Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 558/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-08-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 190 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.
article: art. 7, 9, 10, 77, 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 8 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza – Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi S. M. na decyzję Rektora Politechniki Ł. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dziekana Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Ł. z dnia [...] roku nr [...]; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Rektora Politechniki Ł. na rzecz skarżącego S. M., kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...], działając na podstawie art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 572 z późn. zm.) i § 13 pkt 9 Uchwały Senatu Politechniki Ł. z dnia 25 kwietnia 2012 r. – Regulamin Studiów w Politechnice Ł. (Uchwała nr 4/2012) oraz art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071, t. j. z późn. zm.) w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym, Dziekan Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Ł. orzekł o skreśleniu S.M. z listy studentów Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Ł. z dniem 1 lutego 2013 r. z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S.M. w semestrze letnim 2011/12 realizował czwarty semestr studiów na kierunku elektronika i telekomunikacja prowadzonym przez Wydział Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki PŁ. Zgodnie z obowiązującym programem studiów, powinien uzyskać zaliczenia ze wskazanych w decyzji przedmiotów. Łączny wymiar punktów z przedmiotów wymaganych do zaliczenia wynosił 72. Zgodnie z decyzją Dziekana Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki w roku akademickim 2011/12 limit dopuszczalnych braków punktowych wynosił 12.

Zgodnie z § 13 pkt 9 i pkt 1 Regulaminu Studiów Politechniki Ł. w stosunku do studenta, który nie spełnił warunków uzyskania rejestracji pełnej lub warunkowej, Dziekan podejmuje decyzję o ponownej rejestracji na niższy semestr, udzieleniu urlopu dziekańskiego w związku ze skierowaniem na ponowną rejestrację na dany semestr w kolejnym roku akademickim lub skreśleniu z listy studentów.

Wskazano, że S.M. po ukończeniu semestru 4 uzyskał łącznie 51 punktów za zaliczone przedmioty, przekroczył zatem dopuszczalny limit braków punktowych.

Podkreślono, że student nie zaliczył żadnego z przedmiotów wyszczególnionych w skreśleniu oraz nie zainteresował się swoją sytuacją aż do czasu skreślenia go z listy studentów.

W odwołaniu od powyższej decyzji S.M. wniósł o jej wstrzymanie oraz o umożliwienie mu spotkania z Dziekanem, podczas którego będzie mógł dokładnie wyjaśnić swą sytuację oraz wytłumaczyć przyczynę, dla której nie podjął żadnych działań po zeszłorocznym przeniesieniu na studia I stopnia.

Wskazał na swoją ciężką sytuację rodzinną, która uniemożliwiła mu załatwianie formalności związanych z kontynuowaniem nauki. Zwrócił się ponadto o umożliwienie mu przeprowadzenia rozmowy również z Rektorem Politechniki Ł..

Decyzją z dnia [...] nr [...] Rektor Politechniki Ł. utrzymał w mocy decyzję Dziekana Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Ł. z dnia 1 lutego 2013 r. o skreśleniu S.M. z listy studentów z powodu braku postępów w nauce a w ich wyniku nieuzyskania zaliczenia semestru czwartego roku akademickiego 2011/2012.

Organ wyjaśnił, że student nie uzyskał zaliczenia z żadnego z przedmiotów wymienionych w decyzji, wymaganych programem studiów ani tez nie uzupełnił żadnych braków, wynikających ze wcześniejszych semestrów. Łącznie powinien był uzyskać 72 pkt ECTS w semestrze letnim 2011/2012 r., faktycznie zyskał ich 0. Dopuszczalny limit braków wynosił 12 pkt ECTS. W takiej sytuacji zastosowanie miał § 13 pkt 9 Regulaminu studiów PŁ.

Wskazano, że w odwołaniu od decyzji I instancji S.M. nie przedstawił żadnej dokumentacji, która tłumaczyłaby lub uzasadniała rażący brak postępów w nauce.

Jednocześnie w ocenie organu wyjaśnienia złożone przez Dziekana wyraźnie wskazują, że władze Wydziału wspierały S.M. w czasie wcześniejszych trudności z nauką umożliwiając przeniesienie ze studiów jednolitych magisterskich na studia inżynierskie w związku z niezłożeniem w terminie pracy dyplomowej oraz braków punktowych, a także możliwość płatnego powtarzania semestru IV roku akademickiego 2011/2012. Pomimo tego student nie zdołał wyrównać braków i nie uzyskał w czasie powtarzania semestru IV ani jednego zaliczenia.

