Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1995/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 2, pkt 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2014 r. sprawy ze skargi "P." Spółka Akcyjna z siedzibą w [...] na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 w związku z art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze. zm. dalej "P.w.p.") oraz art. 98 K.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 P.w.p. decyzją z [...] czerwca 2012 r. znak [...] po rozpatrzeniu sprzeciwu P. S. A. z siedzibą w [...], odmówił unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy "1906 Lubelski Spirytus Rektyfikowany" [...] na rzecz W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...], obecnie należącego do S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...].

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Pismem z [...] grudnia 2004 r. przedsiębiorstwo L. S.A. z siedzibą w [...] zgłosiło oznaczenie słowno-graficzne "1906 LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" przeznaczone do oznaczania towarów zawartych w klasie: 33 klasyfikacji Nicejskiej, tj. wyroby alkoholowe.

Urząd Patentowy RP decyzją z [...] stycznia 2007 r., działając na podstawie art. 147 oraz art. 150 p.w.p., udzielił prawa ochronnego na wnioskowany znak słowno-graficzny "1906 LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" [...], na rzecz L. S.A. w [...] - później W. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w [...], która była uprawniona do powyższego znaku w dniu wydawania przez Urząd Patentowy decyzji z [...] czerwca 2012 r. Uprawniony uległ dalszemu przekształceniu w firmę W. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...], która zbyła prawo ochronne na przedmiotowy znak S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Uprawnioną do przedmiotowego znaku w dniu wydania niniejszego wyroku była zatem S. Sp. z o.o. z siedzibą w [...]. Następnie, W. Sp. z o.o. S.K.A. z siedzibą w [...], uległa kolejnemu przekształceniu w firmę S. S.A. z siedzibą w [...].

Pismem z [...] maja 2007 r. P. S.A. w [...] (dalej jako "Strona", "Skarżąca") wniosła do Urzędu Patentowego RP sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na ww. znak towarowy [...]. Jako podstawę prawną żądania Strona wskazała art. 246 i art. 247 oraz art. 4, art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 1 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 2 i 3 oraz art. 141 ust 1 i 144 p.w.p. W uzasadnieniu podniosła, że jest uprawiona do znaków towarowych tworzących serię "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY", na które udzielono praw ochronnych pod numerami [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], przy czym znaki o numerach [...],[...],[...],[...],[...],[...] oraz [...] tworzą tzw. "zieloną rodzinę" znaków "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY". Wyjaśniono, że cechami wspólnymi tych znaków są: identyczny człon słowny "spirytus rektyfikowany", identyczna grafika tego elementu (ten sam krój liter), kolor zielony jako kolor dominujący, identyczne tło. Dodatkowo podkreślono, że wszystkie wymienione znaki są przeznaczone do oznaczania towarów z klasy 33, tj. wyrobów alkoholowych. Strona podniosła, iż organ udzielił praw ochronnych na znaki towarowe [...],[...], oraz sporny znak towarowy [...], które przeznaczone są do oznaczania "spirytusu rektyfikowanego" uznając tę nazwę za wskazującą na rodzaj towarów w klasie 33, podczas gdy w obowiązującej terminologii technicznej nie występuje pojęcie "spirytus rektyfikowany". Występuje ono natomiast w zarejestrowanych na rzecz Strony znakach towarowych, które są powszechnie znane i renomowane. Celem uzasadnienia argumentacji, Strona powołała się m.in. na treść przepisów Rozporządzenia Rady EWG nr 1576/ 89 z 29 maja 1989 r. ustanawiającego ogólne zasady definicji, opisu i reprezentacji napojów spirytusowych oraz polskie normy w zakresie produktów spirytusowych (PN-A-79527; 2004 oraz PN-A-79529), a także ustawę z dnia 22 stycznia 2004 r. o wyrobie i rozlewie wyrobów winiarskich, obrocie tymi wyrobami i organizacji rynku wina. Wskazano, że w terminologii technicznej utrwaliły się terminy takie jak: napój spirytusowy, destylat rolniczy, alkohol etylowy rolniczy i spirytus butelkowy, zaś brak terminu "spirytus rektyfikowany". Ponadto Strona wskazała, że w przeszłości termin "spirytus rektyfikowany" służył do oznaczania półproduktu stosowanego między innymi do produkcji wyrobów spirytusowych czystych, w tym spirytusu butelkowego. Wobec tego, jeżeli w zgłoszeniu znaku towarowego w wykazie towarów wymieniony zostaje "spirytus rektyfikowany" jako towar, to ten towar powinien być zaklasyfikowany do klasy 1, zgodnie z klasyfikacją nicejską. Natomiast zgodnie z nowelizacją ustawy o napojach spirytusowych od dnia 7 kwietnia 2003 r. "spirytus rektyfikowany" zastąpiono terminem "alkohol etylowy pochodzenia rolniczego", zaś "spirytus rektyfikowany butelkowany" zastąpiono terminem "spirytus butelkowany". Strona podkreśliła, że sporny znak towarowy został zarejestrowany na towar, który w obowiązującej terminologii technicznej, dla towarów wprowadzanych do obrotu detalicznego, nie istnieje.

