Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2768/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 128 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 469
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2017 r. sprawy ze skargi P. C. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] na rzecz skarżącego P. C. kwotę 797 (siedemset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej W [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. po rozpatrzeniu odwołania P. C. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r., znak: [...], wydaną w przedmiocie udzielenia S. F. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, obejmujące pobór wody z rzeki [...] (stawu "[...]" Pana P. C.) na potrzeby stawu o powierzchni [...] ha w miejscowości [...], gmina K., na działkach nr ew.: [...], [...], [...] i [...], obręb [...], a także odprowadzanie wody ze stawu do rzeki [...] w km [...]+[...].

Powyższa decyzja była wynikiem, następujących ustaleń i oceny prawnej.

S. F. pismem złożonym dnia 29 grudnia 2015 r. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód rzeki [...] na potrzeby stawu zlokalizowanego w miejscowości [...], obejmujące pobór wody powierzchniowej przy pomocy mnicha zlokalizowanego w km [...]+[...] rzeki [...] ("Staw [...]" Pana P. C.), piętrzenie wody w stawie do rzędnej [...] m n.p.m. oraz zrzut wody ze stawu w miesiącu listopadzie do rzeki [...].

Wnioskodawca pismem z dnia 20 marca 2016 r. wniósł o zmianę określonej we wniosku wielkości piętrzenia wody w stawie z [...] m n.p.m. na [...] m n.p.m., a także wskazał na zmianę metody poboru wody (rura wpustowa zamiast mnicha, w tej samej lokalizacji). Ponadto przedłożone zostało uzupełnienie operatu wodnoprawnego, zawierające dane wymagane w wezwaniu przez organ I instancji.

Po rozpatrzeniu zebranych w sprawie dowodów organ I instancji udzielił S. F. wnioskowanego pozwolenia uwzględniając uwagi złożone przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] oraz wskazując, że argumenty podniesione przez E. C. są nieuzasadnione, jako iż dotyczą spraw własnościowych oraz kwestii legalności urządzeń wodnych, co nie ma wpływu na ocenę organu w zakresie korzystania z wód.

Od decyzji Starosty [...] odwołanie złożył P. C.

Po przeanalizowaniu akt omawianej sprawy organ odwoławczy stwierdził, co następuje.

Pozwolenie wodnoprawne jest typem aktu związanego. Oznacza to, że w przypadku, gdy organ nie stwierdzi wystąpienia przesłanek do odmowy udzielenia pozwolenia, jest zobowiązany pozwolenie to wydać. Przesłanki, na podstawie których odmawia się udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, zostały wymienione w art. 126 ustawy Prawo wodne. W myśl tego przepisu pozwolenia odmawia się, jeżeli:

- projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa wart. 125 pkt 1-2, tj.:

1) planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni;

2) planu zarządzania ryzykiem powodziowym;

3) planu przeciwdziałania skutkom suszy;

4) krajowego programu ochrony wód morskich;

5) krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych;

6) miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy;

lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3, tj. wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów;

- projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

Analizowane pozwolenie dotyczy szczególnego korzystania z wód w miejscowości [...], gmina K., tj. na terenie objętym ustaleniami Planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...], zatwierdzonego na posiedzeniu Rady Ministrów dnia 22 lutego 2011 roku. Organ odwoławczy nie stwierdził, aby przy określonych warunkach realizacji udzielonego pozwolenia - korzystanie to wpływało w sposób negatywny na środowisko wodne w zakresie wynikającym z ww. Planu. Co do zasady cele środowiskowe ujmowane w planach gospodarowania wodami dorzeczy obejmują osiągnięcie i utrzymanie dobrego stanu wód podziemnych, dobrego stanu chemicznego wód podziemnych, dobrego stanu ekologicznego, dobrego potencjału ekologicznego oraz dobrego stanu chemicznego wód powierzchniowych, a także zapobieganie ich pogorszeniu, w szczególności w odniesieniu do ekosystemów wodnych i od wody zależnych. Są one szczegółowo określane dla jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych i wskazane w warunkach korzystania z wód danego regionu wodnego, ustalanych przez właściwego dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej.

