Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1755/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Marta Kołtun - Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. sprawy ze skargi T. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...]- po rozpatrzeniu odwołania T. J. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], którą organ odmówił T. J. i S. J. ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]-cz. z obrębu [...].

Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Nieruchomość warszawska położona przy ul. [...] oznaczona nr hip. [...] (obecnie działki nr [...],[...],[...] i [...] - cz. z obr. [...]) objęta została działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. nr 50 poz. 279) - zwanego dalej "dekretem". Część przedmiotowej nieruchomości - działki nr [...],[...],[...] – z dniem 27 maja 1990 r. stały się własnością Dzielnicy-[...], co potwierdzają decyzje Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1991 r. nr [...] i nr [...]. Pozostała część nieruchomości tj. obecna działka nr [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stała się własnością Powiatu Warszawskiego. Aktualnie cała nieruchomość stanowi własność Miasta Stołecznego Warszawy.

Zgodnie z zaświadczeniem Zarządu [...] z dnia [...] sierpnia 1947 r. w dniu wejścia w życie dekretu tytuł własności ww. nieruchomości przysługiwał J. J. - na mocy aktu kupna z dnia [...] czerwca 1933 r., nr Rep. [...]. Dawny właściciel nie złożył wniosku o przyznanie mu prawa do gruntu na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 dekretu.

Dnia [...] lipca 1985 r. T. J. i S. J. (spadkobiercy dawnego właściciela) złożyli wniosek o odszkodowanie za budynek mieszkalny i działkę o powierzchni [...]m2, położoną przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] lipca 1986 r. nr [...] Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy [...] umorzył - jako bezprzedmiotowe - postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem wskazując, że roszczenie odszkodowawcze za przedmiotową nieruchomość - oparte na przepisach art. 7 ust 5 i art. 8 dekretu - wygasło zgodnie z treścią art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. Nr 22 poz. 99). W treści decyzji organ poinformował jednocześnie wnioskodawców, że na podstawie art. 89 ust. 2 ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. następcy prawni byłych właścicieli mogą zgłosić, w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r., wnioski o oddanie przejętych przez Państwo gruntów (zabudowanych budynkami do [...] izb) w użytkowanie wieczyste oraz o zwrot budynków.

Następnie Prezydent [...] decyzją z dnia [...] września 1987 r. nr [...] - po rozpoznaniu odwołania T. J. (zawierającego w swojej treści także prośbę o udzielenie wyjaśnień odnośnie przytoczonego wyżej fragmentu decyzji) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

T. J. w dniu [...] stycznia 1990 r. złożył wniosek o przyznanie prawa użytkowania wieczystego gruntu przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] czerwca 1992 r. nr [...] Burmistrz Dzielnicy - Gminy [...] odmówił uwzględnienia powyższego wniosku wskazując, iż został on złożony po upływie terminu przewidzianego w ustawie z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Na skutek złożonego przez T. J. odwołania, orzeczenie to zostało uchylone decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] września 1992 r. nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że rozpoznając niniejszą sprawę organ pierwszej instancji pominął wniosek z dnia [...] lipca 1985 r. o przyznanie odszkodowania oraz podniósł fakt, iż w czasie trwania terminu do składania wniosków o zwrot nieruchomości warszawskich prowadzone było postępowanie administracyjne. Podniósł, że skoro postępowanie w niniejszej sprawie było prowadzone jeszcze przed upływem terminu z art. 82 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, to powinno ono uzyskać dalszy bieg w czasie, kiedy powstała prawna dopuszczalność zaspokojenia roszczeń. Złożenie zatem wniosku po terminie, z wyraźnym zaznaczeniem, iż strona traktuje swoje żądanie jako kontynuację dotychczasowych wystąpień powoduje, że został zachowany warunek dotrzymania terminu.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku T. J. z dnia [...] stycznia 1990 r. Prezydent [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], odmówił T. J. i S.J. ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...].

Stwierdził, iż nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 poz.651), która zastąpiła wcześniej obowiązującą ustawę z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości - ponieważ wniosek dotyczący zwrotu ww. nieruchomości złożony został [...] stycznia 1990 r. tj. po terminie określonym w art. 214 ust. 1 tej ustawy.

Na skutek odwołań wniesionych przez S. J. i T. J., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2012 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

Kolegium podniosło, że w zaskarżonej decyzji pominięto wytyczne zawarte w decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] września 1992 r. nr [...], w której organ słusznie wskazał, iż wniosek został złożony w dniu [...] lipca 1985 r., natomiast pismo z dnia [...] stycznia1990 r. stanowi jedynie kontynuację tego postępowania.

Ponownie rozpoznając sprawę Prezydent [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]- po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 1990 r. - odmówił T. J. i S. J. ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]-cz. z obrębu [...].

