Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 3912/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1-2, art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 64 ust. 2, art. 140aa ust. 1 pkt 3 lit. c), art. 140ab ust. 1-2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Małgorzata Rysz Sędzia del. WSA Tomasz Smoleń (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Michał Stępkowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Głównego Inspektora Transportu Drogowego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1365/15 w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 29 lutego 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. S. (skarżący) na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dnia 4 lipca 2014 r. w miejscowości Z. na drodze krajowej nr [...] inspektor transportu drogowego zatrzymał do kontroli dwuosiowy pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z trzyosiową naczepą marki [...] o nr rej. [...]. Zespołem pojazdów kierował A. L., który wykonywał przejazd drogowy z ładunkiem podzielnym w postaci cegieł na trasie [...] w imieniu i na rzecz skarżącego.

W trakcie kontroli dokonano ważenia, w wyniku, którego stwierdzono, że nacisk na pojedynczej osi napędowej wyniósł 12,1 t (po odjęciu błędu pomiaru w wysokości 2% zaokrąglonych w górę do 0,1 t) a więc miało miejsce przekroczenie normy o 2,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 21 %). Jednocześnie podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII.

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy wyżej wskazaną decyzję organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że droga krajowa nr [...] na odcinku [...], została zaliczona do kategorii dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 ton.

Tymczasem podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany pojazd członowy poruszając się po drodze krajowej nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej. Wynik nacisku na pojedynczej osi napędowej pojazdu wyniósł, bowiem 12,1 t. Organ odwoławczy podkreślił, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu z dnia 25 sierpnia 2011 r., który został zatwierdzony przez uprawnionego geodetę. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu [...] o nr fabr. [...] i [...], które w dniu kontroli legitymowały się ważnymi świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w Siedlcach z przewidzianymi terminami ważności do dnia 28 lutego 2015 r. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Z całokształtu materiału dowodowego w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W skardze na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego skarżący zarzucił między innymi :

- naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

- naruszenie art. 140aa ust. 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm., dalej prd) poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na bezpodstawnym przyjęciu, że jako przewoźnik skarżący miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia warunków przewozu, pomimo że materiał dowodowy wskazywał na spełnienie niezbędnych przesłanek do zwolnienia z odpowiedzialności,

- naruszenie art. 7 i art. 8 kpa poprzez stosowanie procedur kontrolnych niezgodnych z prawem (w tym z instrukcją wag) poprzez przeprowadzenie ważenia pojazdu pięcioosiowego dwiema przenośnymi wagami, co jest zaprzeczeniem zasady nakazującej organom administracji publicznej działać na podstawie i w granicach prawa oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej,

- naruszenie procedury kontrolnej poprzez dokonanie pomiaru rzeczywistej masy całkowitej pojazdu wagami nieprzeznaczonymi do tego typu kontroli oraz sprawdzenie nacisków osi pojazdu pięcioosiowego dwiema przenośnymi wagami do pomiarów statycznych,

- naruszenie art. 8 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa polegające na uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób umożliwiający kontrolę jej poprawności i całkowite zignorowanie zarzutu użycia niewłaściwych wag.

W uzasadnieniu skargi podkreślono, że użycie dwóch wag typu [...] do pomiarów statycznych w celu ustalenia nacisków osi w pięcioosiowym pojeździe dyskwalifikuje ustalenia kontroli. Takiej konfiguracji nie przewiduje, bowiem instrukcja producenta wag. Zdaniem skarżącego wyniki ważenia uzyskane w trakcie kontroli za pomocą opisanych urządzeń są nielegalne.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Sąd I instancji opierając swoje rozstrzygnięcie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012 poz. 270 z późn. zm., dalej p.p.s.a.) uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, iż w przedmiotowej sprawie skarżący podniósł zarzut błędnego dokonania ważenia pojazdu, z wykorzystaniem nieprzeznaczonych do takiego pomiaru wag. Skarżący podkreślił zarazem, że takiej konfiguracji wag, jak użyta w trakcie kontroli, nie przewiduje instrukcja producenta. Tymczasem zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy, w żaden sposób nie podjął się wyjaśnienia zagadnienia prawidłowości dokonania procedury ważenia pojazdu. Co więcej, w aktach administracyjnych sprawy brak jest samej instrukcji obsługi przedmiotowych wag, natomiast ze znajdujących się w aktach świadectw legalizacji ponownej tych wag, nie wynika, czy powyższe wagi mogą być wykorzystywane do ważenia masy całkowitej i nacisku osi pięcioosiowego pojazdu. Ponieważ instrukcja ta nie została włączona przez organy do akt sprawy, WSA nie mógł dokonać oceny legalności ustaleń organów w niniejszej sprawie. Tymczasem, jeżeli ważenia dokonano za pomocą urządzeń do tego nieprzeznaczonych, jakiekolwiek parametry uzyskane w ten sposób, nie mogą stanowić podstawy do nakładania sankcji administracyjnej.

