Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 275/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 92a ust.1, ust. 7 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.), Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć, Protokolant Specjalista Ewa Olender, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. sp.k. w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej kwotę 2217 zł (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: organ drugoinstancyjny), po wznowieniu postępowania uchylił własną decyzję z [...] r. nr [...]i utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódz-kiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: organ pierwszoinstancyjny) z [...] r. nr [...], o nałożeniu firmie A Sp. z o.o. Spółka komandytowa (dalej: strona, skarżąca, Spółka) kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł.

W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 145 § 1 pkt 1, art. 151 § 1 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., zwanej dalej K.p.a.), art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 ze zm.), art. 4 pkt 22 lit. i) i lit. u), art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f), art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U z 2019 r. poz. 2140 ze zm., dalej: utd), art. 3 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. L 190 z 12.07.2006, str. 1-98), art. 4 i art. 6 ustawy z 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015 r. poz. 1048) oraz Ip. 4.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco:

Decyzją z [...]r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że [...] r. w G. funkcjonariusze Policji zatrzymali do kontroli pojazd członowy, należący do skarżącej Spółki, którym kierował A.K.. Kontrolowany pojazd został przekazany przez funkcjonariuszy Policji inspektorom transportu drogowego celem przeprowadzenia kontroli drogowej z ustawy o transporcie drogowym. Kierowca do kontroli okazał między innymi: wypis z licencji, dowody rejestracyjne pojazdów, prawo jazdy, dokument WZ wystawiony przez Firmę B Sp. z o.o. z [...]r. Zgodnie z okazanym do kontroli dokumentem WZ, pojazdem przewożono odpady o kodzie 19 12 04 tj. tworzywa sztuczne i guma. W trakcie prowadzonej kontroli drogowej kierowcę przesłuchano w charakterze świadka. Na podstawie okazanych do kontroli dokumentów oraz treści zeznań kierowcy ustalono, iż w chwili kontroli wykonywany jest krajowy transport drogowy rzeczy - odpadów z firmy B Sp. z o.o. z siedzibą w Z. do G. w imieniu i pod kierownictwem skarżącej Spółki. W związku z powyższymi ustaleniami, sporządzono protokół kontroli.

W dniu [...] r. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wpłynęło pismo z Komendy Miejskiej Policji w G., wraz z protokołami przesłuchania świadków, kierowców: A.K. i A.B. złożonych [...] r. Z zeznań A.K. wynika, że w dniu kontroli drogowej prowadzonej przez inspektorów transportu drogowego, kierowca złożył fałszywe zeznania oraz okazał do kontroli dokument WZ przygotowany przez firmę B Sp. z o.o. W rzeczywistości wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy – odpadów, gdyż [...] r. na pojeździe znajdowały się odpady załadowane [...] r. we Włoszech w miejscowości C., które następnie przywiezione zostały do firmy B Sp. z o.o. w Z.. Tam odpady nie były rozładowywane. Kierowcy przekazano nowy dokument przewozowy tj. dokument WZ z [...] r. i wskazano miejsce rozładunku w G. przy ul. [...].

Następnie [...] r. do organu wpłynął protokół oględzin z [...] r. dokonany przez pracowników Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. w obecności funkcjonariusza Policji, wraz ze sporządzoną dokumentacją zdjęciową. W protokole tym wskazano, że pracownicy Inspektoratu Ochrony Środowiska, dokonali klasyfikacji wyładowanych odpadów jako odpad z wstępnej obróbki mechanicznej odpadów komunalnych o kodzie 19 12 12. Odpad ten nie znajduje się na liście zielonej tj. w załączniku III, IIIA lub IIIB, zatem ich transgraniczne przemieszczanie może odbywać się po uzyskaniu zgody właściwych organów zainteresowanych krajów.

Zgodnie z informacją otrzymaną z Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska powyższe dwa transporty zostały zakwalifikowane jako nielegalne międzynarodowe przemieszczenie odpadów z Włoch do Polski.

