Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2966/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na dni 5-6 listopada 2013 r. z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie wyniku egzaminu notarialnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną uchwałą z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu notarialnego, którego termin został wyznaczony na dni [...] listopada 2013 r., po rozpatrzeniu odwołania J. S. (dalej: "skarżąca lub zdająca"), utrzymała w mocy uchwałę z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] Komisji Egzaminacyjnej Nr [...] do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego. Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 74h § 1, § 9 i § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014 r., poz. 164, dalej: "p.n.") w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm., dalej: "k.p.a.").

Do wydania powyższych uchwał doszło w następującym stanie faktycznym oraz prawnym.

W dniach.[...] listopada 2013 r. skarżąca przystąpiła do egzaminu notarialnego przed Komisją Egzaminacyjną Nr [...] do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P..

Komisja Egzaminacyjna Nr [...] do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. uchwałą z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] stwierdziła, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu notarialnego.

Komisja wskazała, że zdająca z dwóch projektów aktów notarialnych otrzymała ocenę niedostateczną (przy czym za projekt pierwszego aktu notarialnego ocenę niedostateczną i za projekt drugiego aktu notarialnego ocenę niedostateczną), jak również z opinii prawnej także otrzymała ocenę niedostateczną. Komisja zauważyła, że zgodnie z treścią art. 74 f § 1 p.n., pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje wyłącznie zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego uzyskał ocenę pozytywną, Komisja Egzaminacyjna stwierdziła, że skarżąca uzyskała negatywny wynik z egzaminu notarialnego.

Od powyższej uchwały zdająca złożyła odwołanie, w którym zarzuciła:

1. naruszenie przepisu prawa materialnego - art. art. 74e § 2 p.n. poprzez błędne przyjęcie, że wszystkie trzy prace egzaminacyjne strony postępowania dotyczące opracowania dwóch projektów aktów notarialnych oraz opinii prawnej sporządzonych w trakcie egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach od [...] do [...] listopada 2014 r. nie spełniają wymogów wskazanych w tym przepisie, a w szczególności nie spełniają wymogów formalnych, nie zawierają odniesienia do właściwych przepisów prawa, a strona postępowania dokonała nieumiejętnej interpretacji przepisów prawa, a nadto nie zawarła poprawnego rozstrzygnięcia problemów dotyczących istoty sprawy, a także bezpodstawne przyjęcie, że zdająca nie powołała w pracy egzaminacyjnej prawidłowych przepisów prawa, w efekcie czego nastąpiło niewłaściwe określenie ocen cząstkowych wszystkich zadań egzaminacyjnych na poziomie niedostatecznym przez trzech egzaminatorów sprawdzających prace, a w konsekwencji nietrafne ustalenie negatywnego wyniku egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach od [...] do [...] listopada 2013 roku;

2. naruszenie przepisu prawa materialnego - art. 74 § 3 p.n. poprzez błędne uznanie, że strona postępowania nie wykazała się należytym przygotowaniem prawniczym w zakresie egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach od [...] do [...] listopada 2013 r. do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1. uchylenie uchwały nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego, podjętej przez Komisję Egzaminacyjną Nr [...] ds. aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego;

2. zmianę ocen negatywnych cząstkowych zadań z projektów aktów notarialnych oraz opinii prawnej, tj. z pierwszej, drugiej i trzeciej części egzaminu notarialnego na oceny pozytywne;

3. podjęcie uchwały w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego złożonego w 2013 roku przez stronę postępowania, ustalającej pozytywny wynik z tego egzaminu.

Rozpatrując odwołanie, Komisja Egzaminacyjna Il stopnia odnosząc się do pierwszego projektu aktu notarialnego wskazała, że spośród zauważonych przez egzaminatorów uchybień nie znalazły potwierdzenia zarzuty dotyczące nieważności czynności prawnej, nieuiszczenia ceny przelewem na rachunek bankowy, braku zastrzeżenia zapłaty ceny w USD, błędnego naliczenia podatku od czynności cywilnoprawnych, braku przedłożenia zaświadczenia z US, braku wskazania, że strony umowy nie są osobami bliskimi w rozumieniu art. 109 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 4 pkt 13 u.g.n., niepowołania rachunku bankowego małoletniego, niezłożenia oświadczenia przez opiekuna, że opieka nie ustała i nie wygasła.

W ocenie Komisji Il stopnia znalazły natomiast potwierdzenie uchybienia dotyczące niepobrania opłaty sądowej lecz taksy notarialnej - wobec błędnego przyjęcia, że małoletni został zwolniony od kosztów sądowych, sprzecznego z treścią kazusu oznaczenia miejsca zamieszkania małoletniego. Komisja przyznała, że oznaczenie to zgodne jest z art. 27 k.c. Zdająca nie wskazała również daty wejścia w życie planu zagospodarowania przestrzennego, a także brak jest wniosku o sprostowanie treści działu I - O księgi wieczystej. Mało czytelny jest opis dokumentów w postaci zaświadczenia wydanego w trybie art. 591 k.p.c. oraz postanowień sądu. Brak także oświadczenia sprzedającego, że nie prowadzi on działalności gospodarczej. Brak oświadczenia, że małoletni nie jest cudzoziemcem nie miało większego znaczenia w świetle okoliczności sprawy. W takich kategoriach Komisja oceniła również uchybienie polegające na niezłożeniu przez opiekuna oświadczenia o braku przesłanek z art. 159 k.r.o., w świetle przedłożenia zaświadczenia o pełnieniu funkcji opiekuna i przedłożenia postanowienia sądu wyrażającego zgodę na dokonanie konkretnych czynności w imieniu małoletniego.

