Postanowienie NSA, sygn. akt I FZ 592/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-02-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 65 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Kołaczek po rozpoznaniu w dniu 29 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 548/15 odrzucające skargę P. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 16 marca 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Będącym przedmiotem zażalenia postanowieniem z dnia 28 września 2015 r., sygn. akt I SA/Bd 548/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił, na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływana również jako "P.p.s.a."), skargę P. J. na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B.

Przedstawiając motywy podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji podał, że skarżący zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 13 lipca 2015 r. został wezwany do uiszczenia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, wpisu w kwocie 100 zł pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca odpis wyżej wskazanego zarządzenia po dwukrotnym awizowaniu (w dniach 13 i 20 lipca 2015 r.) została pozostawiona w aktach ze skutkiem doręczenia z dniem 27 lipca 2015 r. Na podstawie akt sprawy ustalono, że strona nie uiściła wpisu należnego od skargi w ustawowym, siedmiodniowym terminie, który w stosunku do niej upłynął bezskutecznie z dniem 3 sierpnia 2015 r.

W wywiedzionym od powyższego rozstrzygnięcia zażaleniu skarżący wyjaśnił, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy równolegle toczą się trzy jego sprawy w związku ze skargami na decyzje organów podatkowych w podatku od towarów i usług za lata 2008, 2009 i 2010 r. i cały czas prowadzi z Sądem równorzędną korespondencję w odniesieniu do tych trzech lat: 2008, 2009 i 2010 o kolejnych sygnaturach I SA/Bd 548/15; I SA/Bd 549/15; I SA/Bd 550/15. Całą korespondencję w tych sprawach odbiera w Urzędzie Pocztowym Nr [...] w G. [...]. Jego zdaniem nie ma takiej możliwości aby nie odebrał awizowanej korespondencji, ponieważ trafia ona w całości do skrytki: P. J. Skrytka Pocztowa nr 15. Oświadczył dalej, że awizo w tej sprawie w ogóle nie dostał do skrytki do ręki. W załączeniu zażalenia, załączył dodatkowo inne dokumenty-korespondencję m.in. też z WSA, które niezbicie potwierdzają jego osobiste wizyty na poczcie G., gdzie odbiera korespondencję. Wynika z nich, że był na poczcie w dniach: 2015.07.07; 2015.07.06; 2015.07.08; 2015.07.21; 2015.08.04 i 2015.08.25. Zatem, jak stwierdził, jest to niezbity dowód, że nie był informowany o korespondencji z Sądu w tej sprawie. Dowodem koronnym, według strony jest, że korespondencja o sygnaturze I SA/Bd 549/15 dotycząca roku 2008, została przez niego odebrana i w odpowiednim czasie zaopatrzona i wysłana czego wynikiem jest toczące się dalej postępowanie w WSA. Wskazując na możliwe przyczyny braku awizo, podatnik zwrócił uwagę, że okres którego dotyczy nie otrzymana korespondencja, był ściśle związany z brakami kadrowymi w urzędzie spowodowanymi czasem urlopów i zwolnień pracowniczych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się zasadne.

Zgodnie z art. 65 § 1 P.p.s.a. Sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. poz. 1529), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. W § 2 tego artykułu przewidziano, że do doręczania pism w postępowaniu sądowym przez operatora pocztowego, stosuje się tryb doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej. Zastosowanie znajdą więc przepisy, wydanego na podstawie art. 131 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 296 ze zm., dalej również jako "K.p.c."), rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1350 ze zm., dalej również jako "rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 października 2010 r.").

Dla prawidłowego doręczenia pisma przez operatora pocztowego istotne jest przede wszystkim, żeby pismo zostało wysłane jako list polecony za potwierdzeniem odbioru (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 października 2010 r.), a do przesyłki został dołączony formularz potwierdzenia odbioru, w którym winna zostać wskazana data przesyłki, sygnatura akt sprawy oraz rodzaj przesyłki (§ 2 ust. 2 rozporządzenia, wzór formularza potwierdzenia odbioru). Wypełnione prawidłowo potwierdzenie odbioru, stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 244 K.p.c., potwierdzający fakt i datę doręczenia wskazanych pism. W tym zakresie dokument urzędowy korzysta z domniemania zgodności z prawdą (post. SN z dnia 30 kwietnia 1998 r., sygn. akt III CZ 51/98, publ.: OSNC 1998).

Zgodnie z art. 73 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a., pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (art. 73 § 2 P.p.s.a.). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 P.p.s.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (art. 73 § 4 P.p.s.a.).

Przyjmuje się, że fikcja prawna doręczenia przewidziana w art. 73 P.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia, które to doręczenie jest oparte na domniemaniu, że zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Domniemanie doręczenia pisma nie nastąpi zatem w razie niespełnienia warunków określonych w art. 73 § 2 i § 3 P.p.s.a. i nie wywoła skutków prawnych dla strony dokonującej czynności procesowej (por. np. postanowienie NSA z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 589/14, LEX nr 1447223).

Zgodnie z szczegółową regulacją zawartą w rozporządzeniu do przesyłki dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, którego wzór określa załącznik nr 1 do rozporządzenia(§ 2 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę doręcza się wskazanemu na niej adresatowi (doręczenie właściwe), a innemu odbiorcy w przypadkach, o których mowa w art. 138 Kodeksu postępowania cywilnego (doręczenie zastępcze) (§ 3 ust. 1).

Przewidziane w art. 139 § 1 K.p.c. zawiadomienie dla adresata o pozostawieniu przesyłki sporządza doręczający, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia; zawiadomienie pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy doręczający: dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis; oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy. (§ 7.ust.1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza, według wzoru określonego w załączniku nr 3 do rozporządzenia, powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; w przypadku doręczenia, o którym mowa w art. 135 § 2 K.p.c., powtórne zawiadomienie pozostawia placówka pocztowa operatora w skrytce pocztowej adresata; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia. (§ 8 ust. 2). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10. ). Jeżeli do doręczenia przesyłki nie doszło, w razie odmowy przyjęcia przesyłki, a także jeżeli przesyłki nie można doręczyć z powodów określonych w art. 136 § 2 i art. 139 § 3 Kodeksu postępowania cywilnego, doręczający dokonuje adnotacji o przyczynie niedoręczenia przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru, umieszcza datę i składa swój podpis.

Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej reklamacja, została zgłoszona w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub innej, która ujawnia wolę reklamującego w sposób dostateczny, w tym również w formie elektronicznej. Reklamację można zgłosić w każdej placówce pocztowej operatora pocztowego, który zawarł umowę o świadczenie usługi pocztowej z nadawcą. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (tak w postanowieniu NSA z 16 maja 2014 r., II FSK 550/14).

Aby zatem przyjąć, że nie ma żadnych wątpliwości co do prawidłowości doręczenia w trybie określonym w art. 73 P.p.s.a., z dowodu doręczenia powinno wynikać: jaka była przyczyna, z powodu której nie dokonano doręczenia "właściwego", że zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 73 § 2 P.p.s.a. oraz że upłynął 14-dniowy termin przechowywania przesyłki.

Tymczasem analiza znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru spornej przesyłki nie pozwala na stwierdzenie kiedy upłynął 14 dniowy termin awizowania spornej przesyłki, gdyż na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak jest daty pierwszego awizo. Z tych względów nie można było uznać, że w sprawie zaistniała fikcja prawna doręczenia z omawianego art. 73 P.p.s.a.

W sprawie konieczne będzie zatem ponowne doręczenie spornej przesyłki.

Mając na uwadze powyżej przedstawione względy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.