Zdaniem Strony, renoma znaku towarowego "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" jest niewątpliwa i przedłożyła na tę okoliczność wizerunki etykiet "SPIRYTUSU REKTYFIKOWNEGO" z różnych lat oraz umowy licencyjne mające wskazywać grafikę w jakiej używane były znaki należące do licencjobiorców. Strona stwierdziła, że po 1999 r. - pomimo przeprowadzonego podziału znaków "[...]" – kontynuowała ona jako wyłączny uprawniony, stosowanie znaku "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" o nr [...],[...] oraz [...], o czym świadczą liczne materiały reklamowe, faktury sprzedaży spirytusu butelkowanego.

Podniesiono, że uprawnionym do znaków towarowych "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" był i jest zawsze jeden podmiot - przedsiębiorstwo P. w [...]. Monopol na produkcję spirytusu butelkowanego przez zakłady należące do P. w latach sześćdziesiątych, a następnie Z. w latach siedemdziesiątych i P. w [...] w latach dziewięćdziesiątych spowodował, że "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" był rozprowadzany na całą Polskę pokrywając zapotrzebowanie w 100%, czego dowodem są m.in. zestawienia statystyczne z poszczególnych lat. Na utrwalenie wizerunku znaku "SPIRYTUS REKTYFIKWANY" miała wpływ także reklama, czego dowodem są załączone liczne katalogi, gazety, foldery, zawierające etykiety ze znakiem "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" wg rejestracji o nr [...],[...], i [...]. Przyczyniło się to do tego, iż znak ten stał się znakiem powszechnie znanym i renomowanym, a oznaczenie słowne "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" nabyło wtórną zdolność odróżniającą.

Wobec tego, zdaniem Strony, występowanie na rynku wyrobów ze spornym znakiem towarowym, który zawiera człon "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" (o podobnym kroju liter), w którym jako kolor dominujący napisów zastosowano zieleń, przy czym napisy umieszczono na tle o drobnym powtarzającym się wzorze, skutkuje skojarzeniem tego znaku ze znakami serii "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY", gdyż są one używane do oznaczania tych samych towarów, tj. napojów alkoholowych. Nie ma zatem wątpliwości co do celowego naśladownictwa znaków Strony, przez sporny znak. Ponadto wykorzystanie renomy znaku "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" umożliwia uprawnionemu do spornego znaku zdobycie klienteli bez ponoszenia własnych nakładów na promowanie produktu. Wprowadzenie kolejnego podobnego wyrobu "zielonego" może także spowodować osłabienie zdolności odróżniającej znaku "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" tworzącego rodzinę chronionych znaków towarowych zarejestrowanych na rzecz Strony, a w konsekwencji jego rozmycie. Na koniec Strona wskazała, że zgodnie z zawartym [...] czerwca 1999 r. "Porozumieniem w sprawie podziału [...] znaków towarowych", które zostało podpisane także przez strony niniejszego postępowania, prawa do wyłącznego posługiwania się znakami "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" o nr [...],[...],[...] uzyskała Strona, pozostałe natomiast strony tego porozumienia, w tym uprawniony do spornego znaku zobowiązali się do nie naruszania tychże praw. Zdaniem Strony, działanie uprawnionego do spornego znaku stanowi nie tylko wykorzystanie renomy znaków towarowych Strony, ale również naruszenie zobowiązań wynikających z "Porozumienia" zawartego [...] czerwca 1999 r.

Uprawniony do spornego znaku w piśmie z [...] lipca 2007 r. uznał wniesiony sprzeciw za bezzasadny.

W toku postępowania, strony toczyły spór, kontrargumentując - kolejnymi pismami w sprawie - wzajemne stanowiska.