Komisja Il stopnia z urzędu również wskazała, że zdająca wymieniając dokumenty, na podstawie których dokonywana jest czynność prawna nie oznaczyła wyraźnie, czy strony je tylko okazują czy składają. Nie pouczyła przy tym zbywcy nieruchomości o obowiązku uiszczenia podatku dochodowego, a kupującego o przepisach dotyczących renty planistycznej. Zastrzeżenia Komisji Il stopnia wzbudziło także oświadczenie Wójta Gminy P., który nie wskazuje wyraźnie, że działa w imieniu Gminy, chociaż z przywołanej przez zdającą podstawy prawnej (art. 109 ustęp 1 pkt. 1 u.g.n.) wynika, że pierwokup przysługuje Gminie.

Komisja II stopnia z uwagi na fakt, że sporządzony przez zdającą akt notarialny jest ważny i skuteczny oraz zawiera wszystkie essentialia negotii tak umowy warunkowej sprzedaży jak i umowy przenoszącej własność, podniosła ocenę za projekt pierwszego aktu notarialnego do oceny dostatecznej. Komisja stwierdziła jednak, że ilość i istotność niektórych uchybień (brak pobrania opłaty sądowej, brak pouczenia o rencie planistycznej i podatku dochodowym, mało czytelny opis dokumentów) nie pozwala na ocenienie pracy skarżącej jako dobrej.

Komisja Il stopnia odnosząc się do drugiego projektu aktu notarialnego podniosła, że:

a) nieprawidłowo wpisano numer repertorium "A", ponieważ akt staje się czynnością po jego podpisaniu przez strony i wpisaniu w repertorium oraz nadaniu odpowiedniego numeru, a zgodnie z zadaniem należało sporządzić projekt aktu, natomiast z treści pracy nie wynika, aby projekt ten został zarejestrowany w repertorium "A" jako czynność notarialna;

b) błędem jest zamieszczenie imion rodziców przedstawicieli osób prawnych, gdyż prawo o notariacie tego nie przewiduje w art. 92 § 1 pkt 4;

c) błędem, ze względu na treść art. 110 § 1 p.n., jest zapis o wydawaniu wypisów aktu notarialnego stronom tego aktu;

d) zdająca naruszyła przepis § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. 2013 r. poz. 179), z którego wynika, że notariusz ma udzielić ustnie pouczenia o przepisach wymienionych w tym akcie prawnym, czego w projekcie zdająca nie uczyniła, a egzamin miał sprawdzić jej wiedzę również w tym zakresie. Niezamieszczenie w treści aktu przez notariusza pełnego brzmienia tego przepisu może narazić notariusza na odpowiedzialność (wyrok SN z dnia 21 sierpnia 2003 r., CKN 500/01, LEX nr 1130170);

e) zdająca nie wykonała w pełni obowiązków nałożonych na notariusza z mocy § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 sierpnia 2001 r. w sprawie pobierania przez notariuszy opłat sądowych od wniosków o wpis do księgi wieczystej zamieszczanych w aktach notarialnych (Dz. U. 2001 r. nr. 90, poz. 1011), gdyż nie wskazała osoby, która uiszcza opłatę, sposobu jej zapłaty oraz pozycji w ewidencji przewidzianej dla tej opłaty (Repertorium A), natomiast podstawy prawne jej określenia zostały podane zbyt lakoniczne i niekompletnie, gdyż powołano wyłącznie art. 42 ust. 1 - bez określenia podstawy prawnej. Również, co sama przyznała zdająca, źle obliczyła opłatę sądową, co wynika ze błędnie skonstruowanego przez nią wniosku, który nie odpowiadał prawidłowemu rozwiązaniu zadania egzaminacyjnego;

f) zdająca nie wypełniła obowiązku wynikającego z art. 80 § 2 p.n., gdyż:

- nie odniosła się w treści projektu aktu do kwestii planu zagospodarowania przestrzennego mając na uwadze przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

- nie dokonała pouczenia o skutkach wynikających z tych przepisów, których to naruszenie może spowodować naliczenie tzw. renty planistycznej,

g) błędem zdającej było zaniechanie szczegółowego opisu kwestii zgody ministra ds. Skarbu Państwa, (nie jest nim stwierdzenie zamieszczone w projekcie - "Zgoda Ministra Skarbu Państwa z dnia [...].10.2013 r na dokonanie przez spółkę pod firmą "W." S.A. z siedzibą w S. czynności objęte niniejszym aktem notarialnym spółkę pod firmą "W." S.A. z siedzibą w S."). Brak podania, jakie dokładnie czynności mogła wykonać cytowana spółka i na które otrzymała zgodę w myśl art. 5a ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa jest jedną z przyczyn, dla których opiniowany projekt nie może otrzymać oceny pozytywnej, gdyż brak zgody na określone czynności powoduje nieważność ich dokonania. Nie wskazano przy tym na podstawie jakiej ustawy zgoda organu jest wydawana, zaś zadanie egzaminacyjne miało sprawdzić wiedzę zdającej w zakresie znajomości stosowania tej ustawy, a przy użytym przez kandydatkę na notariusza zwrocie, było to niemożliwe. Komisja II stopnia wskazała, że analogiczne uwagi nasuwają się odnośnie braku opisania treści uchwał organów spółek celem zawarcia przedmiotowych umów, objętych projektem aktu:

- spółka W. - cyt. (...zezwalająca na dokonanie umów zamiany i ustanowienie hipoteki...), bez podania, czy chodzi o nieruchomości objęte projektem i na której z nich ma być ustanowiona hipoteka oraz w jakiej wysokości, natomiast zbędnie powołano uchwałę rady nadzorczej spółki o tej samej treści,

