Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1798/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 630  Obrót towarami z zagranicą, należności celne i ochrona przed nadmiernym  przywozem towaru na polski obszar celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.23 § 1 i § 9, art. 65 § 4 pkt 2 lit.c, art. 83
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
article: art.26 ust.2, art.68, art.69, art. 102- 104, art. 105 ust. 1-3
journal: Dz.U. 1994 nr 11 poz 38
law: Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Rzecząpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r.
article: art. 125 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Surmacz Sędzia WSA Kazimierz Włoch /spr./ Asesor WSA Małgorzata Niedobylska Protokolant sek.sąd. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2005r. na rozprawie- sprawy ze skarg "A" Spółka z o.o. w W. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] października 2003r. Nr [...] [...] października 2003r. [...] w przedmiocie uznania zgłoszeń celnych za nieprawidłowe - oddala skargi -


UZASADNIENIE

SA/Rz 1798/03

U z a s a d n i e n i e

W dniach 26 czerwca 2001r., 27 września 2001r "A" spółka z.o.o. w W. dokonała zgłoszeń celnych JDA SAD [...], JDA SAD [...], obejmujących leki, których wartość podała zgodnie z załączonymi fakturami. Zgłoszenia zostały przyjęte i towar objęto procedurą dopuszczenia do obrotu.

Decyzjami z dnia [...] lipca 2003r. nr [...], z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego uznał zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie określenia wartości celnej i dokonał obniżenia tej wartości o rabat cenowy otrzymany od podmiotu eksportującego na podstawie not kredytowych z 16 sierpnia 2001r. nr [...], z 22 listopada 2001r. nr [...].

Rozpoznając odwołania skarżącej, Dyrektor Izby Celnej , decyzjami z dnia [...] października 2003r. nr [...], z dnia [...] października 2003r. nr [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji, powołując jako podstawę prawną art. 233 §1 pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm./, art. 262, art.23 § l, § 9 ,art.72 § 2, art.83 i art. 85 § 1ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. -Kodeks celny /tekst jedn. Dz.U. z 2001r. Nr 75, poz. 802 ze zm./.

Podzielając ustalenia i wnioski organu I instancji, organ odwoławczy podał, iż przeprowadzona w skarżącej spółce kontrola wykazała nieprawidłowe określenie wartości celnej w przedmiotowym zgłoszeniu celnym.

Ustalono bowiem, że w dniu 2 sierpnia 1996r. pomiędzy skarżącą spółką, a spółką eksportującą zawarta została umowa /nowelizowana w późniejszym czasie/, według której jeśli skarżąca spółka przekroczy wartość zakupu leków określoną w rocznym planie zakupów i będzie terminowo regulowała płatności na rzecz spółki eksportującej, to spółka eksportująca zobowiązuje się przyznawać skarżącej spółce rabaty na wymienione w wykazie leki, a potwierdzeniem tego rabatu będą noty kredytowe. Wysokość tych upustów określono: na 15% jeśli wartość zakupów przekroczona zostanie o mniej niż 5%, na 25% jeśli przekroczenie to wyniesie od 5-10% i na 35% w przypadku przekroczenia planu zakupów o ponad 10%. Wymienionych wyżej umów skarżąca spółka nie ujawniła przy dokonywaniu zgłoszeń celnych, a po otrzymaniu wskazanych wyżej not kredytowych nie dokonała korekty zgłoszeń celnych tj. nie złożyła wniosków o zmianę nieprawidłowych zgłoszeń celnych.

Otrzymanie przez skarżącą spółkę not kredytowych uzasadniało obniżenie wartości celnej towaru /leków/ o wykazaną w nich wartość, ponieważ zgodnie z art. 23 § 1 Kodeksu celnego wartością celną jest wartość transakcyjna, czyli cena faktycznie zapłacona lub należna za importowany towar, przy czym według art. 85 § 1 cyt. Kodeksu dla obliczenia cła podstawą jest ta wartość oraz stan towaru z dnia dokonania zgłoszenia celnego. Cena należna lub faktycznie zapłacona nie jest elementem stanu towaru w dniu dokonania zgłoszenia celnego i może być w późniejszym czasie zmieniona i w takiej sytuacji zmiana ta powinna być przez importera wykazana w stosownym trybie, a skoro skarżąca spółka tego nie uczyniła, to organ celny I instancji dokonał zmiany tegoż zgłoszenia przez przyjęcie wartości celnej uwzględniającej obniżenie notą kredytową tej wartości.