Na rozprawie [...] maja 2012 r. Strona doprecyzowała podstawy prawne żądania unieważnienia prawa ochronnego na sporny znak towarowy wskazując ostatecznie art. 132 ust. 2 pkt 2, art. 132 ust. 2 pkt 3, art. 132 ust. 1 pkt 2 i art. 131 ust. 2 pkt 1 P.w.p. W uzasadnieniu podkreśliła, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie jest znak towarowy, który jest znakiem słabym i ubogim w warstwie graficznej. Znak ten charakteryzuje się trzema elementami: słowem "rektyfikowany", kolorem zielonym oraz tłem. Jego zdaniem wszystkie trzy elementy są łudząco podobne do elementów analogicznych używanych na etykietach Strony.

Negując stanowisko Strony, Uprawniony podniósł, że określenie "rektyfikowany" jest określeniem opisowym, które może zostać użyte w każdym znaku towarowym, co potwierdza orzecznictwo sądów administracyjnych. Podniósł, że czcionka użyta w znakach towarowych wnoszącego sprzeciw niczym się nie różni od czcionki używanej w innych znakach towarowych zarówno w czasach PRL jak i później.

Urząd Patentowy RP, odmówił unieważnienia spornego znaku. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w sprzeciwie, organ wyjaśnił, iż zgodnie z art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p., dla wypełnienia jego dyspozycji, konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: identyczność lub podobieństwo towarów, do oznaczania których znaki te są przeznaczone; identyczność lub podobieństwo znaków towarowych.

Powołując się na poglądy prezentowane przez doktrynę, utrwalone przez orzecznictwo, organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że towary do oznaczania których przeznaczony został sporny znak towarowy, tj. "spirytus rektyfikowany" oraz towary do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione mu znaki towarowe, należą do tej samej klasy towarowej, tj. kl. 33 Międzynarodowej Klasyfikacji Towarów i Usług, tj. "napoje i wyroby alkoholowe". Organ wyjaśnił w decyzji, iż dokonał badania podobieństwa znaków towarowych, przez pryzmat postrzegania ich przez zorientowanych odbiorców towarów, do oznaczania których przeznaczone są porównywane znaki, którymi będą - z uwagi na ograniczenia wiekowe w nabywaniu alkoholów - osoby dorosłe nabywające alkohol czy spirytus w celu konsumpcji zarówno bezpośredniej, jak i jako dodatku do innych produktów.

Zdaniem organu w rozpatrywanej sprawie nie pozostawia wątpliwości fakt, że wszystkie znaki towarowe (zarówno sporny jak i przeciwstawione) zawierają dwa wspólne elementy słowne "SPIRYTUS" oraz "REKTYFIKOWANY". Oba te słowa stanowią jednak wyłącznie informację o rodzaju towaru i sposobie jego wytworzenia, przez co nie posiadają dostatecznej zdolności odróżniającej w odniesieniu do towarów, do sygnowania których zostały przeznaczone. Organ wyjaśnił dodatkowo, że znak sporny zawiera niewystępujący w znakach przeciwstawionych przymiotnik "LUBELSKI", który informuje potencjalnego nabywcę o miejscu wytworzenia danego produktu. W przedmiotowej sprawie elementami, których nie można nazwać charakterystycznymi, są bez wątpienia słowa "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" oraz "1906 LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY". Podobnie w znakach przeciwstawionych elementy takie jak: "P.", "RECTIFITED SPIRIT" czy "POLISH RECTIFITED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE", gdyż po przetłumaczeniu z języka angielskiego na język polski nie stanowią one nic innego jak informację dla odbiorcy, że ma do czynienia ze "SPIRYTUSEM REKTYFIKOWANYM" (RECTIFITED SPIRIT) lub z "POLSKIM SPIRYTUSEM REKTYFIKOWANYM PRODUKTEM POLSKIM POLSKIEJ PRODUKCJI" (POLISH RECTIFITED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE) pochodzącym z "P.". Organ dokonując analizy porównawczej znaku spornego ze znakami przeciwstawionymi w warstwie wizualnej, zauważył, że znak sporny to etykieta w kształcie prostokąta, z obwódką którą stanowią trzy pasy: ciemno zielony, biały i czarny. Na całej powierzchni białego tła znajdują się regularnie i symetrycznie umieszczone napisy "LSR" w kolorze srebrnym o bardzo charakterystycznej i fantazyjnej czcionce - stylizowanej na ręczne pismo kaligraficzne. W środkowej części etykiety znajduje się wielki napis "LUBELSKI SPIRYTUS" oraz mniejszy napis "REKTYFIKOWANY". Napis jest koloru ciemno-zielonego z cieniem w kolorze czarnym. Nad nim znajduje się napis "1906", umieszczone w kole z czerwonym elementem "wstążki". UP uznał, że powyższy znak w warstwie graficznej różni się od znaków towarowych należących do Strony tworzących tzw. "zieloną serię", gdyż znaki te różnią się od znaku spornego całkowicie odmiennym tłem, które w spornym znaku stanowią napisy "LSR" wykonane charakterystyczną czcionką stylizowaną na kaligraficzne pismo ręczne, podczas gdy tła znaków "zielonej serii" składają się z liter "SM" (stylizowanych na specyficzny monogram) o odmiennej grafice i wpisanych w niewystępujące w znaku spornym jasne kwadraty. Kwadraty te są ułożone w odwróconą o 45 stopni szachownicę, zaś ciemne pola szachownicy są w części znaków poprzecinane jasnymi pasami. Występowanie tych pasów w dodatkowy sposób różnicuje tło tych znaków od tła znaku spornego. Organ uznał, że różnice w znakach "zielonej serii" w zestawieniu ze znakiem spornym, z pewnością są łatwo dostrzegalne przez potencjalnego odbiorcę. Poruszając kwestię podobieństwa samej etykiety, organ wyjaśnił, iż bardzo podobny - jeśli nie identyczny – jej kształt nie może świadczyć o podobieństwie tych znaków, gdyż każdy "wyrób alkoholowy", "napój alkoholowy" czy "spirytus rektyfikowany" musi posiadać etykietę (naklejaną bądź nadrukowywaną), która zazwyczaj przyjmuje kształt prostokąta. Odnosząc się do kolorystyki spornego znaku, organ podkreślił, iż jest różna od kolorystyki znaków przeciwstawionych, gdyż obwódka znaku spornego składa się z trzech pasów: ciemno zielonego, białego i czarnego, także napis "LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" został wykonany w kolorze ciemnej zieleni z czarnym cieniem, podczas gdy zarówno napisy jak i obwódki znaków przeciwstawionych z tzw. zielonej serii są utrzymane w kolorze jasnej zieleni.