- spółka K. - cyt. (...zezwalająca na dokonanie umowy zamiany.), podobne uwagi jak wyżej, co do braku pełnego opisu treści uchwały zgromadzenia wspólników spółki, gdyż zapis ten nie daje możliwości jej zweryfikowania, mając na uwadze skutki nieważności czynności, przy czym nie jest jasne czy uchwała ta dotyczyła zbycia i nabycia nieruchomości podjętej w trybie art. 228 k.s.h., czy też, podjętej w szczególnym trybie art. 229 k.s.h., gdzie z treści i założeń zadania sugerowany był taki obowiązek (data założenia spółki oraz wartość przedmiotu nabycia),

- spółka Z. Sp. z o.o. SKA - zamieszczono cały cytat w oryginalnym brzmieniu - z błędami, gdyż ta kwestia była poruszana w odwołaniu; "uchwała Walnego Zgromadzenia spółki pod firmą "Z. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ" spółka komandytowo-akcyjna z siedzibą w S. zaprotokołowana przez powyższego notariusza dnia [...].11.2013, Rep. a nr [...] w tutejszej kancelarii notarialnej, zezwalająca na dokonanie umowy zamiany objętej aktem notarialnym, głosował również i udzielił tym samym zgody na dokonanie tej czynności komplementariusz spółki pod firmą "Z. SPÓŁKA Z OGRANICZONĄ ODPOWIEDZIALNOŚCIĄ.". Komisja II stopnia podniosła, że z tak dokonanego zapisu nie można wywieść, że zgodnie z art. 146 § 2 k.s.h. komplementariusze wyrazili kodeksową zgodę na podjęcie uchwały przez walne zgromadzenie spółki komandytowo-akcyjnej w sprawie zawarcia umowy zbycia i nabycia nieruchomości. Można domniemywać, że ze względu na udział w akcie drugiego komplementariusza spółki, czynność ta odbyła się za jego zgodą, lecz należy mieć też uwagę, że powyższy zapis nie charakteryzuje się dokładnością wypowiedzi, która ma cechować notariusza,

- niepowołanie żadnego dokumentu bankowego, z którego wynika udzielenie kredytu, a który byłby wraz z oświadczeniem o ustanowieniu hipoteki, podstawą wpisu tego prawa do księgi wieczystej. Brak tego dokumentu spowoduje dodatkowe wezwanie przez sąd wieczystoksięgowy celem uzupełnienia wniosku,

h/ brak oświadczenia, co do świadectw charakterystyki energetycznej, o których mowa w art. 5 ust. 3-7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a dotyczących budynków. Komisja II stopnia wskazała, że nie są one przesłanką konieczną sporządzenia umowy przeniesienia własności, ale jednocześnie należałoby się do tej kwestii odnieść w treści projektu, czy zostały one sporządzone lub zawrzeć stwierdzenie, że nie zostały sporządzone, a w takim przypadku należy zawrzeć oświadczenie nabywców, iż nie żądają sporządzenia i przekazania im takich świadectw. Takie stanowisko zostało również przedstawione w założeniach egzaminacyjnych do projektu aktu notarialnego. Nabywca nieruchomości może domagać się okazania mu świadectwa charakterystyki energetycznej budynku w chwili zawierania umowy, a także po jej ewentualnym zawarciu. Nieudostępnienie nabywcy tego świadectwa może stanowić podstawę odpowiedzialności odszkodowawczej zobowiązanego z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 listopada 2009 roku, II SA/Wa 1010/2009),

- brak prawidłowego odniesienia się do kwestii, która ze spółek ma złożyć oświadczenie, że nie jest cudzoziemcem w rozumieniu ustawy o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców. Obowiązkiem notariusza jest czuwanie nad tym, aby nie została sporządzona nieważna czynność prawna, co znajduje wyraz m. in. w uzewnętrznieniu w treści dokumentu oraz, że stosowne oświadczenie zostało od strony odebrane w celu ewentualnego wykonania przez notariusza obowiązków z art. 8a tej ustawy. Natomiast zdająca zawarła w komparycji aktu oświadczenia - cyt. "nie jest cudzoziemcem" - bez podania w, jakim znaczeniu jest ono podawane w stosunku do wszystkich spółek, nawet jednoosobowych Skarbu Państwa, co nie ma żadnego uzasadnienia tak prawnego, jak i opartego na logicznym myśleniu,

- oświadczenie, o zwolnieniu czynności objętych projektem aktu notarialnego z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, które złożyli stawający, jest całkowicie chybione, ponieważ zdająca stwierdziła w projekcie, że oświadczenie to dotyczy umów darowizny, a takie czynności nie były dokonywane. Jest to błąd, który będzie wymagał sporządzenia protokołu prostującego. Komisja II stopnia zatem stwierdziła, że praca ma poważne braki również w zakresie nie zamieszczenia wymaganych przepisami prawa oświadczeń, czy też pouczeń, co także ma wpływ na ocenę;

i) wniosek wieczystoksięgowy zawiera dwa błędy dostrzeżone przez egzaminatorów, a wynikające ze złego rozwiązania zadania i braku zachowania kolejności żądań wpisów. Poważniejszym błędem popełnionym w tym zakresie przez zdającą, na co nie zwrócili uwagę oceniający pracę, jest sposób sformułowania tego wniosku, jako niezgodnego z art. 626(2) § 5 k.p.c., jak i art. 626(8) § 2 - § 5 k.p.c., co jest kolejnym uchybieniem wpływającym na ocenę pracy. Wniosek o wpis swojego prawa ma złożyć każdy z właścicieli nieruchomości samodzielnie, a nie w postaci zbiorczej ("stawający");

