Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 324/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2006-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Określono, że zaskarżony akt nie może być wykonany w całości
Powołane przepisy: article: art. 70,, 233
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Grzęda (spr.), Sędziowie Asesor WSA Alina Rzepecka, Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Protokolant Krzysztof Garbacz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi RP sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego oraz podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że uchylona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki kwotę 2.895,00 (dwa tysiące osiemset dziewięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2003r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego ustalił Spółce RP wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w kwocie 11.333958,70 zł oraz zobowiązanie w podatku od towarów i usług w kwocie 4.600,50 zł z tytułu importu w 1998 r. samochodów marki "R" .

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że decyzja podatkowa pozostaje w związku z wydaną w dniu [...] września 2001r. jego decyzją uznającą zgłoszenie celne z dnia [...] grudnia 1998 r. za nieprawidłowe. W wymienionej decyzji organ celny dokonał zmiany kwalifikacji taryfowej importowanych pojazdów, uznając je za pojazdy osobowo-towarowe, o których mowa w pozycji 8703 Taryfy celnej.

Jak podano ponadto w uzasadnieniu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 2, poz. 3) pojazdy zakwalifikowane do kodu towarowego 8703, w przypadku gdy ich wartość celna jest wyższa od równowartości 7500 ECU, objęte są podatkiem akcyzowym w wysokości 15 %.

Wobec tego, że przedmiotem importu jest towar opodatkowany podatkiem akcyzowym, podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło oraz podatek akcyzowy, zatem powstanie zobowiązania w podatku akcyzowym spowodowało podwyższenie zobowiązania w podatku VAT.

Od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Spółka RP odwołała się do Dyrektora Izby Celnej . Organ ten po rozpatrzeniu odwołania wymienioną w sentencji decyzją uchylił decyzję I instancji w części dotyczącej odsetek od podatku a w pozostałym zakresie utrzymał tę decyzję w mocy.

Organ odwoławczy wskazał, że charakter importowanych samochodów został bezsprzecznie stwierdzony w prawomocnych decyzjach Prezesa Głównego Urzędu Ceł. Dyrektor Izby Celnej naprowadził ponadto na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 20 listopada 2003 r., sygn. akt III SA 1814/03, wydanym w analogicznej sprawie dotyczącej wymiaru podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług od pojazdów samochodowych importowanych przez Spółkę RP, oddalił skargę Spółki, co zdaniem organu II instancji stanowi potwierdzenie prawidłowości postępowania organów podatkowych.

Dodatkowo odnosząc się do argumentacji strony odwołującej się o znaczeniu opinii klasyfikacyjnej w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym Dyrektor Izby Celnej zaprezentował stanowisko, iż klasyfikacje statystyczne nie są normami prawa podatkowego i nie mogą być, z uwagi na ich przedmiot regulacji oraz rangę w hierarchii aktów prawnych, podstawą prawną rozstrzygnięcia w indywidualnych sprawach podatkowych.

Uznanie zarzutów strony dotyczących odsetek od zaległości podatkowej organ odwoławczy uzasadnił szczególnością regulacji przypisanej tzw. granicznemu podatkowi od towarów i usług oraz podatkowi akcyzowemu. Warunkiem wymagalności zapłaty podatku jest uprzednie powiadomienie podatnika o wysokości zobowiązania podatkowego, czy to w przyjętym zgłoszeniu celnym, czy w wyniku weryfikacji zgłoszenia . Zapłata podatku powinna nastąpić w terminie przewidzianym przepisami ustawy o VAT (10 dni), liczonym od daty powiadomienia podatnika o wysokości kwoty należności podatkowej. W przypadku wydania decyzji określającej wysokość należności podatkowej momentem powiadomienia podatnika będzie doręczenie mu decyzji. Pomimo, że obowiązek podatkowy powstaje z mocy prawa, a zobowiązanie podatkowe podlega samoobliczeniu, które powinno być prawidłowe od samego początku, to brak jest podstaw do przyjęcia, iż podatnik miał obowiązek zapłacić podatek w prawidłowej wysokości w terminie liczonym od dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Jak wskazał organ II instancji w przedmiotowej sprawie obowiązek zapłaty odsetek, wynikający z art. 53 Ordynacji podatkowej, wystąpi dopiero w przypadku, gdy należność nie zostanie zapłacona w terminie 10 dni od doręczenia decyzji organu I instancji.

Organ odwoławczy odniósł się także do zarzutów opartych o wskazanie naruszenia przepisów postępowania podatkowego i w tym zakresie twierdził w szczególności, że organ I instancji prowadził postępowanie w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa. Stwierdził ponadto, że podjęto wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i realizacji zasady prawdy obiektywnej; zapewnił też o przestrzeganiu w postępowaniu wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego. Zgodnie z treścią art.187 §1 ustawy Ordynacja podatkowa w sposób wyczerpujący rozpatrzono cały materiał dowodowy, zarówno zebrany przez organy podatkowe, jak i przedstawiony przez Stronę, nie przekraczając przy jego ocenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Na decyzję Dyrektora Izby Celnej skargę wniósł importer - RP Sp. z o.o. zarzucając:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego:

• art. 92 ust. 1 oraz art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez opodatkowanie samochodów importowanych przez Spółkę RP podatkiem akcyzowym, pomimo iż żadna z obowiązujących ustaw nie przewiduje opodatkowania przedmiotowych samochodów takim podatkiem;

• art. 6 ust. 7 ustawy o VAT przez bezprawne ustalenie obowiązku podatkowego w odniesieniu do towarów, które nie mieściły się w przedmiocie opodatkowania akcyzą;