Spółka z o.o. "A" złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie skargi na powyższe decyzje wnosząc o ich uchylenie – oraz uchylenie utrzymanych nimi w mocy decyzji organu I instancji – jako wydanych z rażącym naruszeniem art. 23 § 1

i § 9, art. 85 § 1, art. 83 § 3, art. 65 § 4 Kodeksu celnego, art. 65 Kodeksu cywilnego, art. 2, art. 7, art. 8 ust. 2, art. 10 i art. 95 ust.1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 120, art. 121, art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej, art. 25 pkt 2, art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego /Dz.U. nr 11 poz. 38 z 1994r. z późn. zm./ oraz art.VII 2 a) umowy GATT.

W uzasadnieniu skarg - oraz w późniejszych pismach procesowych - skarżąca spółka zarzuciła, że dokonana przez organ II instancji interpretacja przepisu art. 23 § 9 Kodeksu celnego, przyjmująca dopuszczalność ustalania ceny importowanego towaru w późniejszym terminie niż dzień przyjęcia zgłoszenia celnego, jest wadliwa. Treść powyższego przepisu musi być bowiem według skarżącej powiązana z treścią art. 85 § 1 cyt. Kodeksu celnego, według którego należności celne przywozowe są wymagalne według stanu towaru i jego wartości celnej w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego oraz stawek obowiązujących w tym dniu. Powołany przepis art. 85 § 1 cyt. Kodeksu jest przepisem prawa materialnego i jako jedyny wskazuje chwilę oceniania wartości celnej towaru. Decydująca jest wartość towaru w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, a późniejsze - pod dacie zgłoszenia - okoliczności skutkujące ewentualnie ustaleniem innej wartości celnej towaru nie mają żadnego wpływu na rzeczywistą wartość celną. W niniejszej sprawie wartość celna zadeklarowana przez spółkę w każdym ze zgłoszeń celnych odpowiadała obiektywnej wartości w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego, bo w tym dniu spółka nie nabyła prawa do przyznania jej rabatu na podstawie umowy z eksporterem o współpracy.

W związku z tym nie istniały podstawy do stosowania proceduralnego przepisu art. 83 § 3 Kodeksu celnego, ponieważ przepis ten może być zastosowany tylko wtedy, gdy rzeczywista wartość celna w dniu dokonania zgłoszenia celnego nie odpowiada danym podanym w tymże zgłoszeniu. Skoro wartość celna towaru - będąca podstawą wymiaru cła - jest w sposób nieodwracalny związana z dniem przyjęcia zgłoszenia celnego, to nie jest dopuszczalna - jak uczyniły to organy celne - zmiana tej wartości na skutek okoliczności zaistniałych po tym dniu. Kwestia zapłaty przez kontrahenta zagranicznego tj. eksportera kwoty wynikającej z noty kredytowej nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, skoro

