Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 87/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6038 Inne uprawnienia  do  wykonywania czynności  i zajęć w sprawach objętych symbolem 603
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7; art. 8; art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.
article: art. 52 ust. 2; art. 67 ust. 1; art. 68 ust. 2; art. 72 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: § 16 ust. 1; § 27 pkt. 9; § 28 ust. 1 pkt 2 lit. b
journal: Dz.U. 2019 poz 1206
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania  pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Starszy asystent sędziego Radosław Kot po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Sygn. akt III SA/Lu [...]

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 grudnia 2021 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej Kolegium, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania M. J., utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa L. z dnia 23 listopada 2021 r., w przedmiocie unieważnienia praktycznego egzaminu państwowego na prawo jazdy.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

S. S. uzyskał negatywny wynik praktycznej części egzaminu państwowego na prawo jady kat. B, odbytego w dniu [...] Ruchu Drogowego w Z. (dalej WORD), stosownie do postanowień § 28 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach (Dz. U. z 2019 r., poz. 1206 ze zm.), dalej rozporządzenie w sprawie egzaminowania.

Według zapisu w Arkuszu przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego na prawo jazdy z egzaminu S. S. przyczyną przerwania egzaminu było, w ocenie egzaminatora M. J. (dalej skarżący, egzaminator), nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu przy wymijaniu, kierującemu jadącemu w kierunku przeciwnym.

S. S. (dalej też egzaminowany, zdający) złożył skargę dotyczącą praktycznego egzaminu państwowego, którą Dyrektor WORD w Z. przekazał Marszałkowi Województwa L. (dalej organ I instancji), zgodnie z art. 68 ust. 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.), dalej też jako u.k.p.

Organ I instancji wszczął postępowanie w niniejszej sprawie, a następnie decyzją z dnia 23 listopada 2021 r. działając m.in. na podstawie art. 68 ust. 1 w związku z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. unieważnił praktyczny egzamin państwowy w zakresie kategorii B prawa jazdy S. S..

W ocenie organu I instancji egzamin został przeprowadzony z naruszeniem obowiązujących przepisów. W opinii organu I instancji egzaminator dokonał błędnej oceny prawidłowości zadań wykonanych przez egzaminowanego. W konsekwencji wystawienie negatywnej oceny egzaminu było wadliwe.

Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł egzaminator. W odwołaniu skarżący zarzucił naruszenie art. 72 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 2 pkt 23 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2021 r., poz. 450), dalej p.r.d. oraz art. 63 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z § 27 pkt 9 rozporządzenia w sprawie egzaminowania a także naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), dalej k.p.a.

Skarżący wyjaśnił, że w trakcie wykonywania przez egzaminowanego manewru omijania czterech pojazdów (w kolejności: dwóch ciężarowych i dwóch osobowych) i jazdy lewym pasem ruchu pojawił się pojazd jadący z naprzeciwka, tym samym torem co pojazd egzaminowanego, jednakże o przeciwnym kierunku. Pomimo ominięcia dwóch stojących szerokich pojazdów ciężarowych i omijania pierwszego wąskiego pojazdu osobowego, który zapewniał możliwość zjechania bliżej prawej krawędzi jezdni, egzaminowany nie podjął żadnego działania obronnego, odpowiedniego do pojawiającej się aktualnie nowej sytuacji — wykonywania manewru wymijania pojazdu nadjeżdżającego z naprzeciwka. Egzaminowany nie zjechał bliżej prawej krawędzi jezdni (co mogło ustąpić więcej miejsca na lewym pasie ruchu), ani nie zmniejszył prędkości, czy też się nie zatrzymał. Wyłącznie reakcja pojazdu jadącego z naprzeciwka, hamowanie, a następnie zatrzymanie tego pojazdu zapobiegło kontynuowaniu manewru wymijania, który z uwagi na nieostrożną jazdę egzaminowanego zakończyłby się zderzeniem pojazdów.