W uzasadnieniu wskazał, że rozpoznając niniejszą sprawę nie może uwzględnić wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. zawartych w decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. i potraktować wniosku T. J. z dnia [...] stycznia 1990 r. jako kontynuacji podania z dnia [...] lipca 1985 r. – ponieważ, jak zauważyło samo Kolegium, wniosek z 1985 r. został już rozpoznany prawomocną decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1986 r. nr [...], umarzającą postępowanie odszkodowawcze wszczęte powyższym wnioskiem. Ponowne rozpatrzenie tego wniosku obciążone byłoby zatem wadą prawną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Zatem do ponownego rozpoznania pozostał wniosek z dnia [...] stycznia 1990 r. Rozpoznając sprawę w tym zakresie organ uznał, iż brak jest podstaw do ustanowienia prawa użytkowania wieczystego - z uwagi na niespełnienie przesłanek wynikających z przepisu art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż wniosek został złożony po terminie wskazanym w tym przepisie tj. po 31 grudnia 1988 r.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli S. J. i T.J. zarzucając organowi celową zwłokę w rozpatrzeniu sprawy. Wskazali, że organ uparcie pomija wniosek z dnia [...] lipca 1985 r., w którym zamieszczono oświadczenie, iż nie zrzekają się oni domu, co oznacza, że czekają na jego zwrot. Podnieśli, iż w decyzji z dnia [...] września 1992 r. nr [...] zastosowano zgodną ze słusznym interesem stron wykładnię oświadczenia woli wyrażoną w podaniu z dnia [...] lipca 1985 r., gdzie poza słowem "odszkodowanie" jest też mowa o "nie zrzekaniu się domu" - co w kontekście całego postępowania wskazuje na wolę skarżących uzyskania stosownej rekompensaty za pozbawienie ich własności, to jest odszkodowania albo domu, czyli ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że pierwszy wniosek w sprawie przedmiotowej nieruchomości został złożony w dniu [...] lipca 1985 r. na podstawie ustawy z dnia [...] kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. S. J. i T. J. wnieśli w nim o przyznanie odszkodowania za budynek mieszkalny i działkę o powierzchni [...] m2, usytuowaną w W. przy ul. [...]. We wniosku wskazali, iż nie zrzekli się domu. Wniosek ten został rozpatrzony decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1986 r. (umarzającą postępowanie jako bezprzedmiotowe), utrzymaną następnie w mocy orzeczeniem Prezydenta [...] z dnia [...] września 1987 r. nr [...]. Wniosek ten nie zawierał żądania przyznania prawa do gruntu i zwrotu budynku. Zatem twierdzenia skarżących, że wnioskowano także w tym przedmiocie, są nadinterpretacją jego treści, która nie znajduje żadnego uzasadnienia. Wobec zakończenia postępowania wszczętego wnioskiem z dnia [...]lipca 1985 r. ostateczną decyzją administracyjną pozostającą w obrocie prawnym, nie można uznać, iż wniosek z dnia [...] stycznia 1990 r. był kontynuacją postępowania wszczętego na skutek wniosku z 1985 r. Organ wskazał ponadto, że jeśli nie został złożony wniosek w trybie przepisów dekretu warszawskiego, to wniosek T. J. z dnia [...] stycznia 1990 r. mógł zostać rozpatrzony wyłącznie na podstawie art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Powołanie więc tego przepisu jako podstawy prawnej zaskarżonej decyzji jest w pełni zasadne. Natomiast z uwagi na to, iż został on wniesiony po 31 grudnia 1988 r. tj. to upływie terminu wskazanego w ww. przepisie, decyzja odmowna jest zasadna i zgodna z prawem.

Na skutek złożonych przez T. J. i S.J. skarg, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1601/13 uchylił powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...].

Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że pismo S. J. i T. J. z dnia [...] lipca 1985 r. nie mogło zostać potraktowane jako złożony przed dniem 31 grudnia 1988 r. wniosek o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste. W piśmie tym następcy prawni dawnego właściciela nieruchomości zawarli wyraźne żądanie przyznania im odszkodowania za budynek mieszkalny i grunt przedmiotowej nieruchomości. Wobec tego żądanie skarżących oparte było na ówcześnie obowiązującym przepisie art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Dodał, iż skoro skarżący wnioskowali o przyznanie odszkodowania, a nie o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste i o zwrot budynku - to organy prawidłowo ustaliły, że podanie z dnia [...] lipca 1985 r. zawierało żądanie przyznania odszkodowania w formie pieniężnej. Faktem jest to, iż w powyższym piśmie znalazł się zapis: "Nie zrzekaliśmy się domu, T. J. był niepełnoletni". Jednakże Sąd podzielił stanowisko SKO w W., że traktowanie tego zapisu jako wniosku o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste i zwrot budynku byłoby nadinterpretacją jego treści. Podkreślił też, iż sprawa o przyznanie odszkodowania za nieruchomość przejętą w trybie dekretu warszawskiego (dawny art. 90 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, obecny art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami), a sprawa o oddanie gruntu przejętego w trybie dekretu w użytkowanie wieczyste i o zwrot budynku (dawny art. 89 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i obecny art. 214 ust. 1-3 i 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami) - to dwie odrębne od siebie sprawy administracyjne oparte o inne przesłanki materialnoprawne.

