Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 85/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2011-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art 26 ust 1 pkt 8
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art 5
journal: Dz.U. 2004 nr 90 poz 864
law: Traktat Ustanawiający Wspólnotę Europejską
article: art 31 ust 3
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Stachurski, Sędziowie sędzia WSA Piotr Pietrasz (spr.), sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant Beata Rusiecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 marca 2011 r. sprawy ze skargi M.G.W. w K. na negatywną ocenę wniosku wydaną przez Zarząd Województwa P. z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie projektu dotyczącego budowy Centrum Edukacji i Kultury M.T. Polskich w K. 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa P., 2. zasądza od Zarządu Województwa P. na rzecz strony skarżącej M. G. W. w K. kwotę 440 zł (słownie: czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

M. Gmina Wyznaniowa w K. (dalej powoływana jako Gmina, Wnioskodawca) złożyła do Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. wniosek o dofinansowanie realizacji projektu pt. "Budowa Centrum Edukacji i Kultury M. T. P. w K." w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. (RPOWP) na lata 2007-2013, Oś priorytetowa III Rozwój turystki i kultury, Działanie 3.1. Rozwój atrakcyjności turystycznej regionu - projekty infrastrukturalne. Wniosek ten został zarejestrowany pod nr [...].

Po przeprowadzonej pierwszej ocenie wniosku Urząd Marszałkowski Województwa P. Departament Zarządzania Regionalnym Programem Operacyjnym (Instytucja Zarządzająca) wezwała Wnioskodawcę do poprawy zidentyfikowanych błędów. Na skutek poprawy wniosku dokumentację poddano drugiej ocenie formalnej.

Pismem z [...] października 2010 r. nr [...]Instytucja Zarządzająca poinformowała stronę skarżącą, że w wyniku przeprowadzonej oceny formalnej wniosek o dofinansowanie projektu odrzucono z dalszej procedury oceny

i wyboru projektów z powodu niespełnienia kryterium formalnego: wymagana wersja elektroniczna dokumentów jest dołączona i odczytywalna; w zakresie pytania: czy poprawnie została wykonana walidacja danych po wprowadzeniu

do generatora wniosków ?

Od powyższej informacji skarżąca Gmina złożyła protest. W piśmie

z [...] grudnia 2010 r. nr [...]Instytucja Zarządzająca poinformowała stronę skarżąca o negatywnym rozpatrzeniu środka odwoławczego. Na skutek powyższego pisma Gmina złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

do Urzędu Marszałkowskiego Województwa P., Departamentu Polityki Regionalnej. Argumentując swoje stanowisko podniosła, że większość błędów, wskazanych do poprawy obejmowała załączniki, które w drugiej ocenie formalnej

nie zostały podważone przez oceniających. Zdaniem Gminy uwagi dotyczące korekty wniosku, (w części obejmującej pkt VI. Budżet projektu), nakazujące rozbicie kosztów na poszczególne obiekty "nie wnosiły żadnych nowych istotnych informacji...". Wnioskodawca zakwestionował także zasadność wezwania do poprawy pkt IV. Harmonogramu realizacji projektu mającej na celu uszczegółowienie poszczególnych etapów prac i wskazującą na konieczność usunięcia z działań inwestycyjnych kilku pozycji, m.in. wniesienie niepieniężnego wkładu, studium wykonalności, promocja. Strona skarżąca podniosła również, że "bezzasadne wezwanie do poprawy"

w procedurze odwoławczej spowodowało, iż we wniosku o dofinansowanie wkradł się błąd, będący powodem odrzucenia projektu z dalszej oceny. Dodatkowo Wnioskodawca podważył zbyt krótki termin przewidziany na poprawę błędów, podnosząc, że zastosowanie się do zaleceń IZ w zakresie poprawy pkt VI.1.1. - obejmującej korektę kosztów inwestycyjnych, przyczyniło się do powstania rozbieżności w odniesieniu do pkt IV.4 - harmonogram realizacji projektu.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Departament Polityki Regionalnej Urzędu Marszałkowskiego Województwa P. w piśmie z [...] lutego 2011 r.

nr [...]poinformował skarżącą Gminę, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zostaje rozpoznany negatywnie. Stwierdzono, że kryteria formalne w oparciu, o które przeprowadzono ocenę zostały zatwierdzone przez Komitet Monitorujący RPOWP na lata 2007-2013 uchwałą nr [...]z [...] października 2009 r.