W kontekście kolorystyki znaków, organ zwrócił także uwagę na fakt, iż kolor ciemno-zielony jak i jasno-zielony są odcieniami tego samego koloru jednak cechą charakterystyczną odróżniającą porównywane znaki jest przede wszystkim różne tło (szachownica w znakach "zielonej serii" oraz powtarzalny element "LSR" w znaku spornym), które sprawia, iż znaki te jako całość różnią się w takim stopniu, że wywierają odmienne wrażenie i nie rodzą skojarzenia ze znakami towarowymi wnoszącego sprzeciw. Dodatkowo, sporny znak towarowy zawiera - nie występujący w znakach przeciwstawionych - napis "1906" w charakterystycznym okręgu koloru zielonego z przecinającą go pionową czerwoną "wstążką", toteż organ uznał, iż nie zachodzi podobieństwo między porównywanymi oznaczeniami w warstwie wizualnej. W ocenie organu napis "LUBELSKI SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" w znaku spornym, jak i "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" oraz inne elementy słowne w znakach przeciwstawionych są zapisem opisowych elementów, dokonanym zwykłą, nieodróżniającą i niewyszukaną czcionką, przez co nie nadają porównywanym znakom cech charakterystycznych czy odróżniających. Uznanie braku podobieństwa w warstwie graficznej, pomiędzy znakiem spornym, a znakami tzw. "zielonej serii" rzutuje także na brak podobieństwa z pozostałymi znakami przeciwstawionymi, gdyż ich grafika jest całkowicie odmienna i/lub utrzymana w odmiennych kolorach od znaków z tzw. "zielonej serii". Tym samym znaki przeciwstawione różnią się w takim stopniu, że każdy z nich, z osobna postrzegany jako całość, wywiera odmienne wrażenie i w ocenie organu, nie rodzi skojarzenia ze spornym znakiem towarowym. Organ podkreślił, iż ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd zachodzi tylko i wyłącznie w przypadku wystąpienia kumulatywnie dwóch przesłanek: identyczności lub podobieństwa towarów oraz identyczności lub podobieństwa samych znaków. W przedmiotowej sprawie znaki towarowe nie są podobne, a tym samym mimo identyczności towarów nie zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców. Urząd Patentowy uznał, że także w aspekcie zarzutu z art. 132 ust. 2 pkt 3 oraz art. 132 ust. 1 pkt 2 P.w.p. nie zachodzi podobieństwo pomiędzy znakiem spornym, a znakami przeciwstawionymi.

