Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3467/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art 122 ust 1 pkt 1, art 122 ust 2, art127 ust 4, art128, art140 ust 2 pkt 5 i 5a, art37 pkt 7, art131 ust 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2016 r. sprawy ze skarg Towarzystwa [...] i Ogólnopolskiego T. [...] na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargi


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 3467/15

U Z A S A D N I E N I E

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. nr [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej po rozpatrzeniu odwołania Towarzystwa [...] od decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na pobór kruszywa z koryta rzeki [...] w km [...] – [...] oraz na składowanie i prowadzenie prac związanych z wydobyciem i wywozem pozyskanego materiału, w międzywalu rz. [...] w m. [...] i w m. [...] utrzymał decyzję Marszałka w mocy.

Zaskarżona decyzja Prezesa Zarządu zapadła w następującym stanie faktycznym.

W wyniku rozpatrzenia wniosku Firmy K., powyższą decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., uzupełnioną postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Marszałek Województwa [...] udzielił pozwolenia wodnoprawnego na pobór kruszywa z wód rzeki [...] w km [...] - [...] na działkach nr [...] obręb [...] i nr [...] obręb [...], w całkowitej ilości 127905,00 m3, jak również na składowanie tego kruszywa na działce nr [...] obręb [...] i działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] obręb [...]. Pozwolenia udzielono na czas do [...] kwietnia 2017 r. Jednocześnie na uprawnionego nałożono szereg warunków, w tym warunków wynikających z lokalizacji robót na terenie obszaru proponowanego do włączenia do sieci Natura 2000, zawartych w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...], wydanym na podstawie przepisu art. 98 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W uzasadnieniu decyzji organ omówił przebieg prowadzonego postępowania, w tym postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na specjalny obszar ochronny siedlisk [...] Natura 2000, w ramach którego, uwagi w imieniu Ogólnopolskiego T. w [...], wniósł [...]. Po analizie wniesionych uwag i opracowaniu aneksu do raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, po raz kolejny podano do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000. W przewidzianym terminie uwagi wniósł ponownie [...] w imieniu O. [...] oraz w imieniu T. [...]. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...] ocenił, że przedmiotowe przedsięwzięcie nie powinno znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 i postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] określił warunki jego realizacji. W uzasadnieniu decyzji odniósł się szczegółowo do wszystkich uwag zgłaszanych przez [...], dzialającego w imieniu T. i O. Pismem z dnia 4 czerwca 2012 r. T. zgłosił żądanie uzupełnienia rozstrzygnięcia decyzji poprzez dodanie w treści punktu 1.25 zapisu określającego termin zakończenia rekultywacji terenu na dzień 15 kwietnia 2017 r. Spełniając powyższe żądanie, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. Marszałek Województwa [...] uzupełnił punkt 1.25 przedmiotowej decyzji, dodając zapis o treści "rekultywacja ta powinna zostać wykonana do dnia 15 kwietnia 2017 r.".

Odwołanie od powyższej decyzji Marszałka Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. złożył [...] w imieniu T. [...], wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Jednocześnie zaskarżył on w całości postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] stycznia 2012 r. uzgadniające wydobywanie kruszywa z rzeki [...] i jego tymczasowe magazynowanie w wyznaczonych kwaterach w prawym i lewym międzywalu rzeki [...].

Analizując akta sprawy organ odwoławczy nie podzielił zastrzeżeń zawartych w odwołaniu i decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] utrzymał ww decyzję Marszałka w mocy.

Towarzystwo [...] z/s [...] wniosło do tut. Sądu skargę na decyzję Prezesa Zarządu, zawnioskowało o stwierdzenie nieważności zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa Zarządu, jak i utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji Marszałka z racji wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. lub o uchylenie decyzji organów obu instancji.

Skargę na decyzję Prezesa Zarządu wniosło również Ogólnopolskie T. z siedzibą w [...], żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Marszałka.

