Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 572/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 130a ust. 10h i 10j
journal: Dz.U. 2017 poz 128
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

SENTENCJA

Dnia 29 kwietnia 2020 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski Sędziowie: sędzia NSA Rafał Stasikowski (spr.) sędzia del. WSA Maciej Busz po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2020 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej G.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 377/18 w sprawie ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [..] lutego 2018 r. nr [..] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 października 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 377/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [.] lutego 2018 r. w przedmiocie dozoru pojazdu.

Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [..] września 2017 r. nr [..] Starosta T., działając na podstawie art. 130a ust. 10h i 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r., poz. 128) zobowiązał solidarnie G. M. i J. S. do zapłaty kosztów związanych z przechowywaniem w okresie od 22 sierpnia 2012 r. do 25 kwietnia 2013 r. pojazdu marki [..] o numerze rejestracyjnym [..], usuniętego z drogi w dniu 22 sierpnia 2012 r. w wysokości 6.038,00zł. w ciągu 30 dni od dnia w którym decyzja stała się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż w dniu 22 sierpnia 2012 r. funkcjonariusz Komendy Powiatowej Policji w T. wydał dyspozycję nr [..] dotyczącą usunięcia wymienionego powyżej pojazdu z drogi w [..] po kolizji drogowej, w której uczestniczył, a następnie został pozostawiony w miejscu zabronionym.

Odwołując się do przepisów art. 130a ust. 10h i ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym organ wyjaśnił, iż z dostępnej dokumentacji wynika, iż właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji była G. M., natomiast władającym pojazdem był J. S., na którym ciąży solidarny obowiązek zwrotu kosztów. Zainteresowani zostali powiadomieni o usunięciu z drogi pojazdu i umieszczeniu go na parkingu oraz pouczeni o skutkach nieodebrania pojazdu w okresie trzech miesięcy (obciążenie kosztami przechowywania) – G. M. w piśmie z dnia 29 sierpnia 2012 r., a J.S. pismem z dnia 23 sierpnia 2012r. Wobec odebrania tych pism przez adresatów byli oni świadomi konsekwencji braku działania z ich strony. Wskutek nieodebrania wymienionego pojazdu przez właścicielkę Powiat T. wystąpił na podstawie art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego do Sądu Rejonowego w T. o orzeczenie przepadku pojazdu, co nastąpiło postanowieniem z dnia [..] marca 2013 r. sygn. akt [..].

Organ stwierdził, że na orzeczone koszty, o których mowa w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym składają się należności za przechowywanie wymienionego pojazdu w okresie od dnia 22 sierpnia 2012 r. do dnia 25 kwietnia 2013 r. Podstawę wyliczenia tych opłat stanowią uchwały Rady Powiatu w T.- tj. uchwała nr [..] z dnia [..] września 2011 r. oraz uchwała nr [..] z dnia [..] października 2012 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów. Według pierwszej z uchwał opłata za usunięcie pojazdu z drogi wynosi 340 zł, a za przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi na parkingu - 14zł/dobę, natomiast według drugiej uchwały opłata za przechowywanie na parkingu wynosi - 30zł/dobę. Organ ustalił ilość dni przechowywania pojazdu tj. 107 dni po 14 zł oraz 140 dni po 30 zł i ustalił przedmiotową kwotę, tj. 340,00 zł + 1498,00 zł + 4200,00 zł co dało sumę 6.038,00 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania G. M.od tej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [.] lutego 2018 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło treść art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym i powtórzyło ustalenia organu pierwszej instancji. Organ wydając decyzję w przedmiocie obciążenia kosztami wynikającymi z usunięcia i przechowywania pojazdu po uwzględnieniu stanu faktycznego uznał za zasadne nałożenie solidarnie kosztów na odwołującą i J. S. Podmiotem zobowiązanym do pokrycia tych kosztów jest zgodnie z art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia, a w myśl ust. 10i tej ustawy - jeżeli w chwili usunięcia pojazdu znajdował się on we władaniu osoby prawnej dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia tych kosztów. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że właścicielką przedmiotowego pojazdu w tym okresie była G. M., co potwierdza sama zainteresowana, a pojazdem w dniu kolizji kierował J. M. (powinno być J.. S.).

