Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA 1933/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska (spr.) Sędziowie NSA Zygmunt Niewiadomski Otylia Wierzbicka Protokolant Karolina Sikora po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2004r. sprawy ze skargi G. W. na uchwałę Rady Gminy N. z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały II. zasądza od Rady Gminy N. na rzecz G. W. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania III. zaskarżony akt nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą Rada Gminy N. w powołaniu na art. 18 ust.2pktl5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001r.Nr 142, poz.1591 ze zm/ i art.24ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. z 1999r. Nr 15, poz.139 ze zm/ odrzuciła zarzut G. W. wniesiony do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi W.

W uzasadnieniu uchwały podano, że po wniesieniu zarzutu zmieniony został projekt planu i na cele budowy oczyszczalni ścieków przeznaczono nie działkę nr [...] lecz działkę sąsiednią nr ewid.[...] o powierzchni l,55ha, położoną bliżej lasu, co wzmacnia gwarancję nieprzekroczenia standardów jakości środowiska poza południową i wschodnią granicą terenu przeznaczonego na cele realizacji tej inwestycji. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że nie została sporządzona prognoza oddziaływania na środowisko w uzasadnieniu uchwały Rada Gminy podniosła, że brak takiej prognozy nie jest naruszeniem interesu prawnego skarżącej, a co najwyżej naruszeniem procedury sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - art. 10 ust.2 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, a dokument ten nie jest integralną częścią planu. Równocześnie uzasadnienie uchwały wymienia,, że prognoza taka była sporządzona

Wskazano, "ze zasięg oddziaływania oczyszczalni ścieków [...] obejmie obszary, na których może występować oddziaływanie na warunki lokalizacji obiektów zwłaszcza z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały lub wielogodzinny pobyt dzieci i młodzieży oraz, że ustala się ograniczenie w/w obszaru do terenu, do którego inwestor posiada tytuł prawny". Podniesiono, że w planie miejscowym nie ustala się technologii oczyszczalni ani jej wydajności, bowiem jest to materia decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu i w stosunku do takich szczegółów technicznych przeprowadza się postępowanie w sprawie oceny oddzalywania na środowisko. W uzasadnieniu uchwały zawarte zostały dane techniczne planowanej oczyszczalni ścieków, która przewidywana jest jako mechaniczno-biologiczna. Podniesiono, że skanalizowanie terenu podnosi wartość nieruchomości a nie obniżenie tej wartości, a budowa oczyszczalni ścieków w dotychczas obowiązującym planie była podstawowym warunkiem rozwoju urbanizacji

W skardze na tę uchwałę G. W. zarzuca naruszenie art.l ust.l i 2 , art.lOust.2 i art.24ust.3 oraz art. 18 ust.2 pktó ustawy z dnia 7 lipca 1994r o zagospodarowaniu przestrzennym /Dz. U, z 1999r. Nr 15, poz 139 ze zm/ , art64 ust.2 konstytucji. Nadto skarga zarzuca błędność ustaleń faktycznych i sprzeczność ustaleń faktycznych z ustaleniami wyprowadzonymi na ich podstawie. Skarżąca wywodzi, że uchybienie art. 18ust.2pkt6 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym polega na tym, że pominięto w procedurze planistycznej prognozę oddziaływania na środowisko co przyznaje sama Rada Gminy w treści uzasadnienia zaskarżonej uchwały. Skarga wskazuje na niekonsekwentność stanowiska Rady Gminy, które w innej części uzasadnienia uchwały wymienia, że prognoza taka była wykonana

Odpowiadając na skargę Rada Gminy N. wniosła o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, a w toku postępowania sądowoadministracyjnego złożyła opracowanie techniczne "Weryfikację i aktualizacje rozwiązań z zakresu gospodarki wodnej i ściekowej dla potrzeb miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi W. w Gminie N." sporządzone przez inż. J. K., które stanowiło podstawę dla danych technicznych dla przedmiotowej inwestycji, podanych w uzasadnieniu uchwały.

Sąd administracyjny zważył co następuje:

Z przestawionych akt postępowania planistycznego wynika, że została sporządzona prognoza skutków wpływu oddziaływania na środowisko przyjętych w projekcie planu rozwiązań i była ona wyłożona wraz z projektem planu, stąd zarzut skargi, że wbrew obowiązującym przepisom oceny takiej nie sporządzono i nie była ona wyłożona wraz z projektem planu nie jest trafny. Nie sposób jednak pominąć, że uzasadnienie zaskarżonej uchwały, w którym stwierdza się, że sam brak prognozy nie stanowi naruszenia interesu prawnego skarżącej, a wyłącznie naruszenie procedury planistycznej a równocześnie wymienia, że prognoza taka była sporządzona musiał prowadzić do dezorientacji skarżącej w tej kwestii i usprawiedliwia zgłoszenie tego zarzutu w skardze.