Organ odwoławczy zaznaczył, że trudno zgodzić się z Wnioskodawcą, który na etapie procedury odwoławczej podniósł że mógł przeoczyć informację, iż wniosek ma postać wydruku próbnego, z uwagi niewielki tekst tego komunikatu. Stwierdził,

że wielkość czcionki zastosowanej dla tej informacji jest identyczna z tą, która występuje w całym wniosku o dofinansowanie oraz, że jego przeoczenie może wynikać z braku należytej staranności przy poprawie dokumentów aplikacyjnych,

nie zaś z powodu zbyt małego tekstu, co oznacza, że Gmina nie dostosowała się

do warunków Regulaminu konkursu, co skutkowało jego odrzuceniem z dalszej procedury oceny (rozdz. 10.4, pkt 9 Regulaminu). Z treści zamieszczonej w rozdziale 9.3 powołanego Regulaminu jednoznacznie wynika, że poprawnie przygotowany wniosek z wykorzystaniem narzędzia, jakim jest Generator Wniosków Aplikacyjnych, nie może mieć formy "wydruku próbnego" (pkt. 5). Warunki konkursu przewidują zaś, że w sytuacji, gdyby wystąpił "brak możliwości poprawnego walidowania wniosku, skutkujący wydrukiem próbnym - Wnioskodawca powinien zgłosić taki fakt IZRPOWP". W omawianym przypadku Gmina nie zgłaszała, że w trakcie poprawy dokumentów, wystąpił problem z narzędziem, jakim jest GWA.

Ponadto organ odwoławczy poprał stanowisko I instancji odwoławczej, która stwierdziła, że Wnioskodawca wypełniając wniosek o dofinansowanie powinien zwrócić uwagę, iż Generator Wniosków sygnalizował, iż występuje rozbieżność między informacją zawartą w pkt VI.3 Całkowity koszt projektu dotyczący wskazanego okresu ponoszenia wydatków, który określono na III kwartał 2010 r.,

a informacją zamieszczoną w pkt IV. 1 - Harmonogram realizacji, gdzie termin realizacji wskazano na 1 kwietnia 2010 r. Nie zgodzono się z opinią Wnioskodawcy, że Instrukcja wypełniania wniosku nie informuje o konieczności szczegółowego wykazywania poszczególnych pozycji kosztowych. Zarówno w odniesieniu

do harmonogramu wydatków, jak też budżetu projektu i założonych do realizacji wskaźników (pkt V) w przywołanym dokumencie opisano wyczerpująco zasady wypełniania tych rozdziałów, z naciskiem na konieczność spójności pomiędzy nimi

(s. 36 - 46).

Dodatkowo wyjaśniono, że pismo wzywające do poprawy było szczegółowe

i zawierało informacje, które mogły ułatwić stronie skarżącej dokonanie prawidłowej korekty błędów. Podkreślono również, że z Regulamin konkursu wynika,

że "Wnioskodawca informowany jest... o konieczności poprawy lub uzupełnienia dokumentów w terminie nieprzekraczającym 5 dni roboczych, liczonych od dnia następnego po dniu doręczenia zawiadomienia".

Na powyższą informację skarżąca Gmina złożyła skargę do Wojewódzkiego

Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu. W uzasadnieniu Skarżący wskazał na przyczyny rozbieżności, które pojawiły się we wniosku

o dofinansowanie. Ponadto zakwestionował zapisy Regulaminu Oceny i Wyboru Projektów, tj. pkt 9.4 ppkt 5 Regulaminu, zgodnie z którym wniosek, który został złożony na wydruku próbnym podlega odrzuceniu bez wzywania do poprawy.

Skarżąca zarzucając nieprawidłowe działanie organu w postaci naruszenia jego zdaniem zasady równości i proporcjonalności, powołał się przy tym

na przepisy obowiązujące w RPO Województwa P., które

nie przewidują odrzucenia wniosku o dofinansowanie z powodu złożenia wniosku

o dofinansowanie na wydruku próbnym. Skarżący zarzut braku proporcjonalności wywiódł z art. 2 Konstytucji RP, wskazując, że zgodnie z orzecznictwem TK

w przypadku, gdy dany cel jest możliwy do osiągnięcia przy zastosowaniu środka nakładającego mniejsze ograniczenia z punktu widzenia praw i wolności jednostki,

to zastosowanie przez ustawodawcę środka bardziej uciążliwego wykracza poza to, co jest konieczne, a więc narusza Konstytucję RP.

