Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2007/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art 77 par. 1, art 80 i art. 107 par. 3, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 9 ust. 1 i 2 , art. 28 ust. 2, art. 35 ust. 1 i 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 27 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1222
law: Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity
article: par. 40 ust. 2 i 3, par. 60
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2015 r. sprawy ze skarg: N. S., K. S., K. D., J. J., A. J., R. C., T. L., A. P. i J. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę skargi oddala.


UZASADNIENIE

Prezydent m. [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 oraz 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) – dalej jako: Prawo budowlane, po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestorowi: Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w [...] – dalej jako SMB "[...]", dla inwestycji polegającej na realizacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym (kategoria obiektu – XIII) wraz z elementami zagospodarowania terenu, w tym realizacji ogrodzenia od strony ul. [...] na terenie działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] oraz realizacji zjazdu z drogi publicznej (kategoria obiektu – IV) na terenie działek ew. nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] w [...].

W uzasadnieniu organ I instancji podał, iż inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę dołączył m. in. oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie działki ew. nr [...] z obrębu [...] oraz 4 egz. projektu budowlanego sporządzone przez osoby uprawnione.

Organ ustalił, iż teren planowanej inwestycji położony jest w granicach obszaru objętego ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] zgodnie z Uchwałą Nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2008 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2008 r. Nr [...], poz. [...] ze zm.). Działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] położone są na terenie oznaczonym na rysunku ww. planu symbolem 22 MW (tereny zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej), a działki ew. nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] położone są na terenie oznaczonym na rysunku ww. planu symbolem [...] (tereny ulic lokalnych). Dodatkowo część działek ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] położona jest w granicach obszaru ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. [...] w [...] na podstawie uchwały Nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania dla Portu Lotniczego im. [...] w [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2011 r. Nr [...], poz. [...]).

Przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2013 r. inwestor rozszerzył zakres wniosku o budowę ogrodzenia od strony drogi publicznej ul. [...] na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...].

W dniu 12 kwietnia 2013 r. inwestor złożył wniosek o udzielenie odstępstwa od § 40 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) – dalej jako: rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, umożliwiającego wykonanie budynku wielorodzinnego z oknami pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w odległości 8,00 m – 10,00 m od placu zabaw dla dzieci usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...], powodując ograniczenie jego nasłonecznienia.

Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej pismem znak: [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. upoważnił Prezydenta [...], "(...) biorąc pod uwagę informacje przedstawione we wniosku organu, iż plac zabaw dla dzieci będzie w części nasłoneczniony", do wyrażenia zgody, w drodze postanowienia, na odstępstwo od przepisów § 40 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia [...] kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W związku z powyższym, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca2013 r. Prezydent [...] udzielił inwestorowi zgody na ww. odstępstwo umożliwiające usytuowanie budynku wielorodzinnego, z oknami pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w odległości 8,00 m – 10,00 m od placu zabaw dla dzieci, usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...], powodując ograniczenie jego nasłonecznienia.

Organ wskazał, iż przedłożony projekt budowlany (uzupełniony ostatecznie w dniu [...] lipca 2013 r.) jest kompletny, zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada wymagane opinie, decyzje, uzgodnienia rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych z dnia [...] czerwca 2013r., rzeczoznawcy do spraw sanitarno-higienicznych z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz rzeczoznawcy do spraw bezpieczeństwa i higieny pracy z dnia [...] czerwca 2013 r., a także został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.

Inwestor posiada warunki przyłączenia do sieci i zapewnienia dostaw:

– energii – warunki przyłączenia do sieci elektroenergetycznej wydane pismem nr [...] z dnia [...] września 2012 r. przez [...] sp. z o.o.;

– wody i odbioru ścieków – warunki techniczne zaopatrzenia w wodę oraz odprowadzenie ścieków wydane pismem znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. przez [...] w [...] S.A.;

– ciepła – warunki techniczne przyłączenia węzła cieplnego do sieci ciepłowniczej wydane pismem znak: [...] z dnia [...] października 2012 r. przez [...] S.A.

Zarządca drogi publicznej ul. [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. uzgodnił lokalizację zjazdu z działki ew. nr [...] i [...] z obrębu [...] na ulicę [...] na działkę ew. nr [...],[...],[...],[...],[...] i [...] z obrębu [...] (oznaczonej na rysunku ww. miejscowego planu symbolem [...]) w [...].

Inwestor złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Odnosząc się do uwag w zakresie nasłonecznienia sąsiednich budynków, organ administracji architektoniczno-budowlanej wyjaśnił, że projekt budowlany dla przedmiotowej inwestycji opracowany na dzień [...] lipca 2013 r. zawiera rysunki analizy czasu nasłonecznienia przeprowadzonej od godz. 7.00 do godz. 17.00. Projektant oświadczył, że projektowana zabudowa spełnia wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Część rysunków powyższej analizy dla zobrazowania nasłonecznienia sporządzono z wykorzystaniem programu [...]. Dodatkowo projektant (architekt z uprawnieniami budowlanymi w specjalności architektonicznej obejmującej projektowanie bez ograniczeń) w piśmie z dnia [...] lipca 2013 r. odniósł się do analizy inż. arch. M. M. (dołączonej przez strony postępowania). W ocenie projektanta wykres nasłonecznienia w dniach równonocy 21 marca oraz 21 września wykazuje, iż zaprojektowany budynek spełnia wymogi rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wszystkie mieszkania w projektowanym budynku, jak i w zabudowie sąsiedniej, zgodnie z ww. rozporządzeniem mają zapewniony czas nasłonecznienia w jednym pokoju mieszkalnym wynoszącym min. 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września).

Co do uwag i zastrzeżeń w zakresie warunków przeciwpożarowych, organ wyjaśnił, iż projektowany budynek został zakwalifikowany do niskiej (N) grupy wysokościowej i zaliczony do ZL IV (mieszkalnej) kategorii zagrożenia ludzi. Czwarta kondygnacja budynku została wyposażona w antresolę, która nie stanowi kondygnacji budynku. Zaprojektowana antresola spełnia wymogi obowiązujących przepisów prawa, w tym jej forma jest zgodna z uszczegółowieniem pojęcia antresoli zawartym w § 3 pkt 19 rozporządzenia. Powierzchnia poszczególnych antresol (powierzchnia "górnego" otwartego pomieszczenia) w projektowanym budynku jest mniejsza od powierzchni pomieszczenia "dolnego" w poszczególnych mieszkaniach i tak zaprojektowane mieszkania nie są mieszkaniami dwupoziomowymi. W związku z powyższym projektowany budynek posiada 4 kondygnacje mieszkalne (budynek niski N). Mając na uwadze treść § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124, poz. 1030), w którym nie wymieniono obiektów budowlanych o ww. parametrach, dla przedmiotowej inwestycji nie ma wymogu realizacji drogi pożarowej.

Mając na uwadze zastrzeżenia stron postępowania w zakresie braku odpowiedniej drogi przeciwpożarowej, organ administracji architektoniczno-budowlanej zapoznał się z dokumentacją projektową sąsiedniej zabudowy w celu sprawdzenia m.in. warunków ochrony przeciwpożarowej dla istniejących budynków przy ul. [...], ul. [...] i przy ul. [...]. Z odnalezionej dokumentacji projektowej tych budynków nie wynika, by działki nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] były obciążone służebnością gruntową na przejazd i przechód na rzecz budynków przy ul. [...], ul. [...] i ul. [...]. Dodatkowo projekt budowlany przedmiotowej inwestycji został uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych inż. S. S. w dniu [...] czerwca 2013 r.

Odnośnie zagrożenia dla konstrukcji sąsiednich budynków ze względu na gabaryty projektowanego budynku oraz odległości podziemnego garażu od granic ewidencyjnych sąsiednich nieruchomości, inwestor do dokumentacji projektowej dołączył ekspertyzę techniczną opracowaną m.in. przez mgr inż. J. K. (rzeczoznawcę budowlanego) i mgr inż. A. O. (posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej). We wnioskach i zaleceniach powyższej ekspertyzy wskazano m.in., że stan techniczny budynków przy ul. [...] i ul. [...] jest dobry i pozwala na bezpieczne przeprowadzenie całego procesu inwestycyjnego, planowany budynek został prawidłowo zaprojektowany i jego realizacja nie wpłynie negatywnie na stan techniczny i przydatność do użytkowania budynków bezpośrednio sąsiadujących, proponowane rozwiązania projektowe oraz zabezpieczenia na czas realizacji całkowicie eliminują negatywny wpływ na budynki sąsiadów. Dodatkowo projektant wskazał, że wykop pod nowoprojektowany budynek zostanie zabezpieczony ścianą berlińską, która jednocześnie stanowi zabezpieczenie budynków istniejących oraz struktury terenu. W odniesieniu do zastrzeżeń, że garaż podziemny usytuowany jest w granicach ewidencyjnych nieruchomości przy ul. [...],[...] i ul. [...], organ administracji architektoniczno-budowlanej stwierdził, że zgodnie z § 12 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się. Odnosząc się do postulatu strony postępowania, by projektowany budynek "obniżyć do 3 kondygnacji", organ zwrócił uwagę, że zaproponowana wysokość zabudowy jest ściśle uwarunkowana zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], który dla kwartału oznaczonego na rysunku ww. planu symbolem 22MW w § 39 ust. 2 pkt 3 ustalił wysokość zabudowy: od 15 m do 25 m. W związku z powyższym na tym terenie nie ma możliwości zaprojektowania budynku o wysokości poniżej 15 m.

