Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1168/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165 ust. 1, art. 170 ust. 1 pkt 1, art. 276 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 505
law: Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2021 r. sprawy ze skargi E. D. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...]stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga E. D. na decyzję Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia stosunku służbowego.

Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], dalej: "DIAS", decyzją z dnia [...] października 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 170 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 ustawy 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r. poz. 1948, z późn. zm. zwana dalej: "u.p.w.KAS."), art. 276 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2020 r. poz. 505,

z późn. zm., zwana dalej: "u.KAS.") oraz mając na względzie postanowienie Sądu Rejonowego [...] w [...][...] Wydział [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. sygn. akt [...], stwierdził wobec E. D. wygaśnięcie stosunku służbowego z dniem 31 sierpnia 2017 r.

Jak wynika z ustaleń w sprawie, DIAS pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] wskazał, iż w związku z koniecznością dostosowania miejsca służby do struktury organizacyjnej w Izbie Administracji Skarbowej w [...] wyznacza E. D. do dnia 31 sierpnia 2017 r. miejsce wykonywania obowiązków służbowych w Oddziale Celnym "[...]" Delegatury w [...][...] Urzędu Celno-Skarbowego w [...].

Jednocześnie poinformował, że zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 u.p.w.KAS., wobec braku przedstawienia propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, stosunek służbowy E. D.wygasa z dniem 31 sierpnia 2017 r.

DIAS w uzasadnieniu rozstrzygnięciu z dnia [...] października 2020 r. podniósł, że E. D. była zatrudniona w administracji celnej oraz pełniła służbę w Służbie Celnej od [...] sierpnia 1974 r. W latach 1974-1997 wykonywała nieprzerwanie obowiązki służbowe w Dziale [...] Urzędu Celnego w [...]. W kolejnych latach pełniła służbę w: Oddziałach Celnych Urzędu Celnego w [...]: "[...]",[...],[...], "[...]", "[...]", Oddział Celny "[...]" Urzędu Celnego w [...], Oddziale Celnym "[...]" Urzędu Celnego w [...]. Do jej obowiązków na oddziałach celnych należała przede wszystkim obsługa stanowiska kasowego i prowadzenie spraw z zakresu gospodarki materiałowej.

DIAS wskazał, że decyzja o nieprzedstawieniu E. D. do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia bądź pełnienia służby, została podjęta po porównaniu kompetencji i doświadczenia praktycznego osób do zatrudnienia w Oddziale Celnym "[...]". W wyniku tego porównania, propozycję służby przedstawiono funkcjonariuszom posiadającym większe niż E. D. doświadczenie w zakresie obsługi zgłoszeń celnych i czynności kontrolnych. Ustaleń w tym zakresie dokonano na podstawie analizy i porównania zakresów obowiązków oraz przebiegu służby funkcjonariuszy.

Zwrócił również uwagę na fakt, iż E. D. na dzień [...] lutego 2017 r. posiadała już wiek emerytalny, a zatem w okresie składania propozycji pracy/służby miała możliwość przejścia na emeryturę, co gwarantowało jej uzyskanie świadczeń emerytalnych. W tej kwestii odwołano się do wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r. sygn. akt I PK 72/15 (w sprawie dotyczącej pracownicy, której pracodawca wypowiedział umowę o pracę), w którym Sąd Najwyższy wyraził stanowisko, iż: dokonując wyboru powódki do zwolnienia spośród innych pracowników wykonujących podobną pracę (w ramach tej samej grupy pracowników), pracodawca kierował się obiektywnymi, uzasadnionymi i usprawiedliwionymi społecznie względami, ponieważ wytypowanie do zwolnienia pracownika, który po rozwiązaniu stosunku pracy ma zapewnione środki utrzymania w postaci świadczeń emerytalnych, stanowi akceptowane społecznie kryterium wyboru pracownika do zwolnienia, ponieważ nie pozbawia go środków utrzymania, których byłby pozbawiony pracownik nieposiadający uprawnień emerytalnych.