Strona skarżąca zarzuciła także, że termin 5 dni roboczych na poprawę wniosku jest zbyt krótki, gdyż wymagane przez IZ poprawki jego zdaniem wykraczały daleko poza "standardowe rozumienie dokonania poprawek, albowiem praktycznie, zmierzały do przygotowania w radykalnie innej formie, bardzo rozbudowanego wniosku".

Końcowo autor skargi podkreślił, że umieszczenie zapisu co do próbnego wydruku, należy tylko i wyłącznie rozumieć jako oczywistą pomyłkę szczególnie,

że wszystkie pozostałe elementy wniosku oraz oświadczenie woli zostały przygotowane poprawnie. Zdaniem strony skarżącej nie można czynić z czynności mającej charakter techniczny zarzutu merytorycznego.

W piśmie procesowym z 23 marca 2011 r. strona skarżąca podniosła,

że metody wspierania konkurencyjności powinny mieć charakter horyzontalny,

czyli bez preferowania nikogo, a nie wertykalny (selektywny). Zdaniem skarżącej Gminy ww. zasada została naruszona w przypadku formułowania Regulaminów oceny i wyborów projektów w ramach RPO 2007-2013, co jest wynikiem braku wypracowania dobrych praktyk w zakresie wdrażania programów finansowych

z funduszy strukturalnych UE.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa P.- Instytucja Zarządzająca RPOWP podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie

i wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo pełnomocnik organu zaznaczył,

że w przedmiotowej sprawie Wnioskodawca nie dokonał walidacji poprawionego wniosku, skutkiem czego w treści wniosku powstała niespójność dotycząca daty rozpoczęcia realizacji projektu (1 kwietnia 2011 r.) i daty poniesienia wydatków

(2010 r.). Oznaką, że nie nastąpiła poprawna walidacja danych jest właśnie informacja "wydruk próbny", co powinno stanowić sygnał, że wniosek zawiera niespójne dane, które należy poprawić.

Jednocześnie pełnomocnik organu wyjaśnił, że ubieganie się o środki

z funduszy unijnych odbywa się w warunkach konkursu; uczestnicy rywalizują między sobą jakością wniosków. W takiej sytuacji głównym zadaniem Instytucji Zarządzającej programem jest zapewnienie wszystkim zainteresowanym równego dostępu do środków publicznych, oraz zapewnienie przejrzystości obowiązujących reguł, zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.

Zdaniem organu obowiązujące zasady oceny i wyboru wniosków w ramach RPO Województwa Podlaskiego na lata 2007-2013 spełniają dyspozycję art. 28

ust. 2 powołanej ustawy i nie naruszają art. 2 Konstytucji RP. Okoliczność, że inna instytucja zarządzająca (RPO Województwa P.) dopuszcza możliwość poprawienia błędu we wniosku o dofinansowanie, który polega na złożeniu wniosku na wydruku próbnym, gdy IZ RPOWP takiej możliwości nie przewiduje, nie stanowi samo przez się naruszenia zasady proporcjonalności.

Odnosząc się do zbyt krótkiego terminu (5 dni roboczych) na poprawę błędów pełnomocnik organu wyjaśnił, że jest on zgodny z procedurą wyboru i oceny wniosków. Skoro zaś Skarżący twierdził, że wniosek wymagał znacznej modyfikacji, to należy się zastanowić, czy był on właściwej jakości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie wszystkie zarzuty w niej zawarte są zasadne.

Na wstępie przypomnieć trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.; dalej zwanej: p.u.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości

przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r.

o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712, ze zm.; dalej u.z.p.p.r.) nie stanowi inaczej, zatem działania administracji publicznej, podejmowane na podstawie omawianej ustawy, kontrolowane są przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem.

Oceniając, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej, uznać należy,

że prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Pojęcie prawa stanowiącego kryterium kontroli sądu należy interpretować w ujęciu szerokim (zob. też J. Jagielski, Kontrola administracji publicznej, Warszawa 2007,

s. 48 i n.). Zatem, kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu. Należy jednak szczególnie podkreślić to, iż Sąd nie jest jednak związany aktami prawa innymi niż wymienione w art. 178 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.), w tym znaczeniu, że zanim je zastosuje jako wzorzec kontroli, może i powinien badać ich zgodność z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, a więc przede wszystkim z przepisami ustaw

i Konstytucji. O ile nie stwierdzi niezgodności, powinien stosować je, jako wzorzec kontroli sądowoadministracyjnej.

W sprawie niniejszej ocena projektu musi więc być dokonywana pod kątem zgodności z u.z.p.p.r., z postanowieniami Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007 - 2013, Oś Priorytetowa III. Rozwój turystyki i kultury, Działanie 3.1. Rozwój atrakcyjności turystycznej regionu – projekty infrastrukturalne.