• art. 15 ust. 4 ustawy o VAT przez bezprawne ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym i VAT towarów nie objętych przedmiotem opodatkowania akcyzą;

• art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o VAT przez bezpodstawne jego zastosowanie przy wydawaniu ostatecznej decyzji administracyjnej;

• § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 2 poz. 3 ze zm.) przez jego bezpodstawne zastosowanie przy wydawaniu ostatecznej decyzji administracyjnej;

2. naruszenie przepisów prawa procesowego:

• art. 68 § 1 Ordynacja podatkowej przez wydanie decyzji ustalającej po upływie określonego w tym przepisie terminu przedawnienia;

• art. 120 Ordynacji podatkowej w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa materialnego przez ich błędną wykładnię lub bezpodstawne zastosowanie;

• art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej przez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób naruszający zasadę działania w sposób wzbudzający zaufanie podatników;

• art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej przez odrzucenie dokumentu urzędowego (świadectwa homologacji) jako dowodu tego, co w nim zostało urzędowo stwierdzone, bez przeprowadzenia dowodu przeciwnego;

• art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej przez niewyjaśnienie podstawy prawnej, która uzasadniałaby opodatkowanie akcyzą importu samochodów zaklasyfikowanych do kodu SWW 1024.

W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji jako wydanych z rażącym naruszeniem przepisów prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzuty skarżąca podniosła, że Dyrektor Izby Celnej powołując jako podstawę swojego rozstrzygnięcia art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o VAT oraz § 1 rozporządzenia w sprawie akcyzy nie wskazał właściwej podstawy prawnej, czym naruszył art. 120 oraz art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem skarżącej art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, na który powołał się Dyrektor Izby Celnej, określa jedynie podstawę opodatkowania wyrobów akcyzowych w imporcie, nie odnosząc się do zagadnienia przedmiotu opodatkowania, co w jej ocenie stanowi istotę sporu. Jeśli zatem dana transakcja nie stanowi przedmiotu opodatkowania nie mają do niej zastosowania przepisy o podstawie opodatkowania.

Skarżąca ponadto zarzuciła organowi II instancji błąd logiczny przez przyjęcie, że samochód osobowo-towarowy oznaczony kodem PCN 8703 22 19 0 jest samochodem osobowym w rozumieniu przepisów o VAT, klasyfikowanym pod symbolem SWW 1021-1022 i wywodziła, że klasyfikacja celna towaru jest całkowicie niezależna od klasyfikacji SWW, mającej znaczenie na gruncie przepisów ustawy podatku VAT. Według strony skarżącej w przypadku wystąpienia różnic pomiędzy klasyfikacją PCN a klasyfikacją SWW dla celów podatkowych decydujące znaczenie ma klasyfikacja SWW, gdyż do niej odwołują się przepisy ustawy o VAT.

Dalej Spółka RP argumentowała, że towary, które wprawdzie mieszczą się w kategorii oznaczonej kodem PCN 8703, lecz nie spełniają warunków pozwalających na zaklasyfikowanie ich pod kodem SWW 1021-1022 nie są przedmiotem opodatkowania akcyzą. Taki jednoznaczny wniosek wynika jej zdaniem bezpośrednio z brzmienia art. 34 ust. 1 ustawy o VAT w powiązaniu z art. 217 Konstytucji RP.

Reasumując skarżąca stwierdziła, że klasyfikacja celna towaru ma znaczenie tylko i wyłącznie dla potrzeb ustalenia właściwej stawki celnej. Dla celów podatkowych podstawowe znaczenie ma klasyfikacja SWW. W tym kontekście skarżąca powołała się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrok z dnia 29 września 1997 r. (sygn. I SA/Ka 244/96) oraz wyrok z dnia 7 kwietnia 2003r. (sygn. FSA 2/02).

Skarżąca akcentowała też, że samochody importowane przez RP były samochodami ciężarowymi, gdyż Spółka posiadała świadectwa homologacyjne typu pojazdów wydane przez Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej poparte badaniami homologacyjnymi przeprowadzonymi przez Instytut Transportu Samochodowego Zakład Badań i Homologacji Pojazdów.

Zgodnie z pismem Ministra Finansów z dnia [...] sierpnia 1995 r., nr [...] "decydującym kryterium zaliczenia samochodu do kategorii samochodów osobowych lub samochodów ciężarowych jest kwalifikacja ustalona w dowodzie rejestracyjnym danego samochodu przez właściwy wydział komunikacji na podstawie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie warunków technicznych i badań pojazdów". Stanowisko to Minister podtrzymał w piśmie z dnia [...] listopada 1995 r. nr [...], w którym dodał, że "kryterium pomocniczym zaliczenia samochodu do kategorii samochodów osobowych jest symbol SWW (1021). Jeżeli w takim samochodzie osobowym wprowadza się zmiany polegające np. na wymontowaniu tylnych siedzeń i pasów bezpieczeństwa, zamontowaniu siatki lub płyty celem oddzielenia kierowcy od kabiny pasażerskiej, to zmiany te powodują również zmianę przeznaczenia samochodu osobowego na samochód dostawczy. Tym samym pociąga to za sobą zmianę klasyfikacji przedmiotowych pojazdów z samochodów osobowych (podbranża 1021 SWW) na samochody ciężarowe (podbranża 1024 SWW)".

