Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1651/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28, 105, 127, 134, 137
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka – Płaczkowska Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Marciniak Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi A.O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, w wyniku rozpoznania odwołania A. O. od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha – umorzył postepowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu przedstawiono następująco stan faktyczny i prawny sprawy:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Starosta [...] zezwolił na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ul. [...] jako przedłużenia ul. [...] na odcinku od ul. [...] do ul. [...] w Z. wraz z budową rurociągu teletechnicznego i rozbiórką budynków. Lokalizacją inwestycji objęta została min. nieruchomość, oznaczona jako działka nr [...] o pow. [...] ha, wydzielona z działki nr [...] o pow. [...] ha. Działka ta stanowiła własność spółki "M." spółka jawna. W dziale IV księgi wieczystej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w W. KW nr [...] dla powyższej nieruchomości, znajduje się informacja o hipotece kaucyjnej umownej na rzecz spółki "A." sp. z o.o. w wysokości [...] zł.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] Starosta [...] ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość na rzecz spółki "M." spółka jawna, która następnie została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...].

W dniu 22 lutego 2012 r. A. O. zawiadomił Starostę [...], że na podstawie umowy z dnia [...] listopada 2010 r. nabył prawo z tytułu odszkodowania za przejętą przez Gminę Z. nieruchomości stanowiącej własność "M." spółka jawna. Poinformował również organ administracji, że z KRS ww. spółki wynika, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] maja 2011 r. sygn. akt [...] wynika, że "M." spółka jawna znajduje się w upadłości likwidacyjnej .

Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Starosta [...] ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna

nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha w wysokości [..] zł na rzecz "M." spółka jawna w upadłości likwidacyjnej, jednocześnie zobowiązując Gminę Z. do wypłaty odszkodowania spółce "A."

sp. z o.o.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. O. ,kwestionując w nim ustalenie spółki "M." spółka jawna jako beneficjenta odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Wojewoda decyzją z [...] maja 2013 r. nr [...] umorzył postępowanie odwoławcze wszczęte na wniosek A. O. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że A. O. nie mógł skutecznie wnieść odwołania od ww. decyzji, bowiem nie jest stroną postępowania. Stroną postępowania administracyjnego- zgodnie z art. 28 kpa jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jako powód braku legitymacji po stronie A. O. do wniesienia odwołania organ odwoławczy wskazał, że spółka "M." spółka jawna w upadłości likwidacyjnej nie dokonała skutecznej cesji swoich uprawnień na rzecz A. O., a wierzytelność opisana w umowie z dnia [...] listopada 2010 r. weszła w skład masy upadłościowej spółki. To wskazuje, że A. O. nie był stroną postepowania administracyjnego zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] listopada 2012 r., co z kolej skutkuje koniecznością umorzeniem postępowania odwoławczego.

Skargę na powyższa decyzję wniósł A. O. wnosząc o jej uchylenie. W skardze zarzucił organowi:

- naruszenie art. 28 kpa poprzez odmówienie A. O. przymiotu postępowania;

- naruszenie art. 7,77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenie materiału dowodowego w kwestii dotyczącej skutecznego dokonania przelewu odszkodowania;

- art. 107 § 3 kpa poprzez należyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

Przedmiotem decyzji poddanej kontroli sądu jest umorzenie postępowania odwoławczego w części dotyczącej rozpoznania A. O. w sprawie dotyczącej ustalenia odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...], z obrębu [...], położoną w Z. Przypomnieć zatem należy, że zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Przepis ten nie stanowi jednak samodzielnej podstawy umorzenia postępowania (odwoławczego), bowiem nie określa przyczyn umorzenia postępowania odwoławczego. Przesłanek bezprzedmiotowości tego postępowania upatrywać należy na gruncie art. 105 k.p.a. i stanowią je: cofnięcie odwołania (art. 137 k.p.a.) oraz ustalenie w toku postępowania odwoławczego, że skarżący nie jest stroną (art. 127 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie jako przyczynę umorzenia postępowania odwoławczego organ wskazał brak legitymacji A. O. do wniesienia odwołania, gdyż spółka "M." spółka jawna w upadłości likwidacyjnej nie dokonał skutecznej cesji swoich uprawnień na rzecz A. O., a wierzytelność opisana w umowie z dnia [...] listopada