Zgodnie z art. 10 ust.l pkt5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym w planie miejscowym ustala się zasady obsługi w zakresie infrastruktury technicznej oraz linie rozgraniczające tereny tej infrastruktury a pkt 9 tego przepisu przewiduje wyznaczenie terenów, na których przewiduje się stosowanie systemów indywidualnych lub grupowych oczyszczania ścieków bądź zbiorników bezodpływowych. Podnieść należy, że uregulowania ustawy z dnia 18 lipca 200lr. Prawo wodne / Dz. U. Nr 115, poz. 1299 ze zm/ przewidują ochronę wód przez realizację systemów kanalizacyjnych i oczyszczalni ścieków, wskazując, że aglomeracje o równoważnej liczbie mieszkańców powyżej 2000 powinny być wyposażone w sieci kanalizacyjne dla ścieków komunalnych, zakończone oczyszczalniami ścieków, zgodnie z ustaleniami krajowego programu oczyszczania ścieków komunalnych, a wybór miejsca i sposób korzystania albo usuwania ścieków powinien minimalizować negatywne oddziaływanie na środowisko / art.42 i 43/. Z przedstawionych dokumentów planistycznych wynika, że w toku dokonywanych uzgodnień organ właściwy w zakresie ochrony środowiska wskazał na konieczność uwzględnienia w przygotowywanych przez Gminę N. planach terenów pod budowę oczyszczalni ścieków w poszczególnych wsiach; w tym we wsi W. Oznacza to, że Gmina przygotowując projekt planu dla tej miejscowości i wyznaczając tereny pod budownictwo mieszkaniowe była zobligowana do określenia terenu przeznaczonego dla realizacji oczyszczalni ścieków.

Oczyszczalnie ścieków są instalacjami, których zasięg oddziaływania przy ich eksploatacji może obejmować znaczny obszar, przy czym w zależności od wielkości ścieków w nich przetwarzanych, w obowiązującym stanie prawnym mogą być one zaliczone do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko jak też takich w stosunku, do których może być nałożony obowiązek sporządzenia raportu /§2pkt9 lit.c i §3 pktl2 lit.f rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzania raportu oddziaływania na środowisko Dz.U. Nr 179, poz.1490/

Zapisy projektu planu dotyczące oczyszczalni ścieków obejmują §§: [...], [...] pkt[...] Iit.[...],pkt[...] i [...], [...] ust.[...] ust.[...]pkt[...] i ust.[...]-[...], [...], [...]pkt[...], [...], [...]. Na przedstawionym załączniku graficznym teren oznaczony symbolem [...] obejmuje działkę nr ewid [...], przy czym z uzasadnienia zaskarżonej uchwały jak i z odpowiedzi na skargę wynika, że w wyłożonym do publicznego wglądu projekcie planu pod realizacją oczyszczalni przeznaczona była działka nr ewid.[...]. Obie te działki bezpośrednio sąsiadują z nieruchomością należąca do skarżącej, która w projekcie planu została przeznaczone pod budownictwo mieszkaniowe z usługami i budownictwo zagrodowe. Zapisy projektu planu nie ustalają parametrów technologicznych dla oczyszczalni ścieków i w tym wielkości przetwarzanych ścieków wymieniając jedynie, że ma być to oczyszczalnia lokalna. Nie został również w projekcie planu wskazany przewidywany zasięg odziaływania oczyszczalni ścieków, bowiem regulujący tę kwestię

[...] o następującym brzmieniu:

"1. zasięg oddziaływania oczyszczalni ścieków [...] obejmuje obszary, na których może występować oddziaływanie wpływające na warunki lokalizacji obiektów zwłaszcza z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały lub wielogodzinny pobyt dzieci i młodzieży.

