Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1392/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1782
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 609/18 w sprawie ze skargi A.O. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 609/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A.O. (dalej: skarżący) na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że w okresie od dnia 2 listopada 2016 r. do dnia 25 sierpnia 2017 r. skarżący - pełniący służbę na stanowisku [...] Szkoły Policji w [...] przebywał bez przerwy na zwolnieniu lekarskim.

W dniu 28 sierpnia 2017 r. skarżący stawił się do jednostki Policji, w której pełnił służbę, zgłaszając gotowość do jej pełnienia, lecz nie został do niej dopuszczony z powodu braku aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do służby na określonym stanowisku.

Z uwagi na fakt skierowania skarżącego w dniu 9 maja 2017 r. do Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Gdańsku, celem ustalenia stanu zdrowia skarżącego oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby, przełożony wyżej wymienionego poinformował go o odstąpieniu od skierowania go na kontrolne badania lekarskie. Zostało to uzasadnione tym, iż badania wykonywane przez Pomorską Rejonową Komisję Lekarską MSWiA w Gdańsku są badaniami szerszymi niż badania kontrolne i pozwolą jednocześnie ustalić zdolność skarżącego do służby także na dotychczas zajmowanym stanowisku. Zaznaczono również, że do czasu wydania przez ten organ stosowanego orzeczenia, skarżący nie zostanie dopuszczony do pełnienia służby.

Skierowanie, o którym mowa wyżej, zostało zarejestrowane w dniu 9 maja 2017 r., natomiast skarżący został powiadomiony przez Komisję o fakcie skierowania go z urzędu do wyżej wymienionej komisji i o obowiązku zgłoszenia się w celu odbioru karty obiegowej i ustalenia terminu czynności orzeczniczych komisji w dniu 4 lipca 2017 r. (tj. w okresie przebywania na zwolnieniu lekarskim). W dniu 15 lipca 2017 r. skarżący przesłał pisemną informację do Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Gdańsku, o tym, że rozpoczął leczenie w SP ZOZ Szpitalu Specjalistycznym MSWiA w [...] oraz że zgłosi się po odbiór karty obiegowej po zakończeniu leczenia szpitalnego. W dniu 22 sierpnia 2017 r. skarżący zgłosił się w sekretariacie komisji lekarskiej, gdzie odebrał karty obiegowe oraz został mu wyznaczony termin czynności orzeczniczych.

Orzeczeniem nr [...] Komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Gdańsku z dnia [...] września 2017 r. l.dz. [...] 7 stwierdzono u skarżącego:

1. [...],

2. [...],

3. [...],

4. [...].

Z uwagi na powyższe określono skarżącemu kategorię ,,C,, zdolności do służby tj. niezdolny do służby. Trwale niezdolny do służby.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że na podstawie dokumentacji lekarskiej, wywiadu i badania własnego Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Gdańsku ustalono, że zaburzenia [...] czynią skarżącego niezdolnym do służby, co uzasadnia zaliczenie go do trzeciej kategorii grupy inwalidów w związku ze służbą i żadnej grupy w związku z wypadkiem w służbie. Stwierdzone u komisjonowanego schorzenia nie pozostają w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Zdolny do pracy. Inwalidztwo czasowe.

Orzeczenie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 29 września 2017 r. i stało się ostateczne w dniu 14 października 2017 r. Od tego dnia skarżący został, na podstawie § 24 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14 maja 2013 r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2013 r. poz. 644 ze zm.), zwolniony z zajęć służbowych na okres do dnia zwolnienia ze służby.

W dniu [...] października 2017 r. Komendant Szkoły Policji w [...] wydał rozkaz personalny nr [...] /17 o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem 3 listopada 2017 r., na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, wobec orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, które stało się ostateczne z dniem 14 października 2017 r.

Odwołanie od powyższego rozkazu personalnego wniósł skarżący.

Komendant Główny Policji utrzymał w mocy powyższy rozkaz personalny.