DIAS zaznaczył, że wręczane propozycje zatrudnienia lub pełnienia służby poszczególnym osobom, przygotowywane były z uwzględnieniem:

- potrzeb kadrowych w jednostce organizacyjnej lAS,

- funduszu płac pozostającego w dyspozycji lAS na 2017 r.,

- wytycznych Szefa KAS co do liczby funkcjonariuszy stanowiących obsadę Służby Celno-Skarbowej,

- ewolucję struktury i zadań jednostek KAS,

- przebiegu dotychczasowego zatrudnienia,

- kwalifikacji zawodowych,

- miejsca zamieszkania.

Reasumując stwierdził, że powyższe okoliczności faktyczne i prawne dały podstawę do wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie stosunku służbowego E. D. z upływem dnia 31 sierpnia 2017 r. zgodnie z zapisem art. 170 ust. 1 pkt 1 ustawy u.p.w.KAS.

Wskazaną na wstępie i stanowiącą przedmiot kontroli w niniejszej sprawie decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Szef Krajowej Administracji Skarbowej, dalej: "Szef KAS", "organ odwoławczy", po rozpoznaniu odwołania E. D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.); dalej "k.p.a.", orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji DIAS z dnia [...] października 2020 r.

Szef KAS stwierdził, że DIAS, będąc kierownikiem urzędu i realizując politykę kadrową w izbie administracji skarbowej, podejmuje szereg decyzji, które mają wpływ na prawidłowe funkcjonowanie podległej jednostki. Odpowiada za takie zorganizowanie procesów pracy/służby, aby realizacja nałożonych przez ustawodawcę zadań odbywała się w sposób prawidłowy. Ma możliwość oceny kadry pod kątem spełnienia ustawowych przesłanek i oceny zapewnienia gwarancji należytego wykonywania obowiązków służbowych.

Zdaniem organu odwoławczego, DIAZ uzasadnił powody, dla których nie przedstawił odwołującej propozycji służby/pracy w Izbie Administracji Skarbowej w [...]. Argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odpowiadają przesłankom ustawowym, określonym w art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS. Podejmując decyzję o nieprzedstawieniu E. D. do dnia 31 maja 2017 r. pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia bądź pełnienia służby, organ I instancji działał w trosce o właściwą i terminową realizację zadań ustawowych przez podległą Izbę.

W ocenie Szefa KAS, w procesie składania propozycji nie można pomijać celów, jakie zamierzał osiągnąć ustawodawca projektując reformę administracji skarbowej. Mają one bowiem nadrzędne znaczenie, a ich osiągnięcie determinowało wdrożenie całej reformy. Zamierzeniem przyświecającym utworzeniu Krajowej Administracji Skarbowej było skonsolidowanie rozproszonej dotąd struktury terenowej administracji podatkowej i celnej. Rozproszenie i powielanie niektórych zadań związanych z procesem poboru należności podatkowych i celnych w ramach poszczególnych służb powodowało bowiem, iż nie było możliwe ich realizowanie w sposób spójny i jednolity, a zarazem z optymalnym wykorzystaniem dostępnej kadry oraz zasobów organizacyjnych i finansowych.

Mając na uwadze powyższe DIAS uprawniony był do podjęcia decyzji o nieprzedłożeniu odwołującej propozycji służby/pracy z uwagi na konieczność dostosowania stanu kadrowego dotychczasowej Służby Celnej i administracji podatkowej do potrzeb wynikających ze zmian ustrojowych w płaszczyźnie finansów publicznych, nowej struktury organizacyjnej i zadań nałożonych na Krajową Administrację Skarbową.

Wejście w życie przepisów u.KAS., a pośrednio także u.p.w.KAS., miało zatem służyć osiągnięciu zakładanych przez reformę celów. Ustawodawca w związku z tym pozostawił woli dyrektorów izb administracji skarbowej dobór kadr Krajowej Administracji Skarbowej.

Zdaniem Szefa KAS, organ I instancji przy wyborze osób, którym nie złoży propozycji służby/pracy, mógł wziąć pod uwagę fakt, iż na dzień składania propozycji odwołująca posiadała uprawnienia emerytalne i w okresie reformy miała możliwość przejścia na emeryturę, co gwarantowało jej uzyskanie świadczeń emerytalnych.