Po analizie wszystkich materiałów jakie wpłynęły w sprawie, organ stwierdził, iż w momencie kontroli drogowej przeprowadzonej przez inspektorów transportu drogowego [...]r. pojazdem członowym wykonywany był międzynaro-dowy transport drogowy rzeczy - odpadów z wstępnej obróbki mechanicznej odpadów komunalnych o kodzie 19 12 12 (odpad komunalny), z Włoch do Polski w imieniu i pod kierownictwem Spółki. Kierowca podczas kontroli okazał niezgodny z faktycznym stanem dokument WZ oraz złożył fałszywe zeznania.

W związku z powyższym stwierdzono naruszenie z Ip. 4.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym tj. wwóz odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia, konsekwencją czego w oparciu o art. 92 a ust. 1 utd było wymierzenie kary pieniężnej w kwocie 10.000 zł.

W odwołaniu od tej decyzji, strona wniosła o jej uchylenie, zarzucając m.in. naruszenie: art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1 utd w zw. z lp. 4.5 załącznika nr 3 do utd oraz w zw. z art. 1 ust. 2 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 1013/2016 poprzez ich niewłaściwe zastosowanie; art. 2 pkt 34 lit. a) w zw. z art. 2 pkt 33 rozporządzenia (WE) m 1013/2006 poprzez ich błędną wykładnię; art. 8 ustawy - Prawo przedsiębiorców poprzez jego niewłaściwe zastosowanie; art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 84 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego i niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność rodzaju odpadów przemieszczanych przez stronę; naruszenie art. 92c utd w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez nieumorzenie postępowania w sprawie, mimo iż okoliczności sprawy i dowody wskazują, że skarżąca spółka nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Organ odwoławczy decyzją z [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji w całości. Uzasadniając to rozstrzygnięcie wyjaśnił, że podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego, którego przedmiotem jest nałożenie kary pieniężnej na podstawie utd, jest kontrola drogowa oraz stwierdzone w jej trakcie naruszenia. Protokół kontroli stanowi dowód w przyszłym postępowaniu administracyjnym, którego wszczęcie zależy jednak od zawartego w protokole stwierdzenia naruszenia prawa. Niekorzystne dla podmiotu kontrolowanego wyniki kontroli stanowią podstawę faktyczną do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 1 K.p.a., a w razie potwierdzenia ustaleń zawartych w protokole kontroli - do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 92a ust. 1 utd. Tymczasem sporządzony z kontroli drogowej przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego zawiera informację, że podczas kontroli nie stwierdzono naruszeń. Zatem organ pierwszoinstancyjny wadliwe wszczął postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie w związku z protokołem kontroli, który to dokument nie stwierdzał żadnych naruszeń.

Pismem z 23 maja 2019 r. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poinformował organ odwoławczy, że w trakcie kontroli [...]r. kierowcy A.B. i A.K. zeznali nieprawdę odnośnie rodzaju i okoliczności wykonywanego transportu drogowego. Natomiast w czasie przesłuchania w Komendzie Miejskiej Policji w G. sprostowali fałszywe zeznania. Prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z [...] r. sygn. akt [...] A.K. został uznany za winnego zeznania nieprawdy odnośnie rodzaju i okoliczności wykonywanego transportu drogowego w postępowaniu administracyjnym i został skazany na karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych przy przyjęciu wysokości jednej stawki na kwotę 20 zł.

Postanowieniem z [...] r. organ drugoinstancyjny zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej własną decyzją z [...] r. W podstawie prawnej organ powołał art. 145 K.p.a. W uzasadnieniu postanowienia wskazał na prawomocny wyrok z [...] r. sygn. akt [...].