j) zdająca w pracy pominęła całkowicie, problem niewyrażenia zgody przez współwłaściciela nieruchomości na podział wieczystoksięgowy nieruchomości, polegający na założeniu nowej księgi wieczystej dla jednej z działek wchodzących w skład nieruchomości objętej jedną księgą wieczystą. Zgodnie z opisem istotnych zagadnień podano, że właściwym byłoby powołanie zgody współwłaściciela tej nieruchomości na takie zbycie i stwierdzono, że orzecznictwo w tej kwestii jest niejednolite, to jednak zbycie udziału w części nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli uznawane jest za czynność przekraczającą zwykły zarząd, wymagające zgody pozostałych współwłaścicieli. Z treści art. 21 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. 2013 r. poz. 707) wynika, że właściciel kilku nieruchomości stanowiących całość gospodarczą lub graniczących z sobą może żądać połączenia ich w księdze wieczystej w jedną nieruchomość. Z analizy tego przepisu wynika wniosek, że rozłączenie, czyli przeniesienie wyodrębnionych geodezyjnie działek do nowych lub istniejących ksiąg wieczystych z woli jej właściciela jest dopuszczalne (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2009 r. V CSK 333/2008, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2003 r., V CK 278/2002). Do podziału takiego decydująca jest zatem wola właściciela nieruchomości (art. 140 k.c.). Jeżeli jednak księga wieczysta jest prowadzona dla kilku wyodrębnionych geodezyjnie działek, które stanowią części składowe jednej nieruchomości w znaczeniu wieczystoksięgowym, odłączenie niektórych z nich do nowej księgi wieczystej, z przeniesieniem wpisów praw wszystkich pozostałych współwłaścicieli stanowi podział prawny nieruchomości i wymaga uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli (art. 199 k.c.). Zagadnienie to było przedmiotem rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy, w znanym zdającej orzeczeniu, sygn. akt III CZP 8/13, gdzie Sąd stwierdził, że nieważna jest umowa zamiany udziałów jedynie w niektórych działkach gruntu stanowiących wraz z innymi działkami nieruchomość objętą księgą wieczystą, co w odniesieniu do projektu aktu notarialnego objętego niniejszą opinią oznacza, że brak zgody współwłaściciela na podział wieczystoksięgowy, jako czynności przekraczającej zwykły zarząd (art. 199 k.c.) powoduje bezwzględną nieważność czynności (art. 58 § 1 k.c.). Zgoda współwłaścicieli nie musi być wyrażona w szczególnej formie. Problematyka ta również była także poruszana (podtrzymująca stanowisko z cytowanego orzeczenia) w pracy prof. A. Oleszki "Akty notarialne jako podstawa wpisu w księdze wieczystej w świetle orzecznictwa wieczysto księgowego" - Izba Notarialna w Lublinie, Lublin 2013, str.53. Komisja II stopnia wskazała, że można różnie oceniać tezę i uzasadnienie komentowanej uchwały SN, co do skutku braku zgody współwłaściciela na dokonanie podziału prawnego działki nr [...], nie zmienia to jednak faktu, iż zdająca winna znać jej treść i wobec tego w akcie powinno się znaleźć stosowne pouczenie o ewentualnej możliwości wezwania przez sąd wieczystoksięgowy do dołączenia do wniosku takiej zgody;

k) język prawniczy użyty w projekcie aktu jest na dobrym poziomie, z tym, że przy opisie przedmiotów umowy - lokali, zdająca posługuje się nieprawidłowo zwrotem "lokal niemieszkalny" zamiast "lokal, stanowiący odrębną nieruchomość". Cały projekt jest napisany bardzo skrótowo, przy zastosowaniu niedomówień, niedoprecyzowanych zwrotów i stwierdzeń. W zapisach projektu znajdują się również zapisy o charakterze bezosobowym (§5.2.3.4; §6.2.3; §7; §11) tzn. nie wiadomo, kogo dotyczą, co jest sprzeczne z przepisami prawa o notariacie (art. 92 § 1 pkt 5). Również postanowienie dotyczące obowiązku zapłaty dopłaty przez przedstawiciela spółki W. SA nie zostało wyrażone w sposób jasny i bezwarunkowy ( § 6.3 projektu) przez złożenie wprost oświadczenia - zobowiązania do zapłaty ustalonej kwoty. Jako usterkę projektu należy uznać zamieszczenie stwierdzenia zawartego w § 4 wers pierwszy, które wywołuje wątpliwość, jakie dokumenty zostają przy projekcie okazane, a które przedłożone, co ma znaczenie dla prawidłowego wykonania czynności dokonanych aktem notarialnym, gdyż nie wiadomo, które dokumenty zostają zwrócone, a jakie zostaną przy akcie lub też przekazane zostaną do wydziału ksiąg wieczystych. Komisja II stopnia dodatkowo zwróciła uwagę na zamieszczoną część zapisu §10 projektu, która jest niezrozumiała, jak również nie został wyjaśniony cel jej dokonania, tymczasem kandydat na notariusza, tworząc akt notarialny ma się posługiwać właściwymi określeniami, wynikającymi z przepisów prawa, precyzyjnym językiem i zwrotami, gdyż takim musi się posługiwać przy tworzeniu aktów notarialnych, które muszą być zgodne z przepisami prawa, by uniknąć wątpliwości interpretacyjnych;

l) źle rozwiązano zagadnienie ponoszenia kosztów, gdyż stwierdzono, że "Koszty ponoszą spółki", a także podano niewłaściwą podstawę pobrania wynagrodzenia notariusza (§ 6 i 16), bez wyjaśnienia podstawy prawnej. Z uwagi na okoliczność, iż aktem notarialnym objęto kilka czynności cywilnoprawnych, winno być dokładne podane, kto ponosi koszty każdej z czynności. Koszt wypisów aktu nie jest kosztem samego aktu, lecz odrębną czynnością notarialną i nie powinien być wykazywany w jego treści.

