Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 872/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 40 § 2, art. 77 § 1, art. 78 § 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: § 2, § 4, § 14
journal: Dz.U. 2009 nr 33 poz 262
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 30
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 4 ust. 8
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B spółki z o.o. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] września 2015 r. B sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r.

Zaskarżona decyzja została wydana na tle następującego stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych sprawy:

Złożonym 15 maja 2013 r. (wpływ do organu 17 maja 2013 r.) wnioskiem skarżąca wystąpiła o przyznanie m.in. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, deklarując do tej płatności działkę rolną D, o powierzchni 14,5 ha, nr. ewid. [...], oraz wariant 2.1 i 6.1, jak też działkę rolną A , o powierzchni 4,68 ha , nr ewid. [...], którą w dniu [...] czerwca 2013 r. wycofała.

Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...], Kierownik BP ARiMR, powołując się na art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. z 2009 r. Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej jako: rozporządzenie rolnośrodowiskowe ), § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi 10 marca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz. U. Nr 55 poz. 289 ), art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011), odmówił spółce przyznania wnioskowanej płatności "w związku ze stworzeniem przez producenta sztucznych warunków do uzyskania płatności poprzez sztuczny podział gospodarstwa rolnego".

Uzasadniając decyzję organ I instancji przytoczył regulacje § 2 ust. 1 rozporządzenia rolnośrodowiskowego oraz definicje zawarte w art. 3 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2012 r., poz. 86): producenta rolnego (pkt 3) pkt 3 oraz gospodarstwa rolnego (pkt 1), zaznaczając, że nadanie numeru ewidencyjnego stanowi potwierdzenie, iż jego właściciel zgłosił się do organu jako producent rolny i posiadacz gospodarstwa rolnego. Zaznaczył też, że uzyskanie wpisu do ewidencji producentów nie jest równoznaczne z uzyskaniem jakichkolwiek uprawnień do płatności, gdyż to czy podmiot jest uprawniony do uzyskania płatności rozstrzygane jest na gruncie danych przepisów dotyczących przyznania poszczególnych płatności. Rolnik nie dlatego jest producentem rolnym, że został wpisany do rejestru (zgodnie z zapisem ustawy o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności) lecz dlatego, że spełnia warunki określone w szczegółowych przepisach prawa materialnego. Kierownik BP podkreślił, że istotą płatności obszarowych jest to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście uprawia grunty tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać, i swobodnie dokonuje odpowiednich zabiegów agrotechnicznych, zbiera plony oraz utrzymuje te grunty w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska (zgodnie z normami), przy czym chodzi tu o wszelkie czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa. Organ stwierdził, że wobec braku sformułowania oddzielnych definicji "posiadania gospodarstwa rolnego" na potrzeby rozdziału pomocy finansowej dla rolnictwa oraz z uwagi na posługiwanie się tym pojęciem we wszystkich powołanych aktach prawnych dotyczących pomocy dla rolnictwa, sięgnąć należy do regulacji Kodeksu cywilnego. Przytaczając art. 336 K.c., zaznaczył, że posiadanie jest stanem faktycznym polegającym na określonym władztwie nad rzeczą i występuje w dwóch postaciach: posiadania samoistnego i posiadania zależnego. Powołał się na obecnie obowiązujące przepisy art. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady WE nr 1166/2008 z dnia 19 listopada 2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008.321.14), definiujące gospodarstwo rolne jako wyodrębnioną jednostkę, zarówno pod względem technicznym, jak i ekonomicznym, która posiada oddzielne kierownictwo i prowadzi działalność rolniczą wymienioną w załączniku i na terytorium gospodarczym Unii Europejskiej jako działalność podstawową lub drugorzędną. Powołując się na omówione przepisy wskazał, że jednostka posiadająca odrębne środki produkcji, wyposażenie, nieruchomości, jednak zarządzana przez to samo kierownictwo, powinna być uznana za jedno gospodarstwo rolne. Organ I instancji zaznaczył, że jednym z programów pomocy dla rolnictwa z funduszy europejskich, o które corocznie wnioskuje skarżąca jest program rolnośrodowiskowy. Organizację rozdziału tej pomocy określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173.). Warunki przyznania płatności na lata 2007- 2013 dla korzystających z tej formy pomocy określa powołane wyżej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. Przedstawiając szczegółowe regulacje tego aktu, wywiódł iż wynika z niego, że płatność do każdego hektara jest uzależniona de facto od wielkości gospodarstwa i maleje wraz z jego wzrostem. Nadto organ powołał się na art. 18 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) wskazując, że ma on na celu wyeliminowanie "sztucznych" podziałów gospodarstw celem ominięcia modulacji m.in. w przypadku płatności rolno środowiskowych. W obowiązującym stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze części, przekazane w posiadanie różnym podmiotom, zarejestrowanym w ewidencji producentów, przekładałby się na przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Dalej Kierownik BP zaznaczył, że zgodnie z art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25/8 z 28.01.2011), nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których stwierdzono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Powołał się również na orzecznictwo administracyjne (m. in. wyroki: NSA z 12 lipca 2012 r. II GSK 646/11, WSA w Warszawie z 6 czerwca 2014 r. VIII SA/Wa 168/14) oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wyrok z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12), zaznaczając że taki wywód jest niezbędny aby wykazać, iż skarżąca spółka nie jest wyodrębnionym, samodzielnym i samorządnym producentem rolnym. Jest podmiotem zgłaszającym działki rolne, będące częścią wszystkich jednostek produkcyjnych zarządzanych przez P.M.. Wymienione w uzasadnieniu decyzji 103 spółki, zdaniem organu, zostały zarejestrowane i wnioskują o płatności z dwóch powodów: aby zmaksymalizować wysokość otrzymanych płatności oraz aby uzyskać płatności do działek, do których na mocy przepisów szczególnych płatność nie zostałaby przyznana (zarówno z powodu przekroczenia powierzchni, jak i z powodu braku możliwości zwiększenia powierzchni objętej zobowiązaniem rolnośrodowiskowym). Organ pierwszej instancji wskazał, że P.M. w 2005 r. jako osoba fizyczna oraz wspólnik 5 innych spółek (AG sp. z o.o., AK sp. z o.o., AM Sp. z o.o., AMy sp. z o.o., AP Sp. z o.o.) zgłosił do płatności łącznie 1159,55 ha. W roku 2008, wraz z 39 innymi spółkami, zadeklarował do płatności 2865,72 ha, zaś w 2009 r. spółek było 60, a powierzchnia wynosiła już 3988,25 ha. W roku 2012 aż 90 podmiotów powiązanych z nim kapitałowo i osobowo wnioskowało o płatności na łączną powierzchnię 3789,40 ha. W 2013 r. spółek powiązanych kapitałowo i osobowo z P.M. było już 103. Kierownik BP zaznaczył przy tym, że wyjaśnienia powyższe pozwalają zrozumieć mechanizm i cel działań polegających na podziale dużego gospodarstwa na wiele gospodarstw mniejszych. Działanie takie byłoby dopuszczalne, jedynie pod warunkiem, że dojdzie do rzeczywistego podziału dużego gospodarstwa na mniejsze części, a wnioskujący o pomoc rzeczywiście obejmą w posiadanie wydzielone im działki i staną się w ten sposób odrębnymi producentami rolnymi. Celem takich rozwiązań w zakresie definicji "producenta rolnego" jest właściwy podział różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników będących faktycznymi posiadaczami gospodarstwa rolnego. Ponieważ wszystkie powołane wyżej akty prawne posługują się pojęciem "producenta rolnego", jako podmiotu posiadającego gospodarstwo rolne, rozumienie tego pojęcia na gruncie wszystkich ww. aktów prawnych musi być jednakowe, bowiem wszystkie uregulowania służą jednemu celowi, tj. właściwemu rozdzieleniu różnych rodzajów pomocy finansowej dla rolników. Zauważył, że należyte rozumienie pojęcia posiadania gospodarstwa rolnego jest konieczne dla oceny, czy B sp. z o.o. rzeczywiście posiadała gospodarstwo rolne. Kierownik BP wskazał, że wspólnikami pierwotnej spółki C z o.o. ( po zmianie nazwy - B ) byli P.M. ( 90 udziałów ) i D.M. ( 10 udziałów ). Pierwszy z nich został zarejestrowany w ewidencji producentów również jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 90 podmiotów (stan na 2012 r.), w tym spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i spółek cywilnych, które uzyskały odrębne wpisy do ewidencji producentów. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a także jest właścicielem K S.A. Nadto R. i P.M., pozostający wówczas w związku małżeńskim, będąc w posiadaniu odrębnych numerów w ewidencji producentów, nadanych im jako osobom fizycznym, utworzyli dodatkowo 10 spółek, w których są jedynymi współwłaścicielami oraz 66 spółek cywilnych i spółek z o.o., w których jedno z małżonków jest wspólnikiem. Również D.M. - syn R. i P.M. został zarejestrowany w ewidencji producentów jako osoba fizyczna prowadząca gospodarstwo rolne oraz dodatkowo jako wspólnik 31 spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, w których wraz z P.M. są jedynymi wspólnikami, zaś dwie z nich (D sp. z o.o. oraz Dz sp. z o.o.) są jedynymi wspólnikami trzynastu kolejnych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością utworzonych przez te osoby w roku 2012. W 2013 r. podmiotów powiązanych z P.M. było już 103. Organ tabelarycznie zestawił wszystkie te podmioty pod kątem roli, jaką pełni w nich P.M. i członkowie jego rodziny oraz deklarowanych przez nie powierzchni, które podlegają modulacji. Analiza ta doprowadziła organ do wniosku, że P.M. w 2013 r. występował w spółkach kapitałowych lub cywilnych jako wspólnik bądź prezes zarządu w 103 spółkach, przy czym wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (w pakietach rolnictwo ekologiczne i ekstensywne trwałe użytki zielone) za ten rok złożyło 50 z nich. Organ zauważył, że P.M., składając jeden wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej do powyższych pakietów i deklarowanych do nich powierzchni, przy konieczności stosowania modulacji w danych pakietach, otrzymałby płatność w dużo mniejszej wysokości ( 337 472, 78 zł ) niż w sytuacji niezastosowania modulacji. Przedstawiajac sposób dokonania wyliczeń stwierdził, że wyliczona przez organ dla obu pakietów różnica wyniosła 1 594 904,47 zł. W ocenie Kierownika BP, tworzenie przez P.M. wielu spółek, które następnie odrębnie zgłaszały działki rolne, które gdyby musiały zostać zgłoszone łącznie uzyskałyby mniejsze płatności, jest działaniem obchodzącym prawo. Zawiązywanie przez P.M. wielu spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością i dzielenie łącznie posiadanego areału na mniejsze gospodarstwa, nie może zostać uznane za działanie pozostające w zgodzie z celem i sensem przepisów regulujących przyznawanie płatności rolnośrodowiskowych.

