Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 722/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 23
law: Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 grudnia 2003 r. w sprawie zasadniczych wymagań dla wag  nieautomatycznych podlegających ocenie zgodności.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Anna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 czerwca 2017 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję Zakład Ubezpieczeń Społecznych nr [...] z dnia [...] r. o odmowie umorzenia należności z tytułu składek, po rozpatrzeniu wniosku B. P. z dnia 4 maja 2017r. o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu składek.

Z uzasadnienie decyzji wynika, że w dniu 27 stycznia 2017 r. do Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Oddział w S. (zwanego dalej "Zakładem") wpłynął wniosek zobowiązanej B. P. z dnia 25 stycznia 2017 r. o zawieszenie postępowania egzekucyjnego oraz o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. Zobowiązana wniosek o umorzenie należności z tytułu składek uzasadniła trudną sytuacją finansową. Wnioskodawczyni poinformowała, że wykonywana przez nią działalność gospodarcza nie przynosiła oczekiwanych dochodów w efekcie czego powstała zaległość [pic]wobec Zakładu. Zobowiązana wskazała, że w związku z powyższym w dniu 31 grudnia 2016r. została zmuszona do zaprzestania prowadzenia działalności.

Zobowiązana w toku postępowania przedłożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej osoby nie prowadzącej działalności gospodarczej, załącznik do umowy o udzielenie kredytu, zeznanie podatkowe o uzyskaniu dochodu w 2015 r., informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w roku 2015 r.

W toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ ustalił, że Zobowiązana prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą w okresie od 13 sierpnia 2007 r. do 1 stycznia 2017 r. w zakresie sprzedaży detalicznej prowadzonej w niewyspecjalizowanych sklepach z przewagą żywności, napojów i wyrobów tytoniowych, w której powstał obowiązek opłacenie należności z tytułu składek. Działalność została wykreślona z ewidencji działalności [pic]gospodarczej w dniu 3 stycznia 2017 r. Na koncie płatnika w dacie złożenia wniosku o umorzenie, figurowały nieopłacone należności z tytułu składek wymagalne w dacie podejmowanego rozstrzygnięcia w części finansowanej przez płatnika składek na ubezpieczenia społeczne za okres od 12/2009r. do 12/2016r., na ubezpieczenie [pic]zdrowotne za okres od [...] r. do [...] r. oraz na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od [...] r. do [...] r. w łącznej kwocie [...]zł. Zaległość z tytułu odsetek na dzień 27 stycznia 2017r. wyniosła kwotę [...]zł. Ponadto, na koncie dłużnika figurują zaległości z tytułu nieopłaconych składek w części finansowanej przez [pic]ubezpieczonych nie będących płatnikami składek na ubezpieczenia społeczne za okres od [...] r. do [...] r. w łącznej kwocie [...]zł. Zaległość z tytułu odsetek na dzień 27 stycznia 2017r. wyniosła [...] zł. Nieopłacone należności z tytułu składek na podstawie art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2016 r., poz. 23 ze zm.), których obowiązek opłacenie powstał do dnia 31 grudnia 201 1 r. objęte były dziesięcioletnim okresem przedawnienia, natomiast od 1 stycznia 2012r. do składek stosuje się okres pięcioletni z wyłączeniem okresów zawieszających bądź przerywających wskazany bieg. Istniejące i wymagalne należności z tytułu składek 23 sierpnia 2016 r. objęte zostały przy tym postępowaniem egzekucyjnym, zawieszając na podstawie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ich bieg przedawnienia. Postępowanie egzekucyjne jest w toku i nie zostało zakończone.

Dalej organ wskazał, że na podstawie decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia 17 maja 2017 r., B. P. jest od dnia 9 maja 2017r. zarejestrowaną osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.

` Na podstawie przedłożonych dokumentów ustalono, iż w roku 2015 Zobowiązana z tytułu pozarolniczej działalności gospodarczej oraz z tytułu najmu lub dzierżawy uzyskała łączny dochód w wysokości [...] zł. Jednocześnie ustalono, że Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ż. [...], dz nr [...] opisanej w [...] [...]/8. Ponadto Zobowiązana oświadczyła, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Wnioskodawczyni ma zobowiązania finansowe w bankach w kwocie [...]CHF z miesięczną ratą spłaty w wysokości [...] CHF. Wnioskująca podlega terapii.

