Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 120/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 28a oraz  art. 59 par. 1 i  par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2020 r. znak [...] w przedmiocie uznania zgłoszonego zarzutu za nieuzasadniony I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 580 zł (pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "GINB", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm., dalej jako u.p.e.a.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] S.A. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego(dalej jako "[...] WINB", "organ I instancji") z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] uznające za nieuzasadniony zarzut zgłoszony, w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] czerwca 2020 r., dotyczącego obowiązku określonego w decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] nakazującego [...] S.A. [...] we [...] rozbiórkę nieużytkowanego budynku mieszkalnego, nienadającego się do remontu, odbudowy, położonego na terenie stacji kolejowej [...] przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...]. wraz z uporządkowaniem terenu, utrzymał w mocy powyższe postanowienie.

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.

[...] WINB decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] (zmienionej w zakresie terminu wykonania swoimi decyzjami: z dnia [...] kwietnia 2016 r nr [...]., z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], z dnia [...] sierpnia 2018 r nr [...], z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...]) na podstawie art. 67 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2020 roku poz. 1333 ze zm., dalej jako "p.b.") nałożył na [...] S.A. [...] we [...] nakaz rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego nienadającego się do remontu, odbudowy, położonego na terenie stacji kolejowej [...] przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...], wraz z uporządkowaniem terenu. Do ww. robót rozbiórkowych [...] S.A. [...] we [...] miały przystąpić w terminie 6 tygodni od dnia doręczenia niniejszej decyzji, a zakończyć w terminie do dnia [...] grudnia 2019 r. (termin na podstawie decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...].

[...] S.A. [...] we [...], pismem z dnia [...] grudnia 2019 r, wystąpił z kolejnym wnioskiem o zmianę terminu wykonania nałożonych obowiązków ww. decyzją [...] WINB nr [...], tj. o przedłużenie terminu do dnia [...] grudnia 2020 r.

[...] WINB decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], na podstawie art. 155 k.p.a., odmówił zmiany swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w zakresie zmiany terminu z dnia [...] grudnia 2019 r. na [...] grudnia 2020 r.

[...] S A. [...] we [...] pismem z dnia [...] marca 2020 r., złożyła odwołanie od decyzji od .ww. decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] z utrzymał w mocy ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] marca 2020 r.

[...] WINB upomnieniem z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...] wezwał [...] S.A. [...] we [...] do wykonania obowiązku nałożonego w swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] Poinformował również, iż w przypadku dalszego niewykonywania nałożonego obowiązku sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego przewidzianego dla egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym. Pouczono także, iż o wykonaniu obowiązku należy poinformować tut. organ pisemnie, a brak pisemnej informacji w tym przedmiocie będzie równoznaczny z niewypełnieniem obowiązku.

Powyższe upomnienie wraz z wezwaniem została doręczone [...] S.A. [...] we [...] w dniu [...] kwietnia 2020 r. W związku z tym, że strona zobowiązana nie przedłożyła żadnej informacji w sprawie realizacji nałożonego obowiązku, w dniu [...] czerwca 2020 r. na podstawie w. decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] wystawiono na [...] S.A. [...] we [...] tytuł wykonawczy nr [...], a następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020r nr [...] na podstawie art. 119, art. 121§ 2 i art. 122 § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. nałożono grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30.000 zł. Postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia oraz dołączony do niego tytuł wykonawczy został doręczony [...] S.A. w dniu [...] czerwca 2020 r. W dniu [...] czerwca 2020r. do [...] WINB wpłynęło zażalenie [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako strona skarżąca) z dnia [...] czerwca na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Wskazano, że w odniesieniu do nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowy budynek, przeprowadzono przetarg celem jej zbycia. Został on zakończony, a nabywca został wyłoniony. W dniu [...] czerwca 2020 r. podpisano z nabywcą umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości w formie aktu notarialnego. Obowiązek rozbiórki omawianego obiektu nie może być wykonany, gdyż uniemożliwiłoby to wykonanie umowy.

Postanowieniem z dnia [...] października 2020 r. znak: [...] GINB uchylił w całości ww. postanowienie [...] WINB z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...][...] WINB, na podstawie art. 34 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 4 i 5 oraz art. 17 u.p.e.a. uznał za nieuzasadniony zarzut zgłoszony wobec ww. tytułu wykonawczego.