Na powyższą decyzję S.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wnosząc o jej uchylenie i ustalenie warunków ponownego przyjęcia lub kontynuację rozpoczętych studiów.

W uzasadnieniu skargi szczegółowo opisał swoją sytuację. Wskazując na chorobę matki oraz chorobę i śmierć ojca wyjaśnił, że powyższe problemy rodzinne, utrudniały mu nie tylko próby zaliczenia przedmiotów, ale i ograniczały możliwość kontaktu z władzami uczelni. Wskazał, iż swą trudną sytuację życiową i rodzinną opisuje po raz pierwszy w skardze do WSA, bowiem nie chciał wcześniej ze względów emocjonalnych wymieniać szczegółów w pismach przesyłanych do Dziekanatu oraz w podaniach.

Do skargi załączył dokumentację poświadczającą prawdziwość opisanej przez niego sytuacji oraz skierowane do Rektora Politechniki Ł. podanie z dnia 18 kwietnia 2013 r. dotyczące spotkania i omówienia decyzji o skreśleniu z listy studentów.

W odpowiedzi na skargę Rektor Politechniki Ł. wniósł o jej oddalenie. Powtórzył stanowisko oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Wskazał, iż fakt, że skarżący nie uzyskał zaliczenia z żadnego z przedmiotów wymienionych w zaskarżonej decyzji a wymaganych programem studiów oraz nie uzupełnił braków wynikających z wcześniejszych semestrów stanowi okoliczność bezsporną, której skarżący nie zakwestionował. Kwestie rodzinne, na które powołuje się skarżący były rozpatrywane przez Rektora PŁ podczas wydawania zaskarżonej decyzji. W sprawie tej wyjaśnienia składał Dziekan Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki PŁ, który podkreślił, że w czasie trudności rodzinnych władze Wydziału wspierały S.M., umożliwiając mu przeniesienie ze studiów magisterskich na inżynierskie oraz proponując możliwość płatnego powtarzania semestru. Pomimo tej pomocy student nie uzyskał wymaganych zaliczeń.

Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 8 sierpnia 2013 r. skarżący popierał skargę. Wyjaśniał, że po raz pierwszy o swojej trudnej sytuacji związanej z chorobą mamy i śmiercią taty informował w skardze. Oświadczył ponadto, iż nie wie, czy otrzymał zawiadomienie o wszczęciu postępowania o skreśleniu go z listy studentów.

Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę. Złożył karty przebiegu studiów skarżącego. Oświadczył, iż nie ma w swoich dokumentach zawiadomienia o wszczęciu postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w sytuacji, gdy sąd stwierdzi, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję w całości lub w części, albo stwierdza jej nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez S.M. skargi, Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta ma usprawiedliwione podstawy, gdyż postępowanie w sprawie przeprowadzono wadliwie, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik.

W rozpoznawanej sprawie S.M. został skreślony z listy studentów Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Ł. z dniem 1 lutego 2013 r. z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie.

Podstawę prawną powyższej decyzji stanowiły uregulowania zawarte w ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Przesłanki warunkujące skreślenie studenta z listy studentów określone zostały w art. 190 ustawy. Zgodnie z ust. 1 powołanego przepisu kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej skreśla studenta z listy studentów, w przypadku niepodjęcia studiów, rezygnacji ze studiów, nie złożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego, ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. Kierownik podstawowej jednostki organizacyjnej może skreślić studenta z listy studentów, w przypadku stwierdzenia braku postępów w nauce, nie uzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie, nie wniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów (art. 190 ust. 2). Szczegółowo kwestie te doprecyzowuje regulamin studiów, określony odrębnie dla każdej uczelni (art. 160 ustawy). Regulamin Studiów w Politechnice Ł., w § 13 pkt 1 stanowi, że zasady rejestracji studentów na kolejne semestry są oparte na systemie akumulacji i transferu punktów. Zgodnie zaś z pkt 9 w stosunku do studenta, który nie spełnił warunków uzyskania rejestracji pełnej lub warunkowej, dziekan podejmuje decyzję o ponownej rejestracji na niższy semestr, udzieleniu urlopu dziekańskiego, w związku ze skierowaniem na ponowną rejestrację na dany semestr w kolejnym roku akademickim lub skreśleniu z listy studentów.

Od decyzji, o której mowa w art. 190 ust. 1 i 2 ustawy, stronie przysługuje odwołanie do rektora, a decyzja rektora jest ostateczna (art. 190 ust. 3 tej ustawy).