Jednocześnie organ wezwany przez Sąd I instancji do uzupełnienia tych akt przez przedstawienie instrukcji obsługi wag typu [...] przedłożył pismo z 5 października 2015 r., w którym podał, że "przesyła kopię instrukcji wag [...]", mimo że faktycznie do pisma tego dołączony został dokument oznaczony, jako "Waga do pomiaru nacisku koła [...] Opis techniczny Instrukcja obsługi". Organ odwoławczy nie wyjaśnił przy tym, dlaczego na żądanie przedstawienia instrukcji obsługi wag typu [...] (użytych w sprawie) przesłał instrukcje dotyczące "Wag do pomiaru nacisku koła [...]", w szczególności nie podał, czy mimo innego nazewnictwa odpowiada ona instrukcji obsługi właściwej dla wag [...]. Wyjaśnienie to nie wynika także z zaskarżonej decyzji.

W ocenie WSA nie sposób uznać ustaleń w sprawie, co do wyników pomiaru/ważenia pojazdu skarżącego za wyczerpujące i miarodajne w sensie podstawy faktycznej wymierzenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia, skoro istotne wątpliwości budzi zastosowany w sprawie sposób ważenia ww. pojazdu przy użyciu wag typu [...]. Nie wiadomo, bowiem ostatecznie, według jakiej konkretnie instrukcji (a chodzi o instrukcję producenta zastosowanych wag) ważenie to przeprowadzono, a tym samym, czy dochowano warunków ważenia przewidzianych w instrukcji obsługi wag. Jest to ważne dlatego, że tylko w następstwie ważenia/pomiaru pojazdu zgodnego z instrukcją obsługi producenta zastosowanych do ważenia wag uzyskuje się wyniki tego ważenia, mogące stanowić podstawę rozstrzygnięcia o karze pieniężnej za stwierdzone przekroczenia nacisków osi na drogę czy dopuszczalnej masy całkowitej (dmc) pojazdu. Brak instrukcji uniemożliwia zweryfikowanie prawidłowości warunków ważenia, a zarazem ocenę legalności uzyskanych w ten sposób jego wyników. Wskazanej instrukcji nie zastępują powołane w decyzji odwoławczej świadectwa legalizacji ponownej wag typu [...] użytych do ww. kontroli pojazdu skarżącego. Ze świadectw tych wynika jedynie, że wagi te mają klasę dokładności IIII i spełniają wymagania, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Nie wynika natomiast zakres możliwego zastosowania tych wag. Zakres ten nie wynika też z definicji wagi nieautomatycznej zawartej w § 3 pkt 1 tego rozporządzenia; stosownie do tego przepisu waga nieautomatyczna to przyrząd pomiarowy służący do określania masy ciała oraz mający służyć do określania innych, związanych z masą wielkości, ilości, parametrów albo właściwości, wykorzystujący działanie na ciało siły grawitacji, wymagający udziału operatora podczas ważenia.

Zdaniem Sądu I instancji należy mieć na uwadze art. 8a ustawy z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441 ze zm.), który stanowi w ust. 1, że przyrządy pomiarowe podlegające prawnej kontroli metrologicznej mogą być wprowadzane do obrotu i użytkowania oraz użytkowane tylko wówczas, jeżeli posiadają odpowiednio ważną decyzję zatwierdzenia typu lub ważną legalizację. Za równoważne zatwierdzeniu typu i legalizacji pierwotnej Prezes Głównego Urzędu Miar może uznać, w drodze decyzji, odpowiednie dokumenty potwierdzające dokonanie prawnej kontroli metrologicznej przyrządu pomiarowego przez właściwe zagraniczne instytucje metrologiczne (art. 8a ust. 2 wskazanego aktu). Biorąc pod uwagę zasady dotyczące poszczególnych procedur, uregulowane w dalszych przepisach ustawy Prawo o miarach, istotne znaczenie dla określenia zakresu zastosowania mają charakterystyki techniczne poszczególnych urządzeń.

