Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 876/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2017-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par.13c ust. 13
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art.7,art.77 par.1, art. 80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wiesława Pierechod, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka (sprawozdawca), sędzia WSA Jolanta Strumiłło, Protokolant sekretarz sądowy Jolanta Piasecka, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 25 stycznia 2017r. sprawy ze skargi L. C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przyznania producentom rolnym w części pomocy finansowej oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Ol 876/16

Uzasadnienie

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie decyzją z dnia "[...]" Dyrektor "[...]" Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej jako: "Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR") po rozpatrzeniu odwołania L. C. (dalej powoływany jako "skarżący", "strona", "wnioskodawca") utrzymał w mocy decyzję Kierownika "[...]’ Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z dnia "[...]", o przyznaniu pomocy w części producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r.

Jak wynika z akt sprawy oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, decyzją z dnia "[...]", organ I instancji przyznał stronie pomoc finansową o wartości brutto 14933,60 zł, stanowiącej równowartość 3518,67 euro, po uwzględnieniu współczynnika korekty w wysokości 0,81, zgodnie z §13c ust. 9 rozporządzenia Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2015 r., poz. 187 ze zm.), dalej jako "rozporządzenie".

Decyzją z dnia "[...]" organ II instancji utrzymał w mocy ww. decyzję. Po rozpoznaniu skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 168/16, uchylił decyzję z dnia "[...]" i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zdaniem Sądu, organ powinien ustalić, czy faktycznie skarżący miał obiektywną możliwość ubezpieczenia swoich upraw. Z związku z tym, organ powinien rozważyć, czy w sprawie może mieć zastosowanie § 13c pkt 13 rozporządzenia.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją z "[...]" organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]"

Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 września 2015 r. skarżący złożył do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w E. wniosek o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane suszą w 2015 r.

W dniu 30 września 2015r. wnioskodawca złożył zmianę wniosku, w której oświadczył, że w 2015 r. w gospodarstwie wystąpiły szkody spowodowane suszą w uprawach deklarowanych we wniosku z dnia 24 września 2015r., na tej samej powierzchni, jednakże zmienił wysokość stawki pomocy na 400 zł.

Wraz z wnioskiem wnioskodawca złożył następujące załączniki:

1. Protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi - susza, które wystąpiły od 21.06.2015 r. do 20.08.2015 r., sporządzonym w dniu 21 września 2015 r. przez komisję powołaną przez Wojewodę "[...]", Zarządzeniem Nr "[...]" z dnia 25 marca 2015 r. i Zarządzeniem Wojewody Nr "[...]" z dnia 3 lipca 2015 r.;

2. Formularz informacji przedstawianych przy ubieganiu się o pomoc w rolnictwie lub rybołówstwie inną niż pomoc de minimis rolnictwie lub rybołówstwie.

Z protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym strony wynikało, że wysokość szkód ogółem w gospodarstwie rolnym wynosiła 33% średniej rocznej produkcji z 3 ostatnich lat w okresie 5-letnim poprzedzającym rok wystąpienia szkody, z pominięciem roku o najniższej i najwyższej wielkości produkcji.

Organ odwoławczy wskazał, że zasady udzielania pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r. zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podał również, że w myśl § 2 ust. 1 pkt 3 ww. rozporządzenia Agencja udziela pomocy finansowej z przeznaczeniem na wznowienie produkcji w gospodarstwach rolnych i działach specjalnych produkcji rolnej, w których wystąpiły szkody spowodowane przez suszę, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawinę, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Powołując treść z § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia wskazał, że zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia, przedmiotowa pomoc finansowa jest przyznawana w przypadku gdy szkody, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3, oszacowane przez komisję powołaną przez wojewodę właściwego ze względu na miejsce wystąpienia tych szkód, wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej.

Nadto organ przytoczył treść §5 ust.5 oraz ust.11 pkt 2 i §13c ust.1 i ust.13 rozporządzenia, zgodnie z którym pomoc, o której mowa w ust. 1, pomniejsza się o 50%, jeżeli w 2015 r. co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej, z wyłączeniem łąk i pastwisk, nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał również, że art. 25 ust. 6 rozporządzenia Komisji Nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 r. uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 193 z 1.7.2014), wskazuje sposób obliczania obniżenia dochodu.

Ponadto wskazano, że z protokołu z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym strony wynika, że łączna powierzchnia upraw w gospodarstwie skarżącego, na której wystąpiły szkody spowodowane suszą w 2015r. wynosiła 99,41 ha (zgodna z deklaracją wnioskodawcy).