W dniu [...]. ww decyzją Zakład odmówił dłużnikowi umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Organ wskazał, że w sprawie nie zachodzą przesłanki całkowitej nieściągalności, o których mowa w art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych stanowiące podstawę i możliwość rozważenia przez organ umorzenia nieopłaconych należności z tytułu składek albowiem Zobowiązana, która zaprzestała prowadzenia działalności, nie wykonuje pracy zarobkowej na podstawie zaewidencjonowanych umów, pozostaje ujawnionym współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ż. [...], dz. nr [...] [...] opisanej w KW [...] W przedmiotowej sprawie istnieje zatem majątek, który może stanowić przedmiot zabezpieczenia i egzekucji dochodzonego obowiązku. Organ podniósł, że na podstawie art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych całkowita nieściągalność zachodzi m.in. gdy nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. — Ordynacja podatkowa. Wobec Zobowiązanej, zdaniem organu, nie zachodzi tym samym całkowita nieściągalność w zakresie dochodzonych należności z tytułu składek, w tym okoliczności wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy stanowiące podstawę i możliwość rozważenia umorzenia zawnioskowanych należności w całości lub w części.

Dalej organ uzasadnił, że w sprawie pomimo braku całkowitej nieściągalności nie zachodzi uzasadniony przypadek który, w oparciu o powołane przepisy i zawarte w nich przesłanki stanowiłby podstawę umorzenia zadłużenia należności z tytułu składek. Zobowiązana nie wykazała, iż pomimo braku całkowitej nieściągalności opłacenie należności z tytułu składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla Zobowiązanej i członków jej rodziny. Sytuacja majątkowa i rodzinna tym samym nie stanowi podstawy do zawnioskowanego zwolnienia w całości lub w części dochodzonego obowiązku.

Trudna sytuacja finansowa i brak środków finansowych czy dochodów osoby zobowiązanej będącej dłużnikiem nie stanowi, zdaniem organu, prawnej materialnej podstawy umorzenia w tym postępowaniu.

Jak ustalono w niniejszym postępowaniu Zobowiązana, aktualnie nie prowadzi pozarolniczej działalności, i nie osiąga ujawnionych dochodów z pracy zarobkowej na opłacenie zobowiązań w tym przedmiotowych należności z tytułu składek. Brak przy tym dowodów o poniesieniu strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej czy innego nadzwyczajnego zdarzenia pozbawiającego zobowiązanego możliwości osiągania dochodu na opłacenie należności z tytułu składek w ramach uprzednio prowadzonej pozarolniczej działalności. Nie może być nim ryzyko i trudności finansowe w spłacie zobowiązań. Wnioskodawczyni nie ma innych osób na utrzymaniu. Zobowiązana nie wykazała zagrożenia w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych członków rodziny. Wnioskodawczyni według oświadczenia poszukuje zatrudnienia, nie jest przy tym osobą całkowicie i trwale wyłączoną z możliwości zarobkowych jako osoba niezdolna do pracy, ze względu na przewlekłą chorobę lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającym możliwości uzyskania dochodu na opłacenie należności. W prowadzonym postępowaniu nie przedłożono w tym zakresie dowodów. Wnioskodawczyni w podniesionych okolicznościach, nie korzysta też w dacie podejmowanego rozstrzygnięcia z socjalnej pomocy państwa. Zainteresowana umorzeniem podniosła, iż nie może liczyć na pomoc finansową rodziny korzystając w zakresie zabezpieczenia niezbędnych potrzeb z pomocy osób trzecich. Wnioskodawczyni podniosła iż wynajmuje nieruchomość. Organ będący wierzycielem nie ma informacji odnośnie bezpośredniego źródła pomocy i finansowania niezbędnych potrzeb osoby zobowiązanej, i ponoszonych w tym zakresie wydatków, które nie mogą opierać się wyłącznie na o oświadczeniach i zapewnieniach dłużników. W tym zakresie ustawodawca obowiązek wykazania wskazanych okoliczności przeniósł na zobowiązanego. W innym przypadku niemożliwe byłoby wykonywanie obowiązku opłacenia należności z tytułu składek do których obowiązani są płatnicy składek mocą obowiązującej ustawy.

