Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 595/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c; art. 135;
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: § 13zh ust. 1 pkt 3 i 4; § 13zh ust. 12, ust. 13,
journal: Dz.U. 2015 poz 187
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji  Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 61a § 1;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15 zzzzzn2;
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędziowie: Sędzia WSA Anna Strzelec Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. P. kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Sygn. III SA/Lu 595/21

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu zażalenia Z. P., utrzymał w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2021 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem w 2020 r. szkód w uprawach rolnych spowodowanych gradem, deszczem nawalnym, ujemnymi skutkami przezimowania, przymrozkami wiosennymi, powodzią, huraganem, piorunem, obsunięciem się ziemi, lawiną lub suszą, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie sprawy.

Skarżący Z. P. w dniu [...] lipca 2021 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR we W. wniosek o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem w 2020 r. szkód w uprawach rolnych spowodowanych gradem, deszczem nawalnym, ujemnymi skutkami przezimowania, przymrozkami wiosennymi, powodzią, huraganem, piorunem, obsunięciem się ziemi, lawiną lub suszą, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, z uwagi na złożenie wniosku po terminie.

Utrzymując w mocy powyższe postanowienie Dyrektor L. Oddziału Regionalnego ARiMR podniósł, że termin do złożenia wniosków o udzielenie pomocy, o którą ubiegał się skarżący, został na mocy § 13zh ust. 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn. zm., dalej także jako "rozporządzenie") podany w ogłoszeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 maja 2021 r. i biegł od dnia 7 czerwca 2021 r. do dnia 30 czerwca 2021 r. Natomiast skarżący złożył wniosek w dniu [...] lipca 2021 r., a zatem po terminie przewidzianym przez ustawodawcę. W konsekwencji zachodziły podstawy do wydania w oparciu o art. 61a § 1 k.p.a. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy finansowej. Stosownie bowiem do § 13zh ust. 13 powołanego wyżej rozporządzenia, w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, po terminie wskazanym w sposób określony w ust. 12, nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.

Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, że termin na złożenie wniosku o udzielenie pomocy finansowej jest terminem prawa materialnego, w związku z czym nie znajduje do niego zastosowania instytucja przywrócenia terminu przewidziana w przepisach art. 58 - 60 k.p.a. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek prawny wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnym.

Z. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zarzucając naruszenie:

1) § 13zh ust. 5 i 13 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie zachodzi sytuacji uniemożliwiająca wszczęcie postępowania w przedmiocie przyznania pomocy finansowej;

2) art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm., powołanej dalej jako "ustawa COVID-19") poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy oraz niewyznaczenie dodatkowego terminu do złożenia takiego wniosku.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że uchybił terminowi do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej z powodu zachorowania na COVID-19, z zatem z powodu okoliczności niezależnych od skarżącego. Natomiast organ pominął treść przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19 i nie poinformował skarżącego o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o przyznanie pomocy oraz nie wyznaczył dodatkowego terminu do złożenia takiego wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko co do materialnego charakteru terminu do złożenia wniosku, co w ocenie organu wyłączało także zastosowanie w sprawie przepisu art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Po przeprowadzeniu kontroli postanowienia zaskarżonego w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jak i utrzymane tym postanowieniem w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. naruszają przepisy prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2021 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia [...] sierpnia 2021 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku Z. P. o przyznanie pomocy finansowej producentowi rolnemu, w którego gospodarstwie rolnym nastąpiło obniżenie powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w związku z wystąpieniem w 2020 r. szkód w uprawach rolnych spowodowanych gradem, deszczem nawalnym, ujemnymi skutkami przezimowania, przymrozkami wiosennymi, powodzią, huraganem, piorunem, obsunięciem się ziemi, lawiną lub suszą, które spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu.

Powyższe postanowienia zostały wydane w oparciu o przepis art. 61a § 1 k.p.a. w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r., poz. 187 z późn. zm.).

Zgodnie z § 13zh ust. 1 pkt 3 i 4 powołanego rozporządzenia, w 2021 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu,

- w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które:

a) spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu,

b) zostały oszacowane przez komisję, o której mowa w § 5 ust. 5, i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z trzech ostatnich lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły te szkody, albo z trzech lat w okresie pięcioletnim poprzedzającym rok, w którym wystąpiły szkody, z pominięciem roku o najwyższej i najniższej wielkości produkcji lub

- w którego gospodarstwie rolnym powstały szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. suszy w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, które:

a) spowodowały na danej powierzchni upraw rolnych utratę co najmniej 20% plonu,

b) zostały obliczone za pośrednictwem publicznej aplikacji i wynoszą powyżej 30% średniej rocznej produkcji rolnej w gospodarstwie rolnym z ostatnich trzech lat poprzedzających rok, w którym wystąpiły szkody.