w dacie zgłoszenia celnego prawo do tej kwoty /rabatu/ nie istniało, bo według umowy o współpracy prawo do żądania przez skarżącą spółkę przyznania jej rabatu uzależnione było od poziomu sprzedaży i terminowości dokonywania przez nią płatności. Mianowicie uprawnienie to skarżąca nabywała wtedy, gdy skumulowane zakupy produktów gotowych pod koniec danego miesiąca przekroczyły ilość skumulowanych zakupów określoną w rocznym planie zakupów, który to plan nie był harmonogramem dostaw, a tylko kryterium odniesienia dla uzyskania prawa do rabatu /poszczególne umowy sprzedaży były zawierane na podstawie konkretnych zamówień/. Jeśli warunki nabycia prawa do rabatu zostały przez skarżącą spółkę spełnione to prawo to powstawało ze skutkiem ex nunc i z związku z tym nie miało mocy wstecznej sięgającej dnia dokonania zgłoszenia celnego, przy czym prawo to nie było związane z konkretnym zakupem, ale z przekroczeniem określonego poziomu zamówień - zakupów. Dla uzyskania tego prawa nie miał żadnego znaczenia fakt ciągłości współpracy skarżącej spółki z eksporterem na tych samych zasadach i korzystania przez nią z rabatu w ubiegłych miesiącach, gdyż nie oznacza to takiego samego prawa w miesiącach kolejnych, skoro jego uzyskanie /nabycie/ uzależnione było od spełnienia określonych warunków i dopiero po ich spełnieniu eksporter w odrębnym oświadczeniu woli taki rabat przyznawał, a jeśliby tego nie uczynił, to skarżąca spółka nabywała tylko prawo do żądania przyznania rabatu, a nie “samo" prawo do rabatu. Strony związane były postanowieniami umowy o współpracy i określone w niej warunki - między innymi dotyczące rabatów - nie mogą być uznane za sprzeczne z prawem,

a postanowienia te absolutnie nie gwarantowały skarżącej spółce rabatów już

w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego. Skarżąca podniosła także, że w niniejszej sprawie organy celne obu instancji przyznały sobie kompetencje prawotwórcze i rozstrzygnięcie oparły na nieistniejących normach prawnych przez przyjęcie, że są uprawnione do ustalenia wartości celnej towarów według stanu z innej chwili niż chwila przyjęcia zgłoszenia celnego i nałożenia na spółkę obowiązku podania wartości celnej z uwzględnieniem rabatów, które ewentualnie mogły jej być przyznane już po dacie zgłoszenia celnego. Za niezasadne uznała skarżąca spółka stanowisko organów celnych co do tego, że powinna była złożyć wniosek o zmianę zgłoszenia celnego, bo w dacie dokonania tegoż zgłoszenia spółka podała prawidłowe dane, a w szczególności rzeczywistą na ten dzień wartość celną towaru. Zarzuciła także, iż rozstrzygnięcie organów celnych jest sprzeczne z przepisami unijnymi i narusza art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego. Przyjęta w przepisach unijnych zasada określania wartości celnej stanowi, iż uwzględnia się tu wartość transakcyjną tj. odpowiadającą cenie faktycznie zapłaconej lub należnej za towary; terminy “ upust", “rabat", “bonus" nie występują we Wspólnotowym Kodeksie Celnym, stąd też sposób uwzględniania takich upustów nie jest jednoznacznie określony w przepisach wspólnotowych

i umowach międzynarodowych. Problem upustu, o który chodzi w niniejszej sprawie nie był także przedmiotem orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a jedynie Komitet Techniczny Ustalania Wartości Celnej wydał opinię dotyczącą problematyki rabatów i opinia ta /Opinia 15.1/ dotycząca rabatów ilościowych rozróżnia upusty stosowane przed sprowadzeniem towarów i stosowane po dokonanym imporcie. Według tej Opinii upust przyznany wstecznie na koniec danego okresu - jak w niniejszej sprawie - nie powinien być uwzględniany przy ustalaniu wartości celnej, bo nie ma on wpływu na ustalenie wartości jednostkowej towarów. Powołując się na prawo europejskie i praktykę jego stosowania skarżąca spółka podkreśliła, że

w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego znane były wyłącznie warunki przyznania rabatu, ale nie wystarczało to do ustalenia czy prawo do żądania udzielenia rabatu będzie spółce przysługiwało i wobec tego - zgodnie także

z Orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości - jako chwilę wiążącą dla określenia wartości celnej towaru należy przyjąć chwilę zwolnienia towarów i dopuszczenia ich do obrotu /skarżąca powołała się na wyroki Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 18 kwietnia 1991r C-79/89, z dnia 6 czerwca 1990r. C-11/89, z dnia 5 grudnia 2002r. C-379/00/. Podkreśliła także, że organy celne nie mają żadnych podstaw do stosowania arbitralnych

i fikcyjnych wartości celnych, a taką wartością jest wartość oparta na nieznanych lub niepewnych elementach. Powołała się również na praktykę Komisji Europejskiej odnośnie opierania się na wartości transakcyjnej, jeśli jest ona znana w chwili importu, co w niniejszej sprawie dotyczy ceny należnej, czyli ceny sprzedaży określonej przez eksportera.