W uzasadnieniu wskazał, że podstawę materialno-prawną zwolnienia skarżącego ze służby w Policji stanowił art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji, zgodnie z tym przepisem policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

Organ podkreślił, że użycie w cytowanym przepisie zwrotu "zwalnia się" oznacza, że zwolnienie takie ma charakter obligatoryjny i nie zostało pozostawione tzw. uznaniu administracyjnemu. Przesłanka stanowiąca podstawę do zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji została w sposób wyczerpujący zdefiniowana w treści powołanego przepisu i jest nią orzeczenie wobec funkcjonariusza trwalej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Nie ulega wątpliwości, że wobec skarżącego zostało wydane orzeczenie, zgodnie z którym uznano skarżącego za trwale niezdolnego do służby. Orzeczenie to stało się ostateczne. Zatem, jak podał organ, w tej sytuacji zwolnienie skarżącego było obligatoryjne.

Zdaniem organu II instancji w pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie, czy w tej konkretnej sytuacji skarżący mógł korzystać z ochrony przewidzianej przez art. 43 ust. 1 ustawy o Policji oraz w jakim okresie norma prawna wynikająca z powołanego przepisu pozwalała na wyznaczenie pierwszego dnia, w którym możliwe byłoby zwolnienie skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.

W ocenie Komendanta Głównego Policji skarżącemu przysługiwała ochrona z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie istota sporu sprowadza się do wskazania, czy skarżący zaprzestał świadczenia służby z powodu choroby od momentu, w którym przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie podjął jej w okresie 12 miesięcy, a w tym czasie orzeczono wobec niego trwałą niezdolność do służby - tak jak założył organ I instancji, czy też, jak wskazuje strona skarżąca, okres zaprzestania służby z powodu choroby został przerwany stawiennictwem skarżącego w jednostce Policji i zgłoszeniem gotowości do pełnienia służby, w wyniku czego okres ochrony rozpoczął swój bieg od wydania w stosunku do skarżącego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego trwałą niezdolność do służby.

Ustosunkowując się do wyżej postawionego pytania organ II instancji stwierdził, że nie można zgodzić się, jak wskazuje skarżący, iż samo zgłoszenie gotowości do podjęcia służby może być utożsamiane z jej podjęciem, a co za tym idzie, że przerywa okres zaprzestania służby z powodu choroby. Komendant Główny Policji podkreślił, że treść art. 43 ust. 1 ustawy o Policji nie różnicuje przypadków, w których nie przerwano "zaprzestania służby z powodu choroby" i nie powoduje powstania określonych skutków prawnych w sytuacji gdy z określonych powodów policjant nie został dopuszczony do pełnienia służby. Istotne z punktu widzenia tego przepisu jest to czy w rzeczywistości policjant zaprzestał służbę, a nie fakt braku dopuszczenia do służby. Jeżeli nie został do niej dopuszczony, to nadal nieprzerwanie nie świadczy tej służby. Nie ma przy tym znaczenia również fakt, że okres zaprzestania służby z powodu choroby nie był objęty zaświadczeniem lekarskim. Organ II instancji wskazał, że jak wynika z materiałów sprawy okres pobytu na zwolnieniu lekarskim skarżącego kończył się w dniu 25 sierpnia 2017 r., natomiast zgłosił on swoją gotowość do pełnienia służby w dniu 28 sierpnia 2017 r. Zatem w dniach 26-27 sierpnia 2017 r. (sobota i niedziela) także nie podjął ani nie świadczył służby, co nie oznacza, że w tych dniach nastąpiło automatyczne przerwanie okresu zaprzestania służby, zwłaszcza, iż sam przepis nie ustanawia obowiązku dokumentowania w określony sposób tego faktu. Istotne z punktu widzenia tego przepisu jest wyłącznie to, że od określonego momentu policjant zaprzestał służby z powodu choroby i stan ten trwa nieprzerwanie co najmniej przez 12 miesięcy.

