Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 92/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 12 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Malinowska-Wasik (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Protokolant Jakub Jagodziński po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi J.U. i H.U. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 92/12

Uzasadnienie

Uwzględniając wniosek J. W. Starosta W. decyzją nr [...] z dnia [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił wyżej wymienionej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w W.

W decyzji organ zobowiązał inwestora między innymi do zachowania uzasadnionych interesów właścicieli sąsiednich nieruchomości - działek nr [...] oraz określił, iż działki te znajdują się w obrębie oddziaływania planowanego obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. tj. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.).

Z uzasadnienia decyzji wynika, że przed wydaniem rozstrzygnięcia sprawdzono zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, kompletność projektu budowlanego, sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz czy projekt budowlany wykonała osoba posiadająca wymagane uprawniania budowlane i legitymująca się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do izby samorządu zawodowego.

Nadto, w związku ze zgłoszonymi przez J. i H. U. - właścicieli działki nr [...] zastrzeżeniami dotyczącymi zbyt bliskiego usytuowania projektowanego budynku od granicy ich nieruchomości, co według nich będzie ograniczało naturalne oświetlenie ich domu i działki, wezwany postanowieniem z dnia [...] inwestor przedłożył wyjaśnienia projektanta potwierdzające spełnienie wymagań niezacieniania okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi na działce sąsiedniej oraz wymagań w zakresie ochrony przeciwpożarowej. W uzasadnieniu wskazano również, że po zapoznaniu się z zebranymi w sprawie materiałami J. U. nie zgłosiła do nich żadnych uwag oraz, iż organ nie znalazł prawnych podstaw do negatywnego rozpatrzenia wniosku inwestora.

Od powyższej decyzji J. i H. U. odwołali się do Wojewody K. podnosząc, iż kwestionowana decyzja narusza ich interesy jako właścicieli sąsiedniej nieruchomości, która znajduje się w obszarze oddziaływania przyszłego budynku usytuowanego według projektu budowlanego ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości mniejszej niż 3 m od granicy ich działki.

Odwołujący się wskazali, że jakkolwiek przy szerokości działki nr [...] około 15 m, w świetle przepisów rozporządzenia Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim winny odpowiadać budynki i ich usytuowanie J. W. mogła ubiegać się o pozwolenie na budowę zezwalające na przybliżenie przyszłego budynku do działki sąsiedniej na odległość do 1,5 metra, jednak nie oznacza to, że przepisy tego rozporządzenia mogą być stosowane w każdym przypadku, bowiem budowa przy granicy lub w zbliżeniu do granicy nieruchomości nie może w świetle orzecznictwa sądowego naruszać zasad współżycia społecznego ani zakłócać korzystania z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę, a nadto musi być uzasadniona konkretną sytuacją faktyczną.

Tymczasem ze względu na to, że ich dom oddalony jest od ulicy 18 metrów, a projektowany budynek będzie od niej oddalony 6 m i zbliżony całą długością, tj. 11,5 m do granicy ich działki na odległość 1,5 m, będą mieli ograniczony widok z całej lewej strony, nie będzie zachowana przestrzeń, co jednocześnie wpłynie na zmniejszenie wartości ich nieruchomości. Ponadto w ich ocenie lokalizacja domu J. W. spowoduje większe ograniczenie nasłonecznienia ich domu niż to wynika ze sporządzonej ekspertyzy, w związku z czym wnoszą o jej weryfikację.

Wskazując na położenie działki nr [...] poniżej działki inwestora o 0,5 m, powierzchnię połaci dachu projektowanego domu od strony ich posesji wynoszącą 76,16 m², jego nachylenie pod kątem 42º oraz oddalenie jego krawędzi od tejże posesji o 1,5 m odwołujący się stwierdzili, że przy intensywnych opadach śniegu będzie on nawet przy zastosowaniu drobiarek przeciwśniegowych, osuwał się na ich działkę. Będzie to ich zmuszało do usuwania śniegu z podjazdu do garażu znajdującego się pod domem, gdyż w przeciwnym razie dojazd do garażu będzie niemożliwy, a topniejący śnieg spowoduje zalewanie tegoż garażu i pomieszczeń piwnicznych. Poza tym, że względu na wyższe położenie działki nr [...], powierzchnię dachu i utwardzenie powierzchni działki inwestora, w przypadku intensywnego deszczu wody opadowe będą spływać na ich działkę, co narusza § 11 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Wobec powyższego, zdaniem odwołujących się, projektowany budynek winien być przesunięty w głąb nieruchomości inwestora.

Ponadto w celu zachowania linii zabudowy z ich domem, należałoby go cofnąć w stosunku do ulicy [...].

