Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 582/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2018-02-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7 lit.d, art. 23 i art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 489
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, Sędziowie sędzia WSA Ireneusz Dukiel, sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (spr.), Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 13 lutego 2018 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. K., reprezentowanej przez A. K., od, wydanej z upoważnienia Prezydenta W., decyzji Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] stycznia 2017 r. ([...]), uznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone za okres od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r., w łącznej kwocie 1241,31 zł, za niezależnie pobrane i podlegające zwrotowi przez A. K. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Prezydent W. (zastępowany w ramach pełnomocnictwa administracyjnego), decyzją z dnia [...] października 2014 r. ([...]), przyznał A. K. świadczenie z funduszu alimentacyjnego, w kwocie 500,00 zł miesięcznie, na okres od dnia 1 października 2014 r. do dnia 30 września 2015 r.

Organ pierwszej instancji, po kolejnym ponownym rozpatrzeniu sprawy, opisaną na wstępie decyzją administracyjną, uznał świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone za okres od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r., w łącznej kwocie 1241,31 zł, za niezależnie pobrane i podlegające zwrotowi przez A. K. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Decyzję tę wydano na podstawie art. 2 pkt 7 lit. d), art. 12, art. 19, art. 23 i art. 25 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r. poz. 489 z późn. zm.; zwanej dalej "ustawą"). W uzasadnieniu decyzji z dnia 16 stycznia 2017 r. wskazano, że "w rozpatrywanej sprawie mamy do czynienia z nienależnie pobranymi świadczeniami, o których mowa w art. art. 2 pkt 7 lit. d ustawy, ponieważ Pani A. K. w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymała alimenty niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 w/w ustawy (...)".

Decyzję tę zakwestionowała A. K., reprezentowana przez A. K., zarzucając jej naruszenie art. 77 § 1, w związku z art. 75 § 1, art. 80, art. 107 § 1 i 3, w związku z art. 156 § 1, a także art. 162 k.p.a., co obszernie uzasadniła. Do środka zaskarżenia dołączono pięć załączników (kopie zestawienia i potwierdzeń przelewów opisanych w odwołaniu).

Odwołująca się wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;

2) umorzenie postępowania, "gdyż jest prowadzone na podst. wygasłej decyzji [...] z dnia [...].10.2014 r., która wygasła z dniem 30.09.2015 r. z art. 162 kpa";

3) "zwrot w trybie natychmiastowym nieświadomie wpłaconej przez A. K. kwoty do MOPS w wysokości 1212,26 zł w dniu 14.12.2015 r. wraz z odsetkami na podstawie obarczonej wadliwością decyzji z dnia 18.12.2015 r. [...]".

Dnia 27 marca 2017 r. A. K. (pełnomocnik A. K.), po powiadomieniu w trybie art. 10 k.p.a. o uprawnieniach zapoznała się z aktami sprawy i złożyła następujące oświadczenie: "brak we wszystkich zawiadomieniach i decyzjach o [...] dokonywanych wpłatach przez dłużnika alimentacyjnego kwot 500 zł od 03-08.2015 r. na konto MOPS-u tytułem spłaty długu wobec tej instytucji. Wobec czego prowadzone postępowanie przez MOPS od 25.11.2015 r. jest całkowicie bezzasadne i jest ono dowodem na to, że MOPS chce wyłudzić od wierzycielki dodatkowe pieniądze".

Dnia 24 kwietnia 2017 r. do Kolegium wpłynęło podanie A. K., w którym pełnomocnik strony potrzymała wyrażone wcześniej w postępowaniu stanowisko. Załączono do niego kopię pisma Dyrektora Departamentu Polityki Społecznej w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 marca 2017 r. ([...]), skierowanego do Dyrektora Wydziału Zdrowia i Polityki Społecznej w D. Urzędzie Wojewódzkim we W.

Kolegium, w związku z powyższym pismem skarżącej z dnia 8 maja 2017 r. ([...]), zwróciło się do Prezydenta W. o wskazanie, czy - w okresie od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. – G. K. wpłacał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. jakiekolwiek kwoty, celem zmniejszenia jego długu powstałego na skutek wypłaty A. K. świadczeń z funduszu alimentacyjnego we wszystkich okresach świadczeniowych, a jeśli tak - w jakiej wysokości i czy wpłaty te pokryły w całości tenże dług (całkowicie zaspokoiły należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy).