Decyzje o skreśleniu z listy studentów są uznawane za indywidualne akty administracyjne. Natomiast zgodnie z brzmieniem art. 207 ust. 1 ustawy należy stosować do nich, jako do decyzji o charakterze administracyjnym, przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze. zm., w skrócie k.p.a.) oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Przy czym przepis art. 207 ust. 1 ustawy nakazuje stosować wskazaną procedurę administracyjną "odpowiednio".

Wskazanie przez ustawodawcę na "odpowiednie" stosowanie przepisów k.p.a., przesądza o szczególnym charakterze postępowania przed organami szkoły wyższej i o dopuszczalności jedynie pewnych odstępstw od uregulowanych w k.p.a. zasad. Na pewno uznać należy, iż organy nie mogą w sposób dowolny stosować ogólnych przepisów regulujących postępowanie administracyjne. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. oznacza bowiem konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000r., sygn. akt SK 19/99, publik. w OTK nr 7, poz. 258).

Należy w związku z tym zauważyć, iż ustawa o szkolnictwie wyższym nie wprowadza autonomicznych zasad związanych z formułowaniem lub treścią decyzji podejmowanych w sprawach, o jakich mowa w art. 207 ust. 1 ustawy. Z tych względów postępowanie w sprawie zaliczenia semestru oraz w sprawie rejestracji na następny semestr winno zachować ogólne cechy postępowania administracyjnego i respektować podstawowe zasady tego postępowania (por. wyrok NSA z dn. 14 grudnia 2011 r. sygn. akt I OSK 1560/11, www.cbois.nsa.gov.pl).

Zasady te określone zostały m. in. w art. 7 k.p.a., tj. zasada prawdy obiektywnej określana także jako zasada proporcjonalności, nakładająca na organy obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, art. 9k.p.a., tj. zasada informowania stron o ich sytuacji prawnej zwana także zasadą jawności, art. 10 k.p.a., tj. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, art. 77 k.p.a., tj. zasada zupełności postępowania dowodowego, stanowiąca dopełnienie zasady proporcjonalności i nakładająca na organ administracji obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Wydane przez organ decyzyjny rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach administracyjnych winny też odpowiadać wymogom art. 107 § 1 k.p.a., a z uzasadnienia tejże decyzji winno wynikać, z jakich przyczyn organ nie uwzględnił żądania w całości, bądź w części, a to w związku z wyżej wymienionymi ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, które organ rozstrzygający sprawę ma obowiązek przestrzegać, prowadząc postępowanie administracyjne. W przedmiotowej sprawie zarówno Dziekan Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Ł. jak i Rektor Politechniki Ł. byli zobligowani do przestrzegania ogólnych zasad postępowania statuowanych przepisami k.p.a., niemniej jednak organy orzekające obu instancji naruszyły powyżej wskazane przepisy postępowania.

Jak już wyżej wskazano, powołany w podstawie prawnej zapadłych w sprawie decyzji art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy stwarza możliwość skreślenia studenta z listy studentów z powodu nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie. Oznacza to, że decyzja w przedmiocie skreślenia studenta z listy studentów w przypadku nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie pozostawiona została swobodnemu uznaniu organów uczelni orzekających w tej kwestii. W utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż w przypadku, gdy norma prawa materialnego uzależnia rozstrzygnięcie organu od uznania administracyjnego, czyli umożliwia organowi wybór co do rozstrzygnięcia sprawy organ obowiązany jest załatwić sprawę po wszechstronnym jej wyjaśnieniu oraz wyważeniu interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 7 k.p.a.).

Organ działając w granicach uznania administracyjnego obowiązany jest wszechstronnie i wnikliwie rozważyć oraz ocenić cały materiał dowodowy oraz wskazać w uzasadnieniu decyzji okoliczności, które zdecydowały o celowości wydania takiego rozstrzygnięcia, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony. Z uzasadnienia musi wynikać też, iż organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dowodów, lub nie dokonał oceny tego materiału wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.

Takich rozważań zabrakło w uzasadnieniu decyzji organów obydwu instancji. Nie wyjaśniły one stanu faktycznego sprawy a tym samym naruszyły art. 7 oraz art. 77 k.p.a. Uzasadnienie decyzji Dziekana Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Ł. z dnia 1 lutego 2013 r. zawiera jedynie treść przepisów, stanowiących jej podstawę prawną oraz stwierdzenie, że student przekroczył dopuszczalny limit braków punktowych, co stanowi przesłankę skreślenia go z lity studentów. Organ nie wziął pod uwagę okoliczności sprawy, które miały wpływ na podjęte rozstrzygnięcie i nie dał swym rozważaniom wyrazu w uzasadnieniu decyzji. Tymczasem w orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, że brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie, oraz brak uzasadnienia decyzji w sposób odpowiadający wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. (wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej) narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego i stanowi podstawę do uchylenia takiej decyzji przez sąd administracyjny.