W ocenie egzaminatora egzaminowany naruszył szereg przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 25 ust. 3 w zw. z ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 23, art. 22 ust. 1 i ust. 5, art. 16 ust. 4 zd. 1 i art. 3 ust. 1 tej ustawy.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Kolegium uznało, iż odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Kolegium wyjaśniło, że z nagrania egzaminu wynika, że o godz. 15:03:41 egzaminowany zakończył manewr parkowania równoległego, który został nakazany do wykonania przez egzaminatora kilkadziesiąt sekund wcześniej. Pojazd poruszał się po drodze jednojezdniowej przeznaczonej do jazdy w obu kierunkach, bez wyraźnie wyznaczonych na jezdni znaków poziomych rozdzielających pasy przeznaczone do obu kierunków jazdy. Następnie (godz. 15:03:45 na nagraniu) egzaminowany rozpoczął manewr omijania pojazdów zaparkowanych przy prawej krawędzi jezdni dwukierunkowej. W tym momencie żaden pojazd nie poruszał się pasem przeznaczonym do jazdy w przeciwnym kierunku i dopiero o godz. 15:03:58 pojazd marki Audi wyjechał zza zakrętu, a następnie zatrzymał się na swoim pasie na wysokości początku ostatniego z zaparkowanych pojazdów (które były omijane przez egzaminowanego). Nastąpiło to w momencie kiedy pojazd kierowany przez egzaminowanego minął już 3 z 4 zaparkowanych pojazdów, w tym dwa pojazdy dostawcze, zbliżając się do końca odcinka drogi, na którym znajdowały się pojazdy przeznaczone do ominięcia. Organ odwoławczy podkreślił, że istotne jest, iż w momencie rozpoczęcia manewru omijania zaparkowanych pojazdów egzaminowany nie mógł mieć świadomości nadjeżdżającego z przeciwka pojazdu, bowiem nie był on w ogóle widoczny, nie poruszał się odcinkiem drogi, z którego korzystał pojazd egzaminacyjny. Widoczność dodatkowo utrudniały pojazdy zaparkowane, których ominięcie nakazał egzaminator. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że przypuszczalnie pojazd jadący z przeciwka poruszał się ze znaczną prędkością, bowiem jego pojawienie się na pasie przeznaczonym do jazdy w przeciwnym kierunku niż pas, na którym poruszał się egzaminowany, było nagłe. Z wysokim prawdopodobieństwem także można, zdaniem Kolegium, stwierdzić, że nadjeżdżając kierowca pojazdu Audi mógł nie widzieć pojazdu egzaminacyjnego, gdyż widoczność utrudniały mu pojazdy zaparkowane, które były omijane podczas przedmiotowego egzaminu. Trudno zatem, zdaniem Kolegium, przyznać zasadność stanowisku egzaminatora, że kierujący pojazdem egzaminacyjnym doprowadził do wymuszenia pierwszeństwa na pojeździe nadjeżdżającym z przeciwka i tym samym wystąpiła przesłanka statuująca negatywny wynik egzaminu i uzasadniająca jego przerwanie. Pojazd ten zatrzymał się na pasie, którym jechał pojazd egzaminacyjny. Poza tym egzaminator w swoim stanowisku pomija zupełnie fakt, że manewr omijania zaparkowanych pojazdów był uzależniony od sytuacji na drodze - możliwości wyjazdu z miejsca, w którym zakończył się manewr parkowania równoległego. W ocenie Kolegium uznanie dopuszczalności manewru omijania przez egzaminowanego, z uwagi na brak pojazdów poruszających się przed i bezpośrednio po rozpoczęciu tego manewru, było prawidłowe. Manewr omijania zakończył się o godz. 15:04:06.

W konsekwencji, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji zasadnie uznał, że egzaminator nieprawidłowo ocenił wykonanie wskazanego manewru, przerywając następnie egzamin. Ta niewłaściwa ocena w bezpośredni sposób wpłynęła na końcowy wynik egzaminu, który byłby zupełnie inny, gdyby egzaminator ocenił wykonany manewr prawidłowo i zgodnie z przyjętymi kryteriami oceny.