Planowane korzystanie z wód będzie odbywać się w zakresie poboru wód powierzchniowych, w granicach jednolitej części wód powierzchniowych [...] od źródeł do [...] (krajowy kod Jednolitej części wód powierzchniowych: [...]), której status określono jako silnie zmieniony. Z uwagi na wskazanie w planie, iż ta część wód powierzchniowych służy m.in. regulacji stosunków wodnych w rolnictwie (w tym w rybactwie stawowym), nie sposób uznać, iż planowany sposób korzystania z wód będzie niezgodny z ustaleniami ww. Planu. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, że przedstawiony przez wnioskodawcę sposób korzystania nie będzie wpływał negatywnie na potencjał wód powierzchniowych, w rozumieniu art. 9 ust. 1 pkt 1d ustawy Prawo wodne (dobry potencjał ekologiczny to taki stan silnie zmienionych jednolitych części wód powierzchniowych lub sztucznych jednolitych części wód powierzchniowych, który na podstawie klasyfikacji potencjału ekologicznego tych wód, dokonanej z uwzględnieniem definicji klasyfikacji tego potencjału, jest określony co najmniej jako dobry). Wody, które będą odprowadzane do rzeki [...], jako wody zużyte ze stawu stanowiącego własność Pana S. F., nie będą mieściły się w kategorii ścieków określonej w art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. f-g. Zgodnie z tymi przepisami poprzez ścieki należy rozmieć miedzy innymi:

- wody wykorzystane, odprowadzane z obiektów chowu lub hodowli ryb łososiowatych,

- wody wykorzystane, odprowadzane z obiektów chowu lub hodowli ryb innych niż łososiowate albo innych organizmów wodnych, o ile produkcja tych ryb lub organizmów, rozumiana jako średnioroczny przyrost masy tych ryb albo tych organizmów w poszczególnych latach cyklu produkcyjnego, przekracza 1500 kg z 1 ha powierzchni użytkowej stawów rybnych tego obiektu w jednym roku danego cyklu.

S. F. nie planuje hodowli ryb łososiowatych, jak również innych niż łososiowate w ilości produkcyjnej wskazanej wyżej, w związku z czym wody odprowadzane z jego stawu nie będą kwalifikowane jako ścieki. Ustawodawca uznał, iż tego rodzaju wody nie stanowią zagrożenia dla środowiska pod względem jakości, a zatem nie będą negatywnie wpływać również na potencjał wód powierzchniowych.

Organ I instancji ustalając warunki realizacji udzielonego pozwolenia wodnoprawnego określił m.in., że pobór powinien odbywać się z zachowaniem w rzece [...] poniżej jazu piętrzącego w km [...]+[...] przepływu nienaruszalnego, odwołując się do pozwolenia wodnoprawnego udzielonego P. C. decyzją Dyrektora RZGW w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...]. W związku z tym zdaniem organu odwoławczego warunek korzystania w pierwszym rzędzie z zasobów z wód powierzchniowych został w niniejszym przypadku zachowany.

Rozpatrując pozostałe przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia wodnoprawnego organ stwierdził, iż plan zarządzania ryzykiem powodziowym, plan przeciwdziałania skutkom suszy oraz krajowy program ochrony wód morskich nie zostały dotychczas zatwierdzone. Krajowy program oczyszczania ścieków komunalnych stanowi natomiast narzędzie mające na celu wdrożenie postanowień dyrektywy Rady Nr 91/271/EWG, dotyczącej oczyszczania ścieków komunalnych, w związku z czym realizacja pozwolenia obejmującego szczególne korzystanie z wód w zakresie poboru wody powierzchniowej na potrzeby funkcjonowania stawu oraz odprowadzane wód zużytych z tego stawu do środowiska nie będzie miała wpływu na realizację jego zapisów. Planowane przedsięwzięcie nie narusza również pozostałych dokumentów wymienionych w cyt. wyżej przepisach, ponadto zaś nie ma na celu wykorzystywania potencjału hydroenergetycznego. W związku z tym brak jest podstaw do odmowy udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł P. C. zaskarżając w całości decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...].

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy, a to:

a) naruszenie art. 7, 77 i 80 k.p.a, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie bilansu wodnego (z uwzględnieniem zasilania z rzeki [...] stawów należących po P. P. C.) oraz ilości wody dyspozycyjnej zwłaszcza w miesiącach letnich celem uzyskania poboru dla stawów P. C. oraz P. F., która to okoliczność na istotny wpływ na możliwość wydania pozwolenia wodnoprawnego na rzecz P. F. z uwagi na treść § 10 pkt. I 1 Rozporządzenia Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarski Wodnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...], a nadto jej niezbadanie było uprzednio podstawą uchylenia pozwolenia wodnoprawnego wydanego P. F., decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2001 r. znak: [...];

