Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 95/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2008-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 76 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art . 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia NSA Anna Orłowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2008 r. sprawy ze skargi K. T. na decyzję Wojewody [...] z dnia 8 lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 11 stycznia 2008 r. Starosta [...] orzekł o uznaniu pobranego w okresie od dnia 9 marca 2007 r. do 30 września 2007 r. zasiłku dla bezrobotnych w łącznej kwocie 4.353,30 zł za nienależne świadczenie i o zobowiązaniu K. T. do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 30 października 2007 r. wpłynęła decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 października 2007 r. o wykreśleniu z ewidencji prowadzonej przez K. T. działalności gospodarczej z dniem 1 października 2007 r. Wpisu do ewidencji dokonano w dniu 31 marca 2005 r. pod numerem [...] z datą rozpoczęcia 10 kwietnia 2005 r. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, status bezrobotnego przysługuje osobie, która "nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności", a w brzmieniu obowiązującym od dnia 26 października 2007 r. status bezrobotnego przysługuje osobie, która "nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej". Organ wskazał, że w toku postępowania ustalono, że K. T. prowadził działalność gospodarczą, o czym nie poinformował urzędu. W tej sytuacji pobrany zasiłek dla bezrobotnych zgodnie z art. 76 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy stanowi świadczenie nienależne, które podlega zwrotowi na rzecz Funduszu Pracy.

Po rozpatrzeniu odwołania K. T. Wojewoda [...], decyzją z dnia 8 lutego 2008 r. nr [...], powołując przepisy art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 76 ust. 1,2 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 1 marca 2007 r. K. T. został ponownie zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku , który pobierał za okres od dnia 9 marca 2007 r. do 30 września 2007 r. Podczas rejestracji strona podpisała na karcie rejestracyjnej bezrobotnego oświadczenie, że nie prowadzi działalności gospodarczej i że jej nie zawiesiła, a ponadto w części "D" tej karty nie wykazała, by kiedykolwiek prowadziła działalność gospodarczą. Także w dniu poprzedniej rejestracji , tj. w dniu 7 listopada 2005 r. strona otrzymała egzemplarz "Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", zawierający wymogi do uzyskania statusu osoby bezrobotnej , w tym wymóg wyrejestrowania podjętej działalności gospodarczej. W dniu 30 października 2007 r. ujawniono, że w okresie od 10 kwietnia 2005 r. do 1 października 2007 r. strona posiadała zarejestrowaną działalność gospodarczą, którą podjęła. Wydaną w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego decyzją ostateczną z dnia 22 listopada 2007 r. organ I instancji uchylił swoją wcześniejszą decyzję przyznającą stronie z dniem 1 marca 2007 r. status osoby bezrobotnej oraz z dniem 9 marca 2007 r. prawo do zasiłku dla bezrobotnych.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne obowiązana jest do jego zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji kwoty otrzymanego świadczenia. Zgodnie z art. 76 ust. 2 za nienależne świadczenie uważa się m.in. :

1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;

2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie.