W ustalonych okolicznościach w której zobowiązana pozostaje ujawnionym współwłaścicielem nieruchomości położonej w miejscowości Ż. [...], dz nr [...] opisanej w [...] [...], nie stanowiącej zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych oraz braku zagrożenia niezbędnych potrzeb życiowych zarówno Zobowiązanej jak i członków jej rodziny, umorzenie zawnioskowanych należności jest niedopuszczalne bowiem naruszałoby prawo. Wnioskodawczyni podniosła, iż wynajmuje nieruchomość celem finansowania z najmu zaciągniętego w przeszłości kredytu. Organ podkreślił, że spłata zobowiązań prywatnych tytułem udzielonych kredytów nie może uzasadniać umorzenia należności publicznoprawnej. Umorzenie należności publicznoprawnej, z której finansowane są świadczenia społeczne obywateli nie może być wyłącznym sposobem na umożliwienie płatnikowi regulowania innych zobowiązań prywatnych zwłaszcza o charakterze kredytowym.

W ocenie organu rentowego nie można uprzywilejowywać w spłacie jednych wierzycieli kosztem innych, i w tym zakresie uzasadniać interesu indywidualnego jako ważnego interesu strony.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek Wnioskodawczyni oświadczyła, iż znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, poszukując zatrudnienia, korzystając z pomocy znajomych. Zobowiązana wskazała, iż prowadzona działalność pomimo włożonego wysiłku nie przynosiła wystarczających dochodów, generując długi. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie może liczyć na pomoc rodziny, która również pozostaje w trudnej sytuacji finansowej,

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Zakład utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, nie znajdując podstaw do jej zmiany.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca podniosła, że w jej przekonaniu spełnia warunek zawarty w przepisach – sytuacja zdrowotna, rodzinna, majątkowa uniemożliwia spłatę, nie wspominając o zaspokojeniu minimum socjalnego.

Podniosła, że nie mogła starać się o układ ratalny bo nie byłaby w stanie płacić 5 lat po 2 tysiące miesięcznie. Oświadczyła, że jest w grupie "frankowiczów", spłaca około 500 CHF miesięcznie, spłaca bo Bank mógłby wejść na hipotekę i spieniężyć dom. Spłaty obciążają Skarżącą i jej córkę współwłaścicielkę nieruchomości. Wskazując na stan psychiczny podniosła fakt skierowania jej przez lekarza na terapię grupową. Nie widząc rozwiązania na samodzielne utrzymanie w przekonaniu Skarżącej spełnia ona przesłanki do umorzenia. Do skargi Skarżąca załączyła decyzje z dnia 12 czerwca 2017 r. o otrzymaniu z MOPS zasiłku okresowego i celowego jednorazowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.

Na rozprawie Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika składając do akt dokumenty wniosła o przeprowadzenie dowodu na okoliczność przyczyn powstania zaległości oraz aktualnej sytuacji majątkowej i zdrowotnej Skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej zwana "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji – art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności decyzji, nie zastępuje organu w podejmowaniu decyzji, nie może zatem umorzyć zaległości z tytułu nieopłaconych składek.

Wskazać też należy, że kontrola Sądu obejmuje rozstrzygnięcie organu na dzień jego podjęcia. Oznacza to, że okoliczności, które mają miejsce po dacie podjęcia decyzji przez organ, nie mogą i nie mają wpływu na legalność zaskarżonej decyzji. Mogą być ewentualnie jako nowe okoliczności nie istniejące w dacie rozstrzygania przez organ, przedmiotem oceny przez organ w kolejnym wniosku strony. Stąd dokumenty przedłożone na rozprawie z daty po 14 czerwca 2017 r. tj. po dacie wydania decyzji, takie jak skierowanie do psychologa i neurologa, zaświadczenie Urzędu Skarbowego, orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, nie mogą przemawiać za błędnym ustaleniem przez organ stanu faktycznego albowiem nie były to okoliczności znane organowi.

