Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1594/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 46 poz 543
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: § 2 pkt 1, § 3 ust. 3 pkt 5
journal: Dz.U. 1998 nr 25 poz 130
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i  rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 188, art. 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia NSA Bożena Popowska, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1253/13 w sprawie ze skargi K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu na rzecz K. T. kwotę 837 (słownie osiemset trzydzieści siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1253/13 oddalił skargę K. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o zatwierdzeniu podziału nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:

Burmistrz Miasta Zakopane decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...], działając na podstawie art. 93 ust. 1-3, art. 96 ust. 1 i 4, art. 97 ust. 1-2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", § 2 ust. 1, § 3, § 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzania i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu (Dz. U. Nr 25, poz. 130), powoływanego dalej jako "rozporządzenie z dnia 17 lutego 1998 r.", zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonych w obrębie 11, gmina Miasto Zakopane, składających się z działki ew. nr [...]/1 stanowiącej współwłasność K. T. w ¼ cz., A. T. w ¼ cz. i R. T.a w ½ cz. - na podstawie księgi wieczystej nr [...], oraz działki ew. nr [...]/2 stanowiącej własność R. P. na podstawie księgi wieczystej nr 1112 – na działki: nr [...]/3 o pow. 0,0278, nr [...]/4 o pow. 0,0004 ha; nr [...]/5 o pow. 0,0009 ha i nr [...]/6 o pow. 0,0283 ha.

K. T. w dniu 8 listopada 2012 r. wniosła o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji Burmistrza Miasta Zakopane z dnia [...] lutego 2004 r. Wskazała, że nieruchomości stanowiące dz. nr [...] i nr [...]/2 w chwili dokonywania podziału były zabudowane budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Oznacza to, że podział nieruchomości skutkować musiał podziałem budynku, a granice podziału winny były przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn budynku od fundamentu po sam dach. Tymczasem, mimo że powstała w wyniku podziału działka nr [...]/4 była w całości zabudowana budynkiem, żadna z jej granic nie przebiega wzdłuż pionowych ścian budynku. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku działek nr [...]/3 i nr [...]/6. Dokonany podział był zatem sprzeczny z zasadami podziału wynikającymi z rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. jak również z art. 143 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.c."

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), powoływanej dalej jako "k.p.a.", odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta Zakopane z dnia [...] lutego 2004 r. Organ podał, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wymienionych w art. 156 k.p.a. skutkująca stwierdzeniem nieważności ww. decyzji. Dalej wyjaśnił, że podstawę prawną wydanej decyzji stanowiły przepisy art. 93 ust. 1, 2 i 3 u.g.n. w brzmieniu ówcześnie obowiązującym. Żaden z tych przepisów nie zawierał unormowań szczególnych dotyczących podziałów nieruchomości zabudowanych. Dopiero z dniem 22 października 2007 r. do ustawy o gospodarce nieruchomościami dodany został przepis art. 93 ust. 3b, który wprowadził regulację szczególną dotyczącą podziałów nieruchomości zabudowanych. Stosownie do tego przepisu, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu, które powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, po rozpoznaniu wniosku K. T. o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...]czerwca 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy ww. decyzję. Organ dodał, że oceny legalności decyzji ostatecznej dokonuje się na podstawie materiałów zgromadzonych w postępowaniu zwykłym zakończonym kwestionowaną decyzją. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, nie można ustalić, czy została spełniona przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. bez odniesienia się do przepisów materialnoprawnych, na podstawie których kwestionowana decyzja została wydana. Wskazał nadto, że wbrew twierdzeniom wnioskodawczyni decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie prowadzi do zmian w prawie własności, gdyż zmiany takie mogą nastąpić dopiero na skutek czynności cywilnoprawnych pomiędzy zainteresowanymi stronami. Sam fakt dokonania podziału nie wywarł żadnych negatywnych skutków prawnych dotyczących wykonywania przez właścicieli przysługującego im prawa. Nadto o tym, czy i w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Uprawnienia właściciela w tym zakresie mogą być ograniczone tylko wówczas, kiedy z mocy wyraźnego przepisu podział nieruchomości może być dokonany z urzędu lub na wniosek osoby, która nie jest właścicielem nieruchomości. Organ uznał, że podnoszona we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy okoliczność, że wnioskodawczyni została wprowadzona w błąd sposobem dokonania podziału jako subiektywna, nie podlega ocenie w toczącym się obecnie postępowaniu nadzwyczajnym.