Stwierdzona powierzchnia dotyczyła następujących rodzajów upraw: trawy na gruntach ornych – 42,51 ha, nostrzyka białego- 56,62 ha oraz ziemniaków 0,28 ha.

Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z informacją podaną przez wnioskodawcę w części IV Wniosku "Dane dotyczące ubezpieczenia gospodarstwa, w którym wystąpiła szkoda - susza" (brak ubezpieczenia 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym od co najmniej jednego z ryzyk) oraz z treścią § 13c ust 13 rozporządzenia, przedmiotową pomoc należało pomniejszyć o 50%.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że wymóg określony w § 13c ust. 13 ww. rozporządzenia, dotyczący posiadania stosownej umowy ubezpieczenia upraw, obejmuje swym zakresem zastosowania szerszy katalog upraw, niż wynika z treści art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 10c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniu upraw rolnych i zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2015 r., poz. 577 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o ubezpieczeniach upraw rolnych". Brak jednak nałożenia na rolników obowiązku ubezpieczenia upraw traw na gruntach ornych w myśl ww. ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, nie przesądza o dopuszczalności odmiennej interpretacji przepisu § 13c ust. 13 ww. rozporządzenia. Świadczyć to może jedynie o pewnej niespójności systemu prawnego pomiędzy treścią ww. ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, a przytoczonym przepisem ww. rozporządzenia.

Dokonując analizy obowiązujących w 2015 r. Ogólnych Warunkach Ubezpieczenia (OWU) Zakładu A. (dostępnych m.in. na stronie internetowej) organ odwoławczy ustalił, że w 2015 r. istniała możliwość zawarcia umowy ubezpieczenia uprawy traw na gruntach ornych. Do uprawy tej nie znajduje zastosowania dopłata do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia od ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych w rolnictwie, o której mowa w ww. ustawie o ubezpieczeniach upraw rolnych.

Odnosząc się do możliwości ubezpieczenia przez skarżącego rośliny uprawnej: nostrzyk biały, organ odwoławczy stwierdził brak możliwości ubezpieczenia powyższej rośliny uprawnej w roku 2015. Jednakże ze względu na występowanie w gospodarstwie skarżącego gruntów ornych pod uprawą traw (o powierzchni 42,51 ha) oraz znikomą powierzchnią uprawy ziemniaka (0,28 ha), których skarżący nie objął ubezpieczeniem organ uznał, że brak możliwości ubezpieczenia nostrzyka białego pozostaje bez wpływu na wysokość przyznanej pomocy finansowej.

Odnosząc się z kolei do uprawy ziemniaka organ wskazał, iż w 2015 r. uprawa ta należała do grupy upraw, których ubezpieczenie było dotowane ze środków budżetu państwa - zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych oraz, których możliwość ubezpieczenia w tamtym okresie była oferowana.

Zgodnie z deklaracją, skarżący w 2015 r. prowadził uprawę traw na gruntach ornych na powierzchni 42,51 ha oraz uprawę ziemniaka na powierzchni 0,28 ha (łączna powierzchnia 42,79 ha), zatem co najmniej 50% tej powierzchni, tj. 21,3950 ha powinno zostać objęte przez skarżącego ubezpieczeniem od co najmniej jednego z ryzyk wskazanych w obowiązujących przepisach prawa - § 13c ust. 13 rozporządzenia. Natomiast z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy wynikło, że strona nie posiadała takiego ubezpieczenia. Brak wyszczególnienia w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych wszystkich upraw, które występują w gospodarstwie rolnym strony nie oznacza z kolei, że strona nie miała możliwości ich ubezpieczenia bez dopłaty ze środków z budżetu państwa.

Dokonując szczegółowych wyliczeń organ odwoławczy stwierdził, że kwota pomocy podstawowej, obliczona na podstawie powierzchni stwierdzonej przez Komisję w rzeczonym protokole, przekracza maksymalną wysokość pomocy finansowej możliwej do przyznania wnioskodawcy, pomoc finansowa dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r. została zredukowana do maksymalnej możliwej wysokości pomocy, tj. do kwoty 14.933,60 zł.

