Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 92/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 364
law: Rozporzadzenie ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego  Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jacek Boratyn, Sędzia WSA Grzegorz Panek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami (ONW) na 2020 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.W. (dalej: strona/skarżący) jest decyzja Dyrektora .... Oddziału .... A. R.i M. R. w ..... (dalej: A.) z dnia [...] grudnia 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura .... A. w .... z dnia [...] września 2021 r., nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 rok.

Z zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy wyłania się następujący stan faktyczny.

Wnioskiem z dnia 7 czerwca 2020 r. strona zwróciła się o przyznanie w/w płatności na rok 2020 do zadeklarowanych działek, położonych w Gminie P. w powiecie .... – nr ewid. [.] /4 w miejscowości C. (4,52 ha) oraz nr ew. [.] /8 w miejscowości M. (92,66 ha).

W/w działki zostały zadeklarowane również przez innego producenta rolnego – S.M.U. P.R.D. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej W. W.(dalej: syndyk), w związku z czym wystąpił błąd kontroli krzyżowej, czyli ubieganie się dwóch producentów rolnych o przyznanie płatności do tej samej powierzchni.

Na wezwanie organu I instancji do złożenia wyjaśnień w sprawie wniosku, strona w piśmie z 16 grudnia 2020 r. oświadczyła, że działki nie były przez nią użytkowane w roku 2020 ze względu na naruszenie posiadania przez syndyka. Strona podniosła, że jest prawomocnym posiadaczem działek, co wynika z umowy dzierżawy. Zwróciła również uwagę na wyroki Sądu Rejonowego w [.] (I C [.] /14) i Sądu Okręgowego w [.] (II Ca [.] /18), wskazując, że dowodzą one bezprawności działań syndyka.

Decyzją z dnia {...} lutego 2021 r. nr [...] Kierownik Biura... A. w .... odmówił przyznania stronie płatności ONW na 2020 r. i nałożył sankcję w wysokości 17 325,00 zł.

Wskutek wniesionego odwołania Dyrektor POR A. w .... decyzją z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] uchylił w/w decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownej weryfikacji organowi I instancji.

Organ i instancji, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, ustalił, zgodnie z oświadczeniem strony, że 2020 w roku nie użytkował rolniczo działek ewidencyjnych nr [.] /8 i nr [.] /4 i wykluczył z płatności działki rolne A, B, C i D o łącznej powierzchni 97,18 ha, położone na w/w działkach ewidencyjnych.

Następnie decyzją z dnia [.] września 2021 roku, nr [.] organ I instancji odmówił przyznania stronie dochodzonej płatności ONW na 2020 r. i nałożył sankcję w wysokości 11 550 zł.

W wyniku rozpatrzenia złożonego odwołania organ II instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r.z dnia [...] maja 2021 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. 2015 r., poz. 364 z późn. zm., dalej: Rozporządzenie ONW) płatność ONW jest przyznawana, jeżeli łączna powierzchnia posiadanych przez rolnika użytków rolnych wynosi co najmniej 1 ha. Z kolei posiadanie w myśl art. 336 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. 2021 poz. 1805 z późn. zm., dalej: K.c.) oznacza stan faktyczny, związany z wykonywaniem władztwa nad rzeczą wraz z wolą wykonywania uprawnienia dla siebie. Organ odwoławczy stwierdził, że istotą płatności jest pomoc dla producentów rolnych, a więc osób, które jako posiadacz władają gruntem rolnym, natomiast stan prawny gruntów nie jest przedmiotem postępowania w sprawie płatności.

