Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1193/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 1a ust. 1 pkt 3, art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia del. WSA Bogusław Wolas (sprawozdawca), Protokolant Anna Błażejczyk, po rozpoznaniu w dniu 6 października 2020 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Ke 422/18 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od R. S. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach kwotę 2.700 (słownie: dwa tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrokiem z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Ke 422/18, WSA w Kielcach oddalił skargę R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 28 sierpnia 2018 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016 rok.

Wyrok Sądu I instancji jest opublikowany na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl.

W skardze kasacyjnej, pełnomocnik R. S. – zaskarżając powyższy wyrok w całości – wniósł o jego uchylenie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej "p.p.s.a.",

I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. art. 145§1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. – poprzez oddalenie skargi w związku z brakiem stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

2. art. 145§1 pkt 1 lit.b p.p.s.a. – poprzez oddalenie skargi w związku z brakiem stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie przesłanki wynikającej z art. 240 §1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa wobec pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu, poprzez niewykonanie obowiązku wyznaczenia stronie w postępowaniu odwoławczym terminu do wypowiedzenia się odnośnie zebranego w sprawie materiału dowodowego, co stanowi naruszenie przepisów art. 200 §1 w zw. z art. 123§1 Ordynacji podatkowej,

3. art. 145§1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. – poprzez oddalenie skargi w związku z brakiem stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to przepisów:

- art. 122, art. 187§1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej – w związku z nieprawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i nieprawidłową oceną materiału dowodowego przez organy podatkowe obydwu instancji,

- art. 233§1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 233§2 Ordynacji podatkowej – poprzez brak uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, w konsekwencji czego została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania podatkowego (art. 127 Ordynacji podatkowej),

4. art. 151 p.p.s.a. – w związku z oddaleniem skargi i brakiem uchylenia zaskarżonych decyzji.

II. naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest:

1. art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.), dalej "u.p.o.l.", poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie,

2. art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. e w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. – poprzez ich błędną wykładnię i błędne zastosowanie zastosowania do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd II instancji zaznacza, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu 15 sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a. Zgodnie z nim, uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Powołany przepis stanowi lex specialis wobec art. 141 § 4 p.p.s.a. i jednoznacznie określa zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca szczególny charakter, wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. 1 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 4 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 997/19). Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawił więc w niniejszym uzasadnieniu wyroku ustaleń faktycznych oraz argumentacji prawnej przedstawionej przez organy podatkowe i Sąd I instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

NSA za niezasadny uznaje zarzut naruszenia art. 145 § pkt 1 lit. b p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w związku z brakiem stwierdzenia naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania na podstawie przesłanki określonej w art. 240 §1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Sąd II instancji wskazuje, że w rozpoznanej sprawie Kolegium niewątpliwie uchybiło obowiązkowi wynikającemu z art. 200§1 O.p., gdyż przed wydaniem decyzji nie wyznaczyło skarżącemu siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Wnoszący skargę kasacyjną nie wskazał jednak, dlaczego powoływane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną, określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., nie decyduje każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok NSA z dnia z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt II FSK 1199/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). NSA podkreśla, że skarżący miał możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym oraz wypowiedzenia się w tym zakresie w postępowaniu przed organem I instancji, podczas którego termin, o którym mowa w art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej został skarżącemu wyznaczony. SKO natomiast w toku postępowania odwoławczego nie gromadziło nowych dowodów w sprawie, opierając swoje rozstrzygnięcie na dowodach zebranych przez organ I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny za chybiony uznaje zarzuty naruszenia przez WSA przepisów postępowania, tj. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi. Zasadnie bowiem ocenił WSA, że w rozpatrywanej sprawie decyzja SKO nie została wydana z naruszeniem art. 122, art. 127, art. 187 § 1, art. 191 O.p. Organ I instancji zebrał wystarczający materiał dowodowy, który następnie został prawidłowo oceniony przez Kolegium w sposób, który nie wykraczał poza ramy swobodnej oceny dowodów. Dopóki bowiem granice swobodnej oceny dowodów nie zostały przez organ przekroczone, sąd nie miał podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Kolegium na potwierdzenie, że budynki, których budowę zakończono w 2004 r. i 2011 r. zostały zgłoszone do opodatkowania w 2017 r. wskazało na dowody w postaci: kartoteki budynków prowadzonej przez Starostę S., protokół pomiarów i oględzin przeprowadzonych 17 lutego 2017 r. oraz na złożony przez skarżącego formularz informacji na 2017 r. Oczywistym jest więc, że złożona przez podatnika w grudniu 2003 r. informacja o nieruchomościach, na podstawie której organ podatkowy dokonywał wymiaru podatku od nieruchomości od budynków o pow. [...] m2 w latach 2003 - 2017 – za rok 2016 r. była to decyzja Burmistrza S. z 28 stycznia 2016 r. - mogła dotyczyć tylko budynków istniejących w momencie jej składania. Budynków tych nie dotyczyło natomiast postępowanie zakończone wydaniem przez SKO decyzji z dnia 28 sierpnia 2018 r., gdyż dotyczyło ono odrębnych przedmiotów opodatkowania, tj. budynków powstałych po 2003 r., które nie zostały wcześniej opodatkowane. Kwestia więc powierzchni budynków zgłoszonych przez podatnika w ww. informacji na 2003 r. nie podlegała badaniu w niniejszym postępowaniu. W rozpoznanej sprawie nie doszło więc do dwukrotnego opodatkowania tych samych budynków. Sąd kasacyjny podkreśla, że wielkość powierzchni użytkowej budynków opodatkowanych przez SKO w Kielcach decyzją z dnia 28 sierpnia 2018 r. wynika ze znajdującego się w aktach sprawy dokumentu w postaci protokołu oględzin nieruchomości. Organ I instancji, w obecności skarżącego, w dniu 17 lutego 2017 r. przeprowadził oględziny nieruchomości położnej w S. przy ul. [...], na której usytuowane są sporne budynki. Podczas oględzin dokonano pomiaru powierzchni użytkowej tych budynków. Sporne budynki podlegały zatem fizycznemu mierzeniu, a wynik tych pomiarów był jednoznaczny i nie został on zakwestionowany przez podatnika, który protokół oględzin podpisał. Mając zatem na uwadze treść art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. organ zasadnie przyjął wynikającą z protokołu oględzin powierzchnię użytkową spornych budynków. Protokół pomiaru, oględzin nieruchomości znajduje się w aktach sprawy.