Odnosząc się do uwag stron postępowania w zakresie całkowitego braku prywatności, gdyż mieszkańcy projektowanego budynku będą mieli bezpośredni wgląd do mieszkań swoich sąsiadów, organ podkreślił, że w § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych określono minimalne odległości budynków od granic z sąsiednią działka budowlaną. Projektowany budynek (lico budynku) usytuowano w odległości min. 3,0 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy i w odległości min. 4,0 m ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy. Dodatkowo do projektu dołączono ekspertyzę techniczną, w której wykazano brak negatywnego wpływu inwestycji na konstrukcję budynków sąsiadów oraz dokumentację geotechniczną. Drugim obostrzeniem w kwestii usytuowania projektowanego budynku było wykazanie spełnienia warunków czasu nasłonecznienia pokojów mieszkalnych w zabudowie istniejącej i w projektowanym budynku, o których mowa w § 13 ust. 1 i § 60 ust. 1 ww. rozporządzenia. Wyżej wspomniana analiza czasu nasłonecznienia (sporządzona przez osobę z odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi) wykazała spełnienie tych wymogów. Trzecim obostrzeniem w kwestii usytuowania projektowanego budynku było wykazanie spełnienia warunków czasu nasłonecznienia placyku zabaw (usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...]) zgodnie z § 40 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz wykazanie zachowania odległości o której mowa w § 40 ust. 3 tego rozporządzenia. Ze względu na brak możliwości spełnienia powyższych warunków, działając na podstawie art. 9 ust. 3 Prawa budowlanego, inwestor za pośrednictwem organu administracji architektoniczno-budowlanej zwrócił się do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z wnioskiem o upoważnienie do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisu § 40 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, umożliwiającego budowę budynku wielorodzinnego z oknami w odległości 8 m od istniejącego placyku zabaw usytuowanym na działce ew. nr [...] z obrębu [...]. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., po uzyskaniu upoważnienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, Prezydent m. [...] udzielił zgody na odstępstwo od ww. przepisów. Dodatkowo projektant wskazał, że czas nasłonecznienia placyku zabaw na sąsiedniej działce posiada 4 godziny nasłonecznienia, ale nie na całej powierzchni. Nasłonecznienie odbywa się na części przestrzeni placyku zabaw w sposób zmienny w godzinach od 11:30 do 16:00. (...). Z wytycznych do projektowania placyków zabaw dla najmłodszych dzieci wynika, iż powinny one posiadać miejsca zacienione, tak aby uniemożliwić przegrzanie się dzieci. Wniosek z dnia 30 kwietnia 2013 r. skierowany do Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej w sprawie udzielenia zgody na odstępstwo od § 40 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych zawierał wszystkie wymagane informacje i stanowi integralną część akt sprawy o udzielenie pozwolenia na budowę dla przedmiotowej inwestycji. Odnosząc się do zachowania wymaganej, zgodnie z § 19 ust. 3 w związku z § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia, odległości projektowanego zjazdu z ul. [...] do zamkniętego garażu podziemnego w projektowanym budynku do placyku zabaw (usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...]) – zgodnie z naniesieniami projektanta na projekcie zagospodarowania terenu (rys. nr A_1) ww. odległość spełnia normy z powyższych przepisów.

Odnosząc się do uwag z zakresu zachwiania ładu przestrzennego w skutek realizacji planowanej inwestycji przy ul. [...], organ zwrócił uwagę, że teren inwestycji objęty jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...], stanowiącego treść uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...]lipca 2008 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2008 r. Nr [...], poz. [...] ze zm.).

Mając na uwadze powyższe, zaprojektowano budynek o wysokości ponad 15,00 m (zgodnie z § 39 ust. 2 pkt 3 planu miejscowego). W opisie technicznym do projektu zagospodarowania terenu projektant wykazał zachowanie powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 33% dla całego kwartału (oznaczonego symbolem 22 MW na rysunku planu miejscowego) po zrealizowaniu planowanej inwestycji. Zgodnie z § 3 pkt 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych projektant rozróżnił powierzchnię biologicznie czynną liczoną jako 100% powierzchni biologicznie czynnej (na gruncie rodzimym) i jako 50% powierzchni (na płycie garażu).

Na projekcie zagospodarowania terenu dla terenu inwestycji (działek nr ew. [...] i [...]z obrębu [...]) wykazano zachowanie powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 26,86% - warunek § 39 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego został spełniony. W opisie technicznym do projektu zagospodarowania terenu projektant wykazał nieprzekroczenie maksymalnego wskaźnika intensywności zabudowy, który po zrealizowaniu planowanej inwestycji nie przekroczy 1,8 (maksymalny wg § 39 ust. 2 pkt 2 wynosi 2,5). Zgodnie z ustaleniami planu miejscowego do obliczeń przyjęto sumę powierzchni całkowitej wszystkich kondygnacji naziemnych wszystkich obiektów zlokalizowanych i nowoprojektowanych na terenie 22MW mierzonych w obrysie zewnętrznym do powierzchni terenu kwartału 22MW.

Odnośnie zlikwidowania kilku miejsc postojowych usytuowanych w liniach rozgraniczających ulicy [...] organ wyjaśnił, że zarządca drogi publicznej ul. [...] w wydanych opiniach i uzgodnieniach zjazdu do garażu podziemnego w projektowanym budynku nie nakazał inwestorowi odtworzenia tych miejsc w planowanej inwestycji. Bilans miejsc postojowych dla projektowanego budynku jest zgodny z ustaleniami § 15 ust. 5 pkt 2 pkt 6a ww. planu miejscowego.

Odnosząc się do uwagi, że dla projektowanego budynku nie przewidziano placu zabaw, organ stwierdził, że § 40 ust. 1 przywoływanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, nakładający obowiązek realizacji placu zabaw dla dzieci, dotyczy zespołu budynków mieszkalnych wielorodzinnych objętych jednym pozwoleniem na budowę, a inwestor planuje realizację jednego budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej nie odnalazł poparcia w orzecznictwie sądowym dla argumentacji stron, jakoby nowy inwestor, realizując jeden budynek mieszkalny w sąsiedztwie istniejących budynków mieszkalnych wielorodzinnych, był zobligowany do zrealizowania na swojej nieruchomości placu zabaw.

Odnosząc się do zachowania istniejących drzew na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], wskazano, że inwestor do projektu budowlanego dołączył inwentaryzację szaty roślinnej sporządzoną przez arch. krajobrazu R. M.. Zgodnie z inwentaryzacją na działce nr ew. [...] z obrębu [...] rosną dwa drzewa: brzoza brodawkowata (obwód pnia na wys. 130 cm – 82 cm) i klon jesionolistny (obwód pnia na wys. 130 cm – 43 cm). Zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powyższe drzewa nie zostały zakwalifikowane do ochrony i zachowania.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli: Spółdzielnia Mieszkaniowo-Lokatorsko-Własnościowa "[...]" w [...], Międzyzakładowa Pracownicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w [...], K. S., K. D.., A. P., J. P., R. C., T L, J.J., A.J. i N. S..

Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej jako: k.p.a., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja Prezydenta m. [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. podlega uchyleniu, ponieważ analiza zgromadzonego materiału dowodowego wykazała, że postępowanie w przedmiotowej sprawie nie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa.

Zgodnie z jedną z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego – ustanowioną w art. 10 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w sprawie indywidualnej ma obowiązek zapewnić stronie czynny udział w każdym jego stadium.