Zwrócił uwagę, że wskazane kryterium odpowiadało również zapisom Porozumienia zawartego w dniu 1 marca 2017 r. między Szefem Krajowej Administracji Skarbowej a NSZZ "Solidarność" w sprawie zabezpieczenia prawa i interesów pracowników oraz funkcjonariuszy oraz zabezpieczenia realizacji zadań organów państwa w związku z wdrażaniem Krajowej Administracji Skarbowej, w którym ustalono, że dopuszczalnym kryterium nieprzedstawienia propozycji służby/pracy w KAS będzie fakt pobierania lub nabycia przez funkcjonariusza/pracownika uprawnień do świadczeń emerytalnych.

Reasumując, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji dokonał wszechstronnej oceny zebranych w sprawie materiałów dowodowych, stwierdzając, że decyzję o nieprzedstawieniu odwołującej propozycji służby/pracy w KAS podjął w trosce o właściwą realizację zadań ustawowych przez podległą Izbę, przy optymalnym rozmieszczeniu zasobów kadrowych w ramach zmniejszonego funduszu płac a w konsekwencji limitu zatrudnienia ogółem.

E. D. pismem z dnia 23 lutego 2021 r. skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżyła w całości decyzję Szefa KAS z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Jednocześnie wniósł o zobowiązanie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] do wydania decyzji zawierającej przedstawienie E. D. propozycji określającej nowe warunki pełnienia służby. Nadto o zasądzenie od skarżonego organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej, tj.:

1. naruszenie przepisów postępowania - art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 15 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji z jednoczesnym brakiem ustosunkowania się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a dotyczących nieuwzględnienia przez organ I instancji wskazanych w odwołaniu kwalifikacji i przebiegu służby skarżącej,

2. naruszenie przepisów postępowania - art. 138 § 1 k.p.a. w związku z art. 107 § 3, art. 7, art. 8, art. 11 i art. 15 k.p.a. - poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji bez ustosunkowania się do zarzutu postawionego w odwołaniu, a dotyczącego niewskazania w decyzji organu I instancji na czym polegała analiza i porównanie zakresu obowiązków i przebiegu służby funkcjonariuszy, na podstawie których organ I instancji podjął decyzję o przedstawieniu propozycji służby funkcjonariuszom posiadającym większe niż skarżąca doświadczenie w zakresie obsługi zgłoszeń celnych i czynności kontrolnych,

3. naruszenie przepisów postępowania - art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego dotyczącego kwalifikacji i przebiegu służby skarżącej oraz pominięcie dowodów załączonych do odwołania od decyzji organu I instancji, co doprowadziło do utrzymania w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,

4. art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS. w związku z art. art. 32 Konstytucji RP i art. 60 Konstytucji RP - poprzez utrzymanie w mocy uznaniowej decyzji organu I instancji, która nie została wydana w oparciu o ustawowe przesłanki z art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS., lecz de facto wyłącznie w oparciu o przesłankę pozaustawową (nabycie uprawnień emerytalnych), co w konsekwencji stanowi przejaw dyskryminacji i godzi w prawo równego dostępu do służby publicznej.

Uzasadniając skargę skarżąca stwierdziła, że w jej sprawie decyzje zostały wydane w oparciu o przesłankę pozaustawową, to jest w oparciu o fakt nabycia przez nią uprawnień emerytalnych. Ani bowiem wiek ani fakt nabycia uprawnień emerytalnych nie zostały ujęte w ustawie jako przesłanki składania lub nieskładania propozycji służby. Fakt nabycia uprawnień emerytalnych mógłby być przyjmowany ewentualnie pomocniczo, gdyby organ musiał wybrać spośród pracowników o bardzo zbliżonych kwalifikacjach i przebiegu służby. Taka sytuacja nie występuje w niniejszej sprawie, albowiem z uzasadnień obu decyzji nie wynika co i pomiędzy kim było porównywane, a ponadto nie wszystkie kwalifikacje i nie cały przebieg służby E. D. został wzięty pod uwagę. Organy obu instancji błędnie wskazały (na podstawie niepełnego materiału dowodowego), że skarżąca ma mniejsze kwalifikacje niż inni funkcjonariusze w zakresie obsługi zgłoszeń celnych i czynności kontrolnych, czego jednocześnie w żaden sposób nie wykazano ani nie wyjaśniono. Z uzasadnień obu decyzji wynika, że nabycie uprawnień emerytalnych stanowiło de facto jedyną przesłankę niezłożenia skarżącej propozycji służby. Co istotne, przy wszystkich wywodach zawartych w decyzjach odnośnie reorganizacji służby, stanowisko zajmowane przez skarżącą w Oddziale Celnym "[...]" Urzędu Celnego w [...] bezpośrednio przed zwolnieniem ze służby nie zostało zlikwidowane, a jedynie zostało zajęte przez innego funkcjonariusza. Wynika z tego, że to nie względy reorganizacji i nie przesłanki ustawowe z art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS. decydowały o niezłożeniu propozycji, lecz wyłącznie fakt nabycia uprawnień emerytalnych.

