Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 273/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2014 nr 181 poz 48 pkt 19 (wstep), art. 4ust. 2, art. 19 ust. 1
law: Rozporzadzenie Delegowane Komisji UE Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013  w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych  mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 4, art. 80, art. 107 § 1 pkt 6, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 4, art. 30a
journal: Dz.U. 2020 poz 217
law: Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz  Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 549 art. 64 ust. 2
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej,  zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr  814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008(1)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Jolanta Strumiłło Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Górska sędzia WSA Andrzej Brzuzy (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2021r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 200 zł (dwieście złotych) na rzecz K. W., tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z "[...]" nr "[...]" Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Kierownik BP", "organ", "organ I instancji") odmówił K. W. (dalej jako: "strona", "skarżący", "wnioskodawca") przyznania:

1) płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2019 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach:

- Pakietu: 11 Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji (dalej jako: "Pakiet 11").

- Pakietu: 7 Uprawy rolnicze po okresie konwersji, (dalej jako: "Pakiet 7"),

2) kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych na rok 2019.

W uzasadnienie organ podniósł, że "[...]" 2019 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jak: "BP ARiMR") wpłynął wniosek o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2019 do działek rolnych zadeklarowanych w ramach Pakietu 11 i Pakietu 7. Kierownik BP stwierdził również, że z ustaleń poczynionych w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego wynika, że powierzchnia deklarowana, kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach ww. Pakietu 11 wynosiła "[...]" ha, zaś powierzchnia stwierdzona w jego ramach wynosi "[...]" ha. Podniósł też, że podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2019. Dla działki ewidencyjnej o numerze "[...]", na której zadeklarowano działkę rolną B2 do płatności z tytułu Rolnictwa Ekologicznego, Pakiet 11 uprawa "mieszanka wieloletnia traw z bobowatymi drobnonasiennymi", na powierzchni 7,79 ha stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) wynosi 7,78 ha. Zatem dla działki ewidencyjnej o numerze "[...]" wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,01 ha. Podczas kontroli ustalono również, że powierzchnia stwierdzona z tytułu płatności Rolnictwa Ekologicznego w ramach realizacji Pakietu 11 jest większa niż powierzchnia podjętego zobowiązania ekologicznego. Organ wskazał też, że powierzchnia stwierdzona na działce ewidencyjnej "[...]" wynosi "[...]" ha i jest większa o 0,14 ha niż powierzchnia deklarowana, podjętego zobowiązania ekologicznego na tej działce 0,63 ha. Dodał on także, że podczas wspomnianej już kontroli stwierdzono niespełnienie warunków przyznania płatności ekologicznej. Wskazał również, że w związku z niepotwierdzeniem przez Jednostkę Certyfikującą powierzchni 0,21 ha na działce E1 została ona wykluczona z płatności ekologicznej. Organ I instancji zauważył też, że w roku 2018 we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej skarżący zadeklarował m.in. nostrzyk żółty - lekarski (roślina dwuletnia) na powierzchni "[...]" ha (wariant 9.1 - uprawy zielarskie po okresie konwersji). Powyższa deklaracja została potwierdzona w dostarczonym przez stronę Planie działalności rolnośrodowiskowej (nostrzyk żółty – lekarski, roślina dwuletnia został uwzględniony w części C5 planu w latach 2018, 2019, 2020, 2021 i 2022). Uprawa została potwierdzona także przez Jednostkę Certyfikującą. Do ww. powierzchni decyzją Nr "[...]" przyznano skarżącemu płatność ekologiczną na rok 2018. Organ wskazał także, że w trakcie rozpatrywania sprawy na rok 2019 stwierdzono nieprawidłowość polegającą na zmianie rośliny uprawnej po pierwszym roku jej uprawy, zamiast ww. nostrzyka żółtego – lekarskiego (rośliny dwuletniej) zadeklarowano owies oraz mieszankę wieloletnią traw (uprawy te zostały potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą). To spowodowało, że z płatności wykluczono działkę rolną 01 o powierzchni 19,14 ha. Jednocześnie organ I instancji stwierdził, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych, zadeklarowanych, kwalifikowanych w ramach Pakietu 11 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli Jednostki Certyfikującej wynosi:

- 71,86 ha - 0,21 ha - 0,14 ha - 19,14 ha = 52,37 ha

- 71,86 ha - 52,37 ha / 52,37 ha x 100 % = 37,22%,

Organ przytoczył też następujące przepisy prawa:

- §2 ust. 1, §7, §9 ust. 1a, §9 ust. 1 i ust. 2, §16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1784, dalej jako: "rozporządzenie ekologiczne",

- art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2020 roku poz. 1324),

- art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347/549 z 20 grudnia 2013 r., dalej jako: "rozporządzenie nr 1306/2013"),

- art. 76 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096, ze zm., dalej jako: "K.p.a.").

Dodał również, że zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181/48 z 20 czerwca 2014 r., dalej jako: "rozporządzenie nr 640/2014"), w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20% powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia.

Podkreślił również, że mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy odmówiono skarżącemu kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych, poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego. Kierownik BP wskazał również, że podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza niż zadeklarowana we wniosku na rok 2019. Ustalenia powyższych nieprawidłowości dokonano w oparciu o pomiary powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO), odpowiadającej powierzchni użytkowanej rolniczo w ramach danej działki ewidencyjnej, wykonane na dostępnych w systemie informatycznym ARiMR zdjęciach obszarów zajmowanych przez działki ewidencyjne ujęte we wniosku. Dla działki ewidencyjnej o numerze "[...]", na której zadeklarowano działkę rolną H2 do płatności z tytułu Rolnictwa Ekologicznego, Pakiet 7 uprawa "owies", na powierzchni 5,23 ha stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) wynosi 5,16 ha. Zatem dla działki ewidencyjnej o numerze "[...]" wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,07 ha. Dla działki ewidencyjnej o numerze "[...]", na której zadeklarowano działkę rolną F1 do płatności z tytułu Rolnictwa Ekologicznego, Pakiet 7 uprawa "owies", na powierzchni 15,61 ha - stwierdzono, że powierzchnia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) wynosi 14,73 ha. Zatem dla działki ewidencyjnej o numerze "[...]" wykluczono na podstawie aktualnej powierzchni MKO 0,88 ha. Organ zauważył też, że w trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że powierzchnia deklarowana, kwalifikowana we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej w ramach Pakietu 7 wynosi 125,15 ha. Powierzchnia zaś stwierdzona wynosi 88,23 ha. Dodał też, że podczas kontroli administracyjnej ustalono, że powierzchnia stwierdzona z tytułu płatności Rolnictwa Ekologicznego w ramach realizacji Pakietu 7 jest większa niż powierzchnia podjętego zobowiązania:

- na działce ewidencyjnej "[...]" wynosi 5,26 ha i jest większa o 0,03 ha niż powierzchnia podjętego zobowiązania na tej działce 5,23 ha,

- na działce ewidencyjnej "[...]" wynosi 5,56 ha i jest większa o 0,26 ha niż powierzchnia podjętego zobowiązania na tej działce 5,30 ha,

- na działce ewidencyjnej "[...]" wynosi 8,94 ha i jest większa o 0,43 ha niż powierzchnia podjętego zobowiązania na tej działce 8,51 ha.