Zdaniem organu, skarżący nie użytkował rolniczo działek (osobiście nie wykonywał zabiegów agrotechnicznych), ani nie posiadał władztwa w zakresie ich rolniczego wykorzystywania (nie decydował o terminach oraz rodzajach wykonywanych zabiegów). Jak wynika bowiem z akt sprawy, wnioskodawca złożył oświadczenie w którym podał, że w 2020 roku nie miał możliwości przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych na przedmiotowych działkach, pomimo, iż jest pełnoprawnym posiadaczem w/w działek, co wynika z pisemnej i ważnej umowy dzierżawy, a ponadto, że w roku 2020 deklarowane działki nr [.] /8 i [.] /4, nie były przez niego użytkowane rolniczo, ponieważ nastąpiło naruszenie posiadania przez Syndyka masy upadłościowej PRD i toczy się proces o ochronę posiadania i do chwili obecnej jego prawa nie zostały przywrócone. Organ podniósł , że spór z syndykiem, dotyczący ochrony posiadania, został rozstrzygnięty na niekorzyść skarżącego, co potwierdzają załączone wyroki sądowe. Z powyższego wynika, że posiadanie spornych gruntów nie zostało skarżącemu przywrócone. Co więcej, w piśmie odwoławczym skarżący przyznaje, że zabiegi agrotechniczne na spornych działkach wykonywał syndyk (bądź też były one realizowane na jego zlecenie), który sam wystąpił o przyznanie mu płatności do uprawianych gruntów. Trudno więc zakładać, że czynił to w imieniu i na rzecz skarżącego.

Oczywistym dla organu było więc, że strona nie był posiadaczem deklarowanych do płatności działek, co wyklucza możliwość uzyskania płatności ONW - powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku prowadzonego postępowania wynosiła 0 ha, co oznacza procent przedeklarowania powierzchni 100%.

Stosownie do tego zasadnie zdaniem organu zastosowanie znalazł art. 19a ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 z późn. zm.) dalej: rozporządzeniem Komisji (UE) nr 640/2014), a w konsekwencji naliczona została kara administracyjna w wysokości 11 550 zł.

Organ stwierdził, w odniesieniu do twierdzeń podniesionych w odwołaniu, że mieniem, którego wejście do masy upadłościowej kwestionuje skarżący są nieruchomości, a nie środki publiczne. Zaznaczył ponadto, że warunkiem przyznania płatności jest stwierdzenie posiadania, jako okoliczności obiektywnej, niezależnej w jakikolwiek sposób od kwestii zawinienia, a więc stwierdzenie winy, czy też braku winy w nieprowadzeniu na spornych gruntach działalności rolniczej nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.

Odnosząc się do twierdzeń odwołującego, że pominięty został fakt, że w prawomocnym wyroku z dnia [.] lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w [.] II Wydział Cywilny Odwoławczy, sygn. akt: II Ca [.] /18, w sprawie o ochronę posiadania uznał, że posiadanie i jego samowolne naruszenie zostały spełnione, zauważył organ odwoławczy, że jak wynika z treści przytoczonego wyroku naruszenie posiadania spornych gruntów miało miejsce 25 września 2013 roku. Podkreślił w związku z tym, że kwestie związane z władztwem nad spornymi gruntami w 2013 roku, nie mają wpływu na ocenę istnienia tego władztwa w 2020 roku.

W skardze na decyzję organu II instancji z dnia [.] grudnia 2021 r., strona – reprezentowana przez fachowego pełnomocnika radcę prawnego – zarzuciła:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 63 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 75 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2019 r., poz. 498 ze zm., dalej: Prawo upadłościowe), art. 831 § 1 pkt 2a) ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019 r., poz. 1145 ze zm., dalej: K.p.c.) oraz art. 5 ust. 1 pkt 2) i 3) ustawy z dnia 27 sierpnia o finansach publicznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 869 ze zm., dalej: ustawa o finansach publicznych) poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy zastosowanie przez organ II instancji powyższych przepisów prowadziłoby do wniosku, płatności pochodzą z programu finansowanego z udziałem środków pochodzących z budżetu UE, a tym samym nie wchodzą do masy upadłości, gdyż stanowią mienie, które jest wyłączone od egzekucji według przepisów K.p.c.,

b) ewentualnie - naruszenie powołanych wyżej przepisów poprzez ich błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że stanowią płatności, które pochodzą z programu finansowanego z udziałem środków pochodzących z budżetu UE wchodzą do masy upadłości,

c) art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 1) ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz.U. z 2021 r., poz. 182 ze zm., dalej: u.w.r.o.w.) i art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1341 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach bezpośrednich), poprzez naruszenie konstytucyjnej zasady praworządności, przejawiające się w nieuwzględnieniu przez organ II instancji przepisów powszechnie obowiązującego prawa,

2) naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: K.p.a.) w zw. z art. 4 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich i art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach bezpośrednich, poprzez:

- nieprzesłuchanie syndyka na okoliczność braku winy skarżącego w nieprowadzeniu na dzierżawionej nieruchomości zabiegów agrotechnicznych;

- nieuzasadnione oddalenie wniosku dowodowego z akt sprawy dotyczącej przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok, nr [.], prowadzonej przez ARiMR w [.], a w szczególności z zalegających w niej pism przedstawicieli "P." sp. z o.o, w upadłości likwidacyjnej, datowanych na dzień 19 maja 2014 roku oraz na dzień 26 maja 2014 r;

- nie uwzględnienie faktu, że w prawomocnym wyroku z dnia [.] lutego 2019 r. Sąd Okręgowy w [.] II Wydział Cywilny Odwoławczy, sygn. akt: II Ca [.] /18, w sprawie jaka toczyła się o ochronę posiadania w sprawie z powództwa skarżącego przeciwko syndykowi, uznał, że "w sprawie o naruszenie posiadania sąd bada fakt posiadania rzeczy i jego samowolnego naruszenia, a w realiach rozpatrywanej sprawy niewątpliwym jest, że obydwie te przesłanki zostały spełnione";

- nieustalenie, czy w oparciu o powyższy wyrok posiadanie wnioskodawcy zostało przywrócone.

b) § 2 w zw. z § 3 i § 11a rozporządzenie ONW poprzez ich błędna wykładnię, skutkującą przyjęciem, że fakt naruszenia posiadania przez syndyka i wykonywania zabiegów agrotechnicznych przez syndyka jest równoznaczny z nieposiadaniem przez skarżącego, podczas gdy

- skarżący według swego oświadczenia nadal czuje się posiadaczem nieruchomości zadeklarowanych do płatności, zaś jego posiadanie zostało jedynie naruszone przez syndyka,

- dla przyznania płatności nie ma znaczenia, kto faktycznie dokonuje niezbędnych prac agrotechnicznych na gruncie celem ich utrzymania zgodnie z normami.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stwierdzenie, że w/w decyzje nie podlegają wykonaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę, skarżący podniósł w szczególności, że posiadał nieruchomości zadeklarowane do przyznania płatności, a jego posiadanie było tylko naruszone przez syndyka. Ponadto zaznaczył, że grunty te były przez syndyka właściwie utrzymywane zgodnie z wymaganymi normami, a w świetle orzecznictwa sądowego (np. wyrok NSA z dnia 6 marca 2014 r. II GSK 2022/12), dla przyznania płatności nie ma znaczenia, kto faktycznie dokonuje niezbędnych prac agrotechnicznych na gruncie celem ich utrzymania zgodnie z wymaganymi normami, istotne jest jedynie, aby przez cały rok kalendarzowy grunty te były właściwie utrzymane.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie miał na uwadze, co następuje.

W myśl art. 1 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna podlega uchyleniu, jeśli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej wskazanych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest niezasadna, bowiem skarżona decyzja nie narusza prawa materialnego i została wydana w postępowaniu wolnym od naruszeń przepisów prawa procesowego.

Istotą sporu w niniejszej sprawie jest spełnienie przez skarżącego, w odniesieniu do deklarowanych do płatności działek, warunków przyznania tej płatności w związku z wystąpieniem tzw. konfliktu krzyżowego. Zdaniem organów, skarżący w 2020 r. nie był w posiadaniu spornych gruntów rolnych, co wynika wprost z jego własnego oświadczenia złożonego w toku niniejszego postępowania przed organem I instancji, a co zdaniem organów potwierdzone zostało zapadłymi wyrokami sądów powszechnych w sprawie wytoczonej przez skarżącego o ochronę posiadania. Z kolei skarżący stoi na stanowisku, że nadal jest posiadaczem tych gruntów, zaś jego posiadanie zostało jedynie naruszone przez syndyka, a z zapadłych w postępowaniu cywilnym rozstrzygnięć wynika, że jego posiadanie spornych działek zostało przywrócone.