Zdaniem skarżącej, argumentem uzasadniającym zastosowanie pozaustawowej przesłanki nabycia uprawnień emerytalnych nie może być Porozumienie zawarte pomiędzy Szefem Krajowej Administracji Skarbowej a NSZZ Solidarność. Skarżąca nigdy nie należała do NSZZ Solidarność i nikt w jej imieniu takiego porozumienia nie zawierał. Ponadto takie porozumienie, czy też ustalone w nim dopuszczalne kryterium nieprzedstawiania propozycji, może być stosowane jako kryterium pozaustawowe i pomocnicze jedynie w przypadku, gdy kryteria ustawowe są niewystarczające z uwagi na tożsamość kwalifikacji i przebiegu służby konkretnych funkcjonariuszy. W żadnym wypadku nie może być tak, że porozumienie ze związkami zawodowymi będzie zastępować ustawę poprzez wprowadzenie przestanki pozaustawowej kosztem przesłanek ustawowych.

W ocenie skarżącej, decyzje organów obu instancji stanowią przejaw dyskryminacji ze względu na wiek. Skarżąca ma takie samo prawo do służby publicznej jak każdy inny obywatel RP i nie można jej tego prawa odbierać tylko dlatego, że osiągnęła określony wiek. Wydaje się wręcz, że określony wiek, a co za tym idzie staż służby i doświadczenie z tego płynące, winny być atutem a nie czymś dyskredytującym, jeśli chodzi o dobór najlepszych funkcjonariuszy do reorganizowanej służby. Tymczasem, nie bacząc na kwalifikacje i przebieg służby (przesłanki ustawowe), wyłącznie w oparciu o fakt nabycia uprawnień emerytalnych (przesłanka pozaustawowa) skarżącej nie przedstawiono propozycji służby. W sytuacji, gdy zajmowane przez skarżącą przed zwolnieniem stanowisko nie zostało zlikwidowane, a zostało zajęte przez innego funkcjonariusza, dyskryminacja jawi się jako oczywista. Podsumowując wskazała, iż zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji, zostały wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania przez co są decyzjami dowolnymi i jako takie nie powinny funkcjonować w obrocie prawnym.

Zdaniem skarżącej, obie decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego (art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS.), co miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, skutkiem czego zastosowanie winna mieć regulacja przewidziana w treści art. 145a p.p.s.a. Stwierdziła, że w sprawie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zobowiązanie przez Sąd organu I instancji do wydania decyzji ze wskazaniem sposobu załatwienia sprawy, albowiem z dużą dozą prawdopodobieństwa można domniemywać, że w postępowaniu administracyjnym, toczącym się po uchyleniu obu decyzji, oceny i zalecenia sformułowane w orzeczeniu sądu administracyjnego nie zostaną w należytym stopniu uwzględnione przez organy obu instancji.

W odpowiedzi na skargę Szef Krajowej Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja Szefa KAS oraz utrzymana nią w mocy decyzja DIAS odpowiadają prawu.

W ocenie Sądu, nie doszło do zarzucanego w skardze naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego i procesowego.

Z dniem 1 marca 2017 r. utworzona została Krajowa Administracja Skarbowa, która przejęła realizację zadań wykonywanych dotychczas przez kontrolę skarbową, administrację podatkową oraz Służbę Celną. W ramach KAS wyodrębnia się Służbę Celno-Skarbową, będącą jednolitą i umundurowaną formacją, którą tworzą funkcjonariusze.

Pod względem organizacyjnym art. 160 ust. 2 i ust. 4 u.p.w.KAS. określił, że izba skarbowa kontynuuje działalność i staje się izbą administracji skarbowej, a izbę tę łączy się z mającymi siedzibę w tym samym województwie izbą celną i urzędem kontroli skarbowej.