Komendant Główny Policji wskazał, że przełożony właściwy w sprawach osobowych podjął decyzję o niedopuszczeniu do służby skarżącego w okolicznościach, w których nie można przypisać jej charakteru arbitralnego. Jak bowiem ustalono, skarżący przebywał na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia 2 listopada 2016 r. do dnia 25 sierpnia 2017 r. z powodu choroby, której istnienie potwierdził lekarz specjalista [...]. Była to jedna z przyczyn skierowania z urzędu skarżącego na badania przez komisję lekarską, celem ustalenia zdolności do pełnienia służby. Zgodnie z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1822, ze zm.) funkcjonariusza Policji kieruje się z urzędu do komisji lekarskiej jeżeli stan jego zdrowia daje podstawę do przypuszczeń, że stopień jego zdolności do służby uległ zasadniczej zmianie lub że dalsze pełnienie przez niego służby na zajmowanym stanowisku jest niemożliwie. Uzasadnienie to było zatem podbudowane instrumentalnie faktem, że przyczyna pobytu policjanta na zwolnieniu lekarskim tkwiła w jego [...]. Skierowanie takie zostało zarejestrowane już w dniu 9 maja 2017 r., natomiast nie mogło być realizowane z przyczyn niezależnych od przełożonego. Przyczyny braku realizacji tego skierowania w okresie od dnia 9 maja 2017 r. do dnia 28 sierpnia 2017 r. leżały wyłącznie po stronie skarżącego. Zgłoszenie po tak długim okresie (niemal 10 miesięcy) przebywania na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby miało istotny wpływ na podjętą przez przełożonego decyzję o niedopuszczeniu policjanta do służby, zwłaszcza, że termin wyznaczony przez komisję lekarską nie był odległy, a orzeczenie tej komisji potwierdza nie tylko fakt niezdolności do służby na zajmowanym stanowisku, ale też niezdolności do pełnienia służby in genere.

Organ II instancji wyjaśnił ponadto, że nie ma znaczenia zastosowany symbol w ewidencji czasu służby jako nieobecność usprawiedliwiona. Każde bowiem oznaczenie w tej ewidencji, niezależnie czy byłoby to "C", "Cs" czy "U" potwierdza nieobecność funkcjonariusza w służbie, której zaprzestał z powodu choroby i powrót do której, wobec uzasadnionych przypuszczeń co do zasadniczej zmiany stopnia zdolności policjanta do służby, mógł nastąpić dopiero po uzyskaniu ostatecznego orzeczenia komisji lekarskiej, potwierdzającego zdolność do służby.

Komendant Główny Policji wskazał, że okres od dnia 28 sierpnia 2017 r. (od dnia zgłoszenia gotowości do pełnienia służby) do dnia 14 października 2017 r. (do dnia uzyskania przez orzeczenie komisji lekarskiej przymiotu ostateczności) był okresem niepełnienia służby (kontynuacją okresu zaprzestania służby) z powodu choroby. Zdaniem organu trudno byłoby założyć, że policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim w okresie od dnia 2 listopada 2016 r. do dnia 25 sierpnia 2017 r., wydanym przez lekarza specjalistę [...], który potwierdził u niego określoną jednostkę chorobową i która została również wskazana w orzeczeniu lekarskim z dnia 20 września 2017 r., nie jest nią obciążony w okresie od dnia zakończenia zwolnienia lekarskiego do dnia wydania orzeczenia przez komisję lekarską. Świadczy o tym treść powołanej wyżej ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.

Z art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy wynika, że kategoria "C"- niezdolny do służby (która została nadana skarżącemu) oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby, natomiast z art. 6 ust. 2 pkt 5 tej ustawy wynika, że "trwale niezdolny do służby" można orzec jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby. Orzeczenie wydane wobec skarżącego wskazywało również na jego inwalidztwo. Zgodnie z art. 10 powołanej wyżej ustawy, uznanie funkcjonariusza za inwalidę następuje przez ustalenie stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu. Nie można zatem założyć, że w okresie nieobjętym zwolnieniem lekarskim, skarżący nie posiadał jednostek chorobowych stwierdzonych następnie w orzeczeniu komisji lekarskiej uniemożliwiających mu dalsze pełnienie służby i że był zdolny do jej pełnienia w tym okresie, zwłaszcza że były one podstawą jego uprzedniego pobytu na zwolnieniu lekarskim.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Domagał się uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego je rozkazu personalnego Komendanta Szkoły Policji w [...].

