Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 891/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-10-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 100 poz 1086
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtynowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska, Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski, Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Agnieszka Rupińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 października 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółki komandytowej z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 maja 2013 r., sygn. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 5 617 (pięć tysięcy sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie przepisów art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.), art. 2 ust. 1, art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 613 ze zm.), art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) oraz § 1 pkt 1a i pkt 2b uchwały Rady Miejskiej Nr XXXVIII/382/10 z dnia 16 listopada 2011 r. (Dz. Urz. Woj. Pom. Nr 177, poz. 4205) po rozpatrzeniu odwołania "A" Spółka komandytowa (dalej jako Spółka lub skarżąca), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia 20 września 2012 r. określającą stronie skarżącej wysokość należnego podatku od nieruchomości za 2012 r. w łącznej kwocie 184.306 zł.

Podstawą rozstrzygnięcia był następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 12 kwietnia 2012 r. organ I instancji, po analizie deklaracji podatkowej w podatku od nieruchomości, wezwał podatnika do jej korekty, ustalając, że budynki będące własnością Spółki usadowione na działce [...] mają charakter niemieszkalny, co potwierdziła decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 czerwca 2012 r., udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku hotelowego nr 1 z garażem podziemnym. Wobec odmowy korekty deklaracji organ I instancji postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. wszczął wobec Spółki postępowanie podatkowe. Po przeprowadzonym postępowaniu decyzją z dnia 20 września 2012 r. określił skarżącej wysokość należnego podatku od nieruchomości za 2011 r. w łącznej kwocie 184.306 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania od powyższego rozstrzygnięcia decyzją z dnia 15 maja 2013 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza, że budynek wzniesiony przez skarżącą na działce gruntu nr [...] położonej w K. spełnia przypisaną jej w ewidencji gruntów i budynków (do czasu zmiany zapisów ewidencji w dniu 30 stycznia 2012 r.) funkcję mieszkalną.

Na powyższe wskazuje:

- informacja o zmianie zapisów ewidencji gruntów i budynków z 12 kwietnia 2010 r. nr [...], z której wynika, iż dokonano podziału działki nr ew. [...] na działkę nr [...] o powierzchni 21 m2 i działkę nr [...] o powierzchni 7.506 m2 oznaczone symbolem Bi – inne tereny zabudowane. Działka nr [...] jest zabudowana ośmioma budynkami niemieszkalnymi o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...], budynkiem nr [...] o funkcji transportu i łączności i budynkiem mieszkalnym o nr [...],

- informacja o zmianie zapisów ewidencji gruntów i budynków z 8 czerwca 2011 r. nr [...] dotycząca modyfikacji budynków, której podstawą był operat pomiarowy [...]. Po zmianie wpisano, że działka nr ew. [...] o powierzchni 7.506 m2 oznaczona symbolem Bi – inne tereny zabudowane jest zabudowana dwoma budynkami mieszkalnymi o numerach [...] i [...],

- informacja o zmianie zapisów ewidencji gruntów i budynków z 30 stycznia 2012 r. nr [...] dotycząca modyfikacji budynków, której podstawą był operat pomiarowy [...]. Działka nr ew. [...] o powierzchni 7.506 m2 oznaczona symbolem Bi – inne tereny zabudowane jest zabudowana dwoma budynkami niemieszkalnymi o numerach [...] i [...],

- decyzja o pozwoleniu na użytkowanie z 25 czerwca 2010 r. budynku apartamentowo-hotelowego nr 1 z garażem podziemnym o powierzchni użytkowej 4.322,80 m2,

- zaświadczenie z 1 lutego 2012 r. potwierdzające funkcję terenu działki nr [...], wynikającą z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obrębu K. dla części północnej miasta (uchwała nr XXVII/203/2009 z 28 kwietnia 2009 r.) – teren zabudowy usługowej – turystyki, wypoczynku i rehabilitacji z dopuszczalną lokalizacją jednego mieszkania powyżej parteru o powierzchni do 120 m2.

Kolejno organ odwoławczy wskazał, że zmiana funkcji budynku hotelowo-apartamentowego na budynek mieszkalny w okresie od 8 czerwca 2011 r. do 30 stycznia 2012 r., ujawniona w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę była niewątpliwie wynikiem pomyłki pracowników organu prowadzącego przedmiotową ewidencję.