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

a) art. 128 ust. 1 w zw. z art. 125 pkt 1 Prawa wodnego w zw. z §10 pkt. 1 Rozporządzenia Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarski Wodnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...] polegające na wydaniu pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód m. in. poprzez pobór wody na staw należący do P. S. F. pod warunkiem (w rozumieniu art. 89 k.c.) utrzymania piętrzenia wód rzeki [...] w km [...]+[...] do wskazanego poziomu rzędnych,

b) naruszenie art. 124 ust. 2 pkt 4 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm., dalej: Prawo wodne) poprzez jego niezastosowanie, to jest nieustalenie obowiązku uczestniczenia przez P. F. w kosztach utrzymania i konserwacji rzeki [...] na odcinku od km [...]+[...] do km [...]+[...], stosownie do wzrostu tych kosztów ponoszonych przez P. P. C. w wyniku realizacji pozwolenia przez P. F. oraz w kosztach utrzymania urządzeń wodnych ponoszonych przez p. P. C., stosownie do odnoszonych przez P. F. korzyści, pomimo zajścia potrzeby zawarcia takiego obowiązku w pozwoleniu wodnoprawnym.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2016 r. znak: [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że Starosta [...] oraz następnie Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] nie przeprowadzili wystarczająco dokładnego postępowania dowodowego w zakresie bilansu wodnego oraz ilości wody dyspozycyjnej zwłaszcza w miesiącach letnich celem uzyskania poboru dla stawów P. C. oraz S. F. Fakt niewystarczającej ilości wody w rzece [...] dla zasilenia zarówno stawów p. C. jak i p. F. podnoszony był w toku postępowania przed organem I instancji oraz w odwołaniu. Przypomniał, iż niezbadanie okoliczności małej ilości wody dyspozycyjnej w rzece [...] było uprzednio podstawą uchylenia pozwolenia wodnoprawnego wydanego P. F., decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] grudnia 2001 r. znak: [...].

Istotne znaczenie zagadnienia utrzymania jak najwyższego poziomu wód powierzchniowych (a zwłaszcza ich nienaruszalnych przepływów) potwierdza treść §10 pkt. 1 Rozporządzenia Nr [...] Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarski Wodnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...], który to przepis dokonuje klasyfikacji priorytetów w korzystaniu z wód - stawiając na czele tejże klasyfikacji właśnie zachowanie przepływu nienaruszalnego.

Za niedopuszczalne uznać trzeba także wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód m. in. poprzez pobór wody na staw należący do P. S. F. pod warunkiem utrzymania piętrzenia wód rzeki [...] w km [...]+[...] do wskazanego poziomu rzędnych. Zdarzenie stanowiące przesłankę prowadzenia przez uprawnionego poboru wody z rzeki [...] ma charakter przyszły, niepewny, stanowiąc tym samym warunek w rozumieniu art. 89 k.c. Istotą decyzji administracyjnej jest definitywne rozstrzygnięcie w konkretnych okolicznościach faktycznych - tutaj przyznanie prawa wnioskodawcy. Przepisy ustawy Prawo wodne nie przewidują wydania pozwolenia wodnoprawnego pod warunkiem.

Skarżący podkreślił, że jeśli przyjąć, iż prawo poboru wody z rzeki [...] zostało na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego przyznane p. S. F. bezwarunkowo, bezspornie wykonanie przyznanego prawa w stanie faktycznym, gdy poziom piętrzenia wód rzeki [...] znajduje się poniżej wskazanych w decyzji rzędnych, stanowi naruszenie prawa - §10 pkt. 1 Rozporządzenia Nr [...] w sprawie warunków korzystania z wód regionu wodnego [...].

Skarżący wskazał, że organ administracji II instancji, popierając argumentację Starosty [...] dopuścił się naruszenia art. 124 ust. 2 pkt 4 Prawa wodnego. Przywołany przepis przewiduje, iż "W razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym dodatkowo ustala się obowiązek uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, stosownie do odnoszonych korzyści oraz wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania wód, stosownie do wzrostu tych kosztów w wyniku realizacji tego pozwolenia". Wykładnia językowa przepisu prowadzi do wniosku, iż w wypadku powzięcia przez organ orzekający o pozwoleniu wodnoprawnym w toku prowadzonego postępowania dowodowego przekonania, że podmiot któremu wydawane jest pozwolenie wodnoprawne odniesie korzyści z wykonania i eksploatacji urządzeń wodnych stanowiących własność innego podmiotu, lub też, iż koszty utrzymania wód ponoszone przez inny podmiot wzrosną na skutek realizacji udzielonego pozwolenia, organ jest zobligowany ustalić w tymże pozwoleniu obowiązek partycypacji w kosztach.