Dodatkowo w odwołaniu zarzucono niezgodne z § 23 wymienionego rozporządzenia zaprojektowanie miejsca gromadzenia odpadów stałych.

Reasumując w odwołaniu stwierdzono, że organ I instancji nie dość wnikliwie przeanalizował projekt budowlany, w wyniku czego wydał decyzję naruszającą ich interesy, akceptując koncepcję najwygodniejszą dla wnioskodawcy.

W piśmie procesowym z dnia [...] nawiązującym do treści pisma Starosty W. przekazującego organowi II instancji odwołanie strony podniosły, że lokalizacja projektowanego budynku w zbliżeniu do granicy ich działki narusza zasady współżycia społecznego i zakłóca korzystnie z ich nieruchomości ponad przeciętną miarę a negatywne, spowodowane tym zbliżeniem oddziaływanie wyeliminuje lub ograniczy inne proponowane przez nich w odwołaniu posadowienie omawianego obiektu.

Nadto strony między innymi podtrzymały stanowisko o potrzebie ponownego obliczenia nasłonecznia wskazując, że o ile w ekspertyzie podano, iż działka ich leży 0,5 m niżej od działki inwestora, to w piśmie przekazującym odwołanie organ I instancji określił, iż ich grunt jest położony o 0,16 m wyżej w części frontowej, a w pozostałej części odwrotnie - o 0,39 m. W nawiązaniu zaś do poruszonej w odwołaniu kwestii możliwości zalewania ich nieruchomości wodami opadowymi spływającymi z działki nr [...] wskazały, iż w każdej części działka inwestora jest położna wyżej w stosunku do działki nr [...]. Wreszcie, ich zdaniem, zbliżenie projektowanego budynku do granicy działki na odległość do 1,5 m dopuszczoną w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury nie powinno mieć miejsca, gdy istnieje możliwość oddalenia go od granicy działki, minimalizując tym samym jego oddziaływanie na sąsiednią nieruchomość.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Wojewoda K. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji, przytaczając treść § 12 ust. 3 pkt 1 oraz ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.) organ II instancji stwierdził, że z projektu zagospodarowania terenu wynika, iż działka, na której ma być zrealizowana inwestycja jest szerokości 15 m, a projektowany budynek usytuowany jest zgodnie z nieprzekraczalnymi liniami zabudowy określonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego miasta Wąbrzeźna (uchwała nr XXI/133/2004 z dnia 24 czerwca 2004 r. Rady Miejskiej w Wąbrzeźnie), zaś odległość okapu od granicy działki wynosi 1,5 m, w związku z czym wydając pozytywną dla inwestora decyzję organ I instancji nie naruszył wymienionych przepisów rozporządzenia.

Z kolei z załączonego do projektu budowlanego oświadczenia projektanta wynika, że zostaną spełnione warunki dotyczące zacienienia i przesłaniania obiektów budowlanych jak i ochrony przeciwpożarowej wymagane przepisami odpowiednio § 13 i 60 oraz § 271- 273 rozporządzenia, zaś organ nie może kwestionować uprawnień zawodowych projektanta legitymującego się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi i tym samym żądać ponownego obliczenia nasłonecznienia.

Odnosząc się do zarzutu niewłaściwej lokalizacji miejsca na pojemniki służące do gromadzenia odpadów stałych organ odwoławczy wskazał, że w projekcie przewidziano usytuowanie tego miejsca w odległości 3,5 m od granicy z działką stron oraz 7 m od budynku mieszkalnego, co pozostaje w zgodzie z § 23 ust. 1 (odległość od granicy działki - co najmniej 3m) i § 23 ust. 3 rozporządzenia (dopuszczalne zmniejszenie odległości od okien i drzwi - do 3 m).

Kwestia natomiast ewentualnego obniżenia wartości nieruchomości odwołujących się może być rozpatrywana tylko przez sąd cywilny.

Ze względu na to, że - w ocenie organu II instancji - w postępowaniu pierwszoinstancyjnym zweryfikowano zgodność z przepisami, zwłaszcza techniczno - budowlanymi oraz miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego projektu zagospodarowania terenu, wydanie odmownej decyzji prowadziłoby do naruszenia art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w związku z czym decyzję organu I instancji należało utrzymać w mocy.

J. i H. U. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy decyzję Wojewody K., wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucili błędną wykładnię § 12 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) poprzez przyjęcie, że nowelizacja tego rozporządzenia wprowadziła w ust. 3 jako zasadę sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych w odległości nie mniejszej niż 1,5 m od granicy działki sąsiedniej, podczas gdy § 12 ust. 1 rozporządzenia jako regułę sytuowania budynku ścianą bez otworów okiennych ustala odległość 3 m od działki sąsiedniej, zaś zasady określone w § 12 ust. 3 są jedynie wyjątkiem od tej reguły.