W skardze na decyzję Kolegium skarżący potrzymał zarzuty odwołania co do naruszenia:

1) art. 72 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art, 2 pkt 23 p.r.d. poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy unieważnienia egzaminu państwowego S. S. wynikające z błędnego ustalenia, że egzamin państwowy został przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości polegające na niewłaściwej ocenie dokonanej przez egzaminatora miały wpływ na jego wynik, w sytuacji gdy przerwanie egzaminu przez egzaminatora było wywołane powstaniem bezpośredniego zagrożenia dla życia i zdrowia uczestników ruchu drogowego na skutek nieustąpienia przez egzaminowanego pierwszeństwa przejazdu przy wymijaniu, braku zachowania ostrożności, braku zmiany toru jazdy w prawo, zmniejszenia prędkości lub zatrzymania, stosowania sygnalizacji kierunkowskazem zmiany kierunku ruchu i pasa ruchu przy manewrach omijania i wymijania pojazdów;

2) art. 63 ust. 1 pkt 4 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z § 27 pkt 9 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, poprzez brak ich zastosowania i uwzględnienia kwalifikacji oraz doświadczenia egzaminatora do oceny sytuacji w trakcie egzaminu, pozwalającej na podjęcie przez egzaminatora właściwej decyzji w przedmiocie przerwania egzaminu;

3) art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie wyjaśnienia okoliczności faktycznych w sprawie i niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, poprzez pominięcie istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności zachodzących w późniejszej fazie wykonywania przez egzaminowanego manewru omijania i rozpoczęcia manewru wymijania, co doprowadziło do nieprawidłowego stwierdzenia podstaw do unieważnienia egzaminu;

4) art. 77 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez zaniechanie obowiązku rzetelnego zebrania i dokonania wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego, poprzez zignorowanie zarzutów i argumentacji wskazywanych w odwołaniu od decyzji, a wskazujących na naruszenie przez egzaminowanego szeregu przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia w sprawie egzaminowania stanowiących o zachowaniach osoby egzaminowanej zagrażających bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego i skutkujących przerwaniem egzaminu państwowego.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, jak również o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący podnosił, że organ odwoławczy skupił się tylko na początkowej fazie manewru omijania (kiedy jeszcze pojazd Audi nie był widoczny), a kwestia prawidłowości rozpoczęcia manewru omijania i jego początkowej fazy wykonywania nie była kwestionowana przez egzaminatora i w żadnej mierze nie stanowiła podstawy wystawienia negatywnej oceny. Egzaminowany niewątpliwie prawidłowo włączył się do ruchu po zakończeniu manewru parkowania równoległego za pojazdem dostawczym marki Opel. Istotne jednak jest to jak zachował się egzaminowany już po rozpoczęciu manewru omijania i po dostrzeżeniu pojazdu Audi, co nastąpiło już w trakcie wykonywania manewru omijania (na wysokości pierwszego z omijanych pojazdów osobowych).

Skarżący podkreślił, że dopiero ten moment rozpoczyna fazę zachowań (zaniechań) egzaminowanego, które stanowiły podstawę wystawienia negatywnej oceny przez egzaminatora. Egzaminowany od tego momentu jechał w dalszym ciągu z tą samą prędkością (wręcz przygotowywał się do zwiększenia prędkości, o czym może świadczyć dokonana w tym czasie zmiana biegu na wyższy), pomimo, że art. 23 ust. 2 pkt 1 p.r.d. nakazuje w razie potrzeby zmniejszyć prędkość podczas manewru omijania. Co istotne, zbliżanie się pojazdu z naprzeciwka oznacza także rozpoczęcie manewru wymijania pojazdów, co obligowało w tej sytuacji egzaminowanego do zjechania na prawo i zmniejszenia prędkości lub wręcz zatrzymania się, zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 p.r.d. Egzaminowany nie wykonał żadnego z tych manewrów obronnych, zmniejszających ryzyko kolizji z pojazdem zbliżającym się z naprzeciwka. Zatrzymanie się pojazdu z naprzeciwka, w ocenie skarżącego, nie może w żaden sposób umniejszać nieprawidłowości zachowanie egzaminowanego, który nie wykazał się jakąkolwiek reakcją na napotkane zagrożenie. Skarżący wskazał również, że uwagi na to, że szerokość jezdni w tym miejscu wynosi ponad 6 metrów, a szerokość jednego pojazdu osobowego wynosi ok. 1,8 m, możliwe było nawet zmieszczenie się na szerokości jezdni trzech pojazdów i' bezpieczne wyminięcie się w tym miejscu pojazdu egzaminowanego i pojazdu Audi.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Kolegium poddanej sądowej kontroli legalności stanowiły zasadniczo przepisy ustawy o kierujących pojazdami.