Zaskarżoną decyzją z [...] r. organ odwoławczy uchylił własną decyzję z [...] r. i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszo-instancyjnego z [...] r. o nałożeniu Spółce kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł. Uzasadniając wznowienie postępowania przywołał art. 145 § 1 K.p.a. i wyjaśnił, że decyzję z [...] r. należało uchylić, gdyż została wydana na podstawie dowodów, z których jeden z najbardziej istotnych mających wpływ na ww. rozstrzygnięcie, tj. dowód z przesłuchania kierującego A.K., został uznany za fałszywy. Wynika to z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w G. z [...] r. sygn. akt [...] . Fałszywe zeznania, które kierujący złożył podczas kontroli drogowej [...] r., wpłynęły na ocenę zgodności wykonywanego transportu drogowego z obowiązującymi przepisami, co skutkowało brakiem wskazania w protokole kontroli naruszenia z Ip. 4.5 załącznika nr 3 do utd i w konsekwencji stało się przyczyną uchylenia decyzji organu I instancji o nałożeniu kary pieniężnej na stronę i umorzeniem postępowania I instancji w całości przez organ odwoławczy. Natomiast ponownie rozpatrując sprawę organ drugoinstancyjny stwierdził, że zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że A.K. kierujący [...] r. zespołem pojazdów wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy ładunku odpadów. Przewóz ten kierujący wykonywał w imieniu Spółki. Podczas oględzin miejsca rozładunku odpadów pracownicy Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w K. stwierdzili, że były to odpady ze wstępnej obróbki mechanicznej odpadów komunalnych o kodzie 19 12 12. Opisane odpady były przewożone z miejscowości C. we Włoszech do miejscowości Z. w Polsce. Odpady były przewożone z przedsiębiorstwa C w C. do przedsiębiorstwa B Sp. z o.o.. w Z.. Okoliczności te potwierdza zeznanie kierującego A.K.. Odpady o kodzie 19 12 12, które przewoził kierujący w imieniu strony, nie należą do odpadów z listy zielonej wymienionych w załączniku III, IIIA lub IIIB rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 i dlatego ich przewóz może się odbywać tylko na podstawie zezwolenia na międzynarodowe przemieszczenie odpadów. Kierujący takiego zezwolenia nie okazał do kontroli, (dowody: protokół kontroli nr [...] z [...]r., dokument WZ z [...]r., protokoły z przesłuchania świadków, protokół oględzin z [...]r., dokumentacja fotograficzna i zawiadomienie z [...] r. o nielegalnym przemieszczeniu odpadów z Włoch do Polski - w aktach sprawy).

Organ drugoinstancyjny wskazał, że słusznie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z [...]r. nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 10.000 zł za naruszenie polegające na wwozie odpadów na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego zezwolenia stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym i Ip. 4.5 załącznika nr 3 do tej ustawy. Nadto szczegółowo odniósł się do zarzutów odwołania od decyzji pierwszo-instancyjnej, argumentując, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie daje podstaw do zastosowania art. 92e ani art. 92c) utd.

W skardze do sądu administracyjnego Spółka wniosła o uchylenie decyzji z [...] r., zarzucając:

1) Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 92c ust. 1 pkt 2) utd - poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której za stwierdzone naruszenie skarżąca została już ukarana przez inny uprawniony organ tj. [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. decyzją z [...] r. nr [...]w sprawie [...].

b) art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1 utd w zw. z Ip. 4.5 załącznika nr 3 do utd oraz w zw. z art. 1 ust. 2 lit. a) Rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (CELEX 32006R1013), dalej w skrócie: "Rozporządzenie 1013/2006", poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że miało miejsce przemieszczanie odpadów pomiędzy Państwami Członkowskimi Unii Europejskiej i przez jej teren, w sytuacji, gdy zatrzymanie pojazdów strony oraz ich kontrola, a zatem i całe postępowanie odnosiły się do realizowania przez stronę przewozu krajowego odpadów, pomiędzy instalacją w Z. a instalacją w G..