Organ I instancji wskazał, że w dniu [...] czerwca do organu oprócz zażalenia na postanowienie grzywny wpłynął także zarzut do tytułu wykonawczego. Organ, przytaczając treść art. 33 i art. 34 u.p.e.a. podkreślił, że decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nałożył na [...] S.A. [...] we [...] obowiązek rozbiórki ww. budynku mieszkalnego. Prowadzone postępowanie egzekucyjne ma na celu egzekucję nałożonych obowiązków na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego na [...] S A [...] we [...]. Zatem nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej a warunkowa umowa sprzedaży z dnia [...].06,2020r. dotycząca sprzedaży prawa użytkowania wieczystego gruntu i prawa własności ww. budynku nie stanowi zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. o niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym. W ocenie organu I instancji wystąpienie powyższej przesłanki należy rozpatrywać przy uwzględnieniu okoliczności w jakich został nałożony egzekwowany obowiązek, zachowania zobowiązanego [...] S.A. [...] we [...] odnośnie konieczności jego wykonania oraz w odniesieniu do regulacji, na podstawie których nałożono na zobowiązanych obowiązek czyli do przepisów Prawa budowlanego. Zdaniem [...] WINB czas jaki minął od czasu wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. pozwalał na wykonanie nakazu, a skierowane do zobowiązanego upomnienie okazało się bezskuteczne, wyczerpane zostały znamiona uchylania się od wykonania obowiązku. W takich okolicznościach dalsza zwłoka w wykonaniu nakazu skutkować musiała z wszczęciem postępowania egzekucyjnego i zastosowaniem jednego ze środków egzekucyjnych. W przeciwnym wypadku wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji [...] WINB będzie dalej odkładane w czasie. W przedmiotowej sprawie nie chodzi tylko o to, aby nałożony obowiązek został wykonany, ale także aby to nastąpiło w możliwie krótkim terminie.

Zdaniem organu I instancji podejmowane przez zobowiązanego starania o uchylenie nałożonych obowiązków, sprzedaż nieruchomości wraz z obiektem powodują tylko przesuwanie w czasie terminu wykonania nakazu, mogą świadczyć o braku determinacji lub wręcz unikaniu przez zobowiązanego podjęcia działań zmierzających do rozbiórki ww. nieużytkowanego budynku mieszkalnego nienadającego się do remontu, odbudowy, położonego na terenie stacji kolejowej

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. [...] S.A. z siedzibą w [...] (dalej jako "strona skarżąca". "skarżąca spółka", "skarżąca") złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając brak orzeczenia co do istoty sprawy, a także naruszenie następujących przepisów postępowania: art. 33 § 1 pkt 4 i 5, art. 59 § 1 pkt 4 i 5, art. 45 § 1, oraz art. 35 § 1 w zw. z art. 33 § 1 pkt 4 i 5 u.p.e.a. poprzez ich niezastosowanie w sytuacji, kiedy powinny zostać zastosowane, a w konsekwencji uznanie zgłoszonych zarzutów za nieuzasadnione, nie umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie odstąpienie od czynności egzekucyjnych i nie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, ponadto naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów.

Skarżąca wniosła także o przeprowadzenie dowodu z dokumentu - aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z dnia [...] lipca 2020 roku na okoliczność zbycia ogółu praw przysługujących zobowiązanemu do nieruchomości objętej grzywną.

W uzasadnieniu zażalenia skarżąca spółka wskazała, że grzywna nie została nałożona na podmiot uprawniony do wykonania obowiązku nawet w dacie jej nakładania — Sąd Rejonowy w [...] IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi dla przedmiotowej nieruchomości księgę wieczystą nr [...]. Zgodnie z treścią księgi wieczystej [...] S.A. [...] we [...] nie jest właścicielem, ani użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości. Nie posiada też osobowości prawnej, ani nawet zdolności prawnej czy sądowej. W dziale II księgi wieczystej jako właściciel wpisany jest Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę [...]. Natomiast użytkownikiem wieczystym jest [...] S.A. z siedzibą w [...]. Zgodnie z art. 3 ustawy o księgach wieczystych i hipotece domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Jej nałożenie nie jest więc dopuszczalne.

