Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 3488/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Zawody prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 31ust. 1, 1a i 3, art. 31(2), art. 24 ust. 1, art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b i ust. 4.
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu od wpisu na listę radców prawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2013 r. Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 104 i art. 107 § 1 i 3 kpa w zw. z art. 312 w zw. z 5 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 10, poz. 65 ze zm.) sprzeciwił się wpisowi M. W. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych we W. dokonanemu uchwałą Nr [...] z dnia [...] września 2013 r., Okręgowej Izby Radców Prawnych we W.

W uzasadnieniu decyzji Minister wyjaśnił, iż M. W. w dniu [...] lipca 2013 r. złożyła w Okręgowej Izbie Radców Prawnych we W. wniosek o wpis na listę radców prawnych na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych. Uchwałą z dnia [...] września 2013 r., Okręgowa Izba Radców Prawnych wpisała w/w na listę radców prawnych tej Izby.

Minister podniósł, że podstawą złożenia sprzeciwu może być niespełnienie przez kandydata kryteriów wymienionych w art. 24 ust. 1 i art. 25 ustawy o radcach prawnych. Okręgowa Izba Radców Prawnych we W. jako podstawę wpisu zainteresowanej wskazała treść art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b w zw. z art. 24 ustawy o radcach prawnych. Z brzmienia art. 25 ust. 1 pkt. 5 lit. b tej ustawy wynika, że wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę adwokatów, łącznie przez okres co najmniej 3 lat wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

Dokonując oceny sytuacji prawnej wnioskującej Minister stwierdził, że z dokumentów złożonych wraz z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych wynika, że w dniu 16 maja 1997 r. ukończyła ona wyższe studia magisterskie na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego we Wrocławiu , uzyskując tytuł magistra prawa, a następnie dnia [...] września 2003 r. uzyskała stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie prawa na Uniwersytecie Wrocławskim we Wrocławiu .

W celu potwierdzenia wymaganej praktyki w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis zainteresowana przedstawiła umowę zlecenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. oraz zaświadczenie wystawione przez radcę prawnego A. W. z dnia 15 lipca 2013 r. z Kancelarii Radców Prawnych z siedzibą w O. z którego wynika, iż wykonywała na podstawie umowy cywilnoprawnej na rzecz Kancelarii Radców Prawnych w O., czynności wymagające wiedzy prawniczej bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego w wymiarze 30 godzin tygodniowo.

Minister, wskazując na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w wyroku z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt K 3/10. stwierdził, że 5 - letni okres, w którym M.W. winna wykazać się określoną ustawową praktyką zawodową biegnie od dnia 15 lipca 2008 r. Do okresu wymienionego w art. 25 ust.1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych można zaliczyć praktykę zawodową nabytą w Kancelarii Radcy Prawnego A. W.z siedzibą w O.w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do 15 lipca 2013 r. w wymiarze 30 godzin tygodniowo (0,75 etatu) - zgodnie z zaświadczeniem z Kancelarii Radców Prawnych z siedzibą w O. Zatem okres praktyki wynosi tylko 2 lata 5 miesięcy i 19 dni do dnia złożenia wniosku o wpis.

W konkluzji Minister stwierdził, iż pomimo spełnienia pozostałych przesłanek wymaganych od kandydata na radców prawnych, praktyka zawodowa M.W., nie może być oceniona jako wystarczająca dla uznania, iż spełnia ona przesłanki określone w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych, albowiem nie posiada minimum 3 letniego okresu praktyki, a zatem brak jest podstaw do wpisu jej na listę radców prawnych.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, M.W. zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Podniosła zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego w szczególności art. 25, ust. 1 pkt 5 lit. b w związku z art. 24 oraz art. 24 ust 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła m.in., że zakres czynności i obowiązków związanych ze świadczeniem przez nią pomocy prawnej określa §1 umowy zlecenia z dnia 1 kwietnia 2010 r. Zgodnie z § 4 przedmiotowej umowy świadczenie usług będących jej przedmiotem odbywało się cotygodniowo w dniach od poniedziałku do piątku, w godzinach wg potrzeb zleceniodawcy, w wymiarze ogółem 30 godz. tygodniowo.