Organ opierając się na orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dodatkowo podkreślił, iż Stronie nie przysługuje uprawnienie do opisowych elementów "spirytus rektyfikowany", bowiem należą one do tzw. domeny publicznej. Tym samym uprawnionemu nie można zarzucić zgłoszenia cudzego oznaczenia skoro elementy słowne "spirytus rektyfikowany" mogą być swobodnie wykorzystywane przez wszystkie podmioty posiadające odpowiednie koncesje do oznaczania wyrobu w postaci "spirytusu" uzyskanego w procesie "rektyfikacji", przy czym znak sporny oraz znaki przeciwstawione Strony różnią się istotnie, także w warstwie graficznej. Urząd Patentowy wykluczył zatem zasadność zarzutu zgłoszenia znaku towarowego w złej wierze, o której mowa art. 131 ust. 2 pkt 1 P.w.p. W kontekście tego braku podobieństwa między elementami graficznymi, bez znaczenia są zapisy poczynione w Porozumieniu dotyczącym podziału "[...]" znaków towarowych oraz pozostały materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca, wnosząc o uchylenie decyzji organu z [...] czerwca 2012 r., zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 132 ust. 2 pkt 3 i art. 132 ust. 1 pkt. 2 P.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż renoma i powszechna znajomość znaków towarowych Skarżącej spółki pozostaje bez wpływu na ocenę podobieństwa jego znaków towarowych do spornego znaku towarowego;

- art. 132 ust. 2 pkt. 2 P.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na pominięciu przy ocenie porównania spornych znaków takich okoliczności, jak wysoka zdolność odróżniająca wcześniejszych znaków Skarżącej spółki, przynależność do rodziny znaków, identyczność towarów z klasy 33 oraz identyczność grup odbiorców i oparciu oceny jedynie o porównanie podobieństwa spornych znaków towarowych,

- art. 131 ust. 2 pkt. 1 P.w.p. poprzez jego błędną wykładnię polegająca na przyjęciu braku złej wiary w zgłoszeniu spornego znaku towarowego;

oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym:

- art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. w zw. z art. 252 P.w.p., poprzez brak całościowej i dokładnej oceny zaistniałego stanu faktycznego.

W uzasadnieniu, Skarżąca ponowiła argumentację prezentowaną na etapie postępowania administracyjnego i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz orzecznictwo europejskie, podkreśliła, że organ nie odniósł się do renomy znaku ani nie skonfrontował jej z kryteriami oceny tego podobieństwa. Dodatkowo Strona podniosła, iż przeprowadzone na jej zlecenie badania opinii publicznej, załączone do akt sprawy, dotyczące znajomości i renomy marki "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" wskazywały, iż marka "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" uzyskała najlepszy wynik, jeśli chodzi o znajomość spontaniczną znajdujących się na rynku marek produktów alkoholowych, czego organ nie wziął pod uwagę przy ocenie znaku. Nie jest zatem bez znaczenia fakt, iż respondenci pytani o znajomość na rynku marek spirytusu wymienili na pierwszym miejscu markę "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY", a dopiero na drugim miejscu wymienili tak powszechnie znaną i renomowaną markę jaką jest znak towarowy P.

Skarżąca dodała, iż sporny znak towarowy wykazuje daleko idące podobieństwo do znaku towarowego "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY" [...] oraz pozostałych znaków leżących u podstaw unieważnienia spornego znaku. Uprawniony wyraźnie nawiązuje w swoim znaku do określeń charakterystycznych dla Skarżącej i od wielu lat przez niego stosowanych. Tym samym chce zwabić potencjalnego klienta, który jest przekonany, iż kupuje produkt występujący na rynku od wielu lat, pochodzący od producenta powiązanego gospodarczo ze Skarżącą spółką.

Urząd Patentowy RP podtrzymał w odpowiedzi na skargę w całości swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, organ podkreślił, iż w niniejszej sprawie zajął bardzo obszerne i szczegółowe stanowisko w zakresie "dlaczego porównywane znaki są niepodobne", dlatego kwestia renomy nie była przedmiotem analizy z punktu widzenia ekonomiki procesowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanych przepisów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Rozpatrując sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu dającym podstawy do jej uchylenia.

Skarżąca spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 132 ust. 2 pkt 3 oraz art. 132 ust. 1 pkt 2 P.w.p. poprzez uznanie przez Urząd Patentowy RP, iż renoma i powszechna znajomość jej znaków towarowych pozostaje bez wpływu na ocenę podobieństwa tych znaków do spornego znaku towarowego.