W nawiązaniu do konieczności traktowania § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia jako wyjątku skarżący podnieśli, iż w materiale sprawy brak jest wskazania przez orzekające organy przesłanek uzasadniających zastosowanie odstępstwa od dopuszczalnej jako zasady odległości 3 m od granicy działki, zaś dopuszczenie tego wyjątku powoduje, iż są narażeni na skutki oddziaływania projektowanego budynku na ich nieruchomość. Zatwierdzenie projektu budowlanego powoduje, że powiększona zostaje do 6 m odległość projektowanego budynku o szerokości 7,70 m od przeciwnej granicy działki przyległej do ulicy, kosztem zmniejszenia odległości od granicy ich działki, co jest według nich niesprawiedliwe, tym bardziej, że przy zachowaniu odległości 3 m od ich działki odległość od przeciwległej granicy budynku pozostawałaby w zgodzie z przepisami (wynosiłaby 4, 3 m).

Niezależnie od powyższego skarżący zarzucili, że decyzję wydano tylko w oparciu o warunki techniczne, jakim powinno odpowiadać usytuowanie budynków, podczas gdy jedynym i decydującym kryterium winien być włącznie ład przestrzenny. Na uzasadnienie wskazanego poglądu powołali się na wyrok WSA w Białymstoku sygn. II SA/Bd 262/11 wydany w sprawie o ustalenie warunków zabudowy.

Według skarżących organy w żadnej mierze nie kierowały się koniecznością zachowania utrwalonego ładu przestrzennego w okolicy, bowiem w decyzji przyjęto jego usytuowanie sprzeczne z pierwotnymi warunkami zabudowy - w bliskości granicy z ich działką, a poza tym pierwotna linia zabudowy zgodna z linią ich budynku przesunięta została o kilka metrów. Skarżący podkreślili także, że w świetle wyroku NSA sygn. II OSK 496/09 dokonanie interpretacji § 12 ust. 3 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. wyłącznie w drodze wykładni językowej nie odzwierciedla ani funkcji, jaką pełni to uregulowanie prawne, ani celu z powodu którego prawodawca dopuszcza odstępstwo od standardowego warunku w zakresie sytuowania budynku na działce budowlanej. Jednocześnie po raz kolejny wskazali, że poprzez przesunięcie budynku, na odległość 1,5 m do granicy ich działki, inwestor uzyskał oddalenie tegoż budynku od granicy przeciwnej w wymiarze 4- krotnie większym, tj. 6 metrów.

Wreszcie skarżący zamieścili w skardze zarzut oparcia ustaleń w zakresie pomiaru światła dla oceny czasu i zakresu nasłonecznienia ich budynku wyłącznie na oświadczeniu projektanta przygotowującego projekt budynku, mimo ich wniosku o wydanie opinii w tym zakresie.

W ocenie skarżących oświadczenie takie nie może stanowić podstawy decyzji, bowiem nie jest opinią w rozumieniu Kpa, a nadto nie zostało sporządzone przez nienależny organ, lecz faktycznie przez jedną ze stron sporu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Zgodnie z § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Jedną z form sprawowanej kontroli działania administracji publicznej w ramach postępowania sądowadministracyjnego jest rozpoznawanie skarg na decyzje administracyjne. Sąd ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, biorąc pod uwagę stan prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji oraz stan faktyczny ustalony przez organy prowadzące postępowanie w sprawie, nie będąc przy tym związany granicami skargi (zawartymi w niej zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną).

W niniejszej sprawie przedmiotem dokonywanej przez Sąd kontroli jest prawidłowość orzeczenia przez organy administracji architektoniczno -budowlanej o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzielaniu pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...]. Sąd obligowany był ocenić, czy stan prawny oraz faktyczny rozpoznawanej sprawy ustalony przez wymienione organy, uprawniał Starostę W. do wydania decyzji utrzymanej w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem Wojewody K.

Jak wynika z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.) roboty budowlane muszą być poprzedzone uzyskaniem decyzji ostatecznej o pozwoleniu na budowę.