Stwierdziła, że z brzmienia art. 25 ust. 1 pkt. 5 lit b ustawy o radcach prawnych wynika, że wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych.

Podkreśliła nieadekwatność doboru regulacji prawnej w przedmiotowej sprawie, albowiem przepisem, w oparciu o który winna być dokonywana analiza stanu faktycznego jest przepis art. 25 ust 1 pkt 5 lit. b. natomiast powołany przez Ministra Sprawiedliwości przepis i jego wykładnia dokonana przez Trybunał Konstytucyjny dotyczy odmiennej grupy osób. Dodała, że Trybunał Konstytucyjny nie powtórzył w odniesieniu do osób o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 u.r.p., (a zatem grupy, do której się zalicza), iż 3 - letni okres odpowiada 3 - letniemu zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy (tzn. przy ośmiogodzinnym czasie pracy na dobę i przeciętnie czterdziestogodzinnym w przeciętnie pięciotygodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym). Podkreślił jednak, że aplikujący do zawodu radcy prawnego doktor nauk prawnych musi legitymować się trzyletnim doświadczeniem prawniczym. Zdaniem skarżącej takowe doświadczenie prawnicze posiada, bowiem odbywała praktykę w kancelarii od dnia 1 kwietnia 2010 do chwili obecnej. W ocenie skarżącej z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego wynika, że nie można wszystkich podmiotów potencjalnie aplikujących o wpis na listę radców prawnych traktować jednakowo, gdyż ich sytuacja prawna i faktyczna przed złożeniem wniosku nie wykazuje wyłącznie cech wspólnych.

Skarżąca zauważyła, że Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do grupy osób, do których się zalicza zastosował inny wyznacznik legitymowania się trzyletnim doświadczeniem prawniczym, stwierdzając, że "doktorzy nauk prawnych, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 u.r.p., aby spełnić określone przez Trybunał Konstytucyjny warunki dopuszczalności przepływu osób między zawodami prawniczymi, muszą legitymować się praktycznym doświadczeniem prawniczym sprofilowanym tak, aby odpowiadało ono umiejętnościom praktycznym nabytym podczas aplikacji". W ocenie Trybunału "wymóg trzyletniego okresu wykonywania wymagających wiedzy prawniczej czynności związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego, odpowiadający czasowi trwania aplikacji radcowskiej, zapewnia możliwość zdobycia praktycznego doświadczenia prawniczego równego aplikacji". Zgodnie z art. 32 ust 2 ustawy o radcach prawnych aplikacja radcowska rozpoczyna się 1 stycznia każdego roku i trwa trzy lata. Podobną regulację zawierają przepisy prawa korporacyjnego. Zgodnie z Regulaminem odbywania aplikacji radcowskiej (Uchwała Nr 110/VIII/2012 Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych z dnia 17 maja 2012 r.) czas trwania aplikacji trwa 3 lata a szczegółowy plan zajęć aplikantów zgodnie z programem aplikacji i godzinowym wymiarem zajęć określa Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. Specyfika zajęć podczas aplikacji, przede wszystkim zaś praktyka zdobyta w czasie jej trwania nie jest zatem jednoznaczna z pracą w pełnym wymiarze czasu pracy.

Skarżąca podniosła, że dołączyła dokumenty, z których wynika okres i intensywność wykonywania czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej. Okres wykonywania tych czynności wynosił 3 lata zaś ich intensywność - 30 godzin tygodniowo.

Skarżąca wskazała także na stanowisko Ministra Sprawiedliwości w innej sprawie podanej do publicznej wiadomości i zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądowym, w której Minister w odmienny sposób odniósł się do kwestii "wymiaru czasu pracy" wykonywanej na podstawie umów cywilnoprawnych. Podkreśliła, że czynności wykonywane przez nią w ramach wykonywanej praktyki to także czynności poza siedzibą kancelarii (np. dostarczenie dokumentów, spotkanie z klientem) lub świadczone drogą e- mailową z nośników, z których korzystała poza siedzibą kancelarii.