Organ odwoławczy wskazał również, że z zebranych dokumentów wynika, iż strona posiadając status osoby bezrobotnej i pobierając zasiłek dla bezrobotnych miała zarejestrowaną działalność gospodarczą, którą podjęła, na co wskazują informacje z ZUS i Urzędu Skarbowego. Formalnego wykreślenia działalności dokonano dopiero ze skutkiem na dzień 1 października 2007 r. , co wynika z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 października 2007 r. Wcześniej ze skutkiem na dzień 1 marca 2007 r. strona wyrejestrowała się jako płatnik składek składając oświadczenie na formularzu ZUS ZWPA w dniu 1 sierpnia 2007 r. Likwidację działalności w Urzędzie Skarbowym strona zgłosiła z dniem 1 października 2007 r. Powyższe wskazuje na to, że od dnia 1 marca 2007 r. strona zawiesiła tylko działalność gospodarczą , gdyż nie zgłosiła jej likwidacji w Urzędzie Skarbowym, jak też nie dokonała jej wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej. O okoliczności nie wykreślenia podjętej działalności gospodarczej strona nie poinformowała Urzędu Pracy , a wręcz oświadczyła na karcie rejestracyjnej bezrobotnego, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesiła. Nie poinformowanie Urzędu Pracy o fakcie zarejestrowania i podjęcia działalności gospodarczej świadczy o tym, że strona świadomie wprowadziła w błąd Urząd Pracy co do zaistnienia ustawowych przesłanek do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Samo zgłoszenie do organu ewidencyjnego rozpoczęcia działalności gospodarczej i jej podjęcie skutkuje przyjęciem ustalenia, że w sprawie zaistniała przeszkoda natury prawnej do posiadania statusu osoby bezrobotnej i uzyskania prawa do zasiłku. Istnienie tej przeszkody strona zataiła przed Urzędem Pracy, składając podczas rejestracji w dniu 1 marca 2007 r. nieprawdziwe oświadczenie, że nie zawiesiła działalności gospodarczej. Stan faktyczny wyczerpuje wobec tego znamiona art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do uznania pobranych przez stronę zasiłków dla bezrobotnych za świadczenie nienależnie pobrane, gdyż do wypłaty tych zasiłków doszło na skutek złożenia przez stronę nieprawdziwego oświadczenia na karcie rejestracyjnej bezrobotnego z dnia 1 marca 2007 r. o nie zawieszeniu działalności gospodarczej. Możliwe jest również przypisanie stronie świadomego wprowadzenia w błąd Urzędu Pracy co do niewyrejestrowania działalności gospodarczej z ewidencji, gdyż strona podczas rejestracji w dniu 7 listopada 2005 r. oświadczyła na egzemplarzu Informacji dla osób rejestrujących się , że zapoznała się z jego treścią. Powinna zatem być świadoma, że niezbędnym warunkiem do uzyskania statusu osoby bezrobotnej jest wyrejestrowanie działalności gospodarczej , którą się podjęło. Strona właściwie pouczona zataiła istotne informacje przed Urzędem Pracy, tym samym świadomie wprowadzając ten Urząd w błąd. Wskazuje na to również nieujawnienie faktu prowadzenia działalności gospodarczej w części "D" karty rejestracyjnej bezrobotnego.

W skardze na powyższą decyzję K. T. zarzucił błędne przyjęcie, że w okresie od 10 kwietnia 2005 r. do 1 października 2007 r. posiadał zarejestrowaną działalność gospodarczą, którą podjął, bowiem przedłożył zaświadczenie ZUS , iż zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w dniu 1 marca 2007 r. , wobec czego spełniał wymogi ustawy , iż bezrobotny nie może prowadzić działalności gospodarczej. Skarżący zarzucił również, że organ błędnie ustalił, jakoby skarżący podał nieprawdziwą informację na karcie rejestracyjnej bezrobotnego, że nie prowadzi działalności gospodarczej i jej nie zawiesił, na co dowodem jest także zaświadczenie ZUS. Wskazał, że brak w dokumentacji zeznań podatkowych za okres po 1 marca 2007 r. , a wcześniej składane za rok 2007 były "zerowe". Zarzucił, że organ nie dołączył do decyzji dowodów, na które się powołuje, iż z dokumentacji wynika prowadzenie przez skarżącego działalności gospodarczej. Podniósł, że wyrejestrowanie z ewidencji prowadzonej przez Urząd Miejski ma charakter tylko ewidencyjny, bowiem do ewidencji działalności gospodarczej nie dokonuje się żadnych zgłoszeń czy zapisów, przeciwnie niż w przypadku ZUS czy Urzędu Skarbowego. Zaprzeczył, że złożył nieprawdziwe oświadczenie, że nie zawiesił działalności gospodarczej, na co dowodem jest zaświadczenie ZUS. Stwierdził, że był przekonany, iż dopełnił wszelkich niezbędnych formalności, wobec czego decyzja powinna być uchylona także z uwagi na zasady współżycia społecznego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie wskazując, że skarżący nie obala domniemania wynikającego z wpisu działalności gospodarczej do ewidencji tej działalności odnośnie rozpoczęcia i prowadzenia takiej działalności, a ciężar takiego dowodu spoczywa na skarżącym. Ponadto wyrejestrowanie się przez skarżącego z obowiązkowego ubezpieczenia społecznego nie potwierdza w sposób jednoznaczny okoliczności nieprowadzenia działalności gospodarczej, bowiem takie wyrejestrowanie następuje także w przypadku zawieszenia działalności gospodarczej, odmiennie niż w przypadku podlegania obowiązkowi podatkowemu. Organ przywołał treść wyroku NSA z dnia 18 marca 1998 r. sygn. akt II SA 141/98 wskazując, że Sąd ten podał dwie formy działania podmiotu obciążonego obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Pierwsza polega na złożeniu oświadczenia nieodpowiadającego prawdzie, czyli obiektywnie niezgodnego ze stanem rzeczywistym, druga na umyślności działania bezrobotnego. Organ wskazał, że w sprawie mamy do czynienia z pierwszą formą, choć możliwe jest też dopatrzenie się drugiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.).

