Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 799/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 36 ust. 1 i 3, art. 41a ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 7, art. 11, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Ibrom,, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) września 2012 r. nr PU (...) w przedmiocie umorzenia odsetek od zadłużenia na ubezpieczenie społeczne rolników uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia (...) lipca 2012 r., znak: PU (...)


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10 oraz art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) odmówił R. P. umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od pierwszego kwartału 2004 r. do pierwszego kwartału 2007 r. – w kwocie 2.614 zł.

Wydaną w tym samym dniu decyzją nr [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego odmówił R.P. rozłożenia na raty należności za okres od pierwszego kwartału 2004 r. do czwartego kwartału 2004 r. – w kwocie 1797,20 zł objętej tytułem egzekucyjnym [...] oraz kosztów upomnienia za 2009 r. w kwocie 8 zł, natomiast należności za okres od pierwszego kwartału 2005 r. do pierwszego kwartału 2007 r. w kwocie 3.895 zł rozłożył na 26 rat, których wysokość i terminy zostały określone w załączniku do tej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji nr [...] o odmowie umorzenia należności wskazano, że zawartą w formie aktu notarialnego umową z dnia [...] lutego 2007 r. P. P. przekazał R.P. zadłużone gospodarstwo rolne. Dług powstał na skutek wstecznego włączenia P. P. do ubezpieczenia, o czym rozstrzygnięto decyzją z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] o podleganiu ubezpieczeniu społecznemu rolników. Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie ustalenia odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników wydana została decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...]. Wobec niezapłacenia należności wystawiono tytuł wykonawczy, a następnie w dniu [...] czerwca 2012 r. wydano decyzję poprzedzającą wpis hipoteki przymusowej.

R.P. wniósł o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników powołując się na trudną sytuację finansową. We wniosku R.P. podniósł, że jego rodzina utrzymuje się ze świadczeń emerytalnych, a syn zainteresowanego P. pozostaje bez pracy. Organ podkreślił jednakże, iż do wniosku nie zostały dołączone jakiekolwiek dowody potwierdzające powyższe okoliczności.

W ocenie organu argumenty przedstawione we wniosku nie stanowią podstawy do umorzenia należności, co może nastąpić w wyjątkowych, jednostkowych przypadkach, gdy trudna sytuacja materialna i bytowa powstała w wyniku wystąpienia zdarzeń losowych lub innych sytuacji niezależnych dłużnika uniemożliwia spłatę zadłużenia w formie dogodnego układu ratalnego bez zagrożenia egzystencji rolnika. Natomiast, zdaniem organu, tego rodzaju sytuacja nie występuje w okolicznościach sprawy, ponieważ rodzina zainteresowanego posiada źródło dochodu w postaci świadczeń emerytalnych.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy na skutek wniosku R.P. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję tego organu nr [...] wydaną w dniu [...] lipca 2012 r. (w decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy oczywiście omyłkowo wskazano jako datę pierwotnej decyzji "[...] lipca 2012 r.").

W uzasadnieniu organ podniósł, że w dniu [...] lipca 2011 r. doręczono R.P. decyzję z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], rozstrzygającą o odpowiedzialności za zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W decyzji zawarta została informacja o obowiązku zapłaty wymienionej w niej kwoty w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, jak również o tym, że w przypadku niezapłacenia zadłużenia będą naliczane odsetki za zwłokę, a należność może być dochodzona przymusowo w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wyrokiem z dnia [...] października 2011 r. Sąd Apelacyjny III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych oddalił apelację dotyczącą należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne. Wobec niezapłacenia należności przez dłużnika w dniu [...] lutego 2012 r. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wystawiła tytuł wykonawczy skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Organ wskazał, że dokumenty przedstawione przez R.P. wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy potwierdzają okoliczności opisane we wniosku o umorzenie należności z dnia [...] lipca 2012 r. Fakt pozostawania syna zainteresowanego bezrobotnym bez prawa do zasiłku ma wpływ na obecną sytuację materialną rodziny. Jednakże okoliczność uzyskiwania przez R.P. i E. P. co miesiąc stałego dochodu z tytułu świadczeń emerytalnych czyni sytuację rodziny zainteresowanego lepszą, niż rolników utrzymujących się wyłącznie z gospodarstwa rolnego.