Jednym z dokumentów, które złożyła wraz z wnioskiem o wpis na listę radców prawnych było zaświadczenie radcy prawnego A. W. z Kancelarii Radców Prawnych W.H. B., w której odbyła praktykę. Radca prawny uznał, że odbywając praktykę we wskazanym wymiarze zdobyła odpowiednie przygotowanie do wykonywania zawodu radcy prawnego i legitymuje się praktycznym doświadczeniem prawniczym. Połączenie go ze sferą nauki daje rękojmię należytego i samodzielnego wykonywania zawodu zaufania publicznego.

Skarżąca podkreśliła, że od 1 października 2003 r. wykonuje pracę w charakterze pracownika naukowo - dydaktycznego na stanowisku adiunkta. Zgodnie z ustawą - Prawo o szkolnictwie wyższym z dnia 27 lipca 2005 r. czas pracy określony jest zakresem obowiązków dydaktycznych, naukowych i organizacyjnych w szczególności zaś rocznym wymiarem zajęć dydaktycznych wynoszącym od 120 do 240 godzin dydaktycznych. Tak ukształtowany czas pracy pozwolił na wykonywanie obowiązków polegających na wykonywaniu czynności związanych ze świadczeniem pomocy prawnej, zgodnie ze specyfiką umowy zlecenia, uwzględniając w tym elastyczność czasu pracy jak i charakter umowy wyznaczony koniecznością starannego wykonania zleconych czynności. Podjęcie pracy w ramach praktyki w pełnym wymiarze czasu pracy uniemożliwiłoby de facio wykonywanie pracy zawodowej. Ideą - jak się wydaje skarżącej - przepisów art. 25, ust. 1 pkt 5 lit. b w związku z art. 24 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych nie jest wykluczanie się nawzajem czynności wykonywanych w ramach praktyki i czynności zawodowych, ale ich współistnienie dla potrzeb kreowania zawodu zaufania publicznego.

Nadto skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 24 ust 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach wywodząc, iż sprzeciw zawiera poważne uchybienie prawa materialnego, którego naukowe rozważania dotyczą zasadniczej różnicy między organem a jego aparatem pomocniczym. Organem władnym podjąć uchwałę o wpisie jest rada jako jedyny podmiot predysponowany do badania przesłanek, warunkujących wpis na listę radców prawnych. Zidentyfikowanie w obrębie przepisów prawnych dotyczących zawodów prawniczych owego subtelnego rozróżnienia pomiędzy organem (Radą) a aparatem pomocniczym (Izbą) jest o tyle istotne, że mamy do czynienia z władczymi rozstrzygnięciami organów władzy publicznej najwyższej rangi w państwie, które - zgodnie z art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - działają na podstawie i w granicach prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosząc o jej oddalenie podtrzymał dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga w tej sprawie podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Jak stanowi art. 31 ust. 1. Ustawy o radcach prawnych uchwała rady okręgowej izby radców prawnych w sprawie wpisu na listę radców prawnych powinna być podjęta w terminie 30 dni od dnia złożenia wniosku. Od uchwały, o której mowa w ust. 1, służy odwołanie do Prezydium Krajowej Rady Radców prawnych w terminie 14 dni od daty doręczenia uchwały (ust. 2).

Zgodnie zaś z ust. 2a. od uchwały Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych odmawiającej wpisu na listę radców prawnych służy zainteresowanemu odwołanie do Ministra Sprawiedliwości, zgodnie z kodeksem postępowania administracyjnego. Natomiast od ostatecznej decyzji Ministra Sprawiedliwości zainteresowanemu oraz Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych służy skarga do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.

Jak stanowi ust. 3 w wypadku niepodjęcia uchwały przez radę okręgowej izby radców prawnych w terminie 30 dni od złożenia wniosku o wpis, lub niepodjęcia uchwały przez Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w terminie 30 dni od doręczenia odwołania, zainteresowanemu służy skarga do sądu administracyjnego.