W tak zakreślonym sporze rację należy przyznać organom Agencji, bowiem wykazały przekonywująco, że skarżący nie spełnił przesłanek dochodzonej płatności.

Przypomnieć należy, że zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ONW płatność ONW przysługuje rolnikowi, jeżeli m.in. posiada on na dzień 31 maja danego roku użytki rolne położone na obszarach ONW o łącznej powierzchni co najmniej 1 ha. Jest też oczywiste, że to na organie Agencji prowadzącym postępowanie spoczywa obowiązek ustalenia zgodności deklaracji rolnika z rzeczywistym stanem faktycznym.

Jeżeli o wskazaną wyżej przesłankę posiadania deklarowanych gruntów, to wskazać należy, że na temat posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu przepisów regulujących płatności ze środków unijnych istnieje już ugruntowana linia orzecznicza. Wynika z niej, że wolą ustawodawcy jest udzielenie płatności tym rolnikom, którzy faktycznie uprawiają grunty rolne. Ustawodawca posługuje się pojęciem posiadania w cywilnoprawnym znaczeniu, bowiem pojęcie to nie jest odrębnie zdefiniowane w przepisach o płatnościach. Przy jego rozumieniu także na gruncie niniejszej sprawy, należy więc odwoływać się do regulacji tej instytucji w podstawowym akcie prawnym, jakim jest Kodeks cywilny (art. 336-352), co słusznie uwzględniły orzekające w sprawie organy.

Tak wiec w obowiązującym stanie prawnym, pojęcie posiadanie gruntów rolnych należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Oznacza to, że można mieć tytuł prawny do gruntu rolnego, ale nie mieć uprawnienia do płatności oraz że można posiadać grunty rolne bez tytułu prawnego, a nawet w złej wierze i z tego tytułu mieć prawo do uzyskania płatności. Dodatkowo należy wskazać, odnośnie do podniesionego w skardze zarzutu, że rolnik wnioskujący o płatność nie jest zobowiązany do bezpośredniej pracy na gruntach, tzn. nie musi stosownych czynności agrotechnicznych wykonywać osobiście, rzecz jednak w tym, by dokonywane były one w jego imieniu. W zależności od okoliczności, władanie gruntem może polegać także na zlecaniu osobom trzecim dokonania stosownych zabiegów, jednak istotne jest to, by rolnik wnioskujący o przyznanie płatności posiadał decyzyjność jak, co, gdzie i kiedy dany grunt zasiać, komu i kiedy zlecić prace polowe. Istotą płatności jest więc to, że są one przyznawane osobie, która rzeczywiście użytkuje grunty, tzn. decyduje m.in. jakich i przy pomocy jakiego rodzaju maszyn i urządzeń rolniczych dokonywać zabiegów agrotechnicznych, podejmuje także decyzje o terminie zbioru plonów, itp. (zob. np. wyroki NSA z 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 227/07; z 7 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 87/11; z 16 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 537/11; z 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 734/11; z 18 lipca 2012 r., sygn. akt II GSK 932/11).