Zgodnie z art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r. wnioskodawca może wnieść skargę

do sądu administracyjnego po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji

o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4. Przedmiotem kontroli

w postępowaniu odwoławczym jest więc ocena projektu, a przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego jest negatywny wynik procedury odwoławczej.

Z informacji z [...] lutego 2011 r. wynika, że powodem negatywnego rozpatrzenia wniosku o dofinansowanie projektu pod nazwą "Budowa Centrum edukacji i Kultury M. T. P. w K." złożonego w ramach Osi Priorytetowej III. Rozwój turystyki i kultury, Działanie 3.1. Rozwój atrakcyjności turystycznej regionu – projekty infrastrukturalne Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007-2013, było niespełnienie kryterium merytorycznego w postaci złożenia poprawionej wersji wniosku aplikacyjnego w formie wydruku próbnego. Jak wynika z ww. pisma poprawa błędów przez wnioskodawcę została dokonana w sposób niewłaściwy, co uniemożliwiło poprawną walidację wniosku, a w konsekwencji spowodowało wygenerowanie zasadniczego dokumentu, jakim jest wniosek o dofinansowanie

w formie "wydruku próbnego" i wykluczenie go z dalszego procedowania. Niewłaściwe poprawienie błędów sprowadzało się natomiast do braku zsynchronizowania pkt. IV. 1,3,4 z pkt. VI.3 wniosku.

W odpowiedzi na skargę Instytucja Zarządzająca trafnie wskazała,

iż ustawodawca udzielił poszczególnym instytucjom zarządzającym kompetencje

do określenia systemu realizacji programu operacyjnego (art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r.). Zasadniczo należy zgodzić się z Instytucją Zarządzającą. Zauważyć również należy, że w myśl postanowień rat 26 ust. 2.u.z.p.p.r. instytucja zarządzająca, wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, a zatem również związane z określeniem systemu realizacji programu operacyjnego, powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów. Jednakże nie można tracić z pola widzenia tego, że działanie polegające na określaniu zasad programu operacyjnego nie jest determinowane wyłącznie ustawą o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Otóż w opinii Sądu doniosłe znaczenie ogrywają tu także inne akty prawne, w tym w szczególności Konstytucja RP oraz Traktat o Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r., Nr 90, poz. 864/30 ze zm.). Twórca przepisów prawa, zarówno powszechnie obowiązującego jak również aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji, w tym także regulaminów konkursów wydawanych na podstawie ustawy o zasadach polityki rozwoju, determinowany jest zatem normami konstytucyjnymi i unijnymi.

Uwzględniając powyższe rozważania należy zwrócić uwagę na wynikającą

z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP oraz z art. 5 ust. 4 Traktatu o Unii Europejskiej zasadę proporcjonalności. Zgodnie z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia

i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Z kolei zgodnie

z postanowieniami art. 5 ust. 4 Traktatu, zgodnie z zasadą proporcjonalności zakres

i forma działania Unii nie wykraczają poza to, co jest konieczne do osiągnięcia celów Traktatów.

Idea zasady proporcjonalności wiąże się z miarkowaniem działań organów władzy publicznej i minimalizacją ich ingerencji w sferę praw i wolności jednostki. Zasada proporcjonalności zwana jest także zasadą współmierności, miarkowania, adekwatności (zob. D. Kijowski, Zasada adekwatności w prawie administracyjnym, "Państwo i Prawo" 1999, Nr 4, s. 59). Odnosi się ona do etapu tworzenia a także stosowania prawa. Istotne znaczenie odgrywa na gruncie prawa konstytucyjnego

i administracyjnego. Kierowana jest bowiem zasadniczo do ustawodawcy (prawodawcy) oraz organów administracji publicznej, a także innych podmiotów uprawnionych do stanowienia norm, w tym pod postacią regulaminów. Zasada proporcjonalności nakazuje tym podmiotom zapewnienie aby między celem regulacji prawnej lub indywidualnej ingerencji administracyjnej, a stosowanymi środkami postępowania zachowana była zgodność i wyważone proporcje.