Organ pierwszej instancji zauważył, że skarżąca składała wnioski o przyznanie płatności począwszy od 2010 r. Przedmiotem deklaracji spółki we wniosku na rok 2013 były grunty rolne działek ewidencyjnych [...] oraz działka nr [...], następnie wycofana. Kierownik wskazał, iż z danych Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli ( ZSZIK ) wynika, że w latach 2005 -2013 o płatności do tych działek ubiegało się łącznie 10 podmiotów powiązanych z osobą P.M.. Działka nr [...] przez B deklarowana była do płatności w latach 2011-2013. Wynika z tego, że działki były swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których wspólnikiem jest P.M., natomiast przeniesienia posiadania tych działek miały stanowić jedynie formalny tytuł prawny do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat ONW i rolnośrodowiskowych przez spółki, których P.M., występując we własnym imieniu, nie otrzymałby. Podkreślił, że P.M. jest również właścicielem firmy N, prowadzonej w formie działalności gospodarczej, która to firma wykonywała usługi (prace rolne) na rzecz podmiotów, w których jest on wspólnikiem.

Dodatkowo organ zważył, że spośród 103 spółek funkcjonujących w 2013 r., dla 87 z nich, jako konto bankowe na które mają być przekazywane płatności, wskazane zostało konto którego współwłaścicielami są P.M. i jego syn D.M.. Z umów spółek cywilnych oraz odpisów KRS spółek z o.o. wynika, że są one powiązane osobowo przez P., R. oraz D.M.. Przemawia za tym struktura organizacyjna spółek, w których osoby te mają bezpośredni wpływ na funkcjonowanie spółek albo bezpośrednio, będąc jej wspólnikami bądź pełniąc inne funkcje umożliwiające im prowadzenie spraw spółek, np. prokurenta lub prezesa zarządu, względnie pośrednio, gdzie jako wspólnik występuje inna spółka, której wspólnikami są wymienione osoby. Dodatkowo P.M. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą N, a firma ta jest wykonawcą prac agrotechnicznych na deklarowanych przez podmioty działkach. Ponadto rejestrowane na przestrzeni lat 2005-2013 spółki podawały jako swe siedziby ten sam adres (ul. [...] lub [...], będący jednocześnie adresem zamieszkania P.M.), względnie [...], (przy czym do korespondencji wskazywano adres ul. [...]).

Kierownik BP podkreślił również nieograniczoną decyzyjność P.M., jako bezpośredniego lub pośredniego wspólnika, prokurenta, bądź członka zarządu analizowanych spółek.

Powyższe ustalenia doprowadziły organ do stwierdzenia braku przesłanek do uznania spółki B jako spółki samodzielnie prowadzącej działalność gospodarczą, posiadającą autonomię w zakresie zarządzania. Organ zaznaczył również brak dokumentów potwierdzających samodzielność techniczną i ekonomiczną gospodarstwa.

Po analizie przedstawionych przez stronę postępowania faktur, wskazał że wynika z nich, że uprawą gruntów zgłoszonych do płatności zajmował się P.M. i jego firma N oraz A sp z o.o., której jest on prezesem i wspólnikiem ( łączne koszty uprawy 66 577 zł ). Materiał siewny zakupiony został przez P.M., a pozostałości po zbiorach nabył M.D. ( prezes P sp. z o.o.). Z dostarczonej ewidencji sprzedaży wynika, że plon zebrany z pól wyniósł 14 ton zielonki prosa o wartości 1680 zł, a koszty uprawy 66 577 zł. Jednostka certyfikująca potwierdza jedynie fakt spełnienia kryteriów produkcji ekologicznej, a nie każdy kto prowadzi produkcję ekologiczną ubiega się o uzyskanie płatności rolno środowiskowej, stanowiącej jedną z form wsparcia w ramach problematyki Rozwoju Obszarów Wiejskich.

Podsumowując Kierownik BP uznał, że to P.M. nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług, stwierdzając jednocześnie, że grunty rolne zgłaszane przez stronę oraz inne ww. podmioty, są de facto zarządzane przez tę samą osobę tj. P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez niego oraz spółki, w których jest wspólnikiem, nie stanowią odrębnych gospodarstw, samodzielnych, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. Organ uznał, że to P.M. prowadził działalność rolniczą, która była działalnością zarobkową wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzoną na własny rachunek. To on uzyskiwał przychody oraz ponosił wydatki związane z tą działalnością, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego, sztucznie podzielonego i zgłaszanego oddzielnie przez kilkadziesiąt podmiotów zarejestrowanych w ewidencji producentów jako odrębni producenci rolni. O trwałym charakterze posiadania nie świadczy również swobodne przekazywanie poszczególnych gruntów pomiędzy ww. podmiotami.