Ponadto podkreślono, że w dniu [...] lipca 2020 roku [...] S.A. z siedzibą w [...] zawarły umowę przyrzeczoną, o której strona skarżąca wspominała w zarzutach, zbywając przy sługujące jej prawo użytkowania wieczystego do działki gruntu numer [...] obr. [...][...]. Obowiązki oparte na art. 66 ust. 1 p.b. mogą być nałożone na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, które to osoby są obowiązane do utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 p.b.. Zgodnie bowiem z art. 61 p.b. adresatami takiej decyzji mogą być, w zależności od stanu faktycznego sprawy, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W sytuacji, gdzie ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego orzeczono rozbiórkę obiektu budowlanego, organ egzekucyjny może podjąć czynności w ramach procedury egzekwowania wyłącznie w odniesieniu do osoby zobowiązanej z takiej decyzji, chyba że w toku postępowania nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości, na której usytuowany jest obiekt. Zatem postępowanie w sprawie winno być umorzone z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

W wyniku rozpatrzenia powyższego zażalenia, postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] lipca 2020 r. nr [...].

Organ II instancji powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu I instancji. Dodatkowo wskazał, że strona skarżąca zgłasza zarzut błędu co do zobowiązanego. Błąd ten ma przejawiać się w tym, że od dnia [...] lipca 2020 r. [...] S.A. nie jest właścicielem budynku objętego nakazem rozbiórki.

GINB podniósł, że zgodnie z treścią § 2 - aktu notarialnego repertorium A numer [...] z [...] lipca r. [...] S.A.: "(...) przenoszą na rzecz J.Ż. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się między innymi z działki gruntu numer [...], o powierzchni 0,0305 ha oraz prawo własności budynków i urządzeń, stanowiących odrębne przedmioty własności, położonych w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...], szczegółowo opisanych w § 1 ust. 1 tego aktu (...)". Z powyższego wynika, że z dniem [...] lipca 2020 r. [...] S.A. utraciły tytuł prawny oraz władztwo nad budynkiem, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z art. 28a u.p.e.a. i utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego jako dotyczący zbywalny przechodzi na następców prawnych pierwotnego adresata.

Zdaniem organu II instancji stwierdzić zatem należy, że istotnie obecnie skarżąca spółka nie jest zobowiązana do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2015 r., jednakże tytuł wykonawczy został wystawiony przez utratą przez spółkę tytułu prawnego do budynku, którego ta decyzja dotyczyła, a więc w czasie, w którym spółka była zobowiązana do wykonania obowiązku. Nie można więc twierdzić, że przy wystawianiu tytułu wykonawczego doszło do błędu co do zobowiązanego, gdyż został on określony prawidłowo.

Zmiana podmiotu zobowiązanego po wystawieniu tytułu wykonawczego nie może skutkować uwzględnieniem opartych na tej podstawie zarzutów bowiem zgodnie art. 34 § 4 pkt 3 lit. a u.p.e.a., uwzględnienie takiego zarzutu powinno skutkować umorzeniem postępowania egzekucyjnego, do czego jednak nie ma w sprawie podstaw. W świetle art. 28a u.p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Brak jest w takim przypadku podstaw prawnych do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Art. 34 § 4 pkt 3 u.p.e.a. nie stanowi samodzielnej podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdyż takie umorzenie może mieć miejsce wyłącznie z przyczyn określonych w art. 59 u.p.e.a. Ten ostatni przepis nie wiąże zaś w żaden sposób umorzenia postępowania z sytuacją, z którą mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Podsumowując GINB wskazał, że analiza systemowa ww. przepisów wskazuje na to, że zmiana zobowiązanego po wystawieniu tytułu wykonawczego nie stanowi podstawy zarzutu dotyczącego błędu co do zobowiązanego. W takiej sytuacji postępowanie organu egzekucyjnego jest bowiem wyznaczone treścią art. 28a u.p.e.a. Zdaniem organu II instancji trafnie [...] WINB uznał zgłoszony zarzut za nieuzasadniony, jednakże w dalszym toku postępowania egzekucyjnego konieczne będzie uwzględnienie faktu przejścia obowiązku rozbiórki na nowego właściciela budynku i wystawienie zgodnie z treścią art. 28a u.p.e.a. nowego tytułu wykonawczego, o ile obowiązek będzie nadal niewykonany.

