Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1004/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2014 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2014 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów powstałych w związku z dyspozycją usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz W. J. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją znak [...] wydaną dnia [...] marca 2014 r. na podstawie art. 127 § 2 kpa po rozpatrzeniu odwołania W.J. utrzymał w mocy decyzję Zarządu Dróg Miejskich z dnia [...] lutego 2014 r. orzekającą o ustaleniu wysokości kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji i usunięcia pojazdu marki F. (nr rej. [...]) na kwotę 440 zł.

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 130a ust. 2a, 6a, 10h i 10 i ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 ze zm.), od usunięcia pojazdu ostępuje się jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustały przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio.

Ustala się maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, o których mowa w ust. 5c:

a) Rower lub motorower – za usunięcie – 100 zł; za każdą dobę przechowywania 15 zł,

b) Motocykl – za usunięcie 200 zł; za każdą dobę przechowywania – 22 zł,

c) Pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t – za usunięcie – 440 zł; za każdą dobę przechowywania – 33 zł,

d) Pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t do 7,5 t – za usunięcie – 550 zł; za każdą dobę przechowywania – 45 zł,

e) Pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 7,5 t do 16 t – za usunięcie 780 zł; za każdą dobę przechowywania – 65 zł,

f) Pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 16 t – za usunięcie 1.150 zł; za każdą dobę przechowywania – 120 zł,

g) Pojazd przewożący materiały niebezpieczne – za usunięcie – 1400 zł; za każdą dobę przechowywania – 180 zł.

Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą, lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązania solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h.

Organ podkreślił, że dyspozycja usunięcia pojazdu nr [...] marki F. została wydana w związku z niezastosowaniem się do znaku B-36, co stanowiło wykroczenie z art. 92 § 1 kodeksu wykroczeń – bowiem na ulicy M. postawiony jest znak przewidujący zakaz zatrzymywania się B-36.

Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (Dz. U. nr 170 poz. 1393, z późn. zm.) znak B-36 "zakaz zatrzymywania się" oznacza zakaz zatrzymania pojazdu i dotyczy tej strony drogi, po której się znajduje z wyjątkiem miejsc, gdzie za pomocą znaku dopuszcza się postój lub zatrzymanie. Zakaz wyrażony znakiem B-36 obowiązuje do odwołania lub do miejsca umieszczenia znaku B-35. Znak był po prawej stronie i po tej stronie zaparkował odwołujący się.

Organ przywołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1 lipca 2010 r. wydany w sprawie [...] zgodnie z którym Sąd stwierdził, że pomiędzy normą dozwalającą zawartą w art. 47 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym i zakazem wynikającym ze znaku drogowego B-36 "zakaz zatrzymywania się" (którego podstawą jest § 28 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych wydanego z upoważnienia art. 7 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym) występuje kolizja, którą należy rozstrzygnąć według zasad określonych w art. 5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym (pierwszeństwo stosowania reguły wynikającej ze znaku drogowego). A więc, zakaz postoju samochodem osobowym na chodniku wyrażony znakiem zakazu B-36 nie uchyla w sposób generalny normy ustawowej (art. 47 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym), ale ogranicza zakres jej zastosowania. Zakaz zatrzymywania się wynikających ze znaku drogowego B-36 dotyczy zaś także chodnika, a więc zakazane jest zatrzymywanie się na za tym znakiem na chodniku, choćby były spełnione warunku określone w art. 47 ust. 2 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, chyba że pod znakiem jest umieszczona tabliczka informacyjna "nie dotyczy chodnika". Organ podał ponadto, że zgodnie z zapisami na dyspozycji usunięcia pojazdu pojazd holujący dotarł na miejsce – On Traffic Iveco [...] (godz. 14:00 do godz. 14:10). Samochód Ford Fusion był już wciągnięty na przyczepę samochodu holującego, co potwierdzają zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy. Po przybyciu skarżącego odstąpiono od usunięcia pojazdu na parking strzeżony. A zatem, wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu wygenerowano koszty tego usunięcia, gdyż podjęto czynności mające zmierzać bezpośrednio do usunięcia pojazdu. Stawka za usunięcie odpowiada też maksymalnej przewidzianej stawce w wysokości 440 zł i została wyliczona w oparciu o załącznik nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu (Dz. Urz. Woj. [...] Z 2011 r. nr 215, poz. 6507). Stąd, organ I instancji nie naruszył ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. J. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobowiązany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Po rozpatrzeniu niniejszej sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z treści zaskarżonej decyzji wynika, że na skarżącego W. J. został nałożony obowiązek zapłaty kwoty 440 złotych, tytułem obciążenia kosztami powstałymi na skutek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której odstąpiono z powodu ustania przyczyn usunięcia.