Z uwagi na powyższe okoliczności Komisja II stopnia stwierdziła, że zarzuty postawione przez egzaminatorów znalazły swoje potwierdzenie. Ocena niedostateczna wystawiona za sporządzenie drugiego projektu aktu notarialnego nie zasługiwał zatem na podwyższenie, z uwagi na wagę i ilość popełnionych przez zdającą uchybień i nieprawidłowości. Kazus, objęty projektem aktu notarialnego sporządzonym przez zdającą został prawidłowo rozstrzygnięty, ale zawiera wiele braków dotyczących elementów istotnych każdego aktu notarialnego, których nie zamieszczenie lub złe opisanie skutkuje, że nie odpowiada on wymogom przepisów prawa, tak aby mógł funkcjonować w obrocie prawnym, jako akt ważny i skuteczny. Pomimo, że odwołująca prawidłowo przyjęła do aktu większość wymaganych dokumentów (bez odnotowania ich treści, co Komisja zdecydowała się podkreślić) i dostrzegła większość problemów zawartych w zadaniu egzaminacyjnym, to powyższe błędy są tak poważne, iż praca nie mogła być uznana za poprawny i skuteczny projekt aktu notarialnego, również w myśl założeń egzaminacyjnych.

Komisja II stopnia odnosząc się do opinii prawnej wskazała, że jedną z najistotniejszych wad pracy było stwierdzenie przez zdającą, że spółka jawna posiada osobowość prawną. Poza tym zdająca nie rozważyła zagadnienia formy zmiany umowy spółki, co wymagało sięgnięcia do art. 77 k.c. w zw. z art. 2 k.s.h. i art. 23 k.s.h. Komisja II stopnia jednak uznała, że opinia prawidłowo rozwiązuje problem kazusu. Zawiera logiczny wywód prawny, w którym zdająca posłużyła się trafną, choć niepełną argumentacją. Język pracy nie nasuwał istotnych zastrzeżeń. Mimo wskazanego błędu merytorycznego oraz niedostatków argumentacji, wyrażających się w pominięciu zagadnienia formy zmiany umowy spółki oraz charakteru wpisu zamiany do rejestru, praca zasługiwała na najniższą ocenę dostateczną, wystawioną przez jednego z egzaminatorów.

Komisja Odwoławcza powołując się na treść art. 74f § 1 p.n. stwierdziła, że pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje wyłącznie zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego uzyskał ocenę pozytywną. W ocenie Komisji II stopnia brak jest podstaw do podwyższenia oceny za drugi akt notarialny, a w efekcie brak jest podstaw do podwyższenia oceny z części egzaminu składającej się z zadań polegających na opracowaniu projektów aktów notarialnych i w konsekwencji, mimo podwyższenia ocen z pierwszego projektu i opinii prawnej do dostatecznych, brak więc podstaw do zmiany oceny końcowej z egzaminu notarialnego zdającej.

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia z dnia [...] lipca 2014 r. Zaskarżonej uchwale zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego:

a. art. 74e § 2 p.n., poprzez błędne przyjęcie, iż drugi projekt aktu notarialnego sporządzony w trakcie egzaminu notarialnego w dniach od [...] do [...] listopada 2013 r., nie zawiera odniesienia do właściwych przepisów prawa, a skarżąca dokonała nieumiejętnej interpretacji przepisów prawa, a w efekcie nie uwzględnienie odwołania w zakresie podwyższenia oceny cząstkowej z drugiego projektu aktu notarialnego do oceny dostatecznej;

b. art. 74d § 6 p.n., poprzez niezastosowanie przewidzianej przez ustawodawcę pięciostopniowej skali ocen, powołanie się jedynie na "wagę popełnionych uchybień" w sytuacji jednoczesnego podzielenia części zarzutów odwołania co do prawidłowości rozstrzygnięcia kazusu i rozwiązania większości jego problemów oraz brak uwzględnienia powyższej okoliczności, a w efekcie nie uwzględnienie odwołania w zakresie podwyższenia oceny cząstkowej z drugiego projektu aktu notarialnego do oceny dostatecznej;

c. art. 74 § 3 p.n. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie wykazała się należytym przygotowaniem prawniczym w zakresie egzaminu notarialnego przeprowadzonego w dniach od [...] do [...] listopada 2013 r., do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu notariusza, a w efekcie nie uwzględnienie odwołania w zakresie podwyższenia oceny cząstkowej z drugiego projektu aktu notarialnego do oceny dostatecznej;

2. naruszenie prawa procesowego:

a. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez niedostrzeżenie przez organ odwoławczy błędów Komisji Egzaminacyjnej nr [...] ds. aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P., w sytuacji gdy z uzasadnienia zaskarżonej uchwały Komisji II Stopnia wynika, że argumenty odwołującego zostały w znacznej mierze uwzględnione, a w efekcie nie uwzględnienie odwołania w zakresie podwyższenia oceny cząstkowej z drugiego projektu aktu notarialnego do oceny dostatecznej;

b. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. w zw. z art. 74h § 12 p.n. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, podczas gdy uchybienia występujące w pracy skarżącej nie powinny skutkować jej całkowitym zdyskwalifikowaniem, a jedynie wpływać na wysokość przyznanej oceny, a w efekcie nie uwzględnienie odwołania w zakresie podwyższenia oceny cząstkowej z drugiego projektu aktu notarialnego do oceny dostatecznej.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały w części dotyczącej braku uwzględnienia jej odwołania w zakresie podwyższenia oceny cząstkowej z drugiego projektu aktu notarialnego do oceny dostatecznej oraz zasądzenia kosztów postępowania na rzecz strony skarżącej wg norm przepisanych.

