Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2027/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6319 Inne o symbolu podstawowym 631
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 155 i  art. 268a
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi D. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w zakresie liczby egzemplarzy broni palnej sportowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r.; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego D. D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], Komendant Główny Policji (dalej także: "organ") - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1, art. 155 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - po rozpoznaniu wniosku D.D., reprezentowanego przez radcę prawnego (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] wydaną w przedmiocie zmiany decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2014 r. w zakresie liczby egzemplarzy broni palnej sportowej do celów sportowych - utrzymał w mocy sporną decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r.

Zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji wydana została w następującym stanie faktycznym.

W dniu 20 lutego 2014 r. skarżący D.D. zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wydanie mu pozwolenia na posiadanie broni palnej sportowej w ilości 5 (pięciu) egzemplarzy broni do celów uprawiania strzelectwa sportowego.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku strony skarżącej, [...] Komendant Wojewódzki Policji decyzją z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] uwzględnił żądanie skarżącego co do 3 (trzech) egzemplarzy broni.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie do Komendanta Głównego Policji.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącego, Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...], uchylił sporne rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w części dotyczącej odmowy wydania pozwolenia na dwa egzemplarze wnioskowanej przez niego broni i przyznał mu prawo do jej posiadania orzekając, iż łącznie pozwolenie na broń do celów sportowych obejmuje 5 (pięć) jednostek broni, tj. dwa egzemplarze broni palnej centralnego zapłonu z lufami gwintowanymi o kal. do 12 mm, dwa egzemplarze broni palnej bocznego zapłonu o kal. do 6 mm oraz jedną strzelbę gładkolufową.

Wnioskiem z dnia 22 stycznia 2015 r. skarżący, działając za pośrednictwem [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, zwrócił się do Komendanta Głównego Policji o rozszerzenie pozwolenia o kolejne 3 (trzy) jednostki broni, tj. pistolet i karabin sportowy bocznego zapłonu o kal. do 6 mm oraz o pistolet centralnego zapłonu o kal. do 12 mm. Wniosek swój uzasadnił przynależnością do Miejskiego Klubu Sportowego LOK w [...] oraz czynnym udziałem w klubowych zawodach strzeleckich. Skarżący podniósł, iż wskazane przez niego rodzaje broni są mu niezbędne do doskonalenia umiejętności strzeleckich, a posiadana przez niego obecnie broń nie nadaje się do efektywnego wykorzystywania w niektórych konkurencjach strzeleckich. Skarżący wskazał rodzaje konkurencji, do których zamierza wykorzystywać broń, o którą się aktualnie ubiega. Do wniosku skarżący dołączył m.in. zaświadczenie o członkostwie w MKS LOK w [...], patent strzelecki z dnia [...] lipca 2013 r., licencję strzelecką ważną na 2014 r. i na 2015 r., a także komunikaty z zawodów strzeleckich odbytych w latach 2013-2015 oraz licencję PZSS uprawniającą do uprawnienia sportu strzeleckiego w dyscyplinach pistolet, karabin i strzelba gładkolufowa.

Komendant Główny Policji, powołując się na przepis art. 155 k.p.a., decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...], odmówił zmiany swojej decyzji z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w zakresie liczby egzemplarzy broni palnej sportowej do celów sportowych.

W piśmie z dnia 4 maja 2015 r. skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Komendant Główny Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] kwietnia 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że strona skarżąca została wyposażona w adekwatną ilość broni do brania udziału w zawodach. Organ wskazał, że w okresie od dnia 25 sierpnia 2014 r. skarżący uczestniczył łącznie w 9 zawodach strzeleckich, w których strzelał 7 razy z pistoletu sportowego, 6 razy z karabinu sportowego, 1 raz z pistoletu centralnego zapłonu, 2 razy z karabinu centralnego zapłonu oraz 6 razy ze strzelby gładkolufowej. W konkluzji, organ stwierdził, że interes strony w uzyskaniu dodatkowych trzech egzemplarzy broni do celów sportowych musi ustąpić na rzecz interesu społecznego, dla którego - zważywszy na reglamentacyjny charakter ustawy o broni i amunicji - jest istotne, aby rozszerzenie posiadanego przez stronę pozwolenia o kolejne jednostki broni było uzasadnione obiektywnymi okolicznościami, wskazującymi na konieczność przyznania prawa do większej niż dotychczas liczby egzemplarzy broni. Racje interesu społecznego przejawiają się bowiem w tym, aby w rękach osób fizycznych nie znajdowało się broni więcej, niż wynika to z rzeczywistej potrzeby realizacji celu, dla którego pozwolenie przyznano. W konkluzji, Komendant Główny Policji stwierdził, iż zmiana dotychczasowej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. w zakresie liczby jednostek broni nie byłaby zasadna.