Natomiast w rozpoznawanej sprawie zaskarżone rozstrzygnięcie Ministra Sprawiedliwości zostało oparte o treść art. 312 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w myśl którego wpis uważa się za dokonany, jeżeli Minister Sprawiedliwości nie podpisze sprzeciwu od wpisu w terminie 30 dni od dnia otrzymania uchwały wraz z aktami osobowymi kandydata. Podstawą złożenia sprzeciwu może być niespełnienie przez kandydata kryteriów wymienionych w art. 24 ust. 1 i art. 25 ustawy o radcach prawnych.

Minister Sprawiedliwości kontroluje zatem dokonany wpis pod względem zgodności z prawem i bada czy wszystkie ustawowe przesłanki dokonania wpisu zostały spełnione.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 5 lit b wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i złożenia egzaminu radcowskiego nie stosuje się do osób, które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych oraz w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych, łącznie przez okres co najmniej 3 lat: wykonywały wymagające wiedzy prawniczej czynności bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy o pracę lub umowy cywilnoprawnej w kancelarii adwokackiej, zespole adwokackim, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, lub kancelarii radcy prawnego, spółce cywilnej, jawnej, partnerskiej, komandytowej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych

Należy zatem podkreślić, że w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit b u.r.p. ustawodawca zwalnia co prawda osoby które posiadają stopień naukowy doktora nauk prawnych od wymogu odbycia aplikacji radcowskiej i obowiązku złożenia z wynikiem pozytywnym egzaminu zawodowego, stanowi jednak, że osoby te muszą spełniać określone wymagania, wprowadzając wymóg legitymowania się tych osób stycznością z praktycznym stosowaniem prawa.

Wprowadzony wymóg jest wyrazem dbałości o odpowiedni poziom wiedzy i umiejętności członków korporacji. Weryfikacja przydatności do wykonywania zawodu radcy prawnego musi umożliwiać wybór osób rzetelnie do tego przygotowanych. Kryteria i forma dopuszczenia do zawodu wpływają bowiem na wizerunek danej grupy zawodowej, na jej odbiór społeczny oraz na możliwość konkurowania w świadczeniu usług prawniczych.

Należy podkreślić, że zawody zaufania publicznego muszą być poddane stosownej reglamentacji oraz gwarancjom prawnym, ponieważ takiego ochronnego rozwiązania wymaga interes publiczny, ochrona interesów podmiotów obsługiwanych przez świadczących usługi prawnicze. Wybór modelu naboru do zawodów prawniczych należy do ustawodawcy. Konstytucja nie przesądza bowiem trybu kształcenia teoretycznego oraz przygotowania praktycznego do wykonywania reglamentowanych zawodów prawniczych. Zarówno dla dobra wymiaru sprawiedliwości oraz ochrony prawa, jak i dla ochrony interesów podmiotów korzystających z pomocy prawnej przygotowanie powinno być wysokiej jakości i wiarygodne. Konieczna jest też ochrona odbiorców usług prawniczych, które wiążą się ze szczególnym ryzykiem. W konsekwencji uznać należy, że zarówno weryfikacja przygotowania do zawodu, jak i nabór do zawodu nie mogą być pozostawione nieograniczonej swobodzie gry rynkowej, bez jakichkolwiek regulacji i wymogów profesjonalnych i etycznych.

Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt K 3/10, badając konstytucyjność przepisów ustawy o radcach prawnych, w tym regulację zawartą w treści art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b, wymagany przez art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b u.r.p. trzyletni okres odpowiada trzyletniemu zatrudnieniu w pełnym wymiarze czasu pracy (tzn. przy ośmiogodzinnym czasie pracy na dobę i przeciętnie czterdziestogodzinnym w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym). W wypadku zatrudnienia w niepełnym wymiarze czasu pracy okres świadczenia pracy zostaje wydłużony, aby w przeliczeniu osiągnąć trzyletni okres zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Powyższe wymagania odnoszą się również do osób, które wykonywały czynności związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego na podstawie umowy cywilnoprawnej. Z dokumentów załączonych do wniosku - umowy cywilnoprawnej, zaświadczenia, innych dołączonych przez daną osobę - musi wynikać okres wykonywania tych czynności, ich intensywność mierzona czasem wykonywania tych czynności, ich rodzaj, zakres obowiązków, a w szczególności, że ich wykonywanie wymagało wiedzy prawniczej i było bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego.