W tej sytuacji istotne jest dokładne ustalenie przez organ, do jakiego rodzaju pomiarów zostały przeznaczone użyte w przebiegu ww. kontroli pojazdu skarżącego wagi typu [...], w tym jaki jest ich zakres zastosowania. Winno to wynikać z instrukcji obsługi tych wag i świadectwa homologacji, które to dokumenty organ prowadzący postępowanie obowiązany jest dołączyć do akt sprawy. Dopiero wówczas możliwe będzie przesądzenie, czy przy użyciu tych wag można mierzyć naciski osi i dmc pojazdu, tak jak uczyniono to w niniejszej sprawie – jednak bez dostatecznego, dającego się skontrolować przez Sąd, wyjaśnienia wszystkich związanych z tym ww. okoliczności. Jest to kwestia szczególnie istotna w świetle stanowiska zajętego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1315/13.

Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku skonstatował, że kiedy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieje wątpliwość podnoszona przez stronę, zasadne było poszerzenie tego materiału poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag [...] do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego dla ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary, nawet, jeżeli są nieprecyzyjne, pozwalają obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski na osie w kontrolowanym pojeździe oraz jego masę. Zarazem Naczelny Sąd Administracyjny zobligował organ do zrealizowania powyższych wytycznych w toku ponownego postępowania dowodowego.

Tym samym, zdaniem Sądu I instancji, również w niniejszej sprawie, organ, w przypadku analogicznych zapisów instrukcji obsługi wag użytych w toku kontroli pojazdu skarżącego, zobowiązany będzie w toku postępowania odwoławczego rozważyć konieczność ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego we wskazanym powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny zakresie.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożył Główny Inspektor Transportu Drogowego zaskarżając go w całości. Wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, rozpoznanie sprawy na rozprawie. Wyrokowi zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych niniejszej sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości, czy przy użyciu wagi typu [...] możliwe było określenie masy całkowitej kontrolowanych pojazdów i nacisków na osie co wymagałoby uzyskania stanowiska Głównego Urzędu Miar, podczas gdy Sąd nie dostrzegł, że podczas ważenia zespołu pojazdu stwierdzono wyłącznie przekroczenie pojedynczej osi napędowej pojazdu, nie stwierdzono natomiast przekroczeń w zakresie nacisków osi wielokrotnej ani dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, wobec czego wątpliwości Sądu I instancji oraz zawarte w wyroku wytyczne zasięgnięcia w tym zakresie opinii Głównego Urzędu Miar pozostają bez związku z niniejszą sprawą;

2) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa przejawiające się w błędnym przyjęciu przez Sąd I instancji, że w zakresie ustaleń faktycznych niniejszej sprawy organy nie wyjaśniły wątpliwości, czy przy użyciu wagi typu [...] możliwe było określenie masy całkowitej pojazdu oraz nacisków na osie co wymagałoby uzyskania stanowiska Głównego Urzędu Miar, podczas gdy w rozpoznawanej sprawie kontroli poddany został zespół dwóch pojazdów, składający się z dwuosiowego samochodu ciężarowego oraz trzyosiowej przyczepy, co, do których to pojazdów dopuszczalność pomiaru w zakresie nacisków na osie przy użyciu jednego zespołu wag typu [...] wprost wynika ze Świadectwa Homologacji oraz stanowiącej jego integralną część - Instrukcji Obsługi tych wag,

3) naruszenie przepisów postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1; art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, przejawiające się w błędnym oparciu przez Sąd I instancji swojego wyroku na orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt II GSK 1315/13) i tym samym przywołaniu na użytek rozpoznawanej sprawy argumentacji oraz wskazań co do dalszego postępowania zawartych w tym wyroku, podczas gdy na gruncie sprawy będącej przedmiotem rozpoznania NSA była kontrola, gdzie jeden z pojazdów - naczepa - faktycznie wyposażona była w liczbę osi większą niż trzy, a wątpliwości Sądu dotyczyły możliwości pomiaru przy pomocy wag [...] nacisków na oś wielokrotną oraz dopuszczalnej masy całkowitej w drodze sumowania wyników nacisku poszczególnych osi, natomiast w niniejszej sprawie kontroli poddany został zespół pojazdów składający się z dwuosiowego pojazdu samochodowego oraz trzyosiowej przyczepy, a ponadto w czasie kontroli stwierdzono jedynie przekroczenie dopuszczalnego nacisku na oś pojedynczą, który to pomiar nie wymagał sumowania nacisków poszczególnych osi.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną W. S. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę wnoszącą skargę kasacyjną naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli NSA.

W ocenie NSA, skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony wyrok WSA, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Podkreślić, bowiem należy, że zgodnie z art. 184 p.p.s.a. NSA oddala skargę kasacyjną nie tylko wtedy, gdy nie ma usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu, a więc gdy po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, Nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009).