W piśmie z dnia 18 czerwca 2015 r. skarżący, reprezentowany przez adwokata, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1151/15, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uchylił zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji.

W uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie podkreślił, że Komendant Główny Policji, wydając zaskarżoną decyzję, nie rozważył przesłanek wynikających z art. 155 k.p.a., albowiem nie przeprowadził postępowania ani pod kątem tego, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny, a przede wszystkim nie ocenił, czy przemawia za tym interes strony. Sąd pierwszej instancji uznał, iż brak jest wszechstronnej i wnikliwej oceny organu, czy dotychczas przyznane skarżącemu egzemplarze broni (5 sztuk) zaspokajają jego potrzeby, choćby w sposób minimalny, by mógł startować w zawodach i uczestniczyć w treningach. Ponadto, Sąd zarzucił, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odnosi się do potrzeb strony i jej interesu, koncentrując się na tym, że to do organów Policji należy władztwo w tym zakresie. WSA w Warszawie wskazał, że swoboda decyzyjna (luz) w zakresie określenia liczby egzemplarzy nie może stanowić podstawy do wydania decyzji negatywnej. W ocenie Sądu pierwszej instancji, w odniesieniu do określenia liczby egzemplarzy broni konkretnego rodzaju, należy zastosować wykładnię celowościową przepisów ustawy o broni i amunicji, w oparciu o stan faktyczny ustalony na podstawie materiału dowodowego, zebranego stosownie do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. WSA w Warszawie uznał jednocześnie, że pomiędzy formą uprawiania sportu strzeleckiego, a liczbą i rodzajem broni objętej wnioskiem powinna istnieć współzależność, a każdy przypadek powinien być oceniany przez organ indywidualnie w tym znaczeniu, że należy określić adekwatną liczbę egzemplarzy do deklarowanego celu. Wprawdzie, jak zauważył Sąd, organ nie jest związany żądaniem wnioskodawcy, albowiem może w oparciu o obiektywne i subiektywne kryteria, określić odpowiednią liczbę egzemplarzy broni, lecz swoje stanowisko powinien gruntownie uzasadnić, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 października 2015 r. skarżący wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zaskarżając wyrok w całości, skarżący zarzucił Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności:

1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. oraz w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez przyjęcie, że organ nie rozważył przesłanek wynikających z art. 155 k.p.a. oraz nie przeprowadził wszechstronnej i wnikliwej oceny, czy dotychczas przyznane skarżącemu egzemplarze broni zaspokajają jego potrzeby w sytuacji, gdy organ dokonał pełnej i wyczerpującej oceny w tym zakresie, a motywy rozstrzygnięcia organu zostały wskazane w uzasadnieniu decyzji;

2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 155 k.p.a. - poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku ograniczające się w istocie do stwierdzenia, że organ nie rozważył przesłanek wynikających z art. 155 k.p.a. oraz nie przeprowadził wszechstronnej i wnikliwej oceny, czy dotychczas przyznane skarżącemu egzemplarze broni zaspokajają jego potrzeby oraz niezamieszczenie w uzasadnieniu konkretnych wskazań co do dalszego postępowania, przez co organ pozbawiony został istotnych informacji o motywach rozstrzygnięcia Sądu i niezbędnych wskazówek co do dalszego procedowania;

3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu wyroku art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., jako jednej z podstaw rozstrzygnięcia, bez wskazania naruszonych przez organ przepisów prawa materialnego, przez co organ pozbawiony został istotnych informacji o motywach rozstrzygnięcia Sądu i niezbędnych wskazówek co do dalszego procedowania.

Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 313/16, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, zasądzając od skarżącego na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, wskazując na naruszenie zaskarżanym wyrokiem szeregu przepisów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku NSA nie zgodził się z zarzutem Sądu pierwszej instancji, jakoby Komendant Główny Policji, wydając zaskarżoną decyzję, nie rozważył przesłanek wynikających z art. 155 k.p.a., a także, że nie uzasadnił swojej decyzji zgodnie z wymaganiami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a.