K. T. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zarzucając jej naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędną jego wykładnię i niezastosowanie oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieustalenie stanu faktycznego będącego podstawą kwestionowanej decyzji. W uzasadnieniu skargi wyjaśniła, że powołanie się przez nią na art. 93 ust. 3b u.g.n. miało na celu jedynie poprzeć tezę, że podział nieruchomość został dokonany wadliwie z uwagi na naruszenie przepisów art. 140 i art. 143 k.c. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie nakazuje bowiem badania zgodności decyzji tylko i wyłącznie z przepisami prawa administracyjnego materialnego i proceduralnego, ale z prawem w ogóle. Skoro prawo własności swoją ochronę wywodzi z art. 21 i art. [...] ust. 2 Konstytucji, to nieuwzględnienie przez organ odwoławczy tych przepisów oraz przepisów Kodeksu cywilnego stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie sądowej skarżąca wyjaśniła, że działki nr [...]/1 i [...]/2, których podział został zatwierdzony decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., powstały w wyniku sądowego zniesienia współwłasności nieruchomości już wtedy zabudowanej, a ich podział na działki nr [...]/3, nr [...]/5, nr [...]/4 i nr [...]/5 został dokonany w celu zawarcia umowy zamiany tak, aby umożliwić właścicielowi działki nr [...]/2 dostęp do jego części budynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2014 r. sygn. akt II SA/Kr 1253/13 oddalił skargę. Sąd zgodził się z organem, że w rozpatrywanej sprawie w dacie wydania kwestionowanej decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału działek nr [...]/1 i nr [...]/2 położonych w Zakopanem w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie było przepisu regulującego w sposób szczególny podział nieruchomości zabudowanej. Takie regulacje znalazły się dopiero w rozporządzeniu z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) w § 4 ust. 1, zgodnie z którym, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powoduje także podział budynku, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. W budynkach, w których nie ma ścian oddzielenia przeciwpożarowego, granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu powinny przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu, wyraźnie dzielące budynek na dwie odrębnie wykorzystywane części, które mają własne wejścia i są wyposażone w odrębne instalacje. W ustawie o gospodarce nieruchomościami regulację odpowiadającą treści § 4 ww. rozporządzenia wprowadzono w dniu 22 października 2007 r. nowelizacją z dnia 24 sierpnia 2007 r. (art. 93 ust. 3b). Sąd zauważył, że także przepisy innych ustaw nie normowały wprost w sposób szczególny zatwierdzania projektu podziału nieruchomości zabudowanej w drodze decyzji administracyjnej. W szczególności nie zawierał takiej regulacji Kodeks cywilny, do którego odwołuje się skarżąca. Zasada podziału nieruchomości zabudowanej "po ścianach pionowych" wywiedziona została (i sformułowana w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 stycznia 1970 r. (I CR 5/71)) z kodeksowej definicji własności nieruchomości zawartej w art. 143 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą "w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią". Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że zasada ta jednak nie ma prostego i oczywistego "przełożenia" na podstawy prawne decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości. Dotyczyła ona bowiem nie tyle samego podziału administracyjnego nieruchomości, ile zniesienia współwłasności nieruchomości przez jej fizyczny podział i przyznanie wydzielonych części na własność różnym osobom. Kwestionowana zaś decyzja nie doprowadziła do zmian w zakresie prawa do nieruchomości, a jedynie zatwierdzono nią podział nieruchomości pozostających nadal własnością tych samych osób. Do zmiany w zakresie prawa własności doprowadziła dopiero zawarta później umowa. W kontekście wskazanych uwag Sąd uznał, że nie można stwierdzić, aby decyzja z dnia [...] lutego 2004 r. została wydana z oczywistym naruszeniem niepodlegającego interpretacji wzorca ustawowego.