Zgodnie z art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 76 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , zwanej dalej ustawą ( Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) który stanowi, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne.

Zgodnie natomiast z art. 76 ust. 2 ustawy za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się, między innymi :

1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;

2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie (...).

Z powyższego wynika, że zacytowany przepis art. 76 ust. 2 ustawy określa kilka postaci normatywnych sformułowania "nienależne pobrane świadczenie". Pierwsza dotyczy zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jednakże tylko wtedy, gdy bezrobotny został pouczony o skutkach prawnych występowania tych okoliczności. W takim przypadku świadczenie będzie nienależne. Z drugą postacią nienależnie pobranego świadczenia związane są przypadki, w których świadczenie z Funduszu Pracy zostało wypłacone bezrobotnemu na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo też bezrobotny w inny sposób świadomie wprowadził w błąd urząd pracy.

W sprawie istotny jest fakt, iż w dniu 1 marca 2007 r. , kiedy to skarżący po raz kolejny rejestrował się w Urzędzie Pracy jako osoba bezrobotna, ustawa definiowała w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f "bezrobotnego" jako osobę, która m.in. nie podjęła pozarolniczej działalności od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności albo która nie podlega na podstawie odrębnych przepisów obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników.

Przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 f) ustawy zmieniony został przez art. 1 pkt 1 lit. a ) tiaret trzecie ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw ( Dz. U. Nr 176, poz.1243) z dniem 26 października 2007 r. w ten sposób, że bezrobotnym jest osoba, która nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej albo nie podlega, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników. Przepis ten w aktualnym brzmieniu nie ma zastosowania wobec faktu, że rejestracji w Urzędzie Pracy skarżący dokonywał w dniu 1 marca 2007 r.

Należy ocenić, czy organ odwoławczy, który uznał pobrane przez skarżącego świadczenie za nienależne na podstawie art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, dokonał tego w sposób prawidłowy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wyrażano pogląd, że istotną cechą konstrukcji nienależnego świadczenia jest zamiar i świadomość osoby, która świadczenie pobrała co do faktu, że mu się ono nie należy ( np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 czerwca 2007 r. IV SA/Po 386/06, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 9 listopada 2006 r. III SA/Gd 492/06 - Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jednak by stwierdzić, że osoba, która pobrała nienależne świadczenie świadomie wprowadziła organ w błąd należy najpierw wykazać, że w sposób prawidłowy została ona pouczona o przesłankach utraty ( nabycia) prawa do zasiłku. Konieczność pouczenia o okolicznościach powodujących ustanie prawa do pobierania świadczenia stanowi warunek sine qua non uznania pobranego zasiłku za nienależne świadczenie i w konsekwencji orzeczenia obowiązku jego zwrotu ( LEX nr 41902).

