Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 482/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 77 i art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Anna Jarosz Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2010 r. sprawy ze skargi J. i Ł.R. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody Wielkopolskiego na rzecz J. i Ł.R. kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Starosta Poznański decyzją z dnia [...] listopada 2006r. nr [...] udzielił na wniosek Gminy [...] pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej, sanitarnej i deszczowej wraz z przepompownią ścieków sanitarnych i deszczowych w rejonie ul. S w miejscowości C gmina [...], na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...].

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli odrębnie J.R. i Ł.R oraz B.J. i R.J. W odwołaniach tych podniesiono, że planowane zagospodarowanie działki nr [...] jest niezgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Plan ten przeznacza na tę funkcję część działki nr [...], gdzie już istnieje przepompownia ścieków. Budowa nowej przepompowni, w odległości 50 m od już istniejącej, jest również nieuzasadniona ze względów ekonomicznych i funkcjonalnych. W odwołaniu wskazano także, że działka nr [...] przeznaczona jest na cele komunikacyjne. Zlokalizowanie na niej planowanej inwestycji może powodować więc niebezpieczeństwo kolizji na drodze dojazdowej do osiedla, a także wzrost hałasu i wystąpienie nieprzyjemnych zapachów. Ma to w opinii skarżących istotne znaczenie przy uwzględnieniu lokalizacji przepompowni przewidzianej w odległości 20 m od budynków mieszkalnych, w związku z czym prawdopodobnym skutkiem wybudowania przepompowni będzie wysoka utrata wartości sąsiednich nieruchomości. Skarżący zarzucili również, że nie zostali zawiadomieni i nie brali udziału w postępowaniu dotyczącym środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia, z którego nie będą również korzystać. Nieuzasadnioną jest więc, w opinii skarżących, lokalizacja przepompowni w bezpośrednim sąsiedztwie osób, które z niej nie korzystają. Zdaniem B.J. i R.J. lokalizacja nowej przepompowni jest również chybiona z uwagi na fakt, iż działka na której ma zostać wybudowana przepompownia jest stale zalewana przez wody opadowe, co grozi zalewaniem okolicznych nieruchomości przez gromadzące się ścieki.

Wojewoda Wielkopolski po rozpatrzeniu powyższego odwołania decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W wyniku skargi J.R. i Ł.R. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Po 177/07 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że została ona wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, gdyż organ II instancji nie odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Zarzut niezgodności z planem miejscowym przedmiotowej inwestycji, a zwłaszcza lokalizacji nowej pompowni, skarżący podnieśli w odwołaniu, a to nakładało na organ II instancji obowiązek ustosunkowania się do tego zarzutu - wskazującego na naruszenie przepisu art. 38 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego.

W związku z powyższym, Wojewoda Wielkopolski decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty Poznańskiego z dnia [...] listopada 2006r. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy podniósł, że zarzut niezgodności decyzji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest nieuzasadniony, bowiem plan ten nie zabraniał lokalizacji obiektów związanych z infrastrukturą techniczną na terenach przeznaczonych pod drogi. Organ podkreślił, że z przeprowadzonych w toku postępowania analiz wynika, iż emisja hałasu oraz drgań na zewnątrz komory przepompowni jest praktycznie zerowa. Inwestycja będzie także bezzapachowa, gdyż przewidziano zastosowanie urządzeń wentylacji powodujących, iż przepompownia nie będzie wymagała pasa ochronnego.

J.R. i Ł.R., kwestionując powyższą decyzję, wnieśli skargę, w której ponowiono zarzuty naruszenia art. 7, 8, 77 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jt: Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. - dalej kpa), a także art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej ppsa). Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji, że została uzasadniona w sposób ogólnikowy, niepozwalający na jej pełną kontrolę. Wskazano również, że organ wydając decyzję nie zastosował się w pełni do wskazówek Sądu zawartych w wyroku z dnia 22 sierpnia 2007 r.

Wojewódzki Sądu Administracyjnego w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 października 2008r. sygn. akt II SA/Po 295/08 oddalił powyższą skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że zgodnie z miejscowym planem sieć kanalizacji sanitarnej ma być obsługiwana przez dwie przepompownie ścieków. Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z obowiązującym w tym zakresie miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Sąd stwierdził także, że system pomp, które mają zostać użyte w planowanej inwestycji zapewnia praktycznie zerową emisję hałasu oraz drgań na zewnątrz komory pompowni. Ponadto zdaniem Sądu, organy administracyjne wskazały dlaczego i w oparciu o jakie przesłanki zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Gminie [...] pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji ustosunkował się także do zarzutów strony skarżącej, zawartych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez J.R. i Ł.R, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2010r. sygn. akt II OSK 196/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał przede wszystkim zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa polegający na niedostrzeżeniu przez Sąd uchybień popełnionych przez organy administracyjne, polegających na naruszeniu art. 7, 8 art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy wydawaniu pozwolenia na budowę "sieci kanalizacji sanitarnej i deszczowej wraz z przepompownią ścieków sanitarnych i deszczowych" obowiązkiem organu administracji architektoniczno-budowlanej jest bowiem zbadanie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, uchylając zaskarżoną decyzję, zobowiązał organ do wskazania zapisów planu miejscowego z których wywiódł on przekonanie o zgodności projektowanej inwestycji z tym planem, a także dokonania stosownej interpretacji odnoszących się do niniejszej kwestii zapisów tego planu. Zalecenia te nie zostały wykonane. Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie zawiera bowiem żadnych ustaleń w tym zakresie, nie została też przeprowadzona analiza i interpretacja właściwych w sprawie zapisów planu. Pomimo, że organ przyznaje, iż miała miejsce zmiana lokalizacji projektowanej przepompowni, przytoczona argumentacja powołuje się jedynie na problemy techniczne nie przedstawiając argumentacji prawnej. Niedostrzeżenie powyższych uchybień przez Sąd I instancji spowodowało uznanie za zasadny zarzut naruszenia art. 153 ppsa. Brak jakiegokolwiek odniesienia się przez Sąd I instancji do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia przez organ administracyjny dyspozycji art. 153 ppsa, oznacza również naruszenie przez Sąd I instancji dyspozycji art. 141 § 4 ppsa.