Kolegium podzieliło też stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie wysokości i sposobu wyliczenia przedmiotowych kosztów (potwierdzając prawidłowość zastosowania uchwał Rady Powiatu T. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu).

Za prawidłową uznało też datę końcową, chociaż art. 130a ust. 10h ustawy przewiduje ponoszenie kosztów do dnia zakończenia postępowania, nie precyzując jak ten termin należy rozumieć. Podstawową zasadą trybu orzekania o ponoszeniu kosztów jest to, że rozstrzygnięcie o kosztach następuje po zakończeniu postępowania, a chodzi tu o postępowanie w sprawie przepadku pojazdu. Kolegium odwołało się do stanowiska prezentowanego w orzecznictwie sądów administracyjnych, że właściciel pojazdu winien ponosić koszty do daty uprawomocnienia się orzeczenia sądowego o przepadku pojazdu.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła G.M.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m.in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i gdy utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Stosownie do art. 130a ust. 6 wymienionej ustawy rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c. oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.

Sąd podkreślił, że ustawodawca określił enumeratywnie wypadki, w których dopuszczalne jest usunięcie pojazdu. W przypadkach wymienionych w art. 130a ust. 1 pkt 1 - 6 ustawy usunięcie pojazdu z drogi jest obligatoryjne. Usunięcie pojazdu jest fakultatywne w sytuacjach wymienionych w art. 130a ust. 2 pkt 1 i 2 wymienionej ustawy. W pierwszym wypadku, właściwy organ jest zobowiązany zawsze usunąć pojazd w razie stwierdzenia okoliczności uzasadniającej usunięcie, a w drugim - jest to pozostawione jego uznaniu. Zawsze, gdy zostanie stwierdzone, że pojazd został pozostawiony - zaparkowany w miejscu, gdzie to jest zabronione i utrudnia ruch drogowy lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, pojazd taki zostanie usunięty na koszt właściciela, a policjant czy strażnik miejski ma ustawowy obowiązek wydania dyspozycji usunięcia pojazdu i nie zależy to od jego uznania. Fakultatywność działania jest tu całkowicie wykluczona.

Sąd stwierdził, że stosownie do art. 130a ust. 10 tej ustawy w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi w związku z utrudnianiem ruchu lub w inny sposób zagrażającym bezpieczeństwu, starosta występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, a powiadomienie powinno zawierać pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. W myśl ust. 10e cytowanego przepisu w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Do wykonania orzeczenia o przepadku pojazdu obowiązany jest starosta, a wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie zaś z dyspozycją zawartą w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, chyba że w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, wówczas osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia wymienionych kosztów (ust. 10i). Decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta, a termin płatności ustalonych kosztów wynosi 30 dni liczonych od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna.

Przenosząc powyższą regulację na grunt rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdził, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący i wystarczający dla wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów przechowywania pojazdu matki [..] o numerze rejestracyjnym[..]na parkingu strzeżonym w N. Wymieniony pojazd został usunięty z drogi w dniu 22 sierpnia 2012 r. w związku z kolizją drogową, potwierdzoną w notatce urzędowej i na podstawie dyspozycji nr [..] wydanej przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji w T. odholowany na parking strzeżony. Ze sporządzonej notatki wynikało, iż kierujący wymienionym pojazdem J. S. pozostawił samochód w miejscu niedozwolonym. Pismem z dnia 23 sierpnia 2012 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w T. powiadomił kierującego J. S., a pismem z dnia 29 sierpnia 2012 r. właścicielkę pojazdu - skarżącą G.M. o usunięciu pojazdu na parking strzeżony, informując jednocześnie, że nieodebranie pojazdu w okresie trzech miesięcy od dnia usunięcia będzie skutkowało wystąpieniem do sądu o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, a kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałymi od momentu wydania dyspozycji do jego usunięcia do zakończenia postępowania obciąża się każdorazowo właściciela lub posiadacza pojazdu (solidarnie). Pismo to kierujący pojazdem J. S. odebrał osobiście w dniu 23 sierpnia 2012 r., a w imieniu skarżącej pismo to odebrała córka w dniu 4 września 2012 r. (a nie jak podał organ strona skarżąca dopiero w dniu 4 listopada 2012 r.). Ani skarżąca, ani kierujący pojazdem J. S. nie odebrali przedmiotowego pojazdu z parkingu. W związku z powyższym Powiat T.wystąpił do Sądu Rejonowego w T., który postanowieniem z dnia [..] marca 2013 r. sygn. akt [..] orzekł o przepadku na rzecz wnioskującego Powiatu samochodu osobowego marki [..]. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem [..] kwietnia 2013 r. Tym samym spełnione zostały wszystkie okoliczności faktyczne istotne z perspektywy stosowania wymienionych powyżej przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Zaskarżoną decyzją ustalono koszty usunięcia, przechowywania, oszacowania i sprzedaży pojazdu w łącznej wysokości 6.038,00 zł i kosztami tymi obciążono solidarnie właścicielkę pojazdu - czyli skarżącą oraz władającego pojazdem – J. S.

