Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 862/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-10-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 183 § 1 i 2 pkt 4, art. 18 § 1 pkt 5, art. 133 § 1, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 148 § 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 96 ust. 1 b w zw. z ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.) Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch del. NSA Wiesław Morys Protokolant Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 29 października 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B.-D. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1166/07 w sprawie ze skargi A. B.-D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 7 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1166/07 oddalił skargę A. B. – D. i J. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] września 2007 r., nr [...] i [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania.

Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.

Prezydent Miasta Krakowa, działając na podstawie art. 93 ust.1 i ust. 3, art. 94 ust.1, art.96 ut.1, art.97 ust.1, ust.1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm. dalej w skrócie ugn), decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] zatwierdził podział działki nr [...] pow. 6.4388 ha obr [...] K. – K. ( KW [...]) na działki [...] o pow. 0,4527 ha i nr [...] o pow. 5,9861 ha. Wskazał przy tym, że nieruchomość podlegająca podziałowi stanowi własność Skarbu Państwa, a o jej podział wystąpił użytkownik wieczysty Uniwersytet Jagielloński w celu wydzielenia z działki istniejącej drogi dojazdowej.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 2007 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 1 i 2 oraz art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej k.p.a.), Prezydent Miasta Krakowa odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. Wskazał przy tym, że o wznowienie postępowania podziałowego wystąpiła A. B. – D. Z jej wniosku złożonego w maju 2007 r. wynika, że o decyzji Prezydenta Krakowa z dnia [...] kwietnia 2005 r. dowiedziała się już w dniu 6 lipca 2006 r. z decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2006 r., doręczonej jej przez pełnomocnika Uniwersytetu Jagiellońskiego na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Oznacza to, że wnioskodawczyni nie zachowała terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. do złożenia podania o wznowienia postępowania. Organ I instancji wskazał, ponadto że A. B. – D. zarówno w dniu wydania decyzji oraz obecnie nie legitymowała się i nie legitymuje się tytułem własności do przedmiotowej nieruchomości. Skoro wniosek o wznowienie postępowania jest spóźniony, to organ nie mógł badać pozostałych przesłanek wymienionych w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 k.p.a. oraz zobowiązany był do odmowy wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją podziałową.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie, po rozpatrzeniu odwołania A. B. – D., decyzją z dnia [...] września 2007 r., nr [...] i [...] na podstawie art. 148 § 1 i 2 k.p.a. w zw. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] maja 2007 r. utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że wyłączenie organu następuje z mocy prawa. Organ odwoławczy zawsze jednak bada, czy nie zachodziły przesłanki do wyłączenia organu lub jego pracownika, co mogłoby skutkować uchyleniem decyzji pierwszoinstancyjnej. Takie okoliczności w niniejszej sprawie, zdaniem Kolegium, nie miały jednak miejsca. Organ administracji publicznej podlega wyłączeniu w przypadkach przewidzianych w art. 25 § 1 k.p.a., tj. w razie załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych: 1) jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3, 2) osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 (pkt 2). Niniejsza sprawa nie dotyczy jednak interesów majątkowych J. M., Prezydenta Miasta Krakowa, gdyż nie przysługuje mu żaden tytuł prawny do nieruchomości. Ponadto wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną oparty na przesłankach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 - 3 i pkt 5 – 8 k.p.a. może skutecznie złożyć strona tego postępowania, czyli podmiot, który uczestniczył w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną. Wniosek pochodzący od podmiotu, który w postępowaniu nie uczestniczył, można rozpatrywać jedynie pod kątem zaistnienia podstawy wznowienia postępowania przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W takim jednak przypadku żądanie wznowienia postępowania należy złożyć w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji. Tymczasem A. B. – D., jak sama podała we wniosku, o decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. dowiedziała się w dniu 6 lipca 2007 r. na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie dotyczącej legalności decyzji z 1952 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Podanie o wznowienie postępowania zostało natomiast złożone w Urzędzie Miasta Krakowa w dniu 14 maja 2007 r., czyli po upływie 10 miesięcy od chwili powzięcia wiadomości o decyzji podziałowej. Oznacza to, że termin przewidziany w art. 148 § 2 k.p.a. został przekroczony. Termin, o którym stanowi art. 148 § 2 k.p.a., należy przy tym liczyć nie od daty doręczenia zainteresowanemu kopii (odpisu) decyzji ostatecznej lecz od daty, w której strona dowiedziała się o istnieniu takiej decyzji. W świetle powyższych ustaleń, zdaniem SKO w Krakowie, uchybienie omawianego terminu musiało skutkować odmową wznowienia postępowania, a zatem decyzja organu I instancji prawa nie narusza.