W myśl art. 67 ust. 1 u.k.p., marszałek województwa sprawuje nadzór nad przeprowadzaniem egzaminów państwowych, o których mowa w art. 51 ustawy, w ramach którego m.in. rozpatruje skargi dotyczące egzaminu (pkt 1) oraz unieważnia egzamin (pkt 4).

Zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p., marszałek województwa, w drodze decyzji administracyjnej, unieważnia egzamin państwowy, jeżeli był przeprowadzony w sposób niezgodny z przepisami ustawy, a ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na jego wynik. Marszałek województwa unieważnia egzamin państwowy z urzędu lub na wniosek dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 72 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p.). Unieważniony egzamin przeprowadza się ponownie na koszt wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego (art. 72 ust. 3 u.k.p.).

Z treści przepisu art. 72 ust. 1 pkt 2 u.k.p. wynika zatem, że wydanie decyzji o unieważnieniu egzaminu uzależnione jest od spełnienia łącznie następujących przesłanek:

1. stwierdzenia, że egzamin na prawo jazdy prowadzony był niezgodnie z przepisami,

2. wykazania, że ujawnione nieprawidłowości miały wpływ na wynik egzaminu.

Użyty przez ustawodawcę zwrot "niezgodnie z przepisami ustawy", nie oznacza tylko niezgodności z przepisami ustawy, lecz także niezgodności z przepisami wykonawczymi do ustawy, tj. rozporządzenia w sprawie egzaminowania.

Zgodnie z § 28 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie egzaminowania osoba egzaminowana uzyskuje negatywny wynik części praktycznej egzaminu państwowego, jeżeli: a) dwukrotnie nieprawidłowo wykonała to samo zadanie egzaminacyjne, b) zachodzą okoliczności, o których mowa w § 16 ust. 1 pkt 1, 3, 4 i 6.

Zgodnie z § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia egzaminator przerywa egzamin państwowy:

1) jeżeli zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 ustawy, w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia;

2) jeżeli stwierdził awarię urządzenia rejestrującego uniemożliwiającą rejestrację przebiegu części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego pojazdem wyposażonym w sprawne urządzenie rejestrujące;

3) na wniosek osoby egzaminowanej;

4) w przypadku, o którym mowa w § 32;

5) jeżeli stwierdził awarię pojazdu egzaminacyjnego uniemożliwiającą dalsze prowadzenie części praktycznej egzaminu państwowego, a nie ma możliwości przeprowadzenia części praktycznej egzaminu państwowego innym pojazdem egzaminacyjnym;

6) jeżeli stwierdził, że osoba egzaminowana jest pod wpływem alkoholu lub środków działających podobnie do alkoholu.

Kontrolowany egzamin został przerwany z powodu stwierdzenia przez egzaminatora, że zaistniała okoliczność określona w art. 52 ust. 2 u.k.p. Egzaminator uznał, że zaistniał przypadek z tabeli nr 1 załącznika nr 2 określającej zachowania osoby egzaminowanej zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego skutkujące przerwaniem egzaminu państwowego, a mianowicie nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu przy wymijaniu kierującemu z przeciwka (zachowanie z pkt 10.5 tabeli nr 1).

Art. 52 ust. 2 u.k.p. stanowi, że część praktyczna egzaminu może zostać zakończona przed wykonaniem wszystkich określonych zakresem egzaminu zadań, jedynie w przypadku gdy zachowanie osoby zdającej zagraża bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.

