Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1603/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska Protokolant st. asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 2144/12 w sprawie ze skargi J. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 2144/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego w sprawie zwolnienia ze służby.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2012 r. o odmowie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w sprawie zwolnienia J. N. ze służby w Policji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że orzeczeniem z dnia [...] października 2000 r. Komendant Stołeczny Policji uznał policjanta – J. N. winnym zarzucanych mu w postępowaniu dyscyplinarnym czynów:

1) w okresie od dnia 30 marca 2000 r. do dnia 13 kwietnia 2000 r. w Warszawie, będąc funkcjonariuszem Policji, działając w warunkach przestępstwa ciągłego, wspólnie i w porozumieniu z innymi funkcjonariuszami Policji, przyjął od osoby trzeciej co najmniej siedem razy korzyść majątkową w wysokości 50 USD, co dało łącznie kwotę w wysokości 1.505 zł w zamian za odstąpienie od czynności zatrzymania i umożliwienie wynoszenia z terenu [...] "pirackich" płyt CD, tj. o czyn z art. 228 § 1 w związku z art. 12 k.k.;

2) w dniu 30 marca 2000 r. w Warszawie, mając obowiązek pełnienia służby w godzinach od 10.00 do 22.00, samowolnie o godzinie 20.00 oddalił się z miejsca wykonywania obowiązków służbowych, czym naruszył przepis § 70 ust. 2 zarządzenia nr 29 Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 czerwca 1997 r. w sprawie przebiegu służby, praw i obowiązków policjantów, zawieszania w czynnościach służbowych oraz zaliczania okresów służby i pracy do wysługi lat przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego w zbiegu z § 2 ust. 1 zarządzenia nr 10/91 Komendanta Głównego Policji z dnia 27 września 1991 r. w sprawie rozkładu czasu służby policjantów w zbiegu z § 61 zarządzenia nr 23/93 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 maja 1993 r. w sprawie organizacji i pełnienia służby patrolowej i wymierzył mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji.

Komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2000 r. utrzymał w mocy powyższe orzeczenie.

Z uwagi na powyższe, Komendant Stołeczny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] stycznia 2001 r. zwolnił J. N. ze służby w Policji z dniem 16 stycznia 2001 r. i rozstrzygnięciu nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Rozkaz ten stał się ostateczny.

Wyrokiem Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi Południe w Warszawie z dnia 9 stycznia 2012 r. sygn. akt III K 57/06 J. N. został uniewinniony od tego, że w okresie od dnia 30 marca 2000 r. do dnia 13 kwietnia 2000 r. w Warszawie, będąc funkcjonariuszem Policji, działając w warunkach przestępstwa ciągłego, wspólnie i w porozumieniu z innymi funkcjonariuszami Policji, przyjął od osoby trzeciej co najmniej siedem razy korzyść majątkową w wysokości 50 USD, co dało łącznie kwotę w wysokości 1.505 zł w zamian za odstąpienie od czynności zatrzymania i umożliwienie wynoszenia z terenu [...] "pirackich" płyt CD, tj. o czyn z art. 228 § 1 w związku z art. 12 k.k. Wyrok ten stał się prawomocny z dniem 29 lutego 2012 r.

W związku z powyższym, J. N. pismem z dnia 28 marca 2012 r. zwrócił się do Komendanta Stołecznego Policji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu go ze służby w Policji i przywrócenie do służby zgodnie z art. 42 ustawy o Policji.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Komendant Główny Policji odmówił stwierdzenia nieważności zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji, podkreślając, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.

Na skutek odwołania sprawę rozpatrzył Minister Spraw Wewnętrznych, który powyższe rozstrzygnięcie uznał za prawidłowe.

Analizując stan faktyczny i prawny przedmiotowej sprawy organ II instancji nie stwierdził wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., nakazujących stwierdzenie nieważności rozkazu personalnego Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] stycznia 2011 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji. Rozkaz ten został wydany przez organ właściwy. Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, do mianowania policjanta na stanowiska służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk, właściwi są przełożeni: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi (miejscy) Policji oraz komendanci szkół policyjnych. Natomiast podstawę prawną rozkazu stanowił art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Przepis ten ma charakter obligatoryjny.