Organ odwoławczy wskazał, że zawiadomienie Prezydenta m. [...] z dnia [...] lutego 2013 r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę, postanowienie Prezydenta m. [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., wydane na podstawie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, postanowienie Prezydenta m. [...] Nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. zawieszające przedmiotowe postępowanie, postanowienie Prezydenta m. [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., udzielające SBM "[...]" zgody na odstępstwo od przepisu § 40 ust.2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690), nie zostały doręczone do wszystkich stron zgodnie z art. 40 § 1 k.p.a. Pisma w postępowaniu administracyjnym powinny być kierowane do strony imiennie oznaczonej osoby, wskazując indywidualnie oznaczonego adresata. Nie można jako zasady przyjmować stanowiska, że doręczenie pisma lub aktu administracyjnego jednemu ze współmałżonków wywiera taki sam skutek jakby doręczono go obojgu.

W świetle powyższego organ uznał, że postępowanie w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę zostało przeprowadzone przez organ I instancji z naruszeniem art. 40 § 1 i § 3 oraz art. 10 § 1 k.p.a.

W dalszej części Wojewoda [...] wskazał ponadto, że przepis art. 35 ustawy Prawo budowlane wskazuje jakich niezbędnych czynności i sprawdzeń winien dokonać organ administracji przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. W myśl art. 35 ust. 1 ustawy właściwy organ sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, a także zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust.7.;

4) wykonanie – w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu – przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu – lub jego sprawdzenia – zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7.

Zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego w razie stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, właściwy organ nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie wydaję decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.

W niniejszym przypadku, w ocenie Wojewody [...], organ I instancji naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisy prawa materialnego tj. art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462) projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową, sporządzoną na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287). Przedłożony przez inwestora projekt zagospodarowania terenu (część rysunkowa) ww. wymogu nie spełnia – nie zawiera nr KEM, potwierdzającego przyjęcie mapy do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.

Organ odwoławczy wskazał też, iż niniejszej sprawie przedmiotem wniosku inwestora jest wydanie pozwolenia na budowę budynku wielorodzinnego z garażem podziemnym, z elementami zagospodarowania terenu, w tym realizacji ogrodzenia od strony ul. [...] oraz realizacji zjazdu z drogi publicznej. Projekt budowlany załączony do ww. wniosku obejmuje natomiast także wykonanie przyłącza sieci cieplnej, zlokalizowanego poza zakresem przedmiotowej inwestycji, określonym w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu. Ponadto z części opisowej projektu zagospodarowania terenu nie wynika, czy zamiarem inwestora jest realizacja również ww. przyłącza, czy też wykonanie tego przyłącza będzie przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego.

Organ ten podkreślił, iż projekt budowlany stanowi załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę (art. 33 ust. 2 pkt 1), którego część opisowa winna korespondować z częścią rysunkową. Niespójność poszczególnych elementów wniosku jest nieprawidłowością polegającą na naruszeniu przepisów regulujących treść wniosku o pozwolenie na budowę oraz o kompletności projektu budowlanego (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane). W sprawie wystąpiła rozbieżność pomiędzy częścią rysunkową a opisową projektu w zakresie ilości miejsc parkingowych. W części rysunkowej wskazano, że zaprojektowano na działce 50 miejsc parkingowych, ponadto 5 miejsc parkingowych ogólnodostępnych, w tym 1 miejsce parkingowe dla osób niepełnosprawnych. Suma projektowanych miejsc postojowych – 55. Natomiast w części opisowej, w bilansie 55 miejsc parkingowych, oprócz 5 miejsc parkingowych ogólnodostępnych oraz 1 miejsca parkingowego dla osób niepełnosprawnych, przewidziano dodatkowo 2 miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych w przestrzeni dostępnej dla mieszkańców budynku.

Organ odwoławczy zauważył również, że projektowana inwestycja położona jest na terenie oznaczonym na rysunku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] symbolem 22MW. W § 39 ust. 2 pkt 1 planu dla ww. jednostki ustalony został wskaźnik minimalnej powierzchni biologicznie czynnej na 25 %. Zgodnie z definicją, zawartą w § 2 pkt 9 planu, przez powierzchnię biologicznie czynną należy rozumieć grunt rodzimy oraz wodę powierzchniową na terenie działki budowlanej, a także 50% sumy powierzchni tarasów i stropodachów o powierzchni nie mniejszej niż 10 m2, urządzonych jako stałe trawniki lub kwietniki na podłożu zapewniającym im naturalną wegetację, lub wyłącznie grunt rodzimy oraz wodę powierzchniową na terenie działki budowlanej. Zgodnie zaś z § 3 pkt 22 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przez teren biologicznie czynny należy rozumieć teren z nawierzchnią ziemną urządzoną w sposób zapewniający naturalną wegetację, a także 50% powierzchni tarasów i stropodachów z taką nawierzchnią, nie mniej jednak niż 10 m2, oraz wodę powierzchniową na tym terenie.

W myśl przepisu art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego projekt budowlany musi być zgodny zarówno z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak i przepisami techniczno-budowlanymi. Mimo że badanie tej okoliczności było ustawowym obowiązkiem organu, w zaskarżonej decyzji organ nie zbadał zgodności inwestycji w ww. zakresie, zarówno z prawem miejscowym, jak i rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie. Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do definicji powierzchni biologicznie czynnej zawartej w § 2 pkt 9 planu. Organ stwierdził jedynie, że zgodnie z § 3 pkt 22 ww. rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, projektant rozróżnił powierzchnię biologicznie czynną, liczoną jako 100% powierzchni biologicznie czynnej (na gruncie rodzimym) i jako 50% powierzchni (na płycie garażu), oraz że na projekcie zagospodarowania terenu wykazano zachowanie powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 26,86% - warunek § 39 ust. 2 pkt ww. planu miejscowego został spełniony.

Organ odwoławczy zauważył, iż w oparciu o rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r., w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463) projektant winien określić kategorię geotechniczną całego obiektu budowlanego na podstawie badań geotechnicznych gruntu. Zaliczenie bowiem projektowanego obiektu do drugiej kategorii geotechnicznej oznacza konieczność opracowania dodatkowo, zgodnie z § 7 pkt 2 rozporządzenia, dokumentacji badań podłoża gruntowego i projekt geotechniczny. W aktach brak jest projektu geotechnicznego wymaganego przez § 7 pkt 2 wspomnianego rozporządzenia.

Zgodnie z art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej ma obowiązek sprawdzić, czy projektant oraz osoba sprawdzająca projekt posiadali zaświadczenia ważne na dzień opracowania projektu – w przypadku projektanta, oraz na dzień sprawdzenia projektu – w przypadku sprawdzającego projekt.

Jak wynika z analizy zgromadzonego materiału dowodowego część rysunkowa projektu budowlanego zjazdu z ul. [...] – dz. ew. nr [...],[...],[...],[...] obręb [...], do nieruchomości położonej na dz. ew. nr [...] i [...] w obrębie [...] została sporządzona w dniu [...] kwietnia 2012 r. (rys. str. 99), oraz w listopadzie 2012 r. (rys. str. 100), natomiast zaświadczenie o przynależności autorki projektu mgr inż. budownictwa J. P. do izby samorządu zawodowego zostało wydane w dniu [...] maja 2013 r. i było ważne od dnia 1 lipca 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. W związku z powyższym organ stwierdził, iż zaświadczenie projektanta o przynależności do właściwej izby zawodowej jest nieaktualne na dzień opracowania ww. projektu, niespełniony jest zatem wymóg art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

Wojewoda [...], mając na uwadze powyżej dokonane ustalenia, uznał, iż dla prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie wymagane jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w znacznym zakresie. Wskazał, iż Prezydent m. [...] powinien wezwać inwestora do uzupełnienia wskazanych uchybień. Niewyjaśnienie przez organ I instancji przedmiotowych kwestii stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniach dotyczących projektowanej inwestycji:

Odnośnie zarzutu dotyczących nasłonecznienia budynków sąsiadujących z projektowaną inwestycją organ wskazał, iż w projekcie znajduje się analiza czasu nasłonecznienia w godz. 7.00 – 17.00 oraz oświadczenie uprawnionego projektanta, że planowane zamierzenie budowlane spełnia wymogi zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Odnośnie zarzutów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego oraz wysokości projektowanego budynku (w ocenie skarżących 5-kondygnacyjnego) organ wskazał, że projektowany budynek posiada 4 kondygnacje. Na czwartej kondygnacji znajduje się antresola, spełniająca wymagania zawarte w § 3 pkt 19 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Wspomniana antresola nie stanowi 5. kondygnacji budynku. Projektowany budynek został zakwalifikowany do niskiej grupy wysokościowej (N) i do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV (mieszkalnej). W § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r. Nr 124, poz. 1030) nie wymieniono obiektów budowlanych o takich parametrach. W związku z powyższym, brak było podstaw do nakładania na inwestora obowiązku realizacji drogi pożarowej dla projektowanego budynku. Dodatkowo wskazano, iż projekt budowlany został uzgodniony bez uwag przez inż. S.S. – rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Odnośnie zarzutu, iż nie przewidziano placu zabaw dla projektowanego budynku, organ wskazał, iż zgodnie z § 40 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, plac zabaw jest wymagany w przypadku realizacji zespołu budynków wielorodzinnych. Tymczasem inwestor planuje budowę jednego budynku mieszkalnego wielorodzinnego – realizacja placu zabaw nie jest zatem wymagana.