W orzecznictwie podkreśla się, i skład orzekający to stanowisko podziela, że art. 52 ust. 2 u.k.p. stanowi podstawę przerwania części praktycznej egzaminu na prawo jazdy jedynie wtedy, gdy egzaminowany wykonuje zadania w ruchu drogowym w stopniu tak wadliwym, że wywołuje to skorelowane w czasie zagrożenie dla życia i zdrowia uczestników tego ruchu. Chodzi tu więc wyłącznie o takie sytuacje, gdy nie można kontynuować części praktycznej egzaminu w ruchu drogowym bez narażania jego uczestników na szkody na zdrowiu. Wskazane w rozporządzeniu tj. w tabeli nr 1 załącznika nr 2 sytuacje nie mogą być zatem rozpatrywane w oderwaniu od treści art. 52 ust. 2 u.k.p. (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 8 września 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 971/21, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 23 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Go 4/22, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 22 kwietnia 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 1110/20 –orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej CBOSA). Ponadto, przy rozważaniu zaistnienia przesłanki określonej w art. 52 ust. 2 ustawy o kierujących pojazdami podkreślenia wymaga również, że cechami zachowania osoby zdającej egzamin, które decydują, iż jest to zachowanie skutkujące zakończeniem egzaminu są rodzaj i bliskość zagrożenia (zagrożenie dla życia i zdrowia, zagrożenie bezpośrednie). Trzeba też zauważyć, że ocena, czy konkretne zachowanie osoby zdającej spełnia przesłanki z art. 52 ust. 2 tej ustawy jest dokonywana przez egzaminatora w sytuacji dynamicznej, zależnej od sytuacji na drodze. W tej mierze egzaminator musi dokonać oceny natychmiastowej - inaczej niż organ, który może dokonać tej samej oceny na podstawie nagrania, które można wielokrotnie odtworzyć (por. też wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt IV SA/Po 525/19, CBOSA).

W okolicznościach niniejszej sprawy, jak wynika z akt egzaminator (skarżący) w arkuszu egzaminacyjnym wskazał, że przyczyną wystawienia oceny negatywnej oraz przerwania egzaminu było nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu przy wymijaniu, kierującemu pojazdem jadącym z przeciwka.

Zdaniem Sądu, na podstawie zapisu video z przebiegu wykonania manewru oraz okoliczności mających wpływ na wykonanie tego manewru przez zdającego egzamin, należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że skarżący, w okolicznościach rozpatrywanego przypadku, nie wskazał takiej okoliczności, będącej wynikiem działania egzaminowanego, która mogłaby zagrozić bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego.

Z nagrania wynika (co dodatkowo można zweryfikować w powszechnie dostępnym serwisie https://www.google.pl/maps), że egzaminowany wykonywał powyższy manewr na jednojezdniowej drodze dwukierunkowej, znajdującej się w strefie zamieszkania, na osiedlu J. Z. w Z., równoległej do ulicy [...]. Egzaminowany włączył się do ruchu po zakończeniu manewru parkowania równoległego za czterema pojazdami zaparkowanymi w szeregu, równolegle przy prawej krawędzi jezdni, i jak wynika z oznakowania poza wyznaczonym do tego miejscem. Jak trafnie zauważył organ odwoławczy, w momencie rozpoczęcia manewru omijania zaparkowanych pojazdów egzaminowany nie mógł mieć świadomości nadjeżdżającego z przeciwka pojazdu, bowiem nie był on w ogóle widoczny, nie znajdował się w zasięgu wzroku. W oparciu o nagranie należy przyjąć, że egzaminowany miał możliwość zauważenia nadjeżdżającego z przeciwka pojazdu najwcześniej w momencie kończenia omijania drugiego z czterech zaparkowanych w szeregu pojazdów. Z danych zawartych na nagraniu wynika, że wykonując oceniany manewr, egzaminowany poruszał się ruchem jednostajnym z prędkością 8-10 km/h, zatem dwukrotnie niższą aniżeli dopuszczalna w strefie zamieszkania. Pomimo, że pojazd jadący z przeciwka poruszał się ze znacznie większą prędkością i jego pojawienie się na pasie było nagłe, to odnotować należy, że zatrzymał się on jako pierwszy, dając tym samym egzaminowanemu możliwość dokończenia manewru omijania zaparkowanych w szeregu czterech pojazdów. Zatrzymanie nastąpiło przy samej krawędzi jezdni, w odległości na tyle dużej od szeregu zaparkowanych pojazdów, że egzaminowany, poruszając się ruchem jednostajnym, płynnie wykonał manewr wymijania bez potrzeby hamowania. W tym stanie faktycznym i mając na uwadze zapis video nie można podzielić zarzutów skargi, że egzaminowany całkowicie zignorował nadjeżdżanie pojazdu z naprzeciwka, że przygotowywał się do zwiększenia prędkości i że pojazd nadjeżdżający z drugiego kierunku zmuszony został do nagłej i istotnej zmiany prędkości. Trafnie również zauważa organ odwoławczy, że z wysokim prawdopodobieństwem kierowca pojazdu Audi, z uwagi na zaparkowane pojazdy, mógł nie widzieć pojazdu egzaminacyjnego. Oczywiście, że to na kierującym spoczywa obowiązek zachowania szczególnej ostrożności i przewidywania takich zdarzeń jak pojawienie się innego pojazdu mającego pierwszeństwo na drodze. Jednakże zawsze zachowanie danego kierowcy odnosić należy do okoliczności konkretnego przypadku. W okolicznościach tej sprawy bez wątpienia, jak już wskazano, zdający egzamin nie mógł mieć świadomości najeżającego z przeciwka pojazdu, nie mógł i nie widział, bo zaparkowane pojazdy mu to umożliwiły, tego fragmentu drogi (zakrętu), z którego pojazd Audi wyjechał. Zatem zdający egzamin przewidując pojawienie się innego pojazdu mającego pierwszeństwo na drodze, w okolicznościach tego konkretnego przypadku de facto nie powinien w ogóle rozpocząć manewru omijania zaparkowanych pojazdów. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, jak trafnie zauważa organ odwoławczy, w całościowym spojrzeniu na sprawę nie można pomijać okoliczności początkowych, a zatem zarówno miejsca w którym to się działo, sposobu zaparkowania pojazdów, jak i faktu wykonania zadania egzaminacyjnego omijania, kiedy, co nie jest sporne, warunki na drodze to umożliwiały a także stopnia zaangażowania tego manewru, kiedy to pojawił się pojazd z przeciwka.