Sąd podkreślił, że jest bezsporne, iż skarżąca w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu była jego właścicielką. Nie przeczy temu sama zainteresowana. Z kolei J. S. był władającym pojazdem. Nie może też być kwestionowane orzeczenie przepadku tego pojazdu na rzecz Powiatu T., co nastąpiło przy udziale skarżącej, wymienionym powyżej postanowieniem z dnia [..] marca 2013 r. Skarżąca nie wnosiła w sprawie apelacji. Postanowienie to stało się więc prawomocne i wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz organy państwowe i organy administracji publicznej.

Skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisu art. 62 k.p.a. w zakresie łącznego prowadzenia postępowania w sprawie zobowiązanych solidarnie. Konieczność, a nie tylko możliwość prowadzenia jednego postępowania wynika z brzmienia art. 130a ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym. Określenie osoby zobowiązanej solidarnie do pokrycia kosztów wymaga prowadzenia postępowania łącznie z właścicielem pojazdu. Jak podano powyżej nie budzi wątpliwości fakt, iż J. S. dysponował pojazdem w dniu kolizji. W toku postępowania administracyjnego skarżąca nie zanegowała tego faktu i nie podnosiła w tym zakresie żadnego zarzutu. Wobec braku zgłoszenia przez właścicielkę zaboru pojazdu (zgłoszenia przestępstwa) podnoszenie takich wątpliwości w skardze jest spóźnione i nie może zmienić ustaleń poczynionych przez orzekające w sprawie organy, tym bardziej, iż skarżąca dalej nie przedstawia w tym zakresie żadnych argumentów, czy dowodów.

Zdaniem Sądu, niezasadny był także kolejny zarzut skarżącej dotyczący braku zawiadomienia jej o skutkach nieodebrania pojazdu przez jego właścicielkę. Jak wynika z załączonych akt administracyjnych stosowne informacje przekazał skarżącej w piśmie z dnia 23 sierpnia 2012 r. Naczelnik Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Powiatowej Policji w T. Poinformował wówczas właścicielkę pojazdu – G. M.o wydanej w dniu [.]. sierpnia 2012 r. dyspozycji usunięcia pojazdu [..] z drogi na parking strzeżony w N. z powodu pozostawienia w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu, a także o skutkach nieodebrania pojazdu. W piśmie tym wyraźnie powiadomiono stronę, iż nieodebranie pojazdu w okresie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia będzie skutkowało wystąpieniem do sądu o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, dodając jednocześnie, że kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu, powstałymi od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciąża się każdorazowo właściciela lub posiadacza pojazdu. Pismo to doręczono stronie w dniu 4 września 2012 r. w sposób zastępczy opisany w art. 43 k.p.a., tzn. dorosłemu domownikowi - córce skarżącej. Skarżąca w skardze zakwestionowała wprawdzie prawidłowość tego doręczenia, podnosząc, iż nie zbadano, czy jej córka w dacie doręczenia była dorosłym domownikiem, ale nie przedstawiła żadnego dowodu, na to, że córka nie była osobą dorosłą. Próbujący ustalić tę okoliczność na rozprawie skład orzekający także nie uzyskał od pełnomocnika skarżącej odpowiedzi na pytanie jaki jest wiek córki skarżącej. W takich okolicznościach podnoszenie nieprawidłowości doręczenia, bez konkretnych dowodów na ten fakt, nie może być uznane za skuteczne.