c) art. 2 pkt 34 lit. a) w zw. z art. 2 pkt 33 Rozporządzenia 1013/2006, poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że procesu przemieszczania odpadów pomiędzy Państwa Członkowskimi Unii Europejskiej i przez jej teren, nie kończy ich dostarczenie do odbiorcy tych odpadów wskazanego w dokumentach wystawionych na mocy Rozporządzenia 1013/2006, lecz że mogą one być dalej (w ramach procedury owego przemieszczania odpadów), przekazane do kolejnego ich odbiorcy - aż do ich przetworzenia w procesie odzysku, bądź unieszkodliwiania, podczas gdy przemieszczanie odpadów w rozumieniu Rozporządzenia 1013/2006 jest ich transportem, a więc przewozem z miejsca załadunku do miejsca rozładunku, czyli usługą realizowaną przez przewoźnika na trasie pomiędzy nadawcą, a odbiorcą odpadów, której wykonanie (a tym samym zakończenie procesu przemieszczania odpadów) następuje z chwilą wykonania zobowiązania przewoźnika, a więc z chwilą dostarczenia odpadów do ich odbiorcy.

d) art. 92a ust. 1 i ust. 7 pkt 1 utd w zw. z Ip. 4.5 załącznika nr 3 do utd oraz w zw. z art. 16 lit. c) Rozporządzenia 1013/2006 i w zw. z art. 4 pkt 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 296), poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zobowiązują one przewoźnika do posiadania w trakcie przemieszczania odpadów zezwolenia na przywóz odpadów na teren kraju, w sytuacji, gdy obowiązek taki nie wynika z tychże norm. Obowiązek przewożenia takiego zezwolenia nie jest także podyktowany koniecznością wykazania warunków przemieszczenia odpadów zakreślonych przez właściwe organy, albowiem warunki te wcale nie muszą być w przypadku każdego przemieszczania określone (art. 9 ust. 1 lit. b w zw. z art. 10 Rozporządzenia 1013/2006), a w sytuacji, gdy już są określone, to mogą być zamieszczone w samej treści dokumentu przesyłania przez zgłaszającego (art. 4 pkt 2 i pkt 9 części 2 załącznika nr II do Rozporządzenia 1013/2006), a niekoniecznie zawsze w odrębnym zezwoleniu,

e) art. 8 ustawy Prawo przedsiębiorców poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nałożeniu na stronę administracyjnej kary pieniężnej za brak posiadania zezwolenia na przywóz odpadów na teren kraju, w sytuacji, gdy obowiązek posiadania takiego zezwolenia w trakcie dokonywania przemieszczania odpadów nie ciąży na przewoźniku i nie wynika z żadnych przepisów prawa.

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, tj.:

a) art. 145 § 1 pkt 1) w zw. z art. 151 § 1 pkt. 2) K.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uchylenie decyzji dotychczasowej w sytuacji gdy ustalenia istotnych okoliczności faktycznych nie dokonano na podstawie dowodów, które okazały się fałszywe (tj. zeznań świadków), ale na podstawie protokołów z kontroli w których nie ustalona naruszenia prawa i które to protokoły nie uległy zmianie;

b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, a także art. 78 § 1 i art. 84 § 1 K.p.a., poprzez brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego na okoliczność rodzaju przemieszczanych przez stronę odpadów, lecz zamiast tego oparcie się na protokole z kontroli przeprowadzonej przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska na potrzeby zupełnie innego postępowania. Przez powyższe naruszenie doszło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, poprzez bezpodstawne przyjęcie, że strona przewoziła odpady zaklasyfikowane pod kodem 19 12 12 (Inne odpady, w tym zmieszane substancje i przedmioty) z mechanicznej obróbki odpadów inne niż wymienione w 19 12 11) a nie odpady 19 12 04 (Tworzywa sztuczne i guma), co w efekcie doprowadziło organ do niesłusznego uznania, że przewożone w taki sposób odpady podlegać powinny procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody, a nie procedurze, o której mowa w art. 18 Rozporządzenia 1013/2006.

c) art. 7a § 1 K.p.a., poprzez nierozstrzygnięcie zaistniałych w sprawie wątpliwości, co do treści normy prawnej (art. 16 lit. c Rozporządzenia 1013/2006) na niekorzyść Strony, co skutkowało nałożeniem na Stronę administracyjnej kary pieniężnej za niespełnienie obowiązku (przemieszczanie odpadów z zezwoleniem na ich przywóz na teren kraju), do którego wypełnienia nie była ona zobowiązaną.

d) art. 92c utd w zw. z art. 105 § 1 K.p.a., poprzez nieumorzenie postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. - dalej: P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Badana jest zatem wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Sąd nie ma zatem możliwości merytorycznego orzekania w sprawie rozstrzygniętej przez organy administracji publicznej aktami administracyjnymi poddanymi jego kontroli. Stosownie do treści art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który nie miał w sprawie zastosowania.