Odnośnie zarzutu negatywnego wpływu projektowanego budynku na sąsiednie budynki i ich konstrukcje oraz odległości garażu podziemnego od granic działek sąsiednich uznano, że inwestor przedłożył ekspertyzę techniczną dotyczącą oceny stanu bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania budynków przy ul. [...] i 8B w [...], sporządzoną przez mgr inż. J. K. i mgr inż. A. O., z której wynika, iż realizacja planowanego budynku nie wpłynie negatywnie na stan techniczny i przydatność do użytkowania budynków bezpośrednio sąsiadujących, zaś proponowane rozwiązania projektowe oraz zabezpieczenia na czas realizacji całkowicie eliminują negatywny wpływ na budynki sąsiadów. Dodatkowo wykop zostanie zabezpieczony ścianką berlińską. Co do odległości projektowanego garażu podziemnego od granic ewidencyjnych sąsiednich działek organ zauważył, iż zgodnie z § 12 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się.

Odnośnie postulatu obniżenia projektowanego budynku do 3 kondygnacji organ wskazał, iż miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru [...] dla kwartału oznaczonego na rysunku planu symbolem 22 MW ustala w § 39 ust. 2 pkt 3 wysokość zabudowy – od 15 m do 25 m, co oznacza brak możliwości wybudowania obiektu niższego niż 15 m.

Odnośnie zarzutu sprzeczności w liście uczestników postępowania, wskazanej w postanowieniu Nr [...] i zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] lutego 2013 r. organ odwoławczy wskazał na naruszenie art. 40 § 1 i § 3 i 10 § 1 k.p.a. m.in. w związku z wydaniem zawiadomienia Prezydenta m. [...] z dnia [...] lutego 2013 r. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania przedmiotowego pozwolenia na budowę, oraz postanowienia Prezydenta m. [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu niniejszej decyzji.

Odnośnie braku wymaganej odległości projektowanego zjazdu z ul. [...] do zamkniętego garażu podziemnego w projektowanym budynku do istniejącego placu zabaw, na działce sąsiedniej nr ew. [...], organ stwierdził, iż wskazana odległość jest zgodna z § 19 ust. 3 w związku z § 19 ust. 1 ww. rozporządzenia.

Odnośnie niedostatecznego nasłonecznienia placu zabaw dla dzieci na działce sąsiedniej organ wskazał, iż jak wynika z akt sprawy, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej upoważnił Prezydenta m. [...] do wyrażenia zgody, w drodze postanowienia, na odstępstwo od przepisów § 40 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, umożliwiające realizację na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] budynku wielorodzinnego, z oknami pomieszczeń, przeznaczonych na pobyt ludzi w odległości 8,00 m – 10,00 m od ww. placu zabaw dla dzieci, usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...], powodując ograniczenie jego nasłonecznienia. Prezydent m. [...], po uzyskaniu upoważnienia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy Prawo budowlane postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., udzielił inwestorowi przedmiotowego odstępstwa od przepisów § 40 ust. 2 i ust. 3 ww. rozporządzenia. Na podstawie analizy złożonego przez inwestora wniosku o ww. odstępstwo oraz załączonych do niego dokumentów, jako uzasadnione należało uznać udzielenie niniejszego odstępstwa.

Odnośnie zarzutu braku rozwiązań technicznych, uniemożliwiających spływ wód opadowych na działkę sąsiednią, organ wskazał, że wody opadowe będą odprowadzane za pomocą rur zgrzewnych do garażu a następnie za pomocą zbiornika z regulatorem do kolektora w ulicy [...]. Zbiornik pełni funkcję retencyjną. Wody z części parkingowej przed wprowadzeniem do kanalizacji sanitarnej będą podczyszczone w separatorze ropopochodnym.

Jako nieuzasadniony uznano zarzut, iż inwestor nie dysponował prawem do gruntu w dacie składania projektu, tj. 28 grudnia 2012 r., gdyż umowa sprzedaży dawała status właściciela SBM "[...]" dopiero od 30 stycznia 2013 r. W aktach sprawy znajduje się wniosek inwestora o udzielenie pozwolenia na budowę z dnia 30 stycznia 2013 r. (korekta wniosku z dnia 28 grudnia 2012 r.) oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działkami nr [...] i [...] z obrębu [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., wraz z kopią aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2013 r. Repertorium [...] Nr [...].

Odnośnie zarzutów dotyczących rozwiązań projektowych zastosowanych w przedłożonym projekcie budynku mieszkalnego wielorodzinnego organ odwoławczy stwierdził, iż organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego dokonuje sprawdzeń przedłożonej dokumentacji zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie należy natomiast do kompetencji organu administracji architektoniczno-budowlanej sprawdzenie rozwiązań projektowych zastosowanych przez autora projektu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Wojewoda [...] odmówił uzupełnienia własnej decyzji z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...].

Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli: N. S., K. S. i K. D., J. J. i A. J., R. C. i T. L., A. P. i J. P..

W skargach skarżący wyjaśnili, iż co do zasady godzą się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego. Wątpliwości skarżących budzi natomiast uzasadnienie decyzji z uwagi na to, iż w ich ocenie rażąco narusza ono art. 107 § 3 k.p.a., Uzasadnienie jest bowiem lakoniczne, brak jest w nim wskazania przyczyn z jakich powodów dowody przedłożone przez skarżących w odwołaniu nie zostały uznane, w tym opinie architekta dotyczące odległości i nasłonecznienia budynku, a także na jakiej podstawie uznano, iż kwestionowana inwestycja spełnia wymogi rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, mimo że w odwołaniu od decyzji zaskarżono również wydane w toku postępowania przed organem I instancji postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. o udzieleniu zgody SBM "[...]" na odstępstwo od przepisu § 40 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych w zakresie wymaganej odległości planowanej budowy od placu zabaw. Skarżący podnieśli, iż przepis art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego dopuszcza możliwość odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych jedynie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. W tej sprawie nie wskazano szczególnie uzasadnionych przyczyn tego odstępstwa, jak też i przy rozpatrywaniu odwołania w uzasadnieniu decyzji Wojewody [...] zupełnie nie odniesiono się do tego. Podobnie jak i do złożonych w toku postępowania i powoływanych w odwołaniach opinii mgr inż. arch. M. M. dotyczących zarzutów braku odpowiedniego nasłonecznienia budynku przy ul. [...]. Powielono jedynie uzasadnienie z decyzji Prezydenta m. [...] , iż w projekcie znajduje się analiza czasu nasłonecznienia oraz oświadczenie projektanta, zupełnie nie odnosząc się do przedłożonych analiz w aspekcie złożonej przez skarżących opinii, kwestionującej w całości analizy i oświadczenie projektanta inwestora. Mimo ewidentnych sprzeczności w tych analizach zupełnie się do nich nie ustosunkowano.

W ocenie skarżących nie odniesiono się również do zarzutu dotyczącego braku wymaganych odległości projektowanej inwestycji, niespełniających wymogów min. 4 m, co wynika z projektu, w którym projektuje się odległość w jednym miejscu 3,01 m.

Pominięto również zarzut dot. odległości od wjazdu do garażu niespełniający wymogów § 19 rozporządzenia.

Skarżący podnieśli, iż nie wiadomo na jakich podstawach uznano, iż budynek będzie 4-kondygnacyjny, skoro na stronach internetowych, w tym m. [...], budynek ten figuruje jako inwestycja z kondygnacjami nadziemnymi 5-6.

Ponadto K. S. i K. D. podnieśli, iż zwracali uwagę w odwołaniu do Wojewody [...], że zgodnie z analizą inż. M. M. mieszkanie położone na parterze w I klatce nie miałoby słońca wcale ("brak absolutny"), zaś wg projektanta SBM "[...]" mieszkanie to byłoby nasłonecznione w godzinach 8.00 – 13.00. Jest to mieszkanie, w którym mieszkają skarżący z małym dzieckiem. Organ nie odniósł się do tej sprzeczności.