Przywołana regulacja dotycząca płatności ONW nie różnicuje, jaki charakter ma mieć owo posiadanie. Może to być więc zarówno posiadanie samoistne, które cechuje to, że ten kto włada rzeczą, czyni to jak właściciel, jak i posiadanie zależne, gdzie ten, kto rzeczą faktycznie włada, czyni, to jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą. Niemniej w każdym przypadku wymagane jest władanie rzeczą jak właściciel lub jak mający inne prawo do władania cudzą rzeczą, z wykluczeniem dzierżenia "wykonywanego za kogo innego" (art. 338 k.c.). Z drugiej strony warto też zauważyć, że przepisy nie uzależniają uprawnień do płatności wyłącznie od władania zgodnego z prawem. Zatem o przesłance posiadania nie decyduje forma zawarcia umowy, szczególnie jej nazwa, ale jej treść, a przede wszystkim skutek stanowiący o realnym, faktycznym władaniu przedmiotem posiadania, czyli w tej sprawie gruntem. Posiadanie działek rolnych, w rozumieniu wyżej przytoczonych przepisów oznacza sprawowanie faktycznego władztwa nad wskazanymi we wniosku o przyznanie płatności działkami rolnym, któremu musi towarzyszyć zamiar władania nimi dla siebie.

Przenosząc te uwagi w realia przedmiotowej sprawy, Sąd podziela konstatację organów, że skarżący nie posiadał spornych gruntów, w rozumieniu przepisów regulujących zasady przyznawania płatności. Słusznie wskazują organy obu instancji na bezsporny fakt, że działki nie były przez niego użytkowane w 2020 r., bo skarżący sam przyznał (oświadczenie z dnia 16 grudnia 2020 r.), że nie prowadził działalności rolnej na spornych gruntach. Skarżący utracił władanie nad spornymi gruntami na rzecz syndyka, czego widomym znakiem jest wytoczenie przez skarżącego przeciwko syndykowi powództwa posesoryjnego. Nie ma znaczenia dla ustalenia prawa do dochodzonych płatności, że skarżący faktycznie został bezprawnie naruszony przez syndyka w posiadaniu spornych gruntów. W istocie przyznały to sądy powszechne w postępowaniu zainicjowanym przez stronę o ochronę posiadania, które jednak nie zostało przywrócone wbrew twierdzeniom skarżącego, a to wskutek wystąpienia o udzielenie ochrony posesoryjnej po upływie terminu do wytoczenia takiej skargi. Sąd Rejonowy w [.] wyrokiem z dnia [.] października 2017 r. sygn. akt IC [.] /14 oddalił powództwo, a Sąd Okręgowy w [.] wyrokiem z dnia [.] lutego 2019 r. sygn. akt II Ca [.] /18 oddalił apelację skarżącego. Zatem skarżący utracił posiadanie gruntów rolnych – jak ustaliły sądy powszechne w dniu 25 września 2013 r. - i nie ma znaczenia, czy został pozbawiony tego posiadania przez samowolnie (bezprawnie) działającego w tym zakresie syndyka oraz to czy pozbawienie go faktycznego władztwa nad nieruchomościami zostało przez niego zawinione czy też nie. Posiadanie spornych gruntów, jak się rzekło, nie zostało też przywrócone. Wobec tego za niezasadne Sąd uznał zarzuty odnoszące się do naruszenia § 2 w zw. z § 3 i § 11 a rozporządzenia ONW. Skarżący nie spełnił wynikających z tych przepisów przesłanek przyznania dochodzonej płatności.

In concreto okolicznością wykluczającą przyjęcie posiadania przez skarżącego działek zgłoszonych przez niego do płatności ONW na 2020 r., a więc spełnienie podstawowej przesłanki warunkującej przyznanie tej płatności, był fakt brak po jego stronie fizycznego władztwa nad deklarowanymi działkami. Okoliczności przesądzające o takim ustaleniu skarżący w sposób jednoznaczny i kategoryczny przyznał, wobec czego organy nie mogły zignorować tego faktu i uwzględnić wniosku. Z kolei legalność władztwa nad gruntem, co do zasady (wyjątek stanowią grunty będące własnością podmiotów publicznych), nie jest warunkiem uzyskania płatności. Wszelkie spory w zakresie prawa do posiadania nieruchomości strony winny rozstrzygać na gruncie przepisów prawa cywilnego, w ramach innego rodzaju postępowań, nieleżących w zakresie właściwości rzeczowej organów Agencji. Bez znaczenia w tym wypadku jest również to, czy brak władztwa nad nieruchomościami był przez skarżącego zawiniony, czy też nie, albowiem warunkiem przyznania płatności jest stwierdzenie posiadania w przedstawionym wyżej ujęciu, jako okoliczności obiektywnej, niezależnej w jakikolwiek sposób od kwestii zawinienia utraty takiego posiadania. Wykazywanie tego rodzaju okoliczności, nieistotnych dla rozstrzygnięcia, było bezcelowe. Nie można więc zarzucić organom Agencji, że bezpodstawnie odmówiły skarżącemu przeprowadzenia dowodów na te okoliczności, w szczególności w drodze przesłuchania osoby syndyka.