Natomiast na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala zgodnie z art. 151 P.p.s.a.

Badając sprawę w tak zakreślonych ramach przypomnieć trzeba, że przedmiotem skargi jest decyzja wydana w wyniku uprzedniego wznowienia postępowania. Instytucję wznowienia postępowania administracyjnego określa się jako samoistną i nadzwyczajną. Nadzwyczajność instytucji wznowienia postępowania administracyjnego polega na tym, że odnosi się ona do rozstrzygnięć ostatecznych, a zamknięty katalog podstaw wznowienia sprawia, że stanowi ona w istocie pewien kompromis między koniecznością realizacji zasady praworządności a zasadą ochrony praw nabytych (tak: Ł. Kroplewski, P. Majczak, K. Sobieralski (red.), Nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego, Wrocław, 2018 r., s. 169).

Na skutek wznowienia postępowania dochodzi nie tylko do wyeliminowania wadliwego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego, ale również do ponownego, merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Kodeks postępowania administracyjnego wiąże dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. z zaistnieniem dwóch generalnych przesłanek pozytywnych: 1) rozstrzygnięciem sprawy decyzją ostateczną i wystąpieniem jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 podstaw prawnych wznowienia postępowania oraz 2) stwierdzeniem braku zaistnienia wymienionych w art. 146 przesłanek negatywnych. Postępowanie wznowieniowe toczy się więc w bardzo zawężonych ramach i na co należy zwrócić szczególną uwagę, przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach.

Celem jest wyłącznie ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości, ustalenie czy i w jakim zakresie ta wadliwość wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej oraz - w razie stwierdzenia wadliwości decyzji dotychczasowej - doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa została wydana z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą, zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym (por. wyrok uchwała 7 sędziów NSA z 2 grudnia 2002 r., OPS 11/02, Prok. i Pr. 2003/2/46).

Podstawy prawne do wznowienia postępowania administracyjnego nie posiadają jednolitego charakteru. Weryfikacja musi nastąpić nie tylko wówczas, gdy postępowanie poprzedzające wydanie decyzji dotknięte było kwalifikowaną wadą wyliczoną w przepisach prawa procesowego, ale także wówczas, gdy stan faktyczny bądź stan prawny, przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia sprawy, okazał się następczo inny. Jeśli chodzi o stan faktyczny, to może tu wchodzić w grę sytuacja, gdy zostaje ujawniona nowa oraz istotna dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność faktyczna (lub środek dowodowy) istniejąca uprzednio ale nieznana organowi załatwiającemu sprawę.

Natomiast podstawą wznowienia postępowania w rozpoznawanej sprawie (co wynika dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, gdyż podstawy tej nie wskazuje postanowienie z 11 lipca 2019 r. o wznowieniu postepowania) jest art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. W myśl tego przepisu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe.

Aby zatem skutecznie wykazać zaistnienie podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., muszą łącznie wystąpić trzy przesłanki: 1) w decyzji ostatecznej organ administracyjny rzeczywiście poczynił ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, 2) sfałszowanie musi zostać stwierdzone orzeczeniem sądu lub innego organu 3) na sfałszowanym dowodzie oparte zostało takie ustalenie, które miało wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną. Te wszystkie przesłanki muszą wystąpić łącznie, jeżeli zatem nawet jedna z nich nie wystąpi, nie można mówić o zaistnieniu podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a.