W art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego nałożono na właściwy organ obowiązek sprawdzenia przed wydaniem powyższej decyzji:

1) zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska,

2) zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi,

3) kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7,

4) wykonania - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenia projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu lub jego sporządzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Zwrócić należy uwagę, że w świetle treści art. 35 ust. 1 właściwy organ nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego, a jego ocenie pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno - budowlanymi podlega tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu. Podkreślenia nadto wymaga, że zgodnie z art. 35 ust. 4 ustawy, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

W ramach określonych w art. 35 ust. 1 ustawy obowiązków Starosta W. ustalił, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny, a zamierzenie inwestycyjne nie narusza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Jak wynika z akt sprawy na terenie W., a więc również na terenie objętym inwestycją obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przyjęty uchwałą nr XXI/133/2004 Rady Miejskiej w Wąbrzeźnie z dnia 24 czerwca 2004 r. (opublik. Dz. Urzęd. Woj. Kujawsko - Pomorskiego 2004 r. Nr 96, poz. 1675). Stanowiąc, w myśl art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), akt prawa miejscowego wskazany plan musi być respektowany bez względu na to, czy jego rozwiązania budzą kontrowersje, dopóki nie zostanie zmieniony lub uchylony. Zasadność rozwiązań planu miejscowego nie może być przy tym przedmiotem oceny przez Sąd w granicach skargi wniesionej na decyzję organu administracji.

Podkreślić trzeba, że obowiązek przestrzegania planu zagospodarowania przestrzennego zapewnia utrzymanie ładu przestrzennego wprowadzonego jego zapisami. Dopiero w przypadku braku planu zagospodarowania ustalenie wymagań w zakresie tegoż ładu następuje w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Uchwalenie ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego powoduje konieczność wygaszenia mocy obowiązującej wcześniej wydanych dla danego terenu decyzji o warunkach zabudowy. Stąd też powoływanie się w skardze na wcześniejsze warunki zabudowy dotyczące działki na 71 jest chybione.

Działka nr [...], jak i działki sąsiednie znajdują się na terenie oznaczonym na rysunku planu zagospodarowania przestrzennego W. symbolem [...], dla którego w § 46 pkt 1 części tekstowej planu ustalono jako funkcję podstawą między innymi zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zapisy planu dla tego terenu nie regulują odległości budynków od granic działek. Na złączonym do projektu budowlanego wyrysie do wpisu z planu widnieją natomiast naniesione na powyższym terenie nieprzekraczalne linie zabudowy. Z porównania projektu planu zagospodarowania działki nr [....] z wymienionym wyrysem wynika, że w projekcie nieprzekraczalną linię zabudowy przebiegającą równolegle do ulicy [...] oznaczono na nieruchomości inwestora zgodnie z planem zagospodarowania. Natomiast budynek skarżących jest odsunięty od tej linii w głąb terenu patrząc od strony ul. [...]. Zatem spełnienie postulatu skarżących dotyczącego usytuowania projektowanego na działce nr [...] budynku na wysokości ich domu prowadziłoby do naruszenia planu uniemożliwiając wydanie wnioskodawcy pozwolenia na budowę, skoro jednym z warunków uzyskania pozwolenia jest zgodność projektu z planem (art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy).

W kontekście trafnego stwierdzenia w uzasadnieniu decyzji organu I instancji zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym niezrozumiały jest zamieszczony w punkcie 2 skargi zarzut sugerujący, że organ ten wydając decyzję pominął kryterium ładu przestrzennego, bowiem ład przestrzenny może w niniejszej sprawie być postrzegany wyłącznie przez pryzmat właśnie zgodności z planem. Powołany zaś w nawiązaniu do powyższego zarzutu wyrok sygn. II SA/Bk 262/11 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku dotyczy przedmiotowo innej sprawy - ustalenia warunków zabudowy, w której istotnie o dopuszczalności lokalizacji inwestycji w danym miejscu, między innymi w zbliżeniu do granicy działki, decyduje przede wszystkim potrzeba zachowania ładu przestrzennego.

W rozpatrywanej sprawie kolejnym wymogiem warunkującym uzyskanie przez wnioskodawcę pozytywnego rozstrzygnięcia jest stwierdzenie przez organ wymieniony w art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, zwłaszcza techniczno - budowlanymi.

Podstawowym aktem prawnym zawierającym takie przepisy jest rozporządzenia Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 60 ze zm.).

Wobec odmiennych stanowisk skarżących oraz organów administracji architektoniczno - budowlanej istotne znaczenie w zakresie dokonywanej przez Sąd oceny prawidłowości stanowiska tychże organów co do braku przeszkód w wydaniu pozwolenia na budowę ma odniesienie się do projektowanego usytuowania na działce J. W. budynku mieszkalnego w stosunku do granicy sąsiedniej działki nr [...] oraz regulujących tą kwestię przepisów wskazanego wyżej rozporządzenia.

W § 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. stwierdza się, że ustala ono między innymi warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia i ich usytuowanie na działce budowlanej zapewniające spełnienie wymagań z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Zgodnie z przepisem § 12 ust. 1 rozporządzenia co do zasady budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m- w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy, bądź 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Powyższa zasada obowiązuje od wejścia w życie rozporządzenia w jego pierwotnym brzmieniu.