W ocenie organu okoliczności podniesione we wniosku wpływają na obniżenie zdolności płatniczych zainteresowanego, co uniemożliwia jednorazową spłatę zadłużenia, ale nie mogą stanowić podstawy do umorzenia odsetek osobie solidarnie odpowiedzialnej za zaległości z tytułu składek nieopłaconych przez P. P.. Przejściowo trudna sytuacja ekonomiczna rodziny spowodowana bezrobociem syna stanowi natomiast podstawę do zmniejszenia wysokości kwoty raty określonej w układzie ratalnym z dnia [...] lipca 2012 r.

Organ podkreślił, że w świetle przepisu art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników decyzja w przedmiocie umorzenia należności musi być uzasadniona istnieniem ważnych przesłanek wykazujących na przykład całkowitą nieściągalność zadłużenia, która ma miejsce w sytuacji braku majątku, z którego można w przyszłości dochodzić należności. Wydana w sprawie decyzja nr [...], poprzedzająca wpis hipoteki przymusowej, umożliwia zabezpieczenie należności wobec Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przypadku niewykonywania układu ratalnego.

R.P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] września 2012 r. nr [...], domagając się jej uchylenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że na mocy wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2011 r., sygn. akt [...] jest zobowiązany solidarnie za należności wobec Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z tytułu zaległych składek syna P. P. na ubezpieczenie społeczne rolników. Skarżący zwrócił się o umorzenie należności w części obejmującej przynajmniej odsetki oraz o rozłożenie na raty pozostałej kwoty. Natomiast w decyzji z dnia [...] lipca 2012 r. [...] kwotę zaległości podzielono na dwie części. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego rozłożył na raty kwotę 3.895 zł, natomiast kwotę 1.797,20 zł skierowano do egzekucji wystawiając tytuł wykonawczy [...]. R.P. podniósł, że taki sposób spłaty nie jest możliwy w sytuacji skarżącego, gdyż dochody jego rodziny nie wystarczają na utrzymanie i bieżące regulowanie opłat, na przykład za korzystanie z energii elektrycznej i gazu, a także na inne wydatki.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

W piśmie z dnia [...] listopada 2012 r. R.P. podniósł dodatkowo, że podstawę prowadzonego w stosunku do niego postępowania stanowi decyzja z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], którą skarżący kwestionuje. Wymieniona decyzja opiera się bowiem na wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2011 r., sygn. akt [...], natomiast w dniu wydania decyzji wyrok ten był nieprawomocny. Skarżący wskazał, że domaga się stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Następnie w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący wskazał, że jak wynika z dołączonej do pisma informacji udzielonej przez Sąd Okręgowy, wyrok tego Sądu z dnia [...] czerwca 2011 r. wydany w sprawie [...], a także wydany następnie wyrok Sądu Apelacyjnego , uprawomocniły się w dniu 12 października 2011 r. Wobec tego, w ocenie skarżącego, decyzja wydana w dniu [...] lipca 2011 r. nie ma mocy prawnej, a postępowanie oparte na tej decyzji jest bezzasadne.

Powyższą argumentację skarżący podtrzymał w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), obejmują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości wykładni i zastosowania norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Przy tym w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zgodnie z art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Materialnoprawną podstawę decyzji wydanych w kontrolowanym postępowaniu stanowił art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.), zgodnie z którym Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części.

Posłużenie się przez ustawodawcę w przytoczonym przepisie słowem "może" wskazuje, że podejmowane na tej podstawie decyzje, w tym w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, są podejmowane w ramach uznania administracyjnego. Uznanie oznacza przyznanie organowi przy podejmowaniu decyzji pewnego stopnia swobody, pozwalającej na wybór spośród kilku prawnie dopuszczalnych wariantów rozstrzygnięć tego, który organ uważa za najbardziej właściwy. Od oceny organu zależy więc czy wydana zostanie decyzja umarzająca należność w całości lub w części. Cechą specyficzną instytucji uznania jest to, że decyzja o charakterze uznaniowym nie podlega kontroli sądowej z punktu widzenia celowości. Nie oznacza to jednak wyłączenia decyzji uznaniowych całkowicie spod kontroli sądowej. Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach uznania administracyjnego dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy zgodnie z regułami postępowania zawartymi w przepisach art. 7, 77 § 1 i 80 kodeksu postępowania administracyjnego, tzn. czy organ w sposób prawidłowy ustalił i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności. Wybór treści rozstrzygnięcia przez organ nie może być bowiem dowolny, ale musi wynikać z wszechstronnego oraz dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 1996 r., sygn. akt II SA 2875/95, Wokanda 1996/6/32).