Za chybione należy także uznać zarzuty dotyczące niewłaściwej kwalifikacji prawno-podatkowej budynku nr [...] o pow. [...] m2. Budynek ten został zakwalifikowany przez organ jako budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej, konsekwencją czego było zastosowanie stawki podatkowej z art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l. W ocenie skarżącego taka kwalifikacja pozostaje w sprzeczności z klasyfikacją wynikającą z ewidencji budynków ("inne niemieszkalne"), jak również faktycznym wykorzystaniem budynku w okresie objętym zaskarżonymi decyzjami na cele działalności rolniczej jako przechowalnia owoców i warzyw. Jak wskazuje wnoszący skargę kasacyjną, budynek ten powinien zostać w związku z tym wyłączony z opodatkowania według najwyższej stawki przewidzianej dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej bez względu na definicję takich budynków wynikającą z art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stosownie do postanowień art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Z powołanej definicji wynika, że przesłanką pozwalającą zakwalifikować dany budynek jako budynek związany z prowadzeniem działalności gospodarczej jest okoliczność posiadania budynku przez przedsiębiorcę. Ww. budynek jest w posiadaniu skarżącego, który jest przedsiębiorcą prowadzącym od 19 lutego 1997 r. działalność gospodarczą pod nazwą H.– R. S. Podzielić w związku z tym należy dokonaną przez Sąd I instancji ocenę, że w sytuacji takiej okoliczność faktycznego wykorzystywania budynku na inne cele niż związane z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz kwalifikacja budynku w ewidencji gruntów i budynków nie ma znaczenia dla określenia danego budynku jako budynku związanego z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto fakt wpisania budynku do ewidencji środków trwałych potwierdza prawidłowość kwalifikacji dokonanej przez organ podatkowy, a tym samym zaistniała podstawa do zastosowania najwyższej stawki opodatkowania przewidzianej w art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.o.l.

Mając na uwadze ww. okoliczności, NSA za nieuzasadnione uznaje zarzuty dotyczące naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi w związku z brakiem stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego. W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że WSA w Kielcach właściwie bowiem przyjął, że w rozpatrywanej sprawie decyzja SKO jest prawidłowa, gdyż nietrafne są twierdzenia skarżącego o naruszeniu przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., art. 5 ust. 1 pkt 2 lit.b u.p.o.l. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l.

Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny działając na zasadzie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił, natomiast o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzekł w oparciu o podstawę prawną zawartą w art. 204 pkt 1 p.p.s.a.