[...] S.A. z siedzibą w [...] złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie. Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia I instancji, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia,

Postawiła zarzuty naruszenia następujących przepisów postępowania:

- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji nie dokonanie przez organ administracyjny stwierdzenia nieważności zaskarżonego postanowienia, które zostało wydane wobec skarżącej, nie będącej stroną w sprawie bowiem oddział skarżącej nie może występować samodzielnie w obrocie prawnym i być adresatem postanowienia,

- art. 8 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, co doprowadziło do wydania postanowienia utrzymującego w mocy postanowienie organu I instancji,

- art. 29 k.p.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji wydanie ww. postanowień w stosunku do oddziału skarżącej, który nie może występować samodzielnie w obrocie prawnym i być adresatem postanowienia,

- art. 30 § 1 i 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia I instancji, które było wydane na rzecz oddziału skarżącej oraz pomimo zbycia przez skarżącą prawa użytkowania wieczystego,

- art. 80 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do wydania postanowienia utrzymującego w mocy postanowienia organu I instancji, mimo to, że z dowodów w niniejszej sprawie wynika, że [...] S.A. [...] we [...] nie powinien być podmiotem zobowiązanym do wykonania nałożonego obowiązku, a co więcej nie może być adresatem postanowienia,

- art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie weryfikacji tego, kto powinien być podmiotem zobowiązanym w niniejszej sprawie co doprowadziło do wydania postanowienia utrzymującego w mocy postanowienia organu I instancji.

Zarzuciła również naruszenie następujących przepisów prawa materialnego:

- art. 59 § 1 ust. 1 oraz 2 w zw. z art. 33 § 2 pkt 3 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, podczas gdy z uwagi na błąd co do zobowiązanego oraz niewykonalność obowiązku należało je umorzyć w całości,

- art. 61 p.b. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia, które dotyczyło obowiązku nałożonego na skarżącą, która nie może być jego adresatem.

Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w zażaleniu. Dodatkowo podniosła, że oddział spółki prawa handlowego nie może występować samodzielnie w obrocie prawnym i być adresatem decyzji administracyjnej.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżone postanowienie naruszył przepisy prawa.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] października 2020 r., znak: [...], które utrzymało w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] uznające za nieuzasadniony zarzut zgłoszony, w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] czerwca 2020 r., dotyczącego obowiązku określonego w decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] nakazującego [...] S.A. [...] we [...] rozbiórkę nieużytkowanego budynku mieszkalnego, nienadającego się do remontu, odbudowy, położonego na terenie stacji kolejowej [...] przy ul. [...], na działce nr [...], obręb [...]. wraz z uporządkowaniem terenu.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w trybie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("u.p.e.a."). Ustawa ta zgodnie z art. 1 określa: 1) sposób postępowania wierzycieli w przypadkach uchylania się zobowiązanych od wykonania ciążących na nich obowiązków, o których mowa w art. 2, 2) prowadzone przez organy egzekucyjne postępowanie i stosowane przez nie środki przymusu służące doprowadzeniu do wykonania lub zabezpieczenia wykonania obowiązków, o których mowa w art. 2.

Egzekucję administracyjną stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 (w tym obowiązków o charakterze niepieniężnym pozostających we właściwości organów administracji publicznej), gdy wynikają one z decyzji lub postanowień właściwych organów, albo - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej (art. 3 § 1 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 ustawy, uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków określonych w art. 2 jest w odniesieniu do obowiązków wynikających z decyzji lub postanowień organów administracji rządowej i organów jednostek samorządu terytorialnego - właściwy do orzekania organ I instancji.

