stanowi akt prawa miejscowego (zob. wyrok z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1039/15 oraz z dnia 23 sierpnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2904/14, dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Skoro uchwała rady gminy w sprawie nadania nazwy ulicy jest aktem prawa miejscowego, to taki charakter ma również zarządzenie zastępcze wojewody wydawane na podstawie art. 6 ust. 2 i ust. 3 ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki. Istota zarządzenia zastępczego polega bowiem na tym, że zastępuje ono - w przypadku bezczynności organu gminy - stosowny akt, jaki organ ten powinien podjąć. Jest to zatem akt nadzoru nad samorządem terytorialnym, a jednocześnie powszechnie obowiązujący akt prawa miejscowego.

Zaskarżone zarządzenie zastępcze podlegało ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] i weszło w życie z dniem ogłoszenia. Zostało ono opublikowane w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] listopada 2017 r. pod poz. [...]

Wskazane okoliczności powodują, że nie jest możliwe wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia zastępczego. Art. 61 § 3 P.p.s.a. wyłącza bowiem możliwość wstrzymania wykonania przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie.

Niezależnie od powyższego należy zwrócić uwagę, że stosownie do treści art. 98 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1875, z późn. zm.), rozstrzygnięcia nadzorcze stają się prawomocne z upływem terminu do wniesienia skargi bądź z datą oddalenia lub odrzucenia skargi przez sąd. W myśl zaś art. 98a ust. 3 tej ustawy, ww. przepis stosuje się odpowiednio do zarządzeń zastępczych. Z kolei na podstawie art. 6 ust. 4 w zw. z art. 3 ust. 4 ustawy o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz pomniki, przepis art. 98 ustawy o samorządzie gminnym stosuje się odpowiednio.

W myśl utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz poglądów piśmiennictwa, wykonalność zarządzenia zastępczego należy łączyć z jego prawomocnością. Oznacza to, że zarządzenie zastępcze wojewody staje się wykonalne dopiero z chwilą uzyskania prawomocności, czyli z momentem rozpoznania przez sąd skargi wniesionej na to zarządzenie lub z momentem bezskutecznego upływu terminu do wniesienia skargi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2000 r., sygn. akt II SA 1331/2000, publ. OSP 2000/9 poz. 136 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 1999 r., sygn. akt I SA 1483/99 publ. ONSA 2000/4 poz. 174; B. Adamiak, J. Borkowski "Metodyka pracy sędziego w sprawach administracyjnych").

Tym samym skorzystanie przez stronę skarżącą z prawa wniesienia skargi do sądu administracyjnego powoduje, że zaskarżone zarządzenie zastępcze w przedmiocie zmiany nazwy ulicy nie jest prawomocne, a zatem nie podlega wykonaniu.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji postanowienia.