Z zasadą proporcjonalności wiążą się trzy rodzaje nakazów, a mianowicie,

po pierwsze, nakaz odpowiedniości (przydatności), wymagający by dany środek był przydatny do realizacji danego celu; po drugie, nakaz konieczności (niezbędności) związany z indywidualizowaniem ingerencji i sprowadzeniem jej do poziomu najłagodniejszego oraz po trzecie, nakaz proporcjonalności, zgodnie, z którym cel powinien być proporcjonalny do podejmowanych środków (proporcjonalność sensu stricte) (zob. D. Kijowski, Zasada adekwatności w prawie administracyjnym, "Państwo i Prawo" 1999, Nr 4, s. 59). Tak pojmowana zasada proporcjonalności stanowi istotne kryterium oceny konstytucyjności oraz legalności działań władzy publicznej, wzmacniając jednocześnie system ochrony praw i wolności jednostki (zob. Z. Kmieciak, Ogólne zasady prawa i postępowania administracyjnego, Warszawa 2000, s. 113)

Podkreślić w tym miejscu należy, że art. 31 ust. 3 Konstytucji RP nie ma zastosowania do wszystkich sytuacji, mogących powodować naruszenie pozycji prawnej danej jednostki, dlatego iż dotyczy wyłącznie konstytucyjnych wolności

i praw. W zawiązku z powyższym należy przyjąć, że zasada proporcjonalności

w obecnym stanie prawnym może być wywodzona zarówno z art. 2 Konstytucji RP, wyrażającego zasadę demokratycznego państwa prawnego, jak i z art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej. Zauważyć należy, że w takim, szerokim, ujęciu zasada proporcjonalności została uznana przez Trybunał Konstytucyjny jako konieczny element państwa prawnego w latach 90-tych ubiegłego wieku, jeszcze

przed wejściem w życie Konstytucji RP z 1997 r. (zob. E. Morawska, Klauzula państwa prawnego w Konstytucji RP na tle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego, Toruń 2003, s. 284).

Skoro Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, to ze wszech miar uzasadnione jest przetransformowanie zasady proporcjonalności także w odniesieniu do praw i wolności niższych rangą prawną, w tym także do praw o charakterze procesowym w postępowaniu administracyjnym, a także w innych procedurach regulowanych przepisami prawa. Zasada demokratycznego państwa prawnego wymaga bowiem nie tylko demokratycznych procedur tworzenia prawa ale także demokratycznych procedur jego stosowania (zob. A. Wróbel, Konstytucyjne podstawy postępowania administracyjnego, w: Państwo w służbie obywateli. Księga jubileuszowa Jerzego Świątkiewicza, Warszawa 2005, s. 59). Spostrzeżenie to ma szczególnie istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Konstytucyjna zasada proporcjonalności oddziałuje na sytuację uczestników każdej prawnie ujętej procedury wprowadzając dyrektywę określającą sposób w jaki organy administracyjne lub też inne podmioty, które są uprawnione do wykonywania określonych zadań z zakresu administracji publicznej, mogą czynić użytek

z przysługujących im kompetencji w danym postępowaniu. Zasada ta ma

w szczególności na celu ochronę interesów jednostki, zwłaszcza słabszej,

w jej kontaktach z władzą i zagwarantować, że stosowane przez tą ostatnią środki nie będą wykraczały poza niezbędną, uzasadnioną celami postępowania

i indywidualną sytuacją strony, miarę (Z. Kmieciak (red.), Postępowanie administracyjne w Europie, Warszawa 2005, s. 45).

Zasada proporcjonalności znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie organ administracyjny bądź też podmiot wykonujący określone zadania z zakresu administracji publicznej dysponuje w szczególności uprawnieniem do ograniczenia określonego prawa podmiotów uczestniczących w danym postępowaniu. Nie mogą być zatem uczynione ograniczenia niewspółmierne do celu, który ma być osiągnięty dzięki ograniczeniu jego praw.

Zasada proporcjonalności w szerokim ujęciu kładzie nacisk na adekwatność celu

i środków użytych do jego osiągnięcia. Wynika z tego, że jeżeli cel regulacji prawnej można osiągnąć przy pomocy dwóch środków, przy czym jeden z nich w większym stopniu pogarsza sytuację prawną podmiotu niż drugi, to należy wybrać korzystniejszy

dla podmiotu. Zasada proporcjonalności może znaleźć zatem zastosowanie w praktycznie każdym przypadku konfliktu różnych reguł i wartości, które mogą być realizowane

w różnym stopniu. Zasada proporcjonalności służy wtedy do ustalenia zakresu, w jakim może być realizowana określona norma ze względu na to, że pozostaje ona w konflikcie

z innymi normami, czy wartościami (Por. wyrok TK z dnia 11.05.1999 r., sygn. akt K 13/98, OTK 1999, Nr 4, poz. 74).