W ocenie skarżących projektowany budynek jest de facto budynkiem 6-kondygnacyjnym, co oznacza, iż:

– projekt SBM "[...]" jest sprzeczny z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 2010 r. (wydanego na podstawie ustawy o ochronie przeciwpożarowej). Rozporządzenie to stanowi, że właściciele lub zarządcy terenów mają obowiązek utrzymywania znajdujących się na nich dróg pożarowych w stanie umożliwiającym wykorzystanie tych dróg przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej zgodnie z przepisami dotyczącymi przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (§ 5);

– projekt SBM "[...]" jest sprzeczny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 2002 r., które stanowi, że do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście/dojazd umożliwiające dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dot. ochrony przeciwpożarowej, przy czym szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m (§ 14.1);

– projekt SBM "[...]" jest sprzeczny z rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z 2012 r. (wydanego na podstawie ustawy – Prawo budowlane). Wymaga ono, aby projekt budowlany określał urządzenia przeciwpożarowego zaopatrzenia wodnego, w tym rodzaj i wielkość źródeł, usytuowanie stanowisk czerpania wody i dojazd do nich dla samochodów straży pożarnej oraz charakterystyczne rzędne i wymiary (§ 8.3).

Natomiast, jak wynika z projektu, na działce pod inwestycję nie ma odpowiedniej drogi przeciwpożarowej (praktycznie nie ma tam żadnej drogi – ani przeciwpożarowej, ani innej). W związku z tym projekt SBM "[...]" stwarza bezpośrednie zagrożenie dla życia mieszkańców sąsiednich budynków, w szczególności bloku przy ul. [...],[...] i [...], w przypadku gdyby niezbędna była akcja straży pożarnej od strony planowanej inwestycji (w chwili obecnej jest tam swobodny dojazd dla wozów strażackich w razie potrzeby). Te argumenty nie zostały uwzględnione w uzasadnieniu.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionych skarg podkreślić należy, iż zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Istnienie legitymacji skargowej podlega zatem badaniu przez sąd administracyjny. Wniesienie skargi do Sądu przez osobę, którą organ administracyjny potraktował jako stronę postępowania administracyjnego i do której skierował decyzję administracyjną, nie przesądza bowiem jeszcze o interesie prawnym skarżącego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a., a tym samym nie zwalnia Sądu z badania interesu prawnego w znaczeniu materialnym. Sąd ma obowiązek dokonania oceny, czy skarżący ma przymiot strony wynikający z przepisu prawa materialnego, a tym samym, czy posiada wystarczającą legitymację, aby wnieść skutecznie skargę na doręczoną mu decyzję, oraz czy decyzja ta w rzeczywistości dotyczyła jego uprawnień lub obowiązków. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w piśmiennictwie wyrażany jest ugruntowany pogląd, iż ustalenie przez Sąd, że skarga do sądu administracyjnego została wniesiona przez podmiot nie posiadający materialnej legitymacji skargowej, skutkuje oddaleniem skargi, bez merytorycznej kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 16 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1397/09; postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 227/11 – orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl; T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 227-228).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że nie wszystkie osoby występujące po stronie skarżącej posiadają legitymację skargową.

W orzecznictwie trafnie przyjmuje się, że pojęcie "interes prawny" użyty w art. 50 § 1 p.p.s.a. obejmuje swoim zakresem pojęcie interesu prawnego z art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) – dalej jako: k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny strony powinien wynikać z konkretnej i zindywidualizowanej normy prawa materialnego wpływającej na sytuację prawną strony postępowania. Interes prawny powinien mieć charakter obiektywny, a nie wynikać z subiektywnego przekonania strony o jego naruszeniu, czy wreszcie jej woli prowadzenia określonego postępowania. Ponadto, od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyroki NSA: z dnia 10 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 704/09; z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I OSK 2719/12; z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 324/12; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] wnieśli: N. S., K. S. i K. D., J.J. i A. J., R.C. i T. L., A. P. i J. P.. Wymienione osoby były adresatami zaskarżonej decyzji, która został wydana m.in. w wyniku złożonych przez niech odwołań. Kwestia legitymacji procesowej ww. osób była już przedmiotem oceny organu II instancji na etapie postępowania odwoławczego. Wojewoda [...] pismem z dnia [...] października 2013 r. wezwał ww. osoby do uzupełnienia odwołania w terminie 7 dni przez:

– przedłożenie dokumentu potwierdzającego posiadanie przez osobę odwołującą się spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego w budynku położnym na działce należącej do spółdzielni mieszkaniowej;

– wykazanie indywidulanego interesu prawnego poprzez wskazanie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, który powodowałby ograniczenie w swobodnym korzystaniu z lokalu, będącego własnością osoby odwołującej się, na skutek wydania decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...].

W odpowiedzi na powyższe wezwanie odwołujący się przesłali odpisy z ksiąg wieczystych, potwierdzające przysługujące im prawo własności poszczególnych lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w [...] wraz z udziałem w gruncie i miejscem garażowym: N. S. – nr 30, K.S. i K. D.– nr 1, J. J. i K. J.– nr 35, R. C. i T. L. – nr 21, A. P. i J. P. – nr 12. W pismach niemal tożsamej treści odwołujący się wskazali, że ich interes prawny wynika z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, dającego im przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę jako właścicielom nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji, która ingeruje bezpośrednio w ich własność i uniemożliwia korzystanie z niej w sposób określony w art. 14 Kodeksu cywilnego poprzez naruszenie obowiązujących przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, szczegółowo opisanych w odwołaniu i innych pismach przekazanych Wojewodzie [...], a powtórzonych pokrótce w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu z dnia 16 października 2013 r.

W sprawach dotyczących pozwolenia na budowę krąg stron postępowania określa art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) – dalej jako: Prawo budowlane, jako przepis szczególny definiujący pojęcie strony w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę w stosunku do regulacji art. 28 k.p.a. Jak stanowi art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Okoliczność, iż skarżący są właścicielami lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, wyodrębnionych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym graniczącym bezpośrednio z terenem inwestycji, nie oznacza jednak, że mogą być oni stroną postępowania w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.

W rozpoznawanej sprawie skarżący są właścicielami poszczególnych lokali mieszkalnych stanowiących odrębny przedmiot własności, znajdujących się w budynku przy ul. [...] w [...]. Z ustaleń dokonanych przez Sąd (pismo Międzyzakładowej Pracowniczej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. – k. 414 akt sądowych) wynika, iż zarząd nieruchomością wspólną dla nieruchomości przy ul. [...] w [...] sprawuje Międzyzakładowa Pracownicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w [...] na zasadach określonych w art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222 ze zm.). Przywołany przepis stanowi, iż zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się odpowiednio. Podzielić należy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, iż spółdzielnia mieszkaniowa sprawująca zarząd zgodnie z treścią art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych jest uprawniona do reprezentowania na zewnątrz wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności (niezależnie od tego, czy są oni członkami spółdzielni, czy też nie). Zasada ta nie wyklucza oczywiście możliwości, iż właściciel takiego lokalu może być stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. Może to mieć jednak miejsce wyłącznie wówczas, gdy wykaże on swój własny indywidualny interes prawny – odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej (por.: wyroki NSA z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 1255/09 i II OSK 1216/09; wyroki NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r. sygn. akt II OSK 694/10 i II OSK 695/10; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 885/12; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie tylko K. S. i K. D. wykazali własny interes prawny, odrębny od interesu prawnego spółdzielni mieszkaniowej, uzasadniający przyznanie im przymiotu strony w toczącym się postępowaniu w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę.

Co istotne, przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę powiązany jest z istnieniem interesu prawnego, a nie z jego naruszeniem. Z tego względu stroną tego postępowania powinny być nie tylko osoby, których interes prawny zostaje naruszony określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt projektowany może oddziaływać – nawet jeśli z projektu budowlanego wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z przepisów prawa budowlanego i przepisów odrębnych (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Bk 546/12, CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

O przysługiwaniu K.S. i K. D. legitymacji skargowej przesądziła okoliczność, iż skarżący ci są właścicielami lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w [...]. W piśmie z dnia 21 listopada 2013 r. skarżący wskazali, iż należące do nich mieszkanie znajduje się na parterze w miejscu, w którym łączą się obie prostopadłe części budynku (tworzące literę L). Takie usytuowanie mieszkania powoduje pewne zaciemnienie, ale zapewnia jeszcze dostateczne nasłonecznienie. Projektowany budynek – gdyby powstał – spowodowałby natomiast całkowitą eliminację nasłonecznienia mieszkania. Podnieśli, że z przedłożonej w trakcie postępowania administracyjnego analizy mgr inż. arch. M.M. wynika, że to konkretne mieszkanie nie miałoby w ogóle słońca ("brak absolutny"). W skardze do sądu administracyjnego skarżący powtórzyli przywołaną argumentację, dodając, iż według projektanta SMB "[...]" mieszkanie to byłoby nasłonecznione w godzinach 8.00 – 13.00.