Organ wskazał, iż dokonując ustaleń faktycznych opierał się na dokumentach dostarczonych przez stronę i faktach znanych mu z urzędu zawartych w ZSZIK. Nie przeprowadził natomiast dowodów osobowych, nie przesłuchał zawnioskowanych świadków, bowiem ich zeznania nie miałyby znaczenia dla sprawy. Zauważył, że należy odróżnić samodzielny byt spółki B jako osoby prawnej, utworzonej na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych, od samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, czego jak wykazano powyżej strona nie czyniła. Stwierdził, że nie kwestionuje, iż strona jako osoba prawna prowadzi działalność gospodarczą na własną rzecz i ryzyko jednakże działalność ta nie obejmuje samodzielnego prowadzenia gospodarstwa rolnego, natomiast nie wyklucza to prowadzenia innej działalności. W konsekwencji uznał, że zgłaszanie przez skarżącą dowodu w postaci przesłuchania świadków miało na celu jedynie przedłużenie postępowania. Organ I instancji zaznaczył, iż nie podważa obowiązującej w prawie zasady odrębności podmiotów posiadających osobowość prawną, jednakże, przy tak stworzonej strukturze własnościowej 103 podmiotów, nie jest możliwa ich odrębność gospodarcza. Zorganizowanie wielu spółek przez tych samych udziałowców jest zdarzeniem nienaruszającym żadnych przepisów krajowych, czy unijnych, jednakże ustalony i wykazany związek pomiędzy poszczególnymi spółkami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej, prowadzenie przez wszystkie podmioty tego samego rodzaju działalności, w takiej samej lokalizacji, korzystanie przez nie ze wspólnego zaplecza, wskazanie tego samego rachunku bankowego (należącego do P.M.) do przelewu środków uzyskanych z ARiMR, stanowi sztuczne działanie w celu obejścia przepisów prawa. W ocenie organu aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Organ podkreślił, że środki pomocowe pochodzące z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich w większości są finansowane z budżetu Unii Europejskiej, w związku z powyższym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. Urz. WE L 312/1). B sp. z o.o., składając wniosek o przyznanie płatności, nie była posiadaczem gospodarstwa deklarowanego do płatności, ponieważ gospodarstwo to posiadał P.M.. Gospodarstwo rozpatrywane jest jako całość wszystkich gruntów będących przedmiotem posiadania, a nie są to poszczególne działki ewidencyjne. Programy realizowane są w gospodarstwach a nie na poszczególnych działkach ewidencyjnych, które nie stanowią przecież odrębnego gospodarstwa. Zatem to P.M. prowadzi gospodarstwo rolne, ponosi nakłady i czerpie z tego tytułu zyski, zaś gospodarstwo B sp. z o.o. zostało sztucznie utworzone w celu uzyskania wyższych płatności. W ocenie organu aplikowanie o pomoc przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Wyodrębnienie spółek miało na celu obejście przepisów prawa związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia. Zatem przyznanie wnioskowanych płatności rolnośrodowiskowych byłoby sprzeczne regulacjami rozporządzenia rolnośrodowiskowego. W następstwie poczynionych ustaleń organ uznał, że powyższe działanie wyczerpało przesłanki art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r.

W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie oraz o przyznanie płatności zgodnie z wnioskiem. Zarzuciła brak staranności przy zbieraniu dowodów i ustaleniach stanu faktycznego, nierzetelność prowadzonych postępowań, nieuzasadniony brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w przedmiocie dowodów zgłoszonych przez strony, błędną, arbitralną i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprzeprowadzenie dowodów żądanych przez stronę oraz nieuzasadnione zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 i art. 32 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz pozbawienie strony możliwości udziału w postępowaniu.

Strona wniosła ponadto o przesłuchanie wnioskowanych świadków oraz byłego prezesa zarządu spółki M.P., a ponadto o przeprowadzenie dowodów z dokumentów.

Powołaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu I instancji stwierdzając, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Wskazał, że zasady przyznawania płatności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do wniosków składanych w 2013 r. zostały określone w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173); rozporządzeniu rolnośrodowiskowym , rozporządzeniu Komisji WE nr 65/2011, rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009, rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1200/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. wdrażającym rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej w odniesieniu do współczynników dotyczących sztuk dużych oraz definicji cech objętych badaniem (Dz. Urz. z dnia 15.12,2009r., L 329/1); rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1166/2008 r. w sprawie badań struktury gospodarstw rolnych i badania metod produkcji rolnej oraz uchylające, rozporządzenie Rady (EWG) nr 571/88 (Dz. Urz. UE. L. 2008,321,14); rozporządzeniu Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich.

Zaznaczył, że celem płatności do gruntów rolnych finansowanych przez Unię Europejską (m. in. płatności rolnośrodowiskowej ) jest wspieranie rolników, tj. osób, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Dla uzyskania tej płatności nie wystarczy być posiadaczem działek rolnych w rozumieniu przepisów Kc, ale należy je również rolniczo użytkować. Istotne jest także czy wnioskodawca faktycznie włada gruntem, przy spełnieniu wymogów kwalifikacyjnych z rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Musi zatem wykazać, że faktycznie posiadał w dniu [...] maja danego roku (w niniejszym przypadku w 2013 r.) grunty rolne i utrzymywać je zgodnie z normami. Faktyczne władztwo na daną rzeczą oznacza również, że istnieje swoboda, co do podejmowania decyzji np. co, gdzie i kiedy zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe, kiedy zbierać plony oraz kiedy gdzie i komu je sprzedawać. Samoistność posiadania oznacza, że posiadacz zachowuje się wobec rzeczy tak jak właściciel.

Organ odwoławczy uznał, w oparciu o powołane przepisy oraz całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że strona nie była posiadaczem - w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego – gruntów rolnych zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowych, ponieważ grunty te wchodziły w skład gospodarstwa rolnego P.M. i były przez niego zarządzane. Uznał, że w sprawie doszło do sztucznego podziału gospodarstwa rolnego, a podział ten ma na celu obejście przepisów prawa i uzyskanie nienależnych uprawnień do wnioskowanych płatności. Organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami dokonanymi w niniejszej sprawie przez organ I instancji, czyniąc analogiczne w uzasadnieniu wydanej przez siebie decyzji.

Dyrektor OR ARiMR stwierdził, że wprawdzie niniejsza sprawa dotyczy płatności PRŚ, jednakże w kontekście sztucznych warunków stworzonych w celu uzyskania płatności na rok 2013 za konieczne uznał wskazanie, iż multiplikowanie spółek pozwoliłoby na uzyskanie płatności również w ramach innych działań wspierających rolników, o które w 2013 r. wnioskowała skarżąca, a które realizowane są przez ARiMR, tj. płatności ONW oraz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Wskazał, że skarżąca jest podmiotem zgłaszającym działki rolne będące częścią gospodarstwa zarządzanego przez P.M. i nie może zostać uznana za samodzielnego producenta rolnego. B sp. z o. o. (wcześniej C sp. z .o.o) jest spółką zawiązaną [...] maja 2009 r. przez D. i P.M., z których pierwszy został prezesem ww. spółki, a drugi jej prokurentem. W dalszych latach istnienia spółki zmieniali się prezesi, a funkcje te pełnili: P.M., M.P., D.M..

Przedmiotem wniosku spółki o przyznanie płatności rolnośrodowiskowaych na rok 2013 pozostawały 2 działki ewidencyjne: nr [...]. Działka nr [...],po wycofaniu, zadeklarowana została do płatności przez spółkę z o.o. P ( wspólnicy M.P., M.D.), w 2014 r. ponownie zadeklarowana przez B. Działka nr [...] ( przed podziałem nr [...]), jak ustalił organ odwoławczy na podstawie ZSZIK, deklarowana była przez spółkę cywilną R ( wspólnicy P.M. i K S.A. ), a w latach 2010 i 2011 ponownie przez B, zaś w 2012 przez spółkę z o.o. K ( wspólnicy: P.M. i D.M.). Działki te były zatem corocznie swobodnie przekazywane pomiędzy spółkami, w których - w różniej formie - rolę zarządczą pełnił P.M. i/lub też osoby powiązane z nim pod względem rodzinnym lub podległości służbowej. Przeniesienia posiadania tych działek mają charakter pozorny i stanowią jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie dopłat przez spółki, których wspólnikiem jest P.M.. Występując we własnym imieniu P.M. nie otrzymałby płatności rolnośrodowiskowej w takiej łącznej wysokości w jakiej mogłyby otrzymać taką pomoc finansową spółki gospodarujące na gruntach rolnych wydzielonych z jednego gospodarstwa będącego w jego posiadaniu.