Kolegium stwierdziło ponadto, że użytkownikiem wieczystym działki, której podział zatwierdzono omawianą decyzją, był i nadal pozostaje Uniwersytet Jagielloński w Krakowie. A. B. – D. nie dysponuje tytułem prawnym do tejże działki. Stronami postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości są zaś tylko te podmioty, które posiadają tytuł w postaci prawa własności lub użytkowania wieczystego do takiej nieruchomości. W ocenie organu odwoławczego, samo zgłoszenie roszczeń do nieruchomości, której zatwierdzenie podziału nastąpiło lub ma nastąpić, nie daje podstaw do przyjęcia, iż osoba żądająca stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej jest stroną postępowania podziałowego.

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2007 r, jak przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zaskarżyli A. B. – D. i J. D. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 77§ 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a. przez pominięcie przy badaniu materiału dowodowego wskazanego przez stronę naruszenia art. 24 k.p.a. w tym art. 24 §1 pkt 1 k.p.a., art. 24 §1 pkt 7 w zw. z art. 25 k.p.a. przez nieuwzględnienie, iż jedna ze stron - Uniwersytet Jagielloński pozostaje w nadrzędności służbowej w stosunku do Prezydenta Miasta Krakowa w osobie J. M. oraz naruszenie art. 24 § 3 k.p.a. przez nieuwzględnienie istnienia okoliczności podanych przez stronę, niewymienionych w art. 24 § 2 k.p.a.,

2. naruszenie art. 148 § 1 k.p.a. przez nieuwzględnienie prawidłowości wniesienia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r.,

3. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 146 § 6 k.p.a. przez nieuwzględnienie podanego przez stronę braku zgody ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa, tzn. art. 5a pkt 1 i 2 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U z 1996r. Nr 106, poz. 493 ze zm.),

4. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przez nieuwzględnienie na żądanie strony rażącego naruszenia art. 94 pkt 1 i art. 96 pkt 1 i 1b oraz art. 97a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.),

5. rażące naruszenie art. 145 § 1 k.p.a. przez jego nadinterpretację, iż wznowienie postępowania z urzędu z innych powodów, niż opisane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., określane w art. 145 § 1 pkt 1 - 3 i 5 - 8 k.p.a. wymaga spełnienia dodatkowego warunku posiadania prawa własności lub użytkowania wieczystego przez podmiot zgłaszający poważne wady postępowania wymienione w art. 145 § 1 k.p.a.,

6. rażące naruszenie art. 127 § 1 k.p.a. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, a wcześniej przez Prezydenta Miasta Krakowa, przez odebranie legitymacji procesowej stronie w związku z niebraniem przez nią udziału w postępowaniu I instancji,

7. naruszenie interesu prawnego strony przez naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z ochroną prawa własności zawartą w Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Ustawie Zasadniczej, w kodeksie postępowania cywilnego, w ustawie o gospodarce nieruchomościami, w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które pośrednio i wprost odnoszą się do sytuacji strony,

8. naruszenie interesu prawnego strony i jej pełnomocnika w art. 62 § 2 k.p.a. w zw. z art. 128 k.p.a. przez niewezwanie strony do uzupełnienia - w terminie 7 dni - takich dokumentów jak pełnomocnictwo dla J. D. lub aktu prawnego legitymującego prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości,

9. rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 1 i 3 k.p.a. przez wybiórczą ocenę niektórych tylko dowodów.

