Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 1379/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jacek Pruszyński, Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi R. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadzi do majątku R. G.(powoływany dalej jako "Skarżący") postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny za należności z tytułu opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC związanego z pojazdem marki E. Opłata ta została objęta tytułem wykonawczym nr [...].

2. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r., Skarżący wniósł zarzut w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej.

3. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystąpił do wierzyciela z prośbą o stanowisko w sprawie zgłoszonego zarzutu.

4. Postanowieniem z [...] września 2016 r. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny uznał zarzut Skarżącego za niezasadny. Po rozpatrzeniu zażalenia Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. uznała je za niezasadne.

5. W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] uznał zarzut nieistnienia obowiązku za niezasadny.

6. Skarżący w terminie do złożenia zażalenia złożył pismo, w którym zawarł wniosek o przedłużenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji. W związku z tym, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują instytucji "przedłużenia terminu do wniesienia zażalenia" pismo to zostało potraktowane jako zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego.

7. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r., Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy podkreślił, że stosownie do art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm., dalej powoływana jako u.p.e.a.) zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ww. ustawy z 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, posiadacz pojazdu mechanicznego jest obowiązany zawrzeć umowę obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu.

W przedmiotowej sprawie Zarząd Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego, uwzględniając stan prawny i faktyczny sprawy uznał, iż Skarżący jest zobowiązany do poniesienia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC. Stanowisko to podtrzymała Rada Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego. Organ zauważył ponadto, że wierzyciel, odnosząc się do zarzutu w kwestii anulowania sprawy [...], dotyczącej pojazdu marki E. nr rejestracyjny [...] wyjaśnił, że w treści zawiadomienia nadesłanego przez Komendę Miejską Policji w S., które było przesłanką do zarejestrowania sprawy [...], wskazano błędny nr VIN ww. pojazdu, który był przedmiotem kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] września 2011 r. Tym samym i upomnienie o nr [...] skierowane do Skarżącego również zawierało błędny nr VIN kontrolowanego pojazdu. W zaistniałej sytuacji, w związku ze złożonymi zarzutami, Zarząd Funduszu wydał postanowienie, w którym wnioskował o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego w sprawie [...].

W wyniku dodatkowych czynności wierzyciel ustalił stan faktyczny przedmiotowego pojazdu i skierował do Skarżącego pismo wyjaśniające oraz wezwanie nr [...]. Wierzyciel wskazał, iż Skarżący nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że w roku kontroli był objęty ochroną ubezpieczeniową z tytułu posiadania pojazdu marki E. o numerze rejestracyjnym [...].

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej przyjął, że skoro wierzyciel uznał za niezasadny zarzut zgłoszony w oparciu o art. 33 § pkt 1 u.p.e.a., to w świetle powołanych przepisów nie może on kwestionować takiego rozstrzygnięcia.

8. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, Skarżący wskazał, że podczas kontroli [...] marca 2013 r. nie stwierdzono, aby na kontrolowanej posesji znajdował się pojazd E. [...].

Skarżący poddał w wątpliwość fakt nałożenia opłaty na podstawie kontroli drogowej przeprowadzonej [...] września 2011 r: Podniósł też, iż "postępowanie [...] wszczęto prawie cztery lata później, niż miała miejsce kontrola będąca podstawą wszczęcia postępowania [...] ([...] września 2011r.). W związku z powyższym zdaniem Skarżącego postanowienie wydano z naruszeniem:

- art. 7 Kpa przez niepodjęcie niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie przy rozpatrywaniu sprawy interesu społecznego i słusznego interesu obywateli;

- art. 77 § 1 Kpa przez tendencyjną, nieobiektywną ocenę zebranego materiału.

Zdaniem Skarżącego, w jego przypadku praktycznie bez udowodnienia żąda się kwoty ponad 3.200 zł. Wskazał także, iż w latach 2014-2017 z powodu choroby przez 731 dni był niezdolny do pracy, utrzymywał się z zasiłku chorobowego w wysokości 10 zł na dzień. Niezrozumiałym jest dla Skarżącego to, że Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny jest uprawniony do odebrania mu prawie rocznego zasiłku chorobowego. W związku z powyższym Skarżący wniósł o umorzenie postępowania w sprawie.

9. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła postanowienia. Zgodnie z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2017 r., poz.1369 ze zm. dalej powołana jako: p.p.s.a.), sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

4. W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest poprawność prowadzonego przeciwko Skarżącemu postępowania egzekucyjnego, w szczególności, czy podniesione przez niego zarzuty dotyczące toczącego się postępowania są usprawiedliwione.

W ocenie Sądu, organ egzekucyjny przyjął zasadnie, że w niniejszej sprawie był związany stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w postanowieniu z dnia [...] września 2016 r. Jak stanowi treść art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W tym przypadku zarzut został oparty na art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. Skarżący podniósł zarzut nieistnienia obowiązku. Tym samym, w zakresie części z podniesionych zarzutów, organy egzekucyjne były związane wyrażonym przez wierzyciela stanowiskiem.