W tej sytuacji, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, należało dokonać ponownej kontroli decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania powoduje, że wojewódzki sad administracyjny jest związany wykładnią prawną dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ppsa). Ponadto, uwzględniając wcześniejszy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2007r. sygn. akt II SA/Po 177/07 wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Z powyższego wynika, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym zostało wydane oraz poza zakres postępowania administracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego objęte jest przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1999r. sygn akt SA 527/97, LEX 47275). Z treści powołanego przepisu w jednoznaczny sposób wynika obowiązek organu orzekającego w sprawie podporządkowania się wyrażonej w orzeczeniu sądu ocenie prawnej jak i wytycznym sądu co do dalszego postępowania w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 1999r. sygn. IV SA 1177/97, LEX 47301). Oceną prawną wyrażoną w wyroku związany jest też sąd, ilekroć dana sprawa będzie rozpoznawana przez sąd, jeżeli nie ulegną zmianie przepisy (wyrok SN z dnia 25 lutego 1998r., sygn. akt III RN 130/97, OSNP 1999, nr 1, poz. 2).

W świetle powyższego, mając na uwadze treść wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2007 r. sygn. akt II SA/Po 177/07, stwierdzić należy, że organ administracyjny nie zastosował się do treści tego wyroku i wytycznych zawartych w uzasadnieniu. Organ odwoławczy nie przytoczył bowiem żadnej prawnej argumentacji, która pozwalałaby przyjąć za dopuszczalną w świetle postanowień obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego zmianę lokalizacji projektowanej przepompowni z działki nr [...] na działkę nr [...]. Wskazywane w uzasadnieniu decyzji "względy techniczne" pozostają bez znaczenia dla oceny zgodności projektu budowlanego z postanowieniami planu miejscowego. Tak więc, skoro plan miejscowy przeznacza dany teren pod określone inwestycje to winny być one lokalizowane na tym terenie. Trudności techniczne w zrealizowaniu inwestycji mogą, co najwyżej uzasadniać zmianę planu w tym zakresie.

Wskazane powyżej uchybienia organu odwoławczego stanowią naruszenie art. 7, 77 i 107 kpa. Przepis art. 7 kpa nakazuje bowiem organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Zasada ta realizowana jest przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe (wyjaśniające), zwłaszcza przez art. 77 § 1 kpa, nakazujący organom zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80 kpa, nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Organ odwoławczy rozpoznaje więc sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że ma on obowiązek rozpoznać - podane w odwołaniu - wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok NSA z 20 grudnia 1999 r., IV SA 274/97 - LEX nr 48234; wyrok WSA w Warszawie z 14 kwietnia 2005 r., III SA/Wa 180/05 -LEX nr 166546).

Nie zbadanie przez organ odwoławczy zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i brak prawnej argumentacji, która pozwalałaby przyjąć za dopuszczalną w świetle postanowień obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego zmianę lokalizacji projektowanej przepompowni z działki nr [...] na działkę nr [...], uniemożliwia również uznanie zaskarżonej decyzji za spełniającą wymogi art. 107 §3 kpa. Obowiązkiem organów administracyjnych jest bowiem należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy, w toku załatwienia spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, gdyż strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji, strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem - zarówno w odwołaniu jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego - uzasadnienie stanowi jeden z warunków "sine qua non" skutecznej kontroli decyzji administracyjnych, zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i w postępowaniu przed sądem (zob. wyrok NSA z dnia 15.12.1995r. sygn. akt SA/Lu 2479/94, LEX nr 27106).

Ponownie rozpatrując sprawę Wojewoda Wielkopolski powinien wskazać postanowienia planu regulujące przedstawioną wyżej sprawę lokalizacji tego rodzaju urządzeń, dokonać ich analizy i poczynić jednoznaczne ustalenia dotyczące ich zastosowania. Dopiero w oparciu o tak dokonane ustalenia winien poczynić rozważania łączące się w jedną logiczną całość, odnosząc się przy tym do wszystkich zarzutów podniesionych w złożonych odwołaniach. Ponownie rozpatrując sprawę, Wojewoda Wielkopolski zastosuje się w pełni do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2007r. sygn. akt II SA/Po 177/07, z uwzględnieniem uwag zawartych w niniejszym uzasadnieniu.

W związku z powyższym, mając na względzie wagę stwierdzonych uchybień oraz nie zastosowanie się do wyroku Sądu, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit c ppsa orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 ppsa, a o wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 ppsa.

ja