Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1264/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Urząd Skarbowy
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity
article: art. 121,122,187
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1264/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 29 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Grażyna Firek, Sędziowie: WSA Waldemar Michaldo, WSA Urszula Zięba (spr.), Protokolant: st.sekr.sąd. Bożena Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2015 r., sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 23 kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2015 r. - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego K działając na podstawie art. 216 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) i art 87 ust. 2 i ust.6 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jednolity: Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 ze zm.) przedłużył K. sp. z o.o. termin zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2015 r. do czasu zakończenia postępowania kontrolnego.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu 2 kwietnia 2015 r. do organu podatkowego wpłynęła deklaracja dla podatku od towarów ł usług VAT-7 za marzec 2015 roku, w której Spółka wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 1.757.598 zł do zwrotu na rachunek bankowy, w terminie 25 dni. Termin dokonania zwrotu podatku upływa z dniem 27 kwietnia 2015r.

Tymczasem jeszcze w dniu 23 marca 2015r. wobec spółki K. sp. z o.o. zostało wszczęte postępowanie kontrolne prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w zakresie kontroli rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za luty 2015r.

Jak wynika ze wstępnych ustaleń UKS - zachodzi przypuszczenie, że spółka w kontrolowanym okresie uczestniczyła w tzw. karuzeli podatkowej, która to "konstrukcja" prowadzi do wyłudzeń podatku VAT. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że w transakcjach kupna-sprzedaży brało udział wiele podmiotów z terenu Unii Europejskiej. Wiarygodność uczestników transakcji wymaga weryfikacji chociażby z uwagi na to, że uczestniczące w transakcjach firmy są zakładane w Polsce przez obcokrajowców, a towar będący przedmiotem dostawy, przemieszczany jest pomiędzy kilkoma krajami.

Jak wynika z analizy deklaracji VAT Spółki - w okresie od kwietnia 2014 następuje znaczny wzrost aktywności w zakresie wewnątrzwspólnotowych dostaw, podczas gdy przy tak dużej skali prowadzonej działalności spółka w roku 2014 zatrudniała tylko jednego pracownika (co wynika ze złożonej deklaracji PIT-4R).

Postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wszczął w Spółce postępowanie kontrolne obejmujące sprawdzenie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za marzec 2015.

Ze złożonych przez Spółkę deklaracji podsumowujących VAT-UE za luty i marzec 2015r. wynika, że w obu okresach transakcje wewnątrzwspólnotowych dostaw dotyczyły tych samych kontrahentów. W tej sytuacji również za miesiąc marzec niezbędne jest ustalenie rzeczywistego przebiegu transakcji przed dokonaniem zwrotu podatku .

Niezgadzając się z takim rozstrzygnięciem Spółka, działając za pośrednictwem swego pełnomocnika, wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa zarzucając mu naruszenie:

1) art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez przyjęcie, iż zachodzą przesłanki uzasadniające przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2015 r., a w konsekwencji zaniechanie zwrotu nadwyżki tego podatku na rzecz Spółki w ustawowym terminie;

2) art. 121 w zw. z art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie postanowienia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz w sposób który narusza zasadę zaufania podatnika do organów podatkowych;

3) art. 124 w zw. z art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez uzasadnienie postanowienia w sposób nieodpowiadający wymogom ustawy, w szczególności w sposób dowolny i bez dokładnego wyjaśnienia przesłanek przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku.