Stowarzyszenie T. wyjaśniając istotę podniesionych zarzutów wskazało, że: decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego, polegającym na błędnym zakwalifikowaniu przez oba organy przedsięwzięcia, na które udzielono pozwolenia wodnoprawnego, do grupy przedsięwzięć innych niż mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których jest mowa w art. 59 ust.1 pkt 2 ustawy ocenowej. W sytuacji zaś ewentualnego niepodzielenia przez Sąd stanowiska skargi co do zasadności tak sformułowanych zarzutów, Skarżący T. wniósł o uznanie, że zaskarżona decyzja Prezesa Zarządu została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

- z błędną wykładnią prawa materialnego - art. 59 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity - Dz. U. 2012r., poz. 647) - co miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego w niniejszej skardze rozstrzygnięcia,

- z błędną oceną zaskarżonego w odwołaniu T. w trybie art.142 k.p.a. postanowienia RDOŚ z dnia [...] stycznia 2012 r., uzgadniającego realizację omawianego przedsięwzięcia wydobycia i składowania kruszywa na obszar Natura 2000, wydanego z rażącym naruszeniem art. 99 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy ocenowej, jak również sprzecznego z treścią art, 127 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity - Dz. U. 2012r., poz. 145, z późn. zm.),

- po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w którym zostały rażąco naruszone przepisy art. 7, art. 10 § 1 a także art. 77 § 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik decyzji Prezesa Zarządu,

- z błędnym uzasadnieniem, iż wydanie zaskarżonej decyzji miało charakter "uznaniowy" - co jest sprzeczne z zapisami art. 126 ustawy Prawo Wodne.

- wadliwie utrzymując w mocy decyzję Marszałka, wydaną po przeprowadzeniu postępowania, w którym rozpatrzony został pozytywnie niekompletny wniosek wnioskodawcy, nie spełniający wymogu art. 131 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (brak decyzji o warunkach zabudowy dla realizacji kwater i innych urządzeń wodnych, np. mnichów służących odprowadzaniu wód ze składowisk).

Ponadto T. podniósł, że obwieszczenie o wydaniu decyzji Prezesa Zarządu zostało dokonane niezgodnie z wymogami określonymi w art.3 ust.1 pkt. 11 lit. d ustawy ocenowej.

Ogólnopolskie T. z siedzibą w [...] wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Marszałka, zarzucając, że została ona wydana:

- z błędną wykładnią prawa materialnego, tj. art. 59 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, co miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia,

- z błędną oceną zaskarżonego w odwołaniu Towarzystwa [...] w trybie art.142 k.p.a. postanowienia RDOŚ z dnia [...] stycznia 2012 r., wydanego z rażącym naruszeniem art. 99 ust. 2 pkt. 1 ustawy ocenowej, jak również sprzecznego z treścią art.127 ust.4 Prawa wodnego,

- po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w którym zostały rażąco naruszone zapisy art. 7, art.10 § 1 a także art. 77 § 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik decyzji Prezesa Zarządu,

- z niezgodną ze stanem faktycznym treścią uzasadnienia, iż jedynym podmiotem, którym w trakcie przeprowadzonego w ramach udzielania pozwolenia wodno-prawnego postępowania wymagającego udziału społeczeństwa była osoba fizyczna - "Pan [...]", jak również z powołaniem się na nie mający żadnego zastosowania w sprawie wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2012 r. o sygn. akt IV SA/Wa 252/12,

- utrzymanie w mocy decyzji Marszałka, pomimo pozytywnego rozpatrzeniu niekompletnego wniosku o wydanie pozwolenia, nie spełniającego wymogu art.131 ust.2 pkt 2 Prawa wodnego (brak decyzji o warunkach zabudowy dla realizacji kwater i innych urządzeń wodnych, np. mnichów służących odprowadzaniu wód ze składowisk),

- w sytuacji, w której O. uniemożliwiono wzięcie czynnego udziału w postępowaniu przed organem I instancji.

Ponadto O. zarzucił zaskarżonej decyzji Prezesa, iż obwieszczenie o jej wydaniu zostało dokonane niezgodnie z wymogami określonymi w art. 3 ust. 1 pkt 11 lit d ustawy ocenowej .