Organ odwoławczy podkreślił, że ówczesny prezes zarządu D.M., składając wniosek o wpis B Sp. z o.o. do ewidencji producentów podał numer rachunku bankowego, na który miały być przekazywane środki finansowe dystrybuowane przez ARiMR, należący do P.M. i wyraził zgodę na przelewanie tych środków na ten rachunek. Taka sytuacja miała miejsce w przypadku 73 spółek ze 103 powiązanych osobowo i kapitałowo z P.M.. Dyrektor OR zaznaczył też, że adres siedziby B oraz adres do korespondencji przewijają się

we wszystkich spółkach, które są powiązane z osobą P.M., przy czym adres do korespondencji pozostaje zawsze bez zmian. Zmiana formalnej siedziby skarżącej na [...] ma jedynie charakter pozorny, gdyż wszystkie decyzje dotyczące zarządzania gruntami zgłoszonymi do płatności na rok 2013 podejmuje się w miejscowości [...] – stamtąd są nadawane wszelkie przesyłki w sprawie. Dyrektor OR zaznaczył, że analiza składu personalnego zarządzającego 103 spółkami pozwala na stwierdzenie, iż spółka B, jak i pozostałe podmioty są w przeważającym stopniu zależne od P.M.. Zauważył, że pełniącymi funkcje zarządcze w tych spółkach zawsze są te same osoby tj. P.M., D.M., R.M., M.M. oraz M.P., a także osoba zatrudniona na umowę o pracę w działalności P.M. w firmie N M.P., M.D.. Natomiast w przypadku występowania innych osób, które pełnią w spółkach funkcje zarządcze przejawiają się zawsze osoby w różnej formie powiązane z P.M., np. S.K.. Związek P.M. i jego wpływ na działalność 103 podmiotów, w tym B sp. z o. o. pozwala obronić tezę, że powstanie skarżącej (oraz pozostałych podmiotów), to wynik celowego działania nastawionego wyłącznie na ominięcie konsekwencji wynikających z przepisów modulacyjnych, mających zastosowanie do płatności rolnośrodowiskowych. W świetle powyższych stwierdzeń organ wywiódł, że zasadniczy cel stworzenia ww. spółek, w tym skarżącej oraz ich działalności jest sprzeczny z celem przepisów regulujących wspieranie rolników.

Analizując sprawozdawczość finansową spółki B, organ odwoławczy podkreślił, że strona nie ponosi kosztów związanych z zatrudnieniem pracowników ani żadnych kosztów związanych z wypłatą wynagrodzeń czy płatności na ubezpieczenie społeczne. Zdaniem organu jest to zadziwiające albowiem wskazuje na fakt społecznego świadczenia pracy przez prezesa zarządu czy dyrektora zarządzającego w spółce. W świetle wysokości pensji jakie zazwyczaj pobierają osoby pracujące na tak wysoko postawionych w hierarchii przedsiębiorstw stanowiskach, brak pobierania wynagrodzenia przez zarządzających B świadczy o tym, że spółka zarządzana była wyłącznie na papierze. Analiza wykazanej w aktach dokumentacji prowadzi, zdaniem organu, do konkluzji, iż P.M. osobiście podpisywał dokumenty dotyczące transakcji z podmiotami powiązanymi z jego osobą zaś w przypadku dokumentów dotyczących transakcji bądź umów zawieranych pomiędzy podmiotami, w których P.M. jest wspólnikiem występują inne osoby, ale powiązane z P.M. i działające na zlecenie wspólników tj. m.in. P.M., co oznacza, że P.M. podpisywał umowy "sam ze sobą". Ponadto w aktach sprawy znajdują się faktury dotyczące certyfikacji gospodarstwa przez Jednostkę Certyfikującą P spółka z o.o., które w ocenie organu świadczą o tym, iż płatności za zobowiązania nie były regulowane przez B sp. z o.o., a bezpośrednio przez P.M.. Powyższe okoliczności, w ocenie organu odwoławczego, dodatkowo świadczą o tym, iż B sp. z o.o. jest sztucznym tworem, istniejącym jedynie na papierze, nastawionym wyłącznie na deklarowanie do płatności gruntów rolnych będących w faktycznym posiadaniu P.M. i na pozyskiwanie tychże płatności w kwocie większej niż faktycznie przysługiwałaby P.M. gdyby nie podzielił w sposób pozorny jednego gospodarstwa rolnego, którym faktycznie zarządza. Organ podał, iż w rzeczywistości zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, iż grunty zgłaszane do płatności, w tym grunty zgłaszane przez B sp. z o.o., były w faktycznym posiadaniu P.M., a ich pozorny podział spowodowany był chęcią obejścia przepisów modulacyjnych i chęcią zwielokrotnienia możliwych do uzyskania płatności dystrybuowanych przez ARiMR. Dokonany podział przekłada się bowiem wprost na znaczący wzrost pomocy rolnośrodowiskowej i przyznanie płatności z ominięciem przepisów modulujących.

Fakt wyodrębniania i zawiązywania przez P.M. poszczególnych spółek cywilnych i spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - w tym spółki B - i dzielenie łącznie posiadanego przez niego areału na mniejsze gospodarstwa jest w sposób daleko idący działaniem pozostającym w sprzeczności z celem i sensem przepisów regulujących wspieranie rolników gospodarujących w niekorzystnych warunkach. W ocenie organu odwoławczego w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie to P.M. finansował działania B oraz nadzorował prace rolne zarówno jako zleceniodawca jak i zleceniobiorca usług. Organ stwierdził, że sporne grunty rolne były zarządzane przez P.M., a grunty zgłaszane do płatności przez P.M. oraz spółki, w których jest wspólnikiem pełniącym rolę zarządczą, nie stanowią odrębnych, samodzielnych gospodarstw, niepowiązanych ze sobą ekonomicznie czy też technologicznie. W ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie uwzględniona została całość okoliczności sprawy dla oceny obiektywnego i subiektywnego aspektu uznania stworzenia sztucznych warunków dla otrzymania płatności ( w rozumieniu wynikającym z wyroku TSUE z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C - 434/12 ) a aplikowanie o pomoc finansową przez te same osoby w ramach kilkudziesięciu spółek kapitałowych i osobowych należy postrzegać jako skierowane na ominięcie kwotowego limitu dofinansowania przysługującego jednemu beneficjentowi. Organ nadmienił, że prowadzenie działalności rolniczej w formie spółki nie może stanowić uzasadnienia dla obchodzenia przepisów prawa, regulujących przyznawanie wsparcia producentom rolnym.

Dyrektor OR ARiMR, przedstawiając przebieg postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym związanego z wnioskiem strony o przeprowadzenie dowodów osobowych wskazał, ze został on przez stronę cofnięty , bo tak należy interpretować pismo prezesa zarządu spółki z dnia [...] maja 2015 r., gdyż strona przedłożyła w to miejsce oświadczenia pisemne tych samych osób z wnioskiem o włączenie do materiału dowodowego z powołaniem się na przepis art. 78 Kpa i stwierdzeniem, że wniosek o przesłuchanie świadków nie jest niezbędny i konieczny wobec wykazania okoliczności innymi dowodami. Organ odwoławczy uznał, że kwestia zmian osobowych i kapitałowych w spółce B została wykazana w oparciu o dokumenty, którymi dysponował z urzędu, podobnie jak kwestia deklarowania działek do płatności w poszczególnych latach, która to wiedza wynika ze ZSZIK. Z kolei wskazał, iż tabelaryczne zestawienia dotyczące spółek powiązanych z osobą P.M., mają przede wszystkim zobrazować skalę przedsięwzięcia służącego stworzeniu sztucznych warunków. Stwierdził, że analiza przekazanych oświadczeń datowanych na dzień [...] kwietnia i [...] maja 2015 r. prowadzi do konkluzji, iż są one ze sobą tożsame. Stwierdza się w nich zgodnie, że to B ponosiła wszelkie koszty działalności rolniczej na rachunek własny, na jej rachunek odbywała się sprzedaż, spółka prowadziła pełną księgowość, odrębną gospodarkę kasową finansową i materiałową. W ocenie świadków zarząd spółki oraz dyrektor zarządzający mieli pełną swobodę w zarządzaniu gospodarstwem tj. gruntami użytkowanymi przez spółkę i nigdy nikt nie ingerował w to jak zarządzane jest gospodarstwo. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR analizując przekazane oświadczenia, nie dał im wiary, że nikt nie ingerował w to jak zarząd zarządza gospodarstwem spółki. W ocenie Dyrektora OR także w piśmie prezesa zarządu strony z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie zostały przedstawione okoliczności, które miałby wpływ na dokonane w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, spółka zarzuciła naruszenie art. 156 § 1 Kpa, wnosząc jednocześnie o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, zobowiązanie organu do wydania decyzji w 30-dniowym terminie i wskazanie sposobu rozstrzygnięcia sprawy oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarga nie zawierała uzasadnienia podniesionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor OR wniósł o jej oddalenie, wskazując

że nie może ustosunkować się do podniesionego w niej zarzutu z uwagi na jego lakoniczność (brak sformułowania zarzutu).

