Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1212/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 7 ust 1, art 6 ust 1, art 19 ust 2, art 21 ust 2
journal: Dz.U. 1991 nr 101 poz 444
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach.
article: art 138 § 1, 107 § 1 , art 8, 11
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2017 r. sprawy ze skargi B. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zastrzeżenia do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymano w mocy orzeczenie Starosty [...] z [...] lutego 2017 r., którym nie uznania zastrzeżeń p. B. M. (dalej jako "Właściciel"), do zapisów zawartych w wyłożonym do publicznego wglądu projekcie "Uproszczonego planu urządzenia lasu obrębu ewidencyjnego [...]", zwanego dalej "Planem", w stosunku, do stanowiącej jego własność, działki ew. nr [...] (obręb [...] [...], gm. [...]).

Uzasadniając orzeczenie organ wskazał:

- jak podał organ I. instancji, w Planie na przedmiotowej działce wyodrębniono wydzielenie leśne - 3-cy ([...]ha) [...] [...] [...] z planowanym zabiegiem trzebieży późnej; z ewidencji gruntów i budynków wynika, że działka ew. nr [...] powstała w wyniku podziału działki ew. nr [...], który miał miejsce w 2003 roku; w jego wyniku działka ew. nr [...] zawierała grunt leśny (Ls) o powierzchni [...] ha; w momencie nabycia jej przez obecnego właściciela (aktem notarialnym z [...] stycznia 2004 r.) znajdował się na niej las o takiej powierzchni,

- zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2015 r. poz. 2100 ze zm.) trwale zrównoważoną gospodarkę leśną prowadzi się według planu urządzenia lasu lub uproszczonego planu urządzenia lasu; plan urządzenia lasu jest podstawowym dokumentem gospodarki leśnej, opracowywanym dla określonego obiektu; zawiera on opis i ocenę stanu lasu oraz cele, zadania i sposoby prowadzenia gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 6 ustawy); natomiast uproszczony plan urządzenia lasu jest opracowywany dla lasu o obszarze co najmniej 10 ha, stanowiącego zwarty kompleks leśny, zawierający skrócony opis lasu i gruntów przeznaczonych do zalesienia oraz podstawowe zadania dotyczące gospodarki leśnej (art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy); zgodnie z art. 19 ust. 2 ustawy uproszczone plany urządzenia lasu sporządza się, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa oraz dla lasów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa; plan taki - po myśli art. 21 ust. 2 pkt 1 ustawy - dla lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, należących do osób fizycznych i wspólnot gruntowych jest sporządzany na zlecenie starosty, przez specjalistyczne jednostki lub inne podmioty wykonawstwa urządzeniowego (art. 19 ust. 5 ustawy); projekt uproszczonego planu urządzenia lasu wykłada się do publicznego wglądu na okres 60 dni w siedzibie urzędu gminy; o wyłożeniu projektu uproszczonego planu urządzenia lasu wójt (burmistrz, prezydent miasta) informuje pisemnie właścicieli lasów, z zaznaczeniem, że uproszczony plan urządzenia lasu będzie podstawą naliczenia podatku leśnego (art. 21 ust. 4 ustawy); stosownie do art. 21 ust. 5 ustawy o lasach, w terminie 30 dni od daty wyłożenia projektu uproszczonego planu urządzenia lasu zainteresowani właściciele lasów mogą składać zastrzeżenia i wnioski w sprawie planu, zaś starosta wydaje decyzje w sprawie uznania lub nieuznania zastrzeżeń lub wniosków,