Podkreślenia wymaga fakt, że przywołana powyżej definicja bezrobotnego w brzmieniu z dnia 1 marca 2007 r. odróżnia dokonanie zgłoszenia do ewidencji działalności i wyrejestrowanie tej działalności od faktycznego podjęcia pozarolniczej działalności. Wynika to wprost z tej definicji jak też z faktu, że definicja później wprowadzona wyraźnie nawiązuje nie do faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej , lecz jedynie do samego faktu nieposiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

Tak więc nie sam fakt zarejestrowania czy wyrejestrowania działalności z ewidencji decyduje o statusie bezrobotnego, a faktyczne wykonywanie działalności gospodarczej. Jak wynika z akt sprawy skarżący miał wpisaną - z dniem rozpoczęcia 10 kwietnia 2005 r. - do ewidencji działalności gospodarczej działalność, która została wykreślona z ewidencji w dniu 15 października 2007 r.

Skarżący w dniu 1 marca 2007 r. złożył oświadczenie, że nie prowadzi działalności gospodarczej ani jej nie zawiesił. Organ odwoławczy przyjął zatem, że w okolicznościach faktycznych sprawy pobrane przez skarżącego zasiłki dla bezrobotnych uznać należy za świadczenie nienależne, albowiem do ich wypłaty doszło na skutek złożenia przez skarżącego nieprawdziwych oświadczeń i wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy.

W karcie rejestracyjnej bezrobotnego w części "C" znajduje się gotowa formuła "oświadczenia bezrobotnego", którą skarżący w tym dniu podpisał. W oświadczeniu tym m.in. ujęto : "nie prowadzę pozarolniczej działalności gospodarczej i jej nie zawiesiłem". Oświadczenie to dotyczy faktycznego wykonywania działalności gospodarczej, nie nawiązując do wpisu do ewidencji działalności gospodarczej.

W dodatkowym oświadczeniu z tego samego dnia, sporządzonym częściowo na druku, skarżący napisał, że przebywał na rencie inwalidzkiej od dnia 1 marca 2006 r. do 28 lutego 2007 r. , odwołał się od decyzji ZUS, w przypadku otrzymania renty poinformuje Urząd Pracy , jest zdolny i gotowy do podjęcia pracy, nie prowadzi działalności gospodarczej ani nie ma jej zawieszonej.

W sprawie niniejszej niewątpliwe było, że w dniu 1 marca 2007 r. skarżący nie prowadził faktycznie pozarolniczej działalności gospodarczej.

Ponadto należy zauważyć, że pojęcia "zawieszenia działalności gospodarczej" ustawa z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej ( Dz. U. Nr 101, poz.1178 ze zm.) w ogóle nie zna , wobec czego oświadczenie skarżącego , że "nie zawiesił" działalności gospodarczej jest prawnie obojętne i nie można mu przypisać konkretnego znaczenia.

Wobec powyższego nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, że skarżący składając wyżej przywołane oświadczenia złożył oświadczenia nieprawdziwe lub świadomie wprowadzające organ w błąd.

Organ odwoławczy nie może się skutecznie, w ocenie Sądu, powoływać na pouczenia udzielone skarżącemu przy innej, wcześniejszej rejestracji, a konkretnie w niniejszym przypadku w dniu 7 listopada 2005 r., niezależnie od tego, czy stan prawny dotyczący sytuacji bezrobotnego był wówczas taki sam jak przy rejestracji w dniu 1 marca 2007 r. , czy też nie. Na organie administracji spoczywa obowiązek poinformowania strony o jej prawach i obowiązkach przy dokonywaniu konkretnej rejestracji, tym bardziej, że daty 7 listopada 2005 r. i 1 marca 2007 r. dzieli znaczy czas - prawie półtora roku.