Skarżąca zarzuciła także, iż na skutek nie rozpatrzenia całego materiału dowodowego organy celne wadliwie wyliczyły kwoty korekty wartości celnej, gdyż kwoty tych korekt nie odpowiadają kwocie premii pieniężnej wymienionej w notach kredytowych, bezzasadnie nie zawiesiły postępowania w związku z koniecznością rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Światową Organizację Celną w przedmiocie wpływu rabatów udzielonych po dniu dokonania zgłoszenia celnego.

W odpowiedzi na skargi Dyrektor Izby Celnej wniósł o ich oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach.

W pismach z dnia 24 stycznia 2005 r. skarżąca spółka zawarła wnioski o zawieszenie postępowania sądowego ze względu na:

l/ postępowanie dotyczące prawidłowości /nieprawidłowości/ stosowania przez Polskę wobec firm farmaceutycznych "sankcji" za naruszenie przepisów o cenach i marżach urzędowych za leki importowane, toczące się przed Radą Stowarzyszenia, 2/ konieczność wystąpienia przez tut. Sąd na podstawie art. 234 "b" Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską i art. 2 Aktu Akcesyjnego Polski / i innych krajów/ z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu:

- w przedmiocie interpretacji art. 105 ust. 1-3 Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony, sporządzony w Brukseli dnia 16 grudnia 1991 r. /Dz.U. nr 11 póz. 38 z 1994r./, jako podstawy zawieszenia niniejszego postępowania ze względu na toczące się postępowanie przed Radą Stowarzyszenia,

- dopuszczalności zróżnicowania sytuacji prawnej krajowych producentów oraz importerów leków w zakresie stosowania przez nich marży cenowej ze względu na treść przepisów art. 10 ust.4, art. 25 w związku z art. 68, art. 69, art. 28 cyt. Układu Europejskiego i art. 90 cyt. Traktatu.

Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ - zwanej dalej p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a. kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem, z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do dokonanej na rozprawie odmowy uwzględnienia wniosków skarżącej spółki w przedmiocie zawieszenia postępowania Sąd przed wszystkim zauważa, że przepis art. 125 § l pkt l ustawy p.p.s.a. nie daje podstaw do zawieszenia niniejszego postępowania, gdyż dopuszcza zawieszenie w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie toczącej się przed sądem sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym.

Natomiast w niniejszym przypadku:

- postępowanie przed Radą Stowarzyszenia prowadzone na podstawie art. 105 ust. 1-3 w związku z art. 102- 104 cyt. Układu Europejskiego nie może być uznane za którekolwiek z postępowań wymienionych w powyższym przepisie,

- postępowanie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości /ETS/ - które należałoby uznać za postępowanie sądowe - aktualnie nie toczy się.