W dalszej części uzasadnienia wskazał, że uszło uwadze organów obu instancji, iż od decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] z dnia [...] lipca 1986 r. wniesiono odwołanie z dnia [...] kwietnia 1987 r., którego brak było w aktach sprawy, a którego uwierzytelnioną kopię przedłożył pełnomocnik T. J. na rozprawie sądowej. Z treści tegoż odwołania wynika, że T.J. w podaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r., którego był autorem, oprócz odwołania wskazał, iż na podstawie art. 89 ust. 2 uggwn następcy prawni byłych właścicieli mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie przejętych przez Państwo gruntów (zabudowanych budynkami do 20 izb) w użytkowanie wieczyste oraz o zwrot budynków. Z powyższego wynika, że w odwołaniu wyrażona została wola odzyskania prawa rzeczowego do nieruchomości przy ul. [...]. Podanie to zostało podpisane przez T. J., lecz z powyższego zapisu wynika, iż autor podania występował w imieniu pozostałych spadkobierców po J. J.

Wobec powyższego rację należało przyznać T. J., że okoliczność ta nie została w ogóle wyjaśniona w administracyjnym toku instancji.

Tymczasem obowiązkiem organów wynikającym z przepisów art. 7 i art. 77 § 1 Kpa było wyjaśnienie, czy zawartą w podaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r. wypowiedź należało traktować jako żądanie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przy ul. [...] i zwrot budynku (obecnie oparte na przepisie art. 214 ust. 1 i 2 ugn), a jeżeli tak, to w imieniu kogo to żądanie zostało wniesione. Ustalenie tego zagadnienia miało kluczowe znaczenie dla sprawy. Gdyby się bowiem okazało, iż w podaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r., prócz odwołania, zawarty był również wniosek, o którym mowa w ówczesnym art. 89 ust. 2 uggwn a obecnym art. 214 ust. 1 ugn - to przedmiotem rozpoznania przez Prezydenta [...] winien być ów wniosek wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 214 ust. 1 ugn. Wówczas wniosek T. J. z dnia [...] stycznia 1990 r. należałoby traktować jako kolejne pismo złożone w toku postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] i o zwrot posadowionego na tym gruncie budynku.

Ponieważ w niniejszej sprawie wskazane wyżej okoliczności nie zostały dokładnie i wszechstronnie wyjaśnione, to Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta [...] zostały wydane z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 Kpa, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wytycznych dla organu Sąd stwierdził, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent [...] winien uzupełnić materiał dowodowy o podanie z dnia [...] kwietnia 1987 r., a następnie wezwać T. J. o wyjaśnienie, czy w podaniu tym zawarty był wniosek o oddanie nieruchomości położonej przy ul. [...] w użytkowanie wieczyste i o zwrot budynków, a jeżeli tak, to w czyim imieniu wniosek ten został złożony. W zależności od poczynionych ustaleń organ winien podjąć w sprawie dalsze czynności lub wydać stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa.

Zgodnie z powyższymi wytycznymi Sądu, w ponownie prowadzonym postępowaniu, Prezydent [...] wezwał T.J. do nadesłania odwołania z dnia [...] kwietnia 1987 r. oraz informacji, czy zawarty w nim był wniosek o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste, a jeżeli tak, to w czyim imieniu wniosek ten został złożony.

W odpowiedzi T. J. pismem z dnia [...] lipca 2015 r. przekazał poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię odwołania oraz oświadczył, iż zawarty w nim był wniosek o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste i zwrot budynku. Jednocześnie wskazał, że wniosek ten został złożony przez wnioskodawcę w imieniu własnym oraz w imieniu pozostałych spadkobierców po dawnym właścicielu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] Prezydent [...] - po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 1990 r. dotyczącego zwrotu nieruchomości - odmówił T. J. i S.J. ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...], oznaczonego w ewidencji gruntów jako działki nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] z obrębu [...].

W uzasadnieniu wyjaśnił, że w jego ocenie, złożone przez T. J. oświadczenie zostało zdeterminowane wątpliwościami Sądu zawartymi w wyroku z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1601/13. Nie odzwierciedla ono zatem rzeczywistej woli strony z dnia złożenia odwołania w roku 1987 r.

Następnie wskazał, iż po szczegółowej analizie odwołania z [...] kwietnia 1987 r. należy stwierdzić, że nie może być ono potraktowane jako wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i zwrot budynku. W piśmie tym T. J. odwołał się od decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie odszkodowania. Skarżący cytował fragment tej decyzji - zawierający pouczenie o możliwości zgłoszenia w trybie art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wniosku o oddanie przejętych przez Państwo gruntów w użytkowanie wieczyste - odnosząc się do niej z rezerwą, a nawet z sarkazmem pytając: "Na jakiej zasadzie byłbym właścicielem na papierku czy jako bezpłatny pracownik administracji zbierający opłaty, sprzątający i inwestujący własne pieniądze w utrzymanie w pseudo własny budynek?" Zatem z treści odwołania ewidentnie wynika, iż T. J. nie był pewien, czy zamierza skorzystać z przysługującego mu uprawnienia. Organ podkreślił, że skarżący - będąc świadomym terminu w jakim mógłby z tego uprawnienia skorzystać - nie złożył stosownego wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w ostatnim zdaniu zawartym w piśmie z dnia [...] kwietnia 1987 r. wniósł o pozytywne załatwienie odwołania od decyzji w sprawie umorzenia postępowania dotyczącego przyznania odszkodowania - co wyraźnie świadczy o tym, iż miał na celu uzyskania odszkodowania za omawianą nieruchomość. Fakt ten potwierdza również oświadczenie T. J. z dnia [...] czerwca 1987 r.