W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 lipca 2013r. w sprawie o sygn. IV SA/Wa531/13 oddalił powyższe skargi uznając je za niezasadne. Sąd wskazał, że udzielenie wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego dla planowanego przedsięwzięcia było zgodne z właściwymi przepisami prawa w tym w szczególności z przepisami: art.122 ust.1 pkt 1, art.122 ust.2, art.127 ust.4, art.128, 140 ust.2 pkt 5 i 5a Prawa wodnego. Podniósł, że w postępowaniu administracyjnym wyjaśniono w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 została w sposób prawidłowy przeprowadzona przez właściwy w tym zakresie RDOŚ. Sąd podkreślił, że nietrafnie zarzucono w skardze T., iż decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego, polegającym na błędnym zakwalifikowaniu przez oba organy przedsięwzięcia, na które udzielono pozwolenia wodnoprawnego, do grupy przedsięwzięć innych niż mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których jest mowa w art. 59 ust.1 pkt 2 ustawy ocenowej.

Zdaniem Sądu z powołanego przez T. przepisu §3 ust.1 pkt 41 lit. b rozporządzenia z 2010 r. nie wynika, aby obejmował on również pobór kruszywa z rzeki. Sposób sformułowania przywołanego przepisu prowadzi do wniosku, że odnosi się on do wydobywania kopalin ze złóż a zatem do działań, które należy oceniać w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2011 r. nr 163, poz. 981 z późn. zm.). Sąd wskazał, że przepis art.3 pkt 1 tej ustawy stanowi wprost, iż jej przepisów nie stosuje się do korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami (pobór kruszywa z wody jest, w świetle art.37 pkt 7 Prawa wodnego, szczególnym korzystaniem z wody). W ramach planowanego przedsięwzięcia przewidziane jest utworzenie czterech składowisk rozlokowanych wzdłuż trasy projektowanych robót wydobywczych. Składowiska te, wraz z obsługującymi je urządzeniami będą funkcjonowały wyłącznie czasowo. Każde składowisko będzie się składało z dwóch kwater, z czego wynika, że w okresie obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego (5 lat), łącznie będzie użytkowanych 8 kwater. Wykorzystywanie wskazanych wyżej składowisk będzie zatem wyglądało w ten sposób, że w miarę przesuwania się pogłębiarki w górę rzeki wykorzystywane będą kolejno poszczególne składowiska, tj. po zakończeniu składowania kruszywa na jednym składowisku (w związku z zakończeniem poboru kruszywa na danym odcinku rzeki) będzie ono rekultywowane, a adresat pozwolenia przystąpi do wykorzystywania kolejnego składowiska, które będzie obsługiwało pobór kruszywa z kolejnego odcinka rzeki. W ocenie Sadu powyższe oznacza, że w związku z realizacją pozwolenia nie dojdzie do kilkuletniej zmiany zagospodarowania terenu na obszarze związanym z tą realizacją, będzie natomiast miał miejsce ciąg tymczasowych, jednorazowych zmian zagospodarowania terenu, wyłączonych z obowiązku uzyskania decyzji w przedmiocie ustalania warunków zabudowy na zasadzie art.59 ust.2 ustawy o zagospodarowaniu. Stąd uznał, że nietrafnie zarzucono w skargach sprzeczność postanowień pkt 14 orzeczenia RDOŚ z dnia [...] stycznia 2012 r. z art.127 ust.4 Prawa wodnego (określenie terminu obowiązywania pozwolenia). Wskazanie w treści postanowienia, że termin zakończenia robót ma nastąpić nie później niż do końca 2019 r. nie oznacza bowiem, że RDOŚ wyznaczył adresatowi termin, wykraczający poza dopuszczone przepisem Prawa wodnego pięć lat, oznacza natomiast, że skonsumowanie przez adresata terminu, wynikającego z art.127 ust.4 Prawa wodnego nie może nastąpić po upływie 2019 r. Wbrew zarzutom skarg nie ma, zdaniem Sądu, przekonujących podstaw do przyjęcia, że w postępowaniu odwoławczym rażąco naruszono przepisy art. 7, art. 10 § 1 a także art. 77 § 1 k.p.a.