Zgodnie z przepisami wymienionego przez skarżącą rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej każdy producent i importer pojazdów samochodowych obowiązany jest uzyskać świadectwo homologacji danego typu pojazdu (§ 55 ust. 1 rozporządzenia). Świadectwo homologacji stanowi podstawę wydania przez organ rejestrujący dowodu rejestracyjnego.

W okresie, do którego odnosi się skarżona decyzja, tj. w 1999 r., obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 14 kwietnia 1993 r. w sprawie rejestracji, ewidencji i oznaczania pojazdów (Dz. U. Nr 37, poz. 164 ze zm.). W wyniku nowelizacji tego rozporządzenia rozporządzeniem z dnia 10 października 1997 r. (Dz. U. Nr 130, poz. 870) zmieniony został § 3 wyżej wymienionego rozporządzenia przez dodanie ust. 7 w brzmieniu: "W przypadku zgłoszenia do pierwszej rejestracji nowego pojazdu zakupionego na terenie Polski, właściciel pojazdu jest obowiązany przedstawić wyciąg ze świadectwa homologacji, wydany przez producenta lub importera, albo kopię decyzji zwalniającej dany typ pojazdu z homologacji, uwierzytelnioną przez producenta lub importera (...)".

W samochodach importowanych przez Spółkę RP były dokonane znaczne przeróbki pozwalające na ich sklasyfikowanie jako ciężarowe. Dlatego wydane w ich przypadku świadectwa homologacji w miejscu oznaczonym jako rodzaj pojazdu zawierały określenie "samochód ciężarowy". Takie świadectwo homologacji, jako jeden z podstawowych dokumentów dostarczanych organowi rejestrującemu przy pierwszej rejestracji, stawało się podstawą do wydania dowodu rejestracyjnego, w którym w rubryce dotyczącej rodzaju i przeznaczenia pojazdu, organ rejestrujący wpisywał "samochód ciężarowy".

Dalej Spółka wywodziła, opierając się na stanowisku Ministerstwa Finansów (pismo [...] opublikowane w Biuletynie Skarbowym Nr 3 z 1996 r., poz. 22), że miała podstawy, by importowane samochody zaklasyfikować jako samochody ciężarowe oznaczone kodem SWW 1024, a nie pod symbolem SWW 1021-1022 (jako osobowe), gdyż byłoby to sprzeczne z treścią świadectwa homologacyjnego.

Samochody oznaczone symbolem SWW 1024 nie są wyrobami akcyzowymi w rozumieniu załącznika nr 6 do ustawy o VAT, w związku z czym, zgodnie z art. 34 ust. 1 tejże ustawy, nie podlegają opodatkowaniu akcyzą.

8daniem Spółki słuszność jej stanowiska potwierdzona została także w opinii klasyfikacyjnej Urzędu Statystycznego z dnia [...] września 2002 r. oraz opinii klasyfikacyjnej Głównego Urzędu Statystycznego z dnia [...] maja 2003 r. Oba te organy stwierdziły, że zgodnie z zasadami metodycznymi Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego (PCN) oraz Systematycznego Wykazu Wyrobów (SWW) samochody osobowe mieszą się w grupowaniu SWW 1021 "Samochody osobowe ogólnego przeznaczenia", SWW 1022 "Samochody osobowe specjalizowane" oraz pod pozycją PCN 8703 "Pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż te objęte pozycją 8702), włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi"; natomiast samochody ciężarowe mieszczą się w grupowaniu SWW 1024 "Samochody ciężarowe i ciągniki drogowe" oraz pod pozycją PCN 8704 "Pojazdy samochodowe do transportu towarowego". Tym samym importowane samochody nie mogły być sklasyfikowane jako samochody osobowe (SWW 1021,1022), tylko jako ciężarowe.

Odnośnie zarzutu przedawnienia skarżąca podniosła, że zobowiązanie podatkowe w akcyzie oraz w podatku VAT zostało ustalone w związku z powstaniem obowiązku podatkowego w roku 1998, natomiast sama decyzja ustalająca została Spółce doręczona dopiero w roku 2003. Ustalone zobowiązania nie powstały, gdyż zostały objęte przedawnieniem, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej. Jak utrzymuje strona skarżąca w przypadku zobowiązań podatkowych ustalanych na podstawie art. 11c ustawy o VAT termin przedawnienia wynosi 3 lata i biegnie od zakończenia roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zgłoszenie celne będące przedmiotem rozstrzygnięcia skarżonej decyzji zostało dokonane w roku 1998. W tym też roku powstał obowiązek podatkowy w zakresie VAT i akcyzy z tytułu importu przedmiotowych samochodów. Stąd skarżąca twierdzi, iż trzyletni termin przedawnienia, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zaczął biec od końca 1998r. i upłynął z końcem roku 2001.

Uzasadniając zarzut naruszenia zasad postępowania podatkowego skarżąca wskazała na fakt powołania przez organ II instancji błędnej podstawy prawnej decyzji ostatecznej, tj. art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o VAT, który ze względu na zakres regulacji nie powinien stanowić podstawy wydanego rozstrzygnięcia a tym bardziej § 1 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie akcyzy. To przepis art. 34 ust. 1 ustawy o VAT powinien stanowić podstawę wydania zaskarżonej decyzji, gdyż w sposób wyczerpujący określa przedmiot opodatkowania podatkiem akcyzowym, w obrębie którego nie mieszczą się samochody importowane przez Spółkę RP.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Odpierając natomiast zarzut naruszenia art. 92 oraz art. 217 Konstytucji RP Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że organ celny nie posiada kompetencji do kontroli obowiązującego ustawodawstwa, zostało to z mocy art. 188 Konstytucji RP zastrzeżone do zakresu orzekania Trybunału Konstytucyjnego, a skarżąca nie wykazała istnienia takiego orzeczenia tegoż Trybunału, w którym stwierdzono by niezgodność z ustawą zasadniczą przepisów ustaw, które miał naruszyć organ celny i podatkowy.