NSA uznał bowiem, że wbrew zarzutom WSA w Warszawie, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ rozważył, czy za zmianą decyzji w trybie art. 155 k.p.a. przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, dochodząc do przekonania, że w tym przypadku interes strony powinien ustąpić na rzecz interesu społecznego (s. 2 uzasadnienia wyroku). Według NSA, można się z tym stanowiskiem nie zgodzić, ale nie można uznać, że organ nie rozważył przesłanek wynikających z art. 155 k.p.a.

Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieuzasadniony jest również zarzut Sądu pierwszej instancji, co do uzasadnienia zaskarżonej decyzji, albowiem uzasadnienie to spełnia wymagania wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. i - co podkreślił NSA - jest obszerniejsze, niż uzasadnienie zaskarżanego wyroku, odnosząc się też do zarzutów strony skarżącej.

Tymczasem, jak zarzucił NSA, Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu spornego wyroku w ogóle nie odniósł się do zarzutów podniesionych w skardze, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a.

Poza tym, NSA zgodził się także z poglądem wyrażonym w skardze kasacyjnej, że uzasadnienie wyroku jest bardzo lakoniczne i ogólnikowe, nie zawiera też konkretnych wskazań co do dalszego postępowania. NSA uznał jednocześnie, że nie wiadomo też, dlaczego Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku pisze w dwóch miejscach (s. 4 i 5 uzasadnienia), że zaskarżana decyzja została wydana na podstawie "art. 154 i art. 155 k.p.a.", skoro są to przepisy, których nie można stosować zamiennie i w tej sprawie miał zastosowanie art. 155 k.p.a., co wynika zarówno z decyzji Komendanta Głównego Policji z dnia [...] kwietnia 2015 r., jak i z decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. NSA zarzucił również, że z niezrozumiałych powodów Sąd pierwszej instancji na stronie piątej uzasadnienia spornego wyroku cytuje cały przepis art. 154 k.p.a., co - zdaniem NSA - może sugerować, że według WSA w Warszawie w tej sprawie winien mieć zastosowanie przepis art. 154 k.p.a., a nie art. 155 k.p.a. Zdaniem NSA, trudno wyjaśnić takie sformułowanie wspomnianego fragmentu uzasadnienia spornego wyroku.

Ponadto, NSA zauważył, że w zaskarżanym wyroku, jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podaje się "art. 145 pkt 1 lit. a i c" p.p.s.a. (Sąd kasacyjny zauważył, że poprawnie powinno być art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c), chociaż nie wskazuje się w całym uzasadnieniu wyroku, jakie to przepisy prawa materialnego zaskarżoną decyzją zostały naruszone, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), co trafnie podnosi się w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w uzasadnieniu wyroku, że ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji powinien też rozważyć, czy w takiej sprawie, jak ta, kiedy chodzi o wydanie pozwolenia na posiadanie kolejnych, innych niż dotychczas egzemplarzy broni, powinno to się odbywać w oparciu o przepis art. 155 k.p.a., a nie w postępowaniu zwyczajnym, kiedy to wnioskodawca otrzymał pierwsze pozwolenie na posiadanie broni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Jednocześnie, należy wyraźnie wskazać w niniejszej sprawie, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, iż wykładnia prawa wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do wykładni prawa zawartej w uzasadnieniu wyroku NSA, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych podobnych sprawach.

Przez wykładnię prawa rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie, uznać należy, że wykładnia prawa, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., obejmuje zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Sąd pierwszej instancji nie jest natomiast związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą stanu faktycznego sprawy, bowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (tak: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, LexisNexis, Warszawa 2011, s. 881 i powołane tam orzecznictwo; podobnie: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 268; por. także: m.in. wyrok NSA z dnia 16 października 2007 r., sygn. akt II OSK 1388/06, czy też wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1223/15).

Obowiązek podporządkowania się wykładni prawa wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego sprawy.

Należy również bardzo wyraźnie wskazać, że z zakresu związania wykładnią można wykluczyć oceny i poglądy wyrażone w sposób niejednoznaczny, jak też oceny przybierające postać pośrednich wniosków, jakie można wywieść z podanych w uzasadnieniu orzeczenia rozważań (zob. m.in. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. R. Hausera i prof. M. Wierzbowskiego, wyd. 5, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2017 i powołany tam wyrok NSA z dnia 12 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 1223/15).