Wobec powyższego Prezydent [...] uznał, że do ponownego rozpoznania pozostał wniosek złożony w dniu [...] stycznia 1990 r.

Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że termin do złożenia wniosku o przyznanie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy (później prawa własności czasowej, obecnie prawa użytkowania wieczystego) jest terminem zawitym prawa materialnego. Jest to termin nieprzywracalny a wraz z jego upływem wygasło uprawnienie do uzyskania w trybie dekretu prawa wieczystego użytkowania.

Zwrócił ponadto uwagę na przepis art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774), zgodnie z którym poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu warszawskiego wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli zgłosili oni lub ich następcy prawni w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona jedna nieruchomość.

Zgodnie zaś z orzecznictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (I SA/Wa 302/06) przepisy art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami są przepisami szczegółowymi w stosunku do regulacji przewidzianych w dekrecie. Zatem jako lex specialis powinny być wykładane ściśle i nie jest dopuszczalna jakakolwiek inna ich interpretacja.

Organ wskazał też na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1712/080 - w którym Sąd stwierdził, iż uwzględnienie wniosku o oddanie w użytkowanie wieczyste wymaga stwierdzenia, że wniosek został złożony do dnia 31 grudnia 1988 r., a ponadto, iż nieruchomość odpowiadała wymogom wymienionym w art. 214 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Biorąc powyższe pod uwagę Prezydent [...] stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami - ponieważ wniosek dotyczący zwrotu przedmiotowej nieruchomości został złożony w dniu [...] stycznia 1990 r. tj. po terminie określonym w art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec powyższego należało odmówić ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na rzecz spadkobierców dawnego właściciela - stosownie do przytoczonego wyżej orzecznictwa sądów administracyjnych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył T. J. - zarzucając Prezydentowi [...] naruszenie przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i dokonanie oceny sprzecznej z oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r., jak również naruszenie art. 77 §1 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 63 §1 kpa poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wnikliwy, a także poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2016 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, iż były właściciel przedmiotowej nieruchomości [...] nie złożył wniosku o ustanowienie prawa wieczystej dzierżawy (obecnie prawa użytkowania wieczystego) na podstawie art. 7 dekretu. Okoliczność tę potwierdził zresztą spadkobierca dawnego właściciela T. J.

Następnie - powołując się na treść art. 214 ust. ustawy z dnia 21 sierpnia1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 1997 r. Nr 115 poz. 741) - wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem poprzednim właścicielom, których prawa do odszkodowania za przejęte przez państwo grunty, budynki i inne części składowe nieruchomości, przewidziane w art. 7 ust. 4 i 5 oraz art. 8 dekretu wygasły na podstawie przepisów ustawy wymienionej w art. 241 pkt 1, jeżeli w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. zgłosili oni lub ich następcy prawni wnioskiem o oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste, może zostać zwrócona nieruchomość stanowiąca ich dawną własność. Organ przytoczył również treść poprzednio obowiązującego art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1985 r. nr 22 poz. 99). Zgodnie z przywołanymi przepisami, aby uzyskać prawo użytkowania wieczystego koniecznym było złożenia wniosku w tej sprawie do dnia 31 grudnia 1988 r.

W dalszej części uzasadnienia Kolegium wskazało, iż w niniejszej sprawie znajdują się dwa wnioski następców prawnych byłego właściciela przedmiotowej nieruchomości – T. J. i S. J.

Pierwszy z nich został złożony w dniu [...] lipca 1985 r. i rozpatrzono go decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z dnia [...] lipca 1996 r. Drugi zaś wniosek został złożony w dniu [...] stycznia 1990 r. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że pierwszy z wniosków zawierał żądanie przyznania odszkodowania w formie pieniężnej, drugi zaś żądanie zwrotu budynków i ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. Organ podkreślił, iż stanowisko takie zaprezentował również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1601/13, w którym jednoznacznie stwierdził, że żądanie z dnia [...] lipca 1985 r. nie mogło zostać potraktowane jako złożony przed dniem 31 grudnia 1988 r. wniosek o oddanie nieruchomości warszawskiej w użytkowanie wieczyste. W piśmie tym zawarto bowiem wyraźne żądanie przyznania odszkodowania pieniężnego za budynek mieszkalny i grunt nieruchomości. Sąd - uchylając decyzje organów obu instancji - wskazał, że nie odniosły się one do kwestii złożenia odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. i nie wyjaśniły, czy zawartą w nim wypowiedź należało potraktować jako żądanie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przy ul. [...] i zwrot budynków.