W ocenie Sądu, niezasadne okazały się zarzuty, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazanych w skardze. Przeprowadzone przez Starostę T. oraz Kolegium postępowanie, wbrew twierdzeniom skargi, było wnikliwe, wykazujące wszystkie istotne dla sprawy okoliczności. Wydana przez organ decyzja została jasno uzasadniona, zawierała wszystkie wymagane prawem elementy, składające się na uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia.

Sąd stwierdził, że prawidłowo Starosta T. zastosował w sprawie prawo miejscowe - tj. uchwały Rady Powiatu T. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów. Wbrew zarzutom skargi w okresie przechowywania pojazdu na parkingu strzeżonym w N. obowiązywały dwie uchwały, czyli uchwała nr [..] z dnia [.]. września 2011 r. przewidująca opłatę w wysokości 14/dobę oraz uchwała nr [..] z dnia [..] października 2012 r. - gdzie opłata ta wynosiła 30zł/dobę. Organ ustalił daty wejścia w życie uchwał, wyliczył ilość dni przechowywania pojazdu w czasie ich obowiązywania oraz odpowiednio wyliczył należną z tego tytułu kwotę. W żaden sposób tym samym nie naruszył zasady nieretroaktywności przepisów prawa miejscowego.

W ocenie Sądu, wszystkie powyższe ustalenia pozwalały na przyjęcie, że przedmiotowy pojazd był własnością skarżącej, a poruszał się nim jako władający J. S., a to uprawniało organ do obciążenia solidarnie wymienionych kosztami jego przechowywania na parkingu strzeżonym.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła G. M., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu:

1. naruszenie prawa materialnego:

a. niewłaściwe zastosowanie art. 130a ust. 10 oraz 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym polegające na przesądzeniu solidarnej odpowiedzialności J.S., mimo że nie ustalono w sprawie, czy J. S. miał w dacie zdarzenia skutkującego usunięciem pojazdu skarżącej jakikolwiek tytuł prawny do dysponowania pojazdem, czy też pojazdem tym faktycznie dysponował, ale bez tytułu prawnego,

b. niewłaściwą wykładnię art. 130a ust. 5c, 5f, ust. 6, ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym polegającą na przyjęciu, że do ustalenia opłaty za okres przechowywania pojazdu skarżącej należy także zastosować stawki wprowadzone uchwałą Rady Powiatu T. nr [..] z [..] października 2012 r. pomimo, że w dacie powstania stosunku przechowawczego obowiązywały stawki dobowe zawarte w uchwale nr [..] z [..] września 2011 r. i pominięcie okoliczności, że stawki dobowe mają tylko znaczenie do ustalenia wysokości opłaty, natomiast nie oznaczają, że każdej kolejnej doby rozpoczyna się nowy stosunek przechowawczy,

c. niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie Zasad Techniki Prawodawczej z 20 czerwca 2002 r. polegające na ich pominięciu w ocenie skutków wejścia w życie uchwały Rady Powiatu T. nr [..] z dnia [..] października 2012 r. i przyjęcie, że stawki wynikające z tej uchwały należy stosować do wyliczenia opłaty należnej od skarżącej, mimo braku odpowiednich przepisów przejściowych,

d. niewłaściwą wykładnię art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym polegającą na uznaniu, że skarżąca była prawidłowo powiadomiona o usunięciu jej pojazdu