Istotnie, sporządzona przez inwestora analiza nasłonecznienia wskazuje, że projektowana zabudowa, jak i budynki istniejące spełniają wymogi rozporządzenia w spawie warunków technicznych dotyczące minimalnego czasu nasłonecznienia. Analizę czasu nasłonecznienia dla budynku przy ul. [...] sporządzono dla granicznego mieszkania na parterze tego budynku (str. 409 – 412 Projektu budowlanego, Tom I), jak się później okazało – stanowiącego własność K. S. i K. D.. Badane mieszkanie zostało uznane mieszkaniem granicznym, ponieważ ma ono najmniejszy czas nasłonecznienia ze wszystkich mieszkań w badanych budynkach, co oznacza, że wszystkie inne mieszkania mają więcej czasu nasłonecznienia. Powyższa analiza nasłonecznienia była przez skarżących kwestionowana. Z przedstawionej przez niech "Analizy wpływu projektowanej zabudowy na działce sąsiedniej (nr ewid. [...] i [...] z obr. [...]) na budynek mieszkalny wielorodzinny położony przy ul. [...] w [...]" sporządzonej przez mgr inż. arch. M. M. wynika, że analiza zawarta w projekcie budowlanym została sporządzona nieprawidłowo. W rzeczywistości zacienienie budynku na działce sąsiedniej, tj. budynku przy ul. [...], powodowane przez projektowany budynek – z uwagi na jego wysokość oraz oddalenie od granicy działki – nie spełnia warunków wymaganych w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych. W szczególnej sytuacji znalazłby się wówczas lokal mieszkalny nr [...] w tym budynku, który ma najmniejszy czas nasłonecznienia spośród wszystkich mieszkań w budynku.

Argumentacja przedstawiona przez K. S. i K. D. uzasadnia stwierdzenie, że realizacja planowanej inwestycji może potencjalnie wiązać się z naruszeniem § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w stosunku do lokalu mieszkalnego nr [...] stanowiącego ich własność. Sama ta możliwość daje zatem właścicielom tego lokalu, tj. K. S. i K. D., status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego oraz art. 28 k.p.a. Mimo że z dokumentacji przedłożonej przez inwestora wynika, że realizacja spornej inwestycji nie spowoduje naruszenia wymogu minimalnego czasu nasłonecznienia dla badanego mieszkania granicznego, to kwestia ta, w szczególności wobec podnoszonych w trakcie postępowania wątpliwości w tym zakresie, wymaga dokładnej weryfikacji przez organy administracji architektoniczno-budowalnej. Zbadanie, czy istotnie dojdzie do zacienienia tego mieszkania w zakresie przekraczającym normy wynikające z rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, winno nastąpić w merytorycznym postępowaniu zainicjowanym wnioskiem o pozwolenie na budowę przy udziale wszystkich stron, w tym K. S. i K. D. jako właścicieli mieszkalnia, którego ewentualne zacienienie dotknęłoby w stopniu największym spośród pozostałych mieszkań budynku przy ul. [...].

W odniesieniu do pozostałych skarżących: N. S., J. J., A. J., R. C., T. L., A. P. i J. P., Sąd nie dostrzegł takich okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie tym osobom legitymacji skargowej. Samo powoływanie się na treść art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i fakt bycia właścicielem lokalu stanowiącego odrębny przedmiot własności to za mało by uznać, iż skarżący ci posiadają własny indywidulany interes prawny, szczególnie wyróżniający ich spośród właścicieli pozostałych lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, a co byłoby warunkiem przyznania im przymiotu strony w postępowaniu w sprawie przedmiotowego pozwolenia na budowę. W tej sprawie wszystkich właścicieli lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, którzy takiego indywidulanego interesu prawnego nie wykazali tak, jak K. S. i K. D., reprezentuje zatem zarządca nieruchomości, którym w przedmiotowej sprawie w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] jest Międzyzakładowa Pracownicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w [...]. Jej legitymacja do udziału w postępowaniu administracyjnym, a także później w postępowaniu sądowym, wynika ze sprawowania przez nią zarządu nieruchomością wspólną na zasadach określonych w art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

Ze wskazanych wyżej przyczyn skargi N. S., J. J., A. J., R. C. T. L., A. P. i J. P. podlegały oddaleniu z uwagi tylko na brak legitymacji skargowej po stronie tych skarżących. Merytorycznej ocenie podlegać mogła jedynie skarga wniesiona przez K. S. i K. D..

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też brak było podstaw do uwzględnienia skargi stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Część zarzutów skarżących K. S. i K. D. jest jednakże trafna i powinna być przedmiotem rozważań organu I instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przedmiotem skargi do Sądu jest decyzja Wojewody [...] o charakterze kasacyjnym, wydana w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postępowanie przed organem pierwszej instancji dotknięte było szeregiem wad, które skutkowały koniecznością jego powtórzenia i uzupełnienia. Jednocześnie organ podkreślił, że przeprowadzenie postępowania we wskazanym w uzasadnieniu zakresie prowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić.

Uchyloną przez Wojewodę [...] decyzją, organ I instancji, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 36 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 Prawa budowlanego zatwierdził projekt budowlany i udzielił SBM "[...]" pozwolenia na budowę wnioskowanej inwestycji. Organ uzasadnił, że przedłożony projekt budowlany jest kompletny, zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, posiada wymagane opinie, decyzje, uzgodnienia oraz został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.

Obowiązkiem organu w postępowaniu o pozwolenie na budowę była ocena, czy przedstawiony projekt budowlany inwestycji odpowiada wymaganiom określonym w art. 32 ust. 1 i ust. 4 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Zasadnie uznał jednak organ odwoławczy, iż Prezydent m. [...] przeprowadził postępowanie z naruszeniem przepisów proceduralnych: art. 40 § 1 i § 3 oraz art. 10 § 1 k.p.a., art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a., jak też przepisów prawa materialnego: art. 35 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego.

Wynikająca z art. 10 § 1 k.p.a. zasada zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium przejawia się m.in. w obowiązku prawidłowego doręczenia stronom postępowania wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Z art. 10 § 1 k.p.a., jak też art. 40 § 1 tej ustawa wynika, że pisma kierowane do strony powinny być adresowane do niej imiennie – organ adresując przesyłkę musi wymienić stronę jako indywidualnie określonego adresata. Zgodzić trzeba się zatem z organem odwoławczym, iż doręczanie pism oraz wszelkich rozstrzygnięć łącznie współmałżonkom uznać należy za nieprawidłowe. W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednak, iż doręczenie przesyłki zaadresowanej wspólnie do obojga małżonków do rąk jednego jest skuteczne również wobec drugiego małżonka, chyba że zakwestionuje on i podważy sposób doręczenia (por. wyroki NSA: z dnia z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1862/09; z dnia 17 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 764/11; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Okoliczności podniesione słusznie przez Wojewodę [...] nie mogły mieć jednak wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia organu I instancji, bowiem, zdaniem Sądu, organ I instancji, a za nim także organ odwoławczy, błędnie określiły krąg stron przedmiotowego postępowania, w sposób nieuzasadniony przyznając status strony wszystkim właścicielom lokali mieszkalnych wyodrębnionych w budynkach mieszkalnych wielorodzinnych sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Jak już wcześniej wyjaśniono, wszyscy właściciele lokali stanowiących odrębny przedmiot własności, którzy nie wykazali indywidulanego interesu prawnego jak K. S. i K. D., nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę. Osoby te reprezentuje zarządca nieruchomości, którym w przedmiotowej sprawie w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] jest Międzyzakładowa Pracownicza Spółdzielnia Budowlano-Mieszkaniowa "[...]" w Warszawie, zaś w stosunku do nieruchomości przy ul. [...] – SBM "[...]". Jak wynika z informacji udzielonych przez te spółdzielnie w trakcie postępowania sądowego (pismo Międzyzakładowej Pracowniczej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" z dnia 16 stycznia 2015 r. – k. 401 akt sądowych, pismo SBM "[...]" z dnia [...] lutego 2015 r. – k. 414 akt sądowych), ich legitymacja do udziału w przedmiotowym postępowaniu wynika ze sprawowania przez nie zarządu nieruchomością wspólną na zasadach określonych w art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych.