W odpowiedzi na skargę SKO w Krakowie wniosło o jej oddalenie, podnosząc argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie powołanym wyrokiem z dnia 7 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1166/07, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), oddalił skargę A. B. – D. i J. D.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wznowienie postępowania dopuszczalne jest tylko w przypadkach wyczerpująco wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. i art. 145a § 1 k.p.a. Przepis art.145 § 1 pkt 3 k.p.a. dotyczy sytuacji kiedy decyzja administracyjna została wydana przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlegał wyłączeniu stosownie do art. 24, art. 25 i art. 27 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie nie było podstaw do wyłączenia ani J. M. jako pracownika Urzędu Miasta Krakowa, ani Prezydenta Miasta Krakowa jako organu Gminy Miejskiej Kraków. Prezydent Miasta Krakowa nie załatwiał bowiem sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a., jak również osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających w nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 k.p.a.

WSA w Krakowie stwierdził ponadto, że zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w I instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że strona, żądając wznowienia postępowania, musi udowodnić a nie tylko uprawdopodobnić zachowanie wskazanego terminu. W ocenie Sądu organ I instancji w sposób prawidłowy zbadał wskazaną przesłankę i zasadnie przyjął, że w niniejszej sprawie termin ten nie został zachowany. A. B.-D. dowiedziała się o decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r. w dniu 6 lipca 2006 r., a o wznowienie postępowania wystąpiła dopiero po upływie 10 miesięcy od tej daty. Decyzję odmawiającą wznowienia postępowania jest zatem zgodna z prawem, a zastosowana podstawa prawna prawidłowa.

Zdaniem Sądu I instancji niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. art. 5a pkt 1 i 2 ustawy z 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (Dz. U z 1996r. Nr 106, poz. 493 ze zm.) Art. 5a ust.1 cytowanej ustawy stanowi, iż państwowe osoby prawne są obowiązane uzyskać zgodę ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa na dokonanie czynności prawnej w zakresie rozporządzenia składnikami aktywów trwałych w rozumieniu przepisów o rachunkowości. Zgodnie z ust. 2 czynność prawna dokonana z naruszeniem obowiązku określonego w ust. 1 jest nieważna. Z powyższego wynika art. 5a cyt. ustawy dotyczy spraw regulowanych ustawą o rachunkowości, a nie odnosi się podziału nieruchomości. Zatem w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r., nie była wymagana zgoda właściwego ministra i decyzja ta nie może być uznana za nieważną ex lege.

Nietrafny jest również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 96 pkt 1 i 1b oraz art. 97a i art. 94 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Teren określony we wniosku o zatwierdzenie podziału nieruchomości nie był objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Podział działki polegający na wydzieleniu gruntów pod drogę dojazdową nie wymagał odrębnego pozwolenia konserwatorskiego. Decyzja z dnia [...] maja 1985 r. o wpisie do rejestru zabytków wili S. – B. "B." w P. nie obejmuje obszaru działki, na której jest położona. Ponadto nieruchomość objęta podziałem miała uregulowany stan prawny - właścicielem był i jest nadal Skarb Państwa. Nie zachodziła zatem konieczność stosowania procedur przewidzianych w art.97a ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przechodząc do zarzutu naruszenia art.145 § 1 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., art. 145 § 1 pkt 1- 3, 5-8 k.p.a., Sąd I instancji podkreślił, że w rozpoznawanej sprawie organ prawidłowo wskazał, iż A. B.-D. nie dysponowała i nie dysponuje żadnym tytułem prawnym do nieruchomości podlegającej podziałowi, a zatem nie była i nie mogła być uznana za stronę, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W konsekwencji brak tytułu prawnego do dzielonej nieruchomości musiał skutkować odmową przyznania A. B.-D. w postępowaniu wznowieniowym przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. z uwagi na niewskazanie interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2005 r.

Sąd zauważył ponadto, że zgodnie z art. 32 P.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministarcyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Zgodnie zaś z art. 33 § 2 P.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjny, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Skargę, w sprawie niniejszej, złożył także J. D., który w postępowaniu administracyjnym brał udział tylko jako pełnomocnik swej żony A. B. – D.

