Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1347/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 229
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 105 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie : Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia NSA Anna Szkodzińska (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Wojewody z dnia 27 lipca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

II SA/Kr 1347/12

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r. Prezydent Miasta K. , na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu na rzecz Z.K., A.Ł. , B.K.-W. , części działki ewidencyjnej nr [...] o pow. 93070 m2 obr [...] jedn. ewid. K. m. K. w granicach wywłaszczonej działki nr [...] o pow. 9657 m2 [...] P.

W uzasadnieniu decyzji organ l instancji wskazał, że działka [...] P. została wywłaszczona na mocy decyzji Naczelnika Dzielnicy K. –K. z dnia [...] lipca 1985 r. znak: [...] (którą zmieniono decyzją z dnia [...] lipca 1985 r.) pod budowę Bazy Zajezdni Autobusowej MPK [...] w K. . Działka nr [...] weszła następnie w całości w skład działki nr ewid. [...] o pow. 93070 m2 obr [...]. ewid. [...] . Zgodnie z aktualnym odpisem z księgi wieczystej nr [,...] przedmiotowa nieruchomość stanowi własność spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. .

Sprawa zwrotu działki [...] na rzecz osób wskazanych w decyzji z dnia [...] lipca 1985 r., zmieniającej decyzję wywłaszczeniową z dnia [...] lipca 1985 r., została ostatecznie zakończona decyzją Wojewody K. z dnia [...] grudnia 1998 r. znak [...] o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, utrzymaną w mocy decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2000 r. znak [...]. Skarga na tę decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2001 r., sygn. l SA 359/00. Zgodnie z zasadą trwałości decyzji, określoną w art. 16 § 1 kpa, ostateczne decyzje nie mogą być zmieniane lub uchylane dowolnie, lecz tylko w trybie i w przypadkach określonych w kodeksie postępowania administracyjnego lub przepisach szczególnych do których kodeks odsyła w art. 163 kpa. W ocenie organu administracji, w przedmiotowym przypadku zachodzi tożsamość sprawy, albowiem obecnie w sprawie występowały te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i dotyczy tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym. W postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody K. z dnia [...] grudnia 1998 r. wnioskodawcami byli Z.K. i W..K. – poprzednicy prawni obecnych wnioskodawców, a przedmiotem obu postępowań jest ta sama działka, zachodzi więc tożsamość pomiędzy ówczesnym i obecnym postępowaniem.

Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. (znak: [...] , po rozpoznaniu odwołania Z.K. , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. umarzającą postępowanie administracyjne, podzielając stanowisko organu l instancji.

Wyrokiem z dnia 30 września 2009 r. II SA/Kr 821/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę Z.K. na decyzję Wojewody [...] kwietnia 2009 r. Sąd wskazał, że poprawność oceny wyrażonej przez organ l instancji, następnie podzielonej przez organ odwoławczy, który utrzymał w mocy kwestionowaną odwołaniem decyzję z dnia [...] lutego 2009 r., jest wynikiem występowania w przedmiotowej sprawie stanu powagi rzeczy ostatecznie rozstrzygniętej. Stan taki występuje, o ile przedmiot, podmioty postępowania oraz stan prawny i faktyczny rzeczy nie uległy zmianie w sposób na tyle istotny, aby należało uznać, iż przedmiotem rozpoznania jest nowa sprawa administracyjna, której nie można utożsamiać ze sprawą uprzednio rozpoznana i ostatecznie już rozstrzygniętą. W zaskarżonej decyzji trafnie przyjęto, że zaistniały wszystkie elementy decydujące o tożsamości obu spraw dotyczących zwrotu spornej nieruchomości.

W dniu 9 sierpnia 2011 r. Z.K. ponownie złożyła wniosek o zwrot części działki nr [...] wskazując, jako podstawę zwrotu, te same, co poprzednio, okoliczności.

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. znak [...] , Prezydent Miasta K. , na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie o zwrot części działki nr [...] w granicach wywłaszczonej działki nr [...] .

Organ wskazał, że sprawa zwrotu przedmiotowej działki była już dwukrotnie rozpatrywana przez organy administracji. Pierwsze postępowanie zakończone zostało decyzją o umorzeniu będącą konsekwencją ustalenia, że przedmiotowa nieruchomość została przez Gminę zbyta na rzecz osób trzecich, nie może więc podlegać zwrotowi. Drugie postępowanie umorzono z powodu zaistnienia stanu rzeczy osądzonej.