W odpowiedzi na powyższe pismo wskazano, że w okresie od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. G. K. wpłacał do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. po 500 zł (z wyjątkiem maja 2015 r.). Wpłaty te nie zaspokoiły całkowicie należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej (A. K.). Stan zadłużenia w sierpniu 2015 r. wynosił 11346,93 zł. Do pisma z dnia 16 maja 2017 r. załączono wydruki z sytemu komputerowego zawierające zestawienie wpłat G. K. od marca do sierpnia 2015 r. oraz kwoty jego zadłużenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając odwołanie skarżącej powołało treść art. 23 i art. 2 pkt 7 lit. d ustawy. Stwierdziło, że użycie w art. 2 pkt 7 lit. d) ustawy sformułowania "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" oznacza, że uprawniony musi w tym samym okresie pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł, tj. instytucji wypłacającej świadczenie w trybie ustawy oraz od dłużnika, aby móc zakwalifikować świadczenia z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane. Gdy zaś komornik w danym przypadku nie prowadzi postępowania egzekucyjnego, ponieważ dłużnik alimentacyjny zamieszkuje za granicą, to na wierzycielu spoczywa obowiązek niezwłocznego przekazania organowi właściwemu wierzyciela otrzymanych od dłużnika alimentów. Gdy tego nie uczyni, zobowiązany będzie do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. Ograniczeniem kwoty nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego podlegającej zwrotowi jest łączna wysokość długu dłużnika alimentacyjnego z tytułu należności powstałych na skutek wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego we wszystkich okresach świadczeniowych.

Podało, że zgromadzony materiał dowodowy w niniejszej sprawie pozwala poczynić konstatację, iż świadczenia z funduszu alimentacyjnego za okres od dnia 1 marca 2015 r. do dnia 31 sierpnia 2015 r. wypłacono A. K., choć w okresie tym otrzymała ona, niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 ustawy, alimenty od dłużnika alimentacyjnego – G. K., do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. Wpłaty dokonane w ww. okresie przez dłużnika alimentacyjnego na konto Miejskiego Ośrodka Pomocy społecznej we W. nie pokryły w całości jego długu powstałego na skutek wypłaty stronie świadczeń z funduszu alimentacyjnego we wszystkich okresach świadczeniowych (wydruk karty kontowej OFA z dnia 5 października 2016 r. oraz ww. pismo z dnia 16 maja 2017 r. ([...])). Powyższe stwierdzenie uzasadniają następujące dowody (znajdujące się w aktach sprawy):

1) przetłumaczony przez tłumacza przysięgłego języka [...] dokument Centralnego Urzędu Dochodzenia Roszczeń Alimentacyjnych w Stosunkach z Obcymi Państwami z dnia 8 września 2015 r. ([...]) wraz załącznikiem;

2) złożone przez A. K. - pod odpowiedzialnością karną wynikającą z art. 233 § 1 K.k. - oświadczenie z dnia 24 listopada 2015 r.;

2) pismo G. K., które wpłynęło do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. dnia 2 stycznia 2017 r., w którym wskazano, m.in.: "[...] staram się i robie wszystko aby wpłacać do MOPS na zaliczkę po 500 zł miesięcznie oraz oprócz tego wpłacam do Justamt [...] po 50 euro miesiecznie na podane mi konto [...]. Wpłaty są dokonywane od miesiąca lipca 2014 do dnia dzisiejszego tj. 02.01.2017 po 50 euro miesiecznie" (pisownia oryginalna);

3) pismo G. K., które wpłynęło do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. dnia 10 stycznia 2017 r., w którym wskazano, m.in.: "od trzech lat wpłacam regularnie dodatkowo [...] po 50 € miesięcznie, wpłaty przelewam jako stałe zlecenie do Justamt w B. (ministerstwo sprawiedliwości) i stamtąd są one przelewane na konto pani koniecznej, które podała do Justamt. Zwracano się do P. koniecznej aby zdecydowała z kąd chce pobierać alimenty, niestety nie ustosunkowała się i ciągnie z dwóch źródeł czyli z [...] po 50 € miesięcznie i z Mops W. 500 zł [...]" (pisownia oryginalna);

4) przedstawione przez A. K. - w załączeniu do pisma z dnia 14 grudnia 2015 r. - wydruki potwierdzeń transakcji, w treści których ich tytuły opisano w następujący sposób "[...].". Z opisu tytułów ww. transakcji wynika, że środki te zostały przelane na "utrzymanie" A. K.