Chybione są również zarzuty dotyczące naruszenia art.127 § 1 i art.138 § 1 k.p.a., gdyż organy nie naruszyły zasady dwuinstancyjności postępowania i nie pozbawiły strony prawa wniesienia odwołania. Ponadto wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie, a zatem nie doszło do wznowienia postępowania podziałowego, w związku z czym organy nie mogły ustosunkować się do wszystkich okoliczności podnoszonych przez stronę. Ich rozpatrzenie mimo braku wszczęcia stosownego postępowania stanowiłoby rażące naruszenie prawa i naraziłoby organ na zarzut działania niezgodnego z prawem.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. B. – D., reprezentowana przez adwokata, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.), tj. art. 183 § 2 pkt 4 w zw. z art. 18 § 1 pkt 5, art. 133 § 1 z powodu:

• nieważności postępowania, gdyż w rozpoznaniu sprawy brała udział sędzia I. G. wyłączona z mocy ustawy wskutek wcześniejszego świadczenia usług prawnych na rzecz strony postępowania (Prezydenta Miasta Krakowa),

• dokonania sprzecznych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego wskutek błędnego przyjęcia, że Prezydent Miasta Krakowa, z którego upoważnienia została wydana zaskarżona decyzja przez podległego mu pracownika nie jest wyłączony z postępowania, pomimo, iż decyzja dotyczyła strony (Uniwersytetu Jagiellońskiego), która była w stosunku nadrzędności do zatrudnionego przez nią prezydenta, oraz iż "zaskarżona decyzja z [...].5.05." dotyczy zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości obj. KW [...], pomimo iż, zatwierdza ona nie projekt podziału lecz podział, co wynika z decyzji znajdującej się w aktach,

• błędnego przyjęcia, że skarżącej nie przysługuje legitymacja procesowej strony.

Nadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 96 ust.1 b w zw. z ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że wydzielenie części przedmiotowej nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa przez Uniwersytet Jagielloński wymaga wydania decyzji prezydenta o podziale nieruchomości, pomimo, iż z przepisu ust. 1 b art. 96 cyt. ustawy wyraźnie wynika, że takiej decyzji nie wydaje się.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie został wydany przy udziale sędzi I. G., która poprzednio była zatrudniona przez Prezydenta Miasta Krakowa jako radca prawny, świadcząc na jego rzecz usługi prawne. W ocenie kasatora świadczenie usług prawnych (art. 18 § 1 pkt 5) na rzecz jednej ze stron postępowania (Prezydenta Miasta Krakowa) przez sędziego składu rozpatrującego niniejszą sprawę należy rozumieć bardzo szeroko, gdyż niekoniecznie usługi te muszą być związane z rozpatrywana sprawą. Jeżeli sędzia przed nominacją był zatrudniony w charakterze radcy prawnego jednej ze stron, to tym samym w niniejszej sprawie był wyłączony z mocy samej ustawy na podstawie w/w przepisu. W literaturze podkreśla się, że instytucja wyłączenia sędziego jest gwarancją procesową naczelnej zasady obiektywizmu i bezstronności. Nie powiano stwarzać się nawet jakichkolwiek pozorów, że treść rozstrzygnięcia w sprawie może wpływać osobiste zapatrywania sędziego (por. Z. Kmieciak: Europejskie standardy prawa i postępowania administracyjnego a ustalenia orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, RPEiS 1998, nr 1, s. 55). Ratio legis przepisu o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy, albo co najmniej stwarzać takie pozory. Naruszenie przepisów o wyłączeniu sędziego z mocy ustawy powoduje nieważność postępowania (art. 183 § 2 pkt 4). Uchybienie to jest także jedną z podstaw wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego z powodu nieważności (art. 271 pkt 1).

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej podniesiono, iż Sąd I instancji błędnie przyjął, że ustawowe wyłączenie organu, który wydał zaskarżoną decyzję, nie oznacza równocześnie wyłączenia wszystkich podwładnych tego organu działających z jego upoważnienia. W magistracie nie pracuje osoba o nazwisku J. M. niezależna od prezydenta Miasta Krakowa. Prezydent Miasta Krakowa jest organem jednoosobowym, a wszyscy inni pracownicy mogą co najwyżej działać z jego upoważnienia. Sąd I instancji stanął na stanowisku, iż pracownik działający z upoważnienia prezydenta posiada więcej praw niż sam ustawowo wyłączony prezydent. Sąd nie zważył w ogóle, podkreślanego przez skarżącą faktu, stanowiącego przesłankę wznowienia postępowania, iż prezydent Krakowa znajduje się w podrzędności służbowej wobec strony postępowania - Uniwersytetu Jagiellońskiego, z którym od wielu lat jest w stosunku pracy na stanowisku kierownika katedry.