Sąd I instancji uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że przepis art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że zastosowanie przewidzianej w nim instytucji nie zależy od uznania organu. Ustawodawca używając zwrotu "policjanta zwalnia się ze służby" przesądził, że w określonej sytuacji właściwy przełożony nie ma innego wyboru, lecz jest zobowiązany do rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego.

Jeżeli przesłanki ustawowe zostaną spełnione, to rozstrzyganie sprawy zwolnieniowej staje się dopuszczalne. Istotnym jest przy tym wskazanie, że warunki zwolnienia policjanta ze służby należy odnosić i oceniać na dzień wydania stosownego rozkazu personalnego. Tym samym również przesłanki określone w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji muszą bezwzględnie zachodzić w dacie wydania decyzji zwolnieniowej i są one wystarczające do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Przepisy ustawy o Policji nie określają bowiem terminu załatwienia sprawy zwolnienia policjanta ze służby, w tym rozwiązania stosunku służbowego na skutek orzeczenia komisji lekarskiej o trwałej niezdolności do służby. W związku z brakiem przepisu szczególnego organy administracji związane są maksymalnymi terminami określonymi w art. 35 § 3 k.p.a. Muszą one przy tym respektować także ogólne zasady procedury administracyjnej, w szczególności przewidzianą w art. 12 k.p.a. zasadę szybkości postępowania i załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wydanie decyzji o rozwiązaniu stosunku służbowego powinno zatem nastąpić w możliwie najwcześniejszym terminie, czyli z reguły bezpośrednio po powzięciu przez organ wiedzy o ostatecznym orzeczeniu komisji lekarskiej, gdyż to właśnie takie orzeczenie stanowi konieczny warunek zwolnienia określonego w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji.

W tym miejscu Sąd wskazał, że zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o Policji zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 38 ust. 4 oraz art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że reguluje on wyłącznie kwestie terminu, w jakim – w wyszczególnionych przypadkach – dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego. Art. 43 ust. 1 ustawy o Policji niewątpliwie ma charakter ochronny czego na żadnym etapie postępowania nie negowały orzekające w sprawie organy Policji.

Niewątpliwie celem regulacji zawartej w art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest zapewnienie możliwości wykluczenia z grona funkcjonariuszy tych policjantów, którzy z uwagi na swój stan zdrowia w sposób trwały nie mogą już dalej pełnić służby i tym samym realizować niezwykle ważkich zadań powierzonych macierzystej formacji. Jednocześnie ustawodawca wykluczył możliwość natychmiastowego rozwiązania z takimi policjantami stosunku służbowego, gwarantując funkcjonariuszom prawo do pozostania w służbie ale wyłącznie przez pewien, ściśle określony okres, to jest przez 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez nich wykonywania obowiązków służbowych z powodu choroby. Taką gwarancję ustawodawca powiązał z datą zwolnienia policjanta ze służby a nie z datą wydania decyzji. Gdyby w analizowanym przypadku warunkiem wydania decyzji zwolnieniowej miałaby być nie tylko trwała niezdolność do służby stwierdzona przez komisję lekarską, ale także upływ wskazanego okresu ochronnego, to obie takie przesłanki zostałyby wprost zawarte w art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji. Takiej treści powyższemu przepisowi jednak nie nadano.

Sąd I instancji podkreślił, że wymogi, o jakich mowa w art. 41 ust. 1 pkt 1 i w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji są zachowane, jeżeli decyzja zwolnieniowa zostanie podjęta wtedy, gdy orzeczenie komisji lekarskiej stanie się ostateczne oraz gdy wyznaczona data rozwiązania stosunku służbowego zostanie ustalona po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że skarżący zaprzestał służby wskutek choroby od dnia 2 listopada 2016 r. oraz że okres 12 miesięcy liczony od tej daty upływał 3 listopada 2017 r.