Z dniem 27 maja 2004 r. (data wejścia w życie) dodano rozporządzeniem zmieniającym (Dz. U. z 2004 r., Nr 109, poz. 1156) między innymi ustęp 3 dopuszczający sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią lub bezpośrednio przy granicy jeżeli:

1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

2) nie jest możliwe zachowanie odległości 3 m od granicy działki ze względu na rozmiary działki.

Regulacja ta dotyczyła ogółu budynku niezależnie od ich rodzaju. W powyższym stanie prawnym zapadły wymienione w odwołaniu wyroki WSA w Rzeszowie sygn. II SA/Rz 236/08 dot. istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę i NSA sygn. II OSK 1955/06 dot. pozwolenia na budowę garażu oraz wymienione w skardze wyroki NSA sygn. II OSK 496/09 dot. projektu budowlanego zamiennego i WSA w Warszawie sygn. VII SA/Wa 1615/09 - dot. pozwolenia na budowę domu. Porównywalny z rozpatrywaną sprawą może być tylko stan faktyczny opisany w wyroku sygn. II OSK1955/06, lecz dotyczy on sytuacji, o której mowa w ust. 3 pkt 2. NSA powyższym wyrokiem oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA w Gliwicach uchylającą decyzję organu II instancji wobec braku jednoznacznych ustaleń, czy rozmiary działki inwestora umożliwiają czy też nie umożliwiają usytuowania garażu w odległości nie mniejszej niż 3 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną. NSA podzielił stanowisko organu I instancji, że wyjątki od zasady 3 - metrowej odległości od granicy muszą być usprawiedliwione konkretną sytuacją faktyczną. W świetle § 12 ust. 3 pkt 2 konieczne było w tym wypadku wykazanie, że garaż nie zmieści się w innym miejscu.

Kolejna nowelizacja z dnia 12 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 56, poz. 461) przenosząca unormowanie dotychczasowego § 12 ust. 3 do ustępu 2, ale tylko w zakresie punktu 1 z jego modyfikacją, wprowadziła w całym ustępie 3 rozporządzenia stanowiące wyjątek od zasady określonej w ust. 1, odrębne szczególne warunki lokalizacji budynków w zabudowie jednorodzinnej.

W myśl § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia aktualnego nadal w trakcie rozpoznawania niniejszej sprawy, w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 metrów.

Zacytowany przepis rozporządzenia stanowi samodzielną podstawę do lokowania budynku jednorodzinnego w wymienionych w nim odległościach od granicy działki pod warunkiem, jak w nim wskazano, że lokalizacja taka nie narusza § 13, § 60 i, §271-273 rozporządzenia i przepisów odrębnych.

Z treści powyższego przepisu wynika, że dla jego zastosowania konieczne jest kumulatywne spełnienie wyszczególnionych w nim wymogów dotyczących rodzaju zabudowy charakteru działki sąsiedniej, szerokości działki inwestora i położenia budynku w korelacji z innymi przepisami rozporządzenia dotyczącymi oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13) i nasłonecznienia określonych pomieszczeń (§ 13) i nasłonecznienia określonych pomieszczeń (§ 60) oraz bezpieczeństwa pożarowego (§271-273). W orzecznictwie sądowym ukształtował się pogląd, który skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie podziela, że organ prowadzący postępowanie zobligowany jest w tym przypadku do wnikliwego zbadania czy, poprzez udzielenie pozwolenia na budowę, nie zostanie naruszony interes osób trzecich - właścicieli (wieczystych użytkowników) sąsiednich nieruchomości. Przyjęcie w sytuacji spełnienia wszystkich wymienionych warunków (w tym nie naruszenia interesów osób trzecich), że nie można zastosować w sprawie uregulowanego przez powszechnie obowiązujące przepisy prawa wyjątku od zasady spowodowałaby, iż przepis § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia stałby się martwy, co sprzeczne jest z intencją racjonalnego prawodawcy.

Podnieść w tym miejscu należy, że stosownie do art. 4 Prawa budowlanego każdy ma prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na celu budowlane pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Norma ta kreuje więc wolność budowlaną jako zasadę prawa wypływającą z art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP, ustanawiających nakaz poszanowania wolności i własności. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Wobec zasady wolności budowlanej wspomniana ochrona interesów osób trzecich w procesie inwestycyjnym nie może prowadzić do sytuacji, w której osoby trzecie, a nie inwestor- właściciel nieruchomości, na której ma postać obiekt budowlany, decydować będą o dopuszczalności jego wybudowania czy miejscu posadowienia (vide m.in. wyroki NSA z 14 listopada 2007 r. sygn. II OSK 1489/06 Lex 425367, WSA w Warszawie z 9 maja 2008 r. sygn. VII SA/Wa 223/08 lex 425367, WSA w Lublinie z 8 lipca 2008 r. sygn. II SA/Lu 211/08 lex 510195 i NSA z 2 marca 2010 r. II OSK 465/09 lex 577666).