Odnosząc się do kwestii kierowania pytania prawnego w przedmiocie "samej dopuszczalności" zawieszenia oraz kwestii merytorycznych, które są lub miałyby być przedmiotem rozstrzygnięcia przez instytucje wspólnotowe podkreślić przede wszystkim należy, że problemy wskazane przez skarżącą spółkę w przedmiotowych wnioskach, jako mające istotne znaczenie dla wyrokowania w niniejszej sprawie, w istocie takiego znaczenia nie mają, gdyż pozostają poza przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zaskarżonych do tut. Sądu. Rozstrzygnięcia te dotyczą bowiem wyłącznie kwestii prawidłowości zgłoszeń celnych w zakresie wartości celnej importowanego towaru /leków/, natomiast skarżąca spółka we wnioskach wskazuje spór przed Radą Stowarzyszenia dotyczący polskich przepisów odnośnie ustalania cen importowanych leków tj. obowiązującego w okresie od l maja 2000r. do 9 kwietnia 2002r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 marca 2000r. w sprawie wprowadzenia obowiązku stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen w obrocie importowanymi lekami gotowymi, surowicami i szczepionkami oraz środkami antykoncepcyjnymi - Dz.U. nr 25, poz. 302 /uprzednio tj. od l stycznia 1999r. kwestię tę regulowało rozporządzenie z dnia 21 grudnia 1998r.- Dz.U. nr 161, poz. 1080/. Powołane wyżej rozporządzenia /niezależnie od ich oceny prawnej/ zawierały samodzielną regulację odnośnie - między innymi - stosowania marż urzędowych oraz zasad stosowania cen na leki importowane, które to regulacje o tyle tylko pozostawały w związku z kwestią wartości celnej, że wskazywały wysokość marży w stosunku do tejże wartości celnej. Przepisy regulujące kwestie wartości celnej zawarte były w Kodeksie celnym i sposób jej ustalenia nie pozostaje w żadnym związku z regulacjami nakładającymi obowiązek wyliczania w określony sposób marży na leki tj. prawidłowe ustalenie tej wartości jest obowiązkiem importerów a organy celne uprawnione są do weryfikacji tego ustalenia - bez względu na to do jakich celów ta ustalona wartość zostanie wykorzystana. Stąd też wskazana we wniosku skarżącej spółki kolejna przesłanka zawieszenia tj. zwrócenie się z pytaniem prawnym do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości odnośnie dopuszczalności weryfikacji wartości celnej dla potrzeb krajowych - polskich przepisów regulujących dopuszczalną marżę cenową na leki importowane nie jest uzasadniona, bo weryfikacja wartości celnej przez organy celne dokonywana jest na skutek zaistnienia określonych przyczyn do jej zakwestionowania wymienionych w Kodeksie celnym, a nie na skutek "skutków" jakie w jej wyniku mogą nastąpić dla importera w zakresie ceny - marży stosowanej w kraju na importowane leki.

Rozpatrując wniesione skargi Sąd uznał je za nieuzasadnione.

Jak wynika z okoliczności przytoczonych wyżej, zgłoszenia celne zostały przez organ celny I instancji przyjęte bez zastrzeżeń, a w szczególności bez zastrzeżeń co do wartości celnej towaru /leków/ wykazanej zgodnie z ceną podaną

w załączonych do tych zgłoszeń fakturach wystawionych przez dostawcę. Następnie jednak organ I instancji skorzystał z uprawnienia przewidzianego

w art. 65 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego, który to przepis upoważnia organ celny do wydania - zarówno z urzędu, jak i na wniosek strony - po przyjęciu zgłoszenia celnego decyzji uznającej zgłoszenie celne za nieprawidłowe, w zakresie określonych elementów zawartych w tymże zgłoszeniu /lit."c"/. Podstawą zakwestionowania przez organy celne wartości celnej były noty kredytowe wystawione przez spółki eksportujące w późniejszym czasie, a mianowicie

w dniach 16 sierpnia 2001r.- która dotyczyła czerwca 2001r., 22 listopada 2001r.- która dotyczyła września 2001r.

Wystawianie takich not przewidziane było w umowie z dnia 2 sierpnia 1996r. zawartej pomiędzy sp. z o.o. "A’" Polska /obecnie "A"/, a spółką francuską w której - po uwzględnieniu przyjętych nowelizacji - postanowiono, iż strony opracują Roczny Plan Zakupów Produktów Gotowych z wyszczególnieniem wartości zakupów na poszczególne miesiące. Jeśli zrealizowane skumulowane zakupy dokonane przez skarżącą spółkę w danym okresie przekroczą określoną wielkość, to wówczas spółka skarżąca nabędzie prawo do otrzymania od dostawcy premii w wysokości 25% przy przekroczeniu zakupów o mniej niż 5%, w wysokości 30% przy przekroczeniu o 5 do 10% i w wysokości 35% przy przekroczeniu zakupów o ponad 10%. W umowie postanowiono, że premia będzie przekazana za pomocą noty uznaniowej wystawionej najpóźniej w 15 dni przed terminem rozliczeniowym i płatna będzie w terminie rozliczeniowym, a jeśli ze strony skarżącej spółki wystąpią opóźnienia płatności, to dostawca zastrzega sobie prawo do stornowania premii udzielonej na podstawie faktur niezapłaconych

w terminie albo prawo do zawieszenia lub zaprzestania oferowania premii

z tytułu dalszych dostaw.

