Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 81/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2012-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 7 ust. 1, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi U. H. na decyzję Wojewody z dnia 28 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 września 2011 r. Burmistrz Miasta i Gminy, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wymeldował U. H. z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w P.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego- zeznań Z. H., J. H. i Z. H.- męża U. H. wynika, że U. H. nie mieszka w miejscu stałego zameldowania od około 20 lat i miejsce to opuściła w sposób dobrowolny. Do lokalu w P. przyjeżdżała na kilka godzin i wracała do lokalu, w którym aktualnie przebywa. Kontrola meldunkowa funkcjonariuszy Policji w lokalu w P. przy ul. [...] potwierdziła nieobecność U. H. w miejscu zameldowania na pobyt stały od około 20 lat. U. H. oświadczyła, że wyprowadziła się z P. 20 lat temu. Stwierdziła, że sama nie dopełni obowiązku meldunkowego. Obecnie mieszka w G. razem z niepełnosprawną córką, swoją matką i bratem. Wszystkie rzeczy osobiste i dokumenty ma w miejscu pobytu czasowego. W P. pozostały meble jej i męża. Ustalono ponadto, że U. H. zgłosiła pobyt czasowy w G. [...] gm. [...] od 5 stycznia 2011 r. od 31 grudnia 2015 r.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ uznał, że zaszła przesłanka z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W odwołaniu od powyższej decyzji U. H. podniosła, że miejsce pobytu stałego opuściła czasowo z uwagi na chorobę córki. Za radą lekarzy opuściła miejscowość, w której występowało duże zanieczyszczenie powietrza. Córka nadal choruje na astmę i przyjmuje leki. Podkreśliła, że ma zamiar wrócić do miejsca pobytu stałego.

Wojewoda decyzją z dnia 28 listopada 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu stwierdził, że w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność nie zamieszkiwania U. H. w miejscu pobytu stałego. Opuściła ona przedmiotowy lokal 20 lat temu.

Organ wskazał, że pojęcie pobytu stałego związane jest z faktycznym przebywaniem pod danym adresem z zamiarem pobytu stałego, co oznacza, że w tym lokalu dana osoba posiada centrum życiowe, czyli miejsce gdzie koncentruje się ogół jej spraw życiowych, tj. gdzie nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przyjmuje wizyty członków rodziny, utrzymuje okazjonalne kontakty z sąsiadami. Takim centrum życiowym U. H. nie jest lokal w P., wobec czego utrzymywanie zameldowania stałego w tym lokalu stanowiłoby fikcję meldunkową. W przypadku skarżącej trudno jest mówić o stałym pobycie w lokalu; jak sama przyznała w odwołaniu przyjeżdża do tego lokalu jedynie w odwiedziny. Opuszczenie lokalu miało miejsce 20 lat temu i mogło być spowodowane chorobą córki, jednak obecnie nie ma przeszkód, by w przedmiotowym lokalu zamieszkać. Z orzeczenia Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 4.04.2007 r. wynika, że córka jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zatem nie wymaga już stałej lub długotrwałej opieki. Także zameldowanie strony na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące od dnia 5.01.2011 r. do dnia 31.12.2015 r. nie uzasadnia odmowy wymeldowania jej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bowiem ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, że nie mieszka ona w P., a jej centrum życiowe znajduje się w miejscowości G. Ponadto zameldowanie na pobyt czasowy nastąpiło dużo później niż opuszczenie lokalu.

U. H. wniosła skargę na decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżąca wskazała, że była zameldowana na pobyt czasowy od początku wyjazdu z P. i zameldowanie było cały czas kontynuowane. Stwierdziła, że opuszczenie miejsca pobytu stałego ma charakter czasowy i jest związane z stanem zdrowia córki. Jej centrum życiowe znajduje się zarówno w G. jak i w P. Również w P. śpi, spożywa posiłki i przyjmuje wizyty członków rodziny.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. skarżąca podała, że od chwili opuszczenia lokalu w P. była zameldowana na pobyt czasowy w miejscu jej pobytu czasowego i okazała potwierdzenie zameldowania na pobyt czasowy od 19.12.2007 r. do 31.12.2010 r. i od 5.01.2011 r. do 31.12.2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) , sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", ewidencja ludności polega na rejestracji m.in. danych o miejscu pobytu osób.

Po wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia dniu 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (publ. OTK-A 2002/3/34), ukształtował się pogląd, że zameldowanie osoby pod danym adresem ma odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy w tym zakresie. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. W szczególności nie przesądza ona o jakichkolwiek uprawnieniach do lokalu.

Obecne brzmienie przepisów ustawy nie budzi wątpliwości co do ewidencyjnego charakteru zameldowania. Ustawa rozróżnia pobyt stały i czasowy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem.

Podstawę prawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który stanowi, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Na tle tej regulacji ukształtował się w orzecznictwie pogląd, że wymeldowania z miejsca pobytu stałego można dokonać, jeżeli opuszczenie miejsca pobytu ma charakter trwały i jest dobrowolne.

W ocenie Sądu organy zasadnie uznały na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że skarżąca opuściła miejsce pobytu stałego dobrowolnie. Skarżąca co prawda utrzymywała , że opuszczenie przez nią miejsca pobytu stałego nie było dobrowolne, jednak przymus opuszczenia miejsca pobytu stałego należy rozumieć inaczej niż czyni to skarżąca. Przymus w znaczeniu istotnym dla sprawy o wymeldowanie musi być rodzajem przymusu fizycznego lub psychicznego. W sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z takim przypadkiem. Skarżąca nie została zmuszona do zmiany miejsca pobytu stałego przez działania innych osób. Zmiana miejsca pobytu przez skarżącą – jak sama deklaruje - z uwagi na stan zdrowia córki - była spowodowana wyborem dokonanym przez skarżącą, którego nie można postrzegać w kategoriach przymusu.