- w niniejszej sprawie Plan, obejmujący także działkę ew. nr [...], został wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Gminy [...] od [...] lipca do [...] września 2016 r.; poinformowano właścicieli lasów o możliwości składania uwag w nieprzekraczalnym terminie do [...] sierpnia 2016 r.; [...] sierpnia 2016 r., Właściciel złożył zastrzeżenie do Planu; wniósł o weryfikację lokalizacji drzewostanu; w jego ocenie w Planie obszar, zajęty przez las, jest niezgodny z rzeczywistością - większy i obejmuje również roślinność ozdobną, niebędącą lasem; w związku z tym organ I. instancji przeprowadził, z udziałem Właściciela, oględziny powierzchni działki leśnej (nr [...]) co odzwierciedla protokół z [...] stycznia 2017 r.; wbrew twierdzeniom wnoszącego odwołanie właściciela, pracownik Starostwa Powiatowego w [...] w czasie wizji stwierdził, że na działce ew. nr [...], na powierzchni ok. [...] ha rośnie sosna w wieku ok. 45 lat i miejscami występuje brzoza; z treści protokołu (podpisanego przez pracownika Wydziału Rolnictwa i Środowiska Starostwa Powiatowego w [...]) wynika, że Właściciel brał udział w czasie lustracji powierzchni leśnej; odmówił jednak podpisania protokołu,

- odnosząc się do zarzutów wnoszącego odwołanie, co do błędnej lokalizacji drzewostanu, wskazano, że są one chybione; nie jest możliwe pominięcie w uproszczonym planie urządzenia lasu działki leśnej, skoro w chwili jego sporządzania, jej stosowna część nie była wyłączona z produkcji leśnej; nie zgodzono się z zarzutem jakoby powierzchnia lasu na działce ew. nr [...] była mniejsza niż przyjęto to w Planie ([...] ha); w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że o tym, czy dany grunt jest lasem, w rozumieniu art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, decyduje, co do zasady zapis w ewidencji gruntów (tak wyroki NSA o sygn. akt II FSK 1506/05, opubl. LEX nr 242985 i sygn. akt II OSK 634/11 – oba dostępne też na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych); leśnego charakteru działki nie zmienia - stosownie do regulacji art. 3 pkt 1 ustawy o lasach - również to, że obszary te mogą zostać przejściowo pozbawione roślinności leśnej,

- bezspornym jest w sprawie, że działka ew. nr [...], o powierzchni [...] ha, jest sklasyfikowana w ewidencji gruntów jako: lasy (LsVI) o pow. [...]ha, pastwiska trwałe (PsVI) o pow. [...] ha i grunty orne (RVI) o pow. [...] ha (uproszczony wypis z rejestru gruntów z [...] marca 2017 r. w aktach sprawy); skoro działka w ewidencji gruntów została określona w pewnej części powierzchni jako las (Ls), to twierdzenie Właściciela, że nie jest lasem w rozumieniu ustawy o lasach jest nieuzasadnione i bezpodstawne,

- bez znaczenia jest w sprawie powoływanie się na oznaczenia, znajdujące się na mapach sytuacyjno-wysokościowych, sporządzonych przez geodetę do celów projektowych (np. mapa w skali 1:1000 z 10 listopada 2005 r. stanowi załącznik nr 1 do decyzji z [...] stycznia 2007 r. o warunkach zabudowy na budowę budynku mieszkalnego); mapy te zostały sporządzone dla innych celów i nie mogą być dowodem w sprawie zastrzeżeń do projektu uproszczonego planu urządzania lasu; skoro z ewidencji gruntów wynika, że część działki to grunty leśne, oznacza to, że jest ona objęta produkcją leśną, w oparciu o ustawę o lasach,

- wyłączenie gruntu z produkcji leśnej może nastąpić jedynie w drodze właściwego postępowania, przeprowadzonego w trybie ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 909 ze zm.); tym samym nie może być przedmiotem zarzutu do projektu uproszczonego planu urządzenia lasu,

- także prawidłowość zapisów w rejestrze gruntów nie może być kwestionowana w postępowaniu dotyczącym zastrzeżeń, co do zapisów zawartych w projekcie uproszczonego panu urządzenia lasu; plan ten jest dokumentem, który ma przedstawiać stan lasu na chwilę sporządzania przez wykonawcę inwentaryzacji lasu; zmiany zaś danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów,