Ponadto należy zauważyć, iż w przedłożonych Sądowi aktach sprawy nie ma zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie skreślenia S.M. z listy studentów. Zgodnie natomiast z art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania administracyjnego należy zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ naruszył zasadę informowania stron, określoną w art. 9 k.p.a. W konsekwencji zaś naruszył zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, określoną w art. 10, bowiem właśnie zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania w sprawie jest jednym z aspektów jej realizacji. Zgodnie z tym przepisem, organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Zasada czynnego udziału w postępowaniu jest dochowana wtedy, gdy organ administracji zapewni stronie warunki do realizowania jej uprawnień do podejmowania czynności procesowych, w tym także składania wyjaśnień.

Obowiązek ten nie został w niniejszej sprawie dochowany. Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym S.M. oświadczył iż nie wie, czy takie zawiadomienie zostało mu w ogóle doręczone. Natomiast pełnomocnik organu administracji oświadczył, że nie ma w swych dokumentach zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Trzeba podkreślić, że akta sprawy administracyjnej winny zawierać wszystkie dokumenty odzwierciedlające kolejne czynności strony i organów obu instancji, w tym czynności formalne, jak i merytoryczne podjęte przez organy prowadzące postępowanie. Sąd nie może uznać zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu i instancji za zgodną z prawem skoro nie jest w stanie, na podstawie przedłożonych akt sprawy wyjaśnić zaistniałych wątpliwości. Na podstawie akt niniejszej sprawy niemożliwym było ustalenie, kiedy rozpoczęło się postępowanie w sprawie skreślenia S.M. z listy studentów, jaki był jego przebieg i czy był on w ogóle świadomy faktu jego prowadzenia.

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu naruszona została również przez organ odwoławczy, na dalszym etapie postępowania.

Wskazać bowiem należy, że w odpowiedzi na decyzję organu I instancji skarżący – S.M. - złożył do Prodziekana ds. Studiów Stacjonarnych Wydziału Elektrotechniki, Elektroniki, Informatyki i Automatyki Politechniki Ł. pismo, w którym wniósł o wstrzymanie decyzji oraz zawarł prośbę o wyznaczenie spotkania, podczas którego będzie mógł wyjaśnić swą sytuację a tym samym usprawiedliwić brak postępów w nauce. Pismo skarżącego organ zasadnie potraktował jako odwołanie od decyzji organu I instancji. Jednak utrzymując powyższe rozstrzygnięcie w mocy, w uzasadnieniu decyzji z dnia 19 marca 2013 r. organ odwoławczy nie ustosunkował się w ogóle do wniosku studenta o spotkanie i chęci złożenia przez niego wyjaśnień. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał jedynie, że władze uczelni wspierały studenta w czasie trudności z nauką, a mimo to nie zdołał on wyrównać braków.

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że k.p.a. nie przewiduje wymogu, aby odwołanie zawierało w swej treści dokładną argumentację skarżącego. Zgodnie bowiem z art. 128 tej ustawy, odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z odwołania wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Pismo skarżącego, które organ potraktował jako odwołanie od decyzji organu I instancji, wprawdzie nie wskazywało przyczyn, które spowodowały opuszczenie się przez studenta w nauce, zawierało jednak wyraźny wniosek o umożliwienie mu spotkania z rektorem, celem przedstawienia uzasadnienia przyczyn problemów w nauce. Pozwalało to na przyjęcie, iż chciał on przedstawić władzom uczelni swą argumentację a tym samym uzasadnić, dlaczego decyzji o skreśleniu go z listy studentów nie uważa za słuszną. Fakt ów potwierdza również treść skierowanej do WSA skargi w której S.M. podnosi, że okoliczności dotyczące jego trudnej sytuacji życiowej, które spowodowały problemy z kontynuowaniem nauki przedstawia dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Nie chciał bowiem z przyczyn osobistych pisać o nich w kierowanych wcześniej do władz uczelni pismach i podaniach. Powyższe nakazuje stwierdzić, iż organ odwoławczy miał obowiązek odnieść się do wniosku skarżącego (pozytywnie lub negatywnie) zawartego w odwołaniu a jego stanowisko winno zostać zawarte w uzasadnieniu faktycznym i prawnym zaskarżonej decyzji. Pozbawiając studenta możliwości przedstawienia swej argumentacji w sprawie organ pozbawił go czynnego udziału w prowadzonym postępowaniu.