Pomoc, o której mowa w ust 1 przyznawana jest w drodze decyzji kierownika biura powiatowego Agencji właściwego ze względu na miejsce zamieszkania albo siedzibę producenta rolnego, na wniosek tego producenta rolnego, złożony na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję na jej stronie internetowej (§ 13zh ust. 5 rozporządzenia).

Stosownie do § 13zh ust. 12 rozporządzenia termin składania wniosków, o których mowa w ust. 5, minister właściwy do spraw rolnictwa ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu najpóźniej 7 dni przed rozpoczęciem terminu składania tych wniosków.

Z kolei w ust. 13 § 13zh rozporządzenia przewidziano, że w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 5, po terminie wskazanym w sposób określony w ust. 12, nie wszczyna się postępowania w sprawie przyznania pomocy.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w dniu 28 maja 2021 r. w ogłoszeniu umieszczonym w Biuletynie Informacji Publicznej poinformował, że producenci rolni, w których gospodarstwie rolnym szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2020 r. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich, wynoszą powyżej 30 % średniej rocznej produkcji, mogą składać wnioski o udzielenie pomocy od dnia [...] czerwca 2021 r. do dnia [...] czerwca 2021 r.

W rozpoznawanej sprawie pozostaje poza sporem, że skarżący Z. P. złożył wniosek, którym mowa w § 13zh ust. 1 rozporządzenia, w dniu [...] lipca 2021 r. Do wniosku skarżący dołączył protokół nr [...] z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w przedmiocie przyznania skarżącemu pomocy finansowej.

Zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

W okolicznościach sprawy przyczyną odmowy wszczęcia postępowania było stwierdzenie wniesienia wniosku o przyznanie pomocy finansowej na podstawie § 13zh rozporządzenia z uchybieniem terminu przewidzianego na złożenie takiego wniosku. Uchybienie terminu nie budzi przy tym wątpliwości, skoro termin upłynął z dniem [...] czerwca 2021 r., zaś skarżący złożył wniosek w dniu [...] lipca 2021 r. Faktu uchybienia terminu nie kwestionuje także skarżący.

Sąd podziela także stanowisko organu odwoławczego, że termin do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, wyznaczony na podstawie art. 13zh ust. 12 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jest terminem prawa materialnego oraz, że zasadą jest, iż terminy prawa materialnego nie podlegają przywróceniu.

W ocenie Sądu trafnie jednak skarżący zarzucił błędne pominięcie przez organy rozstrzygające w sprawie przepisu szczególnego, a mianowicie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju,

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

Przepis art. 15zzzzzn2 ust. 2 ustawy COVID-19 stanowi, że w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Z kolei zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 3 tej ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.

Przepis art. 15zzzzzn2 dodano do ustawy COVID-19 z dniem 16 grudnia 2020 r., na podstawie art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 2255). Zatem powołany przepis obowiązywał w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przyznanie pomocy finansowej, a także w dacie wejścia w życie przepisu § 13zh rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ostatnio wymieniony przepis został bowiem dodany z dniem 28 maja 2021 r. na podstawie § 1 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 maja 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2021 r., poz. 926).

Niewątpliwie art. 15zzzzzn2 został dodany przez ustawodawcę z powodu wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności związanych z wystąpieniem epidemii wywołanej wirusem SARS-CoV-2, na co wskazuje zarówno treść przepisu, jak i umieszczenie go w ustawie COVID-19. Zwrócić też należy uwagę, że sam tytuł ustawy wskazuje na wprowadzenie jej przepisami szczególnych rozwiązań związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

W ocenie Sądu takim szczególnym rozwiązaniem jest także art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, który przewiduje możliwość przywrócenia terminów prawa materialnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. II SA/Łd 862/21).

Za słusznością powyższego stanowiska przemawia sama treść przepisu art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19, według którego w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów (...) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki (ust. 1 pkt 2), organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu oraz w zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust 2)

Ponadto do takiej konkluzji prowadzi także analiza zmian dokonanych ustawą z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 904), która w omawianym zakresie weszła w życie z dniem 15 maja 2021 r.

Na mocy art. 1 pkt 2 powołanej ustawy zmieniającej, w art. 3 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2114 z późn. zm.) został dodany ust. 5, według którego do terminów o których mowa w art. 21 ust. 1 i 1a, to jest terminów dotyczących wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich i przejściowego wsparcia krajowego oraz zgłoszenia zmian do tych wniosków, terminów do dokonania określonych czynności w toku postępowań oraz terminów, w jakich należy spełnić określone warunki przyznania lub wypłaty płatności bezpośrednich oraz przejściowego wsparcia krajowego, nie stosuje się przepisów art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych.