Skarga kasacyjna zawiera jedynie zarzuty naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), sposób ich sformułowanie i wzajemne relacje przemawiają za ich łącznym rozpoznaniem.

Na wstępie należy przypomnieć, że zgodnie z obowiązującym stanem prawnym, korzystanie z dróg publicznych w Polsce regulowane jest przepisami przede wszystkim ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zaś zawarte w tych regulacjach normy jako zasadę przewidują poruszanie się po tych drogach wyłącznie pojazdów nienaruszających określonych dla nich nacisków osi, wymiarów lub masy całkowitej. Zgodnie z zawartą w art. 2 pkt 35a prd definicją pojazdu nienormatywnego, do której odsyła art. 4 pkt 25 prd jest to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. Pojazdy naruszające przewidziane dla nich – również ze względu na rodzaj drogi – dopuszczalne wielkości tzw. pojazdy nienormatywne dopuszczone mogą zostać do ruchu jedynie na mocy odpowiedniego zezwolenia; jak stanowi art. 64 ust. 2 prd zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych, niż ładunek niepodzielny z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Na podmiot wykonujący przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami wydanego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, a decyzje w tej sprawie wydaje m.in. właściwy ze względu na miejsce przeprowadzanej kontroli organ Inspekcji Transportu Drogowego, co znajduje swoją podstawę prawną w art. 140aa ust. 1 i 2 prd. Wysokość nałożonej kary pieniężnej określa art. 140ab prd, przy czym kara pieniężna za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kat. VII, zgodnie z ust. 1 pkt 3 lit. c, wynosi 15000 zł.

Należy podkreślić, że wskazane przepisy art. 140aa ust. 1 oraz art. 140ab ust. 1 i 2 prd, przyznając prawo organu administracji publicznej do nałożenia sankcji administracyjnej, mają na celu kształtowanie pożądanego prawem zachowania przez wymuszenie respektowania określonych obowiązującymi przepisami obowiązków. Zauważyć należy, iż obiektywny charakter sankcji administracyjnej polega na tym, że oderwany od konieczności stwierdzania winy, warunkowany jest jedynie wykazaniem dopuszczenia się określonego deliktu administracyjnego. Oznacza to, że nałożenie na określony podmiot sankcji administracyjnej – w przypadku naruszenia zakazu poruszania się po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym w postaci kary pieniężnej – może się dokonać w indywidualnej sprawie wyłącznie po przeprowadzeniu postępowania, które w sposób niewątpliwy i nieobciążony dowolnością lub niepożądanym uproszczeniem wykaże naruszenie normy prawa materialnego sankcją zagrożonej, a więc wykaże istnienie stanu faktycznego tą sankcją zagrożonego (zob.: H. Nowicki, Prawo administracyjne materialne, rozdz. XI Sankcja administracyjna, (w:) System prawa administracyjnego, Tom 7, red. R. Hauser, Z. Niewiadomski, A. Wróbel, C.H. Beck, wyd. 2, Warszawa 2017). Innymi słowy ustalony w sposób niewątpliwy przez organ stan faktyczny wypełniający hipotezę normy sankcjonowanej skutkuje zastosowaniem wobec podmiotu, który tę normę naruszył, sankcji.

Powyższe uwagi służą podkreśleniu doniosłości i wagi poczynionych w trakcie postępowania kontrolnego (kontrola drogowa) ustaleń w zakresie stanu faktycznego, przyjmowanego wszakże jako punkt wyjścia i warunkującego postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na podmiot kontrolowany kary pieniężnej na podstawie przepisów już wskazanych.

Dokonane w wyniku kontroli drogowej ustalenie, że pojazd, którym skarżący wykonywał przejazd jest nienormatywny z uwagi na przekroczenie o 2,1 t dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej, legło u podstaw wszczęcia wobec skarżącego postępowania administracyjnego i ostatecznego nałożenia na niego kary pieniężnej w wysokości 15000 zł.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie zakwestionował legalności zaskarżonej decyzji z powodu, mającego istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania, z uwagi na wątpliwości, co przestrzeganie zasad przeprowadzenia ważenia wagami [...].