Nadto, w ocenie kastora, Sąd I instancji nie uwzględnił zarzutu skarżącej, że postępowanie administracyjne było prowadzone jednocześnie z postępowaniem komunalizacyjnym, co dawało skarżącej uprawnienia strony tego postępowania. Zgodnie z wyrokiem NSA z 7 maja 1998 r., I SA 1726/97 "co do zasady, byli właściciele żądający zwrotu nieruchomości mają interes prawny w postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia państwowych osób prawnych przedmiotową nieruchomością. Wprawdzie są to odrębne postępowania, dotyczące różnych spraw, ale ustalenia podjęte w postępowaniu uwłaszczeniowym mają dla byłego właściciela istotne znaczenie z punktu widzenia możliwości realizacji jego uprawnień do zwrotu nieruchomości." (także wyrok NSA z 26 marca 1998r., I SA 1482/96; teza druga i trzecia wyroku NSA z 1 grudnia 1999r., IV SA 2520/98). Natomiast NSA w wyroku z 25 maja 1995 r., I SA 1868/94, ONSA 1996/3/116, stwierdził, że: "Stroną postępowania administracyjnego dotyczącego nabycia nieruchomości jest również podmiot ubiegający się aktualnie o tę nieruchomość w innym postępowaniu, jak również podmiot, któremu w świetle obowiązującego prawa przysługuje do niej roszczenie".

W końcowej części uzasadnienia skargi kasacyjnej, jej autor wskazał, że Sąd I instancji błędnie wyłożył przepis art. 96 ust.1b w zw. z ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, iż wydzielenie części przedmiotowej nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa przez UJ wymaga wydania decyzji prezydenta o podziale nieruchomości, pomimo, iż z przepisu ust.1b art. 96 cyt. ustawy wyraźnie wynika, że takiej decyzji nie wydaje się.

W dodatkowym piśmie z dnia 23 września 2009 r. A. B. – D. przedstawiła szereg zarzutów, jakich dopuściły się, w jej ocenie, organy oraz Sąd I instancji.

W oświadczeniu z dnia 10 lipca 2009 r. Sędzia WSA I. G. podała, że w okresie od dnia 25 lutego 2003 r. do dnia 4 września 2007 r. była zatrudniona na stanowisku radcy prawnego w Urzędzie Miasta Krakowa, jednakże nie świadczyła żądnych usług prawnych na rzecz Prezydenta Miasta Krakowa związanych z przedmiotową sprawą.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.

Nietrafny jest przede wszystkim zarzut nieważności postępowania. W rozumieniu art.183 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.) nieważność postępowania zachodzi, jeżeli skład sądu orzekającego był sprzeczny z przepisami prawa albo jeżeli w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączony z mocy ustawy. Skarżąca jako podstawę nieważności postępowania wskazała drugą z przesłanek wymienionych w tym przepisie, tj. rozpoznanie sprawy przez sąd z udziałem sędziego wyłączonego z mocy ustawy, powołując się przy tym wyłącznie na fakt zatrudnienia Sędzi I. G. na stanowisku radcy prawnego w Urzędzie Miejskim w Krakowie.