Kolegium, mając na uwadze powyższy materiał dowodowy, doświadczenie życiowe oraz zasady logiki, nie dało wiary twierdzeniu zawartemu w odwołaniu, iż A. K. nie otrzymywała w ww. okresie alimentów od dłużnika alimentacyjnego, zwłaszcza że złożone w postępowaniu przez pełnomocnik strony oświadczenia nie są spójne, na co słusznie zwrócił uwagę organ pierwszej instancji. Strona nie przedstawiła żadnego dowodu, który pozwoliłby Kolegium nie dać wiary ww. dowodom.

Organ pierwszej instancji, z uwagi na fakt, że alimenty w ww. okresie strona otrzymała w walucie obecnej (w euro), zasadnie przeliczył je, uwzględniając średni kurs

waluty euro ogłoszony przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia miesiąca, co dało w efekcie za poszczególne miesiące następujące kwoty: marzec 2015 r. - 204,45 zł, kwiecień 2015 r. - 201,68 zł, maj 2015 r. - 206,30 zł, czerwiec 2015 r. - 209,72 zł, lipiec 2015 r. - 207,44 zł i sierpień 2015 r. - 211,72 zł (łącznie: 1241,31 zł).

Dodać należy, mając na uwadze treść odwołania, że pełnomocnik strony - w piśmie z dnia 9 maja 2016 r. - wskazała, m.in., iż "dobrowolna wpłata dokonana w dniu 14 grudnia 2015 r. przez Panią A. K. w wysokości 1212.26 zł na konto MOPS nie jest kwotą zwrotu alimentów na rzecz A. K. od dłużnika Pana G. K.". Co równie ważne, przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego nie jest kwestia zwrotu w trybie natychmiastowym nieświadomie wpłaconej przez A. K. kwoty do MOPS w wysokości 1212,26 zł w dniu 14.12.2015 r. wraz z odsetkami na podstawie obarczonej wadliwością decyzji z dnia 18.12.2015 r. [...]".

W kontekście analizowanej sprawy i poczynionych w odwołaniu zarzutów Kolegium podkreśliło, że organ administracji ma wprawdzie obowiązek dochodzić prawdy obiektywnej, ale strona postępowania ma obowiązek współdziałania w tym zakresie. Mimo że strona, jak i jej pełnomocnik miały obowiązek współdziałania w wyjaśnianiu stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, nie uczyniły tego. A. K. (pełnomocnik A. K., a nie - wbrew twierdzeniom A. K. - jej przedstawiciel ustawowy; A. K. jest osobą pełnoletnią), dwukrotnie uniemożliwiła złożenie wyjaśnień do protokołu przez A. K. i przedstawienie żądanych dokumentów [zob. pismo A. K. z dnia 17 listopada 2016 r., zatytułowane "ODPOWIEDZ NA «WEZWANIE»" i pismo A. K. z dnia 12 grudnia 2016 r., zatytułowane "ODPOWIEDZ NA «WEZWANIE»"]. Czynienie zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego przez organ pierwszej instancji jest zatem bezzasadne. Kolegium na potwierdzenie powyższych stwierdzeń powołało wyroki NSA z 7 grudnia 2010 r., II OSK 1677/10 i z dnia 28 czerwca 2011 r., II OSK 631/10.

Kolegium stwierdziło również, że upływ okresu obowiązywania decyzji z dnia [...] października 2014 r. ([...]) nie uniemożliwia wydania niniejszej decyzji. Wydanie decyzji w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest dopuszczalne także po upływie okresu obowiązywania decyzji przyznającej świadczenie z funduszu alimentacyjnego.

Skargę na powyższą decyzję wniosła skarżąca reprezentowana przez matkę A. K.