W opinii Instytucji Zarządzającej okoliczność niedopuszczenia poprawy błędu polegającego na złożeniu wniosku na wydruku próbnym jest podyktowana ważnymi obiektywnymi względami, tj. zamiarem zapewnienia sprawnej, szybkiej i obiektywnej oceny wniosku. Według Sądu w niniejszej sprawie kategoryczny zakaz poprawy błędu polegającego na złożeniu wniosku na wydruku próbnym w żadnej mierze

nie zwiększa obiektywności w zakresie oceny wniosku. W niniejszej sprawie

ze względu na wskazany wyżej błąd, wniosek został odrzucony na etapie oceny formalnej. Oznacza to, że wniosek nie dotarł nawet do etapu oceny merytorycznej, na którym to etapie postępowania konkursowego może mieć w pełni zastosowanie zasada obiektywizmu. Również można mieć wątpliwości, co do argumentów

w zakresie sprawnej i szybkiej oceny wniosku. W szczególności zaś szybkość,

a zarazem sprawność działania, w zakresie rozdysponowania środków pochodzących z Unii Europejskiej jest jak najbardziej pożądana, jednakże - co należy podkreślić - nie może być celem samym w sobie.

W pkt. 9.4.5 Regulaminu wskazano, że odrzucany (bez możliwości poprawy) jest wniosek, który zawiera poważne błędy lub braki formalne. W dalszej zaś kolejności w Regulaminie tym zdefiniowano, że na etapie oceny formalnej

nie podlega poprawie wniosek złożony w formie wydruku próbnego. Skoro zatem wnioskodawca przedłożył Instytucji Zarządzającej komplet dokumentacji wymaganej przez Regulamin, zawierającej konkretne rozwiązania w zakresie planowanych przedsięwzięć, to narusza symetrię - w tej konkretnej sprawie - pomiędzy interesem publicznym reprezentowanym przez Instytucję Zarządzającą, a słusznym interesem wnioskodawcy odrzucenie wniosku tylko ze względu na to, że złożony wniosek (korekta) został sporządzony w wersji wydruku próbnego. Postępowanie Instytucji Zarządzającej - w tej konkretnej sprawie - naruszało zatem zasadę proporcjonalności. Przy czym naruszenie to miało niewątpliwie wpływ

na rozstrzygnięcie sprawy.

Ograniczenie praw podmiotu, w tym przypadku ograniczenie prawa

do poddania wniosku merytorycznej ocenie powinno być bowiem dopuszczalne tylko wtedy i tylko w takim zakresie, w jakim ograniczenie powyższe mogłoby służyć

do osiągnięcia wynikającego z ustawy celu prowadzonych działań, gdyby były

do tego niezbędne, i gdyby stanowiły dla ich adresata uciążliwość proporcjonalną względem doniosłości społecznej tego celu. W opinii Sądu w niniejszej sprawie ograniczenie prawa wnioskodawcy do poddania jego wniosku ocenie merytorycznej było rozwiązaniem nieadekwatnym do celu realizacji przez Instytucję Zarządzającą, w tym sprawności i szybkości postępowania oraz obiektywizmu.

Podsumowując należy wskazać, że pkt. 9.4.5 Regulaminu Oceny i Wyboru Projektów w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa P. na lata 2007 – 2013. Oś Priorytetowa III. Rozwój turystyki i kultury. Działanie 3.1. Rozwój atrakcyjności turystycznej regionu – projekty infrastrukturalne, w zakresie w jakim uniemożliwia poprawę i w konsekwencji merytoryczne rozpoznanie wniosku ze względu na złożenie wniosku w formie wydruku próbnego, pozostaje sprzeczny z postanowieniami art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP.

Sąd nie podziela natomiast pozostałych zarzutów zawartych w skardze,

w tym związanych z wykluczeniem zastosowania w sprawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Uwzględniając powyższe rozważania Instytucja Zarządzająca ponownie rozpatrując wniosek wraz z dokumentacją konkursową wnioskodawcy, winna umożliwić dokonanie korekty wykluczającej generowanie wydruku wniosku w postaci tzw. wydruku próbnego, następnie zaś, o ile nie wystąpią ku temu przeszkody natury prawnej, podda ocenie merytorycznej tenże wniosek.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że ocena spornego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazał sprawę

do ponownego rozpatrzenia w zakresie rozpoznania protestu, na podstawie art. 30c ust. 3 pkt 1 u.z.p.p.r. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200

i 205 § 2 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).