W odniesieniu do pierwszego warunku, a więc do sytuacji, w której organ administracji rzeczywiście poczynił w decyzji ostatecznej ustalenia faktyczne z powołaniem się na sfałszowany dowód, należy wskazać, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych, w tym, rzecz jasna protokół kontroli.

W rozumieniu K.p.a. dowód pozwala na wysunięcie twierdzenia o istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów bądź prawdziwości twierdzenia o nich albo jej braku (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, 2000, s. 404).

Kolejną kwestią jest fałszywość dowodu. W zakresie dokumentów przyjmuje się, że dokument jest fałszywy, gdy istnieją następujące wątpliwości:

1) czy został wystawiony przez właściwą osobę lub instytucję;

2) czy treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością;

3) czy jego treść nie została w jakikolwiek sposób zmieniona w stosunku do pierwotnej treści nadanej przez wystawcę dokumentu (por. B. Adamiak, w B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 2008, s. 658-659).

Drugim warunkiem wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. jest stwierdzenie fałszywości dowodu prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu. W tym wypadku organ administracji publicznej nie jest władny do przeprowadzenia postępowania, czy dany dowód jest fałszywy, czy prawdziwy. Warunek ten uzasadniony jest ustawowym podziałem kompetencji organów, następstwem czego jest wyłączenie możliwości orzekania organów właściwych w sprawach wznowienia postępowania o fałszu dokumentów.

Trzecim warunkiem wznowienia postępowania jest stwierdzenie, że fałszywy dowód był podstawą ustalenia okoliczności, które miały istotny wpływ na rozstrzygnięcie decyzją ostateczną, czyli że okoliczności faktyczne były bezpośrednio przedmiotem danej sprawy administracyjnej i mają znaczenie prawne (tak B. Adamiak, w B. Adamiak, J. Borkowski, tamże s. 661). Istotne okoliczności faktyczne to fakty, które dotyczą bezpośrednio danej sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną (por. wyrok NSA z dnia 6 listopada 2000 r., IV SA/ 1606/98), a między dowodami, które okazały się fałszywe a istotnymi dla sprawy okolicznościami musi istnieć związek przyczynowy; co więcej - musi on zachodzić w danej sprawie administracyjnej a nie innej, związanej.

Przenosząc powyższe rozważania na rozpoznawaną sprawę, wskazać należy, że organ wznowieniowy stwierdził na str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, że jeden z najbardziej istotnych dowodów mających wpływ na ww. rozstrzygnięcie, tj. dowód z przesłuchania kierującego A.K., został uznany za fałszywy, co potwierdza prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w G. z [...]r. sygn. akt [...]. Z wyroku tego wynika, że podczas kontroli drogowej przeprowadzonej [...]r. kierujący przesłuchany w charakterze świadka złożył fałszywe zeznania, na co wskazują jego zeznania złożone [...]r. w Komendzie Miejskiej Policji w G.. Tymczasem na str. 5 uzasadnienia decyzji ostatecznej z [...]r., organ wskazał, że sporządzony z kontroli drogowej [...]r. przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego protokół nr [...]zawiera informację, zgodnie z którą podczas kontroli nie stwierdzono naruszeń. Zatem zdaniem organu odwoławczego nie można wszcząć postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie w związku z protokołem kontroli. Brak uchybień opisanych w protokole wskazuje na bezprzedmiotowość wszczętego postępowania administracyjnego. Organ wskazał też, że protokół kontroli sporządzony został na podstawie art. 74 utd. Istota protokołu kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny, a nie stan prawny. Niekorzystne dla podmiotu kontrolowanego wyniki kontroli stanowią podstawę faktyczną do wszczęcia postępowania administracyjnego na podstawie art. 61 § 1 K.p.a.