Wniosła o:

1. uchylenie decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. gdyż nie spełnia ona wymogów formalnych zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, z art. 207 § 2 pkt. 3 k.p.a.,

2. zwolnienie z kosztów sądowych w postępowaniach z art. 239 k.p.a. w WSA, NSA,

3. wstrzymanie wykonania w całości decyzji jak w pkt. 1 z art. 61 § 3 k.p.a. gdyż stanowi to poważny uszczerbek dla wnioskodawczym, ponieważ są to jej jedyne środki utrzymania,

4. zwrot omyłkowo wpłaconej przez A. K. kwoty do MOPS w wysokości 1212,26 zł w dniu 14 grudnia 2015 r. wraz z odsetkami na podstawie obarczonej wadliwością decyzji z dnia 18 grudnia 2015 r., która jest nieważna. W wyniku wprowadzenia wierzycielki błąd przez MOPS przez zatajenie faktu, że dłużnik G. K. wpłacał w okresie 3 sierpnia 2015 r. do MOPS po 500 zł.

5. Dopuszczenie następujących wniosków dowodowych tj.:

• Zaświadczenia o bezskutecznej egzekucji z dnia 20 lipca 2015 r. o [...] i zaświadczenia z dnia 20 lipca 2015 r. o [...] - na okoliczność ówczesnego długu dłużnika G. K. względem MOPS na dzień 20 lipca 2015 r. w kwocie 4663,52 zł,

• Zaświadczenia o bezskutecznej egzekucji z dnia 22 marca 2017 r. o [...] i zaświadczenia z dnia 22 marca 2017 r. o [...] - na okoliczność obecnego długu dłużnika G. K. względem MOPS na dzień 22 marca 2017 r. w kwocie 3268,54 zł.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj.

Art. 80 k.p.a.

- poprzez błędną ocenę nieważnego materiału dowodowego, którą jest decyzja [...] wydana w dniu [...] grudnia 2015 r. uchylona w całości decyzją [...] z dnia [...] marca 2016 r. i decyzji [...] wydanej w dniu [...] czerwca 2016 r. uchylonej w całości decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. oraz wywiedzenie nie właściwych wniosków z braku dokumentacji jakimi są w tym postępowaniu potwierdzenia przelewów, których MPOS nie przedstawił do tej pory,

Art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a.

- poprzez nie dopełnienie przez organ administracji publicznej obowiązku zebrania wszechstronnego materiału dowodowego w postaci potwierdzeń przelewów za okres od marca 2015 r. do sierpnia 2015 r. na łączną kwotę 1241,31 zł jaka miałaby wpłynąć na konto A. K. To na organie spoczywa ciężar dowodu gdyż to on jest inicjatorem postępowania a nie na stronie przeciwnej,

- poprzez nie dopełnienie obowiązku administracji publicznej, który nie udowodnił swoich twierdzeń ponieważ nie przedłożył do SKO dowodu z dokumentu jakim w tym postępowaniu jest potwierdzenie przelewu na konto A. K., których brak jest w aktach sprawy od dnia 25 listopada 2015 r. czyli od czasu podjęcia tego postępowania. Strona przeciwna trzy razy nie zgadzała się w swoich wcześniejszych odwołaniach z dnia 21 stycznia 2016 r dotyczącej decyzji [...] z dnia [...] grudnia 2015r. i odwołania z dnia 4 lipca 2016 r. dotyczącej decyzji [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. a organ mimo to, do tej pory nie udowodnił, że przeliczone przez MOPS kwoty za okres od 3 sierpnia 2015 r. wpłynęły na konto A. K.

Art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.

- poprzez pominięcie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej takim jak wcześniejsze decyzje SKO [...] z dnia [...] marca 2016 r. i [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. a także sprostowanie oświadczenia z dnia 14 stycznia 2016 r. dotyczącego oświadczenia z dnia 25 listopada 2015 r. a także wydanie sprzecznej tej decyzji z wcześniejszymi ustaleniami SKO.

Art. 162 k.p.a.

- poprzez wydanie trzech decyzji [...] z dnia [...] grudnia 2015r., decyzji [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. i decyzji [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., które zostały wydane na podstawie decyzji [...] z dnia [...] października 2014 r. która wygasła w dniu 30 września 2015 r. i w związku z tym nie można wydawać nowej decyzji zmieniającej decyzji, która już dawno wygasła i nie jest ważna.

Art. 122a k.p.a.

- poprzez nie wydanie w terminie decyzji od odwołania z dnia 13 lutego 2017 r. na korzyść strony skarżącej, które to odwołanie zostało przekazane do SKO przez MOPS pismem z dnia 16 lutego 2017 r. a wpłynęło ono w okolicach dnia 20 lutego 2017 r. czyli ta niekorzystna decyzja została wydana po czterech miesiącach i 13 dniach od wpłynięcia do SKO tj. po przekroczeniu terminu wydania decyzji.

Naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

Ustawy z dnia 7 września 2007 r. art. 2 pkt 7 lit. d - o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

- poprzez przyjęcie przez SKO całego długu dłużnika wobec MOPS-u na sierpień 2015 r. jakim jest kwota 11346,93 zł, podczas gdy przedmiotem sporu jest kwota 1241,31 zł za zamknięty okres tj. 03.-08.2015 r. poprzez nadinterpretację pisma z dnia 23 marca 2017 r. z MRP i PS i przyjęcie rzekomego zadłużenia dłużnika wobec MOPS w kwocie 11.346,83 zł, podczas gdy z powyższego pisma wcale tak nie wynika.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podtrzymał też argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutów skargi podał, że

1) zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r.,

2) decyzja z dnia 3 lipca 2017 r. zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W tym zakresie zauważył, że w ww. decyzji Kolegium wskazano, że decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r. ([...] została wydana po kolejnym ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kolegium - przed wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2017 r. ([...]) - uchylało decyzje organu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie, gdyż akty te zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie;

3) dane zawarte w zaświadczeniach, których kopie dołączono do skargi - w świetle powyższych uwag - nie mają wpływu na wynik sprawy;

4) w kontekście argumentacji dotyczącej naruszenia art. 162 k.p.a. - upływ okresu obowiązywania decyzji z dnia [...] października 2014 r. ([...]) nie uniemożliwia wydania decyzji w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zaskarżona decyzja Kolegium i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie zmieniają decyzji z dnia [...] października 2014 r. ([...]);

5) art. 122a K.p.a. nie ma w sprawie zastosowania, gdyż - po pierwsze - na mocy art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), regulacja ta ma zastosowanie do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 czerwca 2017 r. ostateczną decyzją (w analizowanym przypadku sytuacja taka nie ma miejsca), a po drugie - sprawa nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie jest załatwiana milcząco;

6) kwestia "zwrotu omyłkowo wpłaconej przez A. K. kwoty do MOPS w wysokości 1212,26 zł w dniu 14 grudnia 2015 r. wraz z odsetkami na podstawie obarczonej wadliwością decyzji z dnia [...] grudnia 2015 r. [...]" nie była przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego w drugiej instancji zaskarżoną decyzją.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a. Oznacza to między innymi, że Sąd nie może w ocenie zgodności zaskarżonej decyzji z prawem ograniczyć się do zarzutów sformułowanych w skardze ale także wadliwość zaskarżonego aktu podnieść z urzędu.

Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona według wskazanych wyżej zasad daje podstawy do uznania, że nie uchybia ona prawu.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji Administratora w Dziale Świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] stycznia 2017 r. stanowił art. 2 pkt 7 lit. "d" oraz art. 23 ustawy z dnia 7 września 2007. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2017 r., poz. 487 ze zm.) – dalej: ustawa.

Zgodnie z art. 2 ust. 7 pkt d ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o: nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenie z funduszu alimentacyjnego:

- (...),

d) wypłacane w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28 zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymywanych w tym okresie alimentów. Art. 28 ust. 1 stanowi, że w okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:

1) należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłacanych osobie uprawnionej na podstawie ustawy – do ich całkowitego zaspokojenia,

2) należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – do ich całkowitego zaspokojenia,

3) należności wierzyciela alimentacyjnego – do ich całkowitego zaspokojenia,

4) należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym – do ich całkowitego zaspokojenia – po należnościach określonych odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji lub w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – kodeks postępowania cywilnego (...), a przed należnościami określonymi odpowiednio w art. 115 § 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, lub w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 23 ust. 1 ustawy mówi zaś, że osoba, która pobrała nienależnie świadczenia jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.

Według organu skarżąca pobrała nienależnie świadczenie albowiem w okresie od 1 marca 2015 r. do 31 sierpnia 2015 r. pobrała mimo brzmienia art. 2 pkt 7 lit.d i art. 28 ustawy kwoty wpłacone przez dłużnika alimentacyjnego.

Według organu zebrany materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że w okresie od marca do sierpnia 2015 r. kiedy to niespornie skarżąca pobierała świadczenie z funduszu alimentacyjnego w kwocie po 500 zł miesięcznie, przyznane decyzją dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia 8 października 2014 r. pobierała również alimenty od ojca w kwocie 50 € miesięcznie.