2010 r. weszła w skład masy upadłościowej spółki. W dalszej części uzasadnienia brak jest innych argumentów uzasadniających stanowisko organu co do braku po stronie A.O. interesu prawnego wynikającego z art. 28 kpa do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. Z akt sprawy wynika , że pisemną umową przelewu wierzytelności z dnia [...] listopada 2010 r. zawartą pomiędzy ‘M." spółką jawną z siedzibą w Z. ( cedentem ) a A. O. ( cesjonariuszem ) doszło do odpłatnej sesji wierzytelności z tytułu odszkodowania za przejętą przez gminę Z. na własność nieruchomości stanowiącej min. działkę nr [...] o pow. [...] ha. ( k. 87-88 akt administracyjnych) . Instytucja zmiany wierzyciela została określona w art. 509-518 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, póz. 93 ze zm.).Zgodnie z art. 509 § 1 cyt. wyżej ustawy, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew wierzytelności powinien być dokonany też w formie pisemnej. W wyniku przeniesienia (przelewu, cesji) wierzytelności, wygasa u dotychczasowego wierzyciela (cedenta) stosunek zobowiązaniowy z dłużnikiem, powstają natomiast nowe stosunki zobowiązaniowe w rozumieniu cywilnoprawnym pomiędzy nabywcą wierzytelności (cesjonariuszem) a dłużnikiem oraz pomiędzy zbywcą a nabywcą wierzytelności, jeżeli przeniesienie wierzytelności jest odpłatne. Stronami tej umowy są: wierzyciel, jako zbywca oraz osoba trzecia, jako nabywca. Pomimo zmiany osoby uprawnionej , treść zbywanego prawa nie ulega zmianie. Reasumując , przelew wierzytelności z art. 509 k.c. w relacji dłużnik cedowanej wierzytelności, a jej cesjonariusz powoduje zmianę podmiotu, któremu dłużnik powinien spełnić świadczenie. Z chwilą dokonania cesji nabywca wierzytelności uzyskuje status wierzyciela. Brzmienie umowy z dnia [...] listopada 2010 r. nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że spółka "M." przeniosła na rzecz skarżącego wszelkie wierzytelności i roszczenia, które przysługują jej z tytułu przysługującego odszkodowania za przejętą działkę ewidencyjną nr [...] , położoną w Z. W kontrolowanej sprawie spornym było, czy skarżący – A. O. wnoszący odwołanie od decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] ha był do tego legitymowany , tj. czy miał przymiot strony w tym postępowaniu administracyjnym. Wskazać należy, że dany podmiot staje się stroną, spełniając przesłanki określone w art. 28 k.p.a. Stanowią on, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przepis art. 28 k.p.a. nie stanowi jednak samoistnej normy prawnej, gdyż ustalenie interesu prawnego lub obowiązku prawnego może nastąpić tylko w związku z normą prawa materialnego. Pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, a mieć interes prawny znaczy to samo, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania (art. 28 k.p.a.). Interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z normy prawa materialnego administracyjnego, ale także z normy prawa materialnego należącej do każdej gałęzi prawa, w tym również do prawa cywilnego ( vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2013 r. II OSK 889/12 LEX nr 1375645 ) . Skargę należało zatem uznać za zasadną , gdyż w kontrolowanej sprawie skarżony organ naruszyły art. 28 k.p.a. w związku z art. 105 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, z powodu przyjęcia, iż A. O. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w Z., oznaczoną nr [...] . Tymczasem skarżący zasadnie powołał się na umowę cesji wierzytelności z dnia [...] listopada 2010 r. i wynikające z niej konsekwencje. Powyższe uchybienie przesądza o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, w wyniku czego wyda rozstrzygnięcie przewidziane treścią art. 138 kpa.

Na marginesie powyższych rozważań sąd chciałby zauważyć , że organ odwoławczy nie odróżnił dwóch kwestii: przysługiwanie danemu podmiotowi przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w sytuacji zawarcia umowy cesji wierzytelności oraz ustalenia podmiotu uprawnionego do przyznania otrzymania odszkodowania w sytuacji ogłoszenia upadłości likwidacyjnej spółki "M.". Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy. .