Dodać ponadto można, że mając wątpliwości, jaki charakter ma wniosek zawarty w treści odwołania, organ odwoławczy winien wezwać wnoszącego odwołanie do jego sprecyzowania. W tym miejscu wskazać należy, że jeżeli student z przyczyn obiektywnych nie może przystąpić do egzaminu w wyznaczonym terminie, to nie można na gruncie art. 190 ust. 2 pkt 2 omawianej ustawy przyjąć, że nie zaliczył semestru i w konsekwencji wydać decyzji o skreśleniu go z listy studentów. Ponownie bowiem trzeba podkreślić, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją podejmowaną w ramach tzw. "uznania administracyjnego" i musi być poprzedzona dokładnym wyjaśnieniem przez organ wszystkich okoliczności, mających znaczenie w sprawie (por. wyrok NSA z dn. 14 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1560/11, www.cbois.nsa.gov.pl).Na organie dokonującym skreślenia z listy studentów ciąży obowiązek wykazania, że w danym konkretnym przypadku zachodzi przesłanka ustawowa, by ze słowa "może" z art. 190 ust. 2 zrobić pożytek. Zakres fakultatywności zawarty w powyższym przepisie nie oznacza jednak dowolności. Przepisy art. 190 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o szkolnictwie wyższym nie przewidują bowiem obligatoryjnego skreślenia studenta z listy studentów w przypadku braku postępów w nauce, czy nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie dając organowi jedynie taką możliwość w uzasadnionych przypadkach. Rolą organów w takim przypadku nie jest wskazanie przyczyn uzasadniających skreślenie studenta z listy studentów, które w rozpoznawanej sprawie są uzasadnione, ale wykazanie czy rozważyły możliwość odstąpienia od takiego rozstrzygnięcia, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji podejmowanej w ramach uznania administracyjnego. Przy czym uzasadnienie faktyczne takiej decyzji winno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej zaś uzasadnienie prawne wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Tymczasem organy nie zawiadomiły skarżącego o wszczęciu postępowania o skreśleniu go z listy studentów, nie zareagowały (ani pozytywnie ani negatywnie) na prośbę o spotkanie, w ramach którego skarżący chciał przedstawić swoją sytuację i w takich realiach podjęły swoje decyzje. Tym samym z uzasadnienia obu decyzji nie wynika, czy organom uczelni znana była aktualna sytuacja skarżącego, tym bardziej, że w odwołaniu nie wskazał on konkretnych przyczyn i faktów, a jedynie poprosił o osobiste spotkanie celem przedstawienia swoich argumentów, nie chcąc opisywać ich w odwołaniu. Nie wiadomo, czy pomoc o jakiej mówi się w decyzji organu odwoławczego uwzględniała już okoliczności na które skarżący powoływał się w skardze do WSA, a których nie przedstawił wcześniej licząc, że dojdzie do spotkania z władzami uczelni.

Reasumując należy wskazać, że organ I instancji przed wydaniem zaskarżonej decyzji nie rozpatrzył sprawy wszechstronnie. Uchybienia te powielone zostały przez organ odwoławczy. Skarżący nie został zawiadomiony o toczącym się postępowaniu, organy prowadzące postępowanie pozbawiły stronę możliwości przedstawienia swego stanowiska a tym samym obrony swych praw. Nie zastosowały się również do obowiązku wyczerpującego rozważenia i oceny zgromadzonego materiału dowodowego a kwestii istotnych dla wyjaśnienia sprawy nie ujęły w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć. Taki stan rzeczy skutkuje naruszeniem art. 7, 9, 10, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., co z kolei oznacza, że rozpoznawana sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. To z kolei uniemożliwiało zastosowanie w niniejszej sprawie przez organ normy prawa materialnego w postaci art. 190 ust. 2 pkt 2 ustawy o szkolnictwie wyższym.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy będą miały na względzie powyżej zaprezentowane wywody, dokonają również wnikliwej analizy sytuacji skarżącego, umożliwiając mu przedstawienie swoich argumentów. Przeprowadzone w taki sposób postępowanie powinno znaleźć odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu i jego uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymogami art. 107 k.p.a.

Uznając, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają prawu z przyczyn wyżej wskazanych, należało skargę uwzględnić i orzec o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 lit. c oraz art. 135p.p.s.a. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 powołanej ustawy. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 200 tej ustawy.

D.Cz.