W ocenie Spółki przyjęte przez organ za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia są całkowicie dowolne i jako takie nie mogą stanowić punktu wyjścia dla orzekania o prawach i obowiązkach podatnika. W pierwszej kolejności wskazano, że według wiedzy Spółki nie istnieje żaden dokument wskazujący na "wstępne ustalenia UKS", na które powołuje się organ, co wprost i samodzielnie przesądza o wadliwości ustaleń organu. Z uzasadnienia postanowienia nie wynika nawet ażeby organ zapoznał się z aktami postępowania kontrolnego, na które się powołuje. Tymczasem, w ramach postępowania kontrolnego organ kontroli skarbowej przeprowadził szczegółową kontrolę u bezpośrednich i pośrednich kontrahentów Spółki (tzw. "kontrolę krzyżową"). Organ otrzymał także dokumentację Spółki za miesiąc luty 2015 r. dotyczącą przeprowadzonych przez Spółkę wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów. Dokumenty te w sposób jasny i klarowny wskazują, iż wszystkie transakcje wykazane przez Spółkę poprzez wystawienie faktur VAT mają pełne odzwierciedlenie w rzeczywistości. Towar ujawniony na fakturach VAT został bowiem zamówiony u stałego dostawcy Spółki, opłacony przez Spółkę, a następnie dostarczony za pośrednictwem profesjonalnego spedytora do odbiorcy, który uiścił za niego cenę. Okoliczności te zostały potwierdzone również obszernymi wyjaśnieniami jakie w ramach postępowania kontrolnego złożyli członkowie Zarządu Spółki L.B. i E. Ś. Dopiero analiza tych materiałów mogłaby ewentualnie doprowadzić organ do powzięcia wątpliwości co do zasadności żądania Spółki w przedmiocie zwrotu podatku VAT. Wynika z nich jednakże przeciwieństwo wersji rzeczywistości, którą organ przyjął za uprawdopodobnioną. Spółka prowadzi sprzedaż towarów jedynie na rzecz podmiotów o ugruntowanej pozycji rynkowej oraz wiarygodnych finansowo. Przed przeprowadzeniem transakcji każdorazowo weryfikuje kontrahenta, sprawdzając m. in. informacje o tym podmiocie w publicznie dostępnych zbiorach, fakt czy jest czynnym podatnikiem VAT UE oraz prosząc o przesłanie dokumentów rejestrowych. Dodatkowo, sprzedaż towarów na rzecz odbiorców w Unii Europejskiej odbywa się co do zasady na podstawie 100% przedpłaty ze strony kontrahenta. Ponadto, towar odbierany jest od dostawcy Spółki przez profesjonalną firmę logistyczną, która dokonuje jego inspekcji, sporządzając z niej dokumentację fotograficzną, a następnie dostarcza go do odbiorcy, wystawiając na potwierdzenie międzynarodowy list przewozowy (CRM). Wszelkie rozliczenia finansowe dokonywane są za pomocą rachunku bankowego Spółki. Przedstawiony schemat sprzedaży miał miejsce także w przypadku wewnątrzspólnotowych dostaw dokonanych w marcu 2015 r., na co wskazują dokumenty znajdujące się w aktach postępowania kontrolnego. Jednocześnie, wszystkie podmioty na rzecz których nastąpiła wewnątrzwspólnotowa dostawa w lutym i marcu 2015 r., jak i dostawcy towarów objętych ww. wewnątrzwspólnotowa dostawą nie są w żaden sposób powiązani ze Spółką, tj. ani osobowo ani kapitałowo. Brak również podstaw aby twierdzić, ze "uczestniczące w transakcjach firmy są zakładane w Polsce przez obcokrajowców."

Spółka wskazuje, iż wzrost aktywności w zakresie wezwnątrzwspólnotowych dostaw wynika również z faktu nawiązania przez Spółkę współpracy, na zasadach kontraktu menadżerskiego, z panią menadżer I.Ż., która posiadając bogate doświadczenie w zakresie sprzedaży sprzętu elektronicznego na rynku Unii Europejskiej oraz kontakty z podmiotami stanowiącymi potencjalnych kontrahentów, doprowadziła do nawiązania współpracy między Spółką a tymi podmiotami, co zaowocowało zwiększeniem aktywności Spółki w zakresie wewnątrzwspólnotowych dostaw.

Rodzaj towaru będącego przedmiotem wewnątrzwspólnotowych dostaw, w sytuacji gdy nie jest kwestionowana poprawność zastosowania stawki podatku, pozostaje całkowicie bez znaczenia przy ocenie zasadności zwrotu nadwyżki podatku.

Postanowienie jest wadliwe również z tej przyczyny, że nie wskazuje dostatecznie precyzyjnie, do jakiego momentu przedłuża się na jego podstawie termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2015 r. W tym zakresie ogranicza się ono do stwierdzenia, że następuje to "do czasu zakończenia postępowania kontrolnego" bez doprecyzowania o prowadzenie którego postępowania i przez jaki organ chodzi.