W tych okolicznościach SKO uznało, że powyższe dowody potwierdzają niemieszkalny charakter budynku wzniesionego na działce nr ew. [...] w K.. Budynek także w spornym okresie był w posiadaniu przedsiębiorcy co skutkuje uznaniem go za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej i zastosowanie stawki podatku przewidzianej dla tego rodzaju nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła naruszenie przepisu:

- art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 5 ust. 1 pkt 2b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz § 1 pkt 2b uchwały Rady Miejskiej w K. Nr VIII/75/11 z 16 listopada 2011 r., poprzez błędną ich wykładnię, w szczególności poprzez błędne uznanie, iż budynek położony w K. na działce nr [...] jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą,

- art. 5 ust. 1 pkt 2e ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz §1 pkt 2e tiret pierwszy uchwały Rady Miejskiej w K. Nr VIII/75/11 z 16 listopada 2011 r., poprzez ich błędne nie zastosowanie, w szczególności poprzez błędne uznanie, iż budynek położony w K. na działce nr [...] nie jest budynkiem rekreacyjnym,

- art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez dokonanie klasyfikacji nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości na podstawie innych kryteriów i dokumentów niż ewidencja gruntów i budynków,

- art. 233 § 3 w zw. z art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, poprzez błędne, niepełne wskazanie w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia, wobec nie wskazania nieruchomości, której dotyczy zobowiązanie podatkowe określone zaskarżoną decyzją oraz poprzez błędne pominięcie przez organ II instancji, iż ww. brak nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu skargi Spółka przytaczając treść przepisu art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podniosła, że klasyfikacja nieruchomości na potrzeby ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości, ustalana jest wyłącznie na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków a żadne inne dokumenty nie są właściwe dla dokonania tej klasyfikacji. Z ewidencji natomiast wynika, że sporna nieruchomość do 30 stycznia 2012 r. posiadała funkcję mieszkalną. Zatem niedopuszczalne było przyjęcie innej niż mieszkalna funkcji budynków za cały 2012 rok.

Spółka wskazała również, że definicja budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą w świetle przepisu art. 1a ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wyłącza z opodatkowania również budynki niemieszkalne będące w posiadaniu przedsiębiorcy, o ile nie są one i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności co potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II FSK 1880/11, w którym Sąd stwierdził, że sam fakt, iż przedsiębiorca jest właścicielem budynku nie wystarcza do uznania, iż budynek jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe, jako że Spółka nie zajmuje spornego budynku i nie wykorzystuje go na jakiekolwiek cele związane z prowadzoną działalnością nie jest zasadne zaliczenie nieruchomości do kategorii budynków związanych z prowadzeniem działalności.

Z ostrożności procesowej skarżąca podniosła także, że organy podatkowe w niniejszej sprawie powinny zastosować do przedmiotowej nieruchomości stawkę podatku przewidzianą dla budynków rekreacyjnych, gdyż z decyzji o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku oraz z uwagi na przeznaczenie tego terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, budynek wzniesiony na działce nr [...] jest budynkiem zakwaterowania turystycznego.

Końcowo skarżąca zarzuciła organowi I instancji naruszenie przepisu art. 210 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej z uwagi na nie oznaczenie w sentencji decyzji pełnego rozstrzygnięcia poprzez nie oznaczenie nieruchomości będącej przedmiotem decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270), - dalej jako "P.p.s.a.", stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej wskazane zasady, stwierdził, że narusza ona przepisy postępowania w sposób powodujący konieczność wyeliminowania jej z porządku prawnego.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy będący własnością skarżącej budynek położony w K. na działce nr [...] i w okresie od 8 czerwca 2011 r. do 30 stycznia 2012 r. wykazany w ewidencji gruntów i budynków jako budynek mieszkalny winien być opodatkowany stawką podatku od nieruchomości właściwą dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 613 ze zm., zwanej dalej "u.p.o.l"), opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zgodnie art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2000, nr 100, poz. 1086, zwanej dalej "p.g.k."), podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na mocy art. 20 ust.1, ust.2, ust.3 p.g.k. podatki te ustalane są w oparciu o dane z ewidencji gruntów i budynków co do powierzchni gruntów, ich położenia, granic, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, budynków ich położenia, przeznaczenia, funkcji, a także w oparciu o dane co do właściciela gruntów. Ewidencja ta prowadzona jest przez właściwego starostę na podstawie Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454 dalej Rozporządzenie).

Sąd przypomina o utrwalonych w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądach w przedmiocie znaczenia ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatku od nieruchomości. W tym znaczeniu unormowania art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 1, 2 i 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w zw. z przepisem art. 21 p.g.k. nie pozostawiają wątpliwości, iż przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości, dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z wyżej opisywanej ewidencji. W wyroku z dnia 11 lipca 2012 r. (sygn. II FSK 2632/10) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji. Przy wymiarze podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są więc dane znajdujące się ewidencji gruntów i budynków, a organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń w tej mierze. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane zawarte w ewidencji gruntów (por. też np. wyroki NSA: z 5 listopada 2009 r., II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., II FSK 372/07, publ. w: Lex nr 490966; z dnia 12 marca 2009 r., II FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07). Również w wyroku z dnia 20 czerwca 2012 r., NSA podkreślał, że ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 21 ust. 1 p.g.k., nie może stanowić przedmiotu merytorycznej oceny sądów administracyjnych w sprawie podatkowej, w której do sądu pierwszej instancji nie zostały, bo nie mogły zostać zaskarżone, odrębne od podatkowych akty lub czynności z zakresu prowadzenia wymienionej ewidencji (wyrok NSA, sygn. akt II FSK 2511/10). Na istotę i znaczenie unormowań art. 21 ust. 1 p.g.k. dla wymiaru podatku od nieruchomości przy opodatkowaniu budynków wskazywał także Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów z dnia 27 lutego 2012 r., wyjaśniając, że "przepisem znajdującym się poza regulacją ustawy podatkowej, a mającym istotne znaczenie dla wymiaru podatku od nieruchomości jest ponadto art. 21 p.g.k. Zgodnie z tym przepisem, podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczenia nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej i gospodarki nieruchomościami stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W związku z tym opodatkowanie budynku lub jego części stawką podatku przewidzianą dla budynków mieszkalnych jest możliwe, jeżeli w ewidencji gruntów i budynków budynek określony został jako mieszkalny". (zob. uchwała składu 7 sędziów z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II FPS 4/11).