Kierownik BP wskazał jednocześnie, że w roku 2018 we wniosku o przyznanie płatności ekologicznej skarżący zadeklarował m.in. nostrzyk żółty – lekarski (roślina dwuletnia) na powierzchni 43,53 ha (Wartiant 9.1 - uprawy zielarskie po okresie konwersji). Powyższa deklaracja została potwierdzona w dostarczonym przez stronę Planie działalności rolnośrodowiskowej (nostrzyk żółty – lekarski, roślina dwuletnia został uwzględniony w części C5 planu w latach 2018, 2019, 2020, 2021 i 2022) oraz uprawa została potwierdzona przez Jednostkę Certyfikującą i do ww. powierzchni decyzją "[...]" przyznano płatność ekologiczną. Organ wskazał też, że w trakcie rozpatrywania sprawy za rok 2019 stwierdzono nieprawidłowość polegającą na zmianie rośliny uprawnej po pierwszym roku jej uprawy, zamiast ww. nostrzyka żółtego – lekarskiego (roślina dwuletnia) zadeklarowano owies oraz mieszankę wieloletnią traw (uprawy te zostały potwierdzone przez Jednostkę Certyfikującą). W związku z powyższym z płatności wykluczono działki rolne: H2, HH3, HH4, K2, L2, L3, L4, L5, 02 o łącznej powierzchni 36,92 ha. Organ podkreślił również, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych kwalifikowanych w ramach Pakietu 7 a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli Jednostki Certyfikującej wynosi: 125,15 ha - 88,23 ha / 88,23 ha x 100 % = 41,85%. Zgodnie z art. 19 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014, w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku jest większa niż powierzchnia stwierdzona, a różnica ta przekracza 20 % powierzchni stwierdzonej nie przyznaje się żadnej pomocy czy wsparcia. Mając na uwadze powyżej przytoczone przepisy odmówiono przyznanie płatności ekologicznej w ramach Pakietu 7. Przy ustalaniu tej powierzchni, zgodnie z art. 24, art. 27, art. 37 ust. 1 i ust. 2 akapit pierwszy, art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r., ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 227 z 31 lipca 2014 r., str. 69), pozyskano dane z Jednostek Certyfikujących. W trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, że nie są spełnione warunki przyznania płatności ekologicznej. Organ stwierdził także, że mając na uwadze przywołane powyżej przepisy odmówiono przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego.

Skarżący pismem z 28 sierpnia 2020 r. odwołał się od decyzji Kierownika BP w sprawie odmowy przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2019, wnosząc jednocześnie o wypłatę płatności, zgodnie ze złożonym wnioskiem. W uzasadnieniu podniósł równocześnie, że w roku 2019 złożył wniosek o przyznanie płatności obszarowych oraz płatności ekologicznych, w których na działkach o oznaczeniu w 2018 r.: H2, HH3, HH4, K2, L3, L4, L5 i O2 zadeklarował uprawę inną niż nostrzyk żółty (lekarski). Dodał również, że w roku 2018 w jego gospodarstwie wystąpiła klęska suszy. Dotknęła ona większość upraw, w tym uprawę nostrzyka żółtego (lekarskiego). Podniósł też, że w związku z wystąpieniem klęski nastąpiło oszacowanie strat w uprawach przez uprawnioną komisję wojewody. Wystąpił też, z uwagi na poniesione straty z wnioskiem oraz stosownym protokołem strat do BP ARiMR o odszkodowanie. W nawiązaniu do odwołania skarżący złożył do Dyrektora OR pismo uzupełniające z 15 grudnia 2020 r. Podniósł w nim, że po analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji, rozstrzygnięcie organu I instancji nastąpiło w wyniku błędnej analizy materiałów złożonych wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy, w wyniku klęski suszy w roku 2018. W dostarczonym do BP ARiMR protokole o stwierdzeniu strat w uprawach wyrządzonych przez ww. suszę wystąpiła niejasność, której wyjaśnieniem powinna zająć się komisja szacująca te straty. Dodał także, że podstawą do sporządzenia protokołu ze strat w uprawach było między innymi dostarczenie przez rolnika kopii złożonego w 2018 r. wniosku o dopłaty obszarowe i ekologiczne. Na tej podstawie komisja odbywała wizytację terenową i wpisywała wielkość powierzchni i rodzaj upraw na jakich wystąpiła szkoda. Wskazał również, że zgodnie z zapisami w Załączniku nr 1 do wniosku o przyznanie pomocy klęskowej za 2018 r. zostały podane uprawy, na których wystąpiły straty o wielkości powyżej 70 %. Były to następujące uprawy: owies – 67,19 ha i nostrzyk żółty (lekarski) – 43,54 ha. W załączniku nr 2 do ww. wniosku wpisano wystąpienie strat w wysokości od 30 do 70 % w uprawie traw na gruntach ornych na powierzchni 90,61 ha. Zauważył też, że w załączonym do niniejszego wniosku protokole komisji szacującej straty, będących wynikiem wspomnianej suszy, w Załączniku nr 1 (Straty w produkcji roślinnej) wskazano następujące uprawy: owies – 67,19 ha, trawy w uprawie polowej na zielonkę – 90,61 ha, uprawy nasienne motylkowych drobnonasiennych – 43,54 ha. Jak widać z powyższego nostrzyk żółty (lekarski) został zakwalifikowany jako uprawa nasienna motylkowych drobnonasiennych. Podkreślił też, że na tej podstawie Biuro Powiatowe ARiMR wydało decyzję o przyznaniu pomocy z tytułu wystąpienia klęski suszy. Decyzja ta nie zawierała zmniejszeń z tytułu rozbieżności pomiędzy rodzajem uprawy zadeklarowanym we wniosku o dopłaty bezpośrednie i ekologiczne za 2018 r. a zapisami w protokole. Skarżący zwrócił ponadto uwagę na kalkulację strat przy uprawie nostrzyka żółtego (lekarskiego) i traw na gruntach ornych. W jego ocenie rodzaj upraw został wpisany poprawnie w odrębnej pozycji niż trawy na gruntach ornych. Wskazał dodatkowo, że komisja szacowała plantację nasienną. Zwrócił też uwagą, że w klasyfikacji roślin przyjęto zamienne używanie nazw roślin bobowatych lub roślin motylkowych drobnonasiennych, bądź grubonasiennych, w zależności od uprawy. Natomiast to, że w 2018 r. w ARiMR - nostrzyk żółty (lekarski) był klasyfikowany jako grupa upraw objętych płatnością, jako uprawa ziołowa nie ma nic wspólnego z systematyką roślin i w/w nazewnictwem.