Sąd zaznaczył także, że w związku z zastosowaniem przez orzekające w sprawie organy art.127 ust.7 w związku z art.49 k.p.a. niezasadny jest zarzut naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów postępowania poprzez niedoręczenie O. wydanych decyzji.

Skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia złożyło Ogólnopolskie T. oraz Towarzystwo [...] i zaskarżając orzeczenie w całości.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 3 września 2015 roku w sprawie o sygn. akt II OSK 3137/13 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując, że w toku postępowania przed WSA zaistniała nieważność postępowania opisana w art. 183 § 2pkt.5 p.p.s.a., którą Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany był uwzględnić z urzędu. Uchybienie sądu I instancji, prowadzące do pozbawienia skarżących kasacyjnie stron prawa do obrony polegało na doręczeniu im kopii uzasadnienia wyroku z dnia 23 lipca 2013r., nie odpowiadającej oryginałowi, w oparciu o którą sporządzona została skarga kasacyjna obu podmiotów. Oba dokumenty zawierają różną treść a znajdujący się w aktach sądowych oryginał uzasadnienia składa się z 20-stu stron, doręczona zaś stronom kopia zawiera jedynie stron 16- cie. Analiza odpisu uzasadnienia doręczonego stronom pozwoliła stwierdzić, że odpis ten zawiera rozważania, które nie odnoszą się w żaden sposób do badanej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że dla skarżących kasacyjnie, to wyłącznie treść zawarta w doręczonym im odpisie uzasadnienia wyroku stanowiła źródło poznania argumentacji kontrolowanego sądu, to do niej odniesiono formułowane w skardze kasacyjnie zarzuty. Okoliczność doręczenia stronom wadliwej treści uzasadnienia wyszła na jaw dopiero po około 1,5 roku od złożenia skargi kasacyjnej. Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w takim przypadku skarżące kasacyjnie pozbawione zostały możliwości złożenia skargi kasacyjnej, zawierającej zarzuty odnoszące się do rzeczywistej argumentacji sądu I instancji, która zawarta została w pisemnym oryginale uzasadnienia, znajdującym się w aktach, a która w istotny sposób różni się od tej zawartej w pisemnych odpisach, jakie przesłano stronom. Wszystko to wyczerpało zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego ustawowe pojęcie "naruszenia prawa do obrony". NSA wskazał, że w okolicznościach niniejszej sprawy, mając na względzie fakt, iż skarga kasacyjna została już wywiedziona i to ponad rok temu nie sposób było przyjąć, aby skutki zaistniałych wadliwości mogłyby zostać usunięte przed wydaniem orzeczenia kończącego sprawę w postępowaniu kasacyjnym. Stwierdzona wadliwość uniemożliwiła merytoryczne rozpoznanie skargi kasacyjnej, która wskutek omyłki sądu I instancji nie mogła i nie zawierała odniesienia do rzeczywistych argumentów, które legły u podstaw kwestionowanego wyroku. Z tego też względu zasadnym było przyjęcie nieważności postępowania przed sądem I instancji, o której stanowi art. 183 §2 pkt.2 p.p.s.a., stąd też Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie przekazując sprawę do ponownego rozpoznania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Sąd rozpoznał skargi na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, jednocześnie jednak w oparciu również o treść art. 153 p.p.s.a., uznał że wniesione skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszenia, o których mowa we wniesionych do Sądu skargach nie wystąpiły w niniejszej sprawie stąd zawarte w nich zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.

W ocenie Sądu, udzielenie wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego dla planowanego przedsięwzięcia było zgodne z właściwymi przepisami prawa, w tym w szczególności z przepisami: art.122 ust.1 pkt 1, art.122 ust.2, art.127 ust.4, art.128, 140 ust.2 pkt 5 i 5a Prawa wodnego. W postępowaniu administracyjnym wyjaśniono w sposób wyczerpujący stan faktyczny sprawy. Ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 została w sposób prawidłowy przeprowadzona przez właściwy w tym zakresie RDOŚ.