Sąd podziela stanowisko Ministra, że wykładnia dokonana przez Trybunał Konstytucyjny, wbrew twierdzeniom skarżącej, znajduje zastosowanie także do art. 25 ust.1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych, który to przepis w swej treści jest tożsamy z przepisem art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy. Rację ma bowiem organ, że racjonalny ustawodawca nie nadaje różnych znaczeń przepisom o takiej samej treści, zwłaszcza zawartych w jednym akcie prawnym.

Nie ma również racji skarżąca twierdząc, że przepis 25 ust. 4 ustawy o radcach prawnych, dotyczy wyłącznie czynności związanych ze świadczeniem pomocy prawnej, wykonywanych na podstawie umowy o pracę.

Zgodnie bowiem z wykładnią Trybunału Konstytucyjnego zawartą w w/w wyroku "Art. 25 ust. 4 u.r.p. ma zastosowanie nie tylko do okresów wykonywania wyżej wskazanych czynności na podstawie umowy o pracę. Świadczy o tym użyte sformułowanie "wykonywania pracy w niepełnym wymiarze". Prawo pracy posługuje się pojęciami zatrudnienia w pełnym lub niepełnym wymiarze czasu pracy. Trybunał Konstytucyjny stwierdza, że pojęcie pracy obejmuje także zatrudnienie niepracownicze. Przyjęcie innej wykładni prowadziłoby do zróżnicowania sytuacji prawnej osób wykonujących czynności na różnych podstawach w ten sposób, że osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę w niepełnym wymiarze czasu pracy, aby skorzystać z dobrodziejstwa ustawy musiałyby przez dłuższy okres wykonywać określone czynności, podczas gdy osób współpracujących z adwokatem (radcą prawym) na podstawie umowy cywilnoprawnej takie obostrzenie by nie objęło. Ustawodawca zakłada, że wpisaną na listę radców prawnych może być tylko osoba, która zdobyła wystarczające praktyczne doświadczenie prawnicze. To znaczy, że przez trzyletni okres wykonywała określone czynności, przy założonej intensywności pracy, której wyznacznikiem jest zatrudnienie w pełnym wymiarze czasu pracy.".

Jak stwierdza Trybunał Konstytucyjny wykonywanie czynności bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej wymagające wiedzy prawniczej jest ściśle określone w ustawie o radcach prawnych. Daje ono możliwość zdobycia odpowiedniej praktyki i doświadczenia zawodowego.

W wyroku z 8 listopada 2006 r. (sygn. K 30/06) Trybunał Konstytucyjny dokonał analizy statusu doktora nauk prawnych pod kątem dopuszczalności złożenia przez niego egzaminu radcowskiego bez odbycia aplikacji. Trybunał stwierdził wówczas, że należy wziąć pod uwagę dystynkcję między sferą nauki a sferą praktyki. Wykonywanie zawodu radcy prawnego wymaga nie tylko wiedzy teoretycznej, ale także doświadczenia, w szczególności w sferze stosowania prawa materialnego i procesowego.

Doktorzy nauk prawnych, o których mowa w art. 25 ust. 1 pkt 5 u.r.p., aby spełnić określone przez Trybunał Konstytucyjny warunki dopuszczalności przepływu osób między zawodami prawniczymi, muszą legitymować się praktycznym doświadczeniem prawniczym sprofilowanym tak, aby odpowiadało ono umiejętnościom praktycznym nabytym podczas aplikacji.