- za nieusprawiedliwiony uznano zarzut, dotyczący wadliwego ustalenia przez organ I. instancji faktycznej powierzchni zalesienia działki; pracownik Starostwa Powiatowego w [...] dokonał oględzin działki i uznał, że na wydzieleniu leśnym działki (o pow. [...] ha) rośnie sosna w wieku około 45 lat i miejscowo występuje brzoza; jakkolwiek Właściciel odmówił podpisania protokołu z oględzin, jednak należy uznać, że okoliczność lokalizacji drzewostanu została przez organ I. instancji rzetelnie wyjaśniona; Właściciel, pismem z [...] stycznia 2017 r., został prawidłowo zawiadomiony o przeprowadzanej wizji w terenie; miał zatem wiedzę o lustracji,

- reasumując wskazano, że – zdaniem organu - nie ulega wątpliwości, że część działki ew. nr [...] jest w ewidencji gruntów sklasyfikowana jako grunt leśny o powierzchni [...]ha; ewidencja ta jest natomiast podstawą kwalifikacji gruntu jako lasu; z ewidencji gruntów nie wynika, aby przedmiotowa działka w części gruntu o powierzchni [...] ha nie była pokryta lasem lecz inną roślinnością ozdobną, na co wskazuje Właściciel w treści odwołania; oznacza to, że prawidłowo objęto działkę uproszczonym planem urządzenia lasu, w myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 ustawy o lasach; skoro w chwili sporządzania uproszczonego planu urządzania lasu, część działki, o powierzchni [...] ha, nie jest wyłączona z produkcji leśnej to organ I. instancji nie może jej pominąć w uproszczonym planie urządzenia lasu.

W skardze zarzucono, że kolegium nie odniosło się do następujących kwestii, podniesionych w odwołaniu:

- działka, o całkowitej powierzchni [...] ha, była nabyta aktem notarialnym; na sąsiednich działkach znajdował się większy fragment obszaru leśnego, który skrawkiem zachodził na tą działkę (nr [...]); Właściciel indywidualnie nie mierzył powierzchni zalesionej zaś w akcie notarialnym nie wymieniono powierzchni gruntu, zajmowanej przez las; sugerował się, że jest to w rzeczywistości ok. 4 arów powierzchni,

- na działce nr [...] pierwotny jej właściciel zgłosił do ewidencji gruntów w latach 70-tych ubiegłego wieku zalesienie gruntu klasy VIz; wcześniej na działce znajdowało się [...] ha lasu; automatycznie wykreślono grunty rolne, o powierzchni [...]ha i przypisano je jako las – Ls; powierzchnia ta nigdy nie została zmierzona geodezyjnie z natury, czy pokrywa się z klasą VIz na gruncie; w wyniku kilkakrotnych podziałów, przy sprzedaży działki nr [...], gdzie działkę nr [...] była zakupiona jako ostatnia, powstała "różnica podpodziałowa"; skumulowała się ona na powierzchni działki Właściciela,

- reasumując, powierzchnia lasu nie pokrywa się terytorialnie na gruncie z powierzchnia klasy VIz, jak również nie daje powierzchni [...]ha,

- na mapach opracowanych na dzień [...] listopada 2005 r. oraz [...] lutego 2007 r., opracowanych przez geodetę (p. M. S.) i zatwierdzonych przez Starostwo Powiatowe z [...], tylko fragment jest oznaczony jako tereny leśne (Ls); pozostała część jest oznaczona natomiast jako tereny zadrzewione i zakrzewione – (Lz); obraz na mapie jest zgodny ze stanem faktycznym; została ona opracowana po wizji lokalnej geodety na terenie działki ew. nr [...]; obszar, oznaczony symbolem Lz, nie spełniał definicji lasu, przywołanej w decyzji (grunt o zwartej powierzchni, co najmniej [...] ha, pokryty roślinnością leśną); Starostwo Powiatowe w [...] zaakceptowało wskazane mapy i zatwierdziło,