Ponadto w orzecznictwie przyjęty został pogląd, że jeżeli zachodzi potrzeba dokonania ustaleń, które mają służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu, Sąd powinien uchylić zaskarżoną decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić (por. wyrok NSA z dnia 25 września 2000 r. sygn. akt FSA 1/00 nie publ.). Taka sytuacja jednak nie zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż organy tak pierwszej jak i drugiej instancji podjęły się wyjaśnienia okoliczności związanych z wykazanymi we wniosku Skarżącej powodami umorzenia zaległości wzywając pismem z dnia 23 lutego 2017 r. do przedstawienia wszelkich okoliczności i dowodów przemawiających za pozytywnym rozpoznaniem wniosku.. Ustalenie tej kwestii mające znaczenie dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, powinno i było dokonane przez organ w postępowaniu administracyjnym. Nawet przy wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Skarżąca nie przedłożyła dokumentów obrazujących zasadność żądania, poza zaświadczeniem o hospitalizacji złożonym w toku postępowania odwoławczego.

W świetle powyższego nie można zarzucić organom zaniechania ustawowego obowiązku ustalenia prawdy obiektywnej, skoro Skarżąca nie przedłożyła również dokumentów złożonych na rozprawie a dotyczących rozwiązania małżeństwa, aktu zgonu byłego małżonka, zaświadczenia o zmianie w ewidencji działalności gospodarczej, czy załączone do skargi decyzje dotyczące przyznania pomocy z MOPS i to z daty przed wydaniem decyzji przez organ a mających Jej zdaniem wpływ na ocenę zasadności umorzenie zaległości, skoro Skarżąca nie przedłożyła ich na etapie toczącego się postępowania przed organem.

Skarga okazała się niezasadna. W rozpatrywanej sprawie, w ocenie składu orzekającego, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałoby wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zatem skargę należało oddalić.

Zważywszy na przedmiot kontrolowanego aktu wskazać należy, iż materialnoprawną podstawę do umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, stanowi przepis art. 28 ust.1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W świetle regulacji tej nie budzi wątpliwości, iż decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzeniu należności z tytułu składek jest decyzją uznaniową. Nie oznacza to jednak pozostawienia Zakładowi pełnej swobody w zakresie wyboru rozstrzygnięcia w omawianym przedmiocie. Granice luzu administracyjnego dopuszczalnego przy podjęciu decyzji uznaniowej, tj. posiadanej przez organ swobody wyboru rodzaju rozstrzygnięcia, wyznaczone są bowiem ściśle przepisami prawa, które precyzują przesłanki umorzenia. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 marca 2007r. w sprawie II GSK 345/06 (publikowany w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl), granice uznania administracyjnego wyznaczają przesłanki sformułowane w art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. W sytuacji, gdy strona wykaże, że istnieją ustawowe przesłanki umorzenia, aby uniknąć zarzutu dowolności decyzji, organ musi wyjaśnić przyczyny z powodu których, mimo istnienia tych przesłanek, odmówił umorzenia. Wyjaśnienie to musi przy tym nastąpić z uwzględnieniem zarówno ważnego interesu zobowiązanego, jak i stanu finansów ubezpieczeń społecznych.

W art. 28 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych określone zostały granice przedmiotowe możliwego umorzenia (umorzenie składek, odsetek - w całości lub części), zaś w ust. 2 i ust. 3 sprecyzowana została zasadnicza przesłanka umożliwiająca umorzenie - nieściągalność należności. Ustawodawca użył dla jej określenia sformułowania "całkowita nieściągalność" i wyczerpująco wskazał w jakich przypadkach ona występuje (art. 28 ust. 3 pkt 1-6). W art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przewidziana zaś została dodatkowa możliwość umorzenia należności z tytułu składek. Dotyczy ona jednakże już tylko ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek, czyli tych ubezpieczonych, którzy byli zobowiązani płacić sami za siebie składki, ale tego nie czynili, doprowadzając do zaległości. Ta grupa płatników potraktowana została przez ustawodawcę łagodniej, bowiem zaległe należności składkowe mogą być umarzane, mimo braku całkowitej nieściągalności, w sytuacjach określonych w ww rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej. Z art. 28 ust. 3b ustawy dodatkowo wynika, że dla oceny, czy przypadek jest uzasadniony należy brać pod uwagę z jednej strony ważny interes osoby zobowiązanej, a z drugiej strony stan finansów ubezpieczeń społecznych. Wskazane zasady, wynikające z art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i rozporządzenia wykonawczego dotyczą Skarżącej jako osoby zobowiązanej z racji prowadzenia działalności gospodarczej do opłacania składek na własne ubezpieczenie.