2. Plan ustala ograniczenie w/w obszaru do terenu , do którego inwestor ma tytuł prawny"

- nie pozwala na przesądzenie o przewidywanym zasięgu oddziaływania tej inwestycji przy jej eksploatacji i wielkości obszaru jaki to oddziaływanie może objąć. Z zapisów przebiegu sesji obrad Rady Gminy, na której podjęta została zaskarżona uchwała wynika, że Gmina, która ma być inwestorem budowy oczyszczalni ścieków, nie ma tytułu prawnego do gruntu wskazanego pod budowę oczyszczalni ścieków, a zatem zawarte w projekcie planu sformułowanie przewidywanego zasięgu odzialywania tej inwestycji przez "ograniczenie do terenu(do którego inwestor ma tytuł prawny" niczego w istocie nie wyjaśnia. Podkreślić też należy, że sporządzona prognoza odzialywania na środowisko nie zawiera ocen dotyczących skutków jakie może powodować realizacja oczyszczalni ścieków na wskazanym w projekcie planu terenie. Wprawdzie należy się zgodzić ze stanowiskiem prezentowanym w uzasadnieniu zaskarżonego aktu, że w stanie prawnym obowiązującym w dacie podejmowania uchwały,w projekcie planu nie musiały być określane dane obejmujące technologię oczyszczalni ścieków i parametry ilości przewidywanych do przetworzenia ścieków, a dopiero decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowaniu terenu konkretyzowała szczegóły wymagań takiego zamierzenia, to jednak podnieść trzeba, że wyznaczając w projekcie planu tereny o różnym przeznaczeniu, w tym dla inwestycji mogących znacząco odzialywać na środowisko, obowiązkiem gminy było rozważenie czy nie ma w tej mierze kolizji z ustalonymi funkcjami wykorzystania sąsiadujących terenów.

Działki należące do skarżącej, które w projekcie planu zostały przeznaczone na cele budownictwa mieszkaniowego z usługami i budownictwa zagrodowego, położone są w bezpośrednim sąsiedztwie terenu, który projekt ten przeznacza dla realizacji oczyszczalni ścieków. Skarzca w zarzucie podniosła, że szkodliwe oddziaływanie planowanej inwestycji obejmie teren jej działek co spowoduje spadek ich wartości. Rozpoznanie zarzutu skarżącej wymagało zatem wyjaśnienia czy przeznaczenie terenu ąuestionis w projekcie planu dla realizacji oczyszczalni ścieków pozwoli na bezkolizyjne wykorzystanie działek skarżącej na przewidziany w tym projekcie cel, w tym pod budownictwo mieszkaniowe. Kwestii tej w sposób dostateczny nie wyjaśniła Rada Gminy rozpoznając zarzut.

O czym już była mowa zapisy projektu planu w zakresie przewidywanej immisji funkcjonowania oczyszczalni na tereny sąsiednie są nieprecyzyjne i nie pozwalają na jednoznaczną ocenę czy i jakie plan w tej mierze wprowadza restrykcje. Z protokołu obrad sesji Rady Gminy, na której został podjęty zaskarżony akt wynika, że przewidywana jest realizacja na wskazanym w projekcie planu terenie oczyszczalni ścieków, która wyłącznie odbierałaby ścieki doprowadzane siecią kanalizacyjną, a zasięg jej oddziaływania byłby ograniczony do terenu określonego w planie symbolem NO. Opinia techniczna, którą przedłożyła Rada Gminy w toku postępowania sądowego wymienia, że immisja planowanej instalacji może zamykać się w granicach przeznaczonej na ten cel działki ale tylko wówczas, gdy będzie miała parametry wymienione w tej opinii i zostanie zastosowana określona technologia. Te intencje planistyczne Gminy nie znajdują jednak przełożenia na treść ustaleń projektu planu, bowiem nie wynika z nich wprost, że zasięg odzialywanie oczyszczalni ścieków ma zmykać się w granicach terenu przeznaczonego w projekcie pod jej realizację /oznaczonego na załączniku graficznym symbolem [...]/ co determinowałoby technologię i parametry tego zamierzenia.

Ustalenie w planie miejscowym przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenem / art.2 ust.l ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym/ winno być dokonane w sposób eliminujący konflikty w zakresie sposobu wykorzystania przylegających do siebie terenów, którym plan wyznacza odmienne funkcje wykorzystania, a w każdym razie dla wymienionych w projekcie planu inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wykluczać konieczność ustalania strefy ograniczonego użytkowania na terenach o innym docelowym ich przeznaczeniu.

Rozpoznając zarzut skarżącej Rada Gminy, z naruszeniem art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, nie wyjaśniła tej kwestii i nie poddała analizie zapisów projektu planu w tym aspekcie.

Ujawnione naruszenie wymienionych przepisów powoduje w uwzględnieniu skargi stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

Z przyczyn wymienionych na podstawie artl47§l i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270/ w związku z art.97§l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę o ustroju sadów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm/ orzeczono jak w sentencji.

Na podstawie art.152 cytowanej ustawy orzeczono o niewykonywaniu zaskarżonego aktu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały ma ten skutek, że Rada Gminy winna ponownie rozpoznać zarzut skarżącej uwzględniając ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku* w tym ocenić trafność zarzutów skarżącej w odniesieniu do treści projektu planu w zakresie wyznaczenia terenu pod realizację oczyszczalni ścieków .