W konsekwencji, należy uznać, że związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażoną wcześniej przez NSA wykładnią prawa, a zobowiązany jest do podporządkowania się jej w pełnym zakresie, co niewątpliwie determinuje treść nowego wyroku sądu pierwszej instancji.

Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 313/16.

W orzeczeniu tym Naczelny Sąd Administracyjny, dokonując analizy skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji, zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, rozstrzygającemu sprawę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 1151/15, iż Sąd ten, rozpatrując skargę D.D., uznał w sposób nieuprawniony, iż Komendant Główny Policji, wydając zaskarżoną decyzję, nie rozważył przesłanek wynikających z art. 155 k.p.a. oraz że nie uzasadnił swojej decyzji w sposób wymagany przez przepis art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie, Naczelny Sąd Administracyjny, wyraźnie wskazał w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 października 2017 r., że ponownie rozpoznając sprawę, Sąd pierwszej instancji powinien rozważyć, czy w takiej sprawie, jak ta, kiedy chodzi o wydanie pozwolenia na posiadanie kolejnych, innych niż dotychczas, egzemplarzy broni, powinno to się odbywać w oparciu o przepis art. 155 k.p.a., a nie w postępowaniu zwyczajnym, kiedy to wnioskodawca otrzymał pierwsze pozwolenie na posiadanie broni.

Rozważając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - mając na względzie wskazane powyżej zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt II OSK 313/16 - uznał, że skarga D.D. zasługuje na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn, niż wskazane w treści skargi z dnia 18 czerwca 2015 r.

Przechodząc do oceny legalności obu spornych decyzji administracyjnych wydanych przez Komendanta Głównego Policji, na wstępie należy bardzo wyraźnie podkreślić, iż zgodnie z zasadą praworządności, wyrażoną w art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, organy władzy publicznej zobowiązane są działać na podstawie i w granicach prawa. Powtórzeniem zasady praworządności przyjętej w Konstytucji RP jest przepis art. 6 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

Działanie na podstawie prawa, w postępowaniu administracyjnym obejmuje dwa zasadnicze elementy, a mianowicie ustalenie przez organ administracji publicznej zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowanie przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny, czy Komendant Główny Policji w sposób poprawny przyjął, że w takiej sprawie, jak ta, kiedy chodzi o wydanie stronie skarżącej pozwolenia na posiadanie kolejnych, innych niż dotychczas, egzemplarzy broni, powinno to się odbywać w oparciu o przepis art. 155 k.p.a., a nie w postępowaniu zwyczajnym, kiedy to skarżący, w wyniku rozpatrzenia jego wniosku, otrzymał pierwsze pozwolenie na posiadanie broni.

Zdaniem Sądu, podkreślić należy, że ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym, zmieniona została treść art. 10 ustawy o broni i amunicji.

Zgodnie z aktualnym brzmieniem przepisu art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni.

Za ważną przyczynę - dla pozwolenia na broń do celów sportowych - uważa się w szczególności udokumentowane członkostwo w stowarzyszeniu o charakterze strzeleckim, posiadanie kwalifikacji sportowych, o których mowa w art. 10b oraz licencji właściwego polskiego związku sportowego. Natomiast w myśl art. 12 ust. 1 omawianej ustawy, pozwolenie na broń wydawane jest w drodze decyzji administracyjnej, w której określa się cel, w jakim zostało wydane oraz rodzaj i liczbę egzemplarzy broni.

W opinii Sądu, dokonana przez Komendanta Głównego Policji ocena materiału dowodowego, w kontekście zastosowanych przepisów ustawy, budzi zastrzeżenia.

Z akt sprawy wynika, że skarżący posiada pozwolenie na broń palną sportową w ilości 5 egzemplarzy. W dniu 20 lutego 2014 r. skarżący wystąpił do [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji o wyrażenie zgody na zakup 2 sztuk broni bocznego zapłonu i 1 sztukę broni centralnego zapłonu, w związku z potrzebą rozwoju strzeleckiego.

Komendant Główny Policji, działając na podstawie art. 155 k.p.a., wydał w dniu [...] kwietnia 2015 r. decyzję utrzymującą w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] zezwalającą skarżącemu na posiadanie broni palnej do celów sportowych, w zakresie zwiększenia liczby egzemplarzy broni palnej do dwóch jednostek.