Przepis art. 7 k.p.a. stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten wyraża jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – zasadę prawdy obiektywnej. Zasada ta oznacza, że na organ administracji publicznej nałożony jest obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą w celu ustalenia stanu faktycznego zgodnego z rzeczywistością.

Zgodnie natomiast z przepisami art. 77 § 1 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenić czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena powinna być oparta na wszechstronnej analizie całokształtu materiału dowodowego.

Ocena całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego - w kontekście mających zastosowanie w sprawie przesłanek prawa materialnego, z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.) - winna znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, stanowiącym - stosownie do treści art. 107 k.p.a. - jej integralną część, której zadaniem jest wyjaśnienie podjętego przez organ rozstrzygnięcia. Braki w tym zakresie uzasadnienia decyzji o charakterze uznaniowym uniemożliwiają - w przypadku jej zaskarżenia - ustalenie czy organ nie przekroczył granic przyznanego mu uznania administracyjnego. Swobodne uznanie nie może być bowiem tożsame z dowolnością (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 14 kwietnia 2005 r., sygn. akt III SA/Wa 180/05, LEX nr 166546). Przy tym przez właściwe motywowanie decyzji organ realizuje również zasadę przekonywania, wyrażoną w art. 11 k.p.a.

Mając powyższe na względzie należało stwierdzić, że w niniejszej sprawie zachodzi przewidziana w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. podstawa do uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...]września 2012 roku, nr [...], jak i decyzji tego organu z dnia [...] lipca 2012 roku, nr [...], gdyż obie decyzje zostały podjęte z naruszeniem przepisów proceduralnych: art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, jak również art. 107 § 3 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W świetle art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników podstawową przesłanką jego zastosowania jest wystąpienie ważnego interesu zobowiązanego uzasadniającego umorzenie należności. Ważny interes w umorzeniu ze względu na trudną sytuację materialną ubezpieczonego istnieje wówczas, gdy pomiędzy obowiązkiem zapłaty składek i możliwościami płatniczymi zobowiązanego zachodzi związek tego rodzaju, że wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawowych potrzeb życiowych, a zwłaszcza gdy zapłata należności zagrażałaby podstawom egzystencji osoby podlegającej ubezpieczeniu (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2010 r., II GSK 1061/09, LEX nr 746053).

Dla oceny czy tak rozumiany ważny interes występuje po stronie zobowiązanego R.P. obowiązkiem organu wynikającym z art. 7 k.p.a. było ustalenie, w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony i oceniony w myśl art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej strony. Dla ustalenia sytuacji bytowej zobowiązanego istotne jest przede wszystkim ustalenie jego majątku, dochodów i wydatków, a także relacji pomiędzy dochodami a wydatkami koniecznymi dla egzystencji zobowiązanego i jego rodziny pozostającej z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Tylko też w sytuacji poczynienia przez organ pełnych i właściwych ustaleń w zakresie powyższych okoliczności, w powiązaniu nadto z pozostałymi przesłankami wynikającymi z art. 41a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, możliwe jest przyjęcie, że podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ rozważył wszystkie niezbędne elementy stanu faktycznego sprawy.

Analiza decyzji wydanych przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w kontrolowanym postępowaniu wskazuje, że organ powyższego obowiązku nie wykonał, gdyż uzasadnienia obu decyzji nie zawierają szczegółowych ustaleń w zakresie powyższych, istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, a w szczególności nie wynika z nich aktualna sytuacja materialna i życiowa strony.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] lipca 2012 r., jak również utrzymującej ją w mocy decyzji z dnia [...] września 2012 r. organ nie uwzględnił wysokości świadczeń emerytalnych R.P. i jego żony E. P., mimo że okoliczności te wynikały z protokółu wizytacji w gospodarstwie płatnika przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2012 r., a następnie zostały potwierdzone dokumentami złożonymi wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ nie wziął również pod uwagę uwidocznionych w protokole wizytacji innych okoliczności obrazujących stan majątkowy skarżącego i jego rodziny, a mianowicie stwierdzonego stanu domu zamieszkiwanego przez rodzinę skarżącego, określonego jako słaby, wymagający remontu, braku maszyn rolniczych i inwentarza żywego. Organ pominął również całkowicie kwestię stanu zdrowia skarżącego i członków jego rodziny, podczas gdy w protokole wizytacji zaznaczono, że żona skarżącego E. P. cierpi na schorzenia kardiologiczne – arytmię serca i migotanie przedsionków (k.145v. akt administracyjnych).