Następnie Sąd zauważył, że istota problemu sprowadzała się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, jak należy ocenić zgłoszenie przez skarżącego gotowości do służby w dniu 28 sierpnia 2017 r. W tej materii, po rozważeniu argumentacji prezentowanej przez obie strony Sąd przyjął, że należy uznać zasadność argumentacji zaprezentowanej przez organy orzekające.

W § 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2001 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów (Dz.U. z 2001 r. Nr 131, poz. 1471 ze zm.) ustawodawca wskazuje wprost, że po okresie usprawiedliwionej nieobecności w służbie policjant podejmuje służbę w pierwszym dniu, który zgodnie z harmonogramem jest jego dniem służby, chyba że kierownik komórki organizacyjnej jednostki organizacyjnej Policji zarządzi inaczej. W niniejszej sprawie z uwagi na niezdolność do pracy trwającą dłużej niż 30 dni funkcjonariusz winien być skierowany na badania kontrolne do komisji lekarskiej, w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy. Pracodawca nie mógł bowiem dopuścić do służby funkcjonariusza bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku w warunkach pracy opisanych w skierowaniu na badania lekarskie. Z uwagi na fakt skierowania skarżącego w dniu 9 maja 2017 r. do Pomorskiej Rejonowej Komisji Lekarskiej MSWiA w Gdańsku, celem ustalenia stanu zdrowia skarżącego oraz ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby, jak również związku poszczególnych chorób ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby, przełożony wyżej wymienionego poinformował go o odstąpieniu od skierowania go na kontrolne badania lekarskie oraz wskazał, że do czasu wydania przez ten organ stosowanego orzeczenia, skarżący nie zostanie dopuszczony do pełnienia służby.

Orzeczeniem nr [...] komisji lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w Gdańsku z dnia [...] września 2017 określono skarzącemu kategorię "C" zdolności do służby, tj. niezdolny do służby.

W ocenie Sądu, okoliczność zgłoszenia w dniu 28 sierpnia 2017 r. gotowości do służby w sytuacji wiedzy co do badań lekarskich wyznaczonych na dzień 20 września 2017 r. nie może być w żaden sposób uznana za przerywającą bieg okresu określonego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Jedynie faktyczne podjęcie służby w dniu 28 sierpnia 2017 r. – co w realiach sprawy nie miało miejsca - przemawiałoby za uznaniem, że w sprawie doszło do przerwania okresu określonego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Zgłoszenia gotowości do służby nie można nadto uznać jako czynności przygotowującej do służby. W świetle § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 października 2011 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów, czas na bezpośrednie przygotowanie do służby i jej zdanie, a w szczególności na przyjęcie lub zdanie dokumentacji z przebiegu służby, uzbrojenia i wyposażenia, wlicza się do czasu służby.

W tej sytuacji zdaniem Sądu, organ pierwszej instancji uprawniony był do rozwiązania ze skarżącym stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji oraz ustalenia daty zwolnienia w wydanym rozkazie personalnym. Tym samym Komendant Główny Policji był uprawniony do utrzymania w mocy rozkazu personalnego Komendanta Szkoły Policji w [...], a rozkazom tym nie można zarzucić naruszenia art. 41 ust. 1 pkt 1 i art. 43 ust.1 ustawy o Policji.