Zarzuty podnoszone w trakcie postępowania administracyjnego i w skardze koncentrowały się na kwestii, że zmiana miejsca pobytu skarżącej nie miała charakteru trwałego, a była i nadal jest spowodowana koniecznością stworzenia odpowiednich warunków dla chorej córki, jak i opieką nad matką. Z materiału dowodowego wynika jednak, że skarżąca nie przebywa w miejscu zameldowania stałego od 20 lat, a jej wizyty w lokalu przy ul. [...] w P. są sporadyczne. Dowody zebrane w sprawie przemawiają przeciw twierdzeniom skarżącej, że także w P. jest jej centrum życiowe. O ile nawet skarżąca śpi , jada i przyjmuje wizyty członków rodziny w P. to czyni to jako gość, a nie jako osoba mająca tam swoje centrum życiowe.

Ustalenie przez organy, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez skarżącą ma charakter trwały jest jak najbardziej trafne. W rozpatrywanej sprawie, wbrew subiektywnym twierdzeniom skarżącej, nie zaistniały okoliczności uzasadniające przebywanie poza miejscem stałego zameldowania przez 20 lat. Jak wynika z akt sprawy 24- letnia córka skarżącej jest niepełnosprawna w stopniu umiarkowanym, ale nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, poza koniecznością współdziałania opiekuna w procesie jej leczenia, rehabilitacji i edukacji. Sama skarżąca w toku postępowania deklarowała, że przeniesie się do P., pozostawiając córkę pod opieką matki i brata. Od prawie 20 lat jej centrum życiowe, rozumiane jako miejsce koncentracji wszystkich istotnych oraz codziennych spraw życiowych, nie znajduje się w miejscu zameldowania stałego. Pobyt skarżącej w jej obecnym miejscu zamieszkania, nawet o ile z założenia nie miał mieć charakteru pobytu stałego, takim pobytem stał się.

Mając na uwadze charakter obowiązku meldunkowego Sąd podziela stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1663/09 (baza LEX nr 746717), że wieloletnie zamieszkiwanie w innej miejscowości, założenie w niej ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, a nawet wyjazd za granicę, a więc faktyczne zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań w celu przywrócenia możliwości pobytu w dotychczasowym lokalu, jak i zerwanie z nim związków, pozwala stwierdzić, że nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu.

Organ odwoławczy wskazał, że dopełnienie przez skarżącą obowiązku zameldowania na pobyt czasowy od 5.01.2011r. do 31.12.2015r. w okolicznościach niniejszej sprawy nie uzasadnia odmowy wymeldowania skarżącej z miejsca zameldowania na pobyt stały, także z tego względu, że zameldowanie to nastąpiło dużo później niż opuszczenie lokalu.

Skarżąca argumentowała, że przez cały czas zameldowana była na pobyt czasowy i przedłożyła dodatkowo poświadczenie zameldowania na pobyt czasowy za okres od 19.12.2007r. do 31.12.2010 r.

Należy stwierdzić, że gdyby nawet skarżąca faktycznie przez okres 20 lat zameldowana była na pobyt czasowy w miejscu swego aktualnego zamieszkania, to nie mogłoby to zmienić treści rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Zameldowanie na pobyt czasowy nie pozbawia organu meldunkowego możliwości wymeldowania danej osoby z miejsca pobytu stałego ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt IV SA/Wr 54/10, baza LEX nr 759183).

Organ, przed którym toczy się postępowanie o wymeldowanie z pobytu stałego może samodzielnie poczynić ustalenia dotyczące zameldowania na pobyt czasowy, jeżeli poweźmie wątpliwości co do jego prawidłowości. Takie ustalenia są przesłanką rozstrzygnięcia w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego i dotyczą wyjaśnienia, czy istnieją w sprawie dotyczącej zameldowania na pobyt stały okoliczności świadczące o braku cechy trwałości opuszczenia przez taką osobę miejsca zameldowania na pobyt stały (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 602/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Niemożliwa do zaaprobowania jest teza o prawidłowości zameldowania danej osoby na pobyt czasowy trwający przez około 20 lat.

Skoro skarżąca , niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy, od 20 lat nie przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały, zebrane w sprawie dowody wskazują jednoznacznie na fakt, że jej pobyt w G. ma charakter pobytu stałego i że jest to miejsce koncentracji jej spraw życiowych, to odmowa wymeldowania skarżącej z dotychczasowego miejsca pobytu stałego w P. prowadziłaby do usankcjonowania fikcji meldunkowej. Warto zauważyć, że skarżąca poza ogólnymi stwierdzeniami, że zamierza powrócić do lokalu w P. nie podaje daty planowanego ponoć powrotu do tego lokalu. Nie można wykluczyć, że "pobyt czasowy" skarżącej w G. trwałby kolejne kilkanaście lat. W sposób oczywisty prowadziłoby to do wypaczenia zapisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

W ocenie Sądu wypełnienie obowiązku meldunkowego polegającego na czasowym zameldowaniu chroni jedynie przed wymeldowaniem osobę, która nie opuściła dotychczasowego miejsca zameldowania w sposób trwały i dobrowolny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gd 127/11, pub. Wspólnota 2011 r., Nr 36, poz. 28). Tymczasem, jak wskazano wyżej, opuszczenie przez skarżącą miejsca pobytu stałego było dobrowolne i trwałe.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organy nie naruszyły prawa stwierdzając, że skarżąca powinna być wymeldowana z miejsca pobytu stałego. Zameldowania skarżącej na pobyt czasowy w miejscu aktualnego pobytu, który to pobyt utracił cechy pobytu czasowego, nie można traktować jako przeszkody do wymeldowania jej z dotychczasowego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.