Nietrafnie zarzucono w skardze T., że decyzje organów obu instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego, polegającym na błędnym zakwalifikowaniu przez oba organy przedsięwzięcia, na które udzielono pozwolenia wodnoprawnego, do grupy przedsięwzięć innych niż mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których jest mowa w art. 59 ust.1 pkt 2 ustawy ocenowej. W przepisie art. 59 ustawy ocenowej wskazano w sposób generalny rodzaje inwestycji, których realizacja wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Stosownie do art.59ust.1 cyt. ustawy przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Stosownie zaś do art.59ust.2 ww ustawy realizacja planowanego przedsięwzięcia, innego niż określone w ust.1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:

1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;

2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust.1.

Skarga podnosi, że planowane przedsięwzięcie zostało w niniejszej sprawie nieprawidłowo zakwalifikowane do przedsięwzięć, o których mowa w ww art. 59 ust.2. W ocenie T. przedsięwzięcie to winno być kwalifikowane jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (art.59 ust.1 pkt 2 ustawy ocenowej). T. wywodzi powyższy wniosek stąd, że w jego ocenie planowane przedsięwzięcie należy traktować jako wydobywanie kopalin ze śródlądowych wód powierzchniowych, a zatem jako przedsięwzięcie, o którym mowa w przepisie § 3 ust.1 pkt 41 lit. b obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego postanowienia Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010 r., Nr 213, poz. 397), dalej "rozporządzenia z 2010 r.". T. wywiódł z powyższego, że w świetle art.71 ust.2 pkt 2 ustawy ocenowej wnioskodawca zobowiązany był do uzyskania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla planowanego przedsięwzięcia, a decyzja w tym przedmiocie winna była być przedłożona przez wnioskodawcę w postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

W orzecznictwie sądowo – administracyjnym konsekwentnie podkreśla się, że istotną cechą rażącego naruszenia prawa jest – obok istotnej wagi tego naruszenia w świetle zasad praworządności, obowiązującym w państwie prawa – wymóg, aby naruszenie to miało charakter oczywisty, tj. aby proste zestawienie treści rozstrzygnięcia organu z treścią przepisu prawa, wykładanego zgodnie z jego literalnym zapisem (a nie przy pomocy złożonych zabiegów interpretacyjnych, abstrahujących od wykładni literalnej) prowadziło do jednoznacznego wniosku, że do naruszenia przepisu doszło (por. np wyrok NSA z dnia 26 września 2000 r., sygn. akt SA 2998/99, publ. LEX nr 51249).

W ocenie Sądu, z powołanego przez T. przepisu §3 ust.1 pkt 41 lit. b rozporządzenia z 2010 r. nie wynika, aby obejmował on również pobór kruszywa z rzeki. Sposób sformułowania przywołanego przepisu prowadzi do wniosku, że odnosi się on do wydobywania kopalin ze złóż a zatem do działań, które należy oceniać w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. z 2011 r. nr 163, poz. 981 z późn. zm.). Podkreślenia wymaga, że art. 3 pkt 1 tej ustawy stanowi wprost, że jej przepisów nie stosuje się do korzystania z wód w zakresie uregulowanym odrębnymi przepisami (pobór kruszywa z wody jest, w świetle art. 37 pkt 7 Prawa wodnego, szczególnym korzystaniem z wody).

Powyższe względy w ocenie Sądu powodują brak podstaw do podzielenia zarzutów skargi w rozważanym zakresie, niezależnie od faktu, że formułując wspomniane zarzuty, T. powołał się na korespondujące z nimi stanowisko GDOŚ.

Nietrafnie również zarzucono w skardze, że orzeczenia Marszałka i Prezesa Zarządu wydano z błędną wykładnią prawa materialnego, tj. art. 59 ust.2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej "ustawy o planowaniu"), co miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego w niniejszej skardze rozstrzygnięcia.