Decyzją z "[...]" nr "[...]" Dyrektor OR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnienie organ ten podniósł, że w jego cenie argumenty podniesione przez stronę w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie, zaś dokonane przez Kierownika BP ustalenia stanu faktycznego i zastosowanie przepisów prawnych, należy uznać za prawidłowe. Stwierdził też, że z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, zawartej w art. 15 K.p.a.. wynika obowiązek dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji. Do istoty zasady dwuinstancyjności postępowania należy nakaz dwukrotnego rozpatrywania sprawy rozumiany jako konieczność dwukrotnego rozważenia materiału dowodowego, najpierw przez organ 1 instancji, a następnie przez organ odwoławczy. Zasadą jest zatem, skoncentrowanie postępowania dowodowego w ramach postępowania I instancyjnego. Wskazał także, że zgodnie z art. 138 §1 pkt 1 K.p.a., organ odwoławczy wydaje decyzję, w której utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję. Stwierdził również, że "[...]" 2019 r. do BP ARiMR za pośrednictwem aplikacji eWniosekPlus, wpłynął wniosek skarżącego na rok 2019, na podstawie którego ubiegał się on, m.in. o przyznanie płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) do łącznej powierzchni 191.48 ha, w tym przyznanie kosztów transakcyjnych. W przedmiotowym wniosku, w części VIII "Oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" przy deklaracji działki rolnej H4 (położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]") wystąpił błąd aplikacji przypisując do niej w rubryce Nr pakietu wariantu/opcji tzw. "null". Następnie, "[...]" 2019 r. strona złożyła zmianę do wniosku. Organ odwoławczy dodał też, że kolejną zmianę do wniosku skarżący złożył "[...]" 2020 r., poprawiając błąd, dotyczące działki rolnej "[...]", przypisując do niej Pakiet 7. Wskazał jednocześnie, że po przeprowadzaniu kontroli administracyjnej oraz uwzględniając zmianę w zakresie przypisania do działki rolnej H4 nr pakietu/wariantu organ I instancji "[...]" wydał decyzję o odmowie przyznania płatności ekologicznej na rok 2019. Dyrektor OR w pierwszej kolejności wskazał, że warunki do przyznania ww. płatności zostały określone w przepisach rozporządzenia ekologicznego oraz aktach prawa unijnego. Zgodnie z treścią §2 ust. 1 ww. rozporządzenia, płatność ekologiczną przyznaje się rolnikowi (...), jeżeli m.in.:

1) realizuje 5-letnie zobowiązanie ekologiczne, o którym mowa w art. 29 ust. 2 rozporządzenia nr 1305/2013. w ramach określonego pakiem albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem ekologicznym",

2) spełnia warunki przyznania płatności ekologicznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Ponadto, według §4 ust. 1 pkt 7 i 11 tego aktu, określa się następujące pakiety i ich warianty: Pakiet 7. Uprawy rolnicze po okresie konwersji. Pakiet 11. Uprawy paszowe na gruntach ornych po okresie konwersji. W myśl zaś §6 ust. 1, zobowiązanie ekologiczne obejmuje użytki rolne:

zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności ekologicznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu;

spełniające warunki przyznania płatności ekologicznej;

objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014. sir. 48. z późn. zm.), również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014. Przywołał on również treść §9 ust. 1a rozporządzenia ekologicznego, zgodnie z którym, płatność ekologiczna z tytułu realizacji zobowiązania ekologicznego w ramach pakietów wymienionych w 4 ust. 1 pkt 1-3 i 7-9 oraz w ramach wariantów pakietów wymienionych w §4 ust. 1 pkt 4 i 10 jest przyznawana, jeżeli ponadto rolnik wytworzył produkty rolnictwa ekologicznego w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z 25 czerwca 2009 r. o rolnictwie ekologicznym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1054, ze zm.), a w przypadku uprawy roślin dwuletnich wymienionych w załączniku nr 4 do rozporządzenia, jeżeli rolnik wytworzył te produkty w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej.

Wyjaśnił też, iż powierzchnie działek rolnych zostały ustalone w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013. Zgodnie z §12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego, płatność ekologiczna przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym jest mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 uzupełniającego rozporządzenie nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20 czerwca 2014 r., str. 48), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Przy ustalaniu tej powierzchni, według art. 24, art. 27, art. 37 ust. 1 i ust. 2 akapit pierwszy, art. 38 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z 17 lipca 2014 r. ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE. L. 2014.227.69), uwzględniono dane z Jednostki Certyfikującej. Wskazał jednocześnie, że w myśl art. 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego. Według zaś art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu. W tym miejscu organ odwoławczy zaznaczył, że ze względu na fakt, iż skarżący nie zgadza się z przedmiotową decyzją jedynie w zakresie nieotrzymania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) do Pakietu 11, organ II instancji odstąpił od wyjaśniania zasad i przytaczania przepisów w zakresie przyznania płatności do pozostałych wariantów, jednocześnie podtrzymując rozstrzygnięcie Kierownika BP w zakresie przyznania płatności do tych wariantów. W celu zweryfikowania poprawności wniosku strony organ I instancji przeprowadził kontrolę administracyjną rzeczonego dokumentu oraz dołączonych do niego załączników graficznych, po czym ustalił stronie powierzchnię kwalifikowaną do przyznania płatności za rok 2019. Przenosząc powyższe regulacje prawne na grunt niniejszej sprawy, ustalenie powierzchni uprawnionej oraz wyliczenie płatności do Pakietu 11 przedstawia się następująco. Powierzchnia stwierdzona na działce ewidencyjnej nr "[...]" wykracza ponad powierzchnię zobowiązania podjętego na tej działce o 0.14 ha. Wobec powyższego ustalono, że w przypadku działki rolnej o oznaczeniu NI (położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" w obrębie "[...]". gmina "[...]", powiat "[...]", województwo "[...]") z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni 0.77 ha wykluczono 0.14 ha. Uwzględniono powierzchnię zobowiązania podjętego na działce, na której jest położona działka rolna N 1. która wynosi 0.63ha. Organ odwoławczy stwierdził dodatkowo, że w przypadku działki rolnej Ol (położonej na działce ewidencyjnej nr "[...]" w obrębie "[...]", gmina "[...]", powiat "[...]", województwo "[...]") wykluczono całą jej powierzchnię (19.14 ha), ze względu na niewytworzenie produktu ekologicznego z rośliny dwuletniej, tj. zadeklarowanej w 2018 r. uprawy nostrzyka żółtego (lekarskiego). Organ odwoławczy wskazał też, że podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza (52.37 ha) niż zadeklarowana (71.86 ha) we Wniosku na rok 2019. Wyliczenie procentowej różnicy między powierzchnią działek deklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną:

- 71,86 ha - 52,37 ha = 19,49 ha (powierzchnia deklarowana, kwalifikująca się do uzyskania płatności - powierzchnia stwierdzona w oparciu o kontrolę administracyjną = stwierdzona różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej),