Przypomnieć też wypada, co zostało omówione w uzasadnieniu skarżonej decyzji, że specyfiką niniejszego postępowania przed organami Agencji jest modyfikacja w zakresie rozkładu ciężaru dowodowego. Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 u.w.r.o.w., postępowania przed organami Agencji zostały w istotny sposób zmodyfikowane, stosunku do postępowania uregulowanego w K.p.a. Mianowicie na organie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia strony do otrzymania płatności, w/w ustawa wprowadziła do postępowania prowadzonego na podstawie jej przepisów elementy kontradyktoryjności, co oznacza, że to strona ma obowiązek wykazać fakty, jak również udowodnić prawdziwość swoich twierdzeń. To więc skarżący winien dostarczyć dowody, które podważałyby tezę organu, wywiedzioną z wyczerpującej analizy zebranych już dowodów, że nie spełnia on przesłanek przyznania płatności.

Zmierzając do podważenia legalności i zasadności stanowiska organów skarżący próbuje przenieść toczony z nimi spór na grunt prawny, ukierunkowując go w stronę objętą materią postępowania upadłościowego oraz jego cywilnoprawnymi uwarunkowaniami. Jak to już jednak wyżej zauważono, kwestie tego rodzaju pozostają poza zakresem przedmiotowym niniejszej sprawy, wobec czego uznać należy je za bezprzedmiotowe, tak jak podniesione w tym zakresie zarzuty skargi. Przedmiotem rozważań organów nie było bowiem przeznaczenie i charakter samej płatności, w kontekście określenia składników masy upadłości, lecz warunki jej przyznania. Tym samym nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 63 ust. 1 pkt 1) w zw. z art. 75 ust. 1 Prawa upadłościowego, art. art. 831 § 1 pkt 2a) K.p.c oraz art. 5 ust. 1 pkt 2) i 3) ustawy o finansach publicznych. W ocenie Sądu, sprawy toczące się przed organami Agencji, także ta będąca przedmiotem niniejszych rozważań, są próbą przeniesienia sporu z syndykiem i dowiedzenia swoich racji na innej płaszczyźnie.

Nie sposób przychylić się także do zarzutów skarżącego, dotyczących uchybienia przez organy zasadzie praworządności, wywodzonej także z zapisów Konstytucji RP, gdyż oparły one swoje rozstrzygnięcie na właściwych podstawach prawnych, dokonały ich prawidłowej wykładni i zastosowały do ustalonego, w sposób nie budzący wątpliwości, stanu faktycznego. Tak więc nie można im czynić zasadnie tego rodzaju zarzutów jedynie w oparciu o okoliczności i zagadnienia o charakterze cywilnoprawnym, których rozstrzyganie nie jest objęte zakresem ich właściwości.

W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, który był wystarczający do jednoznacznego zajęcia stanowiska w sprawie. W szczególności oferowany przez skarżącego dowód z przesłuchania w charakterze świadka – syndyka, był w niniejszym postępowaniu dowodem zbędnym, który nie mógł się przyczynić do wyjaśnienia sprawy (art. 75 § 1 k.p.a.). Zmierzać miał bowiem do wykazania okoliczności niespornych, potwierdzonych przez samego skarżącego, a więc faktu wykonywania zabiegów agrotechnicznych na deklarowanych do płatności gruntach, względnie okoliczności ustalonych jednoznacznie innymi dowodami, to jest kwestii posiadania tych gruntów.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a..