Niesporne w sprawie pozostaje, że ostateczną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] [...] WINB na podstawie art. 67 p.b. nałożył na [...] S.A. [...] we [...] nakaz rozbiórki nieużytkowanego budynku mieszkalnego nienadającego się do remontu, odbudowy, położonego na terenie stacji kolejowej [...] przy ul. [...], na działce nr [...] , obręb [...], wraz z uporządkowaniem terenu. [...] WINB upomnieniem z dnia [...] marca 2020 r. wezwał [...] S.A. [...]we [...] do wykonania obowiązku nałożonego w swojej decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] W związku z tym, że strona zobowiązana nie przedłożyła żadnej informacji w sprawie realizacji nałożonego obowiązku, w dniu [...] czerwca 2020 r. na podstawie ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] wystawiono na [...] S.A. [...] we [...] tytuł wykonawczy nr [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020r nr [...]. nałożono na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 30.000 zł. Natomiast postanowieniem z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...][...] WINB, uznał za nieuzasadniony zarzut zgłoszony wobec ww. tytułu wykonawczego.

Podkreślić należy, że w realiach przedmiotowej sprawy, po wydaniu decyzji nakazującej [...] S.A. rozbiórkę omawianego obiektu i po wszczęciu wobec niej postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz wydania ww. postanowień z dnia z dnia [...] czerwca 2020r nr [...] oraz z dnia z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] doszło do zmian w stanie faktycznym. Zmiana ta dotyczyła podmiotu. który posiadał tytuł prawny oraz był posiadaczem omawianego budynku. Zgodnie z treścią § 2 aktu notarialnego repertorium A numer [...] z dnia [...] lipca r. [...] S.A. przeniosły na rzecz J. Ż. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się między innymi z działki gruntu numer [...], o powierzchni 0,0305 ha oraz prawo własności budynków i urządzeń, stanowiących odrębne przedmioty własności, położonych w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], województwo [...].. Z powyższego wynika, na co słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji, że z dniem [...] lipca 2020 r [...] S.A. utraciły tytuł prawny oraz władztwo nad budynkiem, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym, obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego jako dotyczący zbywalnych praw przechodzi na następców prawnych pierwotnego adresata, to jest aktualnego właściciela lub użytkownika wieczystego.

Podkreślić należy, że powyższa okoliczność nie uchyla jednak automatycznie zarówno samej ostatecznej decyzji w przedmiocie nałożonego obowiązku, nie skutkuje również umorzeniem prowadzonego administracyjnego postępowania egzekucyjnego, jak zdaje się oczekiwać skarżąca. W postępowaniu egzekucyjnym chodzi bowiem o wykonanie obowiązku wynikającego z decyzji, a nie o wykonanie decyzji w stosunku do osoby w niej wymienionej.

Należy w tym miejscu zauważyć, że katalog przyczyn uzasadniających umorzenie administracyjnego postępowania egzekucyjnego został określony w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 u.p.e.a., zaś w § 2 ww. ustawy została wskazana fakultatywna przesłanka umorzenia związana jednakże wyłącznie z egzekucją należności pieniężnych, nie zaś obowiązków o charakterze niepieniężnym, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie. Wskazać przy tym należy, że żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego wymieniona w ww. przepisach nie ma zastosowania w realiach niniejszej sprawy. W szczególności nie zachodziła przesłanka niewykonalności obowiązku rozumiana jako sytuacja, w której istnieją trwałe i niezależne od zobowiązanego przyczyny uniemożliwiające jego wykonanie. Nie zachodziła również przesłanka błędu co do osoby zobowiązanego. Z takim bowiem błędem (art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.) mamy do czynienia wówczas, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązanego określono osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwej osobie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 3 września 2019 r. I SA/Gd 478/19 - LEX nr 2736887).

Niewątpliwie, obowiązki wynikające z decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. mają charakter rzeczowy, a więc odnoszą się bezpośrednio i są związane z wymienioną w niej nieruchomością. Konsekwentnie, obowiązki powyższe wiążą każdoczesnego zarządcę (właściciela) obiektu budowlanego, co powoduje, że zmiana zarządcy nie powoduje bezprzedmiotowości decyzji, a co za tym idzie, konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego. Konsekwentnie więc obowiązek wynikający z powołanej powyżej decyzji [...] WINB przeszedł ze [...] S.A. [...] we [...] na J. Ż.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 28a u.p.e.a., w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego, postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności egzekucyjne pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego.