W przypadku, gdy projektowana inwestycja mieści się w zakresie reguł projektowania i sytuowania budynków wyznaczonych przepisami prawa, w tym przepisami szczególnymi, nie można, zdaniem sądu, z faktu dążenia do maksymalnego odpowiadającego inwestorowi wykorzystania powierzchni działki wyprowadzać wniosków zmierzających do ograniczenia prawa do swobodnego dysponowania nieruchomością, w tym jej zabudowy zgodnie z wolą inwestora.

Nie jest okolicznością kwestionowaną przez skarżących, że powierzchnia działki nr [...] wynosi 515 m2, że ma kształt wydłużonego prostokąta oraz szerokość 15 metrów. Z projektu zagospodarowania terenu i oświadczenia projektanta, wynika że przyszły budynek usytuowany będzie w odległości 2,3m od granicy działki skarżących. Wobec tego skarżący błędnie w odwołaniu i skardze odległość tę określają na 1,5 metra. Faktem jest natomiast, że okap dachu projektowanego budynku oddalony jest od granicy działki nr [...] o półtora metra. Szerokość zaś obiektu wynosi 7,70 m. W stosunku do zasady 3 metrowej odległości od granicy działki omawiany budynek będzie usytuowany o 70 cm bliżej. W związku z tym odsunięcie tego obiektu od przeciwnej granicy działki nr [...] nastąpi też o 70 cm, dając odległość od niej 5 m a nie, jak wskazują skarżący 6 metrów.

Zbliżenie ściany projektowanego budynku do granicy działki z mocy § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury powoduje uznanie działki skarżących za objętą obszarem jego oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane, a tym samym przyznanie skarżącym, zgodnie z art. 28 ust. 2 wymienionej ustawy statusu stron postępowania. Ze względu na to, iż fakt znalezienia się ich działki w obszarze oddziaływania przyszłego domu jednorodzinnego skarżący utożsamiają z bliżej nieokreślonym zagrożeniem dla ich nieruchomości wyjaśnić trzeba, że w myśl art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Obszar oddziaływania w każdej sprawie o pozwolenie na budowę organ obowiązany jest określić kierując się okolicznościami danej sprawy (zwłaszcza charakterem projektowanego obiektu), zaś w sytuacji lokalizacji obiektu na granicy działki lub w zbliżeniu do niej ustanowił go w rozporządzeniu z dnia 12 kwietnia 2002 r. sam prawodawca.

Odnosząc się do przytoczonych wyżej danych dotyczących parametrów działki nr [...] i przewidzianej lokalizacji na niej domu jednorodzinnego stwierdzić należy, że zatwierdzony projekt zagospodarowania tej nieruchomości spełnia zasadnicze warunki określone w § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury.

W ramach nałożonego postanowieniem Starosty W. obowiązku inwestor przedkładając dokonane przez projektanta w sposób określony w § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia, obliczenia oraz wykres tzw. linijki słońca wskazał, że usytuowanie inwestycji nie pozbawi pomieszczeń mieszkalnych domu skarżących naturalnego oświetlenia oraz umożliwi ich nasłonecznienie między godz. 7:00 a 17:00 w dniach równonocny przez 7 godz. 44 minuty, a więc przez czas znacznie przekraczający wskazane w § 60 rozporządzenia minimum wynoszące 3 godziny.

Poza tym przyjęta w projekcie budowlanym odległość 7,00 m między budynkami skarżących a krawędzią ściany bez okna przyszłego domu inwestora zapewnia zgodność z § 271 pkt 9 rozporządzenia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego.

Tym samym według inwestora spełnione zostały pozostałe wymagane przepisem § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia warunki wynikające z §13, § 60 oraz § 271-273 rozporządzenia.

Jakkolwiek nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, iż skoro projekt budowlany, a właściwie projekt zagospodarowania działki został sporządzony przez uprawnionego architekta, to nie może go kwestionować i tym samym oceniać, a w konsekwencji poddawać weryfikacji, niemniej powodem powtórzenia czynności prowadzących do ustalenia dostępu do pomieszczeń domu skarżących światła naturalnego i czasu nasłonecznienia nie może być tylko okoliczność, że projektant reprezentuje inwestora i z tego powodu wg skarżących nie może być obiektywny, zaś innych argumentów na poparcie swego żądania, podważających prawidłowość tychże ustaleń skarżący w odwołaniu ani skardze nie podali.