Odnośnie podatku akcyzowego organ odwoławczy podniósł, iż wyrobem akcyzowym jest towar wymieniony w załączniku nr 6 do ustawy o VAT i towarem akcyzowym staje się on z mocy prawa, niezależnie od tego czy podatek został przez importera zapłacony czy nie. W świetle klasyfikacji SWW , obowiązującej w okresie, gdy dokonano importu pojazdów, symbol SWW 1021 obejmuje samochody osobowe ogólnego przeznaczenia, natomiast symbol SWW 1021-1 dotyczy samochodów osobowych czterokołowych z napędem na jedną oś. Z dalszego podziału takich środków transportu wynika, iż symbolem SWW 1021-15 objęto samochody osobowe czterokołowe z napędem na jedną oś z nadwoziem zamkniętym (kombi) 3-drzwiowe, a identyczne pojazdy, tyle że 5-drzwiowe oznaczono symbolem SWW 1021-16.

Minister Finansów rozporządzeniem z dnia 27 grudnia 1995r. w sprawie wykazu towarów dla celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie (Dz. U. Nr 154, poz. 798), wydanym w wykonaniu delegacji z art. 54 ust. 2 ustawy VAT, dokonał przekładu załącznika nr 6 wymieniającego wyroby akcyzowe w układzie SWW, gdzie samochody osobowe oznaczono symbolem 1021 oraz 1022 w tej klasyfikacji, na klasyfikację wyrobów akcyzowych określonych 9-cyfrowym kodem PCN, w którym takie pojazdy oznaczono kodem 8703, w brzmieniu ustalonym w załączniku nr 4 do rozporządzenia z dnia 27 grudnia 1995 r. Załącznik ten mimo wielu zmian zawsze obejmował pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż z pozycji 8702), włącznie z samochodami osobowo - towarowymi (kombi) oraz samochodami osobowymi, szczególnie wymienianymi w pozycji 8703 22 19 0 taryfy celnej.

Dyrektor Izby Celnej podniósł ponadto, że zarówno Wojewódzki Urząd Statystyczny jak i GUS w wydanych opiniach stwierdziły, iż samochody osobowe ogólnego przeznaczenia mieszczą się w kategorii SWW 1021, natomiast samochody osobowe specjalizowane umieszczono w kategorii SWW 1022, zaś samochody ciężarowe zamieszczono w kategorii SWW 1024. Spółka błędnie z tego wywiodła, iż importowane przez nią pojazdy są wyłączone z opodatkowania podatkiem akcyzowym, w czym utwierdziło skarżącą pismo Ministerstwa Finansów z sierpnia 1995 r., z którego wynika, że kryterium decydującym o zaliczeniu pojazdu do kategorii samochodów osobowych lub ciężarowych jest zapis w dowodzie rejestracyjnym. Spółka RP uznała, że poprzez dokonanie określonych zmian (wymontowanie tylnych siedzeń oraz pasów, zamontowanie siatki lub płyty) zmieniło się przeznaczenie pojazdu na tzw. samochód dostawczy i wskutek tego pojazdy te podlegają klasyfikacji do symbolu SWW 1024. Ponieważ symbol SWW 1024 nie jest wymieniony w żadnym z wykazów dotyczących wyrobów akcyzowych, to zdaniem skarżącej, nie podlegał podatkowi akcyzowemu.

Przeciwstawiając się takiej wykładni, organ drugiej instancji podniósł, że o powstaniu obowiązku podatkowego nie decyduje wola podatnika, lecz spełnienie przesłanek ustawowych. W związku z tym, że na podstawie art. 6 ust.1 ustawy o VAT obowiązek podatkowy w imporcie towaru powstaje z chwilą powstania długu celnego, a w przywozie (imporcie) dług taki powstaje w wypadku dopuszczenia do obrotu towaru podlegającego należnościom celnym przywozowym, to późniejsze przeróbki samochodu osobowego nie powodują odstąpienia od pobrania podatku akcyzowego.

Odpierając zarzut wadliwego przyjęcia § 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 2, poz. 3 ze zm.) jako podstawy rozstrzygnięcia, Dyrektor Izby Celnej wskazał przede wszystkim , iż stawki akcyzy zostały określone w art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy VAT dla samochodów osobowych (załącznik nr 6, poz. 5), natomiast na mocy delegacji zawartej w art. 37 ust. 2 ustawy Minister Finansów został upoważniony do wprowadzenia obniżek stawek akcyzy i dokonał tego w odniesieniu do samochodów osobowych, stąd też powołanie przepisów rozporządzenia w sprawie akcyzy było uzasadnione.

Reasumując organ odwoławczy stwierdził, że importowane samochody mieściły się w wykazie wyrobów akcyzowych, tak w układzie SWW jak i układzie PCN, stąd podlegały opodatkowaniu, a obowiązek podatkowy powstał z chwilą powstania długu celnego. W imporcie podstawą opodatkowania podatkiem akcyzowym jest wartość celna towaru powiększona o należne cło, a ponieważ pojazdy takie podlegały także opodatkowaniu podatkiem VAT, stąd podstawą opodatkowania tym podatkiem była wartość celna pojazdów, powiększona o należne cło oraz podatek akcyzowy. Wobec powyższego przepisy art. 6 ust.7, art. 15 ust.4, art. 36 ust. 1 i 2 ustawy VAT nie zostały naruszone. Przepis § 1 rozporządzenia Ministra Finansów, zdaniem organu, odnosi się tylko i wyłącznie do obniżenia stawki akcyzy określonej w ustawie, stąd jego zastosowanie w rozstrzyganej sprawie było zasadne i zgodne z prawem.