- 19,49 ha * 100% / 52,37 ha = 37,22% (stwierdzona różnica powierzchni pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną podczas kontroli administracyjnej * 100% / powierzchnia stwierdzona w oparciu o kontrolę administracyjną = procentowa różnica między powierzchnią działek deklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej). Organ ten wskazał jednocześnie, że wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działki rolnej a powierzchnią stwierdzoną w toku prowadzonego postępowania wynosi 37,22 %. Różnica między powierzchnią deklarowaną (kwalifikowaną) a powierzchnią stwierdzoną wynosi 19,49 ha. Mając na uwadze powyższe, stronie odmówiono przyznania płatności ekologicznej w ramach Pakietu 11 oraz w myśl §16 ust. 1 rozporządzenia ekologicznego przyznania kwoty przeznaczonej na refundację kosztów transakcyjnych, poniesionych z tytułu kontroli gospodarstwa ekologicznego. Organ II instancji, odnosząc się do zarzutów wyrażonych w piśmie odwoławczym z 28 lutego 2020 r. wskazał, iż istotnie producent poniósł dużą stratę w uprawie nostrzyka żółtego (lekarskiego) w wyniku występującej w 2018 r. suszy, niezależnie od przyjętego w Protokole z oszacowania szkód spowodowanych przez suszę nazewnictwa. Jednakże, mając na uwadze powyżej zacytowane przepisy prawa oraz przytoczone wyjaśnienia, wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie skarżącego nie ma zastosowania art. 15 rozporządzenia nr 640/2014, który stanowi o wyjątkach od stosowania kar administracyjnych. Zgodnie z treścią ww. przepisu prawa wspólnotowego kar administracyjnych przewidzianych w niniejszym rozdziale nie stosuje się w odniesieniu do części wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność, co do których beneficjent poinformował właściwy organ na piśmie, że wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest nieprawidłowy lub stał się niepoprawny od czasu jego złożenia, chyba że właściwy organ powiadomił wcześniej beneficjenta o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu lub o jakichkolwiek niezgodnościach we wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność. Podane przez beneficjenta informacje, o których mowa w ust. 1 powodują dostosowanie wniosku o przyznanie pomocy lub wniosku o płatność do faktycznej sytuacji. Jak wynika z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, będącej w dyspozycji organu odwoławczego, producent o powyższym nie informował w trakcie postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy wskazał też, że strona w odwołaniu powołuje się również na wystąpienie siły wyższej w związku z poniesieniem szkody w wyniku wystąpienia zjawiska suszy w gospodarstwie rolnym producenta. Zagadnienie dotyczące siły wyższej uregulowane zostało w art. 4 rozporządzenia nr 640/2014, który stanowi, iż w odniesieniu do płatności bezpośrednich, gdy beneficjent nie jest wstanie spełnić kryteriów kwalifikowalności lub innych obowiązków w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, zachowuje on prawo do pomocy w odniesieniu do obszaru lub zwierząt, które były kwalifikowalne w chwili wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. W odniesieniu zaś do środków rozwoju obszarów wiejskich przewidzianych w art. 28, art. 29, art. 33 i art. 34 rozporządzenia nr 1305/2013, jeżeli beneficjent nie jest wstanie wykonać zobowiązania w wyniku siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności, daną płatność wycofuje się proporcjonalnie za lata, w których występowała siła wyższa lub nadzwyczajne okoliczności. Wycofanie dotyczy wyłącznie tych części zobowiązania, dla których nie wystąpiły dodatkowe koszty lub utracone dochody przed wystąpieniem siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się wycofania w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności i innych obowiązków i nie nakłada się kary administracyjnej. W odniesieniu do innych środków rozwoju obszarów wiejskich państwa członkowskie nie wymagają częściowego lub całkowitego zwrotu wsparcia w przypadku działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności. W przypadku zobowiązań lub płatności wieloletnich, nie wymaga się zwrotu wsparcia otrzymanego w poprzednich latach, a zobowiązania łub płatności są kontynuowane w kolejnych lalach, zgodnie z ich pierwotnym okresem trwania. Jeżeli niezgodność wynikająca z takiej siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności dotyczy zasady wzajemnej zgodności, nie stosuje się odpowiedniej kary administracyjnej, o której mowa w art. 91 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013. Przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Zauważył też, że treść ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż strona wiedząc o wystąpieniu siły wyższej w swoim gospodarstwie rolnym, nie poinformowała właściwego organu w terminie 15 dni roboczych od jej wystąpieniu. Należy podkreślić, iż organ nie może uznać wystąpienia siły wyższej z urzędu. Organ odwoławczy wskazał też, że strona zatwierdzając wniosek w aplikacji eWniosekPlus potwierdziła prawidłowość zawartych w nim danych oraz oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem. Zauważył także, iż producent już w poprzednich lalach ubiegał się o przyznanie płatności, więc musiał być zorientowany w przepisach regulujących przyznawanie lej pomocy finansowej oraz ich zmianach m.in. dotyczących wytworzenia produktu ekologicznego. Organ II instancji zaznaczył również, iż to strona zadeklarowała większe powierzchnie niż kwalifikujące się do objęcia danymi płatnościami, jednocześnie nie dopełniając warunku, jakim było wytworzenie produktu ekologicznego w drugim roku uprawy rośliny dwuletniej. Podkreślił również, że jak słusznie wskazano w wyroku NSA z 8 lipca 2009 r. (II GSK 1115/08). odpowiedzialność za treść merytoryczną wniosku ponosi producent rolny, m.in. także za skutki zgłoszenia danych niezgodnych z rzeczywistym stanem rzeczy. Uzasadnieniem takiego stanowiska jest wykonywanie przez producenta rolnego swojej działalności zawodowo i na własny rachunek, a każdy podmiot zawodowo wykonujący swoją działalność powinien podnosić poziom swojej wiedzy i kwalifikacji zawodowych. Dotycz to także producentów rolnych. W związku z powyższym to strona ponosi odpowiedzialność za zadeklarowanie we wniosku działek lub ich części, które nie kwalifikują się do płatności. Dyrektor OR podkreślił też, że konsekwencją uznania, że stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, jest stwierdzenie prawidłowości zastosowania przez organ I instancji obowiązujących przepisów prawa materialnego. Artykuł 19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014 jasno określa skutki zadeklarowania większych powierzchni upraw do płatności ekologicznej niż rzeczywiście kwalifikujące się. W sprawie została spełniona przesłanka, wskazana w tym przepisie - odmowa przyznania płatności. Podkreślił też, że zarówno organy obu instancji rozpoznając wnioski o przyznanie płatności obowiązane są działać w zgodzie z wyrażoną w art. 6 K.p.a. zasadą praworządności, tj. na podstawie, i w zgodzie z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. ARiMR, jako organ administracji działa na podstawie ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1505z, ze zm.), wykonuje zadania z niej wynikające, a jednoznaczne brzmienie przepisów prawnych regulujących kwestie przyznania płatności dla producentów rolnych (na podstawie, których organy ARiMR przyznają przedmiotowe płatności) zostały uregulowane w przepisach prawa krajowego i wspólnotowego. Dyrektor OR podkreśla również, że ARiMR nie jest organem ustawodawczym, lecz wyłącznie stosującym przepisy prawa. Podsumował również, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest konsekwencją stwierdzenia, że decyzja ta jest prawidłowa. Mówiąc inaczej, utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ocena organu II instancji jest, co do istoty sprawy taka sama, jak rozstrzygnięcie organu I instancji. Dyrektor OR nie uwzględnia odwołania skarżącego, wobec czego podtrzymuje zaskarżoną decyzję w przedmiocie jej rozstrzygnięcia i zastosowanych przepisów prawnych.