W odniesieniu do zasobów kadrowych dotychczasowej Służby Celnej, w art. 165 ust. 3 i 4 u.p.w.KAS. określono zasady dalszego zatrudniania dotychczasowych funkcjonariuszy celnych w jednostkach KAS, powołanej w miejsce rozproszonej administracji podatkowej, służby celnej i kontroli skarbowej. Wedle tej regulacji funkcjonariusze celni, pełniący służbę w izbach celnych albo w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy o KAS, z zastrzeżeniem art. 170 u.p.w.KAS., funkcjonariuszami Służby Celno-Skarbowej, zwanymi dalej "funkcjonariuszami", pełniącymi służbę w jednostkach KAS i zachowują ciągłość służby. W sprawach wynikających ze stosunku służbowego stosuje się przepisy dotychczasowe.

Na podstawie art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej oraz dyrektor Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do dnia 31 maja 2017 r., pisemną propozycję, określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania. Możliwość złożenia dotychczasowym funkcjonariuszom propozycji pracy, określającej nowe warunki zatrudnienia, przewidziana została w ww. ustawie także w art. 167 ust. 2 (w stosunku do funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych).

Zgodnie z art. 170 ust. 2 u.p.w.KAS., funkcjonariusz, któremu przedstawiono propozycję zatrudnienia albo pełnienia służby, składa w terminie 14 dni od dnia jej otrzymania oświadczenie o przyjęciu albo odmowie przyjęcia propozycji. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie jest równoznaczne z odmową przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby.

Stosunki służbowe osób pełniących służbę w jednostkach KAS, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1, 2, 3 i 6 u.KAS. (komórkach organizacyjnych urzędu obsługującego ministra, Krajowej Informacji Skarbowej, izbach administracji skarbowej i Szkole), wygasają: z dniem 31 sierpnia 2017 r., jeżeli osoby te w terminie do dnia 31 maja 2017 r. nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby; po upływie 3 miesięcy, licząc od miesiąca następującego po miesiącu, w którym funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, jednak nie później niż dnia 31 sierpnia 2017 r. (art. 170 ust. 1 u.p.w.KAS.). Wygaśnięcie stosunku służbowego funkcjonariusza w opisanych przypadkach traktuje się jak zwolnienie ze służby (art. 170 ust. 3 u.p.w.KAS.).

Wszelkie wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczące interpretacji i stosowania u.p.w.KAS. zostały rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 1/19 (dostępnej pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl).

W jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że przepisy u.p.w.KAS. wprowadziły trzy rodzaje rozwiązań prawnych, dotyczących zmiany stosunku służbowego dotychczasowych funkcjonariuszy Służby Celnej w stosunek służbowy lub stosunek pracy w Służbie Celno-Skarbowej powołanej w celu przeprowadzenia reformy szeroko rozumianej administracji skarbowej. Jednym z nich jest właśnie wygaśnięcie dotychczasowego stosunku służbowego. Następuje ono w wyniku niezłożenia funkcjonariuszowi propozycji dalszego zatrudnienia lub w przypadku niezaakceptowania przez niego propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby w określonym przez prawo terminie (zgodnie z art. 170 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.w.KAS.). W takim przypadku dochodzi do wygaśnięcia stosunku służbowego funkcjonariusza, które traktuje się jak zwolnienie ze służby. Tutaj podstawę do wydania decyzji o zwolnieniu ze służby stanowi art. 170 ust. 1 i 3 u.p.w.KAS. w związku z art. 276 ust. 1 i 2 u.KAS. Znaczenie tego przepisu nie budzi wątpliwości. Zgodnie z nim decyzję administracyjną wydaje się wyłącznie w przypadkach przeniesienia funkcjonariusza, powierzenia mu pełnienia obowiązków na innym stanowisku służbowym, przeniesienia na inne stanowisko, zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych czy zwolnienia ze służby.

W niniejszej sprawie niesporną jest okoliczność, że do dnia 31 maja 2017 r. skarżąca nie otrzymała propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w KAS. W konsekwencji braku takiej propozycji, w myśl ww. art. 170 ust. 1 u.p.w.KAS., jej stosunek służbowy wygasł z dniem 31 sierpnia 2017 r. W tej sytuacji DIAS, decyzją z dnia [...] października 2020 r. stwierdził wygaśnięcie stosunku służbowego skarżącej z dniem 31 sierpnia 2017 r. Powyższe rozstrzygnięcie zostało utrzymane w mocy decyzją organu odwoławczego.

W zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji wyjaśniono, iż DIAS był uprawniony do podjęcia decyzji o nieprzedłożeniu skarżącej propozycji służby/pracy z uwagi na konieczność dostosowania dotychczasowego stanu kadrowego Służby Celnej i administracji podatkowej do potrzeb wynikających ze zmian ustrojowych w płaszczyźnie finansów publicznych, nowej struktury organizacyjnej i zadań nałożonych na KAS.

DIAS, dokonując oceny potrzeb kadrowych w perspektywie tego, komu z dotychczasowych funkcjonariuszy należy złożyć propozycję zatrudnienia lub pełnienia służby, wziął pod uwagę potrzeby organizacyjno-kadrowe podległej jednostki.

Organ, odnośnie przebiegu służby skarżącej w kontekście złożenia bądź nie propozycji służby/pracy, miał podstawy do porównania kompetencji i doświadczenia praktycznego i wybrać do zatrudnienia w Oddziale Celnym "[...]" osoby, które w jego ocenie posiadają większe niż E. D. doświadczenie w zakresie obsługi zgłoszeń celnych i czynności kontrolnych. Organ ustaleń tych dokonywał porównując zakresy obowiązków oraz przebieg służby funkcjonariuszy i wziął pod uwagę fakt, że do obowiązków skarżącej na oddziałach celnych należała przede wszystkim obsługa stanowiska kasowego i prowadzenie spraw z zakresu gospodarki materiałowej.

Przy rozstrzyganiu kwestii przedstawienia propozycji służby/pracy w KAS organ mógł również dodatkowo brać pod uwagę możliwość przejścia skarżącej na emeryturę i uzyskanie gwarantowanych świadczeń emerytalnych.

Zaskarżona decyzja nie jest sprzeczna z konstytucyjną zasadą równego traktowania w zakresie zatrudnienia i pracy (dostępu do służby publicznej), ponieważ nie w każdej sytuacji rozwiązanie umowy o pracę (rozwiązanie stosunku służbowego) z pracownikiem z powodu osiągnięcia przez niego wieku emerytalnego będzie przejawem dyskryminacji ze względu na wiek. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z 3 grudnia 2003 r., o sygn. akt. I PK 80/03 (OSNP 2004/21/363): "Spełnienie przez pracownika warunków nabycia prawa do emerytury jest społecznie usprawiedliwioną przesłanką jego wyboru do zwolnienia z pracy w ramach racjonalizacji zatrudnienia". Pracodawca dokonując wyboru pracowników do zwolnienia, nie może kierować się kryteriami, które mają charakter dyskryminacyjny. W przypadku zwolnień grupowych pracodawca może wybrać kryterium sytuacji ekonomicznej pracownika, która

w przypadku pracownika pobierającego świadczenia emerytalne, będzie bezpieczniejsza niż innych pracowników.

W ocenie Sądu, zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, znajduje oparcie w przepisach prawa, zaś subiektywne przekonanie E. D., że brak przedstawienia jej propozycji służby/pracy narusza art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS., nie oznacza, że w istocie doszło do naruszenia ww. przepisu prawa.

W rozpatrywanej sprawie słuszny interes społeczny uzyskał prymat nad słusznym interesem strony, zatem za niezasadne uznać należy zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych zawartych w k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja zawiera wyjaśnienie przesłanek, którymi kierowano się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia o nieprzedłożeniu skarżącej propozycji pracy bądź służby. Nie można zatem zarzucić organowi obrazy przepisów proceduralnych k.p.a., skutkującej niedostatecznym wyjaśnieniem sprawy.

Skarżąca, wobec wykazanych uwarunkowań, nie otrzymała propozycji służby lub zatrudnienia w KAS zgodnie z treścią przepisu art. 165 ust. 7 u.p.w.KAS. Konsekwencją zaś braku propozycji, w myśl art. 170 ust. 1 pkt 1 u.p.w.KAS., było wygaśnięcie stosunku służbowego w terminie określonym w tym przepisie, tj. z dniem 31 sierpnia 2017 r.

Mając na uwadze powołane okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.