Skarżący podniósł, iż koszty ponoszone przez P. C. w ramach obowiązków nałożonych na niego w pkt. IV ust. 3 i 4 Decyzji z dnia [..] kwietnia 2010 r. Nr [...] Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] znak: [...] niezaprzeczalnie ulegną zwiększeniu w sytuacji poboru wody przez p. F. ze stawu "Dolnego" należącego do p. C., z uwagi na konieczność intensywniejszej eksploatacji urządzeń przy zwiększonym zapotrzebowaniu.

Na gruncie przepisów Prawa wodnego orzeczenie obowiązku partycypacji w kosztach przez p. F. było obligatoryjne, zaś Starosta [...], a w ślad za nim Dyrektor Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] tego obowiązku nie dochowali.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie sądu Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] z dnia [...] marca 2016r. naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego.

W prowadzonym przez organ postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 7 k.p.a. obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, obligująca organ do dokładnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego. Wyrazem tej zasady są wynikające z treści art. 77, 80 i 107 § 3 k.p.a. obowiązki nałożone na organ, a zatem zgromadzenie wyczerpującego materiału dowodowego i jego obiektywna, wszechstronna ocena, obejmująca rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a następnie rzetelne uzasadnienie m.in. dokonanej oceny dowodów i stanowiska organu.

W ocenie sądu organ odwoławczy rozpatrując przedmiotową sprawę na skutek wniesionego odwołania naruszył powyższe zasady, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ wbrew zasadzie wyrażonej w artykule 7, 77§ 1 i 107 § 3 K.p.a nie przeprowadził czynności niezbędnych do załatwienia sprawy, nie ustalił sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy i nie wyjaśnił w sposób przekonujący swojego stanowiska w sprawie, co powoduje, że rozstrzygnięcie jest przedwczesne.

Jak słusznie wskazał organ odwoławczy pozwolenie wodnoprawne jest typem aktu związanego, co oznacza że w braku przesłanek przemawiających za odmową udzielenia pozwolenia, organ zobowiązany jest pozwolenie wydać. Przesłanki odmowy zostały określone w art. 126 ustawy Prawo wodne zgodnie z którym wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:

1) projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1-2, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3;

2) projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.

W przedmiotowej sprawie dla jej rozstrzygnięcia istotne znaczenie spośród dokumentów na które wskazuje przepis, miały ustalenia planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] oraz rozporządzenia nr [...] Dyrektora Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] kwietnia 2015r. w sprawie ustalenia warunków korzystania z wód regionu wodnego [...].

Organ odwoławczy analizując ustalenia zawarte w tych dokumentach ocenił, że projektowane korzystanie z wód ograniczające się do poboru wód powierzchniowych nie jest z nimi sprzeczne, jednak argumentacja przemawiająca za słusznością takiego stanowiska jest powierzchowna i niewystarczająca do kontroli jej zasadności. Przede wszystkim organ nawiązał do zasadniczych celów środowiskowych ujmowanych w planach gospodarowania wodami i nie odniósł się do celów określonych szczegółowo w warunkach korzystania z wód danego regionu wodnego. W przedmiotowej sprawie są to cele określone we wskazanym rozporządzeniu (załącznik nr 2), które stanowi, że dla rzeki [...] są to: osiągnięcie co najmniej dobrego potencjału ekologicznego oraz utrzymanie co najmniej dobrego stanu chemicznego wód. Należy zauważyć, że organ stwierdzając iż przedstawiony przez wnioskodawcę sposób korzystania z wód nie będzie wpływał negatywnie na potencjał wód powierzchniowych, nie przestawił żadnej argumentacji dla takiego stwierdzenia, gdyż za taką nie można uznać jedynie przytoczonej definicji dobrego potencjału ekologicznego.

Z uzasadnienia decyzji nie wynika, by organ odwoławczy dostrzegł, że ustalenia zawarte we wskazanym rozporządzeniu, a mające istotne znaczenie dla oceny dopuszczalności udzielenia pozwolenia, związane z osiągnięciem szczegółowo określonych celów środowiskowych, dotyczą zarówno priorytetów w korzystaniu z wód, kolejności, jak też ograniczeń korzystania.