Nie można jednak tracić z pola widzenia faktu, że decyzja z [...]r. uchyliła decyzję pierwszoinstancyjną z [...]r. o nałożeniu kary pieniężnej. Z kolei z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ pierwszoinstancyjny dysponował nie tylko protokołem kontroli, ale także pismem z Komendy Miejskiej Policji w G. z [...]r., do którego dołączono protokoły z przesłuchania świadków: A.K. i A.B., złożone [...]r. Treść zeznań złożonych przez A.K. wskazuje, iż w dniu kontroli drogowej kierowca złożył fałszywe zeznania oraz okazał do kontroli dokument WZ przygotowany przez firmę B Sp. z o.o. Zgodnie z zeznaniami A.K. złożonymi na Policji, w dniu, kiedy miała miejsce kontrola przeprowadzona przez inspektorów transportu drogowego wykonywany był międzynarodowy transport drogowy rzeczy - odpadów.

Ponadto z zawiadomienia organu pierwszoinstancyjnego z [...]r. nr [...](str. 108 akt administracyjnych) wynika, że wszczęcie postępowania administracyjnego przez organ pierwszoinstancyjny nastąpiło w związku z kontrolą drogową oraz ustaleniami Komendy Miejskiej Policji w G..

W tej sytuacji stwierdzić przyjdzie, że w dacie orzekania przez organ odwoławczy decyzją z [...]r. i zaskarżoną decyzją z [...]r. stan faktyczny i stan prawny, przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia sprawy, był taki sam. Organ wiedział, że kierowcy złożyli fałszywe zeznania, a postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej zostało wszczęte w związku z zawiadomieniem Policji o złożeniu fałszywych zeznań. Zatem nie mamy do czynienia z sytuacją, gdy zostaje ujawniona nowa oraz istotna dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność faktyczna.

Ponadto organ odwoławczy nie poczynił w decyzji ostatecznej ustaleń faktycznych z powołaniem się na sfałszowany dowód. Protokół kontroli został wystawiony przez właściwą osobę – specjalistę transportu drogowego, Treść dokumentu była zgodna z rzeczywistością, jego treść nie została w jakikolwiek sposób zmieniona w stosunku do pierwotnej treści nadanej przez wystawcę dokumentu. Protokół nie został podrobiony oraz przerobiony, ani też jego treść nie została sfałszowana. Kierowca do protokołu zeznał nieprawdę, ale fakt ten był znany organowi drugoinstncyjnemu, gdyż protokół zeznań kierowcy został przesłany do organu pierwszoinstancyjnego i m.in. w oparciu o zeznania kierowcy złożone na Policji organ pierwszoinstancyjny wydał decyzję z [...]r.

Na zakończenie wskazać trzeba, że nieprzekonywujące są motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego z [...]r. Tym niemniej jednak skoro organ uchylił decyzję pierwszoinstancyjną z [...] r. nakładającą karę pieniężną i umorzył postępowanie z uwagi na stwierdzenie braku naruszeń w protokole kontroli, to wyrok Sądu Rejonowego w G. z [...]r. sygn. akt [...], nic w kwestii protokołu kontroli nie zmienił. Wyrokiem tym skazano kierowcę za składanie fałszywych zeznań do protokołu kontroli drogowej. Organy obu instancji w dacie orzekania odpowiednio [...]r. i [...]r. wiedziały, że kierowca złożył fałszywe zeznania i w oparciu m.in. o tę wiedzę organ pierwszoinstanycjny nałożył na skarżącą Spółkę karę pieniężną.

Reasumując zatem słuszne okazały się zarzuty skargi opisane w pkt 2 a, gdyż nie zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. do wznowienia postępowania, albowiem ustalenia organu odwoławczego w decyzji ostatecznej z [...] r. nie zostały poczynione w oparciu o fałszywy dowód.

Ponownie rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę argumentację przedstawioną powyżej i w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 odmówi uchylenia decyzji dotychczasowej, z uwagi na brak podstaw do jej uchylenia.

Nadmienić należy, że podobne sprawy Skarżącej były już przedmiotem rozważań tut. Sądu, a skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku z 26 października 2020r. o sygn. akt III SA/Gl 279/20.

Z powyższych powodów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 P.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 2217 zł, stanowiącą uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 400 zł, opłatę od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł oraz koszty wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 1800 zł na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 265).