Spółka zarzucała też, że nie udzielała M.N. pełnomocnictwa do reprezentowania jej w postępowaniu, w którym wydano postanowienie. Tym samym zostało ono skierowane do osoby nieuprawnionej a jego prawidłowe doręczenie Spółce do dnia dzisiejszego nie miało miejsca. Spółka powzięła wiadomość o postanowieniu dopiero dnia 29 kwietnia 2015 r. i to wyłącznie poprzez udostępnienie jej jego niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kopii.

W ocenie strony zwrot Spółce nadwyżki podatku nie wywoła dla Skarbu Państwa żadnych negatywnych konsekwencji materialnoprawnych czy procesowych. W przypadku ewentualnego wykazania w odrębnym postępowaniu, że brak było podstaw dla takiej czynności możliwe będzie żądanie od Spółki zapłaty zwróconych jej środków.

Dodatkowo, podnoszony jest zarzut nieproporcjonalności kwoty, której dotyczy przedłużenie terminu zwrotu , bowiem jak podaje Spółka - wątpliwości budzą tylko niektóre transakcje.

Końcowo podkreślono, że wstrzymanie zwrotu nadwyżki VAT narusza płynność finansową Spółki godząc w podstawy jej funkcjonowania. Na skutek braku możliwości wykorzystywania w bieżącej działalności środków z nadwyżki VAT zadeklarowanej do zwrotu Spółka nie realizuje na bieżąco dotychczasowej działalności handlowej.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ stwierdził brak podstaw do zmiany swego postanowienia.

W uzasadnieniu wyjaśniono, że w chwili wydawania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu brak było możliwości określenia ewentualnego terminu, do którego dokonywane jest przedłużenie, zawarte w postanowieniu określenie "do czasu zakończenia postępowania kontrolnego" nie stoi zatem w sprzeczności z treścią art. 87 ust. 2 u.p.t.u.

Logiczne jest przy tym, że na etapie wydawania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu dokładny stan faktyczny nie był znany i do chwili obecnej jest on szczegółowo ustalany w ramach prowadzonej kontroli skarbowej.

Organ podkreślił również, że na obecnym etapie tych ustaleń niemożliwe jest określenie ewentualnej kwoty, co do której zasadność zwrotu nie budziłaby wątpliwości.

W dalszej kolejności zaznaczono, że postanowienie organu wydane zostało w dniu 23 kwietnia 2015r, a więc przed terminem zwrotu, który przypadał na 27 kwietnia 2015r. Uznanie, iż wydanie aktu administracyjnego następuje dopiero z chwilą jej doręczenia prowadziłoby do skutków niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia racjonalności prawa.

Za bezzasadny uznano również zarzut, że organ podatkowy jako pełnomocnika w sprawie traktuje M.N.. Faktem jest, że na jej ręce doręczono w dniu 23 kwietnia 2015r. przedmiotowe postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za marzec 2015r. Taki tryb doręczenia podyktowany był tym, że w dniu 25 kwietnia 2013r. w Urzędzie Skarbowym zostało złożone pełnomocnictwo udzielone w dniu 24 kwietnia 2013r. przez Prezesa Zarządu Spółki K. sp. z o.o. M. N., prowadzącej Biuro Księgowe "G" z siedzibą w K.

Zgodnie z zapisem w punkcie pierwszym, w którym umocowano M. N. do reprezentowania Spółki przed m.in. urzędem skarbowym – przedmiotowe postanowienie zostało skierowane na jej ręce, w związku ze złożeniem przez nią w formie elektronicznej- deklaracji VAT-7 za marzec 2015r.

Postanowienie to nie wszczyna postępowania podatkowego w sprawie zasadności zwrotu podatku, a jedynie orzeka o przedłużeniu terminu zwrotu kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za luty 2015r. - do czasu zakończenia postępowania kontrolnego. W sytuacji gdyby Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczynał postępowanie w sprawie określenia nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu za marzec 2015r, to postanowienie w tej sprawie skierowane byłoby do Spółki, która, jeżeli wyraziłaby wolę działania przez pełnomocnika, zobowiązana byłaby do złożenia pełnomocnictwa do tej konkretnej sprawy.

Biorąc pod uwagę rodzaj wydanego postanowienia oraz konstrukcję pełnomocnictwa, Naczelnik US nie zgadza się ze stwierdzeniem, że M. N. została upoważniona jedynie w przedmiocie składania deklaracji, korekt deklaracji i podejmowania związanych z tym czynności. Udzielone jej pełnomocnictwo ma charakter pełnomocnictwa ogólnego, tak więc brak jest podstaw do stwierdzenia, że nie była ona osobą uprawnioną do odbioru postanowienia.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik Spółki podtrzymał zarzuty sformułowane w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa żądając uchylenia opisanego postanowienia.