W odniesieniu do zarzutów skarg w przedmiocie skutków tych not kredytowych dla ustalenia wartości celnej towaru odnieść się należy do treści art. 23 § 1 cyt. Kodeksu celnego określającego wartość celną jako wartość transakcyjną, czyli cenę faktycznie zapłaconą albo należną za towar sprzedany w celu przywozu na polski obszar celny; z kolei w § 9 cyt. przepisu zdefiniowano cenę należną lub faktycznie zapłaconą jako całkowitą kwotę płatności dokonanej lub mającej zostać dokonaną przez kupującego wobec lub na korzyść sprzedawcy za przywożone towary. Jako datę miarodajną dla obliczenia należności celnych przywozowych i wielkości stawek według stanu towaru i jego wartości celnej ustawodawca w art. 85 § 1 cyt. Kodeksu wskazał dzień przyjęcia zgłoszenia celnego. Określona w powyższym przepisie przesłanka wymagalności należności celnych związanych z przywozem towaru według stanu “w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego" nie oznacza jednak, że wartość celna jako wartość transakcyjna danego towaru musi i może być ustalona ostatecznie na ten właśnie dzień. Unormowania zawarte w art. 23 § 1 i § 9 cyt. Kodeksu wskazujące na płatność dokonaną lub mającą być dokonaną oznaczają, że obiektywnie wiążąca jest taka wartość celna, która odpowiada cenie rzeczywistej należnej za sprowadzony towar czyli cenie faktycznej jaką importer zapłacił lub ma zapłacić dostawcy - lub na jego korzyść. Wskazanie przez ustawodawcę na płatność nie tylko dokonaną, ale także mającą zostać dokonaną, uzasadnia przyjęcie, że ustalenie tej ceny - płatności nie jest ustawowo związane z określoną datą, a w szczególności z dniem zgłoszenia celnego. Cena transakcyjna jest z reguły skutkiem ustaleń umownych stron i na dzień przyjęcia zgłoszenia celnego nie musi być ceną ostateczną tj. ceną - płatnością zrealizowaną lub mającą być zrealizowaną.

W niniejszej sprawie wiążąca strony umowa z dnia 2 sierpnia 1996r. /z nowelizacjami/ przewidywała - jak wyżej wskazano - prawo do uzyskania przez spółkę skarżącą upustu cenowego po spełnieniu określonych warunków, które to warunki obiektywnie mogły być przez skarżącą spełnione dopiero po dokonaniu zgłoszeń celnych, a dopuszczalność cofnięcia tejże premii przewidziano tylko w przypadku nieterminowej płatności i tylko w odniesieniu do płatności wynikającej z konkretnych faktur handlowych. W konkretnym przypadku premia ta została udzielona i chociaż nastąpiło to po dacie zgłoszenia celnego, to w ostatecznym wyniku ukształtowała wartość transakcyjną, bo o określoną kwotę zmniejszyła cenę faktycznie za daną dostawę należną - zapłaconą przez skarżącą spółkę. Okoliczność, że wielkość - wysokość premii /upustu cenowego/ mogła być wyliczona dopiero po dokonaniu zgłoszenia celnego, wynikała z ustaleń umownych stron i wskazywała na przyjęty sposób jej wyliczenia, jednakże jeśli została wyliczona to niewątpliwie związana była z importem leków przez spółkę skarżącą od spółki francuskiej wskazywała na rzeczywistą wartość transakcyjną tychże leków, przedstawionych organowi celnemu w określonym dniu poprzez dokonanie zgłoszenia celnego.

W toku postępowania jako zagadnienie wstępne wskazywała poradę Światowej Organizacji Celnej odnośnie wpływu na wartość celną rabatów udzielonych po dacie zgłoszenia celnego. Organy celne uznały, że wniosek w przedmiocie takiego “zagadnienia wstępnego" nie jest uzasadniony i Sąd stanowisko to w pełni podziela.