W ocenie Sądu, nie można też było stwierdzić, że w wyniku tej decyzji powstał stan niedający się pogodzić z obowiązującym porządkiem prawnym. Decyzja bowiem nie doprowadziła do zmian zakresu prawa własności. Sytuacji, w której granice wydzielonych tą decyzją działek ewidencyjnych nie miałyby przebiegać "po ścianach pionowych" budynku, nie można określić jako stanu oczywiście niedopuszczalnego (w dacie wydania decyzji), skoro granice te nie były granicami własności. W ocenie Sądu obecny stan nie jest pożądany i wymaga uporządkowania, jednakże środkiem do tego celu nie może być stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt podziału. Sąd wskazał również, że w sprawie zbędne było wyjaśnienie, czy i dlaczego po sądowym podziale nieruchomości konieczne było tworzenie warunków do prawidłowego korzystania z części budynku należących do różnych właścicieli, gdyż na ocenę kwestionowanej decyzji nie ma wpływu to, czy do obecnego stanu doprowadziło ewentualne wadliwe zniesienie współwłasności, czy umowa zamiany.

Skargę kasacyjną od wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r. wniosła K. T., reprezentowana przez adw. P. Sz., zarzucając naruszenie:

1) przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 135 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że "rozstrzygnięcie sprawy" obarczone było rażącym naruszeniem prawa, określonym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co doprowadziło do błędnej wykładni prawa materialnego, a to § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r.;

b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 97 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. przez dokonanie błędnych ustaleń, że postępowanie o podział nieruchomości zostało wszczęte na wniosek wszystkich osób mających w tym interes prawny, podczas gdy analiza akt wskazuje na braki formalne wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji podziałowej;

2) prawa materialnego - § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że w wyniku podziału nieruchomości możliwe będzie posadowienie ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku zgodnie z wnioskiem o podział nieruchomości, podczas gdy konstrukcja budynku uniemożliwia ich posadowienie w jednej pionowej płaszczyźnie, a nawet w bliskiej jej odległości.

Zarzucając powyższe skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi poprzez uchylenie obu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Ponadto wniesiono o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. wniosku K. T. z 19 stycznia 2004 r. z prezentatą Urzędu Miasta Zakopanego, na której widnieje data 20 stycznia 2004 r. na okoliczność, że w postepowaniu o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości występowały braki formalne.

Uczestnik postępowania A. Sz., pismem z dnia 24 maja 2014 r., wniosła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której poparła wnioski i argumentację zawartą w skardze kasacyjnej. Wniosła o jej uwzględnienie i przeprowadzenie rozprawy.

Uczestnik postępowania R. T., pismem z dnia 26 maja 2014 r., wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną, w której poparł wnioski i argumentację zawartą w skardze kasacyjnej. Wniósł o jej uwzględnienie i przeprowadzenie rozprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej.

Zasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W skardze kasacyjnej zarzut ten został nieprawidłowo określony jako zarzut naruszenia przepisów postępowania. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., mimo że został zamieszczony w akcie normatywnym o charakterze procesowym, jest przepisem prawa materialnego, ponieważ stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia (określa skutki prawne zaistnienia wskazanych w nim wad decyzji administracyjnej), w żadnym razie nie reguluje trybu postępowania w sprawie. Obowiązkiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest odniesienie się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych, rozumianych jako wskazanie przepisów, które - zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną - zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, Nr 1, poz. 1).

W ramach tak rozumianej kontroli kasacyjnej należy uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wadliwie ocenił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu co do tego, że decyzja Burmistrza Miasta Zakopane z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W sprawie niesporna pozostaje – zasadnicza dla niniejszej sprawy - okoliczność, że nieruchomości stanowiące dz. nr [...]/1 i nr [...]/2 w chwili dokonywania podziału były zabudowane budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym.