- według oględzin, dokonanych przez pracownika Wydziału Rolnictwa i Środowiska ([...] stycznia 2017 r.), dominującym gatunkiem na obszarze działki ew. nr [...] jest sosna w wieku ok. 45 lat a miejscami występuje brzoza; część, oznaczona Lz, różni się od terenów leśnych; akt notarialny został podpisany w 2004 roku; zadrzewienie na tym obszarze znacznie różniło się od stanu dzisiejszego; był to teren głównie zakrzewiony z nielicznym zadrzewieniem,

- niezasadne jest powoływanie się na obecność Właściciela w trakcie wizji lokalnej; dlatego odmówił on podpisania protokołu; według niego ustalenie, że las jest jednorodny jest błędne; konieczna jest ponowna wizja na gruncie, z udziałem niezależnego geodety z uprawnieniami kartografa - klasyfikatora gruntów.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejszą argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd oddalił skargę, gdyż zaskarżony decyzja nie narusza prawa.

Trafna jest generalnie argumentacja organu administracji. Z uwagi na uprzednie pełne przytoczenie, ponowne jej powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną, z poniższym zastrzeżeniem.

Zasadnie skonstatował organ administracji, że nie może mieć kluczowego znaczenia dla sprawy to, czy stosowna część powierzchni działki Skarżącego nie ma charakteru lasu aktualnie istniejącego, w rozumieniu art. 3 pkt 1 zd. wstępne ustawy o lasach, w kontekście pokrycia uprawami leśnymi - drzewami i krzewami oraz runem leśnym. W myśl wskazanej normy lasami są bowiem także tereny czasowo pozbawione roślinności leśnej. Trafnie przywołano w tym kontekście poglądy judykatury, gdzie wskazywano, że nie jest dopuszczalne zmiana rodzajów użytku gruntowego, co do terenów lasów w innym trybie niż w następstwie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gdzie przeznaczono dany terenu na inne cele, po uzyskaniu zgody, wymaganej w myśl art. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Jednocześnie, co pominięto w rozważaniach organu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie Właściciel wywodził także jakoby zapisy, zamieszczone w ewidencji gruntów i budynków, mogły być wadliwe w następstwie błędów, popełnionych przy dokonywanie zmian w ewidencji, wobec kolejnych podziałów, uprzednio zalesionym nieruchomości. Jak wywodził w skardze bezpodstawnie też ujawniono w ewidencji tereny które faktycznie nigdy nie były zalesione.

W tym kontekście wypada odnotować, co następuje.

W myśl art. 20 ust. 2 ustawy o lasach w ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące jego granic i powierzchni. Reguła ta obliguje do uwzględnienia zapisów obowiązujących planów urządzenia lasu (także uproszczonych) w ewidencji gruntów i budynków, co może być rozumiane jakoby kwestie sporne w danym zakresie mogły być rozstrzygane wyłącznie w trybie uchwalania owych planów. Nie sposób jednak z normy tej wywodzić, aby na etapie opracowania kolejnych planów urządzenia lasów miały być rozstrzygane również spory, co do prawidłowości zapisów, zawartych w ewidencji, gdy chodzi o granicę lasów, w kontekście ewentualnych błędów przy dokonywaniu uprzednich wpisów. Prowadziłoby to bowiem do delegowania kompetencji organów właściwych do prowadzenia ewidencji gruntów i budynków w kontekście prawidłowości wpisów zamieszczonych uprzednio w tym zbiorze danych na organy właściwe do administrowania lasami (w danym przypadku starosta oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze). Ponieważ norma art. 20 ust. 2 ustawy o lasach stanowi lex specialis do regulacji ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.), zakreślających zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz właściwość organów w tym zakresie, musi być ona wykładana ściśle. Także odwołanie do względów wykładni systemowej uzasadnia wniosek, że ewentualne błędy w ewidencji, co do uwidocznionych w niej granic lasów, mogą być eliminowane wyłącznie w trybie przewidzianym w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Do czasu wyeliminowania ewentualnych błędów, zapisy ewidencji są zaś wiążące przy sporządzaniu planu urządzenia lasu, co do jego granic. W myśl powoływanej normy, zapisy planów muszą być natomiast uwzględniane w ewidencji gruntów i budynków, co do granic, wówczas, gdy dane w tym zakresie nie zostały jeszcze zamieszczone, przed przyjęciem danego planu.