Co istotne według § 12 rozporządzenia priorytety w korzystaniu z wód oraz kolejność korzystania z wód obowiązują właśnie w przypadku, gdy występuje zapotrzebowanie na jednoczesne korzystanie z tych samych zasobów wodnych przez więcej niż jednego użytkownika. Taka sytuacja występuje w przedmiotowej sprawie, gdyż wnioskodawca zamierza korzystać z wód rzeki [...], z której wód także korzysta skarżący. Tymczasem w uzasadnieniu organ odniósł się lakonicznie jedynie do tego, że skoro w decyzji organu I instancji określono, że pobór wody powinien odbywać się z zachowaniem w rzece [...] poniżej jazu piętrzącego przepływu nienaruszalnego, spełniony został wymóg korzystania w pierwszej kolejności z zasobów wód powierzchniowych. Organ nie poczynił w postępowaniu odwoławczym żadnych własnych ustaleń dotyczących braku naruszeń wymogów określonych w w/w rozporządzeniu przez projektowany sposób korzystania z wody.

Stosownie do treści art. 128 ust. 1 ustawy Prawo wodne w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności m.in. : ilość pobieranej lub odprowadzanej wody, w tym maksymalną ilość m3 na godzinę i średnią ilość m3 na dobę oraz maksymalną ilość m3 na rok (pkt 1), ograniczenia wynikające z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego (pkt 2), terminy pobierania i odprowadzania wody oraz wprowadzania ścieków dla zakładów, których działalność cechuje się sezonową zmiennością (pkt 5), opis urządzenia wodnego, w tym położenie za pomocą współrzędnych geograficznych oraz podstawowe parametry charakteryzujące to urządzenie i warunki jego wykonania (pkt 6), obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego (pkt 7). Według zaś ust. 2 tego przepisu w razie potrzeby dodatkowo ustala się obowiązek m.in. wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, stosownie do odnoszonych korzyści (pkt 3), wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania wód, stosownie do wzrostu tych kosztów w wyniku realizacji tego pozwolenia (pkt 4).

Nie może być więc wątpliwości, że przedmiotowe elementy pozwolenia wodnoprawnego określa organ po rozpatrzeniu żądania określonego we wniosku, ocenie prawidłowości dołączonego do wniosku operatu, ustaleniu możliwości spełnienia wymogów określonych w dokumentach wskazanych w art. 125 ustawy, które będą miały zastosowanie.

W ocenie sądu organ odwoławczy nie dokonał czynności zmierzających do wyjaśnienia czy proponowany we wniosku pobór wody jest akceptowalny z punktu widzenia osiągnięcia celów środowiskowych, w tym konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego i pierwszeństwa korzystania z wód powierzchniowych. Nie ustalił w oparciu o dołączony do wniosku operat, jak też inne dowody czy projektowany pobór wody jest dopuszczalny tj. czy projektowana we wniosku ilość wody we wskazanych miesiącach pozwoli na zachowanie przepływu nienaruszalnego.

Organ I instancji w decyzji uzależnił projektowany pobór wody od utrzymania piętrzenia wód powierzchniowych rzeki [...] w km [...] + [...] do rzędnych: NPP= [...] m.n.p.m. i max PP = [...] m.n.n.p.m. przy zachowaniu w rzece [...] poniżej jazu w km [...] + [...] przepływu nienaruszalnego zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym P. C. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010r.

Oczywiście w związku z zamiarem korzystania z tych samych zasobów wody przez więcej niż jednego użytkownika organ musiał uwzględnić ustalenia istniejącego już w obrocie prawnym pozwolenia wodnoprawnego, na co wskazuje art. 128 w/w ustawy. Jednak to zadaniem organu było zarówno określenie ilości pobieranej lub odprowadzanej wody i określenie ograniczeń wynikających z konieczności zachowania przepływu nienaruszalnego. Należy zgodzić się ze skarżącym, że ustalenia zawarte w decyzji nie są jednoznaczne i precyzyjne, bowiem ocenę czy pobór wody według zapotrzebowania wnioskodawcy jest możliwy ze względu na wykonanie obowiązku przez inny podmiot organ pozostawił samemu wnioskodawcy. Niewątpliwie granice ewentualnego uprawnienia nowego użytkownika wód powinny stanowić ustalenia wydanego wcześniej P. C. pozwolenia wodnoprawnego, jednak to organ powinien dokonywać oceny w sposób jednoznaczny czy w tak zakreślonych granicach (które wskazują konkretną wysokość wody jak musi być utrzymana, by nienaruszalny przepływ został zachowany), wnioskowany pobór wody przez nowego użytkownika jest dopuszczalny. Ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie dokonały analizy dołączonego do wniosku operatu zawierającego bilans wodny rzeki [...] (w tym zapotrzebowania na wodę innych użytkowników), uzupełnianego przez wnioskodawcę w tym właśnie zakresie na żądanie organu. Organ odwoławczy nie dostrzegł tych istotnych uchybień w zakresie nieustalenia stanu faktycznego. Tymczasem organ powinien ustalić czy pobór przy uwzględnieniu nowego użytkownika wody może być tak prowadzony żeby do zakłóceń nienaruszalnego przepływu nie dochodziło oraz ustalić kiedy do zagrożeń może dojść i czy istnieje możliwość przeciwdziałania tym zagrożeniom przez wprowadzenie ograniczeń.