Zastrzeżenie zawarte w zdaniu. drugim tego przepisu wskazuje, że warunkiem prowadzenia egzekucji jest wystawienie nowego tytułu wykonawczego, a nie wydanie nowej decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek na następcę prawnego zobowiązanego Jeżeli zatem zgodnie z przepisami materialnymi dochodzi do przejścia obowiązku na inną osobę postępowanie egzekucyjne od tego momentu powinno się toczyć względem następcy prawnego zobowiązanego. W konsekwencji dalsze środki egzekucyjne powinny być zasadniczo stosowane wobec nowego zarządcy/właściciela po wystawieniu przeciwko niemu tytułu wykonawczego. Powołany przepis wprost nakazuje kontynuowanie postępowania egzekucyjnego, jeżeli obowiązek objęty tytułem wykonawczym przeszedł na następcę prawnego osoby zobowiązanej (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2019 r., II OSK 3594/18 – publ. CBOSA).

W wyroku z dnia 26 marca 2019 r., II OSK 1032/17 NSA stanął na stanowisku, że zmiana, przez następstwo prawne, zobowiązanego nie powoduje, że postępowanie egzekucyjne staje się bezprzedmiotowe. Czynności prowadzone są wobec następcy prawnego zobowiązanego. Nie ma podstaw w razie następstwa prawnego do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przed wejściem w obowiązek poddany egzekucji następcy prawnego. Pełne wyprowadzenie następstwa prawnego przewiduje art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w przypadku, gdy powstaje podstawa prawna do wystawienia nowego tytułu wykonawczego.

Na nietrafność rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego w sytuacji następstwa prawnego zwrócił również uwagę NSA w wyroku z dnia 25 października 2016 r., II OSK 111/15 - publ. CBOSA wskazując, że przeczy temu art. 28a u.p.e.a., który wprost mówi o kontynuacji postępowania egzekucyjnego.

Jednakże zdaniem Sądu, skoro w sprawie miała miejsce na etapie postępowania zażaleniowego zmiana użytkownika wieczystego, to zgodnie z art. 28a u.p.e.a. zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może nastąpić jedynie po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego. W ocenie Sądu organ wyższego stopnia, to jest GINB, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności zobowiązany był do uwzględnienia zmiany stanu faktycznego, w świetle którego strona skarżąca utraciła tytuł prawny oraz posiadanie budynku, którego dotyczy postępowanie egzekucyjne, a tym samym nie może wykonać obowiązku określonego w decyzji [...] WINB z dnia 2 czerwca 2015 r. Prawidłowym rozstrzygnięciem w niniejszej sprawie byłoby, po rozpoznaniu zażalenia strony skarżącej, uchylenie przez GINB postanowienia [...] WINB z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] i umorzenie postępowanie w zakresie wniesionych zarzutów. Umorzenie postępowania w przedmiocie zgłoszonych zarzutów jest zasadne z uwagi na to, w świetle art. 28a u.p.e.a. [...] WINB jest zobowiązany do wystawienia na J. Ż. tj. na obecnego zobowiązanego – użytkownika wieczystego obiektu, nowego tytułu wykonawczego. Konieczność wystawienie przez organ egzekucyjny nowego tytułu wykonawczego powoduje, że nie ma podstaw do rozpoznania zażalenia i odniesienia się do zarzutów w nim podnoszonych. Skoro obowiązek przeszedł na następcę prawnego tj. J. Ż., to organ I instancji w stosunku do tego podmiotu będzie prowadził egzekucję, a nie w stosunku do skarżącej spółki. Tym samym naruszono art. 28 a u.p.e.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Podkreślić, należy że powyższe stanowisko Sądu znalazło swoje odzwierciedlenie w pewnym zakresie w postanowieniu GINB z dnia [...] października 2020 r. znak: [...], którym uchylono w całości ww. postanowienie [...] WINB z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.

W świetle powyższych wywodów Sądu oraz konieczności wystawienia nowego tytułu wykonawczego wobec J. Ż., w ocenie sądu niecelowe jest odnoszenie się do zarzutów strony skarżącej w kwestii ustalenia, czy [...] S.A. [...] we [...] był prawidłowo ustalonym podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r.

Ponownie rozpoznając sprawę organ II instancji będzie zobowiązany uwzględnić stanowisko Sądu.

Z przedstawionych powodów Sąd uznał skargę za uzasadnioną i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.