Sąd w całości podziela powyższą ocenę i uznaje, że zebrany materiał dowodowy daje podstawę do takiej konstatacji. Sąd stwierdza, że w aktach sprawy znajdują się oświadczenia dłużnika z dnia 2 i 10 stycznia z których wynika, że "wpłaty są dokonywane od miesiąca lipca 2014 r. do dnia dzisiejszego tj. 2 stycznia 2017 r. po 50 euro" (pismo z 2 stycznia 2017 r.) oraz "od trzech lat wpłacam regularnie dodatkowo wyrokiem Sądu w M. po 50 € miesięcznie, wpłaty przelewam jako stałe zlecenie do Justamt w B. (ministerstwo sprawiedliwości) i stamtąd są one przelewane na konto pani K. które podała do Justamt" (pismo z 10 stycznia 2017 r.).

Wskazane przez dłużnika wpłaty potwierdza przetłumaczone przez tłumacza przysięgłego języka [...] dokument Centralnego Urzędu Dochodzenia Roszczeń Alimentacyjnych w stosunkach z Obcymi Państwami pismo z dnia 8 września 2015 r. oznaczony numerem [...] i załączniki dołączone do powyższego pisma.

Ponadto w aktach administracyjnych sprawy znajduje się oświadczenie z dnia 24 listopada 2015 r. pełnomocnika skarżącej A. K., która w sposób aktywny uczestniczyła w tym postępowaniu. Oświadczenie to zostało złożone w trybie art. 75 k.p.a. po pouczeniu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Pełnomocnik skarżącej zwróciła się do organu z wnioskiem o przyjęcie złożonego oświadczenia jako dowodu w sprawie.

W wyżej wspomnianym oświadczeniu podała, że córka "otrzymywała świadczenia alimentacyjne od marca do sierpnia 2015 r. od dłużnika. Wierzycielka jest świadoma, że kwoty te musi oddać tutejszemu urzędowi. Natomiast dłużnik wiedząc o tym przesyła na jej konto te drobne kwoty zamiast czynić to bezpośrednio na konto MOPS."

W dniu 14 stycznia 2016 r. pełnomocnik skarżącej przesłała do MOPS pismo nazwane jako sprostowanie oświadczenia z dnia 24 listopada 2015 r. Podała w nim, że będąc w dniu 24 listopada 2015 r. w MOPS dowiedziała się, że ma podpisać oświadczenie. Nie była na to przygotowana. Nie miała dostępu do konta córki aby sprawdzić prawdziwość twierdzeń urzędnika. Pani M. G. wymusiła na niej sporządzenie tego oświadczenia.

Dopiero po przyjściu do domu w dniu 24 listopada 2015 r. i sprawdzeniu konta okazało się, że 03-08.2015 r. nie wpłynęły alimenty w wysokości 50 €. "Nie prawdziwość twierdzeń p. M. G. zawarłam w piśmie z dnia 14 grudnia 2015 r."

Do pisma powyższego została dołączona kserokopia pisma z dnia 14 grudnia 2015 r. Pełnomocnik skarżącej stwierdza w nim między innymi, że "kwoty w wezwaniu dot. wpłat od 03-05.2015 r. po 50 euro nie wpłynęły na rachunek wierzycielki. Tylko wpłynęły kwoty od 06-08.2015 r. więc opiera Pani swoje wezwanie na nie prawdziwych informacjach pochodzących z [...] organu egzekucyjnego (...)".

Do powyższych pism skarżąca dołączyła trzy dowody wpłaty: z dnia 21 sierpnia 2015 r. kwoty pierwotnej 50 €, po przeliczeniu na walutę Polską 203,73 zł, z dnia 21 lipca 2015 r. kwoty 50 €, po przeliczeniu na walutę polską 200,01 zł i z dnia 30 czerwca 2015 r. na kwotę pierwotną 200 € – po przeliczeniu na walutę polską 808,52 zł. Kwoty te wpłynęły we wskazanych wyżej datach na konto skarżącej prowadzone przez A S.A. w K. Z potwierdzeń transakcji wystawionych przez A S.A. wynika, że we wszystkich przypadkach płatnikiem był B oznaczony kodem [...], tytuł płatności [...], jako odbiorcę wskazano K. A.