Strona 5 lutego 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na decyzję Dyrektora OR utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji o odmowie przyznania płatności ekologicznej (PROW 2014-2020) na rok 2019, zarzucając im błędne ustalenie stanu faktycznego oraz brak uwzględnienia argumentacji strony. Wnosząc jednocześnie o uchylenie decyzji organów obu instancji i wydanie przez Kierownika BP nowej decyzji, uwzględniającej przyznanie płatności ekologicznej za 2019 roku oraz zwrot kosztów postępowania, według norm przepisanych. W uzasadnieniu strona podniosła również, że zaskarżonym decyzjom zarzuca brak uwzględnienia, przy rozpatrzeniu wniosku o przyznanie ww. płatności faktu wystąpienia siły wyższej (klęski suszy w gospodarstwie skarżącego w 2018). Tym bardziej, że informacja o tym fakcie została dostarczona do ARiMR poprzez złożenie w Biurze Powiatowym w 2018 r. wniosku o odszkodowanie w uprawach rolniczych (wraz z oryginałem protokołu z oszacowania strat w gospodarstwie, sporządzonym przez komisję powołaną przez Wojewodę Warmińsko-Mazurskiego). Skarżący zauważył też, że w przedmiotowym protokole nostrzyk żółty (lekarski) został zakwalifikowany jako uprawa nasienna motylkowych drobnonasiennych. Na tej podstawie Kierownik BP wydał decyzję o przyznaniu skarżącemu pomocy, z tytułu wystąpienia klęski suszy w jego gospodarstwie. W załączniku nr 1 do wniosku o przyznanie pomocy klęskowej za 2018 rok zostały podane uprawy na których wystąpiły straty o wielkości powyżej 70 %. Były to następujące uprawy: owies – 67,19 ha, nostrzyk żółty (lekarski) 43,54 ha. Dodał też, że dostarczony do ARiMR protokół jest informacją, że dalsza uprawa nostrzyka żółtego (lekarskiego), w której straty wyniosły 70 % nie jest racjonalna, zarówno od strony ekonomicznej jak i agrotechnicznej. W związku z powyższym, w 2019 roku nastąpiła zmiana sposobu użytkowania przedmiotowej działki, gdyż w roku tym niemożliwym stało się uzyskanie plonu z nostrzyka żółtego (lekarskiego). Skarżący wskazał także, że zgodnie z art. 77 §1 K.p.a. organ ma obowiązek w wyczerpujący sposób zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Kierowanie się tą zasadą oznacza wymóg wykazania, że wydane orzeczenie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu. Strona zauważyła też, że nie zostały uwzględnione przez organy obu instancji informacje zarówno posiadane na podstawie w/w protokołu strat jak i tzw. powszechnie znane. Zgodnie z sentencją skarżonych decyzji odmowa płatności nastąpiła z powodu braku poinformowania przeze mnie ARiMR o wystąpieniu klęski suszy w terminie do 10 dni po ustaniu jej występowania. Jak dodał skarżący, zgodnie z art. 77 §4 K.p.a., fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu to takie, o których organ dowiedział się wykonując swoje obowiązki, bądź sprawując swoją funkcję, w ramach przyznanych mu kompetencji. Podkreślił też, że proceduralne znaczenie faktów znanych organowi z urzędu polega na tym, że organ i strona nie muszą dowodzić istnienia tych faktów. W protokole z oszacowania strat została zawarta podstawa prawna dotycząca powołania Komisji Wojewody ds. szacowania szkód w wyniku wystąpienia klęski suszy, tj. siły wyższej na obszarze, m.in., gminy "[...]" i "[...]". Skarżący zauważył też, iż z informacją uzyskanej z Krajowej Rady Izb Rolniczych, w nawiązania do stanowiska Ministerstwa Rolnictwa - straty spowodowane przez suszę można szacować wyłącznie wówczas, gdy na danym terenie, w danej uprawie, zgodnie z Klimatycznym Bilansem Wodnym wystąpiła susza. Komisje szacujące szkody, powstałe w wyniku niekorzystnych zjawisk atmosferycznych w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej są powoływane i działają na podstawie ustawy z 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz rozporządzenia ekologicznego. Natomiast zgodnie z §5 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2018 r., poz. 1483, dalej jako: "rozporządzenie ARiMR"), komisja jest zobowiązana do oszacowania szkód, w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji, rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane susze, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (ustawa z 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich - Dz. U. z 2017 r. poz. 2047, ze zm., dalej jako: "ustawa o ubezpieczeniach"). Ponadto, zgodnie z przepisami §33 rozporządzenia ARiMR, o pomoc w formie dotacji mogą ubiegać się producenci rolni, w których gospodarstwach rolnych szkody spowodowane wystąpieniem w 2018 r. suszy lub powodzi w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniach, powstałe na powierzchni uprawy objęły co najmniej 30 % danej uprawy. Podniósł też, że suszę, stosownie do przepisów o ubezpieczeniach, oznaczają szkody spowodowane wystąpieniem, w dowolnym sześciodekadowym okresie od 21 marca do 30 września, spadku klimatycznego bilansu wodnego poniżej wartości określonej dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb. Na mocy przepisów ww. ustawy, upraw rolnych i zwierząt gospodarskich minister właściwy do spraw rolnictwa został zobowiązany do ogłaszania w drodze obwieszczenia w okresie od 1 czerwca do 20 października, w terminie do 10 dni po zakończeniu sześciodekadowego okresu, wskaźników klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych gatunków roślin uprawnych i gleb, z podziałem na województwa, na podstawie danych przekazanych przez Instytut Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa – Państwowego Instytutu Badawczego. Skarżący dodał również, że komisje powołane przez wojewodów na podstawie ww. przepisów o ARiMR mogą szacować straty spowodowane przez susze wyłącznie wówczas, gdy na danym terenie, w danej uprawie zgodnie z Klimatycznym Bilansem Wodnym wystąpiła susza. Wskazał też, że Instytut ten ogłasza występowanie suszy rolniczej, gdy obliczone wartości klimatycznego bilansu wodnego (KBW) dla gminy są niższe od wartości krytycznych KBW określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 22 marca 2017 r. w sprawie wartości klimatycznego bilansu wodnego dla poszczególnych grup i gatunków roślin uprawnych i gleb (Dz.U. z 2017 r. poz. 732). Dla wszystkich monitorowanych 14 grup i gatunków roślin opracowywane są, co dekadę mapy i tabele, przedstawiające zasięg suszy rolniczej. Dodała również, że monitoring suszy rolniczej w Polsce prowadzony jest, dla następujących grup i gatunków roślin: zbóż ozimych, zbóż jarych, kukurydzy na ziarno, kukurydzy na kiszonkę, rzepaku i. rzepiku, ziemniaka, buraka cukrowego, chmielu, tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek oraz roślin strączkowych. Według wspomnianego już, który prowadzi monitoring suszy, na 2478 gmin w Polsce aż 2329, tj. w 93,99 % z nich jest zagrożonych suszą rolniczą w uprawach zbóż jarych. W odniesieniu do zbóż ozimych dotyczy to 91,36 % gmin, krzewów owocowych - 90,4 %, w uprawach truskawek - 90,11 %. W innych uprawach procentowy udział gmin zagrożonych suszą rolniczą wynosi odpowiednio: dla roślin bobowatych 76,27 %, dla warzyw gruntowych 64,16 %, drzew owocowych 62,87 %, tytoniu 60,37 %, dla upraw rzepaku i rzepiku 50,52 %. Skarżący przywołał również dane ze strony internetowej, Instytutu w Puławach odpowiedzialnego w Polsce za monitoring m.in. suszy – http//www.susza.iung.pulawy.pl/wykazy/2018,2802053/. Przywołał również opublikowane dane w 2018 r., będące podstawą do powołania Komisji przez Wojewodę "[...]" (k. 7-10 akt sądowych). Skarżący dodał też, że w gospodarstwie realizuje on 5-cio letni program ekologiczny. Zgodnie z jego wymogami, w przypadku roślin 2 letnich nostrzyk żółty (lekarski), skarżący zobowiązany jest do wytworzenia produktów ekologicznych tj. nasion. Zauważył również, że ze względu na wystąpienie w gospodarstwie suszy, która zniszczyła, m.in. całkowicie uprawę nostrzyka żółtego (lekarskiego) strona podjęła decyzję o zmianie rodzaju uprawy. Grunty zaś nadal pozostały gruntami ekologicznymi - bez stosowania niedozwolonego nawożenia i stosowania pestycydów. Pomimo bardzo skomplikowanych wymogów związanych z tym pakietem, skarżący zdecydował się na dalszą kontynuację wieloletniego zobowiązania ekologicznego, aby nie narazić się na konieczność zwrotu dotacji z tytułu przerwania realizacji programu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadne.