W związku z tym zauważyć należy, że stosownie do art. 18 § 1 pkt 5 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą. Ma rację kasator, że przepisy dotyczące wyłączenia sędziego są uznawane za gwarancję procesową zasady obiektywizmu i bezstronności sędziego, a w związku z tym pojecie sprawy, o jakim mowa w art. 18 § 1 pkt 5 P.p.s.a., należy rozumieć szeroko, niekoniecznie jako sprawę w znaczeniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie dowodzi to jednak, że sędzia jest wyłączony z mocy ustawy, jeżeli świadczył w przeszłości jakiekolwiek usługi prawne na rzecz jednej ze stron. Przepis art. 18 § 1 pkt 5 P.p.s.a. jako przesłankę wyłączenia sędziego wskazuje świadczenie usług prawnych na rzecz jednej ze stron lub jakichkolwiek innych usług związanych ze sprawą a nie sam fakt świadczenia tych usług. Oznacza to, że obligatoryjna przesłanka wyłączenia sędziego na omawianej podstawie zachodzi wówczas, gdy świadczone w przeszłości usługi prawne pozostają w związku ze sprawą rozpoznawaną przez Sąd. Skarżąca takiego związku zaś nie wykazała. Z akt sprawy przedłożonych Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, także nie wynika, aby taka okoliczność w sprawie zachodziła.

Przechodząc do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej, należy przede wszystkim podkreślić, że stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., o ile nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które należy zawsze uwzględnić z urzędu, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że sąd kasacyjny nie bada sprawy ponownie, ale ocenia zaskarżone orzeczenie pod katem naruszenia tych przepisów, które strona powołała we wnoszonym środku zaskarżenia. W związku z tym za chybiony należy uznać także zarzut dotyczący art.133 § 1 P.p.s.a. Uchybienia temu przepisowi strona skarżąca upatruje się w dokonaniu przez Sąd I instancji ustaleń sprzecznych z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz błędnym przyjęciu, że skarżącej nie przysługuje legitymacja procesowa strony. Powołany przepis nie mógł być zaś naruszony w sposób wskazany w skardze kasacyjnej. Stanowi on bowiem, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Dalsza treść cytowanego przepisu dotyczy okoliczności, które w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły (nieprzekazanie skargi sądowi w terminie, wydanie wyroku na posiedzeniu niejawnym). Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w tych aktach. Omawiany przepis zostałby więc naruszony, gdyby sąd przesłuchał świadków albo strony. Innym przykładem naruszenia tego przepisu mogłoby być przyjęcie jakiegoś faktu nieznajdującego żadnego odzwierciedlenia w aktach sprawy. Nie jest natomiast naruszeniem art. 133 § 1 P.p.s.a. oparcie się tylko na części akt sprawy, czy błędna, zdaniem kasatora, ocena materiału dowodowego. Jeżeli wiec autor skargi kasacyjnej zamierzał wykazać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przyjął stan faktyczny ustalony przez organy administracji publicznej niezgodnie z obowiązującą je procedurą, zawartą w kodeksie postępowania administracyjnego, a w szczególności pominął niektóre dokumenty i okoliczności, to powinien postawić zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r. sygn. akt FSK 2123/04, ONSAiWSA 2006 nr 1, poz. 9), a także zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. przez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy określonych przepisów k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żaden z wymienionych wyżej przepisów nie został wskazany w skardze kasacyjnej, a wiec NSA nie mógł rozważać czy wymogi przewidziane w tych normach w sprawie zostały zachowane. Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że podstawową przesłanką kontrolowanych przez Sąd I instancji decyzji o odmowie wznowienia postępowania podziałowego było przekroczenie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 k.p.a. Natomiast w skardze kasacyjnej strona w żaden sposób ustaleń w tym zakresie nie zakwestionowała i nie podważyła zaaprobowanej przez WSA w Krakowie oceny organów administracji publicznej, iż wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie jednomiesięcznego terminu, o jakim mowa w powołanym przepisie kodeksu postępowania administracyjnego.

Zamierzonego przez stronę skarżącą skutku nie mógł również odnieść wytyk złamania art. 96 ust.1 b w zw. z ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nie naruszył powołanych przepisów prawa materialnego ani przez błędną ich wykładnię ani przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż przepisów tych nie interpretował i nie stosował. Skarga do tego Sądu została wniesiona nie na decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia [...] kwietnia 2005 r., lecz na ostateczną decyzję SKO w Krakowie w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego powyższą decyzją. Zatem przedmiotem rozstrzygania nie była sprawa zatwierdzenia projektu podziału omawianej nieruchomości lecz kwestia proceduralna - wznowienie administracyjnego postępowania podziałowego.

Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.