Stosownie do postanowień art.59ust.1 ustawy o planowaniu zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86, wymaga ustalenia w drodze decyzji, warunków zabudowy. Przepis art. 50 ust. 2 stosuje się odpowiednio.

Stosownie natomiast do postanowień art.59 ust.2 ustawy przepis ust.1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku.

W obu skargach podniesiono, że przed złożeniem wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego wnioskodawca winien był uzyskać decyzje, ustalające warunki zabudowy dla kwater i urządzeń towarzyszących z uwagi na fakt, że powyższe działania będą stanowiły zmianę sposobu zagospodarowania terenu, trwającą dłużej niż rok.

Powyższy zarzut skarg nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika bowiem, że w ramach planowanego przedsięwzięcia przewidziane jest utworzenie czterech składowisk rozlokowanych wzdłuż trasy projektowanych robót wydobywczych. Składowiska te, wraz z obsługującymi je urządzeniami będą funkcjonowały wyłącznie czasowo. Każde składowisko będzie się składało z dwóch kwater, przy czym w okresie (5 lat) obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, łącznie będzie użytkowanych 8 kwater. Wykorzystywanie wskazanych wyżej składowisk będzie zatem polegało na, w miarę przesuwania się pogłębiarki w górę rzeki, wykorzystywaniu kolejno poszczególnych składowisk, tj. po zakończeniu składowania kruszywa na jednym składowisku (w związku z zakończeniem poboru kruszywa na danym odcinku rzeki) będzie ono rekultywowane, a adresat pozwolenia przystąpi do wykorzystywania kolejnego składowiska, które będzie obsługiwało pobór kruszywa z kolejnego odcinka rzeki. Powyższe oznacza, że w związku z realizacją pozwolenia nie dojdzie do kilkuletniej zmiany zagospodarowania terenu na obszarze związanym z tą realizacją, będzie natomiast miał miejsce ciąg tymczasowych, jednorazowych zmian zagospodarowania terenu, wyłączonych z obowiązku uzyskania decyzji w przedmiocie ustalania warunków zabudowy na zasadzie art.59 ust.2 ustawy o zagospodarowaniu.

Za nietrafne uznać również należy zarzuty obu skarg, podnoszące wadliwość postanowienia RDOŚ, a w konsekwencji wadliwość zaskarżonej decyzji Prezesa Zarządu, w której to decyzji organ oparł się na ustaleniach RDOŚ. Podkreślenia wymagają w szczególności okoliczności, iż w wykonaniu postanowienia RDOŚ z dnia [...] października 2009 r. wnioskodawca przedłożył raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko do którego, na skutek wniesionych przez O. uwag, opracowano aneks do raportu, co wywołało potrzebę ponownego przystąpienia do oceny środowiskowej. W toku ponownego przeprowadzania oceny środowiskowej uwagi wniosły zarówno O. oraz T.

RDOŚ, orzekający postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. o uzgodnieniu planowanego przedsięwzięcia, odniósł się w sposób wyczerpujący do wniesionych uwag obu skarżących stowarzyszeń.

Nadto, zdaniem Sądu nietrafnie zarzucono w skargach sprzeczność postanowień pkt 14 orzeczenia RDOŚ z dnia [...] stycznia 2012 r. z art.127 ust.4 Prawa wodnego (określenie terminu obowiązywania pozwolenia). Wskazanie w treści postanowienia, że termin zakończenia robót ma nastąpić nie później niż do końca 2019 r. nie oznacza, że RDOŚ wyznaczył adresatowi termin, wykraczający poza dopuszczone przepisem Prawa wodnego pięć lat, oznacza natomiast, że skonsumowanie przez adresata terminu, wynikającego z art.127 ust.4 Prawa wodnego nie może nastąpić po upływie 2019 r.

