Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1160/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10; art. 89;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 1; art. 19 ust. 1;
journal: Dz.U. 2001 nr 79 poz 856
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.
article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b; art. 130 ust. 1;
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: par 2 ust. 1 i ust. 4; par 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 236 poz 1998
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi  przepisy ruchu drogowego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] października 2007 r. w sprawie skierowania T. G. (dalej jako skarżący) na egzamin teoretyczny i praktyczny sprawdzający kwalifikacje do kierowania pojazdami mechanicznymi kategorii [...].

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie sprawy.

[...] kwietnia 2007 r. Komendant Policji w [...] wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o sprawdzenie kwalifikacji skarżącego. Wystąpienie to spowodowane zostało wielokrotnym naruszeniem przez skarżącego w okresie od [...] kwietnia 2006 r. do [...] marca 2007 r. przepisów i zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, w konsekwencji czego skarżący otrzymał łącznie 26 punktów karnych.

W toku postępowania organ I instancji uzyskał informację o nieuwzględnieniu wniosku skarżącego o uchylenie mandatu karnego z [...] marca 2007 r., a także potwierdzenie prawidłowości naliczenia 23 punktów w związku z wykroczeniem z tego właśnie dnia.

Uznając, że wyczerpane zostały znamiona art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 z późn. zm., dalej jako p.r.d.) Starosta [...] decyzją z [...] października 2007 r. skierował skarżącego na egzamin teoretyczny i praktyczny w zakresie prawa jazdy kategorii [...].

Skarżący od powyższej decyzji odwołał się, kwestionując naliczenie punktów karnych dwukrotnie za to samo wykroczenie tj. za wyprzedzanie na skrzyżowaniu oraz niestosowanie się do znaku zakazu wyprzedzania. W ocenie skarżącego jeżeli zarzucono mu popełnienie wykroczenia z art. 97 kw (wyprzedzanie na skrzyżowaniu), to niedopuszczalne było postawienie mu tożsamego zarzutu, lecz z innej podstawy prawnej (art. 92 § 1 kw – nie zastosowanie się do znaku zakazu wyprzedzania). Nadto zdaniem skarżącego stan prawomocności mandatu karnego nie może obejmować kwestii sposobu naliczenia punktów karnych, które powinny podlegać weryfikacji przez organ kierujący na egzamin. Suma prawidłowo naliczonych punktów karnych powinna wynosić nie 23, ale 18, co łącznie z poprzednio naliczonymi punktami daje 21 punktów, a więc nie przekracza dopuszczalnego limitu.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z [...] kwietnia 2008 r., sprostowaną [...] czerwca 2008 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy zważył, że wykaz punktów zawarty we wniosku Komendanta Policji z [...] kwietnia 2007 r. ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Punkty są naliczane po wystawieniu i przyjęciu mandatu. Przyjęcie mandatu oznacza, iż ustalenia policji nie zostały zakwestionowane i są wiążące dla innych organów, w tym organów administracji.

Wniosek o uchylenie mandatu karnego nie został uwzględniony przez Sąd i także ustaleń w tym zakresie organ nie może podważać. Organ odwoławczy podniósł również, że nie ma kompetencji, by prowadzić jakiekolwiek postępowanie w zakresie wykroczeń drogowych.

W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji, akcentując, że nie został powiadomiony o terminie rozprawy, która odbyła się [...] kwietnia 2008 r. Bez własnej winy został zatem pozbawiony możliwości obrony swoich praw, zaś SKO uchybiło jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada czynnego udziału strony.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o oddalenie skargi wskazując, że nie przeprowadzało rozprawy w niniejszej sprawie. Nie było bowiem takiej konieczności ani też potrzeby. Zebrany przez organ I instancji materiał dowodowy był wystarczający, a skarżący w odwołaniu kwestionował ustalenia organów policji oraz sądów powszechnych, którymi organ jest związany.

W piśmie z [...] grudnia 2008 r. skarżący zwrócił uwagę, że organ odstępując od przeprowadzenia rozprawy miał obowiązek, przed wydaniem decyzji, umożliwić mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Zdaniem skarżącego przedmiotem rozpoznania w jego sprawie winna być kwestia prawidłowości naliczenia punktów karnych za popełnione wykroczenie drogowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Dokonując oceny zasadności wniesionej przez T. G. skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] kwietnia 2008 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem wymogów procesowych powoduje różne skutki w zależności od rodzaju tych naruszeń. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) Sąd uchyla decyzję jeżeli stwierdzi, że naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2007 r. skarżący został zawiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wg. kategorii [...]. Został również pouczony przez organ I instancji, zgodnie z art. 10 k.p.a., o prawie do czynnego udziału w postępowaniu w każdym jego stadium. Jak wynika z dołączonych akt administracyjnych z prawa tego skorzystał. Niewątpliwie również organ odwoławczy powinien, stosownie do dyspozycji art. 10 k.p.a., umożliwić skarżącemu wypowiedzenie się do zebranych dowodów i materiałów SKO zaniechało wykonania tego obowiązku, czym naruszyło powyższy przepis, ale uchybienie to – w ocenie Sądu – pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Organ odwoławczy nie prowadził bowiem żadnego postępowania uzupełniającego, nie gromadził też nowych dowodów w sprawie, zaś stanowisko skarżącego było organowi znane, gdyż brał udział w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i przedstawił je w odwołaniu. Zauważyć przy tym należy, że skarżący podnosząc naruszenie zasady czynnego udziału strony, nie wskazuje jakie nowe okoliczności, mające istotny wpływ na wynik sprawy, mogły zostać zaprezentowane w postępowaniu przed SKO. Te, które są przez niego przedstawione były organowi znane i jak wynika z uzasadnienia decyzji zostały wzięte pod uwagę. Nie nastąpiło to wprawdzie w sposób w jaki oczekiwał tego skarżący, ale nie może to świadczyć o wadliwości decyzji. Jednocześnie w okolicznościach niniejszej sprawy – w ocenie Sądu – za zasadne należy uznać stanowisko organu o odstąpieniu od przeprowadzania rozprawy. Jak wynika z art. 17 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856) orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Art. 89 k.p.a., który ma zastosowanie w postępowaniu przed kolegium na zasadzie art. 19 ust. 1 ww. ustawy, określa przesłanki zobowiązujące organ do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w formie rozprawy. W rozpoznawanej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła, co upoważniało organ do wydania decyzji na posiedzeniu niejawnym.