W skardze do Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Olsztynie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzając ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego mających wpływ na treść rozstrzygnięcia :

- art. 6, 7, 8 kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz naruszenie zasady zaufania do władzy publicznej przejawiające się stwierdzeniem, że brak nałożenia obowiązku ubezpieczenia uprawy nostrzyka białego oraz uprawy traw nie przesądza o dopuszczalności odmiennej interpretacji przepisów rozporządzenia, co de facto świadczy o niespójności systemu prawnego pomiędzy tymi aktami normatywnymi, a konsekwencje tej niespójności organ przerzucił na skarżącego,

- art. 87 Konstytucji RP poprzez danie prymatu rozporządzeniu Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. przed ustawą o ubezpieczeniach upraw rolnych, co pozostaje w sprzeczności z zasadą hierarchii aktów prawnych wyrażoną w Konstytucji,

- art. 10c ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, poprzez jego pominięcie i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że skarżący zobowiązany był do ubezpieczenia upraw trawy oraz nostrzyka białego, podczas gdy ustawa nie nakłada takiego obowiązku,

- § 13c ust. 13 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w zw. z art. 10c ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, poprzez pominięcie w swoich rozważaniach, że pomniejszenie o 50% dotyczy tylko sytuacji nieubezpieczenia, wymóg ubezpieczenia dotyczy jedynie upraw enumeratywnie wymienionych upraw wskazanych w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych,

- § 13c ust. 13 rozporządzenia, poprzez błędną jego wykładnię polegającą na niewłaściwym stwierdzeniu przez organ, że przepis ten obejmuje swym zakresem zastosowania szerszy katalog upraw niż wskazano w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych,

- art. 25 ust 9 rozporządzenia Nr 702/2014 z 25 czerwca 2014 r. uznające niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym (...) poprzez błędną wykładnię polegającą na nieuwzględnieniu, że przepis ten odwołuje się do objęcia zakresem ubezpieczeń zagrożeń danej produkcji,

- § 13c ust. 13 rozporządzenia w zw. z art. 25 ust 9 rozporządzenia Nr 702/2014 z 25 czerwca 2014 r., poprzez błędną wykładnię i w konsekwencji błędne wyliczanie 50% powierzchni nie od wszystkich upraw, na których wystąpiła klęska, a od uprawy która potencjalnie mogła być objęta dodatkowym, nieobowiązkowym ubezpieczeniem co ma istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2016 r., poz. 1066.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonej decyzji (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jej wydania lub podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Usunięcie z obrotu prawnego decyzji lub innego aktu może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy ich wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a."- tj. w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się natomiast do meritum sprawy, należy podnieść, że prawomocnym wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Ol 168/16, Sąd uchylił decyzję organu II instancji z dnia "[...]" w przedmiocie przyznania producentom rolnym pomocy finansowej w części.

Zgodnie zaś z treścią art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Nadto sformułowanie, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany ocena prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy. Pogląd ten jest utrwalony w orzecznictwie sądowym.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a., oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. związany był zarówno organ administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, rozpoznając sprawę ponownie. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się zatem do kontroli, czy organ administracji uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz ewentualnie oceny nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku.

Uwzględniając powyższe, Sąd kontrolując zaskarżoną decyzję, nie mógł dokonać jej oceny z pominięciem oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania, zawartych w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 20 kwietnia 2016 r. W uzasadnieniu wskazanego wyroku Sąd przede wszystkim wywiódł, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy powinien ustalić czy faktycznie skarżący miał możliwości ubezpieczenia swoich upraw. Ustalenia wymagało czy istnieją odpowiednie ubezpieczenia na rynku i skarżący z jakichkolwiek powodów nie skorzystał z oferty, czy też oferty takiej nie ma i nie jest możliwym dokonanie ubezpieczenia. Organ winien rozważyć, czy w braku istnienia na rynku stosownych ubezpieczeń rolnik winien ponosić ujemne konsekwencje braku możliwości zawarcia umowy ubezpieczenia i czy w takiej sytuacji zasadnym byłoby rozumienie zapisów §13c ust.13 rozporządzenia jako ubezpieczenia wszystkich upraw, czy też - jak wskazuje strona - tylko upraw podlegającym ubezpieczeniom obowiązkowym.

Jak już wcześniej wskazano, dokonana przez Sąd wykładnia przepisów prawa w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego jest wiążąca dla organu ponownie rozpoznającego sprawę w postępowaniu administracyjnym. Sądowa kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się zatem do ustalenia, czy organ podporządkował się ocenie prawnej i wytycznym wyrażonym przez Sąd w uzasadnieniu wyroku. Jest to główne kryterium poprawności wydanej decyzji.