Podnoszona natomiast w piśmie uzupełniającym odwołanie rozbieżność między projektantem a organem I instancji co do położenia działki skarżących względem działki inwestora (różnicy poziomów) nie mogła wpłynąć na ostateczne wnioski będące następstwem zarówno wyliczeń jak i wykresu dokonanego przez projektanta. Zresztą skarżący nie dostrzegli, że o ile projektant sprawdzając możliwość przesłaniania domu skarżących stwierdził, że teren przy budynku projektowanym znajduje się o pół metra wyżej niż przy budynku na działce nr [...], to w piśmie organu I instancji przekazującym odwołanie adresatowi jest mowa o rzędnych terenu działek w ich części frontowej, które istotnie w tym miejscu (a nie na wysokości budynków istniejącego i projektowanego) wynoszą, jak wynika z załączonej do projektu budowlanego mapy sytuacyjno- wysokościowej, dla działki nr [..] - 102,5 a dla działki nr [...] -102,34 zaś w części najbardziej oddalonej od ul. [..] - odpowiednio 101,07 i 101,46, i zostały wskazane przez organ w nawiązaniu do kwestii możliwości spływu wód opadowych z jednej działki na drugą.

Z dokumentacji projektowej (k. 34) wynika, że wysokość projektowanego budynku licząc do najwyżej położonego punktu (szczytu dachu) wynosi 8,29 m i ten też wymiar w analizie przesłaniania przyjęto jako poziom najwyżej zacieniającej krawędzi tego budynku, powiększając go następnie o pół metra z racji wyższego o tę wielkość położenia terenu działki nr [...] w stosunku do terenu działki nr [...] w miejscu jego planowanego posadowienia, co dało wysokość rzędu 8,79 m. W części graficznej analizy określono odległość w stosunku do terenu dolnej krawędzi najniżej położnego okna pokoju mieszkalnego budynku skarżących na 3 m, której to odległości skarżący nie zakwestionowali. Wysokość przesłaniania określono prawidłowo jako różnicę wymienionych wyżej wielkości na 5,79 m. Ze względu na to, że najmniejsza odległość między budynkiem skarżących a planowanym obiektem wynosi 9,06 m, czyli jest większa od przewidzianej wysokości przesłaniania (9,06 m> 5,79 m), zaś zgodnie z § 13 rozporządzenia warunek naturalnego oświetlenia uznaje się za spełniony, jeśli między ramionami kąta 60º, wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego (projektu zaznaczonego na rysunku), nie znajduje się przesłaniająca część projektowanego budynku (budynku przesłaniającego) w odległości mniejszej niż wysokość przesłaniania, przeto powyższa analiza wykazała, że projektowane zamierzenie nie spowoduje ograniczenia naturalnego oświetlenia pokoju skarżących objętego tą analizą.

W ocenie Sądu w części graficznej analizy prawidłowo oznaczono wierzchołek kąta 60º, tj. w płaszczyźnie poziomej w wewnętrznym licu ściany na osi okna wskazanego wyżej pokoju skarżących.

Ponadto realizacja spornego obiektu niewiele pogorszy warunki nasłonecznienia przedmiotowego pokoju na parterze domu na działce [...] (zgodnie z § 60 ust. 2 w mieszkaniu wielopokojowym wymóg odpowiedniego nasłonecznia mógł być ograniczony do 1 pokoju) bowiem, zgodnie z prawidłowo poprowadzoną linijką słońca, w ramionach kąta 60º wyznaczonego w sposób określony w § 13 budynek przesłaniający będzie się znajdował w dniach równonocny w czasie od godz. 6:20 do 9:16 i tylko o tej porze nie będzie dopływu promieni słonecznych do wymienionego pomieszczenia. Zatem pokój ten będzie nasłoneczniony w wymaganym w § 60 ust. 1 rozporządzenia czasie minimum 3 godzin między godz. 7:00 a 17 :00.

W świetle dokonanej wyżej przez Sąd oceny załączonej do projektu budowlanego, przedłożonej przez inwestora analizy (karty 18 - 18 c), uchybienie organu odwoławczego w postaci nie odniesienia się we własnym zakresie do tejże analizy nie rzutowało na wynik sprawy.