Należy podkreślić, że skarżący zarzucał dokonanie błędnego ważenia pojazdu z wykorzystaniem nieprzeznaczonych do tego pomiaru wag w konfiguracji nieprzewidzianej w instrukcji producenta. Jak trafnie zauważył Sąd I instancji, organ I ani też II instancji nie wyjaśnił wątpliwości, co do prawidłowości dokonania procedury ważenia pojazdu. Wątpliwości tych nie rozwiewa fakt, że do pomiaru parametrów pojazdu użyto dwóch wag typu [...], posiadających aktualne świadectwo legalizacji i ustawionych w miejscu specjalnie przystosowanym do pomiaru mas i nacisków osi zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę. Zauważyć należy, że problemem dla sprawy istotnym, a więc podlegającym ocenie pod kątem legalności działania organów nie jest to, że posługiwały się one nielegalnymi urządzeniami, ale to, czy legalne urządzenia zostały wykorzystane w sposób zgodny z prawem i czy dokonano nimi ważenia pojazdu w sposób, który został przewidziany w instrukcji obsługi wag i ich homologacji.

Wskazać należy, iż w aktach sprawy brak było instrukcji obsługi wag, którymi zmierzono parametry pojazdu. Na wezwanie Sądu I instancji organ przesłał dokument oznaczonej jako "Waga do pomiaru nacisku koła [...], Opis techniczny, Instrukcja obsługi “, nie wyjaśniając czy mimo innego nazewnictwa odpowiada ona instrukcji obsługi właściwej dla wag [...]. Dopiero w skardze kasacyjnej organ wskazuje, że instrukcja obsługi wag [...] ma charakter uniwersalny i dotyczy wag [...] o różnych seriach, to jest zarówno wag [...], jak też [...]. Jednakże w tejże skardze kasacyjnej organ posługuje się jeszcze jednym symbolem wag to jest [...]. W związku z powyższym zgodzić należy się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że " ...istotne jest dokładne ustalenie przez organ do jakiego rodzaju pomiarów zostały przeznaczone użyte w przebiegu ww. kontroli pojazdu skarżącego wagi typu [...], w tym jaki jest ich zakres zastosowania. Winno to wynikać z instrukcji obsługi tych wag i świadectwa homologacji, które to dokumenty organ prowadzący postępowanie obowiązany jest dołączyć do akt sprawy. Dopiero wówczas możliwe będzie przesądzenie, czy przy użyciu tych wag można mierzyć naciski osi ...“

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, w oparciu o dołączone do akt dokumenty nie można jednoznacznie zweryfikować prawidłowości przeprowadzonego ważenia pojazdu, albowiem istnieją uzasadnione wątpliwości czy dołączona instrukcja obsługi dotyczy wag, które użyto przy procesie ważenia w czasie kontroli pojazdu. W związku z tym nie można także ocenić zasadności twierdzenia organu zawartego w skardze kasacyjnej, iż "...dopuszczalność pomiaru w zakresie nacisków na osie przy użyciu jednego zespołu wag typu [...] wprost wynika ze Świadectwa homologacji oraz stanowiącej jego integralną część - Instrukcji obsługi tych wag “, gdyż organy do akt sprawy nie dołączyły Świadectwa homologacji wag użytych w czasie kontroli pojazdu. Jednoznaczne wskazanie właściwej Instrukcji obsługi użytych do ważenia wag oraz dołączenie do akt sprawy ich Świadectwa homologacji wag, jest to tym bardziej istotne gdyż w aktualnym orzecznictwie Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje się, iż z Instrukcji obsługi i Świadectwa homologacji UE wynika, że wagi nieautomatyczne [...] służą jedynie do pomiaru nacisku kół i osi w układzie dwóch połączonych wag (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2018 r. sygn. akt II GSK 1088/16, z dnia 12 października 2018 r. sygn. akt II GSK 3319/16).

Z powyższych względów zarzuty zawarte w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej należy uznać za niezasadne. Zasadnym natomiast jest zarzut zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej, gdyż uszło uwadze Sąd I instancji, że poza przedmiotem sprawy pozostają uwagi dotyczące przeznaczenia wag do pomiaru masy całkowitej pojazdów - a to z uwagi na fakt, iż zaskarżoną decyzją nie wymierzono kary za tego typu naruszenie prawa. Dlatego też powoływanie się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 21 października 2014 roku (sygn. akt II GSK 1315/13) pozostaje dla w rozpoznawanej sprawie bez znaczenia. Jednakże zasadności wskazanego zarzutu nie skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż pomimo częściowo błędnego uzasadnienia wyrok ten odpowiada prawu. Dlatego też w oparciu o przepis art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego, albowiem odpowiedź na skargę kasacyjną skarżący sporządził osobiście, a nie wskazał on na inne poniesione przez siebie koszty postępowania kasacyjnego, których zwrotu zasadnie mógłby się domagać.