Przypomnieć również należy, że sprawa rozpoznawana przed Sądem dotyczy

przyznania pomocy w części producentom rolnym, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane wystąpieniem suszy w 2015 r. Zasadnicza kwestia sporna w niniejszej sprawie nie dotyczy w istocie ustaleń faktycznych co do powierzchni gospodarstwa rolnego i struktury upraw w 2015r. oraz braku ubezpieczenia jakiejkolwiek części ww. upraw. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany był przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie, czy faktycznie skarżący miał możliwości ubezpieczenia swoich upraw.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w przeprowadzonym ponownie postępowaniu, zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji z dnia "[...]"organ niewątpliwie uwzględnił ocenę prawną oraz wytyczne Sądu zawarte w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. Zgodnie bowiem ze wskazaniami Sądu, organ odwoławczy ustalił, czy skarżący miał obiektywną możliwość ubezpieczenia swoich upraw, a w związku z tym, czy istnieją odpowiednie ubezpieczenia na rynku. W konsekwencji należało przyjąć, że zawarte w uzasadnieniu decyzji ustalenia organów wskazują, że nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów prawa procesowego. Zgodnie bowiem z art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., organ administracji publicznej zobowiązany jest do wszechstronnego i wyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz oceny okoliczności sprawy na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Ponadto zgodnie z treścią art. 7 k.p.a w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek strony podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

W rozpoznawanej sprawie należy podkreślić, że strona uprawia trawy na gruntach ornych oraz nostrzyk biały, który nie jest wymieniony w art. 3 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 2005r. o ubezpieczeniach upraw rolnych. Zwrócić także należy uwagę, że zgodnie z art. 10c ust. 1 ww. ustawy, rolnik w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, zwany dalej "rolnikiem", który uzyskał płatności bezpośrednie w rozumieniu przepisów o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, jest obowiązany zawrzeć umowę ubezpieczenia obowiązkowego upraw, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1, od ryzyka wystąpienia szkód spowodowanych przez powódź, suszę, grad, ujemne skutki przezimowania lub przymrozki wiosenne.

Rozpoznając skargę, Sąd nie zgodził się z zarzutami skargi, że w niniejszej sprawie organy dały pierwszeństwo rozporządzeniu Rady Ministrów z 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przed ustawą z 7 lipca 2005 r. o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Przede wszystkim należy wskazać, że ustawodawca zadecydował, że tryb postępowania i zakres ustaleń faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia, został wskazany w przepisach prawa materialnego tj. § 13c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r., w brzmieniu obowiązującym w 2015r., powołanych przez organy obu instancji, jako materialnoprawna postawa decyzji. Powyższe rozporządzenie zostało wydane na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438). Poszczególne zaś ustępy paragrafu 13c rozporządzenia jednoznacznie stanowią, że pomoc finansowa w związku ze szkodą spowodowaną suszą, przyznawana jest w drodze decyzji, na wniosek producenta rolnego, oraz określają przesłanki pomocy i zasady ustalania jej wysokości. Zgodnie bowiem z ust. 13 § 13c rozporządzenia, pomoc finansową z tytułu szkód spowodowanych przez suszę pomniejsza się o 50%, jeżeli co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym (...), z wyłączeniem łąk i pastwisk nie było ubezpieczonych co najmniej od jednego z ryzyk, o których mowa w § 2 ust.1 pkt 3. W tym ostatnim przepisie mowa jest o takich ryzykach jak: susza, grad, deszcz nawalny, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, powódź, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi lub lawina, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.

Nie można zgodzić się również z zarzutami skargi, że pomniejszenie o 50% dotyczy wyłącznie sytuacji nieubezpieczenia upraw enumeratywnie wymienionych w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych. Organ w uzasadnieniu decyzji wykazał, że istnieje możliwość ubezpieczenia upraw traw na gruntach ornych. Art. 3 ust. 1 ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych, wymienia uprawy korzystające z przywileju dopłaty do składek z tytułu zawarcia umów ubezpieczenia. Oznacza to, że ubezpieczenie upraw traw na gruntach ornych, jako że nie zostało w przywołanym przepisie wymienione, z przywileju takiego nie korzysta. Nie oznacza to jednak, że ubezpieczenie takie nie jest w ogóle możliwe. Argumentacja skarżącego byłaby zasadna, gdyby przepis § 13c ust. 13 rozporządzenia uzależniał przyznanie pomocy w pełnym zakresie od okoliczności ubezpieczenia upraw tylko korzystających z dopłat budżetu państwa. Treść przywołanego przepisu wskazuje jednak jednoznacznie, iż nie ma znaczenia, czy uprawy zostały objęte ubezpieczeniem korzystającym z państwowych dopłat, czy ubezpieczeniem, którego składki w całości pokrywa ubezpieczony (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 8 czerwca 2016 r., sygn. II SA/Bd 151/16, dostępny na https://cbois.nsa.gov.pl).