Obie sporne decyzje Komendanta Głównego Policji zostały wydane na podstawie art. 155 k.p.a., a z treści uzasadnienia tych decyzji wynika, że organ w sprawie badał przesłanki określone w tym przepisie.

W ocenie Sądu, organ błędnie przyjął jednak, iż skarżący żądał wszczęcia postępowania na podstawie powyżej powołanego przepisu.

Tymczasem, zdaniem Sądu, w przypadku wątpliwości co do przedmiotu żądania, organ administracji publicznej powinien wpierw jednoznacznie ustalić wszczęcie jakiego postępowania żąda skarżący, nie zaś domniemywać, że wniosek dotyczy wszczęcia postępowania w trybie art. 155 k.p.a.

W dotychczasowym orzecznictwie wyraźnie przyjmuje się, że organy administracji publicznej nie mogą dokonywać swobodnej kwalifikacji przedmiotu żądania wszczęcia postępowania administracyjnego i jego trybu. Jak stwierdził przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 4 marca 2014 r., sygn. akt II OW 157/13: "Jak podkreślano wielokrotnie w orzecznictwie, w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek strony, tylko i wyłącznie ta strona określa przedmiot swego żądania, przy czym w razie wątpliwości, co do zakresu czy przedmiotu żądania jego uszczegółowienie należy do strony, nie zaś do sfery ocennej organu administracji".

Niezależnie jednak od powyższego uchybienia, podkreślić należy przede wszystkim, że Komendant Główny Policji, wydając obie sporne decyzje, dopuścił się jednak poważniejszego naruszenia, nie uwzględniając specyfiki postępowania w trybie art. 155 k.p.a. w stosunku do postępowania zasadniczego dotyczącego wydawania pozwoleń na broń palną.

Otóż, należy zauważyć, że przedmiotem postępowania określonego w art. 155 k.p.a. nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną w jej całokształcie. Przedmiotem tego postępowania jest tylko stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w art. 155 k.p.a. Decyzja wydawana na podstawie art. 155 k.p.a. jest decyzją uznaniową. Ponadto, warto zauważyć, iż można zmienić lub uchylić decyzję ostateczną na podstawie art. 155 k.p.a. tylko w takich sprawach, w których przepisy prawa materialnego stanowiące podstawę prawną jej wydania, przewidują dla organu administracji pewien luz decyzyjny lub przy wydaniu których organ administracji ma do wyboru pewną gamę rozstrzygnięć, a każde z nich jest zgodne z prawem.

Organ, dysponując zgodą strony na zmianę decyzji, po ustaleniu, że odpowiednie przepisy prawa materialnego dają mu potencjalnie możliwość zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej, musi następnie rozważyć, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy "pierwotnej", przy uwzględnieniu normy prawa materialnego w oparciu, o którą tę decyzję "pierwotną" wydano. Prawna bowiem możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron.

W ocenie Sądu, Komendant Główny Policji w sposób nieuprawniony wszczął i prowadził postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., w oparciu o tryb przewidziany w przepisie art. 155 k.p.a., w sytuacji, gdy żądanie skarżącego de facto było żądaniem wydania kolejnego pozwolenia na broń palną do celów sportowych. Oznacza to, że organ powinien prowadzić postępowanie, w tzw. trybie zwykłym, na podstawie przepisów ustawy o broni i amunicji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że tryb nadzwyczajny, określony w art. 155 k.p.a., nie może zastępować trybu zwykłego przewidzianego w ustawie z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.) i związanego z wydawaniem pozwoleń na broń dla celów w niej określonych. Dotyczy to również pozwoleń na broń dla celów sportowych, a nawet kolekcjonerskich.

W tej sytuacji, rozstrzygając ponownie sprawę, Komendant Główny Policji zobowiązany jest rozpatrzyć wniosek skarżącego w tzw. trybie zwykłym, na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, biorąc pod uwagę przesłanki określone w art. 10 cyt. ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, nie przesądzając ostatecznego sposobu rozstrzygnięcia sprawy, Sąd uznał, że Komendant Główny Policji, wydając obie sporne decyzje administracyjne, dopuścił się naruszenia art. 155 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, co w konsekwencji, implikuje zastosowanie normy prawnej określonej w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

O kosztach postępowania, na które składa się wpis sądowy w wysokości 200 (dwieście) złotych, koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych oraz opłata skarbowa za pełnomocnictwo w wysokości 17 (siedemnaście) złotych, Sąd orzekł na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. w zw. z art 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).