Analogiczne rozwiązanie, na mocy art. 4 pkt 6 powołanej wyżej ustawy zmieniającej, wprowadzono w zmienionym tą ustawą art. 67c ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r., poz. 2137 z późn. zm.).

Zauważyć należy, że stosownie do przepisów prawa unijnego wniosek o przyznanie płatności może być złożony w ściśle określonym terminie, który w orzecznictwie sądów administracyjnych jest uznawany za termin materialny, niepodlegający przywróceniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2022 r., sygn. I GSK 2223/18).

W ocenie Sądu okoliczność wyraźnego wyłączenia przez ustawodawcę stosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 w stosunku do terminów przewidzianych do złożenia wniosków o przyznanie płatności, mających charakter terminów prawa materialnego, przemawia za uznaniem, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 co do zasady dotyczy terminów o takim charakterze, a ustawodawca świadomie i celowo sformułował art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 w sposób przewidujący możliwość przywrócenia terminów o charakterze materialnym.

Potwierdza to również uzasadnienie projektu ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 904). W uzasadnieniu tego projektu wskazano, że proponuje się dodanie do art. 3 ustawy o płatnościach ust. 5, który wyłącza stosowanie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842, z późn. zm.), przewidującego przywrócenie terminu m.in. w odniesieniu do czynności kształtujących prawa i obowiązki strony. Przedmiotowa zmiana ma na celu usprawnienie obsługi wniosków o wsparcie bezpośrednie oraz wsparcie w ramach niektórych działań PROW. Ponadto w uzasadnieniu projektu ustawy zmieniającej z dnia 15 kwietnia 2021 r. wyjaśniono, że zaproponowane w art. 4 pkt 6 ustawy zmieniającej brzmienie art. 67c ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 ma na celu wyłączenie art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, który przewiduje przywrócenie terminu m.in. w odniesieniu do czynności kształtujących prawa i obowiązki strony.

Wynikające z przepisów oraz uzasadnienia projektu ustawy z dnia 15 kwietnia 2021 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw stanowisko ustawodawcy potwierdza, że art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 obejmuje swoim zakresem także terminy materialne.

Jednocześnie ustawodawca nie uznał za celowe wyłączenia stosowania art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 w odniesieniu do terminów przewidzianych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, wydanego na podstawie art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 1505 z późn. zm.).

Z brzmienia art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 wynika, że szczególny tryb przywrócenia terminu uregulowany w ustawie COVID-19 stanowi dodatkową ochronę prawną dla stron w postępowaniu administracyjnym w przypadku niedochowania przez nie terminów przewidzianych przepisami prawa administracyjnego, zastrzeżoną dla terminów uchybionych w czasie trwania epidemii (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. II SA/Op 573/21 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 października 2021 r., sygn. II SA/Rz 1032/21).

Stanowisko, że szczególne przepisy zawarte w ustawie COVID-19 odnoszą się także do terminów prawa materialnego znajduje także potwierdzenie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. III FSK 4485/21 oraz z dnia 7 października 2021 r., sygn. I GSK 498/21)

W ocenie Sądu powyższa analiza prowadzi do wniosku, że przepis art. 15zzzzzn2 ustawy COVID-19 znajduje zastosowanie w ramach trybu udzielania pomocy finansowej na podstawie przepisu § 13zh rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (por. także wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 30 grudnia 2021 r., sygn. I SA/Ke 602/21). Złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej z § 13zh ust. 1 rozporządzenia, warunkującego przyznanie pomocy, należy traktować jako czynność kształtującą prawa i obowiązki strony. Niewątpliwie także termin na złożenie wniosku o przyznanie pomocy finansowej, wyznaczony na podstawie art. 13zh ust. 12 rozporządzenia, jest terminem prawa administracyjnego. Zarówno we wskazanym terminie, jaki i w dniu złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej przez skarżącego, nadal obowiązywał na terenie Rzeczpospolitej Polskiej stan epidemii.

W związku z powyższym, ustalenie że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o przyznanie pomocy finansowej, o której mowa w § 13zh rozporządzenia, obligowało organ do podjęcia czynności przewidzianych w art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19. Organ winien zawiadomić stronę o uchybieniu terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 1) oraz wyznaczyć stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2).

Pomijając normę art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19, organy naruszyły zarówno wymieniony przepis, poprzez jego niezastosowanie, jak również dopuściły się naruszenia art. 61a § 1 k.p.a., który został zastosowany co najmniej przedwcześnie. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z tych wszystkich względów postanowienia organów obu instancji podlegały uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a.

W dalszym toku sprawy organ uwzględni przedstawioną wyżej ocenę prawną w zakresie zastosowania art. 15 zzzzzn2 ustawy [...] w związku z wniesieniem przez skarżącego wniosku z dnia 20 lipca 2021 r.

Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadniają przepisy art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Stosownie do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.