Jak wynika z treści art. 132 ust. 2 pkt 3 P.w.p.: "Nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do renomowanego znaku towarowego zarejestrowanego lub zgłoszonego z wcześniejszym pierwszeństwem do rejestracji (o ile znak taki zostanie zarejestrowany) na rzecz innej osoby dla jakichkolwiek towarów, jeżeli mogłoby to przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego. Przepis ten stosuje się odpowiednio do znaku powszechnie znanego". Regulację odnoszącą do znaku powszechnie znanego zawiera również art. 132 ust. 1 pkt 2 P.w.p. stanowiąc, że: "Nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli znak ten jest identyczny lub podobny do znaku, który przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa ochronnego, był powszechnie znany i używany jako znak towarowy dla towarów pochodzących od innej osoby".

Skarżąca spółka powołując się na orzecznictwo krajowe oraz unijne podkreśliła, że renoma znaków towarowych wcześniejszych ma wpływ na ocenę podobieństwa do nich znaków późniejszych, chodzi bowiem o podobieństwo szczególnego rodzaju, polegające na niebezpieczeństwie samego skojarzenia danego znaku ze znakiem renomowanym, bez konieczności wykazywania prawdopodobieństwa wprowadzenia danego kręgu odbiorców w błąd co do pochodzenia danego towaru oznaczonego znakiem towarowym wykazującym pewien związek ze znakiem renomowanym. Skarżąca zarzuciła zatem, że UP w ogóle nie odniósł się do renomy jej znaków i nie skonfrontował oceny podobieństwa spornego znaku ze znakami przeciwstawionymi w oparciu o kryteria wynikające z tej renomy. Tymczasem jak twierdzi Skarżąca spółka, sporny znak wykazuje daleko idące podobieństwo, do znaków przeciwstawionych. Znaki te są znakami słowno- graficznymi w kształcie etykiety w kolorach zielonym, białym i szarym, gdzie w centralnej części znaku umieszczone zostały identyczne elementy słowne. Elementy te pisane są charakterystycznie stylizowanymi czcionkami zbliżonymi do siebie wyglądem. Znaki zostały przeznaczone do oznaczania identycznych towarów z klasy 33.

Nie można zgodzić się ze stanowiskiem Skarżącej, że UP w ogóle nie odniósł się do renomy jej znaków. UP dokonał w pierwszej kolejności porównania znaków pod kątem kryteriów wynikających z art. 132 ust 2 pkt 2 P.w.p, a następnie pod kątem kryteriów wynikających z art. 132 ust 2 pkt 3 P.w.p dochodząc do wniosku, że znaki przeciwstawione różnią się w takim stopniu, że każdy z nich, z osobna postrzegany jako całość, wywiera odmienne wrażenie i nie rodzi skojarzenia ze znakiem towarowym spornym.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem Skarżącej spółki, że w przypadku renomowanych znaków towarowych analiza porównawcza znaków powinna odnosić się do szczególnego rodzaju podobieństwa. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 marca 2009 r., sygn. akt IV CSK 335/2008: "(...) w orzecznictwie wspólnotowym i krajowym stopień podobieństwa znaków, jako przesłanka naruszenia znaku renomowanego, jest sytuowany na niskim poziomie, wyznaczanym przez takie określenia jak łączenie, kojarzenie, przywodzenie na myśl".

Nie przesadzając kwestii renomy znaków towarowych Skarżącej spółki i przyjmując, że przeciwstawione przez Skarżącą znaki towarowe są znakami renomowanymi należałoby ocenić czy tak subtelne podobieństwo występuje pomiędzy tymi znakami, a znakiem spornym.

Jak słusznie wskazał UP, elementami wspólnymi dla wszystkich słowno-graficznych znaków, spornego i przeciwstawionych, są słowa: "Spirytus" i "Rektyfikowany". Słowo "spirytus", stanowi rodzajową nazwę określonego rodzaju wyrobu alkoholowego, wysokoprocentowego. Słowo "rektyfikowany" odnosi się do procesu technologicznego pozyskiwania spirytusu, polegającego na wielopoziomowej destylacji produktu. Zgodnie z internetowym wydaniem Słownika języka polskiego, Wydawnictwa Naukowego PWN S.A., "spirytusem" jest "wysokoprocentowy roztwór wodny alkoholu etylowego", natomiast "rektyfikacja" oznacza "rozdzielanie mieszaniny cieczy przez wielokrotne odparowywanie i skraplanie". "Spirytus rektyfikowany" zatem, według cytowanego Słownika, to "destylat alkoholowy otrzymywany podczas rektyfikacji spirytusu surowego". Ani zatem pojęcie "Spirytus" ani pojęcie "Rektyfikowany" nie są określeniami fantazyjnymi, zawierają natomiast informację o rodzaju towaru i technologicznym procesie jego uzyskania. Zestawienie powyższych wyrazów "Spirytus Rektyfikowany" nie ma zdolności odróżniającej i nie można na podstawie występowania tych pojęć w spornych znakach oraz znakach przeciwstawionych, uznać ich podobieństwa. Przedmiotową kwestię rozstrzygnął dwukrotnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 185/08 oraz w wyroku z 18 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 553/10.