Zgodnie z art. 1 §2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sąd kontroluje zaskarżone akty pod względem ich zgodności z prawem, przy czym nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, lecz granicami danej sprawy - art. 134 §1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm., dalej jako: "P.p.s.a."). Sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, biorąc pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, nawet jeżeli nie zostały podniesione w skardze. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje w szczególności w przypadku, gdy narusza on przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.).

Sprawy zostały rozpoznane w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.

Na wstępie należy wyjaśnić powody rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842, ze zm., dalej jako: "ustawa COVID-19"), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Wojewódzkie Sądy Administracyjne (dalej jako: "WSA") oraz Naczelny Sąd Administracyjny (dalej jako: "NSA") przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Według art. 15zzs4 ust. 3 niniejszej ustawy, Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W ocenie Sądu płaszczyzna i istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy organ odwoławczy, a wcześniej Kierownik BP, miał prawo przy tak ustalonym stanie faktycznym i w oparciu o §19 ust. 1 i §4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 do odmowy przyznania skarżącemu płatności ekologicznej (PROW. 2014-2020) na rok 2019.

Przystępując do rozstrzygnięcia tak zarysowanej kwestii, w pierwszej kolejności na uwagę Sądu zwróciły uchybienia proceduralne organu odwoławczego, rozpoznającego przedmiotową sprawę, które skutkowałoby tym, że ustalenie stanu faktycznego sprawy, przyporządkowanie do niego właściwych przepisów prawa oraz

uzasadnienie dokonanego rozstrzygnięcia, tak w zakresie faktycznym, jak i prawnym - musiałby przejąć na siebie sąd administracyjny. Tymczasem, zasadą tego postępowania jest to, że Sąd nie ma kognicji do merytorycznego rozpatrywania sprawy administracyjnej i formułowania uzasadnienia rozstrzygnięcia. Jego rolą jest kontrola prawidłowości działań organu, na podstawie kryterium legalności. Zgodnie z treścią art. 107 §1 pkt 6 i §3 K.p.a. decyzja musi zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne, na które składają się w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji przyporządkowanej do ustalonego stanu faktycznego, z przytoczeniem treści przepisów prawa.

Zgodnie z §4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności.

Według §19 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli w odniesieniu do danej grupy upraw, o której mowa w art. 17 ust. 1, obszar zgłoszony do celów jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego przekracza obszar zatwierdzony zgodnie z art. 18, pomoc oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru zatwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru zatwierdzonego, w odniesieniu do danej grupy upraw nie przyznaje się żadnej pomocy obszarowej ani wsparcia obszarowego.

W myśl art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej.

Stosownie do punktu 19 (wstęp) rozporządzenia nr 640/2014, kary administracyjne należy ustanowić z uwzględnieniem ich odstraszającego charakteru i zasady proporcjonalności oraz szczególnych problemów związanych z przypadkami działania siły wyższej, jak również nadzwyczajnymi okolicznościami. Kary administracyjne powinny być stopniowane w zależności od wagi niezgodności, włącznie z całkowitym wykluczeniem na określony czas z jednego lub więcej systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego. Powinny one uwzględniać szczególny charakter różnych systemów pomocy lub środków pomocy w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań i innych obowiązków oraz możliwość, że beneficjent nie zgłosi wszystkich swoich obszarów, aby sztucznie stworzyć warunek zwalniający go z obowiązków dotyczących zazieleniania. Kary administracyjne na podstawie niniejszego rozporządzenia należy uważać za wystarczająco odstraszające, aby zniechęcić do umyślnej niezgodności.

Jak stwierdza art. 77 §4 K.p.a., fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu.

Przepis art. 54 §2 P.p.s.a. stwierdza, że organ, o którym mowa w §1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Należy zauważyć na wstępie, że pomoc mająca na celu wsparcie rozwoju obszarów wiejskich została uregulowana zarówno w przepisach unijnych, jak i krajowych. W zakresie nieokreślonym w przepisach unijnych lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej, zastosowanie ma ustawa z 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2020 r. poz. 217, ze zm., dalej jako: "ustawa wspierająca") oraz wydane na jej podstawie rozporządzenia (w tym rozporządzenie ekologiczne).