Argumentacja organu sprowadza się do stwierdzenia, że fakt otrzymywania przez skarżącego i jego żonę dochodów o charakterze stałym czyni ich sytuację lepszą niż innych rolników utrzymujących się wyłącznie z posiadanego gospodarstwa. Nie pozwala to natomiast na uznanie, że organ w sposób należyty ocenił sytuację skarżącego z punktu widzenia ustawowego kryterium ważnego interesu zainteresowanego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji w istocie nie zawiera analizy możliwości płatniczych skarżącego. W ramach tej analizy należy przedstawić aktualny stan majątkowy i rodzinny zainteresowanego, to jest wysokość jego dochodów, członków rodziny zamieszkujących we wspólnym gospodarstwie i ich dochody, wydatki gospodarstwa, wysokość istniejącego zadłużenia (o charakterze publicznym i prywatnym), ewentualne ustalenia co do innych okoliczności, które mogą wpływać na ocenę możliwości płatniczych (np. schorzeń utrudniających zarobkowanie czy wymagających wydatków finansowych na leczenie lub rehabilitację). Wszystkie powyższe ustalenia winny być szczegółowo przedstawione i rozważone w uzasadnieniu decyzji. Tylko wówczas można bowiem przyjąć, że organ rzeczywiście dokonał kompleksowej oceny stanu faktycznego sprawy i wydał decyzję po wszechstronnym rozważeniu przesłanek rozstrzygnięcia, a zatem, że decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego nie nosi cech dowolności.

Wskazane braki w zakresie ustaleń faktycznych oraz ich oceny w świetle normy art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników prowadzą do wniosku, że w poddanym sądowej kontroli postępowaniu administracyjnym naruszone zostały zasady postępowania wyrażone w art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. W takiej sytuacji organ nie miał rzeczywistej możliwości oceny czy po stronie skarżącego występuje ważny interes, który czyniłby uzasadnionym umorzenie należności.

Trzeba równocześnie wskazać, że podniesione w zaskarżonej decyzji zagadnienie nieściągalności stanowi podstawę do ewentualnego wydania z urzędu decyzji o umorzeniu należności z tytułu składek w oparciu o art. 41a ust. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a wymieniony przepis nie stanowił podstawy rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie.

Rozpatrując sprawę ponownie organ uwzględni powyższe wskazania i zgodnie z regułami art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. uzupełni materiał dowodowy oraz ponownie wszechstronnie rozważy zebrane dowody, w oparciu o które dokona ustaleń odnośnie sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego, uwzględniając wszystkie niezbędne wydatki, w tym związane z sytuacją zdrowotną E. P., w relacji do aktualnych dochodów. Następnie zaś dokona analizy ustalonego stanu faktycznego sprawy z punktu widzenia pojęcia ważnego interesu, o którym mowa w art. 41a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników i mając na względzie możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego ponownie rozważy zasadność wniosku R.P. o umorzenie należności.

Rozstrzygając ponownie organ będzie również kierował się treścią art. 107 § 3 k.p.a., który wymaga, aby uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów uznanych przez organ za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W związku z zarzutami skarżącego odnoszącymi się do decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], wydanej po wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2011 r. w sprawie [...], od którego apelacja R.P. została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, że zgodnie z art. 36 ust. 3 w związku z art. 36 ust. 1 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników od decyzji w sprawie wysokości należności z tytułu składek na ubezpieczenie przysługuje odwołanie do sądu powszechnego w terminach i na zasadach określonych w przepisach kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. W konsekwencji Sąd Administracyjny, dokonując w niniejszej sprawie kontroli legalności postępowania i decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w przedmiocie wniosku o umorzenie należności, wydanej na podstawie art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, nie był uprawniony do oceny prawidłowości decyzji Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] określającej wysokość należności z tytułu składek, za które ponosi odpowiedzialność R.P. Od tej decyzji przysługiwało stronie prawo wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego, o czym poinformowano w pouczeniu zawartym w doręczonej decyzji (decyzja wraz z dowodem doręczenia k. 109 akt administracyjnych). Jednocześnie z akt sprawy wynika, że skarżący z tego uprawnienia nie skorzystał.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.