W złożonym 22 grudnia 2015 r. piśmie profesjonalnego pełnomocnika skarżącej, stanowiącym uzupełnienie skargi, podniesiono, że zarzut kwalifikowanej wady nieważności wynika z braku wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji organu I instancji bowiem organ ten pominął ustanowionego w sprawie pełnomocnika w osobie P.M.. Doręczenie decyzji Kierownika BP samej spółce, zamiast pełnomocnikowi, ma zatem znaczenie jedynie informacyjne.

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2016 r. prezes skarżącej zarzucił nieprzeprowadzenie wniosków dowodowych zgłoszonych w postępowaniu odwoławczym. Wskazał, że pominięte zostały też żądania dowodowe z pisma przesłanego do organu I instancji w dniu 10 kwietnia 2015 r. oraz w samym odwołaniu. Za wadliwy uznał pogląd organu II instancji, iż wnioski dowodowe musiały być zgłoszone organowi I instancji 10 kwietnia, w sytuacji gdy organ odwoławczy nie jest organem kasacyjnym, ale rozpoznaje sprawę na nowo. Zarzucił zignorowanie żądania przeprowadzenia dowodu z akt rejestrowych na okoliczność składu zarządu i składu kapitałowego spółek za okres od złożenia wniosku o płatność do dnia wydania decyzji oraz znanych organowi z urzędu dokumentów dotyczących składanych wniosków o płatności, w tym przez poprzednich posiadaczy, wydanych decyzji i historii gospodarstwa od jego powstania, wywodząc, że zaniechanie to uniemożliwiło wyjaśnienie okoliczności sprawy i nie uprawniało do zastosowania przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji 65/2011. Zarzucił też jedynie powierzchowne odniesienie się przez organ odwoławczy do pisma z dnia [...] sierpnia 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz.U. z 2014, poz. 1647 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności odnieść należało się do najdalej idącego zarzutu, sformułowanego w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r., stanowiącym uzupełnienie skargi, tj. zarzutu braku wprowadzenia do obrotu prawnego decyzji organu I instancji z uwagi na niedoręczenie jej pełnomocnikowi skarżącej, z którym skarżąca wiązała skutek nieważności zaskarżonej decyzji.

Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela wyrażone

w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko, że wejście decyzji do obrotu prawnego następuje także w sytuacji, gdy doręczenie decyzji nastąpiło

z naruszeniem przepisów postępowania, np. art. 40 § 2 K.p.a., tj. w sytuacji doręczenia decyzji stronie, a nie ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi ( vide: wyroki NSA z dnia 24 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2259/12, LEX nr 1450907 oraz z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1817/11, LEX nr 1298498). Czynność doręczenia decyzji po jej wydaniu przez organ administracji publicznej ma charakter jednorazowy i nie jest dopuszczalne ponowne, poprawne dokonywanie doręczenia w miejsce wcześniejszego, wadliwego. Przyjęcie innej koncepcji godziłoby bowiem w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, określoną w art. 16 K.p.a. Wydanie decyzji i jej doręczenie powoduje związanie organu wydanym aktem, w sposób o którym mowa w art. 110 K.p.a. i nie ma żadnych podstaw do przyjmowania fikcji braku doręczenia i możliwości ponawiania tej czynności przez organ. Należy zauważyć, iż w okolicznościach rozpoznawanej sprawy wadliwe, gdyż dokonane z naruszeniem art. 40 § 2 K.p.a. doręczenie decyzji organu I instancji wydanej wobec skarżącej spółki do rąk jej organu tj. prezesa jednoosobowego zarządu, nie wywołało żadnych negatywnych konsekwencji dla skarżącej strony, która w obowiązującym terminie wniosła odwołanie od tej decyzji. Nadto z uwagi na ustrojowy model postępowania administracyjnego (obligujący organ odwoławczy nie do tylko do kontroli rozstrzygnięcia organu I instancji, ale i do ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy), także na tym etapie postępowania mogła ona w pełnym zakresie realizować prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, w tym przedstawiać swoje stanowisko cz dowody, z czego zresztą skorzystała. W kontekście tego zarzutu wskazać należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny jest możliwe wówczas, gdy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie nie sposób dopatrzeć się takiego wpływu, a w związku z tym Sąd orzekający nie miał podstaw do zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. z powodu naruszenia art. 40 § 2 K.p.a.

Przechodząc do oceny legalności decyzji w odniesieniu do pozostałych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania, uznać należało je za niezasadne. Wskazać bowiem należy, że w piśmie z dnia [...] maja 2015 r. pochodzącym od prezesa skarżącej spółki stwierdził on, że w związku z przedłożonymi (wraz z tym pismem) oświadczeniami pisemnymi jego i osób dotychczas wnioskowanych do przesłuchania w charakterze świadków tj. M.P., M.D. i P.M. wniosek o przesłuchanie wydaje się zbędny, gdyż okoliczności podnoszone w odwołaniu można uznać za już stwierdzone innymi dowodami. Także na stronie 19 pisma procesowego z dnia [...] sierpnia 2015 r., złożonego przez skarżącą spółkę 5 sierpnia 2015 r. ( vide: "wnioski kierowane do organu" ) prezes skarżącej oświadczył, że wobec złożonych oświadczeń w trybie art.78 § 2 K.p.a, organ może i powinien uznać dowody z przesłuchań za zbędne wobec wykazania okoliczności na które dowody te miały być przeprowadzone innymi dowodami ze źródeł osobowych - złożonymi przez strony postępowania. Te oświadczenia procesowe organu spółki ( jednoosobowego zarządu ) i ich znaczenie oraz skutki prawne dla oceny legalności działań organu, analizować przy tym należy w świetle przepisów regulujących postępowanie dowodowe w sprawach płatności, które były przedmiotem postępowania tj. płatności rolnośrodowiskowaych. Odnosząc się do kwestii obowiązku organów zebrania i rozpatrzenia materiałów dowodowych w sprawach z wniosku dotyczącego przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 r., w pierwszej kolejności wskazać należy na regulację art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, modyfikującą obowiązki nałożone na organ przepisami art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Ponadto z art. 21 ust. 3 tej ustawy wynika, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Pamiętać należy, że postępowanie dotyczy pomocy finansowej udzielanej w związku z prowadzoną działalnością rolniczą. Nie dotyczy ono powstałego z mocy prawa obowiązku podatkowego, zatem podmiotem mającym przejawiać aktywność w tym postępowaniu, polegającą na wykazaniu spełnienia pozytywnych przesłanek do uzyskania pomocy jak również wykazania braku wystąpienia negatywnych przesłanek skutkujących odmowę udzielenia pomocy, jest ten, kto z takiej pomocy chce skorzystać ( producent rolny ). Oznacza to, że jego aktywność nie może sprowadzać się głównie do negowania dokonanych przez organ prowadzący postępowanie ustaleń. Zważywszy na omówioną regulację w zakresie przedstawiania materiału dowodowego sprawy jak i rozkładu ciężaru dowodu, stwierdzić należy, że organ II instancji dokonał oceny wszystkich dowodów zaoferowanych mu przez stronę tj. o jakich mowa piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. ( str. 20 ). Za realizację przez skarżącą obowiązku "przedstawiania dowodów" o jakim mowa w art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, należy uznać zaoferowanie ( w znaczeniu: przedstawienie organowi ) dowodu, a nie tylko zgłoszenie wniosku dowodowego i to obejmującego środki dowodowe ( tu dokumenty ), którymi strona sama dysponuje ( jej dokumenty finansowe ) lub może je bez problemu uzyskać ( wypisu z KRS-u ). Trudno zatem uznać ogólnikowe domaganie się przez skarżąca spółkę przeprowadzenia dowodów, które są w jej dyspozycji ( dokumenty finansowe ) lub mają służyć kwestionowaniu ustalonych przez organy powiązań ( nie wiadomo w jakim zakresie) za przedstawienie dowodów. Nadto należy mieć na uwadze, iż organ poddał ocenie te dokumenty finansowe skarżącej, którymi dysponował, przedstawił też skład osobowy jej organów, a w zakresie "historii" deklarowanych do płatności rolnośrodowiskowych na 2013 r. działek nr [...] wskazał na posiadaną z urzędu wiedzę ( dane z ZSZIK). Ustaleń tych, dokonanych w decyzji organu I instancji, żadnymi konkretnymi dowodami strona nie podważyła ani w odwołaniu ani w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. Z kolei brak precyzji wniosku ( np. żądanie dowodu z akt rejestrowych na okoliczność składu zarządu i składu kapitałowego spółek za okres od złożenia wniosku o płatność do dnia wydania decyzji ) przy wykazanej przez organy w uzasadnieniu decyzji ilości powiązanych 103 spółek, wskazuje na zamiar bezpodstawnego przerzucenia na organ obowiązków dowodowych spoczywających na samej stronie i to, bez - choćby wskazania - jakie ustalenia organu i w stosunku do których spółek są wadliwe.