Jak wynika z akt sprawy, na podstawie obowiązujących w 2015 r. Ogólnych

Warunków Ubezpieczenia (OWU) Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń, organ odwoławczy ustalił, że ustanowiono podział na tzw. ubezpieczenia dotowane upraw rolnych oraz ubezpieczenia upraw rolnych nie objętych dopłatami. Rozróżnienie na ubezpieczenia dotowane znajduje zatem swoje źródło w ww. ustawie o ubezpieczeniach upraw rolnych i odzwierciedla ten sam zawężony katalog

roślin objętych ubezpieczeniem obowiązkowym (§ 3 ust. 1 OWU ustalonych

uchwałą Nr "[...]" Zarządu Zakład A.

Spółki Akcyjnej z dnia 12 listopada 2014 r. i § 3 ust. 1 OWU ustalonych

uchwałą Nr "[...]" Zarządu Zakład A.

Spółki Akcyjnej z dnia 29 lipca 2015 r.). Ponadto organ ustalił, że Powszechny Zakład Ubezpieczeń posiada w swojej ofercie możliwość ubezpieczenia upraw traw, ale jako niedotowane ubezpieczenia upraw.

Organ ustalił również, że w dniu wystąpienia szkody (suszy) skarżący nie posiadał ubezpieczenia co najmniej 50% powierzchni upraw w gospodarstwie rolnym z wyłączeniem łąk i pastwisk od wymienionych tam ryzyk - skarżący we wniosku o udzielenie pomocy finansowej dla producentów rolnych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez suszę w 2015 r. nie zaznaczył, że posiadał ww. ubezpieczenie na co najmniej 50 %. Zgodnie bowiem z deklaracją, skarżący w 2015 r. prowadził uprawę traw na gruntach ornych na powierzchni 42,51 ha oraz uprawę ziemniaka na powierzchni 0,28 ha (łączna powierzchnia 42,79 ha), zatem co najmniej 50% tej powierzchni, tj. 21,3950 ha powinno zostać objęte przez skarżącego ubezpieczeniem od co najmniej jednego z ryzyk wskazanych w obowiązujących przepisach prawa. Na posiadanie takiego ubezpieczenia obejmującego jakąkolwiek część swoich upraw, w toku całego postępowania, skarżący w ogóle nie wskazywał. Słusznie zatem w ocenie Sądu organy obu instancji przyjęły, iż w sprawie zastosowanie znajdzie § 13c ust. 13 rozporządzenia.

Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że według §13c ust.3 rozporządzenia pomoc "udzielana jest zgodnie z przepisami rozporządzenia nr 702/2014 oraz przepisami o postępowaniu w sprawie pomocy publicznej". Trzeba zatem wskazać, że zgodnie z art. 25 ust. 9 rozporządzenia Komisji (UE) nr 702/2014 z dnia 25 czerwca 2014 roku uznającego niektóre kategorie pomocy w sektorach rolnym i leśnym oraz na obszarach wiejskich za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 193 z 1.7.2014) pomoc przyznaną na wyrównanie szkód spowodowanych przez niekorzystne zjawisko klimatyczne porównywalne do klęski żywiołowej "zmniejsza się o 50%, chyba że przyznawana jest ona beneficjentom, którzy wykupili polisę ubezpieczeniową na co najmniej 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu związanego z produkcją i obejmującą zagrożenia związane z niekorzystnymi zjawiskami klimatycznymi statystycznie najczęściej występującymi w danym państwie członkowskim lub regionie, które są objęte zakresem ubezpieczeń". Ustawodawca unijny odwołuje się zatem do kryterium ubezpieczenia 50% średniej rocznej produkcji lub dochodu, a nie powierzchni upraw. Stwierdzić więc należy, że regulacje te nie są spójne.

Jednakże podniesione w tym zakresie zarzuty skarżącego nie mają wpływu na rozstrzygnięcie skargi, gdyż jak zasadnie stwierdziły organy, skarżący w dniu wystąpienia szkody (suszy) w ogóle nie wskazywał, by posiadał ubezpieczenie jakiejkolwiek części swoich upraw od wymienionych ryzyk.

Mając na uwadze powyższe i uznając, że zaskarżona decyzja, ani poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają obowiązujących przepisów prawa w sposób skutkujący koniecznością ich uchylenia albo stwierdzenia nieważności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.