Sąd I instancji dodał, że zasadniczy sens unormowania przyjętego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji jest taki, że policjant, pomimo orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską, nie może być zwolniony ze służby, jeżeli zaprzestał służby z powodu choroby i od dnia zaprzestania służby nie upłynęło 12 miesięcy, co oznacza, że stan zaprzestania służby z powodu choroby trwa po wydaniu orzeczenia przez komisję lekarską. W takiej sytuacji, stan zaprzestania służby z powodu choroby, po wydaniu orzeczenia o trwałej niezdolności do służby z powodu choroby przez komisję lekarską, nie musi być dokumentowany zaświadczeniem lekarskim o niezdolności do służby z powodu choroby, skoro już orzeczenie komisji lekarskiej stwierdza, że policjant jest niezdolny do służby z powodu choroby. Orzeczenie komisji lekarskiej jest bowiem nie tylko rodzajem rozstrzygnięcia administracyjnego, ale też oświadczeniem wiedzy co do stanu zdrowia policjanta, które obejmuje stwierdzenie określonej choroby u policjanta, z powodu której policjant jest niezdolny do służby. Tak więc orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające u policjanta chorobę, z powodu której policjant jest w stanie niezdolności do służby, dotyczy tego co zaświadczenie lekarskie o niezdolności do służby z powodu choroby, której skutkiem jest zaprzestanie służby. Jeżeli zaświadczenie lekarskie o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby stanowi podstawę zaprzestania służby z powodu choroby, to nie sposób przyjąć, że orzeczenie komisji lekarskiej stwierdzające trwałą niezdolność do służby z powodu choroby nie może stanowić podstawy zaprzestania służby z powodu choroby, w rozumieniu art. 43 ust. 1 ustawy o Policji i w takiej sytuacji nie sposób także przyjąć, że po wydaniu orzeczenia przez komisję lekarską, konieczne jest przedstawianie zaświadczenia lekarskiego o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby.

Wskazane rozwiązania prawne prowadzą w ocenie Sądu do wniosku, że zaprzestanie służby z powodu choroby może wynikać zarówno z zaświadczenia lekarskiego, jak i orzeczenia komisji lekarskiej o całkowitej niezdolności do służby z powodu choroby. Jeżeli policjant przed wydaniem orzeczenia o trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską zaprzestał pełnienia służby z powodu choroby – a taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie – okres ochronny, o którym mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, rozpoczyna się od dnia zaprzestania służby z tego powodu, zaś w przypadku, gdy policjant nie zaprzestał służby przed wydaniem orzeczenia, okres ochronny rozpoczyna się od dnia, w którym policjant zaprzestał służby z powodu choroby stwierdzonej w orzeczeniu o trwałej niezdolności do służby.

W ocenie Sądu, która w tym zakresie jest zbieżna z oceną organu, okres od daty zgłoszenia gotowości do służby do daty orzeczenia komisji lekarskiej należy uznać za okres choroby, gdyż skarżący był chory na chorobę przewlekłą, którą w swoim orzeczeniu potwierdziła komisja lekarska.

Sad I instancji nie dopatrzył się również naruszenia art. 71b ust. 1 i 2 ustawy o Policji poprzez zaniechanie skierowania skarżącego na obligatoryjne badania kontrolne w celu ustalenia zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym. Rzeczywiście po upływie tak długiej nieobecności policjanta kieruje się do lekarza medycyny pracy. Jednakże w tym przypadku, jeszcze podczas udokumentowanego zwolnieniem okresu choroby został on skierowany na komisję lekarską celem określenia dalszej zdolności do służby. Jeśli przyjąć, iż brak zdolności psychicznej lub fizycznej do służby uniemożliwia jej pełnienie i wykonywanie zdań służbowych na zajmowanym stanowisku, to założenie poczynione przez organ I instancji należy uznać za słuszne i nienaruszające praw skarżącego, tym bardziej, że skierowanie na komisję lekarską miało miejsce za pismem z dnia 9 maja 2017 r., o czym skarżący wiedział od 4 lipca 2017 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący, zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1) art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. - o Policji poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż do okresu 12-tu miesięcy zaprzestania służby z powodu choroby wlicza się czas pozostawania w gotowości do służby (po powrocie ze zwolnienia lekarskiego) funkcjonariusza, którego przełożony nie dopuścił do służby, odmówił skierowania na badanie kontrolne, a następnie komisja lekarska uznała za niezdolnego do dalszej służby, podczas gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, że czas pozostawania w gotowości do służby, gdy przełożony odmawia skierowania funkcjonariusza na badanie kontrolne, przerywa czas zaprzestania służby z powodu choroby, bowiem o niezdolności do wykonywania zadań służbowych świadczy zwolnienie lekarskie lub badanie kontrolne, którego nie przeprowadzono;