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:

a. art. 3 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie, że Starosta T. nie naruszył przepisów proceduralnych w zakresie zasad doręczania korespondencji stronom postępowania, mimo że nie ustalił, czy córka skarżącej była pełnoletnia, a gdyby była pełnoletnia, czy podjęła się oddania pisma adresatowi, a uchybienie to miało wpływ na treść wyroku, ponieważ gdyby Sąd poprawnie zbadał zarzut, to wskutek braku ustalenia przez organ, czy doręczenie nie było wadliwe, zaskarżona decyzja musiałaby być uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania ze wskazaniem konieczności ustalenia przez Starostę, czy doręczenie zawiadomienia o usunięciu pojazdu skarżącej było prawidłowe,

b. art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 39 p.p.s.a. w zakresie ograniczenia uzupełniającego postępowania dowodowego tylko do dokumentów i żądania od pełnomocnika złożenia wyjaśnień co do wieku córki skarżącej, co skutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku albowiem Sąd nie dopatrzył się wadliwości działania organu i uznał, że doręczenie było prawidłowe i z tego powodu zaskarżonej decyzji Starosty Sąd nie uchylił,

Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca zrzekła się przeprowadzenia rozprawy w tej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W pierwszym rzędzie co do zasady rozpoznane zostaną zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego, gdyż ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego przez organ administracyjny w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za nieprawidłowy (por. wyrok NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r., II GSK 717/12, wyrok NSA z dnia 4 lipca 2013 r., I GSK 934/12, wszystkie na www. cbosa).

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia przepisu postępowania w postaci art. 3 § 1 p.p.s.a. przez przyjęcie przez Sąd I instancji, że Starosta Tarnogórski nie naruszył przepisów proceduralnych w zakresie zasad doręczania korespondencji stronom postępowania, mimo że nie ustalił, czy córka skarżącej była pełnoletnia. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przepis ten ma charakter wyłącznie ustrojowy. Ocena Sądu co do prawidłowości doręczeń w postępowaniu administracyjnym nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Rozważania nad możliwością naruszenia tego przepisu wchodzą w rachubę wyłącznie w tych sytuacjach, gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny odmówił dokonania w niniejszej sprawie kontroli działalności administracji publicznej albo gdyby zastosował środki, których ustawa nie przewiduje, czy też ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonej decyzji z prawem. Sytuacja taka nie miała zaś miejsca. Kwestionowanie prawidłowości oceny Sądu I instancji w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych w części dotyczącej zasad doręczania korespondencji stronom postępowania przez podniesienie zarzutu naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a. jest nieskuteczne, gdyż do tego celu służą inne przepisy p.p.s.a.

Bezpodstawny jest zarzut naruszenia przepisów art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 39 p.p.s.a. w zakresie ograniczenia uzupełniającego postępowania dowodowego tylko do dokumentów i żądania od pełnomocnika złożenia wyjaśnień co do wieku córki skarżącej, co skutkowało wydaniem zaskarżonego wyroku albowiem Sąd nie dopatrzył się wadliwości działania organu i uznał, że doręczenie było prawidłowe i z tego powodu zaskarżonej decyzji Starosty Sąd nie uchylił. Ponadto nie jest możliwe kwestionowanie prawidłowości dokonania spornego doręczenia w toku postępowania administracyjnego przez powołanie się na naruszenie wskazanych powyżej norm p.p.s.a. Pierwszy z przepisów dotyczy możliwości przeprowadzenia przed sądem administracyjnym dowodu uzupełniającego z dokumentu, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Z wyrażonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady wynika, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania kontrolowanej decyzji. Sąd administracyjny nie ustala tym samym stanu faktycznego sprawy, a dowód z dokumentu może być przeprowadzony w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. wyłącznie celem oceny, czy organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego (wyrok NSA z 24.3.2009 r., I OSK 441/08). Zapytanie Sądu I instancji o wiek córki skarżącej kasacyjnie było konsekwencją pojawienia się zarzutu braku prawidłowego doręczenia dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Sąd I instancji nie przeprowadzał w tym zakresie dodatkowego postępowania dowodowego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., nie zastosował tego przepisu, a tym samym nie mógł go naruszyć. Z kolei art. 39 p.p.s.a. określa zakres pełnomocnictwa procesowego w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Zakres pełnomocnictwa obejmuje w swoim zakresie składanie przez pełnomocnika w imieniu mocodawcy oświadczeń będących w swej istocie aktami wiedzy. Takim aktem wiedzy jest informacja o wieku córki skarżącej. Sąd I instancji stawiając takie pytanie nie uchybił tym samym art. 39 p.p.s.a. Ponownie należy wskazać, iż kwestionowanie prawidłowości oceny Sądu I instancji w zakresie naruszenia przepisów proceduralnych w części dotyczącej zasad doręczania korespondencji stronom postępowania przez podniesienie tak sformułowanego zarzutu jest nieskuteczne, gdyż przywołane w zarzucie przepisy służą do innych celów. Tak skonstruowany zarzut nie mogły tym samym okazać się skuteczne.