W ocenie sądu bez wskazanych ustaleń pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone przedwcześnie i z naruszeniem art. 128 ust. 1 ustawy prawo wodne.

Zdaniem sądu organy nie dokonały także dostatecznych ustaleń w zakresie ewentualnych obowiązków ciążących na adresacie nowo wydawanego pozwolenia wodnoprawnego wobec innych użytkowników korzystających z tych samych zasobów wody. W wydanym pozwoleniu organ określił, że na wnioskodawcy ciąży jedynie obowiązek utrzymania rzeki [...] na określonym odcinku, a więc obowiązek wobec Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...]. Tymczasem wobec brzmienia art. 128 ust. 2 ustawy Prawo wodne organ miał obowiązek w sytuacji związanej z korzystaniem z tych samych zasobów wody przez różne podmioty, udzielając nowego pozwolenia wodnoprawnego ustalić czy istnieje potrzeba określenia obowiązku uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych lub kosztach utrzymania wód, wobec innych użytkowników. Sąd nie podziela stanowiska organu, że w tym zakresie konieczne było złożenie wniosku, by organ podjął działania zmierzające do określenia obowiązku. Brzmienie przepisu wskazuje, iż jest to obowiązek organu w ramach toczącego się postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, niewymagający inicjatywy innego, dotychczasowego użytkownika wód. Uzasadnione jest to koniecznością uwzględnienia przez organ udzielający pozwolenia całokształtu okoliczności wynikających z funkcjonowania w obrocie prawnym innych pozwoleń wodnoprawnych związanych z korzystaniem z tych samych zasobów wód. Działanie organu na wniosek zainteresowanego podmiotu (art. 64 ust. 1a) dotyczyło więc będzie sytuacji niezwiązanych z udzielaniem pozwolenia wodnoprawnego.

Nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie przez organ doprowadziło do pominięcia potrzeby ustalenia ewentualnego obowiązku uczestniczenia przez adresata pozwolenia w kosztach ponoszonych przez dotychczasowego użytkownika wód P. C., który jak wynika z udzielonego mu pozwolenia wodnoprawnego został zobowiązany do ponoszenia zarówno kosztów utrzymania wód, jak też utrzymania urządzeń.

Oznacza to, że nie zostały podjęte przez organ czynności niezbędne do rozpatrzenia sprawy, nie został dostatecznie ustalony stan faktyczny. Organ odwoławczy nie odniósł się także do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Na marginesie należy wskazać, że choć w sprawie nie był konieczny zdaniem sądu wniosek o określenie obowiązku partycypowania w kosztach utrzymania urządzeń lub wód, to nie może być wątpliwości, że chociażby treść odwołania powinna zasugerować organowi potrzebę dokonania ustaleń w tym zakresie, gdyż skarżący podnosił taki zarzut.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa, a także art. 128 ust. 1 i 2 ustawy Prawo wodne.

Z uwagi na to, że dostrzeżone naruszenia przepisów postępowania wymagają uzupełnienia materiału dowodowego, następnie dokonania ponownej jego oceny, według zaleceń określonych szczegółowo powyżej (ustalenie czy projektowany sposób korzystania z wody nie naruszy obowiązujących priorytetów i ograniczeń w korzystaniu z wód, ustalenie czy zachodzi potrzeba określenia obowiązku i zakresu partycypacji w kosztach ponoszonych przez skarżącego) zagwarantowanie stronie prawa do dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy (art. 15 K.p.a.), skutkowało koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji organu.

Z względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) i art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powyższej ustawy.