Organ II instancji nie podzielił też argumentów skargi w zakresie naruszenia przepisów art. 120 oraz 121 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji art. 34 ust. 1 ustawy o VAT, z wyłączeniem powołania się na treść art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o VAT. W odpowiedzi na skargę wywodził, że skoro przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym są czynności określone w art. 2 tej ustawy, a więc import towarów, które to określenie zostało zdefiniowane na użytek tej ustawy, a wprowadzony na polski obszar celny towar był wyrobem akcyzowym, to nie powinno być wątpliwości co do tego, iż czynność taka podlega opodatkowaniu. Potwierdza to przepis art. 36 ust. 1 ustawy o VAT stanowiący, iż podstawą opodatkowania podatkiem akcyzowym jest obrót wyrobami akcyzowymi. W przedmiotowej sprawie generalną definicję przedmiotu opodatkowania zawiera przepis art. 2 ustawy o VAT, a konkretyzację art. 34 tejże ustawy na użytek obrotu wyrobem akcyzowym i definicje te należy łączyć ze zdefiniowanym w art. 35 ustawy podmiotem podatku akcyzowego, jak też definicją przedmiotu opodatkowania. Zgodnie z art. 2 ustawy opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają czynności dotyczące obrotu towarami, zwanymi wyrobami akcyzowymi. W tym stanie prawnym na poziomie ustawowym określono importera wyrobów akcyzowych, co rzutuje na ocenę prawną podstawy opodatkowania towarów w imporcie. Jeśli więc w art. 36 ust. 2 ustawy o VAT wyraźnie wskazano na import wyrobów akcyzowych, wskazując zarazem, iż jest to obrót takim wyrobem, stąd obrót jest jedną z możliwych czynności, określonych w art. 2 ustawy, związanych z przedmiotem opodatkowania akcyzą, bez względu na to, czy obrotu takiego dokonano z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa (art. 2 ust.4 ustawy VAT). Formułując zarzut naruszenia art. 36 ustawy o VAT skarżąca pominęła okoliczność, iż dla prawidłowego określenia właściwego stosunku prawnopodatkowego znaczenie mają przepisy prawa celnego. Tak więc w sytuacji podatku akcyzowego subsumpcja ustawy podatkowej winna odpowiadać okolicznościom faktycznym i uwzględniać, że ustawa o VAT wyraźnie odwołuje się do instytucji prawa celnego. W sytuacji, gdy import został stwierdzony, powołanie w decyzji przepisu art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o VAT nie może być oceniane w kategoriach błędu, jakiego miał się dopuścić organ celny.

Co do zarzutu przedawnienia Dyrektor Izby Celnej podkreślił, że wskazany w art. 68 §1 Ordynacji podatkowej 3-letni termin do wydania decyzji odnosi się wyłącznie do tych zobowiązań podatkowych, które powstają z chwilą doręczenia decyzji (konstytutywnej) podatnikowi. Termin taki nie ma natomiast zastosowania do decyzji (deklaratoryjnej) wymierzającej należny podatek, którego obliczenie i zapłata jest ustawowym obowiązkiem podatnika. Obowiązek obliczenia i zapłaty podatków nakładały na skarżącą Spółkę (podatnika) przepisy art. 11 ust. 1 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od dnia 01.01.1998r. (Dz.U. z 1997 r., Nr 111, poz. 722). Zgodnie z treścią art. 11c ust. 1 tej ustawy, organ podatkowy właściwy dla podatnika zobowiązany jest do wydania decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości, jeżeli organ celny takiego podatku nie pobrał od importera towaru, co nie oznacza, że decyzja nabiera charakteru konstytutywnego. Jest ona nadal decyzją deklaratoryjną. Poza sporem jest, iż decyzję organu podatkowego I instancji doręczono Spółce w dniu 8 grudniu 2003r. Skoro zobowiązanie podatkowe powstało w 1998 roku, to 5-letni okres przedawnienia nie upłynął, wobec czego zarzut naruszenia przepisu art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej, zdaniem organu uznać należy za nietrafny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasługującą na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 – 150 P.p.s.a.).

Na wstępie należy odnieść się do podniesionego w skardze zarzutu przedawnienia. Sąd rozpoznający sprawę zastrzega przy tym, iż na podstawie przedstawionych akt administracyjnych nie można tej kwestii rozstrzygnąć jednoznacznie, niemniej podkreślenia wymaga, że argumentacja prawna przedstawiona w tym zakresie zarówno przez stronę skarżącą, jak i przez organ nie jest prawidłowa.