Przechodząc do zarzutów naruszenia prawa materialnego należy na wstępie zauważyć, iż prawidłowa konstrukcja zarzutu opartego na podstawie kasacyjnej przewidzianej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. winna ponadto wskazywać na naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z konkretnymi przepisami prawa materialnego, których naruszenie dawałoby podstawę do uchylenia zaskarżonego wyroku, a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. Skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie spełnia tych wymogów, bowiem naruszenie przepisów prawa materialnego nie zostało powiązane z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., a co było konieczne, bowiem Sąd I instancji samodzielnie nie stosuje przepisów prawa materialnego, a wyłącznie ogranicza się do oceny wykładni bądź zastosowania tych przepisów przez organy administracji publicznej. Treść uzasadnienia pozwala jednak na ustalenie, iż istotą zarzutów jest błędna ocena Sądu I instancji procesu stosowania prawa materialnego przez organ.

Zgodnie z art. 130a ust. ust. 10h koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h (art. 130a ust. 10i ustawy o ruchu drogowym).

Zarzut niewłaściwego zastosowania art. 130a ust. 10 oraz 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym polegający na przesądzeniu solidarnej odpowiedzialności J. S., mimo że nie ustalono w sprawie, czy J. S. miał w dacie zdarzenia skutkującego usunięciem pojazdu skarżącej jakikolwiek tytuł prawny do dysponowania pojazdem, czy też pojazdem tym faktycznie dysponował, ale bez tytułu prawnego jest bezpodstawny, gdyż skarżąca kasacyjnie podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego zmierza do podważenia ustaleń faktycznych organu.

Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I instancji nie może następować przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137). Ocena zarzutu prawa materialnego może być dokonana wyłącznie na podstawie ustalonego stanu faktycznego i nie kwestionowanego przez kasatora stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2328/11, LEX nr 1340138; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2013 r., II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Jeżeli skarżący uważa, że ustalenia faktyczne są błędne, to winien zwalczać je zarzutem, o którym mowa w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie nie może okazać się do tego celu skuteczny. Błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych (również jako następstwo ich błędnej wykładni) zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości. W niniejszej sprawie skarżącej kasacyjnie nie udało się podważyć prawidłowości poczynionych przez organ ustaleń faktycznych, co przesądza o braku skuteczności tego zarzutu.