W myśl art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowania prawne daje podstawy zakładowi ubezpieczeń społecznych do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że przepis ten pozostawia do uznania organu istnienie lub nieistnienie w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności, uzasadniających umorzenie zaległości lub odsetek, jak też zakres ewentualnego umorzenia. Nie może to jednak oznaczać dowolności rozstrzygnięcia. Wydanie decyzji musi być bowiem poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą,

z zachowaniem wymogów proceduralnych.

Ustanowiona w art. 7 k.p.a. i doprecyzowana w art. 77 § 1 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. W tym celu obliguje organy do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego pod kątem okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy, wynikających z norm prawa materialnego.

W postępowaniu toczącym się wskutek wniosku o umorzenie należności z tytułu składek to przede wszystkim na stronie zgłaszającej powyższy wniosek spoczywa obowiązek współdziałania z organem na okoliczność wykazania, czy zachodzą przesłanki uzasadniające zgłoszone żądanie na podstawie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 28 ust. 3a w związku z § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 powołanego rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne. Wynika to przede wszystkim z faktu, że to wnioskujący posiada wiedzę obrazującą jego sytuację.

Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż w tej sprawie przyczyną odmowy umorzenia należności z tytułu składek było stwierdzenie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, iż nie wystąpiła po stronie Wnioskodawcy którakolwiek z przesłanek całkowitej nieściągalności tych należności enumeratywnie wymieniona przez ustawodawcę w art. 28 ust. 3 u.s.u.s.

W rozpoznawanej sprawie - jak wynika to z akt administracyjnych – organy administracyjne przed wydaniem decyzji wezwały pismem z dnia 23 lutego 2017 r. Skarżącą do przedłożenia informacji i ich udokumentowania, dotyczące sytuacji rodzinnej, zdrowotnej i majątkowej. Skarżąca przedłożyła oświadczenie o stanie majątkowym i zaświadczenie lekarskie z dnia 29.05.2017 r.

Z ustaleń organu wynika, że Skarżąca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, w 2015 r. uzyskała przychód w wysokości [...] zł z tytułu dzierżawy i najmu oraz działalności gospodarczej, Skarżąca jest współwłaścicielem nieruchomości w Żdżarach, która nie stanowi zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych, prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, posiada zobowiązanie z tytułu kredytu bankowego ("frankowicz"). Nie posiada innych źródeł dochodu.

Istnieje zatem majątek, który może stanowić przedmiot zabezpieczenia i egzekucji dochodzonego obowiązku, zatem stosownie do art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wobec Zobowiązanej nie zachodzi tym samym całkowita nieściągalność w zakresie dochodzonych należności z tytułu składek, w tym okoliczności wskazane w art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 ustawy stanowiące podstawę i możliwość rozważenia umorzenia zawnioskowanych należności w całości lub w części.

Nie budzi wątpliwości, że rozpatrując ważny interes dłużnika- organ rentowy musi uwzględniać to, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną opłacenie zaległości pociągnęłoby zbyt ciężki skutki. Nie mniej tę przesłankę każdorazowo organ rozpoznaje indywidualizując w okolicznościach sprawy. Zatem zgodzić się należy, ze stanowiskiem organu, że sytuacja w jakiej obecnie znajduje się Skarżąca jest niewątpliwie trudna to jednak, zgodzić się należy z organem, że w niniejszej sprawie Zobowiązana nie wykazała, iż pomimo braku całkowitej nieściągalności opłacenie należności z tytułu składek pociągnęłoby zbyt ciężkie skutki dla Zobowiązanej i członków jej rodziny. Sytuacja majątkowa i rodzinna tym samym nie stanowi podstawy do zawnioskowanego zwolnienia w całości lub w części dochodzonego obowiązku.