Należy podkreślić, że odbycie aplikacji nakłada na aspirujących do zawodu radcowskiego o wiele więcej obowiązków i wiąże się z o wiele większym wysiłkiem oraz nakładami finansowym niż realizacja wskazanego w kwestionowanym przepisie kontaktu z praktycznym stosowaniem prawa. W tym drugim wypadku od osoby aspirującej do zawodu radcowskiego nie wymaga się niczego więcej niż tylko świadczenia pracy polegającej na wykonywaniu czynności wymagających wiedzy prawniczej bezpośrednio związanych ze świadczeniem pomocy prawnej przez adwokata lub radcę prawnego. Osoby te wolne są od innych obowiązków, którym podlegają aplikanci radcowscy.

W ocenie Sądu założeniem przyświecającym ustawodawcy w omawianej regulacji było zagwarantowanie nabycia odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym liczonym w pełnym wymiarze czasu pracy (3 lata) w ściśle określonym czasie (5 lat). Natomiast nie ma przeszkód, aby zsumować udokumentowane wymiary cząstkowe etatów, w sytuacji, gdy w kandydat w danym, 5 letnim okresie, poprzedzającym złożenie wniosku, pracował na cząstkowych etatach. Owe cząstkowe etaty muszą w efekcie wynosić 3 lata pracy na pełnym etacie i mieścić się w okresie 5 lat przed złożeniem wniosku o wpis. W konsekwencji oznacza to niekiedy konieczność równoległej pracy na kilku cząstkowych etatach w tym samym czasie.

Reguła odpowiedniej praktyki oznacza ustalenie, czy ubiegającego się o wpis, w świetle objętych umową i pozostałymi materiałami sprawy czynności, które wykonywał (w tym ich charakteru i sposobu realizacji), można uznać za legitymującego się utrwaloną w drodze bezpośredniego wykonywania elementów pomocy prawnej znajomością zagadnień wykonywania zawodu radcy prawnego, do którego nie został przygotowany w drodze odpowiednio sprofilowanej aplikacji zawodowej.

Jak wynika z akt sprawy skarżąca w dniu [...] maja 1997 r. ukończyła wyższe studia magisterskie na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego we Wrocławiu , uzyskując tytuł magistra prawa, a następnie dnia [...] września 2003 r. uzyskała stopień naukowy doktora nauk prawnych w zakresie prawa na w/w Uniwersytecie.

Skarżąca przedstawiła umowę zlecenia z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz zaświadczenie z dnia [...] lipca 2013 r. wystawione przez radcę prawnego z Kancelarii Radców Prawnych z siedzibą w O. z którego wynika, iż na podstawie umowy cywilnoprawnej wykonywała na rzecz w/w Kancelarii, czynności wymagające wiedzy prawniczej bezpośrednio związane ze świadczeniem pomocy prawnej przez radcę prawnego w wymiarze 30 godzin tygodniowo. Zgodnie zatem z w/w zaświadczeniem do okresu wymienionego w art. 25 ust. 1 pkt 5 lit. b ustawy o radcach prawnych skarżącej można zaliczyć praktykę zawodową nabytą w rzeczonej Kancelarii w okresie od dnia 1 kwietnia 2010 r. do 15 lipca 2013 r. w wymiarze 30 godzin tygodniowo (0,75 etatu). Zatem okres praktyki wynosi 2 lata 5 miesięcy i 19 dni do dnia złożenia wniosku o wpis.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd podzielił stanowisko Ministra, iż skarżąca nie ma odpowiedniej praktyki w zawodzie prawniczym, która pozwalałaby na uzyskanie wpisu na listę radców prawnych.

Natomiast przywołane przez skarżącą stanowisko Ministra dotyczyło innego stanu faktycznego w którym to Minister uznał, że uczestnik wypełnił wymogi wynikające z art. 24 ust. 2a pkt 3 i 5 oraz art. 25 ust. 1 pkt 4 lit. b u.r.p. jak i pozostałe warunki wpisu określone w art. 24 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 u.r.p. nadto zostało wydane przed rozstrzygnięciem przez Trybunał Konstytucyjny spornych kwestii w omówionym wyżej wyroku

Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.