Analiza akt administracyjnych sprawy (dalej jako: "akta sprawy") wykazała, że organ nie dokonał żadnych ustaleń, w zakresie wskazywanej przez stronę siły wyższej (suszy), która miała miejsce w jego gospodarstwie w roku 2018 i w jego ocenie miała istotny wpływ na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Na uwagę zasługuje też to, że organy obu instancji zostały o tym fakcie poinformowane w odwołaniu z 28 sierpnia 2020 r. (k. 12/1 akt administracyjnych) od decyzji I instancyjnej. Odwołanie to zostało również doprecyzowane i poszerzone o nową argumentację w piśmie skarżącego z 15 grudnia 2020 r. (k. 19/2 akt administracyjnych). Pomimo tego, oraz przyjętego przez organ I instancji stanowiska odnośnie tej kwestii (k. 14/1 akt administracyjnych, który stwierdził: "Argumenty dotyczące siły wyższej i uznania klęski suszy nie mogą być uwzględnione, ponieważ z załączonego do wniosku o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane suszą protokołu wynika, że klęska suszy dotknęła uprawę owsa oraz traw. Komisja szacująca straty nie uwzględniła i nie potwierdziła w protokole strat w uprawie nostrzyka." – organ odwoławczy pozostawił to bez stosownego wyjaśnienia. Przywołał jedynie w uzasadnieniu dokonanego rozstrzygnięcia treść §4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, z którego wynika, że przypadki siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności zgłasza się na piśmie właściwemu organowi wraz z odpowiednimi dowodami wymaganymi przez właściwy organ, w ciągu piętnastu dni roboczych od dnia, w którym beneficjent lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności. Podsumował to równocześnie lakonicznym stwierdzeniem, że: "Treść ww. przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż strona wiedząc o wystąpieniu siły wyższej w swoim gospodarstwie rolnym, nie poinformowała właściwego organu w terminie 15 dni roboczych od jej wystąpieniu. Należy podkreślić, iż organ nie może uznać wystąpienia siły wyższej z urzędu.". To, zdaniem Sądu wyraźnie pokazuje, że w kwestii, mogącej mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy organ II instancji pozostał praktycznie bierny, pozostawiając ją poza sferą swojego zainteresowania. Nie zażądał ona nawet akt sprawy, która dotyczyła udzielenia skarżącemu (jako producentowi rolnemu) przez właściwy organ ARiMR pomocy finansowej, w którego gospodarstwie powstały szkody w uprawach, spowodowane wystąpieniem w 2018 r. klęski suszy. Tym bardziej, że przyjęte przez organ I instancji stanowisko w tej kwestii (k. 14/1 akt administracyjnych) stoi w wyraźnej kontrze z argumentacją przywołaną przez skarżącego w piśmie uzupełniającym do złożonego odwołania (k. 19/2 akt administracyjnych). Takie postępowanie organu powoduje to, że nie jest realizowana zasada przekonywania (art. 11 K.p.a.), w szczególności gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane, a tak w tej sprawie się nie stało. Jak bowiem zauważył WSA w Gdańsku w wyroku z 15 czerwca 2021 r., sygn. akt I SA/Gd 411/21, z czym Sąd się w pełni zgadza - z decyzji musi wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W tym miejscu należy też podnieść, że pomimo ujęcia w spisie załączników dla wskazanej w nim sprawy o nr: "[...]" (k. 14/4 akt administracyjnych), w pozycji 1 i 2 istotnych dokumentów z punktu widzenia rozpatrywanej kwestii (wniosku o przyznanie pomocy wraz kopią protokołu z oszacowania strat, decyzji o przyznaniu pomocy), Sąd w aktach sprawy nie znalazł. Zgodnie zaś z art. 54 §2 P.p.s.a., organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Nie ma również w uzasadnieniu dokonanego rozstrzygnięcia odniesienia się do wpływu suszy z roku 2018 (o której skarżący wspomina w odwołaniu i jego uzupełniniu) na uprawę spornego nostrzyka żółtego (lekarskiego). Nie uszło uwadze Sąd także to, że Dyrektor OR zupełnie pominął w kontekście przedmiotowej kwestii oraz w nawiązaniu do §4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014 - art. 77 §4 K.p.a., który stwierdza, że fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. O tyle ma to znaczenie, że żaden akt prawny, nie wyłącza w całości stosowania tego przepisu w tego typu sprawach. Jedynie w art. 30a. ustawy wspierającej ustawodawca stwierdził, że w postępowaniu w sprawie o przyznanie pomocy w ramach poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. a, w zakresie rocznej premii, o której mowa w art. 22 ust. 1 rozporządzenia nr 1305/2013, oraz działań, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 10-12, do informacji dotyczącej maksymalnego kwalifikowalnego obszaru, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, udostępnionej rolnikowi, przepisu art. 77 §4 K.p.a. zdanie drugie nie stosuje się. Zwrócić należy także uwagę na art. 4, wskazanego wyżej aktu normatywnego, który mówi, że - z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Nie jest więc jasne, dlaczego organ odwoławczy tego przepisu nie uwzględnił. Pomimo, że powinien go rozpatrywać łącznie z §4 ust. 2 ww. rozporządzenia nr 640/2014. O tyle jest to istotne, że organy obu instancji dysponowały już wcześniej wiedzą, że u skarżącego wystąpiła w roku 2018 klęska suszy. Były też w posiadaniu akt sprawy, która dotyczyła udzielenia mu pomocy finansowej z tego tytułu. W tym miejscu, na uwagę zasługuje wyrok WSA w Szczecinie z 5 lutego 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 1310/14, w którym Sąd ten stwierdza: "Stosownie do art. 77 §4 k.p.a. fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Wystarczy zakomunikować je stronie. Fakty znane organowi z urzędu to takie, o których organ dowiedział się wykonując swoje obowiązki, czy też sprawując swoją funkcję w ramach swoich kompetencji przyznanych przez przepisy prawa. Proceduralne znaczenie faktów znanych organowi z urzędu polega na tym, że organ administracji publicznej jak i strona nie są obowiązane dowodzić istnienia tych faktów. Wskazać przy tym należy, że ustawodawca nie unormował kwestii co do sposobu i formy zakomunikowania stronie faktów znanych organowi z urzędu, co świadczy, że każda forma jest dozwolona i powinna nastąpić przed rozstrzygnięciem sprawy.", (por. wyrok NSA z 8 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 626/07). Jak zauważyli też E. Pawłowska oraz T. Szewc, w artykule "Zarządzanie wiedzą w organizacjach samorządowych" (Admin. 2014/2/5-19): "W wydawaniu decyzji wiedza występuje [...] jako przesłanka notoryjności powszechnej i urzędowej. Pierwsza z nich obejmuje fakty znane każdemu przeciętnemu mieszkańcowi miejscowości, w której znajduje się siedziba organu. Druga natomiast to fakty znane organowi z urzędu (np. z innych prowadzonych spraw). Ich rola jest taka, że zwalniają strony postępowania z konieczności udowadniania, iż fakty nią objęte miały miejsce. Źródłem wiedzy są tu osobiste obserwacje urzędników, doniesienia prasowe, jak również akta wcześniej prowadzonych spraw.". Czy też R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wyd. 5, Warszawa 2017: (...) fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Transponując na grunt procedury administracyjnej ustalenia przyjęte w literaturze procesu cywilnego, można uznać, że faktami powszechnie znanymi (faktami notoryjnymi) są okoliczności, zdarzenia, czynności lub stany, które powinny być znane każdemu rozsądnemu i mającemu doświadczenie życiowe mieszkańcowi miejscowości, w której znajduje się siedziba organu administracji publicznej. Za powszechnie znane uważa się np. wydarzenia historyczne, polityczne, zjawiska przyrodnicze, procesy ekonomiczne lub zdarzenia normalnie i zwyczajnie zachodzące w określonym miejscu i czasie (...).".

Sąd zwrócił również uwagę na to, że organ odwoławczy w swojej decyzji, powołuje się na wniosek skarżącego z "[...]" 2019 r. o przyznanie płatności ekologicznej na rok 2019 oraz dwa wnioski korygujące z "[...]" 2019 r. i "[...]" 2019 r. (k. 21/1 s. 2 akt administracyjnych), których w aktach sprawy nie ma. Co wykazała ich analiza dokonana przez Sąd. Choć w spisie, dotyczącym sprawy, której nadano nr: "[...]" (k. 14/4 akt administracyjnych), w pozycji 7, 9 i 10 widnieją one, jako załączniki. Zwraca uwagę również to, że przedmiotowy wniosek wraz z jego uzupełnieniami, w kontekście niniejszej sprawy jest wielokrotnie przywoływany w zaskarżonej decyzji, co świadczy o jego wadze dla dokonanego rozstrzygnięcia, np.:

- "W celu zweryfikowania poprawności Wniosku strony organ I instancji przeprowadził kontrolę administracyjną rzeczonego dokumentu oraz dołączonych do niego załączników graficznych, po czym ustalił stronie powierzchnię kwalifikowaną do przyznania płatności", (k. 21/2 s. 4 akt administracyjnych),

- "Ponadto należy wskazać, iż strona zatwierdzając wniosek w aplikacji eWniosekPlus potwierdziła prawidłowość zawartych w nim danych oraz oświadczyła, że znane są jej zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem. Zauważyć także należy, iż producent już w poprzednich lalach ubiegał się o przyznanie płatności, więc musiał być zorientowany w przepisach regulujących przyznawanie lej pomocy finansowej oraz ich zmianach m.in. dotyczących wytworzenia produktu ekologicznego.".