Fakt, iż organy błędnie umożliwiły udział w postępowaniu około 200 osobom, które przymiotu strony w tym postępowaniu nie posiadają, nie miał jednak negatywnego wpływu na ocenę prawidłowości wydanych rozstrzygnięć. Organy zapewniły udział w postępowaniu także Międzyzakładowej Pracowniczej Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej "[...]" w [...] oraz SMB "[...]", które reprezentują właścicieli lokali mieszkalnych w budynkach przy ul. [...] i ul. [...] w [...]. Dodatkowo fakt, iż SMB "[...]" występuje jednocześnie w postępowaniu jako inwestor spornej inwestycji, nie pozbawia tej spółdzielni legitymacji strony wynikającej z wykonywania zarządu nieruchomością wspólną budynku przy ul. [...], a właścicielom lokali mieszkalnych w tym budynku nie przyznaje z tego tylko powodu statusu strony.

Z tej przyczyny Wojewoda [...] nie naruszył także art. 127 § 1 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja z dnia [...] maja 2014 r. została wydana po rozpatrzeniu odwołań osób niebędących stronami: N. S., J. J., A. J., R. C., T. L., A. P. i J. P., jednak nie miało to istotnego wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy rozpoznał bowiem również odwołania wniesione przez podmioty, którym status strony przysługiwał, tj. Spółdzielnię Mieszkaniową Lokatorsko-Własnościową "[...]", Międzyzakładową Pracowniczą Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową "[...]" oraz K. S. i K. D.

Odnośnie pozostałych uchybień, jakich zdaniem organu odwoławczego dopuścił się Prezydent m. [...], Sąd podziela ocenę Wojewody [...] zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Przedłożony do zatwierdzenia projekt zagospodarowania terenu nie spełnia wymogów z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.), zgodnie z którym projekt zagospodarowania działki lub terenu powinien zawierać część opisową oraz część rysunkową sporządzoną na mapie do celów projektowych, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287). Projekt zagospodarowania terenu (część rysunkowa) nie został sporządzony na oryginale bądź potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii mapy przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Nie został również opatrzony klauzulą, stwierdzającą przydatność mapy dla celów projektowych.

Trafnie organ odwoławczy zwrócił uwagę na niespójność między wnioskiem inwestora a załączoną dokumentacją budowlaną. Projekt budowlany obejmuje m.in. wykonanie przyłącza sieci cieplnej, zlokalizowanego poza zakresem przedmiotowej inwestycji określonym w części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu. Z części opisowej tego projektu nie wynika, czy zamiarem inwestora jest także wykonanie ww. przyłącza, czy będzie ono przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego. Rozbieżności pomiędzy częścią rysunkową a opisową projektu dotyczyły także ilości zaprojektowanych miejsc parkingowych, czego organ I instancji również nie zauważył.

Prezydent m. [...] nie zbadał należycie zgodności projektowanej inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w zakresie odnoszącym się do wskaźnika minimalnej powierzchni biologicznie czynnej. Zapisy obowiązującego dla tego obszaru miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w § 39 ust. 2 pkt 1 ustalają powyższy wskaźnik dla terenu inwestycji (symbol 22MW) na 25 %. Organ I instancji, bez odniesienia się do definicji powierzchni biologicznie czynnej zawartej w § 2 pkt 9 tego planu, stwierdził, że na projekcie zagospodarowania terenu wykazano zachowanie powierzchni biologicznie czynnej na poziomie 26,86 %, czym spełniono warunek z § 39 ust. 2 planu miejscowego.

Organ I instancji nie dostrzegł, że projektant nie określił kategorii geotechnicznej całego obiektu budowlanego na podstawie aktualnego aktu prawnego obwiązującego w tym zakresie, tj. rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych (Dz. U. z 2012 r., poz. 463). Dodatkowo, zgodnie z § 7 pkt 2 ww. rozporządzenia zaliczenie projektowanego obiektu do drugiej kategorii geotechnicznej wiąże się z koniecznością opracowania dodatkowo dokumentacji badań podłoża gruntowego i projektu geotechnicznego, a tego ostatniego w niniejszej sprawie inwestor nie przedłożył.

Tom II projektu budowlanego – Projekt instancji sanitarnej i instalacji elektrycznej, nie zawiera spisu zawartości projektu ze stosowną numeracją, wymaganego przez § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

Zasadnie organ odwoławczy zwrócił uwagę, że zaświadczenie o przynależności do samorządu zawodowego autorki projektu budowlanego zjazdu z ul. [...] – mgr inż. budownictwa J. P., nie było aktualne nie dzień opracowania projektu, a ponadto brak było oświadczenia autorki projektu aktualnego na dzień dokonania zmian i uzupełnień w projekcie. Niespełniony został zatem wymóg z art. 35 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.

Tego rodzaju niespójności czy też braki podlegać powinny usunięciu i obowiązkiem organu było w tej sytuacji nałożenie na inwestora obowiązku ich usunięcia w trybie art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego, czego organ I instancji w rozpoznawanej sprawie nie uczynił. Niewyjaśnienie wymienionych wyżej kwestii stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Znaczny zakres postępowania wyjaśniającego koniecznego do przeprowadzenia wykluczał możliwość merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy. Zapewnienie realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego mającej źródło w art. 15 k.p.a. wymagało zatem wydania przez organ II instancji decyzji kasacyjnej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a..

Znaczną część uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ poświęcił również ustosunkowaniu się do licznych zarzutów podniesionych w rozpatrywanych odwołaniach. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela stanowisko organu wyrażone w zdecydowanej większości podniesionych kwestii, aczkolwiek wyjaśnienie niektórych zagadnień należy uznać za niewystarczające, na co trafnie zwrócili uwagę skarżący.

W skardze skarżący sformułowali zarzut, iż w wydanym w niniejszej sprawie postanowieniu w przedmiocie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych nie wskazano szczególnie uzasadnionych przyczyn tego odstępstwa. Mimo podnoszenia tej kwestii w odwołaniu, Wojewoda [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do tego zarzutu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. Nr [...] Prezydent m. [...], po uzyskaniu upoważnienia od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, udzielił SMB "[...]" zgody na odstępstwo od przepisu § 40 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, umożliwiające usytuowanie projektowanego budynku wielorodzinnego z oknami pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi w odległości 8,00 m – 10,00 m od placu zabaw dla dzieci, usytuowanego na działce nr ew. [...] z obrębu [...], powodując ograniczenie jego nasłonecznienia. Postanowienie to wydane zostało na podstawie art. 9 Prawa budowlanego, stanowiącego, że w przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych (ust. 1), przy czym zgody na odstępstwo udziela bądź odmawia właściwy organ w drodze postanowienia, po uzyskaniu upoważnienia ministra, który ustanowił przepisy techniczno-budowlane (ust. 2).

Odstąpienie od warunków powszechnie obowiązującego prawa (rozporządzenia), wynikające z delegacji ustawowej zawartej w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, tworzy stan, w którym organ administracji, posiadając upoważnienie organu legislacyjnego (ministra), kreuje inne warunki niż zawarte w prawie powszechnie obowiązującym, umożliwiające załatwienie konkretnej sprawy administracyjnej. Z treści prawa materialnego – art. 9 Prawa budowlanego, wynika obowiązek uzasadnienia postanowienia w sprawie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Przepis ten, odnosząc się do przypadków szczególnie uzasadnionych, wymaga bowiem, że postanowienie to powinno zawierać uzasadnienie wykazujące na zaistnienie szczególnie uzasadnionego przypadku w konkretnej sprawie (por. wyrok NSA z dnia 20 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2253/12; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Niemniej, należy mieć na uwadze, że postanowienie w przedmiocie wyrażenia zgody na odstępstwo od warunków techniczno-budowlanych wydawane jest w toku postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Na postanowienie to nie przysługuje zażalenie. Decyzja o pozwoleniu na budowę kończy postępowanie, rozstrzygając jednocześnie o istocie sprawy, w tym także w kwestii odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Z tego względu, niezależnie od uzasadnienia zawartego w samym postanowieniu wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 Prawa budowlanego, organ architektoniczno-budowlany w uzasadnieniu decyzji o pozwoleniu na budowę zobowiązany jest przedstawić przesłanki udzielenia bądź odmowy zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Uzasadnienie takie nie może ograniczać się jedynie do powołania się na fakt, iż właściwy minister upoważnił organ do wydania postanowienia o odstępstwie, bo to od woli organu (wyrażającego lub odmawiającego wyrażenia zgody na odstępstwo) zależy, czy zgoda zostanie udzielona (por. wyroki NSA z dnia 25 lipca 2008 r., sygn. akt II OSK 905/07 i z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1461/11; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie, na co trafnie zwrócili uwagę skarżący, uzasadnienie zarówno postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r., jak i decyzja organu I instancji, zawierają lakoniczną argumentację odnoszącą się do przyczyn udzielonego odstępstwa. W przedmiotowym postanowieniu Prezydent [...] powołał się jedynie na pismo Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 18 czerwca 2013 r. upoważniające do udzielenia zgody na wnioskowane odstępstwo, "biorąc pod uwagę informacje przedstawione we wniosku organu, iż plac zabaw dla dzieci będzie w części nasłoneczniony". Organ I instancji w ten sam sposób w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2013 r. odniósł się do kwestii udzielonej zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Organ odwoławczy, pomimo zaskarżenia w złożonych odwołaniach również postanowienia Prezydenta m. [...] z dnia [...] lipca 2013 r., ograniczył się do ogólnikowego stwierdzenia: "Na podstawie analizy złożonego przez inwestora wniosku o ww. odstępstwo oraz załączonych do niego dokumentów, jako uzasadnione należy uznać udzielenie niniejszego odstępstwa".