Skarżąca nie zgodziła się zarzutami Komisji odnośnie projektu drugiego aktu notarialnego. Wyjaśniła, że przy wykonywaniu zadania egzaminacyjnego skupiła się głównie na ustaleniu poprawnej reprezentacji i innych dokumentach, które odpowiadały za ważność czynności notarialnej. Jeżeli chodzi o brak zgody jednego z komplementariuszy spółki komandytowo-akcyjnej, to zdaniem skarżącej z treści § 4 ust. 19 projektu drugiego aktu notarialnego wynika, iż zgoda taka została wyrażona, albowiem w treści aktu powołano uchwałę walnego zgromadzenia spółki w przedmiocie wyrażenia zgody na dokonanie umowy objętej przedmiotowym aktem oraz zgodę drugiego komplementariusza, tj. spółki "Z. spółka z ograniczona odpowiedzialnością. Skarżąca wskazała, że drugi z komplementariuszy "głosował również i udzielił tym samym zgody na dokonanie tej czynności". Mimo, iż zapis ten mógłby zostać sformułowany w sposób bardziej czytelny, świadczy jednak o tym, iż takowa zgoda bez wątpienia został udzielona. Gdyby komplementariusz zgody nie wyraził, z pewnością nie zawarłby również umowy zamiany, która była przedmiotem drugiego projektu aktu notarialnego. W ocenie skarżącej braki formalne dotyczące, np. wadliwie sporządzonych wniosków wieczystoksięgowych czy błędnego obliczenia opłaty sądowej, obciążają wyłącznie notariusza, mogą zostać uzupełnione, a co więcej nie powodują nieważności aktu notarialnego, a interes stron został należycie zabezpieczony. Oczywistym jest, iż w przypadku wystąpienia błędów w rzeczywistości, sąd wieczysto księgowy wezwałby notariusza do uzupełnienia braków formalnych, co jednak nie wpływałoby na ważność czynności.

Skarżąca przypomniała, że jeden z egzaminatorów jej pracy dokonując oceny właściwości zastosowanych przepisów prawa i umiejętności ich interpretacji uznał, iż skarżąca powołała wymagane zgody i uchwały, które były niezbędne do skutecznego zawarcia umowy zamiany nieruchomości, z tym, że zostały one powołane w sposób ogólny. Ponadto egzaminator wskazał na prawidłowo oznaczone strony oraz osoby reprezentujące strony z odwołaniem do przedkładanych lub okazywanych dokumentów, z których wynikał sposób reprezentacji. Pomimo wskazania kliku błędów i braków, w jego ocenie praca skarżącej uwzględniała wszystkie elementy wymagane opisem zadania, a ponadto została sporządzona w sposób staranny, uwzględniający czytelna systematykę, choć oszczędnym językiem prawniczym. W związku z powyższym, jedną z ocen cząstkowych otrzymanych przez skarżącą za sporządzenie drugiego projektu aktu notarialnego byłą oceną dostateczną, gdyż praca ta w sposób prawidłowy rozstrzygała wszelkie zagadnienia faktyczne i prawne wynikające z kazusu, stąd też zasługiwała na ocenę pozytywną, również ze strony drugiego z egzaminatorów.

Skarżąca zwróciła uwagę, że większość błędów wskazanych przez organ odwoławczy dotyczył wymogów formalnych, które owszem mają w rzeczywistości istotne znaczenie dla sporządzanych przez notariuszy aktów notarialnych, jednak jak wskazała Komisja kazus został prawidłowo rozstrzygnięty. Jak wynika z kryteriów oceny prac egzaminacyjnych nie tylko wymogi formalne stanowią podstawę wystawienia ostatecznej oceny za sporządzenie danej pracy egzaminacyjnej. Zdaniem skarżącej powołanie się w głównej mierze na "wagę popełnionych uchybień", przy jednoczesnym stwierdzeniu poprawnego rozwiązania problemu prawnego, a w konsekwencji pominięcie tej okoliczności, powoduje, iż naruszono art. 74e § 2 i art. 74d § 6 p.n.

Strona na marginesie podniosła, że decyzja w przedmiocie ustalenia wyniku z egzaminu notarialnego należy do grup decyzji związanych, stąd Sąd kwalifikując w taki sposób uchwałę Komisji dokona jej kontroli bacząc również na decyzję Komisji Egzaminacyjnej lI stopnia. Skarżąca przypomniała, że w pozostałym zakresie odwołania, Komisja ta podzieliła stanowisko skarżącej, uznając za zasadne podwyższenie ocen cząstkowych niedostatecznych do poziomu ocen dostatecznych, choć stopień i ilość popełnionych błędów przez skarżącą w przygotowaniu drugiego projektu aktu notarialnego, były zbliżone do uchybień w pierwszym projekcie aktu notarialnego. Nie można przyjąć stanowiska, że zdająca nie została dostatecznie przygotowana do samodzielnego wykonywania zawodu notariusza, tym bardziej, iż w końcowym rozrachunku, skarżąca uzyskała pięć cząstkowych ocen pozytywnych z całości przeprowadzonego egzaminu notarialnego. Skarżąca ponownie wskazała, iż niedopuszczalnym jest przyjmowanie innych kryteriów i stanowiska w sprawach, które mają tą samą podstawę i są oparte na tym samym zadaniu egzaminacyjnym. Zgodnie bowiem z art. 74 § 3 p.n., głównym celem egzaminu notarialnego jest sprawdzenie przygotowania prawniczego zdających, do należytego wykonywania zawodu notariusza. Ocena pracy skarżącej została dokonana w kontekście zachowania wymogów formalnych, prawidłowości zastosowanych przepisów obowiązującego prawa oraz umiejętności ich interpretacji, o czym wspomniano wyżej, w związku z czym, w ocenie skarżącej, Komisja winna była, przy odpowiednim uwzględnieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdzić, iż drugi projekt aktu notarialnego nie zasługiwał na jego całkowitą dyskwalifikację, tym bardziej, iż jedyną i główną przyczyną negatywnej oceny były niezachowane w pełni wymogi formalne przewidywane dla aktu. Przedmiotowa praca egzaminacyjna spełniała podstawowe kryteria zadania, co uzasadnia przypisanie jej cząstkowej oceny dostatecznej.

