Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 192/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 5 lipca 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Protokolant Asystent sędziego Adrian Król, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi E. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 104 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o wymeldowaniu B. J. z pobytu stałego z domu przy ul. A nr 2 w P. Od powyższej decyzji odwołał się B. J., który zarzucił organowi I instancji niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Według organu odwoławczego, organ I instancji winien ustalić obecne miejsce pobytu B. J. i przesłuchać osoby, u których przebywa, jak również przesłuchać osoby postronne tj. sąsiadów mieszkających w najbliżej położonych budynkach przy ul. A 2 w P. Należy również wyjaśnić, jak się zakończyło postępowanie karne w sprawie pobicia zainteresowanego oraz postępowanie o eksmisję B. J. i wytoczone z jego powództwa postępowanie o ustalenie korzystania z domu przy ul. A 2. Ponadto konieczne jest ustalenie ile razy miały miejsce interwencje Policji w domu Państwa J. i z jakiego powodu.

Powyższą decyzję E. J. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który prawomocnym wyrokiem z dnia 27 lipca 2005 r. sygn. akt III SA/Łd 123/05 oddalił jej skargę.

W wyniku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] r., na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 933) w zw. z art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku E. J., odmówił wymeldowania B. J. z pobytu stałego w domu przy ulicy A nr 2 w P.

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał, iż nieruchomość położona przy ul. A nr 2 w P. stanowi własność B., J., czego dowodem jest akt notarialny z dnia [...] r. Repertorium [...]. Działka jest zabudowana domem, w którym obecnie mieszka była małżonka B. J. wraz z dwiema córkami. Od wiosny 2003 r. B. J. nie przebywa pod wskazanym adresem, gdyż jak twierdzi, żona zmusiła go do opuszczenia domu, prowokując awantury i bójki, a próby wejścia zainteresowanego do domu kończyły się interwencjami policji. Po rozwiązaniu przez rozwód związku małżeńskiego Państwa J. w dniu 28 maja 2004 r. przez Sąd Okręgowy w P., wnioskodawczyni wymieniła wszystkie zamki w drzwiach, pozbawiając byłego męża możliwości wejścia do domu. Fakt ten potwierdziła córka I. J. oraz E. J.. Raz nawet próba wejścia przez B. J. do domu zakończyła się pobiciem i w rezultacie skazaniem na podstawie wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim sygn. akt Ka 754/05 sprawców tego czynu. Podjęte przez E. J. próby wyeksmitowania byłego męża zakończyły się niepowodzeniem. Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. I C 700/04 oddalił bowiem powództwo wniesione przez E. J. przeciwko B. J. o opróżnienie lokalu mieszkalnego. Prezydent Miasta Ł. zauważył przy tym, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 11 lipca 2006 r. sygn. akt I C 26/06 Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo B. J. i nakazał E. J., I. J. i J. J. opuszczenie nieruchomości położonej w P. przy ul. A 2 i wydanie jej powodowi. Dodatkowo z zeznań B. J. złożonych w dniu 1 sierpnia 2006 r. do protokołu wynika, że ma on zamiar wrócić do domu i mieszkać w nim, jak tylko była żona wraz z córkami opuszczą dom i zakończą się sprawy sądowe.

W tym stanie rzeczy, skoro nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zasadne było wydanie decyzji odmawiającej wymeldowania B. J..

W odwołaniu od powyższej decyzji E. J. zażądała jej uchylenia i utrzymania w mocy decyzji z dnia [...] r. orzekającej o wymeldowaniu byłego męża oraz zawieszenia postępowania administracyjnego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie eksmisji wnioskodawczyni i jej córek. Według E. J., w rozpoznawanej sprawie zachodziły przesłanki, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zwłaszcza niesporna jest, jej zdaniem, okoliczność dobrowolnego opuszczenia przez B. J. stałego miejsca pobytu. Z wyjaśnień strony wynika bowiem, że B. J. od 2002 r. zamieszkuje u kochanki. Po opuszczeniu miejsca stałego pobytu, były mąż przyjeżdżał do domu i celowo robił awantury, by następnie wezwać policję. Z kolei bójka, która miała miejsce po rozwodzie została w ocenie strony upozorowana. E. J. podniosła także, że mąż nie ma zamiaru wrócić do spornego lokalu, ponieważ chce go sprzedać. Do odwołania strona załączyła oświadczenie E. T., kserokopie wniosku o podział majątku wspólnego i apelacji od wyroku Sądu Rejonowego z dnia 11 lipca 2006 r. w sprawie eksmisji E. J. wraz z córkami ze spornego lokalu.

Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego, jedyną przesłanką warunkującą orzeczenie o wymeldowaniu jest opuszczenie lokalu bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. Taka sytuacja będzie miała miejsce, gdy osoba dobrowolnie rezygnuje z zamieszkiwania w lokalu, zrywa z nim wszelkie więzi i skupia swoje centrum życiowe w innym miejscu. Oznacza to, że nie każde opuszczenie miejsca pobytu stałego będzie uzasadniać wymeldowanie z lokalu. O opuszczeniu lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 można zatem mówić, gdy opuszczenie lokalu będzie miało charakter dobrowolny i trwały. Przeprowadzone zaś w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne, nie potwierdziło dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez B. J. miejsca stałego pobytu. W ocenie Wojewody [...], okoliczności towarzyszące opuszczeniu przez B. J. lokalu przy ul. A 2 w P., a więc powtarzające się awantury i bójki, czy też wymiana zamków w drzwiach, świadczą o tym, iż opuszczeniu lokalu przez B. J. nie można przypisać cechy trwałości, ani tym bardziej przyjąć, że opuszczenie to było dobrowolne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, E. J. wniosła o uchylenie decyzji odmawiającej wymeldowania B. J. ze spornego lokalu i powołanie jako świadków: K. M., I. J., M. J., J. W. i S. D.. Oprócz argumentów podniesionych w odwołaniu od decyzji I instancji skarżąca wskazała, że ustalony przez organy administracji publicznej stan faktyczny sprawy jest niezgodny z prawdą. Zwłaszcza niewiarygodne są zeznania świadków J. W. i M. J.. W ocenie strony dowodem na to, że były mąż mieszka na stałe u K. M. jest obecnie fakt poruszania się samochodem o numerze rejestracyjnym [...], który prawdopodobnie został zarejestrowany na konkubinę.

Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga E. J. nie jest zasadna.

Zgodnie z treścią art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych/Dz.U. nr 153 poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl zaś art.1 § 2 wymienionej ustawy kontrola o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zgodnie z treścią art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi/Dz.U. nr 153 poz.1270/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W myśl zaś art.145 § 1 wymienionej ustawy sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1./ uchyla decyzje lub postanowienie w całości lub w części jeżeli stwierdzi:

a./ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy

b./ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego

c./ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy

2./ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach

3./ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji czy jest ona zgodna z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 139 z 2006r. poz.993 z późn. zm.). Zgodnie z treścią art.15 ust.2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Z wymienionego przepisu wynika, iż przesłanką wymeldowania konkretnej osoby jest opuszczenie przez nią, bez wymeldowania, dotychczasowego miejsca pobytu. Przez "opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu" należy rozumieć takie opuszczenie, które jest dobrowolne i ma charakter trwały. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanego a nie z bezprawnego działania innych osób. Za dobrowolne opuszczenie lokalu uznaje się także taką sytuację, w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i do niego nie dopuszczona a nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 kwietnia 2001r. w sprawie V SA 3078/00(Lex nr 78937), z 12 lutego 1986r. w sprawie SA/Gd 1141/85 (nie publikowany) i z 18 kwietnia 2000r. w sprawie V SA 1424/99(Lex nr 79243). O trwałości opuszczenia miejsca pobytu świadczy natomiast zamiar zainteresowanej osoby złożenia w nowym miejscu ośrodka swoich spraw osobistych, rodzinnych i majątkowych oraz brak woli powrotu do miejsca swojego dotychczasowego zameldowania. Przy ocenie zamiaru opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu nie można poprzestać jedynie na oświadczeniu zainteresowanej osoby lecz winno się uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne konkretnej sprawy. Pogląd taki wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 18 marca 1987r. w sprawie SA/Gd 1073/86(nie publikowany).

Zgodnie z treścią art.6 ust.1 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych(Dz.U. nr 139 z 2006r. poz.993 z późn. zm.) pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Miejscem pobytu stałego jest lokal w którym dana osoba zamieszkuje, w którym znajduje się jej centrum życiowe i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Zamieszkiwanie w lokalu polega natomiast na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu oraz zaspakajaniu swoich funkcji życiowych.