Wobec powyższego nie można podzielić poglądu organu odwoławczego, że wskazywane powyżej okoliczności wskazują na spełnienie przesłanek z art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy.

Podnoszony natomiast przez organ argument, że skarżący nie wykazał w karcie rejestracyjnej bezrobotnego , że prowadził działalność gospodarczą jest o ile nie chybiony, to niewystarczająco udowodniony i uzasadniony.

W przypisie nr 4 do rubryki , o której wypowiada się organ podano, że w przypadku kolejnej rejestracji należy wpisać ostatni okres zatrudnienia. Zwrot ten ponadto wskazuje na wykazanie świadczenia pracy w ramach stosunku pracy, a nie prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżący, który w Urzędzie Pracy rejestrował się po raz kolejny wskazał okres zatrudnienia w [...] Teatrze w S. w okresie od 19 listopada 2005 r. a 18 lutego 2006 r. Praktycznie przez cały czas po ustaniu tego stosunku pracy (w okresie od 1 marca 2006 r. do 28 lutego 2007 r.) skarżący pozostawał na rencie inwalidzkiej. Także w tym przypadku trudno skarżącemu zarzucić podanie nieprawdy czy wprowadzenie kogokolwiek w błąd.

Organowi natomiast umknęło, że w aktach administracyjnych znajduje się "informacja dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy", na której – na str. 5 - widnieje data 1.03.2007 r. i podpis skarżącego. W punkcie II ppkt 13 tej informacji widnieje zapis, że status bezrobotnego ma osoba, która nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej od dnia wskazanego w zgłoszeniu do ewidencji do dnia wyrejestrowania tej działalności.

O ile skarżący podjął ( faktycznie) pozarolniczą działalność w okresie od dnia 10 kwietnia 2005 r. do dnia 1 października 2007 r. , należałoby rozważyć, czy pobrane przez niego świadczenie pieniężne nie jest świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 76 ust. 2 pkt 2 ustawy, bowiem - w ocenie Sądu – "inny przypadek" świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie może polegać także na nie złożeniu przez taką osobę pełnego oświadczenia o swoim statusie.

Organ twierdzi, że skarżący podjął pozarolniczą działalność jednak – w ocenie Sądu -w toku postępowania administracyjnego okoliczność ta, najbardziej istotna dla rozstrzygnięcia sprawy , nie została dokładnie ustalona i wyjaśniona, wbrew treści art. 7 k.p.a. , który nakłada na organy administracji obowiązek podjęcia wszelkich działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

Jak wynika z akt sprawy w okresie od 1 marca 2007 r. do dnia wyrejestrowania działalności , tj. do dnia 1 października 2007 r., skarżący faktycznie nie wykonywał pozarolniczej działalności . Wątpliwe jest też, by wykonywał ją w okresie, gdy przebywał na rencie inwalidzkiej, tj. od 1 marca 2006 r. do 28 lutego 2007 r. Fakt przebywania skarżącego na rencie inwalidzkiej potwierdza zaświadczenie ZUS z dnia 1 marca 2007 r. znajdujące się w aktach administracyjnych, do którego to dokumentu organ się w żadnej mierze nie odniósł .

W tej sytuacji treść zaświadczeń ZUS i Urzędu Skarbowego , na których oparł się organ przyjmując, że skarżący podjął faktycznie działalność gospodarczą jest niejasna, bowiem powstaje wątpliwość, czy zaświadczenia te dotyczą "likwidacji" działalności gospodarczej tylko ujętej w ewidencji, czy też działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego faktycznie kiedykolwiek w okresie po dniu 10 kwietnia 2005 r. Organ nie wyjaśnił w sposób niewątpliwy, czy dokonywane przez skarżącego czynności w Urzędzie Skarbowym i ZUS były koniecznością związaną z formalnie dokonanym wpisem działalności gospodarczej do ewidencji, czy z faktycznie prowadzoną przez skarżącego działalnością, szczególnie jeżeli weźmie się pod uwagę okres pobierania przez skarżącego renty inwalidzkiej.