Użyte określenia "spirytus rektyfikowany" charakterystyczne, jak twierdzi Skarżąca, dla jej znaków towarowych, są określeniami rodzajowymi i opisowymi nie mającymi walorów dystynktywnych. Wskazują one na rodzaj wyrobu oraz sposób jego wytworzenia, a nie na jego źródło pochodzenia od konkretnego producenta.

Podobieństwa analizowanych znaków nie można również stwierdzić, zdaniem Sądu, na podstawie oceny tych znaków jako całości. Stylistyka spornego znaku, a nawet sposób wyeksponowania wspólnych, opisowych wyrażeń "spirytus rektyfikowany" nie wykazuje podobieństwa porównywanych znaków. W spornym znaku dużymi, drukowanymi literami, wyeksponowano w centralnym miejscu etykiety, słowny element "lubelski spirytus", w ustawieniu dwóch równej długości słów jedno nad drugim "lubelski" i pod spodem "spirytus". Słowo rektyfikowany, napisane jest mniejszymi literami i stanowi jakby dopisek, uzupełnienie informacji o wyrobie, którego dotyczy sporny znak. Jest to całkowicie odmienne rozwiązanie od stosowanego w przeciwstawionych znakach Skarżącej spółki, gdzie wyeksponowany jest słowny element "spirytus rektyfikowany", napisany dużymi drukowanymi literami, krótszy wyraz "spirytus" nad dłuższym "rektyfikowany".

Uwzględniając pozostałe elementy porównywanych znaków nie można dopatrzeć się podobieństwa pomiędzy spornym znakiem, a znakami przeciwstawionymi. Obwódkę spornego znaku stanowią pasy ciemno zielony, biały i czarny. Na białym tle etykiety rozmieszczone są symetrycznie litery "LSR" w kolorze srebrnym, o stylizowanej na ręczne pismo czcionce. Omówione elementy słowne są w kolorze ciemno zielonym z cieniem w kolorze czarnym. W górnej części etykiety, w kole z elementem czerwonej wstążki umieszczono rok "1906". Tymczasem tła znaków "zielonej serii" składają się ze stylizowanych na monogram liter "SM", które są wpisane w jasne, ułożone w odwróconą o 45 stopni szachownicę, kwadraty. Napisy oraz obwódki znaków "zielonej serii", są utrzymane w kolorze jasnej zieleni, z wyjątkiem znaku [...] utrzymanego w kolorystyce czarno-szarej, oraz znaku [...], utrzymanego w żółtej kolorystyce. Opisana powyżej szachownica bez monogramu "SM" występuje w znaku [...]. Niektóre znaki Skarżącej spółki zawierają w górnej części etykiety stylizowany na ręczne pismo napis "P.", niektóre natomiast, w dolnej części znaków, dodatkowe elementy słowne w języku angielskim jak np. "RECTIFIED SPIRIT", "POLISH RECTIFIED SPIRIT PRODUCE OF POLAND PRODUCTION POLONAISE ». Niektóre, znaki Skarżącej składają się jedynie ze słownych elementów "SPIRYTUS REKTYFIKOWANY", niekiedy z dopiskiem "RECTIFIED SPIRIT", w kolorach niebieskim, granatowym, czerwonym albo czarnym.

Podkreślenia wymaga, że w żadnym ze znaków towarowych Skarżącej spółki nie zawarto, poza wskazaniem kraju pochodzenia wyrobu, dokładniejszego miejsca ich pochodzenia. Sformułowanie "lubelski spirytus", stanowi całkowicie odmienne od Skarżące spółki rozwiązanie.