Nawiązując do pisma skarżącego z [...] grudnia 2008 r. podkreślić należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest jedynie wskazana powyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] oraz utrzymana nią w mocy decyzja Starosty [...] z [...] października 2007 r. W postępowaniu tym Sąd nie jest uprawniony do przywracania terminu do złożenia skargi na inny akt lub czynność, ani o rozstrzyganiu o dopuszczalności wniesienia takiej skargi. W kontekście tym na odnotowanie zasługuje stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 13 lipca 2006 r. (sygn. akt I OSK 1087/05 Lex nr 275433), zgodnie z którym strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji może zwrócić się o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. Do wykreślenia punktów może jednak dojść tylko w określonych sytuacjach.

Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienia do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Zgodnie z tym przepisem Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji.

Warunki i sposób prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznym i Administracji z 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. nr 236, poz. 1998). Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenia zostaną stwierdzone prawomocnymi wyrokami sądów, postanowieniami Sądu o warunkowym umorzeniu postępowania albo nakazami lub mandatami karnymi. Do ewidencji wpisuje się naruszenia, zgodnie z wykazem stanowiącym załącznik nr 1 do rozporządzenia (§ 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia). Załącznik nr 1 określa wykaz naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczbę punktów odpowiadającą tym naruszeniom. Jeżeli jeden czyn popełniony przez kierowcę narusza więcej niż jeden przepis ruchu drogowego, w ewidencji uwidacznia się wszystkie naruszenia, przypisując każdemu odpowiednią liczbę punktów (§ 2 ust. 4 ww. rozporządzenia).

W rozpoznawanej sprawie skarżący [...] marca 2007 r. został ukarany mandatem karnym kredytowym, który odbiór pokwitował. Z tą chwilą mandat karny stał się prawomocny stosownie do art. 98 § 3 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia. Skarżący wprawdzie wystąpił z wnioskiem o uchylenie nałożonego mandatu karnego, ale prawomocnym orzeczeniem Sąd jego wniosku nie uwzględnił. W tej sytuacji organ prowadzący ww. ewidencję zobowiązany był dokonać do tejże ewidencji wpisu opisanych w mandacie karnym wykroczeń. W mandacie opisane były 4 wykroczenia, wskazana została w nim również suma punktów karnych, wynikająca z sumowania tych punktów przypisanych za poszczególne wykroczenia. Wobec stwierdzenia, że skarżący przekroczył w okresie krótszym niż 1 rok 24 punkty karne komendant wojewódzki Policji był uprawniony do wystąpienia do starosty z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Sprawdzenie kwalifikacji ma charakter obligatoryjny wówczas, gdy zostaną spełnione warunki przewidziane w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d.

W postępowaniu o skierowanie na egzamin sprawdzający kwalifikację do kierowania pojazdami organy administracji nie były uprawnione do badania popełnienia jakich wykroczeń dopuścił się skarżący i kwestionowania prawomocnych rozstrzygnięć stwierdzających fakt popełnienia przez skarżącego tych wykroczeń oraz nakładających na niego karę za ich popełnienie. Tryb kontroli tego typu rozstrzygnięć wydawanych w postępowaniu mandatowym uregulowany jest w kodeksie postępowania w sprawach o wykroczenia. Wprawdzie punkty karne nie są karą przewidzianą w kodeksie wykroczeń, ale w niniejszej sprawie zostały one nałożone za wykroczenia zarzucane i opisane w prawomocnym mandacie karnym. W ramach posiadanych uprawnień organ administracji był związany wpisami w ewidencji i nie mógł prowadzić własnych ustaleń, co do ilości punktów przypisanych kierowcy. Tylko Policja jest uprawniona do dokonania wpisu do ewidencji przypisanych kierowcy punktów i do ich usuwania. Należy przy tym podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie łączna liczba punktów karnych za wyszczególnione we wniosku Komendanta Policji naruszania przepisów ruchu drogowego odpowiada sumie punktów za poszczególne naruszenia, co wynika wprost z tabeli zamieszczonej w omawianym rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 20 grudnia 2002 r. Także skarżący nie kwestionował, aby za poszczególne, przypisane mu wykroczenia została określona błędna ilość punktów.

Kwestionował natomiast przypisane mu popełnienia czterech wykroczeń, ale tych ustaleń, jak wskazano powyżej, organ nie był uprawniony weryfikować. Organ był natomiast zobowiązany do zbadania czy skarżący przekroczył liczbę punktów karnych określoną w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d., co też uczynił.

Mając powyższe względy na uwadze Sąd uznał, że decyzje organów obu instancji rozstrzygające o skierowaniu T. G. na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w ramach posiadanych uprawnień są zgodne z prawem materialnym i dlatego też Sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.