2) art. 71b ustawy o Policji, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustalenie zdolności do wykonywania zadań na zajmowanym stanowisku służbowym policjanta, który zgłosił gotowość do służby po chorobie, możliwe jest w inny sposób niż badanie okresowe lub kontrolne, np. poprzez decyzję przełożonego o niedopuszczeniu do służby z uwagi na wcześniejszą chorobę, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia powinna prowadzić do wniosku, iż jedynym instrumentem ustalającym taką zdolność jest kontrolne lub okresowe badanie przeprowadzone przez uprawnionego lekarza.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez wydanie orzeczenia reformatyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych i kosztów postępowania przed Sądem I instancji według złożonego na rozprawie spisu kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Należy zatem wskazać konkretne przepisy prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd i zamieścić uzasadnienie podstawy kasacyjnej, czyli uzasadnić uchybienia zarzucane sądowi. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu przez autora skargi kasacyjnej, że stawiane przez niego zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, iż sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji czyli, że niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi ponadto w uzasadnieniu, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu - dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie im mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują wyłącznie naruszenie przepisów prawa materialnego.

Niezasadny okazał się zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym, zwolnienie policjanta ze służby, na podstawie art. 38 ust. 4, art. 41 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 1 i 4 tej ustawy, nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że reguluje on wyłącznie kwestie terminu, w jakim - w wyszczególnionych przypadkach - dopuszczalne jest rozwiązanie stosunku służbowego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie została spełniona przesłanka z art. 43 ust. 1 cyt. ustawy, umożliwiająca zwolnienie skarżącego ze służby. Nie budzi bowiem wątpliwości fakt, iż skarżący zaprzestał pełnienia służby od dnia 2 listopada 2016 r. z powodu przebywania na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, a zatem w dniu 3 listopada 2017 r. tj. z dniem zwolnienia ze służby określonym w decyzji I instancji, bezspornie upłynęło 12 miesięcy wymagane do zwolnienia w powołanym wyżej art. 43 ust 1 ustawy o Policji.

Godzi się również wyjaśnić, iż fakt stawienia się skarżącego w dniu 28 sierpnia 2017 r. w jednostce Policji i zgłoszenie gotowości do pełnienia służby, nie spowodował w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przerwanie biegu 12-miesięcznego okresu zaprzestania służby z powodu choroby. Podkreślić bowiem należy, że powołany przepis nie posługuje się pojęciem 12-miesiecznego nieprzerwanego okresu przebywania na zwolnieniach lekarskich, lecz 12-miesięcznym okresem zaprzestania służby z powodu choroby. Okoliczność, że skarżący stawił się do służby zgłaszając gotowość do jej pełnienia (do której nie został dopuszczony przez przełożonego), nie jest równoznaczne z podjęciem przez niego służby w tym dniu, a zatem wbrew stanowisku skarżącego, do okresu 12 miesięcy określonego w art. 43 ust. 1 ustawy, wlicza się czas jego pozostawania w gotowości do służby, bez jej faktycznego podjęcia.

W ramach drugiego zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego strona skarżąca kasacyjnie powołała się na art. 71b ustawy o Policji. W odniesieniu do powyższego zarzutu należy zauważyć, że wskazywany w skardze kasacyjnej przepis składa się z 18 ustępów, z czego 8, 9, 10, 11, 12 i 18, podzielone są na punkty. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez Sąd I instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246). Sposób sformułowania zarzutu z pkt 2 skargi kasacyjnej już sam przez się uniemożliwiał więc dokonanie przez Naczelny Sąd Administracyjny oceny jego zasadności.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.