Tym samym, oceny egzaminowanego należy dokonywać z uwzględnieniem wszystkich istotnych czynników zewnętrznych. W tej zaś mierze, w świetle § 27 pkt 9 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, egzaminator obowiązany jest zwrócić uwagę na:

a) sposób wykonywania manewrów na drodze,

b) zachowanie wobec innych uczestników ruchu drogowego,

c) umiejętność oceny potencjalnych lub rzeczywistych zagrożeń na drodze,

d) skuteczność reagowania w przypadku powstania zagrożenia,

e) sposób używania mechanizmów sterowania pojazdem,

f) umiejętność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg, w szczególności najsłabszych i najbardziej narażonych, przez wykazywanie należytego szacunku dla innych.

Nie można również pomijać, że w świetle rozporządzenia w sprawie egzaminowania (§ 27 pkt 3) podczas części praktycznej egzaminu państwowego egzaminator przekazuje osobie egzaminowanej polecenia dotyczące kierunku jazdy lub wykonania określonego zadania egzaminacyjnego; polecenia te nie mogą być sprzeczne z obowiązującymi na drodze zasadami ruchu drogowego lub stwarzać możliwości zagrożenia jego bezpieczeństwa.

Znamiennym przy tym jest dla oceny całokształtu stanu sprawy i podjętego przez organ rozstrzygnięcia, że egzaminator postanowił przerwać egzamin, z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 52 ust. 2 u.k.p., nie od razu, a dopiero po przebyciu trasy w czasie ok 4 minut, od zaistniałego zdarzenia. Po zakończeniu manewru omijania pojazdów egzaminator zasygnalizował wprawdzie zdającemu, że przy tym wymijaniu było nieprawidłowo ale egzaminu nie przerwał, choć w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, warunki drogowe co do zatrzymania pojazdu i zakończenia jazdy przez egzaminowanego taką możliwość dawały. Skarżący pozwolił jednak zdającemu prowadzić pojazd egzaminacyjny dalej. Ta już okoliczność świadczy o tym, że nie było to zachowanie zagrażające bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego. Tymczasem tylko sytuacja zagrażająca bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego jest podstawą do przerwania egzaminu. Chodzi przy tym, w świetle tego co było powyżej powiedziane o takie zdarzenia, których interpretacja w świetle zebranych dowodów jest ewidentna. Chodzi o tak wadliwe wykonanie zadania, które uniemożliwia kontynuowanie egzaminu bez narażenia jego uczestników na szkody w zdrowiu i życiu. W okolicznościach niniejszej sprawy takiej tezy postawić nie można. Argumentację, co do wykładni art. 52 ust. 2 u.k.p. i rozumienia sytuacji (zachowań) zagrażających bezpośrednio życiu i zdrowiu uczestników ruchu drogowego dodatkowo wzmacnia fakt, że ustawodawca w § 16 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie egzaminowania nie pozostawił egzaminatorowi wyboru wskazując, że egzaminator przerywa egzamin państwowy, gdy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 52 ust. 2 u.k.p., w szczególności określone w tabeli nr 1 załącznika nr 2 do rozporządzenia. Tym samym oczekiwana jest od egzaminatora natychmiastowa reakcja na wysoce naganne i nie do zaakceptowania, w świetle zasad ruchu drogowego zachowanie zdającego. Jest to istotna zmiana odnośnie do brzmienia § 16 ust. 1 pkt 1 uprzednio obowiązującego rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach, gdzie posłużono się zwrotem "może przerwać egzamin państwowy".