Odnośnie zaś twierdzeń z pisma z [...] stycznia 2016 r., iż organ bezpodstawnie wskazał na termin składania wniosków dowodowych "do 10 kwietnia" i nie odniósł się do pisma z dnia "[...] sierpnia 2015 r." wskazać należy, iż takich sformułowań nie zawiera decyzja organu II instancji wydana w rozpoznawanej sprawie, podobnie jak w aktach administracyjnych brak jest pisma skarżącej z "[...] sierpnia 2015 r."

Przechodząc do kwestii materialnoprawnych podstaw zaskarżonej decyzji koniecznym jest przypomnienie, że warunki i tryb udzielania płatności rolnośrodowiskowych określa - wydane na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy PROW - rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.). Zgodnie z § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, płatność taka udzielana jest rolnikowi w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r., ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, 2009-01-31, E, Dz.U.UE.L 2011, nr 25, poz. 8), jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, łączna powierzchnia posiadanych przez niego działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit.c rozporządzenia nr 73/2009, zwanych dalej "działkami rolnymi", wynosi co najmniej 1 ha, realizuje on 5-letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, w ramach określonych pakietów i ich wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej i spełnia warunki przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów, określone w rozporządzeniu. W systemie płatności rolnośrodowiskowych, jak i zważywszy na okoliczności rozpoznawanej sprawy, szczególnie istotne pozostaje, że wysokość należnej płatności rolnośrodowiskowej powiązana jest z powierzchnią zgłoszonych do pomocy gruntów, przy czym rozporządzenie określa przedziały dotyczące powierzchni działek, a przynależność do przedziału o wyższej powierzchni, powoduje zmniejszenie procentu należnej płatności ( § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia rozlnośrodwiskowego). Pomoc finansowa PRŚ zależna jest więc w sposób oczywisty od wielkości gospodarstwa i to w taki sposób, że mniejszym gospodarstwom przysługuje wyższa pomoc finansowa.

Stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie sprowadza się do uznania, iż odmowa przyznania skarżącej spółce wnioskowanej płatności rolnośrodowiskowej jest wynikiem oceny, iż nie spełnia ona warunków do uzyskania tej pomocy bowiem nie była posiadaczem zadeklarowanych działek rolnych jak też nie prowadziła na nich działalności rolniczej w zakresie wskazanych we wniosku pakietów, a jednocześnie sztucznie stworzone zostały warunki do uzyskania przez nią wnioskowanego wsparcia.

W ocenie Sądu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy uznać należało, że organy obu instancji słusznie przyjęły zaistnienie przesłanek do zastosowania regulacji przewidzianej w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu, nie naruszając przepisów szczególnych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia.

Sąd nie podzielił natomiast stanowiska organów co do tego, iż skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów zgłoszonych do płatności, gdyż grunty te były w posiadaniu P.M., a przeniesienie posiadania miało charakter pozorny, ani też co do tego, że skarżąca spółka nie prowadziła działalności rolniczej.

W związku z tymi stwierdzeniami organów w pierwszej kolejności należy zauważyć, że ocena, czy zachodzi przewidziana w art. 4 ust. 8 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 przesłanka odmowy płatności w postaci sztucznego stworzenia warunków

do przyznania płatności może dotyczyć "beneficjentów", a więc podmiotów, które spełniają ustawowe warunki do przyznania płatności. Tymi warunkami są: posiadanie gruntów zgłoszonych do płatności oraz bycie "rolnikiem", co uzależnione jest m.in.

od prowadzenia działalności rolniczej. Wynika to z § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskwego, także z niego wynika, iż pojęcie rolnik, oznacza rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a powołanego rozporządzenia nr 73/2009. Rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 określa się osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, oraz która prowadzi działalność rolniczą. "Działalność rolnicza" w myśl art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.

Zatem, gdyby rzeczywiście skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów objętych wnioskiem i nie prowadziła działalności rolniczej, to nie przysługiwałyby jej płatności, gdyż nie spełniałaby warunków określonych w powołanym rozporządzeniu rolnośrdowiskowym. Wówczas zupełnie zbędne gdyż bezprzedmiotowe byłoby badanie sztucznego stworzenia warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji WE 65/2011.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, że posiadanie jest stanem faktycznym, a przeniesienie posiadania stanowi czynność realną, nie zaś czynność prawną. W związku z tym nie można do przeniesienia posiadania odnosić przepisów dotyczących pozorności czynności prawnych (art. 83 K.c.), co czyni nieuprawnionym stwierdzenie, że przeniesienie posiadania na rzecz skarżącej spółki było pozorne. Aby skutecznie zakwestionować posiadanie przez skarżącą spółkę gruntów zgłoszonych do płatności w 2013 r. oraz prowadzenie przez nią działalności rolniczej, organy musiałyby wykazać, że skarżąca spółka nie wykonywała w 2013 r. żadnych czynności mogących być uznane za przejawy posiadania gruntów, w szczególności działań związanych z uprawą tych gruntów. W związku z tym zauważyć należy, że w celu wykazania posiadania gruntów zgłoszonych do płatności, skarżąca spółka przedstawiła dowody w postaci dokumentów, z których wynikało, że spółka płaciła innym podmiotom za usługi rolnicze, materiał siewny oraz certyfikację gospodarstwa, a także przedstawiła pisemne oświadczenia osób, które w imieniu skarżącej spółki zlecały te usługi. Z oświadczeń tych wynikało, że zarząd spółki miał pełną swobodę

w zarządzaniu gospodarstwem i spółka przez zarząd lub upoważnione osoby zlecała usługi rolne w gospodarstwie. Podnoszona przez organy okoliczność, że wykonywanie usług rolniczych spółka zlecała podmiotom powiązanym ze wskazanymi w decyzji osobami, nie jest, w ocenie Sądu, wystarczająca do uznania, że to nie ona była posiadaczem gruntów

i że to nie ona prowadziła działalność rolniczą. Takie stwierdzenie byłoby uprawnione tylko w wypadku wykazania przez organy pozorności zawieranych przez spółkę umów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Jednak takie wykazanie pozorności w rozumieniu art. 8 K.c. konkretnych umów ( np. sprzedaży czy o świadczenie usług ) z których wynikały płatności udokumentowane przez skarżącą, nie nastąpiło. W takiej sytuacji należy uznać, że przedstawione przez skarżącą w toku postępowania dowody w postaci dokumentów oraz złożone na piśmie oświadczenia osób działających

w imieniu spółki, nie zostały skutecznie podważone przez organy, to nieuprawnione pozostawało stwierdzenie organów, iż skarżąca spółka nie była posiadaczem gruntów zadeklarowanych we wniosku gruntów i nie prowadziła działalności rolniczej.

Reasumując tę część rozważań stwierdzić należy, iż w ocenie Sądu, organy nie podważyły skutecznie określonych w § 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego warunków przyznania skarżącej spółce płatności. Co za tym idzie pozbawienie prawa do wnioskowanych płatności mogło nastąpić jedynie w oparciu o powołany art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L 25 z 28.01.2011r.,s. 8 ze zm.).