Zgodzić się należy z Sądem I instancji, że punktem odniesienia dla oceny kwalifikowanych wad decyzji, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., jest stan rzeczy istniejący i stan prawny obowiązujący w chwili wydania decyzji. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał też, że dopiero po wydaniu decyzji zatwierdzającej podział, bo z dniem 22 października 2007 r., do ustawy o gospodarce nieruchomościami dodano art. 93 ust. 3b, zgodnie z którym podział nieruchomości zabudowanej powodujący podział budynku mogą być podzielone jedynie wtedy, gdy granice projektowanych do wydzielenia działek gruntu będą przebiegać wzdłuż pionowych płaszczyzn, które tworzone są przez ściany oddzielenia przeciwpożarowego usytuowane na całej wysokości budynku od fundamentu do przekrycia dachu. Rację ma także Sąd wskazując, że regulację ustawową w tym zakresie poprzedzał przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości. Trudno jest się jednak zgodzić z twierdzeniem Sądu I instancji, że w dacie wydania kwestionowanej decyzji brak było przepisu normującego sposób podziału nieruchomości zabudowanej. W dacie tej bowiem obowiązywało rozporządzenie z dnia 17 lutego 1998 r. w sprawie trybu dokonywania podziałów nieruchomości oraz sposobu sporządzana i rodzajów dokumentów wymaganych w tym postępowaniu. Zgodnie z § 3 ust. 3 pkt 5 tego rozporządzenia wstępny projekt podziału nieruchomości powinien przedstawiać linie ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, jeżeli przedmiotem podziału jest nieruchomość zabudowana, a proponowany jej podział powodowałby także podział tego budynku. Wynikający z § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia obwiązek przedstawienia we wstępnym projekcie podziału nieruchomości zabudowanej, w razie podziału powodującego także podział tego budynku, linii ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, zawiera w istocie normę, która później doprecyzowanie znalazła w art. 93 ust. 3b u.g.n. Zasada ta wynika również z przepisów Kodeksu cywilnego, zgodnie z którymi w granicach określonych przez społeczno-gospodarcze przeznaczenie gruntu własność gruntu rozciąga się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią (art. 143).

Zwraca uwagę fakt, że przepis § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. odnosi się do prawidłowości wstępnego wniosku o podział nieruchomości, a także to, że brak jest przepisu prawa, z którego wprost wynikałby obowiązek zamieszczenia w decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości zabudowanej linii ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku. To jednak z przepisu § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia należy wywieść normę prawną odnoszącą się do podziałów nieruchomości zabudowanych, gdzie proponowany podział powodowałby także podział budynku. Wymagania zatem, przewidziane we wstępnym projekcie podziału nieruchomości zabudowanej, muszą być respektowane na dalszych etapach postępowania w sprawie podziału nieruchomości. Nieracjonalne byłoby bowiem wprowadzanie wymagań koniecznych we wstępnym projekcie podziału, a uznawanie je za zbędne na dalszym etapie procedury podziałowej, tj. w projekcie podziału.

Przepis § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. jest jednoznaczny i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Dla odczytania normy prawnej w nim zawartej wystarczająca jest wykładnia literalna (gramatyczna).

Wobec powyższego należy zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości zabudowanej w taki sposób, że podział powoduje także podział tego budynku, nieuwzględniająca w podziale nieruchomości zabudowanej linii ścian oddzieleń przeciwpożarowych na całej wysokości budynku, narusza przepis § 3 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r.