Istotą części praktycznej egzaminu jest m.in. weryfikacja umiejętności i zachowań w warunkach ruchu drogowego. Oceniając, czy mogło mieć miejsce nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu, należy zatem odwołać się do regulacji ustawy Prawo o ruchu drogowym, zwłaszcza do treści art. 23 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, kierujący pojazdem jest obowiązany:

1) przy wymijaniu zachować bezpieczny odstęp od wymijanego pojazdu lub uczestnika ruchu, a w razie potrzeby zjechać na prawo i zmniejszyć prędkość lub zatrzymać się;

2) przy omijaniu zachować bezpieczny odstęp od omijanego pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody, a w razie potrzeby zmniejszyć prędkość; omijanie pojazdu sygnalizującego zamiar skręcenia w lewo może odbywać się tylko z jego prawej strony.

Wymijanie, to przejeżdżanie (przechodzenie) obok pojazdu lub uczestnika ruchu poruszającego się w przeciwnym kierunku, a omijanie, to przejeżdżanie (przechodzenie) obok nieporuszającego się pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody (art. 2 pkt 26 i 27 ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Z treści powołanego art. 23 ust. 1 wynika, że zarówno w przypadku manewru wymijania jak i omijania, kierujący obowiązany jest zwrócić uwagę na wiele aspektów ruchu drogowego. Wnioski z oceny sytuacji w ruchu drogowym będą bezpośrednio związane z potrzebą określonego zachowania, adekwatnego do warunków jazdy. Sposób wykonania zarówno wymijania jak i omijania będzie odpowiednio inny w zależności od ilości uczestników ruchu drogowego, stanu jezdni, pory dnia, pory roku, w końcu istotny wpływ będzie miała szerokość jezdni, widoczność oraz prędkość.

Dopiero dokonanie analizy wykonanego przez egzaminowanego manewru omijania a następnie wymijania, w danym stanie faktycznym, pozwoli ustalić, czy egzaminowany nie ustąpił pierwszeństwa przejazdu pojazdowi poruszającego się z naprzeciwka po tej samej drodze. Jak wskazano oceny tej należy dokonywać z uwzględnieniem wszystkich istotnych czynników zewnętrznych.

W świetle powyższego, skoro w niniejszej sprawie, pojazd jadący z przeciwka zatrzymał się jako pierwszy, dając tym samym egzaminowanemu możliwość dokończenia manewru, to nie zaistniała okoliczność (potrzeba) zatrzymania się czy zjechania na prawo i zmniejszenia prędkości. Przypomnieć należy, że skarżący jechał wręcz z minimalną prędkością (8-10 km/h). Natomiast reakcja jakiej oczekiwał egzaminator, co wynika z podsumowania egzaminu, a mianowicie zbliżenia się do prawej krawędzi jezdni, zatrzymania się a następnie poczekania na reakcję nadjeżdżającego z przeciwka, w ocenie składu orzekającego, była odbiegająca od okoliczności zaistniałych na drodze. W ocenie Sądu, w tych okolicznościach faktycznych jakie zaistniały w sprawie niniejszej niezatrzymanie się przez egzaminowanego, w sytuacji gdy jechał w kierunku kolizyjnym przy uwzględnieniu zasady ruchu prawostronnego, należy oceniać jedynie w kategoriach potencjalnej możliwości stworzenia zagrożenia. W tej zaś sytuacji, zachowanie osoby egzaminowanej należy rozpatrywać w kategoriach przesłanki ewentualnego błędu w wykonaniu danego zadania, nie zaś jako przesłanki przerwania egzaminu praktycznego na prawo jazdy. W tym konkretnym przypadku, w sytuacji, gdy pojazd z przeciwka w pierwszej kolejności umożliwił egzaminowanemu dokończenie manewru omijania szeregu pojazdów, w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie zachodziła potrzeba zjechania na prawo i potrzeba zmniejszenia prędkości lub zatrzymania się. Poza tym zwrócić uwagę należy na względny charakter wskazywanego przez skarżącego przepisu art. 16 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym kierujący pojazdem jest obowiązany jechać możliwie blisko prawej krawędzi jezdni (...).