Materialnoprawną podstawę wydania decyzji stanowi przepis art. 130 a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r.- Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 lub 2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 130a powołanej wyżej ustawy pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku:

1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu;

2) nieokazania przez kierującego dokumentu stwierdzającego potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub stwierdzającego opłacenie składki tego ubezpieczenia dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c;

3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu;

4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu osoby niepełnosprawnej o obniżonej sprawności ruchowej oraz osób wymienionych w art. 8 ust. 2;

5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego,

że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela (ust. 1).

Pojazd może być usunięty z drogi na koszt właściciela, jeżeli nie ma możliwości zabezpieczenia go w inny sposób, w przypadku gdy:

1) kierowała nim osoba:

a. znajdująca się w stanie nietrzeźwości lub w stanie po użyciu alkoholu albo środka działającego podobnie do alkoholu,

b. nieposiadająca przy sobie dokumentów uprawniających do kierowania lub używania pojazdu;

2) jego stan techniczny zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego, powoduje uszkodzenie drogi albo narusza wymagania ochrony środowiska (ust. 2).

Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów, stwierdzić należy warunkiem sine qua non wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały.

W tym celu organ ma obowiązek wyjaśnić w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie dyspozycji odstąpienia spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć właściciela pojazdu.

Zauważyć należy, że decyzja w przedmiocie kosztów wydania dyspozycji odholowania nie jest aktem wydawanym w trybie egzekucyjnym, a zatem wydanie decyzji winno poprzedzić niewadliwe zebranie materiału dowodowego, zgodnie z regułami obowiązującymi w Kodeksie postępowania administracyjnego, a następnie ustalenie w oparciu o te dowody stanu faktycznego sprawy.

Tymczasem z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą oraz wydanych w sprawie decyzji administracyjnych wynika, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie doprowadził organu do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

W tym miejscu należy podkreślić, że podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, że obciążenie kosztami, o których mowa w tym przepisie możliwe jest wówczas, gdy organ ustali bez żadnych wątpliwości, iż zdarzenie powodujące konieczność usunięcia pojazdu z drogi faktycznie miało miejsce, jakie były okoliczności zastosowania tego przepisu oraz, w razie powstania sytuacji, w której ustaną przyczyny usunięcia pojazdu, że powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest właściciel pojazdu, przy czym koniecznym jest ustalenie (i wyjaśnienie) wysokości w/w kosztów.

W rozpoznawanej sprawie powyższe okoliczności – w ocenie Sądu – nie zostały w sposób właściwy ustalone i wyjaśnione – co powoduje, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem art. 130a ust. 2a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa – które to naruszenie miały wpływ na wynik sprawy, co winno skutkować uchyleniem w/w rozstrzygnięć.

Tym samym organ na obowiązek wyjaśnienia nie tylko w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpienia od tej dyspozycji, ale też czy wydanie w/w dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, a jeśli tak to w jakiej wysokości.

Sąd stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie poczyniono opisanych powyżej istotnych dla podejmowanego rozstrzygnięcia, ustaleń. Nie wykazano, że w/w koszty istotnie powstały i konkretnie w związku z jakimi okolicznościami sprawy, przy czym nie jest wystarczające powołanie się li tylko na wydaną dyspozycję usunięcia pojazdu oraz uchwałę Rady Miasta W. z dnia [...] listopada 2011 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienie od usunięcia pojazdu.

Sąd w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r. w sprawie o sygnaturze akt II SA/Sz 1255/12, iż z przepisu art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym nie należy stosować automatycznie.

Rozpatrując sprawę ponownie, organ będzie miał na uwadze przedstawione powyżej wskazania Sądu. Przeprowadzi prawidłowo, z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77, 107 kpa postępowanie dowodowe. Ustali, czy w związku z zaistniałą sytuacją powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest skarżący i w jakiej wysokości.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.