Zdaniem skarżącej Spółki, zobowiązanie podatkowe w akcyzie oraz w podatku VAT zostało ustalone w związku z powstaniem obowiązku podatkowego w 1998r., zaś sama decyzja ustalająca została doręczona Spółce dopiero w 2003 r., ustalone zobowiązania więc nie powstały, gdyż objęte zostały przedawnieniem, o którym mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż zarówno akcyza jak i podatek VAT są ustalane na podstawie art. 11c ustawy o VAT i są zobowiązaniami podatkowymi, o których mowa w art. 21 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, co oznacza, iż mają one charakter decyzji konstytutywnych, ustalających podatek od importu we właściwej wysokości, w związku z czym termin przedawnienia wynosi 3 lata i zaczyna biec od zakończenia roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Zdaniem Sądu nie można uznać, aby w rozpoznawanej sprawie zasadnym było zastosowanie regulacji art. 68 Ordynacji podatkowej. Wziąć bowiem należy pod uwagę, iż ustawa ta przewiduje przedawnienie prawa do wymiaru zobowiązania podatkowego (art.68) oraz przedawnienie zobowiązania podatkowego (art. 70).

Instytucja przedawnienia z art. 68 Ordynacji podatkowej odnosi się do przypadków, gdy wymiar podatku stanowi formę przekształcenia obowiązku podatkowego w zobowiązanie podatkowe. Wydawana jest wówczas decyzja konstytutywna, która określa podmiot, przedmiot oraz treść stosunku podatkowego.

Inaczej jest natomiast w przypadku, gdy organ wydaje decyzję o charakterze deklaratoryjnym, wymierzając należny podatek, którego obliczenie i zapłata jest ustawowym obowiązkiem podatnika. W takim przypadku decyzja może zostać wydana do momentu przedawnienia zobowiązania.

W rozpoznawanej sprawie obowiązek obliczenia i zapłaty podatku nakładały na skarżącą Spółkę przepisy art. 11 ust. 1 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998r. Zgodnie z treścią art. 11c ust. 1 tej ustawy, obowiązującą w dacie importu, organ podatkowy właściwy dla podatnika zobowiązany był do wydania decyzji ustalającej podatek w prawidłowej wysokości, jeżeli organ celny takiego podatku nie pobrał od importera towaru. Użyte sformułowanie "nie pobrał podatku lub pobrał podatek w kwocie niższej od należnej" oraz "wydaje decyzję ustalającą podatek w prawidłowej wysokości", wskazują jednoznacznie, iż dotyczą one jednego zobowiązania, które powstaje z mocy prawa. Taki pogląd znajduje potwierdzenie w regulacji art. 11c ust. 2, albowiem gdyby przyjąć, że podatek ustalony przez organ podatkowy jest zobowiązaniem podatkowym odrębnym od podatku pobranego przez płatnika (którym był Urząd Celny), to w przytoczonym przepisie użyto by sformułowania o istnieniu obowiązku wpłaty podatku ustalonego przez organ podatkowy a nie obowiązku wpłaty różnicy między podatkiem wynikającym z decyzji organu podatkowego, a podatkiem pobranym przez organ celny, w terminie 14 dni od daty otrzymania tej decyzji. Upływ tego 14-dniowego terminu dopiero skutkuje przyjęcie, iż niezapłacony podatek staje się zaległością podatkową, od której należy liczyć odsetki za zwłokę. Uregulowanie to ma jednak charakter szczególny i nie można z niego wyprowadzać wniosku, co do sposobu powstania samego zobowiązania podatkowego.

Należy zatem jednoznacznie stwierdzić, że zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług oraz w podatku akcyzowym powstaje z mocy prawa, zobowiązanie z tego tytułu ulega przedawnieniu z upływem lat 5, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej). W rozpoznawanej sprawie decyzja organu II instancji została wydana po upływie tego terminu.

(Taki też pogląd został wyrażony przez NSA w zachowującym aktualność wyroku z dnia 4 lipca 2003r., sygn. akt FSA 2/02 - ONSA 2003/3/84, jak również w uchwale NSA z dnia 6 października 2003 r., sygn. FPS 8/03 – ONSA 2004/1/7 oraz w uchwale NSA z dnia 25 kwietnia 2005r., sygn. FPS 3/04).

Rozpoznawana sprawa dotyczy importu samochodów, który nastąpił w 1998r., zatem zobowiązanie podatkowe mogło ulec przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2003 r. , a decyzja Dyrektora Izby Celnej została wydana dopiero w dniu [...] czerwca 2004 r. Wbrew stanowisku zawartemu w odpowiedzi na skargę, to decyzja organu odwoławczego, a nie organu I instancji, musi być wydana przed upływem pięcioletniego terminu określonego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd rozpoznający sprawę nie mógł jednak przesądzić, czy nastąpiło przedawnienie, albowiem zarówno z akt administracyjnych, jak i z pism strony skarżącej nie można ustalić czy przed upływem terminu przedawnienia nie została uiszczona należność ustalona przez organ I instancji . Dokonanie zapłaty powoduje, że zobowiązanie podatkowe wygasa, nie może ono więc wygasnąć po raz drugi na skutek przedawnienia. Oznacza to, że po zapłacie podatku termin przedawnienia już nie biegnie, a organ odwoławczy w takim przypadku nie może jedynie określić podatku w wyższej kwocie niż została zapłacona, albowiem w takim zakresie zobowiązanie wygasło na skutek przedawnienia (por. uzasadnienie uchwały siedmiu sędziów NSA z dnia 6 października 2003 r. w sprawie o sygn. akt FPS 8/03 – publ. ONSA 2004/1/7).

Przechodząc do rozważań w przedmiocie podatku należy zauważyć przede wszystkim, iż w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej , ustalając zobowiązanie w podatku akcyzowym oraz w podatku od towarów i usług przyjął na podstawie decyzji ostatecznych, zmieniających klasyfikację taryfową importowanych samochodów, że importowany towar należy zakwalifikować do pozycji PCN 8703, a więc że są to samochody osobowo – towarowe. Organy rozstrzygające sprawę uznały, iż obowiązek w podatku akcyzowym wynika z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, zgodnie z którym opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlegają czynności określone w art. 2, dotyczące towarów wymienionych w załączniku nr 6 do ustawy, zwanych dalej wyrobami akcyzowymi.