Kolegium wyjaśniło, iż stosując się do wytycznych Sądu, organ pierwszej instancji wezwał stronę do nadesłania ww. odwołania oraz o wyjaśnienie, czy w odwołaniu tym zawarto wniosek o oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste. W odpowiedzi strona nadesłała przedmiotowe odwołanie wyjaśniając, że zawarto w nim żądanie ustanowienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy ul. [...] oraz informując, iż wniosek ten został złożony w imieniu wszystkich spadkobierców po dawnym właścicielu tej nieruchomości.

W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podzieliło stanowisko Prezydenta [...] zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że z treści pisma z dnia [...] kwietnia 1987 r. wynika wyłącznie wola zaskarżenia decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego [...] z [...] lipca 1986 r. umarzającej postępowanie w sprawie odszkodowania za zabudowaną nieruchomość, natomiast nie wynika z niego wola strony ustanowienia na jej rzecz, czy też na rzecz innych osób, prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości wraz z posadowionym na niej budynkiem.

Podniosło, iż T. J. w piśmie z dnia [...] kwietnia 1987 r. wyraził niezadowolenie z formy załatwienia sprawy zarzucając, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niezgodne z prawdą. Formułując swoje zarzuty kilkukrotnie wskazał na konieczność wypłacenia odszkodowania za pozbawienie J. J. własności przedmiotowej nieruchomości. Polemizował też z ustaleniami poczynionymi przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...]Południe w zaskarżonej decyzji z [...] lipca 1986 r. cytując art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości i zarzucając: "Jak mogły wygasnąć prawa do odszkodowania, jeżeli wniosek został złożony [...] lipca 1985 r. czyli 8 dni przed ustalonym terminem [...] sierpnia 1985 r." Następnie skarżący zacytował dalszą część uzasadnienia zaskarżonej przez siebie decyzji wskazując na art. 89 ust. 2 ww. ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. i podnosząc przy tym: "Przy okazji chciałbym się spytać, na jakiej zasadzie?" W ocenie Kolegium ta część odwołania wyraźnie wskazuje na brak zainteresowania T. J. ustanowieniem na jego rzecz prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości i - co należy domniemywać, zainteresowanie wyłącznie przvznaniem rekompensaty finansowej: "Wiem od mieszkańców, że niektórzy wykupili swoje mieszkania od Państwa na własność, czyli są właścicielami tych mieszkań. Czy może być dwóch właścicieli? Na jakiej zasadzie byłbym właścicielem na papierku czy jako bezpłatny pracownik administracji zbierający opłaty, sprzątający i inwestujący własne pieniądze w utrzymanie w pseudo własny budynek? A może przed przekazaniem lokatorzy zostaną przez ADM wykwaterowani". Zaś swoje pismo kończy słowami: "Uprzejmie proszę o poinformowanie mnie w tej sprawie, a także o pozytywne załatwienie mojego odwołania".

Wobec powyższego Kolegium w całości podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji uznając, iż pismo z dnia [...] kwietnia 1987 r. stanowi wyłącznie odwołanie od decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. umarzającej postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]. i nie można w nim upatrywać żądania ustanowienie prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości. Zaś przepis art. 89 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości został powołany wyłącznie w celu wyartykułowania zarzutów strony i nie stanowił podstawy żądania ustanowienia prawa użytkowania wieczystego na jego rzecz, czy też na rzecz innych osób.

Wskazało jednocześnie - na co również zwrócił uwagę Prezydenta [...] w zaskarżonej decyzji - że T.J. składając odwołanie z dnia [...] kwietnia 1987 r. miał świadomość, iż wniosek o oddanie w użytkowanie przejętych przez Państwo gruntów należy złożyć w nieprzekraczalnym terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. Poinformowany był o tym w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. Pomimo to jednak takiego wniosku nie złożył.

Kolegium nie uwzględniło też oświadczenia T. J. zawartego w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r., w którym wyjaśnił, że w odwołaniu z 1987 r. zawarto wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego i zwrot budynku, a także, iż wniosek ten złożył w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości położonej przy ul. [...].

Podniosło, że niewątpliwie, w interesie strony jest uznanie przez organ administracji publicznej, iż wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do tej nieruchomości oraz o zwrot nieruchomości został złożony z zachowaniem ustawowego terminu - do dnia 31 grudnia 1988 r. - gdyż wówczas możliwe byłoby merytoryczne rozpatrzenie wniosku.

Jednakże z treści tego odwołania nie wynika wola złożenia takiego wniosku, zaś wyjaśnienia strony nie są przekonujące. Z akt sprawy wyraźnie widać, że T. J. inicjując przedmiotowe postępowanie, występuje w nim samodzielnie przez szereg lat (działa przez pełnomocnika dopiero od 2014 r.) i podejmuje czynności procesowe - zatem posiada umiejętność precyzyjnego formułowania swych żądań. W taki też sposób jest określone żądanie zawarte w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r. - wynika z niego wola zaskarżenia decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. Zaś zacytowany przez niego art. 82 ust 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., posłużył natomiast wyłącznie jako część argumentacji uzasadniającej odwołanie i wywodzenie z tej części odwołania woli ustanowienia prawa użytkowania wieczystego oraz zwrotu nieruchomości stanowi nadinterpretację żądania.