Orzeczeniem Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] października 2000 r., utrzymanym następnie w mocy przez orzeczenie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2000 r., J. N. został uznany winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji. Wskazane ostateczne orzeczenia dyscyplinarne pozostają w obrocie prawnym i stosownie do art. 135 r ust. 5 ustawy o Policji, brak jest możliwości prawnej do ich weryfikacji, z uwagi na upływ 5 lat od dnia uprawomocnienia się orzeczenia. Stąd też, nadal istnieje przesłanka, na podstawie której Komendant Stołeczny Policji zwolnił policjanta ze służby w Policji.

Na etapie badania przesłanek nieważności rozkazu personalnego o zwolnieniu nie można badać prawidłowości prowadzenia postępowania dyscyplinarnego, ani wzruszyć samego orzeczenia dyscyplinarnego. Postępowanie to jest bowiem uregulowane odrębnymi przepisami rozdziału 10 ustawy o Policji. Stąd też mylne jest stanowisko J. N. wskazujące, iż fakt uniewinnienia go wyrokiem sądu karnego od zarzucanego czynu jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu go ze służby w Policji.

Organ podkreślił ponadto, że zaskarżony rozkaz personalny nie narusza przepisów art. 156 § 1 pkt 3 - pkt 7 k.p.a.

J. N. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzucił organom Policji naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] stycznia 2001 r. w sprawie zwolnienia ze służby w Policji nie został wydany z rażącym naruszeniem prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę w pierwszej kolejności stwierdził, że w dacie wydania decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji znajdowało się w obrocie prawnym ostateczne orzeczenie dyscyplinarne o wydaleniu go ze służby. Tym samym, decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby znajdowała uzasadnienie faktyczne i prawne.

Ponadto wskazano, iż przesłanki stwierdzenia nieważności określone w art. 156 § 1 k.p.a należy odnosić bezpośrednio do ostatecznej decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, nie zaś do prowadzonego wobec skarżącego postępowania dyscyplinarnego i wydanego po jego przeprowadzeniu prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu ze służby. Postępowanie prowadzone w zakresie odpowiedzialności dyscyplinarnej i karnej policjantów jest postępowaniem odrębnym i samodzielnym, kompleksowo uregulowanym w rozdziale 10 ustawy o Policji. Stąd też prawne możliwości wzruszenia orzeczenia dyscyplinarnego i zakwestionowania czynności podejmowanych w trakcie postępowania są zawarte w rozdziale 10 ustawy o Policji. Nie mogą natomiast być oceniane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i to w zakresie oceny przesłanek nieważności decyzji zwolnieniowej.

Stąd też, w ocenie Sądu I instancji, nie jest trafne stanowisko skarżącego wskazujące, iż fakt uniewinnienia go wyrokiem sądu karnego od zarzucanego czynu, jest przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zwolnienia go ze służby w Policji.

Zauważono również, że w postępowaniu dyscyplinarnym skarżący został uznany za winnego popełnienia dwóch zarzutów. Pierwszy z nich jest tożsamy z zarzutem karnym, z popełnienia którego skarżący został prawomocnym wyrokiem sądu karnego po blisko 12 latach uniewinniony. Drugi zarzut, dotyczący dyscypliny służby patrolowej nadal ostał się. Zatem nie wiadomo, jakie byłoby ostateczne orzeczenie dyscyplinarne, przy założeniu udowodnienia winy jedynie drugiego zarzutu. Skarżący nie skarżył do sądu administracyjnego ostatecznego orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Głównego Policji. Nadto wobec kategorycznego brzmienia art. 135 r ust. 5 ustawy o Policji (rozdział 10 dotyczący postępowania dyscyplinarnego) obecne wzruszenie orzeczenia dyscyplinarnego nie jest możliwe.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, istotny jest także przepis art. 156 § 2 k.p.a., a zatem gdyby nawet przedmiotowy rozkaz był dotknięty wadami skutkującymi jego nieważność nie można by było z uwagi na znaczny upływ czasu stwierdzić jego nieważności w tym trybie.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. N., domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie oraz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów wskazanych w skardze, tj. art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 § 2 k.p.a. oraz art. 6, 8 i 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności;