Uzupełniając dotychczasową argumentację nadmieniono, że sprzedaż towarów przez Spółkę na rzecz odbiorców w Unii Europejskiej odbywa się co do zasady na podstawie 100% przedpłaty ze strony kontrahenta. Ponadto, towar odbierany jest od dostawcy Spółki przez profesjonalną firmę logistyczną, która dokonuje jego inspekcji, sporządzając z niej dokumentację fotograficzną, a następnie dostarcza go do odbiorcy, wystawiając na potwierdzenie międzynarodowy list przewozowy (CRM). Wszelkie rozliczenia finansowe dokonywane są za pomocą rachunku bankowego Spółki. Przedstawiony schemat sprzedaży miał miejsce także w przypadku wewnątrzspólnotowych dostaw dokonanych w marcu 2015r., na co wskazują dokumenty znajdujące się w aktach postępowania kontrolnego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko w sprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej z punktu widzenia legalności tj. z punktu widzenia zgodności zaskarżonych decyzji (postanowień) z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Żądanie skargi może być więc uwzględnione w razie stwierdzenia przez sąd, że rozstrzygnięcie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania, jeżeli takie naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c cytowanej ustawy). Sąd administracyjny stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji (postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § pkt 2 p.p.s.a.).

Po dokonaniu kontroli zaskarżonego postanowienia, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty i wspierające je argumenty, Sąd stwierdził, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu podatkowego wyrażonego w tym rozstrzygnięciu.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane na podstawie art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2011r. nr 177 poz. 1054 ze zm.).

Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u., w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Ustawodawca wskazał zatem dwa równorzędne sposoby postępowania z powstałą nadwyżką podatku. Jednym ze sposobów jest właśnie jej zwrot na rachunek bankowy. Zasady dokonywania zwrotu określa art. 87 ust. 2 tej ustawy, przy uwzględnieniu treści art. 87 ust. 6 tej ustawy, który daje podatnikowi prawo do wystąpienia z wnioskiem o zwrot w terminie 25 dni, licząc od dnia złożenia rozliczenia. Jednakże w zdaniu drugim art. 87 ust. 2 u.p.t.u. ustawodawca przewidział możliwość przedłużenia terminu zwrotu podatku. Przepis ten, w brzmieniu obowiązującym od 1.12.2008r., stanowi, że jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej. Przy czym jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Interpretacja gramatyczna art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wskazuje więc, że do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku wystarczą wątpliwości organu rodzące konieczność zweryfikowania przedstawionego przez podatnika rozliczenia. Oczywistym jest jednak, że instytucji tej nie należy nadużywać.

Przyjęte przez polskiego prawodawcę rozwiązanie w zakresie przedłużenia zwrotu podatku, mieści się w ramach realizacji uzasadnionego interesu państw członkowskich Unii Europejskiej w podejmowaniu odpowiednich kroków w celu ochrony swych interesów finansowych, które znajduje swoje usankcjonowanie w prawie unijnym m.in. art. 183 Dyrektywa 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U.UE.L 06. 347. 1) oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Trybunał Unii Europejskiej w wyroku z dnia 18 grudnia 1997r. w połączonych sprawach Garage Molenheide BVBA (C-286/94), Peter Schepens (C-340/95), Bureau Rik Decan-Business Research & Development NV (BRD) (C-401/95) and Sanders BVBA (C-47/96) u Belgische Staat wyraził aktualną do dziś tezę wedle której stosowanie tego rodzaju środków przez państwo członkowskie, co do zasady, nie jest wykluczone gdyż mają one na celu zapewnienie możliwie najskuteczniejszej ochrony interesów budżetu (Skarbu Państwa), jednakże nie mogą one iść dalej, niż jest to konieczne do osiągnięcia tego celu (ochrony interesów budżetowych). Dlatego też środki te nie mogą być stosowane w taki sposób, jaki prowadziłby do systematycznego podważania prawa do odliczenia podatku, które to prawo jest fundamentalną zasadą wspólnego systemu VAT. Sprzeczne byłoby to bowiem z zasadą proporcjonalności.