Kolegium nie podzieliło także stanowiska skarżącego, iż żądanie zawarte w jego odwołaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r. wniesione zostało również w imieniu S.J. i L. J. - pozostałych spadkobierców po dawnym właścicielu J. J. Przede wszystkim odwołanie to zostało podpisane wyłącznie przez T. J., zaś w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek pełnomocnictw, którymi pozostali spadkobiercy J. J. upoważniliby go do działania w ich imieniu. Poza tym w niniejszym postępowaniu S. J. działa samodzielnie, nie jest reprezentowany przez pełnomocnika i czynności procesowe podejmuje we własnym zakresie.

Mając na względzie wszystkie wskazane powyżej okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło, że wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu nieruchomości [...] położonej przy ul. [...] wniesiony został w dniu [...] stycznia 1990 r. - a zatem po upływie ustawowego terminu określonego w art. 214 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Okoliczność ta - jak prawidłowo uznał Prezydent [...] w zaskarżonej decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. - stanowi podstawę do odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego.

Na powyższą decyzję T. J. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając organowi:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 153 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i dokonanie oceny sprzecznej z oceną prawną wyrażoną w wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 marca 2014 r., mimo iż organ II instancji oceną tą był związany, a polegającą na uznaniu, iż w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r. nie został zawarty wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i zwrot budynku, a nadto T. J. składając rzeczone pismo nie występował w imieniu pozostałych spadkobierców po J.J., w sytuacji gdy:

a) WSA w Warszawie stwierdził, że w ww. odwołaniu wyrażona została wola odzyskania prawa rzeczowego do nieruchomości przy ul. [...], co winno się przełożyć (zwłaszcza w kontekście złożonego w dniu [...] lipca 2015 r. oświadczenia) na uznanie, iż wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i zwrot budynku został złożony w dniu [...] kwietnia 1987 r., a więc w terminie określonym przepisem art. 214 ust. 1 u.g.n.;

b) WSA w Warszawie stwierdził, że mimo, iż odwołanie z dnia [...] kwietnia 1987 r. zostało podpisane przez T. J., to wynika z niego, iż występował on w imieniu pozostałych spadkobierców po J. J.,

2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 63 § 1 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz niezebranie i nierozpatrzeniu materiału dowodowego w sposób wnikliwy oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, iż oświadczenie złożone przez stronę w dniu [...] lipca 2015 r., w którym oświadczyła ona, iż odwołanie z dnia [...] kwietnia 1987 r. zawierało wniosek o oddanie nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. w użytkowanie wieczyste i zwrot budynku oraz, że wniosek ten został złożony w imieniu własnym oraz pozostałych spadkobierców po J. J. nie jest prawdziwe i nie zasługuje na uwzględnienie, podczas gdy:

1) w sprawie brak jest dowodów przeciwnych temu oświadczeniu,

2) złożenie oświadczenia wynikało z wytycznych WSA w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 11 marca 2014 r., których celowość powyższym stwierdzeniem organ w istocie podważył,

3) organ wszedł w sposób niedopuszczalny w wyłączne kompetencje strony uprawniające ją do decydowania o treści swoich żądań i charakteru składanych pism,

4) nielogiczne przyjęcie, że skoro T. J. ustanowił pełnomocnika w roku 2014, to świadczy to o tym, iż potrafi on precyzyjnie formułować swoje żądania, podczas gdy okoliczność ta świadczy o okolicznościach przeciwnych - potrzebie w formułowaniu żądań i wniosków przez profesjonalnego pełnomocnika,

3. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w zw. z art. 8 i 9 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący z uwzględnieniem słusznego interesu strony oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez ocenę, iż w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r. nie był zawarty wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego i zwrot budynku, podczas gdy:

1) obok odwołania sensu stricto w rzeczonym piśmie poprzez przywołanie przepisu art. 89 ust. 2 u.g.g.w.n. oraz zadanie organowi szeregu pytań szczegółowych o tryb i realizację uprawnień w tym przedmiocie wyrażona została wola uzyskania prawa rzeczowego do przedmiotowej nieruchomości (nie zaś jak twierdzi organ powołanie przepisu art. 89 ust. 2 stanowiło tylko uzasadnienie dla poruszanej kwestii odszkodowania, mimo że organ nie wyjaśnił, w jaki sposób powołanie tego przepisu miałoby się przysłużyć argumentacji w odniesieniu do podważenia decyzji w kwestii odszkodowania),

2) z treści odwołania wynikał cel, do którego zmierzał skarżący - uzyskanie rekompensaty za przedmiotową nieruchomość również poprzez ustanowienie użytkowania wieczystego i zwrot budynku, co potwierdza także jego aktywność w przedmiotowym postępowaniu,

3) skarżący nie złożył oddzielnego pisma zawierającego wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego i zwrot budynku przed dniem 31 grudnia 1988 r. jedynie w wyniku zaniedbania przez organ wykonania obowiązków informacyjnych,

4. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r. nie był zawarty wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego i zwrot budynku przedmiotowej nieruchomości,

5. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 214 ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że skarżący wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego i zwrot budynku złożył dopiero w dniu [...] stycznia 1990 r. i jako taki został złożony po terminie, który upłynął w dniu 31 grudnia 1988 r.,

6. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji utrzymującej decyzję organu I instancji w mocy, mimo że decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania i prawa materialnego.