Załącznik nr 6 do ustawy o podatku VAT w poz. 5 wymienia samochody osobowe klasyfikowane według Systematycznego Wykazu Wyrobów pod symbolami 1021 oraz 1022. Art. 54 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że dla celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie Minister Finansów w porozumieniu z Ministrem Współpracy Gospodarczej z Zagranicą i Prezesem Głównego Urzędu Statystycznego określi w drodze rozporządzenia wykazy towarów wymienionych w załącznikach nr 1, 3 – 6 do ustawy w układzie odpowiadającym Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego PCN.

W oparciu o powyższą delegację Minister Finansów wydał rozporządzenie z dnia 27 grudnia 1995r. w sprawie wykazu towarów do celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie (Dz. U. Nr 154, poz. 798 ze zm.), w którym określił dla celów poboru podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego w imporcie wykaz towarów wymienionych w załącznikach nr 1, 3, 5 i 6 do ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym w układzie odpowiadającym Polskiej Scalonej Nomenklaturze Towarowej Handlu Zagranicznego w brzmieniu ustalonym w załącznikach nr 1 – 4 do rozporządzenia.

Wspomniany wyżej załącznik nr 4 zawiera wykaz wyrobów akcyzowych. W poz. 171 tego załącznika pod numerem kodu PCN 8703 wyszczególnione są "pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż poz. 8702) włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi".

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej z powyższych regulacji wynika, iż obowiązujące przepisy prawa podatkowego umożliwiają przełożenie klasyfikacji samochodów osobowych w systemie SWW na klasyfikację w systemie PCN.

Pobór podatku akcyzowego od importu samochodów osobowych w okresie, w którym dokonany został import pojazdów, których dotyczy niniejsza sprawa, regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1998r. w sprawie podatku akcyzowego (Dz.U. Nr 157, poz.1035 ze zm.), a nie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r., które przywołane zostało zarówno w skardze Spółki RP , jak też przez organ odwoławczy w podstawie prawnej skarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę. Niemniej zauważyć należy , iż w utrzymanej w mocy decyzji I instancji w podstawie prawnej powołano prawidłowo rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 1998 r., jak również zastosowano określone tym rozporządzeniem obniżone stawki podatku akcyzowego . Przepis § 1 pkt 3 tego rozporządzenia stanowił, że stawki podatku akcyzowego dla wyrobów akcyzowych importowanych obniża się do wysokości określonej w załączniku nr 3. W załączniku tym w poz. 27 podano, że spośród towarów zaklasyfikowanych do kodu towarowego PCN 8703 tj. na pojazdy samochodowe i inne pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób (inne niż z pozycji 8702), włącznie z samochodami osobowo – towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, obowiązuje stawka podatku akcyzowego w wysokości 11,1%w wypadku pojazdów o pojemności silnika powyżej 2000 cm³ oraz w wysokości 2,3% na pojazdy o niższej pojemności silnika.

Organ odwoławczy uznał, iż importowane samochody mieściły się w wykazie wyrobów akcyzowych, tak w układzie SWW jak i w układzie PCN, dlatego też czynność ta podlega opodatkowaniu, a obowiązek podatkowy powstał z chwilą powstania długu celnego. W imporcie podstawą opodatkowania podatkiem akcyzowym jest wartość celna towaru powiększona o należne cło, a ponieważ pojazdy podlegały także opodatkowaniu podatkiem VAT, stąd podstawą opodatkowania takim podatkiem była wartość celna pojazdów powiększona o należne cło oraz podatek akcyzowy.

Sąd rozpoznając sprawę podzielił pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 marca 2005r. w sprawie o sygn. akt FSK 618/04 , iż w świetle art. 217 Konstytucji należy przyjąć, że przedmiot opodatkowania określony jest w załączniku nr 6 do ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym. Zdaniem NSA transformacje kodów klasyfikacyjnych dokonane przez organ wykonawczy czyli Ministerstwo Finansów nie mogą zniekształcać określonego w ustawie przedmiotu opodatkowania .O ile więc organy podatkowe związane były zapisem załącznika nr 4 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia

27 grudnia 1995r., o tyle sąd administracyjny mógł pominąć ten załącznik w wyrokowaniu i ocenić opodatkowany przedmiot z punktu widzenia ustawy.

Zgodnie z treścią art. 178 ust. 1 Konstytucji RP, sędziowie w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości są związani tylko konstytucją oraz ustawami. Oznacza to, że w sytuacji gdy przed sądem orzekającym w konkretnej sprawie, wyłoni się kwestia niezgodności podustawowego aktu normatywnego (np. rozporządzenia) z Konstytucją, to w konsekwencji może on w tej sprawie samodzielnie zdecydować o pominięciu określonej normy prawnej tego aktu podustawowego przy podejmowaniu swego rozstrzygnięcia, które w takim wypadku wydaje wyłącznie na podstawie przepisów Konstytucji i ustawy.

Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Istnieje bowiem rozbieżność pomiędzy przedmiotem opodatkowania określonym w ustawie a ustalonym przez organy. Nie można przy tym mówić o tożsamości pojęć "samochód osobowy" i "samochód osobowo – towarowy". Ustawa o VAT nie definiuje pojęcia samochodu osobowego. Pojęcia tego nie definiują również inne przepisy prawa podatkowego.