Według Sądu opisane wyżej przelewy korespondują swoją treścią z oświadczeniem dłużnika ze stycznia 2017 r., który twierdził, że przysyłał od 3 lat, co miesiąc 50 € tytułem alimentów.

Powyższe wpłaty za okres 06.-08.2015 r. potwierdziła również pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 24 listopada i 14 grudnia 2015 r. Nie miała wątpliwości, że wpłaty te dotyczą alimentów przesyłanych przez dłużnika alimentacyjnego.

Dopiero w piśmie z dnia 9 maja 2016 r. na pytanie organu – pełnomocnik skarżącej oświadczyła, że nie jest jej wiadomo z jakiego tytułu pochodzą wpłaty i kto ich dokonał. Jest to w ocenie Sądu oświadczenie niewiarygodne, w świetle przedstawionych wyżej wyjaśnień pełnomocnika skarżącej (dotyczy wpłat od 06.-08.2015 r.).

Należy też dodać, że z opisu potwierdzenia transakcji wynika, że kwoty po 50 € są przesyłane przez instytucję [...] z tytułu utrzymania skarżącej (na utrzymanie skarżącej – UNTERHALT).

Wskazane wyżej dowody w ocenie Sądu nie budzą wątpliwości co do tego, że są kwoty przesyłane przez dłużnika alimentacyjnego z tytułu alimentów na rzecz A. K.

Zauważyć zaś należy, że kwota opisanych wyżej wpłat po przeliczeniu na kurs polskiej złotówki określony w dniu wpłaty przez NBP odpowiada kwocie określonej do zwrotu jako nienależnie pobrane świadczenie w okresie od 03.-08.2015 r. – 1241,31 zł. tej sytuacji nie zmienia fakt, że wpłaty za miesiąc 03.-06. – wpłynęły łączne w dniu 30 czerwca 2015 r. Mimo odmiennych twierdzeń pełnomocnika skarżącej zawartych w skardze bank dokonywał przeliczenia wpłaconej kwoty EUR na walutę polską.

W związku z powyższym nie zasadny jest zarzut o naruszenie prawa materialnego – art. 2 pkt 7 lit.d o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Nietrafne są również pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Organ zebrał wskazany wyżej materiał dowodowy, który dał podstawy do dokonania wskazanej oceny.

Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, że organ naruszył art. 80, art. 77 § 1 i art. 75 § 1 k.p.a.

Zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie narusza także art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ wskazał jakie dowody były przedmiotem oceny, z jakich powodów wyprowadzono wnioski, o których mowa w kwestionowanych decyzjach.

Podkreślić również należy, że decyzja z dnia 8 października 2014 r., w oparciu o którą były wypłacane świadczenia z funduszu alimentacyjnego, wprawdzie jak stwierdziła pełnomocnik skarżącej "wygasła" nie mniej jednak funkcjonując w obrocie prawnym wywołała określone skutki prawne.

Na skutek dokonywanych przez dłużnika alimentacyjnego częściowych wpłat z tytułu alimentów na rzecz skarżącej "powstały" nienależne świadczenia. Organy zatem wydając decyzję o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia nie naruszyły wskazanego w skardze art. 162 k.p.a.

Dla merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie nie ma znaczenia również zarzut wyartykułowany przez skarżącą dotyczący naruszenia art. 122 k.p.a.

Zgodzić się również należy z organem, że nie mają dla sprawy znaczenia zaświadczenia dołączone przez skarżącą do skargi, dotyczące prowadzonej egzekucji. Wynika z nich jednoznacznie, że w okresie objętym zaskarżoną decyzją dłużnik alimentacyjny posiadał dług wobec MOPS, tym samym wpłacone przez niego należności powinny być w pierwszej kolejności zaliczone na świadczenia określone w art. 28 ustawy.

Nie można też przypisać organowi naruszenia art. 207 § 2 pkt 3 k.p.a. Przepis ten został skreślony ustawą - Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271. Tym samym nie obowiązuje już od 16 lat.

Na marginesie zauważyć należy, że zwolnienie od kosztów sądowych nie odbywa się na podstawie art. 239 k.p.a., gdyż przepis ten określa wymogi formalne zawiadomienia o sposobie załatwienia sprawy. W tym przedmiocie mają zastosowanie przepisy ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – w tym art. 239 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak wyżej.