Jak wcześniej wskazano, inwestycja planowana na działce nr [...] musi zapewnić poszanowanie interesów osób trzecich - właścicieli, użytkowników wieczystych sąsiednich nieruchomości znajdujących się w jej obszarze oddziaływania, co zresztą wynika wprost z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Jednak w świetle tego przepisu ochronie podlegają tylko interesy uzasadnione czyli takie, których wyznacznikiem są przepisy prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego należy rozumieć jako naruszenie konkretnych norm materialnoprawnych, zaś interesy nie znajdujące oparcia w takich normach są jedynie interesami faktycznymi i nie mogą być skutecznie dochodzone w procesie inwestycyjnym. W kategorii zaś interesu faktycznego mieści się kwestionowanie przez skarżących ograniczenia nasłonecznienia samej działki jako takiej (gruntu) przez projektowany budynek, ewentualne przesłanianie widoku na ulicę, czy też zwiększona według nich konieczność usuwania śniegu zsuwającego się z terenem sąsiedniej działki, która - w ocenie Sądu - nie będzie miała miejsca z uwagi na zatrzymywanie śniegu przez cokół ogrodzenia.

Z kolei według projektu zagospodarowania terenu, wody opadowe spływające z dachu, którego okap oddalony jest od granicy działki skarżących półtora metra, co pozostaje w zgodzie z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., będą odprowadzane na grunt inwestora, czemu służyć będą rynny i odpowiednio ukierunkowane rury spustowe. Poza tym część utwardzona terenu działki nr [...] ewentualnie utrudniająca wchłanianie wody do gruntu przy dużych opadach znajduje się w oddaleniu od granicy działki skarżących - planowana jest po przeciwległej stronie projektowanego domu, a poza jego obrębem - w odległości nie mniejszej od tej granicy niż 4 m, biorąc pod uwagę skalę, w jakiej sporządzony został plan zagospodarowania (na planie - odległość 0,8 cm). Pewne znaczenie ma również w tym zakresie fakt, iż - jak słusznie zauważono w piśmie organu I instancji przekazującym odwołanie - w niektórych fragmentach teren inwestycji (od strony ul. [..] oraz przeciwległej) w świetle naniesionych w projekcie na mapie sytuacyjno - wysokościowej rzędnych znajduje się poniżej działki nr [...], a dodatkowo niewielkie spadki terenu występują od skraju działki inwestora w kierunku działek [...]. Uznać za niezasadny należy w związku z tym, zarzut naruszenia § 11 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia.

Inne uciążliwości mające pochodzić od projektowanego budynku, nie były przez skarżącą wskazywane, przy czym dodatkowo - kwestia usytuowania miejsca na odpady stałe została prawidłowo przez organ odwoławczy odniesiona do § 23 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia, które także w tym zakresie nie zostało naruszone.

Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego, w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego, właściciel może korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem tego prawa (...).

Ze względu na to, iż w ocenie Sądu, lokalizacja budynku w zbliżeniu do granicy działki nr [...] nie narusza przepisów administracyjnego prawa materialnego, nie sposób uznać, iż jego budowa w tym miejscu pozostaje w sprzeczności ze społeczno - gospodarczym przeznaczeniem prawa własności nieruchomości. Należy podzielić w tym miejscu poglądy prawne wyrażane w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którymi, jeżeli przepisy prawa zezwalają właścicielowi na określony sposób korzystania z nieruchomości, to właściciele innych nieruchomości nie mogą powołując się na własne prawo własności, czy zasady współżycia społecznego, dążyć do ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości danego właściciela.

Z kolei w myśl art. 144 kc, właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymywać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno - gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, a na tego rodzaju zakłócenia ogólnikowo wskazali skarżący. Zwrócić trzeba uwagę, że powyższy przepis uznaje za niedopuszczalne oddziaływanie, czyli tzw. imisje, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, a zatem - a contario - dopuszczalne jest oddziaływanie mieszczące się w granicach przeciętnej miary. Ocena przeciętnej miary musi być dokonywana na podstawie obiektywnych warunków panujących na danym terenie, a nie na podstawie subiektywnych odczuć stron postępowania oraz, co istotne, dotyczyć może tylko zakłóceń ponad przeciętną miarę już dokonanych a nie przyszłych, hipotetycznych, co powoduje, iż powoływanie się na potencjalne zagrożenia płynące z usytuowania projektowanego obiektu nie mogą być w oparciu o cytowany przepis Kodeksu cywilnego w rozpatrywanej sprawie skutecznie powoływane (vide wyrok NSA sygn. II OSK 1514/10 z dnia 25 października 2011 r.- publik w CBOIS).

Nie dopatrując się ze strony Wojewody K. naruszeń przepisów prawa mogących stanowić podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś ocena przez Sąd legalności działań organu następuje w oparciu o materiał zgromadzony w aktach sprawy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono o oddaleniu skargi z powodu jej bezzasadności.