Organy administracji obu instancji słusznie uznały, iż nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania B. J.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, iż B. J. opuścił mieszkanie przy ul. A 2 pod koniec 2002r. Wprawdzie początkowo podnosił, iż było to wiosną 2003r. lecz w swoich ostatnich zeznaniach w dniu 6 lutego 2006r. wyjaśnił, iż było to pod koniec 2002r. Przyczyną opuszczenia miejsca stałego zameldowania były nieporozumienia i awantury do jakich dochodziło pomiędzy małżonkami.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż opuszczenie przez B. J. spornego lokalu nie miało charakteru trwałego. Wskazuje na to całokształt okoliczności sprawy. Były mąż skarżącej wielokrotnie próbował wejść do domu lecz kończyło się to awanturami a nawet bójkami. Kilkakrotnie w spornym mieszkaniu miały miejsce interwencje policji. Wskazują na to zeznania samych zainteresowanych a mianowicie skarżącej, jej byłego męża i ich córki I. a także relacje M. J. (k.98 akt administracyjnych), J. W. (k.96 akt administracyjnych) i W. P. (k.13 akt administracyjnych). Do bójki w spornym lokalu doszło między innymi w dniu 22 sierpnia 2004r. W sprawie tego zdarzenia toczyło się postępowanie karne zakończone prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w P. z 20 stycznia 2006r., w którym umorzono postępowanie wobec J. i I. J. z uwagi na znikomość społecznej szkodliwości czynu oraz skazano M. D. i P. D. za pobicie B. J. O użyciu przemocy pomiędzy byłymi małżonkami świadczy również treść obdukcji lekarskiej skarżącej dotyczącej zdarzenia z 12 maja 2004r. Na szczególnie drastyczny przebieg wydarzeń wskazują zwłaszcza zeznania J. W., który widział jak podczas próby wejścia B. J. do mieszkania jego żona polewała go gorącą wodą z balkonu. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, iż były mąż skarżącej próbował wrócić do domu lecz kończyło się to awanturami i bójkami oraz interwencjami policji.

Zaznaczyć należy, iż po wyroku orzekającym rozwód (28 maja 2004r.) skarżąca wymieniła zamki w mieszkaniu i od tego czasu B. J. nie ma możliwości wejścia do spornego lokalu. Były mąż skarżącej podejmował środki prawne zmierzające do powrotu do lokalu. W wyroku orzekającym rozwód sąd nie orzekł o sposobie korzystania ze wspólnego mieszkania więc w dniu 17 września 2004r. B. J. złożył do Sądu Rejonowego w P. wniosek o orzeczenie ustalenia sposobu korzystania ze wspólnego mieszkania(k.10 akt administracyjnych). Wniosek ten został jednak zwrócony przez sąd. W dniu 17 stycznia 2005r. skarżący wystąpił z powództwem o eksmisję i wyrokiem z dnia 11 lipca 2006r. w sprawie I C 26/05 Sąd Rejonowy w Piotrkowie Trybunalskim orzekł eksmisję skarżącej oraz jej córek I. i J. ze spornego mieszkania zobowiązując jednocześnie pozwane do wydania nieruchomości B. J.(k.12 akt administracyjnych). Pozwani wnieśli apelację od tego wyroku lecz postępowanie apelacyjne zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o podział majątku wspólnego(k.10). Dodać należy, iż również skarżąca wystąpiła o eksmisję byłego męża i prawomocnym wyrokiem z 6 czerwca 2005r. jej powództwo zostało oddalone(k.59 akt administracyjnych).

Zachowanie B. J. dowodzi, iż opuszczenie przez niego spornego mieszkania nie miało charakteru trwałego. Jego próby wejścia do mieszkania kończyły się awanturami a nawet bójkami oraz interwencjami policji. Po wymianie zamków w mieszkaniu przez skarżącą nie ma on możliwości powrotu do miejsca zameldowania . Jak wynika z relacji byłego męża skarżącej ma on zamiar powrotu do mieszkania po uprawomocnieniu się wyroku orzekającego eksmisję. Obecnie oczekuje on na uprawomocnienie się tego orzeczenia aby po jego wykonaniu móc powrócić i zamieszkać na stałe w mieszkaniu przy ul. A 2. Z uwagi na głęboki konflikt pomiędzy byłymi małżonkami oraz wymianę zamków w mieszkaniu przez skarżącą obecnie nie jest możliwy powrót B. J. do miejsca stałego zameldowania. Powyższe okoliczności dowodzą, iż opuszczenie spornego mieszkania przez B. J. nie miało charakteru trwałego lecz było tymczasowe. Skoro zatem nie miało miejsca trwałe opuszczenie lokalu to tym samym nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania byłego męża skarżącej. Organy administracji obu instancji trafnie odmówiły wymeldowania B. J. z miejsca stałego pobytu przy ul. A 2.