Mając na względzie powołane zarzuty wniósł o uchylenie w całości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] w W. z dnia [...] stycznia 2016 r., nr [...].

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 10 marca 2017 r. Sąd uwzględnił wniosek dowodowy pełnomocnika skarżącego i uczestnika postępowania zawarty w piśmie z dnia 11 stycznia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a.").

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. przede wszystkim wskazać należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1601/13 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] odmawiającą ustanowienia na rzecz T. J. i S. J. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości [...] położonej przy ul. [...].

Uchylając ww. decyzje Sąd wskazał na pismo strony z dnia [...] kwietnia 1987 r. stanowiące odwołanie od decyzji Kierownika Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1986 r. umarzającej postępowanie w sprawie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...]

Podniósł, iż: " Z treści tegoż odwołania wynika, że T. J. w podaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r., którego był autorem, oprócz odwołania wskazał, iż na podstawie art. 89 ust. 2 uggwn następcy prawni byłych właścicieli mogą zgłosić w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wnioski o oddanie przejętych przez Państwo gruntów (zabudowanych budynkami do 20 izb) w użytkowanie wieczyste oraz o zwrot budynków. Z powyższego wynika, że w odwołaniu wyrażona została wola odzyskania prawa rzeczowego do nieruchomości przy ul. [...]. Podanie to zostało podpisane przez T. J., lecz z powyższego zapisu wynika, iż autor podania występował w imieniu pozostałych spadkobierców po J. J.".

Następnie stwierdził: "Wobec powyższego rację należało przyznać T. J., że okoliczność ta nie została w ogóle wyjaśniona w administracyjnym toku instancji. Tymczasem obowiązkiem organów wynikającym z przepisów art. 7 i art. 77 § 1 Kpa było wyjaśnienie, czy zawartą w podaniu z dnia [...] kwietnia 1987 r. wypowiedź należało traktować jako żądanie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu przy ul. [...]i zwrot budynku (obecnie oparte na przepisie art. 214 ust. 1 i 2 ugn), a jeżeli tak, to w imieniu kogo to żądanie zostało wniesione. Ustalenie tego zagadnienia miało kluczowe znaczenie dla sprawy. Gdyby się bowiem okazało, iż w podaniu z dnia[...]kwietnia 1987 r., prócz odwołania, zawarty był również wniosek, o którym mowa w ówczesnym art. 89 ust. 2 uggwn a obecnym art. 214 ust. 1 ugn - to przedmiotem rozpoznania przez Prezydenta [...] winien być ów wniosek wniesiony w terminie, o którym mowa w art. 214 ust. 1 ugn. Wówczas wniosek T. J. z dnia [...] stycznia 1990 r. należałoby traktować jako kolejne pismo złożone w toku postępowania o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości przy ul. [...] i o zwrot posadowionego na tym gruncie budynku."

Jako logiczne następstwo powyższych wątpliwości Sądu odnośnie treści tego odwołania i stwierdzenia, że okoliczność ta nie została w ogóle wyjaśniona w administracyjnym toku instancji Sąd nakazał organowi uzupełnienie materiału dowodowego o ten dokument oraz przeanalizowanie jego treści celem wyjaśnienia, czy nie zawiera on wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego do gruntu ww. nieruchomości [...], który należałoby wówczas uznać jako złożony w terminie.

W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W pojęciu "ocena prawna" mieści się, przede wszystkim, wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania, co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczy postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Niedopełnienie ww. obowiązku tj. niewykonanie wytycznych Sądu stanowi zaś naruszenie procesowe kwalifikujące rozstrzygnięcie administracyjne do uchylenia go przez Sąd.

W niniejszej sprawie jednak sytuacja taka - wbrew zarzutom skargi - nie miała miejsca.

Jak wynika z akt sprawy Prezydent [...] w ponownie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, pismem z dnia [...] marca 2015 r. zwrócił się do strony o przekazanie odwołania z dnia [...] kwietnia 1987 r. oraz wyjaśnienie, czy zawarty w nim był wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Po jego nadesłaniu poddał dokument szczegółowej analizie, a następnie - wydając decyzję odmowną - wyjaśnił dokładnie przyczyny, dla których nie dał wiary złożonemu w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r. oświadczeniu. Tym samym wypełnił zalecenia Sądu wskazane w ww. wyroku z dnia [...] marca 2014 r.

Analiza ta - w ocenie składu orzekającego - była prawidłowa i logiczna, zaś podjęte rozstrzygnięcie zostało uzasadnione szczegółowo w sposób rzetelny i wyczerpujący. Zasadnie uznał organ pierwszej instancji - i słusznie stanowisko to podzieliło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - że z treści odwołania z dnia [...] kwietnia 1987 r. nie można w żaden sposób wyczytać, aby intencją strony było złożenie wniosku o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości.