Przechodząc do oceny zaistnienia przesłanek określonych w tym przepisie należy zauważyć, że kwestia skutku sztucznego tworzenia warunków uprawniających do otrzymania płatności przez beneficjentów została jednolicie uregulowana w przepisach unijnych w odniesieniu do obu filarów Wspólnej Polityki Rolnej. W przepisie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 znalazł się zapis: "Nie naruszając szczególnych przepisów odnoszących się do poszczególnych systemów wsparcia, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia". Identyczna klauzula wprowadzona została w art. 30 rozporządzenia Rady ( WE ) nr 73/2009. Warto również podkreślić, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności wypłacane są z budżetu Unii Europejskiej, a w związku z tym podlegają ochronie zgodnie z rozporządzeniem Rady (WE, Euratom) nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. Zgodnie z art. 4 ust. 3 tego rozporządzenia działania skierowane na pozyskanie korzyści w sposób sprzeczny z odpowiednimi celami prawa wspólnotowego, mającymi zastosowanie w danym przypadku, przez sztuczne stworzenie warunków w celu uzyskania tej korzyści, prowadzą do nieprzyznania lub wycofania korzyści. Należy zauważyć, że ani przepisy rozporządzenia nr 65/2011, ani też przepisy rozporządzenia nr 73/2009 nie precyzują, na czym może polegać sztuczne stworzenie warunków wymaganych do uzyskania płatności, pozostawiając tym samym rozstrzygnięcie tej kwestii organom stosującym prawo.

Próba interpretacji przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 została podjęta przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen Direktor na Dyrżawen fond "Zemedelie" - Razplasztatelna agencja (www.eur-lex.europa.eu). Trybunał wskazał, że dowód w zakresie praktyki stanowiącej nadużycie ze strony potencjalnego beneficjenta takiego wsparcia wymaga, po pierwsze, zaistnienia ogółu obiektywnych okoliczności, z których wynika, że pomimo formalnego poszanowania przesłanek przewidzianych w stosownych uregulowaniach cel realizowany przez te uregulowania nie został osiągnięty,

a po drugie, wystąpienia subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania korzyści wynikającej z uregulowań Unii poprzez sztuczne stworzenie wymaganych dla jej uzyskania przesłanek. Trybunał stwierdził, że do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu.

W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich

jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących

o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami.

Jak wynika z zacytowanego wyżej przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 oraz wykładni dokonanej w wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12, pozbawienie danego podmiotu płatności jest możliwe w przypadku ustalenia przez organ zaistnienia trzech przesłanek: po pierwsze stwierdzenia sztucznego stworzenia warunków wymaganych do otrzymania płatności, po drugie wykazania celu w postaci osiągnięcia korzyści wynikających z uregulowań, a więc subiektywnego elementu w postaci woli uzyskania takich korzyści i po trzecie wykazanie sprzeczności tych korzyści z celami systemu wsparcia.

W ocenie Sądu, prawidłowe ustalenia faktyczne poczynione przez organy

w niniejszej sprawie były wystarczające do przyjęcia, że wszystkie wskazane wyżej przesłanki zaistniały w odniesieniu do płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013 r., o które wystąpiła skarżąca spółka.

Przez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności należy rozumieć sztuczne wykreowanie określonych elementów stanów faktycznych, czy też manipulowanie nimi tak, aby odpowiadały one nie przepisowi prawnemu, który miałby w "normalnym" układzie rzeczy zastosowanie, ale przepisowi dla autora tej kreacji (manipulacji) korzystniejszemu ( vide: M. Godlewska "Pojęcie nadużycia prawa w prawie UE (cz. I)" w: Europejski Przegląd Sądowy, 2011 r., nr 6(69), s. 25-26).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy sztuczne stworzenie warunków polegało na utworzeniu wielu powiązanych podmiotów, które w kolejnych latach przenosiły między sobą posiadanie gruntów w taki sposób, by uzyskać płatności większe, aniżeli te, które przysługiwałyby, gdyby takich działań nie przeprowadzono. Nastąpiło w ten sposób wykreowanie stanu faktycznego pozwalającego na zawyżenie wysokości płatności. W związku z tym, nawiązując do początkowych uwag, dotyczących zasad przyznawania płatności rolnośrodowiskowych wskazać należy na regulacje § 14 ust. 1 pkt 1 i 2 porządzenia rolnośrodowiskowego. Z powołanych norm wynika, że w przypadku pakietów wymienionych w § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 8 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 100 ha; 2) 50% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha do 200 ha; 3) 10% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 200 ha. Natomiast w przypadku wariantu pierwszego pakietu wymienionego w § 4 ust. 1 pkt 3 płatność rolnośrodowiskowa jest przyznawana w wysokości: 1) 100% stawki płatności - za powierzchnię od 0,1 ha do 10 ha; 2) 75% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 10 ha do 50 ha; 3) 50% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 50 ha do 100 ha; 4) 10% stawki płatności - za powierzchnię powyżej 100 ha. W takim stanie prawnym podział dużego gospodarstwa na mniejsze działki przekłada się wprost na znaczący wzrost kwot płatności rolnośrodowiskowych z pominięciem przepisów modulujących.

Powyższe oznacza, że z uwagi na stosowanie przedstawionych wyżej zasad modulacji, w przypadku złożenia jednego wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, obejmującego wszystkie grunty podzielone między podmioty powiązane, otrzymane płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zostałyby wypłacone w znacząco niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło kilkadziesiąt podmiotów powiązanych (w tym skarżąca spółka), które podzieliły się posiadanymi gruntami. Nie można też pomijać okoliczności, że te powiązane podmioty wystąpiły w 2013 r. także o płatności ONW i płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego ( płatność JPO i UPO ), które podlegają degresywności, czyli zmniejszaniu w zależności od powierzchni zgłaszanych gruntów. Jak bowiem wynika z przepisów § 3 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. nr 40, poz. 329 ze zm.) płatności ONW pozostają uzależnione od powierzchni zgłaszanych gruntów i maleją wraz ze wzrostem tej powierzchni.

Jeżeli zaś chodzi o płatności bezpośrednie to zgodnie z rozporządzeniem wykonawczym w sprawie ustalenia współczynnika korygującego do płatności bezpośrednich przewidzianym w art. 1 Rozporządzeniu Rady (UE) nr 1181/2013 z 19 listopada 2013 r. określającego współczynnik korygujący do płatności bezpośrednich przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do roku kalendarzowego 2013 i uchylającego rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) nr 964/2013, w przypadku, gdy łączna kwota płatności bezpośrednich finansowanych z budżetu wspólnotowego w danym roku jest wyższa od równowartości 2000 euro, kwotę płatności bezpośrednich przekraczającą 2000 euro zmniejsza się, w wyniku zastosowania współczynnika korygującego o 2,453658 %. W przypadku natomiast uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) płatności w 2013 r. podlegają pomniejszeniu w związku z zastosowaniem modulacji płatności zgodnie z art. 1 ust. 4 decyzji wykonawczej Komisji z dnia 11 lipca 2013 r., zatwierdzającej przyznanie przejściowego wsparcia krajowego w Polsce za rok 2013 w zw. z § 17a ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzaju roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40,poz. 326 ze zm.) w ten sposób, że w przypadku gdy łączna kwota płatności bezpośredniej, wsparcia specjalnego, płatności uzupełniającej, płatności cukrowej i płatności do pomidorów, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 5.000 euro, płatność uzupełniająca podlega zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 10% nadwyżki. Ponadto gdy łączna kwota płatności, która ma być przyznana rolnikowi za dany rok, jest wyższa od kwoty stanowiącej równowartość 300.000 euro, płatność uzupełniająca podlega dodatkowemu zmniejszeniu o kwotę odpowiadającą 4% nadwyżki.

W stosunku do tych wszystkich rodzajów pomocy, z uwagi na stosowanie przedstawionych wyżej zasad modulacji i degresywności, w przypadku złożenia jednego wniosku o przyznanie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego (płatność JPO i płatność UPO), rolnośrodowiskowe i ONW, obejmującego wszystkie grunty podzielone między podmioty powiązane, otrzymane w ramach tych systemów wsparcia płatności zostałyby wypłacone w niższej wysokości, aniżeli w sytuacji gdy wnioski takie złożyło kilkadziesiąt podmiotów powiązanych (w tym skarżąca spółka), które podzieliły się posiadanymi gruntami.