Sąd zauważa, że dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków mogą być oczywiście zakwestionowane, a wynikające z nich domniemanie zgodności z rzeczywistym stanem faktycznym może być obalone na mocy art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej. Jednakże weryfikacja tych danych nie może być przeprowadzona przez organy podatkowe, gdyż nie posiadają one takich kompetencji( por. wyrok WSA z dnia 2 grudnia 2004r.sygn. akt III SA/Wa 257/04). Organy właściwe do prowadzenia ewidencji i sposób korygowania danych w nich zawartych zostały określone w ustawie prawo geodezyjne i kartograficzne. Tylko w tym odrębnym postępowaniu przed organem właściwym w sprawach ewidencji gruntów i budynków, można podważyć dotychczasową ewidencję. Wynik takiego postępowania skutkujący zmianą ewidencji pozwoli organowi podatkowemu na zmianę opodatkowania lub wyłączenie z opodatkowania dotychczasowego przedmiotu opodatkowania. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków wiążą, w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy obowiązujące w niej zapisy.

W związku z powyższym w ocenie Sądu organy podatkowe nie były uprawnione do uznania, z pominięciem danych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków, że sporna nieruchomość związana była z prowadzoną przez skarżącą działalnością gospodarczą co skutkować musiało uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do wskazanego w decyzji wyroku NSA z dnia 11 lipca 2012 r., sygn. II FSK 2632/10, podkreślić należy, że orzeczenie to zapadło na gruncie odmiennego stanu faktycznego sprawy (skarżąca przedłożyła projekt klasyfikacji rolnej - operat techniczny pomiarowo-klasyfikacyjny oraz decyzję Prezydenta Miasta o zatwierdzeniu zmiany klasyfikacji ww. gruntów, a organ ewidencyjny nie uwzględnił zmian pomiarów i klasyfikacji nieruchomości mimo dysponowania ww. projektem klasyfikacji, co przesądziło o nieprawidłowościach w zaklasyfikowaniu nieruchomości). Niemniej jednak w ww. wyroku Sąd stwierdził, że organy podatkowe są zobowiązane do weryfikacji danych z ewidencji gruntów w przypadku gdy podatnik wykaże w postępowaniu podatkowym w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, że wbrew wskazanym w stosownej procedurze administracyjnej przesłankom do zmiany klasyfikacji w ewidencji, tak aby była ona zgodna ze stanem rzeczywistym, organy ewidencyjne nie dokonały właściwej zmiany, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Ponadto zwrócić należy uwagę, że na zaistniałą w trakcie istotnego w niniejszej sprawie roku podatkowego zmianę klasyfikacji przedmiotowej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków (zapis wskazujący na mieszkalną funkcję budynku funkcjonował w ewidencji w okresie od 8 czerwca 2011 r. do 30 stycznia 2012 r.), która pociąga za sobą konieczność jej uwzględnienia w zakresie podstawy prawnej i faktycznej określanego zakresu opodatkowania. Stosownie bowiem do art. 6 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie.

W tym miejscu Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że w podstawie prawnej i uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy błędnie wskazał numer uchwały Rady Miejskiej – Nr XXXVIII/382/10, gdy w rzeczywistości orzekał na podstawie przepisów uchwały Rady Miejskiej nr VIII/75/11.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zastosować się do wskazań wynikających z powyższych rozważań, kierując się jednocześnie dokonaną przez Sąd oceną prawną.

Odnośnie zarzutu braku oznaczenia w sentencji decyzji organu I instancji nieruchomości będącej przedmiotem zobowiązania podatkowego należy stwierdzić, że samo to naruszenie nie skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Z uzasadnienia decyzji jednoznacznie wynika, jaka nieruchomość jest przedmiotem opodatkowania. Z treści odwołania i skargi wynika również wprost, że skarżąca nie miała żadnych wątpliwości jakiej nieruchomości dotyczy decyzja, mogła więc zweryfikować rozstrzygnięcie organu I instancji w oparciu o dane z ewidencji, co też uczyniła.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. określono, że uchylona wyrokiem decyzja nie podlega wykonaniu w całości. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 tej ustawy.