Stwierdzenie, że decyzja pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa, wymaga jeszcze oceny, czy jest ona obarczona rażącym naruszeniem prawa. W tym zakresie nie można zgodzić się z oceną Sądu Wojewódzkiego, który uznał, że skoro decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości nie doprowadziła do zmian zakresu prawa własności, to nie można stwierdzić, że w jej wyniku powstał stan niedający się pogodzić z obowiązującym porządkiem prawnym. W istocie do zmian w prawie własności przedmiotowych działek doszło dopiero na podstawie notarialnej umowy zamiany z dnia 25 czerwca 2004 r. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można pominąć jednak celu podziału zatwierdzonego decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. W postanowieniu z dnia 19 maja 2003 r. opiniującym pozytywnie projekt podziału wskazano, że celem podziału było wydzielenie działki nr [...]/4 i przyłączenie jej do działki nr [...]/6 oraz wydzielenie działki nr [...]/5 i przyłączenie jej do działki nr [...]/3, tak aby działki wydzielone i przyłączone odpowiednio stanowiły jedną całość. A zatem celem podziału budynku wraz z gruntem było doprowadzenie do utworzenia odrębnych nieruchomości zabudowanych, które w świetle prawa za takie miałyby być uznane. Wskazane powyżej okoliczności decydują, że naruszenie prawa decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. należało zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa. Skutki bowiem, które wywołała decyzja zatwierdzająca podział są takie, których nie można zaakceptować w porządku prawnym. Powyższe znalazło wyraz w wyroku Sądu Rejonowego w Zakopanem z dnia 17 lutego 2015 r. sygn. akt I C [...]ustalającym, że umowa zamiany zawarta w dniu 25 czerwca 2004 r. Rep. A nr [...] jest nieważna w całości.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpatrywana wadliwość zastosowania, a w zasadzie niezastosowania prawa przez organ wydający decyzję o zatwierdzeniu podziału jest tym naruszeniem, którego ciężar gatunkowy jest tak szczególnie duży, że wyklucza możliwość dalszego funkcjonowania decyzji w porządku prawnym. Odmienna ocena Sądu I instancji akceptująca ustalenia organu administracji publicznej co do braku rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2004 r. stanowi zarzucane naruszenie prawa. W rozpoznawanej sprawie wykazane zostało bowiem naruszenie i istotność przepisu dla podziału nieruchomości zabudowanych, a także skutki (społeczne i gospodarcze) tego naruszenia, które w okolicznościach sprawy nie są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności.

W odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił ich zasadności. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 97 ust. 1 i 2 u.g.n. oraz § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 17 lutego 1998 r. poprzez błędne ustalenia, że postępowanie o podział zostało wszczęte na wniosek osób mających w tym interes prawny, w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie może być uznany za usprawiedliwiony. O ile można uznać, że wydanie decyzji na skutek złożenia wniosku o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału przez geodetę Alicję Szatkowską bez wyraźnego umocowania geodety przez skarżącą za naruszenie prawa, o tyle w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można mu przypisać charakteru rażącego naruszenia prawa. Skarżąca bowiem, wraz z pozostałymi współwłaścicielami nieruchomości, wniosła o wydanie decyzji zatwierdzającej podział działki nr [...]/1 i nr [...]/2 obręb 11 położonej w Zakopanem załączając do wniosku z dnia 19 stycznia 2004 r., m. in. postanowienie opiniujące podział działki (zał. 1) oraz projekty podziału 3 egz. (zał. 2). Ponadto na decyzji zatwierdzającej podział znajdują się podpisy skarżącej i dwóch współwłaścicieli nieruchomości potwierdzające osobisty odbiór decyzji. A wreszcie decyzja ta stała się ostateczna z dniem 11 marca 2004 r. Okoliczności powyższe wskazują, że złożenie wniosku o zaopiniowanie wstępnego projektu podziału nie nastąpiło wbrew woli skarżącej ani pozostałych współwłaścicieli nieruchomości. Wobec tego, wniosek dowodowy zawarty w skardze kasacyjnej nie podlegał uwzględnieniu.

Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie jest nietrafny zaś z tego powodu, że skarżąca kasacyjnie błędnie upatruje jego naruszenia przez Sąd Wojewódzki poprzez niestwierdzenie, że decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości zabudowanej obarczona była rażącym naruszeniem prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd może stwierdzić nieważność decyzji tylko wtedy, gdy zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, przy czym przyczyny te muszą odnosić się do kontrolowanej w toku sądowoadministracyjnym decyzji. A zatem w rozpoznawanej sprawie przepis art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. znalazłby zastosowanie, gdyby to decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu kontrolowane przez Sąd I instancji zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 k.p.a. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w sprawie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za usprawiedliwioną w zakresie, w jakim zarzucała ona Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego i z tego powodu - na podstawie art. 188 w zw. z art. 193 i w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 ze zm.).