W art. 4 pkt 4 ustawy o VAT określono , że ilekroć w dalszych jej przepisach mowa jest o towarach, rozumie się przez to m. in. rzeczy ruchome, które są wymienione w klasyfikacjach wydawanych na podstawie przepisów o statystyce państwowej. Ponieważ samochód jest rzeczą ruchomą i towarem w rozumieniu ustawy o VAT, należy sięgnąć do określenia samochodu osobowego na gruncie tej klasyfikacji.

Systematyczny Wykaz Wyrobów rozróżnia dwa rodzaje samochodów osobowych: ogólnego przeznaczenia (SWW 1021) i specjalne (SWW 1022).

Przedmiot opodatkowania musi być określony precyzyjnie i nie można opodatkowywać towaru nie będącego dokładnym desygnatem pojęcia "samochód osobowy". Wobec tego samochód zakwalifikowany jako "osobowo – towarowy" nie może być uznany za "samochód osobowy" w rozumieniu załącznika nr 6 do ustawy

o VAT, pomimo jego zaliczenia do pozycji PCN, która według Ministra Finansów odpowiada pozycji SWW. Trafnie skarżąca Spółka zwróciła uwagę , iż kod PCN 8703 , do którego organy celne zakwalifikowały importowane samochody

jest bardziej pojemny niż kod SWW 1021 – 1022, zawiera bowiem w sobie kategorię samochodów osobowo – towarowych, która wykracza poza zakres pojęcia samochodów osobowych sklasyfikowanych pod kodem SWW 1021 – 1022.

Przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym są jedynie te samochody, które mieszczą się w zbiorze obejmującym towary oznaczone symbolami SWW 1021 – 1022 tj. w zbiorze obejmującym konkretne, wymienione w załączniku nr 6 do ustawy VAT, wyroby akcyzowe. Natomiast te towary, które wprawdzie mieszczą się w kategorii oznaczonej kodem PCN 8703, lecz nie spełniają warunków pozwalających na zaklasyfikowanie ich pod kodem SWW 1021 – 1022 nie są przedmiotem opodatkowania akcyzą. Nie można więc bez dokonania analizy zakresu przedmiotowego znajdującego się pod pozycjami SWW 1021, 1022 dokonać automatycznego zaklasyfikowania towarów z pozycji PCN 8703 do grupy wyrobów akcyzowych.

Zakwalifikowanie przez organ celny, na użytek postępowania celnego, samochodów odprawionych przez Spółkę do określonego symbolu PCN, nie przesądza o tym, że dany samochód automatycznie należy traktować jako samochód osobowy w rozumieniu SWW 1021 – 1022. Tym samym samochód oclony jako osobowo – towarowy nie staje się automatycznie wyrobem akcyzowym w rozumieniu załącznika nr 6 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.

W konsekwencji należy stwierdzić, że opodatkowanie podatkiem akcyzowym przedmiotu, który w myśl ustawy opodatkowaniu nie podlegał, stanowi naruszenie przepisów art. 6 ust. 7, art. 15 ust. 4 , art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.

Strona skarżąca podnosiła również kwestię uzyskania przez nią świadectw homologacyjnych na importowane pojazdy, stwierdzających, że sprowadzone pojazdy są samochodami ciężarowymi. Świadectwa te mają charakter dokumentów urzędowych, z którymi związane jest domniemanie prawdziwości ich treści, wynikające z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej . Dyrektor Izby Celnej jest związany treścią dokumentu urzędowego, nie może go więc pomijać lub kwestionować bez przeprowadzenia, na podstawie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, dowodu przeciwko prawdziwości informacji zawartych w takim dokumencie. Dyrektor Izby Celnej pomijając w postępowaniu odwoławczym kwestię świadectw homologacyjnych, w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił logicznie i racjonalnie dlaczego nie czuł się związany treścią świadectw homologacyjnych .

W prowadzonym postępowaniu organy powinny przeprowadzić samodzielne ustalenia, dokonać oceny zebranych dowodów, a organ odwoławczy rozważyć możliwość zastosowania art. 229 Ordynacji podatkowej. Powyżej wskazane uchybienia proceduralne pozwalają uznać, że naruszone zostały przepisy art. 122, art. 187, art. 191 i art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza dodatkowo, nie będąc w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, że zaskarżona decyzja w zakresie, w jakim orzeka o uchyleniu decyzji I instancji, wydana została z naruszeniem art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej. Cytowane przepisy nie przewidują bowiem możliwości samego uchylenia decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, a tak w przedmiocie odsetek orzekł w zaskarżonej decyzji Dyrektor Izby Celnej . Zgodnie z art.233 § 1 pkt 2 lit. a) Ordynacji podatkowej organ odwoławczy uchylając w całości lub w części decyzję organu pierwszej instancji - w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy lub umarza postępowanie. Rozpatrując sprawę w wyniku niniejszego wyroku organ odwoławczy powinien zatem wydać decyzję zgodną z przepisami art. 233 Ordynacji podatkowej.

Mając na uwadze powyższe, należało stwierdzić, iż zaskarżona decyzja narusza prawo i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz c) P.p.s.a orzec, jak w sentencji wyroku. O zakazie wykonywania uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152, natomiast zwrot kosztów postępowania zasądzono na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

asesor WSA sędzia NSA sędzia WSA

Alina Rzepecka Jan Grzęda Krystyna Skowrońska-Pastuszko