To wyraźnie pokazuje, że jest to istotny dokument, na podstawie, którego organy obu instancji dokonały wielu ważnych dla sprawy ustaleń, np. ustalenia powierzchni kwalifikowanej do przyznania płatności skarżącemu.

Ta sama sytuacja dotyczy kwestii ustalenia powierzchni działek rolnych skarżącego, która została dokonana, jak wskazuje organ odwoławczy w oparciu o system informacji geograficznej (k. 21/2 akt administracyjnych). Decyzja zaś organu I instancji mówi o systemie informatycznym ARiMR (k. 11/1 s. 2 z 7 akt administracyjnych) oraz danych pozyskiwanych w tym zakresie, czy też w zakresie zadeklarowanych przez skarżącego upraw od Jednostek Certyfikujących (k. 11/1 s. 2 z 7, k. 11/3 s 3 z 7 akt administracyjnych). W aktach sprawy Sąd nie doszukał się żadnego dokumentu (np. potwierdzonej kopii wydruku), który potwierdzałby ustalony w taki sposób stan faktyczny. O tyle jest to istotne, że §12 ust. 3 rozporządzenia ekologicznego stwierdza, że przy ustalaniu wysokości płatności ekologicznej uwzględnia się powierzchnię działek rolnych, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa odpowiednio w art. 5 ust. 2 lit. b rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Nie uszło uwadze Sądu również to, że w aktach sprawy znajduje się pięć wykazów dokumentów dla różnych spraw, o następujących numerach:

- sprawa nr "[...]" (brak nr karty, znajduje się przed k. 3/1 akt administracyjnych), gdzie wskazano 3 dokumenty, pod pozycją 1, 2 i 3. Z akt sprawy zaś wynika, że są tam 4 dokumenty (w tym nieuwzględniony w spisie dokument - k. 3/5 akt administracyjnych),

- sprawa nr "[...]" (k. 12/4 akt administracyjnych), gdzie wskazano 39 dokumentów, pod pozycją 1-27 i 1-12. Z akt sprawy wynika, że większości dokumentów, wyszczególnionych w wykazie nie ma,

- sprawa nr "[...]" (brak nr karty, znajduje się przed k. 19/1 akt administracyjnych), gdzie wskazano 19 dokumentów, pod pozycją 1-19. Z akt sprawy wynika, że większości dokumentów, wyszczególnionych w wykazie nie ma (np. z pozycji: 1, 5, 6, 7, 8, 9),

- sprawa nr "[...]" (k. 14/4 akt administracyjnych), gdzie wskazano 20 dokumentów, pod pozycją 1-20. Z akt sprawy wynika, że wielu dokumentów, wyszczególnionych w wykazie nie ma (np. z pozycji 1, 2, 7, 8, 9, 10),

- sprawa nr "[...]" (brak nr karty, znajduje się przed k. 22/1 akt administracyjnych), gdzie wskazano 22 dokumentów, pod pozycją 1-22. Z akt sprawy wynika, że większości dokumentów, wyszczególnionych w wykazie nie ma (np. z pozycji 1, 2, 3, 4, 5, 7, 9, 11, 12).

Ta sytuacja pokazuje, że w aktach sprawy przekazanych Sądowi występuje chaos. Dokumenty są przemieszane pomiędzy różnym sprawami. Zgodnie zaś z przytoczonym już wcześniej art. 54 §2 P.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Organ odwoławczy nie wyjaśnił również w uzasadnieniu dokonanego rozstrzygnięcia, celu przekazania ww. aktach pozostałych spraw, nie związanych ze sprawą główną, będącą przedmiotem skargi.

Tym samym, w ocenie Sądu organ dopuścił się naruszenia art. 107 §3 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. i art. 11 K.p.a. Niewątpliwie też doszło do naruszenia art. 77 §1 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. Organ odwoławczy naruszył również swoim postępowaniem art. 8 K.p.a. Należy zgodzić się także ze skarżącym, że doszło do naruszenia art. 77 §4 K.p.a. To przełożyło się też na naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym przypadku §19 ust. 1 i §4 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014. Organ swoim zachowaniem naruszył również art. 54 §2 P.p.s.a.

Mając to wszystko na uwadze, twierdzenie organu odwoławczego, że stan faktyczny został ustalony prawidłowo a organy obu instancji działały zgodnie z dyspozycją art. 6 K.p.a. należy uznać, zdaniem Sądu za nieuprawniony. Tym bardziej, że w aktach sprawy nie ma wielu kluczowych dla niej dokumentów. Tym samym utrudniona, a wręcz niemożliwa jest weryfikacja na ich podstawie ustaleń dokonanych przez ww. organy.

Należy zwrócić także uwagę na to, o czym organy obu instancji zapomniały, że środki wypłacane rolnikom mają charakter pomocowy i wspomagający. Wskazują o tym, chociażby tytuły dwóch aktów normatywnych, które mają zastosowanie w przedmiotowej sprawie: ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 oraz wydanym na jej podstawie (art. 45 ust. 1 pkt 1 i ust. 2) - rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Rolnictwo ekologiczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020. W tym kontekście oraz w kontekście klęski suszy, która miała miejsce w gospodarstwie skarżącego w 2018 r., należy zwrócić też uwagę na kluczowe w sprawie rozporządzenia o nr 1306/2013 i nr 640/2014, gdzie ustawodawca unijny wskazał, m.in., że nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku gdy niezgodność jest wynikiem działania siły wyższej (art. 64 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/13). Stosownie zaś do punktu 19 (wstęp) rozporządzenia nr 640/2014, kary administracyjne należy ustanowić z uwzględnieniem ich odstraszającego charakteru i zasady proporcjonalności oraz szczególnych problemów związanych z przypadkami działania siły wyższej, jak również nadzwyczajnymi okolicznościami. Kary administracyjne powinny być stopniowane w zależności od wagi niezgodności, włącznie z całkowitym wykluczeniem na określony czas z jednego lub więcej systemów pomocy obszarowej lub środków wsparcia obszarowego. Powinny one uwzględniać szczególny charakter różnych systemów pomocy lub środków pomocy w odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności, zobowiązań i innych obowiązków oraz możliwość, że beneficjent nie zgłosi wszystkich swoich obszarów, aby sztucznie stworzyć warunek zwalniający go z obowiązków dotyczących zazieleniania. Kary administracyjne na podstawie niniejszego rozporządzenia należy uważać za wystarczająco odstraszające, aby zniechęcić do umyślnej niezgodności. To wyraźnie pokazuje, że w przypadku negatywnych rozstrzygnięć dla rolników organy powinny być bardzo skrupulatne i prowadzić tak postępowanie, aby uniknąć wszelkich niejasności w sprawie. Uwzględniając przy tym szczególne problemy, związane, np. z przypadkami działania siły wyższej, jak również nadzwyczajnymi okolicznościami, które mogą mieć w danej sprawie miejsce i mogą mieć wpływ na końcowe jej rozstrzygnięcie.

Z tych względów Sąd ocenił kontrolowaną decyzję za wadliwą, wydaną przedwcześnie, z naruszeniem przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego wymienionych wcześniej, których naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Organ winien też uwzględnić ocenę prawną i pozostałe wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu (art. 153 P.p.s.a.).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. w zw. z art. 205 §1 P.p.s.a.