Zarzuty E. J. podniesione w skardze nie są zasadne.

Skarżąca podnosi, iż spełnione zostały przesłanki do wymeldowania jej byłego męża gdyż dobrowolnie i trwale opuścił on sporne mieszkanie. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, iż opuszczenie lokalu przez B. J. nie miało charakteru trwałego. Ma on zamiar powrotu do miejsca stałego zameldowania po uprawomocnieniu się wyroku eksmisyjnego i jego wykonaniu. Ze względu na konflikt ze skarżącą oraz brak kluczy do zmienionych zamków w drzwiach powrót taki nie jest obecnie możliwy. B. J. podnosił w swoich relacjach, iż ma zamiar powrotu na stałe do domu przy ul. A 2. Z zebranego materiału dowodowego, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie wynika aby miał on zamiar sprzedaży nieruchomości po uprawomocnieniu się wyroku eksmisyjnego. Zarzut E. J. podniesiony w skardze, iż jej byłem mężowi chodzi jedynie o sprzedaż domu a nie o powrót do niego z zamiarem zamieszkania nie znajduje nawet częściowego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.

E. J. podnosi nadto w skardze. Iż dochodziło do awantur w spornym mieszkaniu lecz winnym ich spowodowania był jej były mąż. Okolicznością niesporną jest, iż pomiędzy byłymi małżonkami dochodziło do awantur, które miały często drastyczny przebieg. W niniejszej sprawie nie jest jednak istotne z czyjej winy do nich dochodziło. Ważne jest to, iż próby powrotu B. J. do spornego mieszkania kończyły się awanturami z byłą żoną a nawet dochodziło do bójek. Nie ma natomiast znaczenia to kto ponosi winę za ich spowodowanie a mianowicie czy winną jest skarżąca czy też jej były mąż.

W skardze E. J. zacytowała nie obowiązującą już treść art.15 ust.2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. Zacytowany w skardze przepis art.15 ust.2 obowiązywał w takim brzmieniu do dnia 30 kwietnia 2004r. Od dnia 1 maja 2004r. treść tego przepisu brzmi tak jak przytoczono to na początku rozważań.

W skardze E. J. złożyła wniosek o przesłuchanie pięciu następujących świadków: K. M., I. J., M. J., J. W. i S. D. Należy zaznaczyć, iż zgodnie z treścią art.106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd administracyjny może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów. Nie może natomiast przeprowadzać dowodów z zeznań świadków. Nadto świadkowie K.M., I.J., J.W. i S.D. byli już przesłuchiwani w postępowaniu administracyjnym. Wprawdzie skarżąca nie uczestniczyła w ich przesłuchaniu lecz po zakończeniu postępowania dowodowego, w dniu 10 października 2006r., została ona zawiadomiona o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do niego i zgłoszenia ewentualnych wniosków. E. J. w zakreślonym terminie nie wypowiedziała się co do zebranego materiału dowodowego ani nie zgłosiła żadnych wniosków. Nie wnosiła o ponowne przesłuchanie świadków w jej obecności ani też nie wnioskowała o przesłuchanie M. J., która nie była przesłuchiwana w postępowaniu przez organami administracji. Skoro zatem skarżąca nie wypowiedziała się w sprawie zebranego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym to zgłoszenie przez nią wniosków w skardze należy uznać za spóźnione.

Sąd odmówił zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania o podział majątku wspólnego. Rozstrzygnięcie sprawy o wymeldowanie nie jest bowiem uzależnione od wyniku postępowania dotyczącego podziału majątku wspólnego małżonków. W związku z czym sąd nie uwzględnił wniosku skarżącej w tej kwestii.

Reasumując sąd uznał, iż nie zostały spełnione przesłanki do wymeldowania B. J. gdyż opuszczenie przez niego dotychczasowego miejsca stałego pobytu nie miał charakteru trwałego. Rozpoznając sprawę są dnie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze, na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002r., sąd oddalił skargę E. J.