Jak ustalono w niniejszym postępowaniu Zobowiązana, aktualnie nie prowadzi pozarolniczej działalności i nie osiąga ujawnionych dochodów z pracy zarobkowej na opłacenie zobowiązań. Brak przy tym dowodów o poniesieniu strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej czy innego nadzwyczajnego zdarzenia pozbawiającego zobowiązanego możliwości osiągania dochodu na opłacenie należności z tytułu składek w ramach uprzednio prowadzonej pozarolniczej działalności. Nie budzi wątpliwości, że nie może być nim ryzyko i trudności finansowe w spłacie zobowiązań. Skarżąca nie ma innych osób na utrzymaniu, zauważyć też należy, że nie wykazała zagrożenia w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych członków rodziny, według oświadczenia poszukuje zatrudnienia, nie jest przy tym osobą całkowicie i trwale wyłączoną z możliwości zarobkowych jako osoba niezdolna do pracy, ze względu na przewlekłą chorobę lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającym możliwości uzyskania dochodu na opłacenie należności, osiąga dochody z wynajmu nieruchomości.

W prowadzonym postępowaniu nie przedłożono w tym zakresie dowodów a Sąd rozpoznający skargę nie może opierać się o dokumenty i zdarzenia z daty po wydaniu zaskarżonej decyzji. Uznać zatem także należy, że Skarżąca w podniesionych okolicznościach, nie wykazała organowi, że korzysta w dacie podejmowanego rozstrzygnięcia z socjalnej pomocy państwa.

W toku postępowania podniosła, iż nie może liczyć na pomoc finansową rodziny korzystając w zakresie zabezpieczenia niezbędnych potrzeb z pomocy osób trzecich.. Wskazać w związku z tym należy, że organ nie miał informacji i nie dysponował jakąkolwiek dokumentacją odnośnie bezpośredniego źródła pomocy i finansowania niezbędnych potrzeb Skarżącej, ponoszonych w tym zakresie wydatków, które na co słusznie wskazał organ nie mogą opierać się wyłącznie na oświadczeniach i zapewnieniach. Nie budzi wątpliwości, że w tym zakresie ustawodawca obowiązek wykazania wskazanych okoliczności przeniósł na zobowiązanego.

Ponadto zauważyć należy, że Skarżąca pomimo deklarowanej trudnej sytuacji finansowej dokonuje spłaty zobowiązań cywilnoprawnych – Bank. Bezspornie zatem ocenę organu, że trudna sytuacja materialna (finansowa) nie stanowi autonomicznie o umorzeniu, a subiektywne przekonanie Strony o spełnieniu przesłanek i brak bieżących wolnych środków pieniężnych u dłużnika uzasadnia rezygnację dochodzenia zaległości, należy podzielić.

Zgodzić się należy z organem, iż każdy rozpoczynający działalność gospodarczą, robi to na własne ryzyko, tak z ponoszeniem strat jak i osiąganiem dochodów. Skutki prowadzenia nierentownej działalności obciążają przedsiębiorcę. Nie można dopuścić, na co zasadnie zwrócił uwagę organ, by koszty prowadzonej działalności przenosić na instytucje państwowe i innych płatników. Argumenty Skarżącej związane z brakiem dochodów w okresie prowadzenia działalności nie mogą uzasadniać rezygnacji wierzyciela publicznoprawnego z dochodzenia zadłużenia. Okoliczność, że Skarżąca nie godzi się z wnioskami prawidłowo wyciągniętymi z oceny dowodów zebranych w sprawie nie znaczy, iż dowody te nie zostały wyczerpująco rozpatrzone.

Reasumując, należy jeszcze raz podkreślić, że umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych, które jednak w niniejszej sprawie nie zachodzą. Ponadto, umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni. Toteż, dbając o stan finansów funduszów emerytalno - rentowych Zakład Ubezpieczeń Społecznych musi każdorazowo indywidualizując okoliczności sprawy ważyć zasadność wniosku o umorzenie należności składkowych co, zdaniem Sądu, nastąpiło w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

Wobec powyższego Sąd uznał, że organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów, na których oparł swoją decyzję, zaskarżona decyzja została też należycie uzasadniona, bez pominięcia któregokolwiek elementu mającego znaczenie dla ostatecznego, niewadliwego załatwienia sprawy.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.