Polskie sądy administracyjne – w pełni aprobując ten sposób wykładni omawianego przepisu – konsekwentnie i jednolicie podkreślają jednak, że nie można aprobować takiej wykładni art. 87 ust. 2 u.p.t.u., która ograniczałaby stosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu do takiego stopnia, że w istocie prowadziłaby do niemożności spełnienia celu jej ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r., I FSK 610/13, z 11 lutego 2015r. I FSK 2058/13 czy wyroki WSA z 8 stycznia 2015r. I SA/Gd 1352/14, z 15 kwietnia 2015r. I SA/Łd 13/15 i wiele innych).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy, jak podał organ w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia, Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w dniu 23 marca 2015r. wszczął wobec spółki postępowanie kontrolne w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania i prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów za luty 2015r., które do dnia wydania zaskarżonego postanowienia nie zostało zakończone. Naczelnik Urzędu Skarbowego podkreślił, że w ostatnich kilku miesiącach (od kwietnia 2014r.) nastąpił znaczny wzrost aktywności w zakresie wewnątrzwspólnotowych dostaw, podczas gdy przy tak dużej skali prowadzonej działalności spółka w roku 2014 zatrudniała tylko jednego pracownika (co wynika ze złożonej deklaracji PIT-4R). Zachodzi więc przypuszczenie, że spółka w kontrolowanym okresie uczestniczyła w tzw. karuzeli podatkowej, co może prowadzić do wyłudzeń podatku VAT. Istnieje też duże prawdopodobieństwo, że w transakcjach kupna-sprzedaży brało udział wiele podmiotów z terenu Unii Europejskiej a zatem zachodzi konieczność weryfikacji wiarygodności ich uczestników, zwłaszcza z uwagi na wysokość kwot wykazywanego zwrotu a także fakt, iż uczestniczące w transakcjach firmy są zakładane w Polsce przez obcokrajowców, a towar będący przedmiotem dostawy, przemieszczany jest pomiędzy kilkoma krajami. Istnienie tych wątpliwości doprowadziło do wszczęcia przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2015r. postępowania kontrolnego także za miesiąc marzec 2015.

Zatem, zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego, w celu potwierdzenia zasadności zwrotu podatku VAT za wskazane okresy rozliczeniowe, objęte postępowaniem kontrolnym Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, konieczne jest zweryfikowanie i potwierdzenie rzetelności wszystkich transakcji, których uczestnikiem w kontrolowanym okresie była spółka , co uprawnia do przedłużenia tego terminu. Dodatkowo w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ dodatkowo odwołał się do pisemnej informacji UKS, wskazującej na konkretne czynności podejmowane w postępowaniu kontrolnym potwierdzające istniejące wątpliwości.

W ocenie sądu, w zaskarżonym postanowieniu wskazano przesłanki świadczące o konieczności weryfikacji rozliczenia podatnika wnioskującego o zwrot podatku VAT za analizowany okres rozliczeniowy w konkretnie prowadzonym i wyraźnie zidentyfikowanym postępowaniu kontrolnym a także postępowaniu kontrolnym za wcześniejszy miesiąc (luty 2015r.). Przesłanki te – w ocenie Sądu – uzasadniały zastosowanie instytucji przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT.

Podkreślić bowiem należy, iż, po pierwsze; przepis art. . 87 ust. 2 u.p.t.u. nie uzależnia możliwości wydłużenia terminu zwrotu VAT od wykazania przez organ, że zwrot ten był nienależny ale (jak wskazano wyżej) od uznania, że konieczna jest weryfikacja (sprawdzenie) zasadności tego zwrotu (tak; WSA w wyroku z 14 maja 2015r. I SA/Ol 148/15) a po drugie; postępowanie prowadzone w trybie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. ma charakter postępowania wyjaśniającego i kończy się z momentem wszczęcia w sprawie postępowania podatkowego, ewentualnie dokonania zwrotu podatku (post. NSA z 24.10.2013 r., I FSK 1421/13). W związku z tym za przedwczesne należy uznać zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowo prowadzonego postępowania kontrolnego i sprawdzania transakcji z kontrahentami skarżącego. Ewentualne nieprawidłowości w zakresie zbierania i oceny materiału dowodowego mogą być podnoszone przez stronę w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego dotyczącego rozliczenia podatku VAT za miesiące luty, marzec czy kwiecień 2015r.