Również wbrew zarzutom skarg nie ma przekonujących podstaw do przyjęcia, że w postępowaniu odwoławczym rażąco naruszono przepisy art. 7, art. 10 § 1 a także art. 77 § 1 k.p.a. W szczególności należy wskazać, że skarżący nie powołali dowodów, a nawet nie poczynili w tym zakresie skonkretyzowanych twierdzeń, które mogłyby podważyć prawidłowość oceny sformułowanej przez organ odwoławczy, stosownie do której realizacja przedsięwzięcia byłaby sprzeczna z planem gospodarowania wodami na obszarze dorzecza. Jednocześnie organ odwoławczy odniósł się do przedłożonej przez T. opinii prof. [...], wskazując przyczyny braku możliwości wykorzystania zawartej w niej ustaleń w niniejszej sprawie.

Poza zakwestionowaniem bezstronności użytkownika obwodu rybackiego w kontekście wyrażonej przez ten podmiot opinii o braku negatywnego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na ichtiofaunę, skarżący nie podnieśli argumentacji podważającej ocenę organu (przy której uwzględniono również wskazaną wyżej opinię użytkownika obwodu rybackiego), nie stwierdzającej takiego negatywnego oddziaływania.

Oba skarżące stowarzyszenia brały aktywny udział w postępowaniu administracyjnym, przedstawiając w sposób wyczerpujący własne stanowiska w sprawie. Skarżący nie wykazali, w kontekście zarzutu naruszenia przez organy art.10 k.p.a., że w toku postępowania administracyjnego zostali pozbawieni możliwości korzystania z przysługujących im uprawnień procesowych, co miałoby spowodować w szczególności niemożność zajęcia stanowiska w jakiejkolwiek kwestii, w tym niemożność zgłoszenia inicjatywy dowodowej.

Niewątpliwie zasadnie podniesiono w skargach, że decyzja w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego nie ma charakteru uznaniowego, a charakter związany, co oznacza, że spełnienie przez podmiot wnioskujący określonych w ustawie przesłanek nakłada na właściwy organ obowiązek udzielenia takiego zezwolenia. W konsekwencji powyższego odwołanie się przez Prezesa Zarządu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do orzeczenia sądu administracyjnego, dotyczącego decyzji uznaniowej, nie było uzasadnione. Fakt ten nie miał jednak wpływu na wynik sprawy. W toku postępowania administracyjnego wykazane zostało, że wnioskodawca spełnił ustawowe warunki, niezbędne do uzyskania zezwolenia.

W ocenie Sądu, wobec wyżej wykazanego braku przesłanek do żądania od wnioskodawcy przedłożenia przy przedmiotowym wniosku decyzji ustalających warunki zabudowy, nie zasadnym jest zarzut skarg dotyczący wadliwego przeprowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o niekompletny wniosek wnioskodawcy (art. 131 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego).

Nie można również podzielić stanowiska T., że ewentualna niezgodność obwieszczenia Prezesa Zarządu o wydaniu zaskarżonej decyzji (a zatem czynności organu dokonanej już po wydaniu samej decyzji) z postanowieniami art.3 ust.1 pkt. 11 lit. d ustawy ocenowej, może mieć wpływ na legalność samej decyzji.

Natomiast trafnie zarzuca skarga T., że literalne brzmienie zaskarżonej decyzji w części odnoszącej się do czynności podejmowanych przez pełnomocnika O. i T. mogłoby sugerować, że organ postrzega pełnomocnika za stronę postępowania, taki sposób sformułowania decyzji należy uznać za wadliwy, jednakże uchybienie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, że pomimo zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji wskazanego wyżej nieścisłego sformułowania, organ zanalizował kwestię udziału w postępowaniu obu skarżących stowarzyszeń, wyciągając prawidłowe wnioski.

Natomiast w związku z zastosowaniem przez orzekające w sprawie organy art.127ust.7 w związku z art.49 k.p.a. niezasadny jest zarzut naruszenia w postępowaniu administracyjnym przepisów postępowania poprzez niedoręczenie O. wydanych decyzji.

A zatem reasumując, w świetle powyższych okoliczności wniesione skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podległy oddaleniu.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.