Bezzasadne okazały się zarzuty niewłaściwej wykładni art. 130a ust. 5c, 5f, ust. 6, ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym polegającej na przyjęciu, że do ustalenia opłaty za okres przechowywania pojazdu skarżącej należy także zastosować stawki wprowadzone uchwałą Rady Powiatu T. nr [..] z [..] października 2012 r. pomimo, że w dacie powstania stosunku przechowawczego obowiązywały stawki dobowe zawarte w uchwale nr [..] z [..] września 2011 r. i pominięcia okoliczności, że stawki dobowe mają tylko znaczenie do ustalenia wysokości opłaty, natomiast nie oznaczają, że każdej kolejnej doby rozpoczyna się nowy stosunek przechowawczy oraz niewłaściwego zastosowania przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie Zasad Techniki Prawodawczej z 20 czerwca 2002 r. polegające na ich pominięciu w ocenie skutków wejścia w życie uchwały Rady Powiatu T. nr [.]. z dnia [.] października 2012 r. i przyjęcie, że stawki wynikające z tej uchwały należy stosować do wyliczenia opłaty należnej od skarżącej, mimo braku odpowiednich przepisów przejściowych. Istota obu zarzutów wiąże się z próbą podciągnięcia cywilistycznych reguł prawa zobowiązań do problematyki intertemporalnej na gruncie prawa administracyjnego. Rozstrzygnięcie kwestii intertemporalnych przez ustawodawcę, względnie uchwałodawcę, jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie, lub w przypadku braku takiego rozstrzygnięcia w procesie stosowania prawa, polegać może na przyjęciu jednej z trzech zasad: po pierwsze - zasady bezpośredniego działania nowego prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wszystkie zdarzenia na przyszłość, a może także regulować wszelkie zdarzenia z przeszłości); po drugie - zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to, mimo wejścia w życie nowych regulacji, ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; po trzecie - zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń sprzed wejścia w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (wyrok TK z 31 stycznia 2005 r., P 9/04, OTK 2005, nr 1/A, poz. 9, odsyłający w uzasadnieniu do J. Mikołajewicza: Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, P. 2000, s. 62). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zaś, że w sytuacjach, kiedy podmiot stanowiący prawo nie wypowiada się wyraźnie w kwestii przepisów przejściowych należy przyjąć, że nowe prawo ma zastosowanie do zdarzeń prawnych powstałych po jego wejściu w życie, jak również do zdarzeń, które miały miejsce wcześniej, lecz trwają dalej - po wejściu w życie nowej ustawy (por. uchwała 7 sędziów NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06, ONSAiWSA 2006, nr 3 poz. 71). Zasada bezpośredniego działania nowej ustawy powinna mieć zastosowanie do tych ustaw, które zawierają jedynie formułę o ich wejściu w życie z dniem ogłoszenia (por. uchwała NSA z 20 października 1997 r., FPK 11/97 ONSA 1998, Nr 1, poz. 10). Zasadę powyższą należało również odnieść do zmiany uchwał znajdujących zastosowanie w rozpoznawanej sprawie. Tym samym prawidłowo ustalono, że na orzeczone koszty, o których mowa w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym składają się należności za przechowywanie wymienionego pojazdu w okresie od dnia 22 sierpnia 2012 r. do dnia 25 kwietnia 2013 r. Podstawę wyliczenia tych opłat stanowiły uchwały Rady Powiatu w T. - tj. uchwała nr [..] z dnia [.]. września 2011 r. oraz uchwała nr [..] z dnia [..] października 2012 r. w sprawie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów. Według pierwszej z uchwał opłata za usunięcie pojazdu z drogi wynosi 340 zł, a za przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi na parkingu - 14zł/dobę, natomiast według drugiej uchwały opłata za przechowywanie na parkingu wynosi - 30zł/dobę. Organ ustalił liczbę dni przechowywania pojazdu w okresie obowiązywania uchwały nr [..] z dnia [.] września 2011 r. na 107 dni i przyjął wynikającą z niej stawkę na 14 zł za dobę oraz liczbę dni przechowywania w okresie obowiązywania uchwały nr [.]. z dnia [.] października 2012 r. na 140 dni po 30 zł i ustalił przedmiotową kwotę, tj. 340,00 zł + 1498,00 zł + 4200,00 zł co dało sumę 6.038,00 zł.

Nie zasługuje na uwzględnienie podniesiony zarzut naruszenia art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym przez jego niewłaściwą wykładnię polegającą na uznaniu, że skarżąca była prawidłowo powiadomiona o usunięciu jej pojazdu. Zawiadomienie o usunięciu pojazdu z drogi publicznej jest materialnoprawną przesłanką wydania decyzji o zapłacie kosztów usunięcia i przechowywania pojazdu. Podważenie prawidłowości zawiadomienia może być osiągnięte wyłącznie w drodze wzruszenia ustaleń faktycznych poczynionych przez organ administracyjny. Celu tego nie da się osiągnąć w drodze podniesienia zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie. W całości pozostają aktualne w tym miejscu wszystkie rozważania w tym zakresie poczynione powyżej.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.