W ocenie więc Sądu, dokonane przez organ ustalenia stanowiły wystarczającą podstawę do przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT za marzec 2015r., zwłaszcza, iż miały swe odniesienie w informacjach z deklaracji VAT składanych przez Spółkę w kolejnych okresach rozliczeniowych, uzupełniających informacje pisemne czy inne pozyskane zapewne drogą służbową od UKS. Organ trafnie zastosował art. 87 ust. 2 ustawy o podatku VAT, dokonując jego prawidłowej interpretacji i wskazując okoliczności, mogące świadczyć o możliwości wystąpienia nieprawidłowości w rozliczeniu podatku VAT za marzec 2015r.

W kontekście powyższego nie można podzielić argumentacji strony o naruszeniu art. 121 i 122 Ordynacji podatkowej skoro organ dysponował materiałem wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia w specyficznym, opisanym wyżej trybie z art. 87 ust 2 u.p.t.u. a działając na podstawie prawa i w ramach przysługujących mu uprawnień nie może być oceniany jako naruszający zasadę zaufania do organów podatkowych.

Również prawidłowe było uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia jak i sposób sformułowania jego sentencji w zakresie Przedłużenia terminu zwrotu "do czasu zakończenia postępowania kontrolnego". Jak bowiem jednolicie przyjmuje się w orzecznictwie sadów administracyjnych (por. przykładowo wyrok z 24 marca 2015r. III SAB/Gl 2/15); "Wydanie przez organ postanowienia bez wskazania w tym postanowieniu daty kalendarzowej przedłużenia zwrotu podatku vat nie jest wadliwe. Jeżeli podstawę prawną postanowienia stanowi art. 87 ust. 2 u.p.t.u., to takie działanie organu nie jest błędem. Skoro sam przepis nie przewiduje wskazania terminu określanego datą kalendarzową zakończenia weryfikacji, posługując się tylko określeniem, że nastąpi to do czasu zakończenia weryfikacji w ramach postępowań wymienionych w treści tego przepisie nie może budzić wątpliwości iż ustawodawca dopuścił możliwość dodatkowego zweryfikowania i wówczas to organ podatkowy, może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji". Pogląd ten w pełni podziela Sąd w składzie orzekającym w sprawie.

Akta sprawy nie pozwalają też Sadowi na podzielenie zarzutu skargi w zakresie wydania zaskarżonego postanowienia po upływie terminu zwrotu na skutek jego wadliwego doręczenia osobie, która nie była pełnomocnikiem Spółki w prowadzonym postępowaniu. W tym zakresie Sąd podziela w pełni stanowisko organu oraz argumentację służącą jego uzasadnieniu. Termin zwrotu VAT za marzec 2015r. upływał z dniem 27 kwietnia 2015r. zaś zaskarżone postanowienie wydano 23 kwietnia 2013r. i w tym samym dniu doręczono je osobiście M.N. osobie upoważnionej przez Spółkę (jak bezsprzecznie wynika z treści pełnomocnictwa) nie tylko do składania deklaracji ale także do reprezentowania Spółki przez urzędem skarbowym oraz w czasie kontroli. Ponieważ doręczenia postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu VAT nie można utożsamiać ze wszczęciem postępowania podatkowego jego doręczenie stronie lub ustanowionemu "w sprawie" pełnomocnikowi, nie było wymagane.

Z uwagi nadto na przedmiot postępowania jakim było przedłużenie terminu zwrotu VAT za miesiąc marzec 2015r. – którym sąd administracyjny jest związany –nie było podstaw do przeprowadzenia w postępowaniu sądowo-administracyjnym dowodu z podłożonych przez strony, na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku, pism Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 25 marca 2015r. i 16 września 2015r. skoro pisma te dotyczyły postępowań prowadzonych w odnośnie innych okresów rozliczeniowych, odpowiednio lutego i kwietnia 2015r. a przepis art. 106 par. 3 p.p.s.a. zezwala jedynie na przeprowadzenie dowodów niezbędnych dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Przedłożone pisma, z racji tematyki, której dotyczyły, waloru takiego nie posiadały.

Reasumując, ponieważ zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku a Sad nie dostrzegł takiej wadliwości zaskarżonego postanowienia, którą musiałby uwzględnić z urzędu, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono o oddaleniu skargi.