Podnieść również trzeba, w kontekście argumentacji skargi, co do szerokości drogi i istniejącej, zdaniem skarżącego, możliwości zmieszczenia się na tej szerokości trzech pojazdów i bezpiecznego wyminięcia się pojazdu egzaminowanego i pojazdu Audi, że po pierwsze jest to okoliczność podnoszona na etapie skargi. Taka możliwość zachowania się przez skarżącego nie była przez egzaminatora akcentowana ani w podsumowaniu egzaminu i uzasadnieniu jego negatywnej oceny, ani na etapie postępowania administracyjnego. Ponadto, w świetle nagrania video, zdaniem składu orzekającego, była to tylko możliwość teoretyczna i nie stwarzająca zachowania warunków bezpieczeństwa. Nie można bowiem pomijać, nie kwestionując nawet wskazywanej przez skarżącego szerokości drogi, że droga, która poruszały się pojazdy nie posiada pobocza i z jednej strony tej jedni znajdowały się zaparkowane pojazdy, a z drugiej ,od strony pojazdu Audi, dość gęste i wysokie krzewy. Tym samym zbliżenie się do jej prawej krawędzi, przez każdy z pojazdów niosło za sobą ryzyko co najmniej ich uszkodzenia.

Podsumowując, w ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowody, zupełny dla podjęcia rozstrzygnięcia, nie pozwala na uznanie za zasadne zarzutów skargi co do naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, w tym zwłaszcza art. 72 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 2 u.k.p. oraz art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a. w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Nie można też podzielić zarzutów skargi co do naruszenia art. 63 ust. 1 pkt 4 u.k.p. w zw. z § 27 pkt 9 rozporządzenia w sprawie egzaminowania, poprzez brak ich zastosowania i uwzględnienia kwalifikacji oraz doświadczenia egzaminatora do oceny sytuacji w trakcie egzaminu, pozwalającej na podjęcie przez egzaminatora właściwej decyzji w przedmiocie przerwania egzaminu. Ani organ ani Sąd nie kwestionuje kompetencji i doświadczenia zawodowego skarżącego, jednakże jak podkreśla się w orzecznictwie (por. powołane wyżej orzeczenia w sprawach sygn. akt: II SA/Go 4/22, czy IV SA/Po 525/19, CBOSA) posiadane przez egzaminatora uprawnienia dyskrecjonalne, pozwalające na sprawdzenie umiejętności osób poddających się egzaminowi na prawo jazdy w zakresie zgodnego z przepisami, bezpiecznego, energooszczędnego, sprawnego i nieutrudniającego innym uczestnikom ruchu poruszania się, nie uprawniają do arbitralnego, niemożliwego do zakwestionowania stwierdzenia, czy osoba egzaminowana posiada, czy też nie posiada wymaganych kwalifikacji, niezbędnych do kierowania pojazdem mechanicznym. Zabezpieczeniem osób egzaminowanych przed takim rozstrzygnięciami, jest właśnie postępowanie nadzorcze prowadzone przez uprawniony organ, który w oparciu o zarejestrowany przebieg egzaminu jest w stanie dokonać rzetelnej, spokojnej oceny zasadności stanowiska egzaminatora.

Także brak pełnego odniesienia się do zarzutów odwołania w uzasadnieniu podjętego przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia nie może stanowić podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż w świetle regulacji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), dalej p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę i uchyla decyzję w sytuacji stwierdzenia przez sąd, że dane naruszenie przepisów postępowania, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w okolicznościach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Same zaś subiektywne odczucia skarżącego w zakresie braku zaufania do organu prowadzącego postępowanie, nie mogą przesądzać o naruszeniu art. 8 k.p.a.

Z tych wszystkich względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.