Zdaniem skarżącej w obliczu występujących okoliczności stanu faktycznego, przepisów prawa i przede wszystkim skali i kryterium oceniania prac, projekt drugiego aktu notarialnego zasługiwał na ocenę dostateczną przy występujących uchybieniach i zachowaniu innych wymogów tegoż zadania egzaminacyjnego. Niestosownym jest bowiem dokonywanie oceny w sposób tzw. zero-jedynkowy. Można bowiem domniemywać, iż w przypadku gdyby skarżąca nie popełniła uchybień wskazanych przez Komisję, otrzymałaby ocenę nie dostateczną, a bardzo dobrą. Nie zaistniało zatem w niniejszej sprawie stosowne wypośrodkowanie oceny adekwatnie do poziomu pracy, przy jej poprawnym rozwiązaniu merytorycznym.

W odpowiedzi na skargę Komisja II stopnia wniosła o oddalenie skargi oraz podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.).

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga J. S. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia oraz utrzymana nią w mocy uchwała Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji notarialnej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w P. w sprawie ustalenia wyniku egzaminu notarialnego z dnia [...] grudnia 2013 r. nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.

Strona skarżąca w złożonej skardze podnosi zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. art. 80 k.p.a. oraz art. 139 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 74h § 12 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie jak również prawa materialnego: art. 74e § 2, art. 74d § 6 oraz art. 74 § prawa o notariacie.

Sąd nie podzielił słuszności tych zarzutów.

Ustosunkowując się do zarzutów strony skarżącej, należy na wstępie wskazać, że egzamin notarialny podlega zasadom określonym przepisami ustawy z dnia 14 lutego 1991 - Prawo o notariacie według stanu prawnego obowiązującego na datę egzaminu notarialnego.

W myśl art. 74d § 1 i 2 ustawy – Prawo o notariacie, pierwsza i druga część egzaminu notarialnego polegają na opracowaniu projektów aktów notarialnych na podstawie opisanych przypadków. Trzecia część egzaminu notarialnego polega na opracowaniu projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności albo na opracowaniu projektu czynności notarialnej innej niż akt notarialny. Art. 74d § 3 cyt. ustawy członkowie komisji dokonują oceny za poszczególne części egzaminu notarialnego z zastosowaniem następującej skali ocen:

1) oceny pozytywne:

a) celująca (6),

b) bardzo dobra (5),

c) dobra (4),

d) dostateczna (3);

2) ocena negatywna - niedostateczna (2).

Zgodnie z art 74e oceny rozwiązania każdego z zadań z części egzaminu notarialnego dokonują niezależnie od siebie dwaj członkowie komisji, biorąc pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, zastosowanie właściwych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu. Każdy z członków komisji sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu notarialnego. Ostateczną ocenę z pracy pisemnej z każdego z zadań z części egzaminu notarialnego stanowi średnia ocen cząstkowych przyznanych przez każdego członka komisji sprawdzającego pracę pisemną, przy czym: 1) oceny pozytywne to: a) celująca - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 6,00, b) bardzo dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 5,00 lub 5,50, c) dobra - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 4,00 lub 4,50, d) dostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 3,00 lub 3,50; 2) ocena negatywna - niedostateczna - jeżeli średnia arytmetyczna wystawionych ocen wynosi 2,00 lub 2,50.

Stosownie do art. 74f § 1 u.p.n. pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego otrzymał ocenę pozytywną.

Zgodnie z kolei z art. 74h § 1u.p.n. od uchwały o wyniku egzaminu notarialnego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 74f § 2 u.p.n. Jednocześnie § 12 art. 74h u.p.n. przewiduje, że do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonych uchwał z punktu widzenia obowiązujących w tym czasie i zakresie przepisów prawa Sąd nie dopatrzył się uchybień prowadzących do uwzględnienia skargi.

W niniejszej sprawie Komisja II stopnia odniosła się w sposób szczegółowy do zarzutów podnoszonych w odwołaniu wykazując ich nietrafność w stopniu uniemożliwiającym wystawienie oceny pozytywnej. Komisja II stopnia opisała prace skarżącej wskazując na uchybienia, które w jej ocenie dyskwalifikowały drugi akt notarialny, czyli umowę zamiany, jak również umożliwiły podwyższenie oceny z projektu pierwszego aktu notarialnego oraz sporządzonej opinii prawnej.

Kluczowym aspektem decydującym o negatywnym wyniku egzaminu składanego przez skarżącą, było uzyskanie przez nią oceny niedostatecznej z drugiej części egzaminu, obejmującej sporządzenie projektu aktu notarialnego. Niewątpliwie słusznie Komisja II stopnia jako najpoważniejsze uchybienie dyskwalifikujące całą pracę wskazała brak zgody Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa na dokonanie przez spółkę W. czynności prawnych w ramach umów zamiany. Co prawda skarżąca w projekcie aktu wspomniała o wyrażeniu zgody przez ten organ, jednakże nie powołała się wprost na dokument zawierający taką zgodę oraz nie wskazała przepisów na podstawie których zgoda taka może być udzielona.

W przedmiotowej sprawie zgoda Ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa była wymagana dla umów zamiany, której stroną była spółką W., (zgodnie z art. 5a ust. 1 i n. ustawy z dnia 28 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa). Podkreślić należy, iż czynności prawne na dokonanie których konieczna była powyższa zgoda są nieważne. Skarżąca w skardze uznaje, że błąd ten uzasadnia jedynie obniżenie oceny w ramach zakresu ocen pozytywnych, lecz nie wystawienie jej oceny niedostatecznej.