Pismo to, będące odwołaniem od decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicy [...] z dnia [...] lipca 1986 r., stanowi wyraz niezadowolenia strony z podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Skarżący wprost wskazuje na odszkodowanie, którego się domaga a które: "do tej pory nie zostało zapłacone". Cytując fragmenty zaskarżonej decyzji wskazuje również na zawartą w niej informację, dotyczącą możliwości złożenia wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. - z której to możliwości jednak nie skorzystał. Z treści odwołania nie wynika również w żaden sposób - wbrew oświadczeniu skarżącego z dnia [...] lipca 2015 r. - że pismo powyższe składał również w imieniu pozostałych spadkobierców dawnego właściciela nieruchomości [...] położnej przy ul. [...]. W nagłówka pisma wskazano jedynie nazwisko skarżącego, a pod jego treścią widnieje jeden podpis. Również użycie w treści pierwszej osoby liczby pojedynczej: "odwołuję się", "nie rozumiem", "proszę o poinformowanie mnie" - jednoznacznie i wyraźnie wskazuje, iż przedmiotowe odwołanie T. J. wniósł jedynie w swoim imieniu. W całym piśmie nie ma ani jednego słowa, które świadczyłoby o tym, że odwołanie jest składane w imieniu jeszcze innych osób. Zresztą sam skarżący także nie wskazał konkretnych słów, które by o tym fakcie świadczyły.

Biorąc powyższe pod uwagę nie sposób zatem uznać - wbrew oświadczeniu skarżącego - aby w dniu składania ww. odwołania od decyzji Kierownika Urzędu [...] jego intencją było złożenie wniosku o ustanowienie prawa użytkowania - gdyż treść odwołania w żaden sposób na to nie wskazuje.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż intencja strony musi wprost wynikać z treści z jej pisma. Organ nie może dokonywać jego swobodnej interpretacji i podejmować niejako za stronę czynności zmierzające do uzyskania przysługujących jej praw.

W tym stanie rzeczy za prawidłowe uznać należało stanowisko organów obu instancji, że wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego złożony został dopiero w piśmie z dnia [...] stycznia 1990 r. - a zatem z uchybieniem terminu, o jakim mowa w art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Słusznie więc odmówiono T. J. i S.J. ustanowienia na ich rzecz prawa użytkowania wieczystego do gruntu położonego w W. przy ul. [...] - z uwagi na niespełnienie przesłanek z tego przepisu.

Zatem za zupełnie nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 kodeksu postępowania administracyjnego. Jak wskazano to powyżej Prezydent [...]prawidłowo uznał, iż wniosek został złożony po terminie, zastosował właściwe przepisy prawa materialnego a organ odwoławczy zasadnie - na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa - utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Za niezasadne Sąd uznał również pozostałe zarzuty skargi - w tym zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wbrew stanowisku skarżącego WSA w Warszawie w wyroku z dnia 11 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 1601/13 nie przesądził w żaden sposób, iż w odwołaniu z [...] kwietnia 1987 r. wyrażona została wola odzyskania prawa rzeczowego do nieruchomości przy ul. [...]. Gdyby tak było, Sąd nie zawarłby w wytycznych dla organu obowiązku uzupełnienia materiału dowodowego i dokonania analizy odwołania z 1987 r. - tylko uchyliłby zaskarżone decyzje, wskazując na konieczność rozpoznania zawartego ww. odwołaniu wniosku - czego jednak nie uczynił, nakazując organowi dokonanie jego szczegółowej analizy i podjęcie stosownych wniosków.

Wynika to ewidentnie z dosłownej i jednoznacznej treści wytycznych skierowanych do organu: "W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent [...]uzupełni materiał dowodowy o podanie z dnia [...] kwietnia 1987 r. i w tym celu wezwie T. J. o wyjaśnienie, czy w podaniu tym zawarty był wniosek o oddanie nieruchomości położonej przy ul. [...] w użytkowanie wieczyste i o zwrot budynków, a jeżeli tak, to w czyim imieniu wniosek ten został złożony. W zależności od poczynionych ustaleń organ podejmie w sprawie dalsze czynności lub wyda stosowny akt, który uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa."

Rozpoznając zatem ponownie niniejszą sprawę, organ uzupełnił materiał dowodowy, dokonał jego prawidłowej analizy i wydał rozstrzygnięcie zgodne z obowiązującym prawem.

Również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 8 i art.9 k.p.a. są zupełnie niezasadne. Należy też podnieść, że organ nie zaniedbał wykonania obowiązków informacyjnych, gdyż w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 1986 r. poinformował skarżącego o możliwości zgłoszenia w trybie art. 89 ust. 2 ustawy z dnia 29 września 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. wniosku o oddanie przejętych przez Państwo gruntów w użytkowanie wieczyste. Jednakże skarżący - mimo wyraźnego pouczenia - takiego wniosku nie złożył.

Podsumowując Sąd uznał, że organy obu instancji wnikliwie, rzetelnie i wszechstronnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz w sposób prawidłowy dokonały oceny wystąpienia przesłanek określonych w powołanym art. 214 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774). Szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy jej rozstrzyganiu, uzasadniły przy tym przekonująco swoje stanowisko w sposób spełniający wymagania określone w art. 107 § 3 kpa - zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Biorą powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak sentencji wyroku.