Oceniając porównywane znaki poprzez ich ogólne wrażenie, należy stwierdzić, iż sporny znak nie wykazuje podobieństw z żadnym ze znaków przeciwstawionych. W przedstawionym opisie porównywanych znaków trudno, zdaniem Sądu, dopatrzeć się elementów podobnych, choćby takich, które skutkowałyby łączeniem spornego znaku ze znakami przeciwstawionymi, kojarzeniem tych znaków czy też przywodzeniem na myśl znaków Skarżącej poprzez znak sporny. Jedynym wspólnym elementem porównywanych znaków jest słowny element tych znaków "spirytus rektyfikowany", który nie może stanowić elementu odróżniającego. W kwestii tej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 maja 2011 r. sygn. akt II GSK 553/10 stanowiąc, że "Brak podstaw, by długotrwałe używanie i renomę przypisać oznaczeniu "spirytus rektyfikowany" oderwanemu od innych elementów znaku słowno - graficznego odpowiadającego etykietce na butelkę. Znak towarowy stanowi niepodzielną całość. Używanie znaku słowno – graficznego nie oznacza, że w świadomości konsumenta powstają asocjacje pomiędzy elementem słownym a konkretnym przedsiębiorcą. (...) W sytuacji gdy chodzi o oznaczenie słowne stanowiące element renomowanego zarejestrowanego znaku słowno – graficznego musiałoby dojść do wyjątkowych zjawisk, w wyniku których samo oznaczenie słowne byłoby źródłem określonych asocjacji a rejestracja znaku wyłączałaby możność określania rodzaju i sposobu wytwarzania takiego samego towaru przez innych przedsiębiorców. W niniejszej sprawie brak podstaw do przyjęcia, że takie wyjątkowe zjawiska wystąpiły, zwłaszcza jeśli zważyć, że oznaczenie słowne bezspornie było używane również przez innych przedsiębiorców". Sama Skarżąca spółka wskazuje w skardze, iż w latach 90-tych, inne przedsiębiorstwa na podstawie umów licencyjnych stosowały jej znaki towarowe, w szczególności znak [...].

Wykluczenie podobieństwa porównywanych znaków pod kątem kryteriów wynikających z art. 132 ust 2 pkt 3 P.w.p., sprawia że nie można mówić o podobieństwie spornego znaku do przeciwstawionych znaków jako znaków powszechnie znanych. Tym samym, wykluczona jest możliwość przyniesienia uprawnionemu do spornego znaku nienależnej korzyści, a także wykluczone jest niebezpieczeństwo szkody dla odróżniającego charakteru oraz renomy znaków Skarżącej spółki.

W konsekwencji też pomimo, że sporny znak jak i znaki mu przeciwstawione służą do oznaczania identycznych towarów z klasy 33, obejmującej napoje alkoholowe i wyroby alkoholowe, wykazany brak podobieństwa tych znaków wyklucza ryzyko wprowadzenia w błąd konsumenta o pochodzeniu towaru oznaczonego spornym znakiem, poprzez zaliczenia tego znaku do serii, rodziny znaków Skarżącej spółki. Zorientowany nabywca, stanowiący wzór porównawczy w niniejszej sprawie w dużej mierze z racji wieku, nie zostanie zatem wprowadzony w błąd lecz zorientuje się o źródle pochodzenia towaru. Za niesłuszny w związku z tym należy uznać zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 P.w.p., zgodnie z którym: "Nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym".

Sąd nie stwierdza również w niniejszej sprawie zgłoszenia spornego znaku w złej wierze do Urzędu Patentowego RP w celu uzyskania ochrony, jak stanowi art. 131 ust. 2 pkt 1 P.w.p. W tej sprawie wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 185/08 stwierdzając, że: "Spirytus Rektyfikowany" nie stanowi nazwy fantazyjnej dla produktu pozyskanego w danym procesie, a jedynie określa rodzaj tego produktu wynikającego z rektyfikacji. W związku z tym użycie tej nazwy w innym znaku nie może być oceniane jako użycie części znaku w złej wierze, niezgodnie z prawem, czy zasadami współżycia społecznego". Sformułowanie "Spirytus Rektyfikowany" z racji swego opisowego charakteru należy do domeny publicznej, przez co może być wykorzystywane przez inne podmioty na rynku. Jest to natomiast jedyny wspólny element porównywanych w niniejszej sprawie znaków słowno-graficznych. Brak podobieństwa innych słownych elementów jak i grafiki porównywanych znaków, sprawia, że nie można mówić o złej wierze w zgłoszeniu spornego znaku towarowego w celu uzyskania ochrony.

Sąd nie stwierdza naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Urząd Patentowy RP prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego oceny. Prawidłowo, zdaniem Sądu, dokonał porównania przedmiotowych znaków.

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), skargę należało oddalić.