Zaświadczenie Urzędu Skarbowego, na które powołuje się organ, dotyczy zgłoszenia przez skarżącego likwidacji działalności gospodarczej z dniem 1 października 2007 r. , a jak wyżej wskazano , na pewno bezpośrednio przed datą 1 października 2007 r. skarżący takiej działalności nie prowadził. Nie jest to wobec powyższego dokument, na którym można oprzeć twierdzenie, że skarżący prowadził faktycznie działalność pozarolniczą ( gospodarczą). Wątpliwości budzi także oparcie tezy o prowadzeniu przez skarżącego pozarolniczej działalności na zaświadczeniu ZUS, iż skarżący "zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w dniu 1 marca 2007 r."

Przepis art. 68 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 1, poz. 74 ze zm.) stanowi, że do zakresu działania Zakładu Ubezpieczeń Społecznych należy między innymi:

1) realizacja przepisów o ubezpieczeniach społecznych, a w szczególności:

a) stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych,

b) ustalanie uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych oraz wypłacanie tych świadczeń, chyba że na mocy odrębnych przepisów obowiązki te wykonują płatnicy składek,

c) wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,

d) prowadzenie rozliczeń z płatnikami składek z tytułu należnych składek i wypłacanych przez nich świadczeń podlegających finansowaniu z funduszy ubezpieczeń społecznych lub innych źródeł,

e) prowadzenie indywidualnych kont ubezpieczonych i kont płatników składek,

f) orzekanie przez lekarzy orzeczników Zakładu oraz komisje lekarskie Zakładu dla potrzeb ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

1a) opiniowanie projektów aktów prawnych z zakresu zabezpieczenia społecznego;

2) realizacja umów i porozumień międzynarodowych w dziedzinie ubezpieczeń społecznych;

2a) wystawianie osobom uprawnionym do emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych imiennych legitymacji emeryta-rencisty, potwierdzających status emeryta-rencisty;

3) dysponowanie środkami finansowymi funduszów ubezpieczeń społecznych oraz środkami Funduszu Alimentacyjnego;

4) opracowywanie aktuarialnych analiz i prognoz w zakresie ubezpieczeń społecznych;

5) kontrola orzecznictwa o czasowej niezdolności do pracy;

6) kontrola wykonywania przez płatników składek i przez ubezpieczonych obowiązków w zakresie ubezpieczeń społecznych oraz innych zadań zleconych Zakładowi;

7) wydawanie Biuletynu Informacyjnego;

8) popularyzacja wiedzy o ubezpieczeniach społecznych.

Wynika z powyższego, że ZUS nie zajmuje się , co do zasady, kwestią prowadzenia czy też nie, działalności gospodarczej. Ponadto w aktach znajduje się przywołane już wyżej zaświadczenie tegoż ZUS o fakcie przebywania skarżącego na rencie inwalidzkiej od 1 marca 2006 r. do 28 lutego 2007 r., który to okres bezpośrednio poprzedza datę 1 marca 2007 r. wskazywaną jako datę "zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej w dniu 1 marca 2007 r."

Okoliczności tych nie zauważył i nie rozważył organ odwoławczy.

Mając powyższe na względzie Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy rzeczą organu będzie ustalenie w sposób niewątpliwy, czy w okresie od dnia 10 kwietnia 2005 r. do dnia 1 października 2007 r. skarżący podjął faktycznie pozarolniczą działalność gospodarczą, a po dokonaniu tych ustaleń rozważenie, czy pobrany przez skarżącego zasiłek dla bezrobotnych jest świadczeniem nienależnym.

Na mocy art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.