Organ celny ma z mocy art. 83 cyt. Kodeksu uprawnienie do dokonania kontroli zgłoszenia celnego po zwolnieniu towarów a ustalenia dokonane między innymi w wyniku takiej kontroli uzasadniają podjęcie przez tenże organ postępowania skutkującego rozstrzygnięciem opartym na art. 65 § 4 pkt 2 tj. uznaniem zgłoszenia celnego za nieprawidłowe, a regulacja zawarta w tym przepisie umożliwia “korektę" danych zawartych w zgłoszeniu celnym zarówno wtedy, gdy dane te już w tym momencie tj. momencie zgłoszenia były w jakimś zakresie nieprawidłowe / niezgodne z rzeczywistością/, jak i wtedy, gdy już po dacie zgłoszenia zaistniały okoliczności odnoszące się do elementów zgłoszenia, co w szczególności dotyczyć może wartości celnej właśnie ze względu na przytoczoną wyżej definicję tej wartości jako wartości transakcyjnej i swobodę ustaleń stron w tym zakresie.

Uprawnienie do takiej korekty przysługuje także stronie - importerowi i jeśli strona z takiej możliwości tj. “korekty" zgłoszenia nie skorzystała, to uczynił to organ celny, a skoro działał w oparciu o obowiązujący przepis, to nie jest zasadne twierdzenie skarżącej spółki, iż organy celne przyznały sobie kompetencje w przepisach nieprzewidziane. Jeśli bowiem strony w umowie obowiązującej przez wiele lat ustaliły warunki współpracy, a w szczególności zasady płatności i ustalania ostatecznej ceny tj. zmniejszanie ceny wymienionej w fakturach handlowych poprzez wystawianie not zmniejszających rzeczywistą płatność za towar, to brak podstaw do nieuwzględniania tychże not skoro przecież – jak już wyżej podniesiono – odnoszą się one do towaru wprowadzonego w określonej wcześniejszej dacie na polski obszar celny.

W ocenie Sądu naprowadzone wyżej okoliczności uzasadniają stanowisko, iż organy celne dokonały prawidłowej interpretacji umowy –z dnia 2 sierpnia 1996r. /z nowelizacjami/ i wpływu przewidzianej w nich “premii" na wartość celną towarów, a w konsekwencji zasadnie uznały zgłoszenia celne za nieprawidłowe w zakresie podanej w nich tejże wartości celnej.

Nie znajduje Sąd także podstaw do oceny niezgodności działania organów celnych z prawem europejskim, gdy się weźmie pod uwagę, że obowiązujące wówczas przepisy Kodeksu Celnego oparte już były na instytucjach w tym prawie funkcjonujących /do czego Polska była zobowiązana na mocy art. 68 i art. 69 Układu Europejskiego/, a naruszenia tych przepisów “krajowych" Sąd się nie dopatrzył, podobnie zresztą jak nie dopatrzył się naruszenia powołanych wyżej przepisów cyt. Układu, których adresatem nie były przecież organy celne, lecz ustawodawca krajowy oraz przepisu art. 26 ust.2 tegoż Układu, bo przecież ustalenie prawidłowej wartości celnej nie jest sposobem – środkiem ograniczenia importu. Na ocenę stanowiska organów celnych w niniejszej sprawie nie może też mieć wpływu stanowisko prezentowane przez inny organ tj. Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej zważywszy na zupełną odmienność regulacji odnośnie podatku dochodowego i ocenę elementów mających wpływ na jego wysokość.

Sąd nie podzielił zarzutu skarżącej w zakresie wadliwego ustalenia przez organy wartości celnej, gdyż organy te kierowały się nie tylko notami kredytowymi lecz również fakturami, zmierzając do ustalenia ceny rzeczywistej.

W nawiązaniu do okoliczności przytoczonych wyżej Sąd nie znajdując podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji, skargę jako nieuzasadnioną oddalił w oparciu o art. 151 p.p.s.a.