W rozpoznawanej sprawie było poza sporem, że dane w Planie odpowiadają zawartym w ewidencji. Właściciel kwestionował wprawdzie dane ewidencyjne, lecz nie złożył wniosku o wszczęcie stosownej procedury, służącej weryfikacji prawidłowości wpisu w ewidencji, co do granic obszaru lasu, ujawnionego na jego nieruchomości. Nie sposób przy tym traktować, jako takowego wniosku, opracowań geodezyjnych, sporządzanych na zlecenie Właściciela przez geodetę dla innych celów (proces budowlany), gdzie odzwierciedlano aktualny sposób użytkowania gruntu. Jak bowiem wskazano, samo faktyczne wyłącznie gruntu przeznaczonego na ten cel z produkcji leśnej (wykorzystanie na inne – np. zieleń ozdobną) nie prowadzi do zmiany rodzaju użytku. Istotne znacznie mogą mieć wyłącznie błędy przy wprowadzaniu danych do ewidencji, gdy chodzi o tereny leśne (stanowiące faktycznie lasy lub przeznaczone na ten cel). W takiej sytuacji zarzuty w danym zakresie nie mogły być uwzględnione w postępowaniu w przedmiocie zarzutów do Planu. O ile natomiast – w przyszłości - zostałoby ustalone, w stosownym postępowaniu, że dane dotyczące granic terenów leśnych, wprowadzono niegdyś do ewidencji wadliwie i zostałyby one zmienione, Właściciel będzie mógł wnieść o wznowienie postępowania, zakończonego zaskarżoną decyzją, wobec treści art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. (ujawnienie istotnej okoliczności faktycznej – błędny przebieg granic w ewidencji - istniejącej w momencie orzekania, nieznanej organowi).

Pominięcie wskazanych wyżej formalnych uwarunkowań danej sprawy w treści uzasadnienia zaskarżonego aktu stanowi uchybienie, gdy chodzi o obowiązek przywołania wszelkich istotnych formalnych i faktycznych okoliczności sprawy, wobec treści art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania nie mogło mieć jednak w danym przypadku istotnego wpływu na wynik sprawy.

Odnosząc się w tym kontekście do szczegółowych zarzutów skargi wypada jedynie wskazać, że są one bezzasadne, wobec następujących uwarunkowań:

- nie ma znaczenia w sprawie, czy Właściciel, na etapie nabywanie działki, miał świadomość, jaka jej część stanowi fragment użytku leśnego; zasadą jest prowadzenie gospodarki leśnej na wszystkich terenach, należących do tego rodzaju użytków, niezależnie od tego, czy dany właściciel jest zainteresowany prowadzeniem produkcji leśnej także na terenach z niej uprzednio wyłączonych (reguły prowadzenia produkcji leśnej określa właśnie plan urządzenia lasu),

- nie jest istotne, jaki był faktyczny stan na gruncie na dzień nabywanie działki ani obecnie; znaczenie mają zapisy, co do rodzaju użytków, zamieszczone w ewidencji gruntów i budynków,

- nie ma znaczenia w sprawie przebieg wizji na gruncie (odmowa podpisu protokołu); wynikało z niej, że na działce skarżącego znajduje się określony drzewostan, co zresztą nie jest generalnie w skardze kwestionowane; okoliczność, czy fragment nieruchomości można aktualnie określić mianem lasu i jaka jest jego powierzchnia, nie ma kluczowego znaczenia w danej sprawie; jak bowiem wskazano, lasem może być także teren czasowo pozbawiony roślinności leśnej.

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, ze sformułowanym wyżej zastrzeżeniem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia.

Z przedstawionych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.