Nie dokonując oceny pracy skarżącej, lecz wyłącznie mając ją na uwadze, jako stan faktyczny sprawy, Sąd podziela argumentację Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, co do charakteru i stopnia poczynionych w pracy skarżącej błędów skutkujących wystawieniem jej oceny niedostatecznej z drugiej części egzaminu. Nie można bowiem przychylić się do stanowiska skarżącej, że błąd w pracy mogący skutkować nieważnością czynności sporządzanej przez notariusza, pozwala na uzyskanie przez kandydata do wykonywania tego zawodu oceny pozytywnej. Również wskazane przez Komisję Odwoławczą pozostałe błędy, w szczególności związane z nienależytym opisem uchwały spółki komandytowo – akcyjnej Z. wyrażającej zgodę na dokonanie czynności objętych aktem, w zbiegu z niewykazaniem w prawidłowy sposób zgody na wyrażenie zgody przez właściwego ministra, uzasadniały postawioną przez Komisję tezę o braku podstaw dla oceny pozytywnej z tej części egzaminu.

Zdaniem Sądu, stanowisko organu odwoławczego, co do wagi popełnionych przez skarżącą uchybień zostało uzasadnione, a wyciągnięte wnioski należy uznać za poprawne. Podkreślenia wymaga, że egzamin zawodowy stanowi formę weryfikacji umiejętności zawodowych kandydata. Egzamin notarialny ma sprawdzić przygotowanie kandydata do samodzielnego dokonania czynności notarialnych. Prowadzenie przez notariusza praktyki zawodowej wymaga posiadania odpowiedniej wiedzy teoretycznej oraz umiejętności praktycznych, dających gwarancję należytego wykonywania zawartych zobowiązań, tzn. wykonywania ich zgodnie z określonymi standardami merytorycznymi.

Należy w tym miejscu wskazać, że w wyroku sygn. K 49/01 Trybunał Konstytucyjny, zwracając uwagę na specyfikę pozycji notariusza, podniósł m.in., że: "Pozycja notariusza różni się niewątpliwie od podmiotów świadczących typowe usługi prawnicze - adwokatów, radców prawnych, czy też doradców podatkowych. Notariusz jest nie tylko osobą zaufania publicznego, ale pełni jednocześnie funkcje pomocnicze w stosunku do wymiaru sprawiedliwości. Z punktu widzenia przepisów prawnokarnych jest traktowany, jako funkcjonariusz publiczny (art. 115 § 13 pkt 3 k.k.) i korzysta z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym (art. 2 § 1 ustawy o notariacie). Notariusz wykonuje także z istoty rzeczy szereg czynności o charakterze urzędowym, m.in. jako płatnik na podstawie odrębnych przepisów pobiera podatki i opłaty skarbowe (art. 7 ustawy o notariacie). Obligatoryjny charakter wielu czynności dokonywanych z udziałem notariusza, szczególny walor dowodowy czynności notarialnych (mających charakter dokumentu urzędowego) i doniosłość związanych z tymi czynnościami skutków prawnych sprawiają że ustawodawca słusznie zdecydował się na ograniczenie swobody kształtowania wysokości wynagrodzenia notariusza w umowie ze stronami czynności poprzez wprowadzenie tzw. maksymalnych stawek taksy notarialnej właściwych dla danej czynności".

Reasumując, Sąd stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, a zgromadzony materiał dowodowy dawał podstawę do wydania uchwały ustalającej negatywny wynik z egzaminu notarialnego, któremu poddała się skarżąca.

Jednocześnie Sąd zauważa, iż podwyższenie przez Komisję II Stopnia ocen z pozostałych części egzaminu, tj. z pierwszego aktu notarialnego i opinii prawnej, nie mogło mieć wpływu na uzyskanie przez skarżącą z całego egzaminu wyniku pozytywnego, gdyż art. 74d § 1 i 2 ustawy – Prawo o notariacie wyraźnie wyróżnia trzy części egzaminu, pierwszą i drugą polegającą na opracowaniu projektów aktów notarialnych na podstawie opisanych przypadków a trzecią polegającą na opracowaniu projektu odmowy dokonania czynności notarialnej albo uzasadnienia jej dopuszczalności albo na opracowaniu projektu czynności notarialnej innej niż akt notarialny. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 74f § 1 u.p.n. pozytywny wynik z egzaminu notarialnego otrzymuje zdający, który z każdej części egzaminu notarialnego otrzymał ocenę pozytywną.

A contrario, uzyskanie oceny niedostatecznej z jakiejkolwiek części egzaminu implikuje negatywny wynik z całego egzaminu, bez względu na skalę ocen pozytywnych z innych części. Innymi słowy, nawet uzyskanie przez kandydata oceny celującej z dwóch części egzaminu, przy jednoczesnej ocenie negatywnej z trzeciej części, skutkować będzie ustaleniem negatywnego wyniku z całego egzaminu. Kwestia ewentualnego podwyższenia oceny z tych części egzaminu, z których skarżąca otrzymała oceny pozytywne, pozostaje zatem bez wpływu na wynik egzaminu.

Konkludując wskazać trzeba, że w niniejszej sprawie Komisja Egzaminacyjna II Stopnia odniosła się do w sposób wyczerpujący i pełny do zarzutów podnoszonych w odwołaniu od uchwały Komisji I instancji, w tym również dotyczących tych części egzaminu, z których skarżąca uzyskała oceny pozytywne. Sąd zauważa, że obowiązkiem Komisji II stopnia było stosownie do art. 15 k.p.a. rozpoznanie sprawy w jej całokształcie i tak też organ sprawę rozpoznał uwzględniając i rozpatrując cały materiał dowodowy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.