Mając zatem na uwadze powyższe uregulowania należy stwierdzić, że utworzenie wielu podmiotów i przenoszenie pomiędzy nimi posiadanych gruntów, miało na celu czerpanie korzyści finansowych wynikających z obejścia powołanych wyżej przepisów wprowadzających w systemach wsparcia mechanizmy modulacji i degresywności płatności. Jak wskazano w przywołanym wyroku z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 do dokonania oceny, czy stworzenie sztucznych warunków nastąpiło w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia konieczne jest zbadanie m.in. takich elementów jak więź prawna, ekonomiczna czy personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne oraz ocena okoliczności świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. Dokonując ustalenia "stworzenia sztucznych warunków" nie można zatem ograniczać się tylko do oceny działań samego beneficjenta, lecz również do działań osób czy podmiotów zaangażowanych w podobne projekty inwestycyjne ( vide: wyrok NSA z dnia 14 listopada 2014 r. II GSK 2576/14; LEX nr 1561888). Konieczna jest przy tym ocena działań podejmowanych zarówno na etapie tworzenia podmiotów powiązanych jak i na etapie występowania przez nie z wnioskami o płatności. Podmioty można uznać za powiązane jeżeli te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu nimi albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, jak również osoby (zarówno fizyczne jak prawne), które łączą więzi o charakterze rodzinnym lub wynikające ze stosunku pracy, a także powiązania majątkowe pomiędzy tymi podmiotami lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające, kontrolne albo nadzorcze.

W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły utworzenie przez P.M., jego syna D.M. i żonę R.M. wielu podmiotów, powiązanych ze sobą, ubiegających się o płatności w ramach systemu wsparcia (w roku 2013 organy naliczyły 103 takie podmioty). Organy wskazały na powiązania kapitałowe między tymi podmiotami i funkcje pełnione w nich przez członków rodziny M.. Podmioty te przenosiły pomiędzy sobą posiadanie gruntów zgłaszanych do płatności. Z niekwestionowanych ustaleń organów wynika, że B sp. z o. o. ( poprzednio pod nazwą C sp. z o.o) jest spółką zawiązaną [...] maja 2009 r. przez D. i P.M., z których pierwszy został prezesem spółki, a drugi prokurentem. Zgłoszona do płatności działka nr [...] (przed podziałem nr [...]) była wcześniej zgłaszana przez R S.C (wspólnicy: P.M. oraz K S. A., w którym prezesem zarządu był P.M.). Usługi rolnicze na rzecz skarżącej spółki były wykonywane przez firmę N prowadzoną w formie działalności gospodarczej przez P.M.. Organy wskazały, że w przypadku 73 podmiotów występujących o płatności wskazano to samo konto bankowe, którego właścicielem jest P.M.. Ponadto podmioty te miały ten same adresy siedziby i wskazywały te same adresy do korespondencji.

Dokonana przez organy analiza powiązań pomiędzy podmiotami, wskazująca na zbliżony czas ich powstania, sposób prowadzenia przez nie działalności, wspólne adresy i rachunki bankowe oraz łączące je więzi personalne (w tym rodzinne) i kapitałowe, pozwalała na ustalenie zamierzonej koordynacji działań tych podmiotów, polegających

na zgłaszaniu gruntów do płatności, w celu uzyskania korzyści wynikających

z uregulowań systemu wsparcia. Korzyści te miały wynikać z uzyskania większych płatności w związku ze zgłoszeniem przez wiele podmiotów podzielonych pomiędzy nie gruntów, aniżeli byłoby to w przypadku zgłoszenia całości gruntów przez jeden podmiot.

Istotne przy tym jest to, że nie było w rozpoznawanej sprawie żadnych okoliczności wskazujących na inne jeszcze uzasadnienie utworzenia przez członków rodziny M. tak wielu podmiotów, które wymieniały się między sobą posiadanymi gruntami. W szczególności nie wskazano na jakiekolwiek możliwe korzyści ekonomiczne, które miałyby wynikać z utworzenia i działania tak wielu podmiotów, nie mających żadnych środków produkcji i nie zatrudniających żadnych pracowników. Sens ekonomiczny utworzenia wielu powiązanych podmiotów i wykreowania posiadania przez te podmioty gruntów zawierał się wyłącznie w tym, aby w taki sposób zwiększyć rozmiar płatności przez obejście przepisów wprowadzających modulacje i degresywność płatności.

W związku z powyższym stwierdzić należy, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na przyjęcie, iż wyłącznym celem stworzenia sztucznych warunków przez utworzenie wielu podmiotów i dokonanie podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności, było uzyskanie korzyści polegających na zawyżeniu płatności, a to pozwalało na stwierdzenie zaistnienia subiektywnego elementu w postaci woli tych podmiotów (w tym skarżącej spółki) uzyskania takich korzyści.

Przechodząc do oceny zaistnienia trzeciej przesłanki zastosowania art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011, a mianowicie sprzeczności korzyści z celami systemu wsparcia, należy wskazać, że celem płatności rolnośrodowiskowych pozostaje poprawa środowiska rolnego i obszarów wiejskich poprzez przywracanie walorów lub utrzymanie cennych siedlisk przyrodniczych użytkowanych rolniczo, wsparcie terenów prowadzących produkcję ekologiczną w rolnictwie. Rolnictwo ekologiczne z racji konieczności stosowania określonych metod uprawy w warunkach polskich raczej dotyczy gospodarstw o areale nieprzekraczającym 100 ha i inaczej na takiej wielkości powierzchni kształtuje się dochodowość oraz kosztowość. Z tej racji legislator krajowy wprowadził system preferujący mniej powierzchniowe gospodarstwa, co wynika z regulacji rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Jak wskazano w pkt 25 preambuły rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników (Dz. Urz. UE Nr L 30 z dn. 31 stycznia 2009 r.) - systemy wsparcia w ramach WPR przewidują bezpośrednie wsparcie dochodów mające na celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej. Cel ten jest ściśle związany z zachowaniem obszarów wiejskich. Aby przeciwdziałać każdemu niewłaściwemu przydzieleniu środków wspólnotowych, nie należy przekazywać płatności w ramach wsparcia rolnikom, którzy sztucznie stworzyli warunki niezbędne dla uzyskania takiego wsparcia. Cel w postaci zapewnienia odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, zwłaszcza przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących

w rolnictwie został też zapisany jako jeden z podstawowych celów wspólnej polityki rolnej w art. 39 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (Dz.U.2004.90.864/2). Należy w związku z tym wskazać na fakt, iż skarżąca spółka nie zatrudniała żadnych pracowników i w tej sytuacji nie może być mowy, że jej funkcjonowanie w jakikolwiek sposób przyczyniało się realizacji celu zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej, w szczególności przez podniesienie indywidualnego dochodu osób pracujących w rolnictwie. Nie sposób też nie zauważyć, że wprowadzenie mechanizmów modulacji i degresywnych płatności miało przeciwdziałać koncentracji środków finansowych w największych gospodarstwach i zapobiegać niekorzystnemu traktowaniu małych gospodarstw,

a w efekcie zmierzać do podniesienia indywidualnych dochodów osób pracujących w tych gospodarstwach. W związku z powyższym nie może budzić wątpliwości, że osiągnięcie korzyści wynikających z obejścia przepisów wprowadzających do systemu wsparcia modulacje i stawki degresywne, pozostaje w sprzeczności z celami systemu wsparcia, do których należy zapewnienie odpowiedniego poziomu życia ludności wiejskiej.

Reasumując należy stwierdzić, iż w wyniku utworzenia wielu podmiotów powiązanych (w tym skarżącej spółki) i dokonania podziału między te podmioty gruntów zgłaszanych do płatności (w tym działki zgłoszonej przez skarżącą spółkę

w 2013r.) doszło do stworzenia w sposób sztuczny warunków do przyznania pomocy, a otrzymanie w takiej sytuacji przez skarżącą płatności oznaczałoby uzyskanie korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia. W tej sytuacji w ocenie Sądu

do ustalonego stanu faktycznego znajdował zastosowanie powołany przez organy

art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011.

Z powyższych względów, Sąd nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.