Zdaniem organu ponowne rozpatrzenie tej samej sprawy naruszyłoby zasadę trwałości decyzji administracyjnych.

Taki sam pogląd wyraził Wojewoda utrzymując w mocy decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] , decyzje Prezydenta , po rozpoznaniu odwołania Z.K.

W skardze na decyzję Wojewody z dnia [...] lipca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Z.K. ponownie przedstawiła argumenty wskazane w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta K. Podała, że zarówno Gmina K. jak i spółka B. wiedziały o toczącym się postępowaniu w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a mimo to działka została wniesiona do spółki jako raport. Podała, że według jej wiedzy dacie wejścia w życie ustawy sąd nie wpisał jeszcze spółki B. jako właściciela przedmiotowej działki. Nieruchomość ta kilkakrotnie zmieniała właścicieli. Nadto skarżąca zarzuciła, że nie jest prawdą, jakoby w sprawie nie zaszły nowe okoliczności, podkreśliła poczucie krzywdy.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Aktualnie rozpoznawana i rozstrzygana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie sprawa jest tożsama ze sprawą poprzednio już rozstrzygniętą w sposób ostateczny (tj. decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] stycznia 2000 r.). Przypomnieć należy, że przyczyną umorzenia pierwszego postępowania o zwrot było ustalenie, że własność przedmiotowej nieruchomości została przeniesiona przez Gminę na rzecz spółki "B. " . Organy uznały wówczas, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym (w brzmieniu obowiązującym w dacie decyzji o umorzeniu) roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. przed 1 stycznia 1998 r.) nieruchomość została sprzedana albo oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, a prawa nabywcy zostały ujawnione w księdze wieczystej. Decyzja o umorzeniu wydana w nawiązaniu do cytowanego przepisu była poddana kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Sąd ten podzielił poglądy organów, wyraźnie też wskazał, że w ustalonym stanie faktycznym to, czy prawo spółki "B. " było ujawnione w księdze wieczystej w dniu wejścia w życie ustawy, nie ma znaczenia.

Taki pogląd musiały przyjąć także organy rozstrzygające co do drugiego wniosku skarżącej i Wojewódzki Sąd Administracyjne rozpoznający skargę na wydaną wówczas decyzję o umorzeniu postępowania. Niewątpliwe bowiem było, że zachodzi tożsamość sprawy pod względem przedmiotowym i podmiotowym, rozwadze jedynie należało poddać, czy stan prawny uległ takim zmianom, które uzasadniałyby przyjęcie powstania nowej sprawy administracyjnej. Sąd Administracyjne uznał, że zmiany takie nie zaszły, a stanowisko to w rozpatrywanej obecnie sprawie pozostaje aktualne.

Przepis art. 229 ustawy ulegał zmianom, ale ich charakter i zakres dla istoty rozpoznawanej sprawy nie miał znaczenia. Przyczyna bowiem, dla której nie uwzględniono wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości w kontekście tego przepisu, zarówno w dawnym, jak i w obecnym brzmieniu, pozostaje ta sama. Zgodnie bowiem z aktualnym brzmieniem art. 229 roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Zastrzec jednocześnie należy, że ewentualna inna obecnie interpretacja tego przepisu nie może być traktowana jako zmiana stanu prawnego, w oparciu o który wydawana jest decyzja.

Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zachodzi wówczas, kiedy w obrocie prawnym znajduje się wydana wcześniej ostateczna decyzja rozstrzygająca sprawę. Obowiązkiem organu jest umorzenie wszczętego po raz kolejny postępowania. Dopiero bowiem wyeliminowanie takiego wcześniejszego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego w odpowiednim trybie prawnym pozwoliłoby na ponowne przeprowadzenie postępowania i wydanie decyzji co do istoty. W przeciwnym wypadku doszłoby do ponownego rozstrzygania w tej samej sprawie administracyjnej, a to stanowiłoby niedopuszczalne w sensie prawnym działanie organów administracji. Ponowne merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygniecie sprawy już zakończonej w sposób ostateczny decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] stycznia 2000 r. o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości skutkowałoby zatem naruszeniem zasady trwałości decyzji administracyjnych (wyrażonej w art. 16 § 1 kpa), w dalszej zaś konieczności obligatoryjnym stwierdzeniem nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 kpa takiej ponownie wydanej decyzji.

W tym stanie rzeczy nie stwierdziwszy zasadności zarzutów podnoszonych w skardze, jak również innych uchybień mogących uzasadniać uchylenie zaskarżonej decyzji, sąd na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.