2) art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w wyniku niezbadania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji było wadliwe ze względu na to, że rozkaz personalny Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] stycznia 2001 r. został wydany z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 97 § 1 pkt 4 w zw. z art. 100 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6, 8 i 13 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności poprzez przeprowadzenie postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby i zakończenie go przedmiotowym rozkazem przed wydaniem przez sąd powszechny prawomocnego wyroku rozstrzygającego odpowiedzialność karną skarżącego za czyny, za które orzeczono karę dyscyplinarną zwolnienia ze służby, będącą podstawą wydania rozkazu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza, iż podstawy, na jakich zostaje oparta skarga kasacyjna wyznaczają kierunek i zakres kontroli kasacyjnej zaskarżonego wyroku.

Należy wskazać, że istotą postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy kwestionowana w postępowaniu nadzorczym decyzja dotknięta jest wadą nieważności, a więc, czy spełnione zostały przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a.

Ponieważ postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest ograniczone jedynie do weryfikacji samej decyzji administracyjnej, z wyłączeniem możliwości rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, której dotyczy weryfikowane rozstrzygnięcie, organ nadzoru nie może dokonywać nowych lub dodatkowych ustaleń faktycznych, a jego zadaniem jest jedynie zbadanie stanu z daty wydania weryfikowanej decyzji.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była prawidłowość podstępowania nadzwyczajnego w sprawie stwierdzenia nieważności rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji w sprawie zwolnienia J. N. ze służby w Policji.

Z treści podniesionych zarzutów wynika, że wnoszący skargę kasacyjną wadliwość odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych upatruje w postępowaniu administracyjnym, które poprzedziło wydanie decyzji ostatecznych. Autor skargi kasacyjnej podniósł, iż prowadzący postępowanie organ nie zawiesił postępowania do czasu zakończenia toczącej się sprawy karnej przeciwko skarżącemu o przyjęcie korzyści majątkowej.

Zarzut ten jest niezasadny. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w dacie orzekania w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w policji istniały prawne podstawy do takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 41 ust.1 pkt.3 ustawy o Policji - policjanta zwalnia się ze służby w razie orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Skoro komendant Główny Policji orzeczeniem z dnia [...] grudnia 2000r. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji o wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby to Komendant Stołeczny Policji miał obowiązek wydać rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby skarżącego. Zatem rozkaz personalny zapadł zgodnie z prawem. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania nadzorczego zasadnie została oceniona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako zgodna z prawem.

Na marginesie wypada zauważyć, że art. 135 r ust. 1 stanowi, iż postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem wznawia się, jeżeli wystąpią przypadki w nim przewidziane. Oznacza to, że jedyną drogą wzruszenia rozkazu personalnego o zwolnieniu ze służby było (upływ terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania) podważenie orzeczenia dyscyplinarnego, które stanowiło podstawę do wydania rozkazu .

Wobec powyższego także zarzut naruszenia art. 151 p.p.sa. jest niezasadny. Przepis ten upoważnia sąd do oddalenia skargi w razie stwierdzenia jej bezzasadności.

Zarzut naruszenia art. 141§ 4 p.p.s.a. również nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wyczerpująco wyjaśnił istotę postępowania nadzorczego jak również omówił przepisy normujących przyczyny zwolnienia ze służby. Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt.4 w zw z art.100§ 2 kpa jak również przepisów konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności mógł być podnoszony na etapie postępowania dyscyplinarnego, którego wynik w postaci kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby, jak wcześniej wskazano, stanowił podstawę do wydania rozkazu personalnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.