Tym niemniej podkreślić należy, że pomimo, że brzmienie art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. wyłącza skargę na postanowienia wierzyciela, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu, to ich kontrola przez sąd administracyjny jest realizowana w razie wniesienia skargi na postanowienie organu nadzoru. Skoro bowiem postanowienie zawierające wypowiedź wierzyciela jest wiążące dla organu egzekucyjnego i stanowi niezbędny element postanowienia tego organu w sprawie zgłoszonych zarzutów, to przy sądowej ocenie postanowienia organu egzekucyjnego i organu nadzoru nie można oderwać się od oceny zgodności z prawem stanowiska wierzyciela, które wiążąco oddziałuje na postanowienie organu egzekucyjnego. Dlatego też, uwzględniając art. 134 § 1 p.p.s.a. według którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną oraz dysponując zakresem uprawnień ujętych w art. 135 tej ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny zgodności z prawem nie tylko zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego, ale także postanowień wierzyciela. Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, dostępne w bazie orzeczenia.nsa.gov.pl).

4. Odnosząc się do poniesionych przez Skarżącego zarzutów, wskazać należy że nie zasługują one na uwzględnienie. W szczególności zarzut nieistnienia obowiązku nie znajduje oparcia w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie.

W sprawie zostało wyjaśnione, że w spornym okresie, tj. w 2013 r. Skarżący był właścicielem samochodu marki E. o nr rej. [...]. Wynika to m.in. z informacji uzyskanej z Centralnej Ewidencji Pojazdów. W toku postępowania Skarżący nie wykazał, że za ten okres miał zawartą umowę ubezpieczenia OC.

Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych, nakłada na posiadacza pojazdu mechanicznego obowiązek zawarcia umowy obowiązkowego ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych za szkody powstałe w związku z ruchem posiadanego przez niego pojazdu.

Z akt sprawy bezspornie wynika, że Skarżący nie wypełnił tego obowiązku i jest zobowiązany do poniesienia opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC.

Skoro zatem wierzyciel uznał za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku, to w świetle przepisu art. 34 § 1 u.p.e.a. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, jako związany wypowiedzią wierzyciela, nie mógł kwestionować takiego rozstrzygnięcia. Stanowisko takie zajął m.in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 stycznia 2012 r. sygn. akt II GSK 1490/10, w którym stwierdził, iż: "dyrektor izby skarbowej właściwy w sprawie nie jest uprawniony do ingerowania w treść stanowiska wyrażonego przez wierzyciela na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowisko wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 pkt 1-5 u.p.e.a jest wiążące także dla odwoławczego organu egzekucyjnego, sprawującego jednocześnie nadzór nad egzekucją administracyjną". Uprawnienie organu sprawującego nadzór nad egzekucją administracyjną (art. 23 § 2 u.p.e.a.) nie stwarza podstaw do kontroli przez egzekucyjny organ odwoławczy (organ nadzorujący) stanowiska wierzyciela w sprawie zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym (art. 34 § 1 u.p.e.a.). W orzecznictwie wskazuje się wprost, że organ egzekucyjny nie jest i nie może być organem odwoławczym w stosunku do wierzyciela (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 maja 2013 r. sygn. akt II FSK 359/12, sygn. akt II FSK 1262/12 oraz z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt II FSK 333/08).

5. W ocenie Sądu przy podejmowaniu skarżonego postanowienia nie naruszono przepisów prawa procesowego, wskazanych w skardze. Stosownie do treści art. 7 i 77 kpa organy podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonały jego rzetelnej oceny (art. 80 kpa). Ponadto uzasadnienie podjętego rozstrzygnięcia skonstruowane zostało w sposób umożliwiający realizację zasady ogólnej przekonywania (art. 11 kpa), a także objaśnia tok myślenia prowadzący do zastosowania konkretnego przepisu prawnego w sprawie.

6. Odnosząc się do zarzutu wysokości nałożonej sankcji, Sąd potwierdza, że kwota ta wynika wprost z przepisu prawa, tj. z art. 88 ust. 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych. Możliwość jej zmniejszenia przewiduje przepis art. 88 ust. 3 tej ustawy, jednak jest to uwarunkowane tym, aby nie został przekroczony 14 –dniowy termin pozostawania posiadacza bez ochrony ubezpieczeniowej. W niniejszej sprawie okoliczność taka nie miała miejsca. Przepis nie przewiduje natomiast innej możliwości zmniejszenia kwoty opłaty za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego. Zatem nie mogły odnieść skutku podnoszone przez Skarżącego okoliczności trudnej sytuacji finansowej.

7. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.