Takie działanie organów obu instancji nie tylko narusza przepisy art. 107 § 3 k.p.a. i art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego, lecz także pozostaje w sprzeczności z zasadą przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a. i powiązaną z nią zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.). Strony postępowania, które wskutek realizacji inwestycji dotknięte będą następstwami udzielonego odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych, zostały w istocie pozbawione wyczerpującego wyjaśnienia dlaczego, zdaniem organów orzekających w sprawie, w tym konkretnym przypadku wystąpiły nadzwyczajne okoliczności uzasadniające odstępstwo od przepisu § 40 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Kwestia ta wymagała od organów administracji architektoniczno-budowlanej szerszej argumentacji, wskazującej na zaistnienie w rozpoznawanym przypadku konkretnych okoliczności przemawiających za uznaniem tego przypadku za szczególnie uzasadniony, a co stosownie to treści art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego jest warunkiem udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.

Podobnie, organy nie zbadały należycie kwestii zarzucanego przez strony postępowania ponadnormatywnego zacienienia mieszkań w budynku przy ul. [...] powodowanego przez projektowany budynek.

Zasadą jest, że projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę i w ten sposób staje się integralną częścią decyzji. Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę i o zatwierdzeniu projektu budowlanego, właściwy organ analizuje m.in. projekt budowlany (projekt zagospodarowania terenu) w kontekście jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi (art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Dopiero, gdy inwestor spełni przewidziane prawem wymogi, organ wydaje decyzję o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego.

Organy obu instancji w niniejszej sprawie nie odniosły się w sposób należyty do kwestii związanych z tzw. przesłanianiem i zacienieniem określonych § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Zgodnie z § 60 ust. 1 rozporządzenia, pokoje mieszkalne winny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy – w godzinach 7.00 – 17.00. W mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia (§ 60 ust. 2 rozporządzenia).

Już w trakcie postępowania przed organami administracji strony kwestionowały sporządzoną przez inwestora Analizę czasu nasłonecznienia dla budynku przy ul. [...] (dla granicznego mieszkania na parterze tego budynku), załączoną do przedłożonego projektu budowlanego. Z analizy tej wynika – co potwierdził projektant oświadczeniem, że projektowana zabudowa, jak i budynki istniejące, spełniają wymogi rozporządzenia w spawie warunków technicznych dotyczące minimalnego czasu nasłonecznienia. W aktach sprawy znajdują się natomiast przedłożone m.in. przez skarżących opinie wskazujące na wadliwość sporządzonej analizy – dokumenty sporządzone przez mgr inż. arch. M. M. pt. "Analiza wpływu projektowanej zabudowy na działce sąsiedniej (nr ewid. [...] i [...] z obr. 1-11-13) na budynek mieszkalny wielorodzinny położony przy ul. [...] w [...]" z dnia [...] marca 2013 r. i z dnia [...] sierpnia 2013 r.. Z opinii tych wynika, że analiza zawarta w projekcie budowlanym została sporządzona nieprawidłowo. Autorka opracowania wskazał m.in. na błędy w ustaleniu bryły budynku i nieprawidłowe ustalenie kąta padania słońca skutkujące niewłaściwą długością cienia. W efekcie, zdaniem mgr inż. arch. M. M., projektowany budynek w obecnym usytuowaniu i gabarytach nie spełnia warunków wymaganych przez rozporządzenie w sprawie warunków technicznych (§ 40 i § 60 rozporządzenia). Prawidłowość Analizy czasu nasłonecznienia zawartej w projekcie budowlanym była również kwestionowana przez Międzyzakładową Pracowniczą Spółdzielnię Budowlano-Mieszkaniową " [...]" (np. pismo z dnia 4 marca 2013 r.). W pismach datowanych na dzień 1 lipca 2013 r. i 23 sierpnia 2013 r. projektanci szczegółowo odnieśli się do analiz autorstwa mgr inż. arch. M. M. oraz pisma ww. spółdzielni. Dodatkowo, w ostatnim piśmie z dnia 23 sierpnia 2013 r. projektant arch. P. C. stwierdził, że załączone do projektu budowalnego analizy nasłonecznienia, wykonane dwiema metodami, potwierdziły poprawność przyjętych rozwiązań projektowych. Wynika z nich, że wpływ projektowanej zabudowy jest dopuszczalny i nie pogarsza warunków zamieszkania.

Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, iż obowiązkiem organów orzekających w sprawie o pozwolenie na budowę jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1138/10; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Analiza decyzji organów obu instancji wskazuje natomiast, że w rozpoznawanej sprawie organy nie dokonały samodzielnej analizy projektu budowlanego we wskazanym zakresie. Ograniczyły się do prostego przytoczenia obszernych wyjaśnień projektanta odnoszących się do przedstawionych w trakcie postępowania opracowań mgr inż. arch. M.M. (Prezydent m. [...]) oraz do lakonicznego tylko stwierdzenia, że w projekcie budowlanym znajduje się stosowna analiza czasu nasłonecznienia oraz oświadczenie uprawnionego projektanta, że planowane zamierzenie budowlane spełnia wymogi zwarte w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych (Wojewoda [...]). Trafnie zwrócili uwagi skarżący, że pomimo wyraźnych sprzeczności pomiędzy analizą nasłonecznienia zawartą w projekcie budowlanym i złożonymi opiniami mgr inż. arch. M. M., organy nie ustosunkowały się do zarzutów podnoszonych w tym zakresie w trakcie postępowania. W sytuacji, gdy strony nie tylko kwestionowały ustalenia w zakresie przesłaniania i zacienienia sąsiednich budynków wynikające z projektu budowlanego, ale wręcz przedstawiły własne opracowania wskazujące na wadliwość analizy nasłonecznienia zawartej w projekcie budowlanym, organy administracji architektoniczno-budowlanej nie mogły tych sprzecznych opinii pominąć. Obowiązkiem organów było dokonanie własnej oceny, czy sporządzona przez inwestora analiza nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków w istocie pozwala na aprobatę jego stanowiska o braku negatywnego wpływu projektowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, w zakresie określonym § 60 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Stwierdzone wyżej uchybienia, jakich dopuścił się organ II instancji, dostrzeżone również w decyzji organu I instancji, nie stanowią jednak podstawy do uchylenia decyzji w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Brak dostatecznego wyjaśnienia podniesionych kwestii nie miał istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem – jak organ odwoławczy prawidłowo zauważył – postępowanie przed Prezydentem m. [...] obarczone było szeregiem wad, które wiązały się z koniecznością powtórzenia postępowania i jego uzupełnienia przed tym organem. Z uwagi na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia o charakterze kasacyjnym, wydanego w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., dostrzeżone uchybienia mogą być zatem usunięte w trakcie ponownego rozpoznania sprawy.

Za niezasadne uznać należało pozostałe zarzuty stawiane przez skarżących, odnoszące się do braku wymaganych odległości inwestycji od działki sąsiedniej i od wjazdu do garażu, liczby planowanych kondygnacji w projektowanym budynku, braku drogi przeciwpożarowej, naruszenia zasad współżycia społecznego i ingerencji w prywatne życie mieszkańców. W istocie zarzuty te stanowią powtórzenie argumentacji zawartej w odwołaniu, do której organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odniósł się w sposób prawidłowy.

Mając powyższe na uwadze skarga podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.