Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1843/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 97 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 listopada 2016 r. sprawy ze skargi C. M. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego C. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r. nr [...] Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] po rozpoznaniu wniosku C. M. o z 14 grudnia 2015r., powołując się na art. 97 ust 1,2,3,4,6, 7 i 8, a także art. 66 i art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2013.1235 j.t. ze zm.), postanowił:

1. nałożyć obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar [...] dla planowanego przedsięwzięcia polegającego na budowie ziemnego stawu wodnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi (pomostem) dla gromadzenia wody w zakresie gospodarstwa i polepszenia uprawy działki, na terenie obejmującym działkę nr ew. [...], położonym w obrębie wsi [...], gm. [...].

2. nałożyć obowiązek przedłożenia w dwóch egzemplarzach wraz z ich w formie elektronicznej na informatycznych nośnikach danych, o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar [...].

3. Ustalić zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia ograniczając raport do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], zgodnie z zapisem art. 97 ust. 4 i art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł C. M..

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016r. Nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpoznaniu zażalenia, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2, w związku z art. 144 Kpa, uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej punktu 3 i w tym zakresie orzekł wskazując, że określa zakres raportu, o którym mowa w pkt 2, poprzez wskazanie by zawierał:

a) opis przedsięwzięcia, obejmujący w szczególności dokładną charakterystykę wszystkich jego elementów i warunki użytkowania terenu w fazie budowy i użytkowania;

b) opis elementów przyrodniczych w zasięgu przewidywanego oddziaływania planowanego przedsięwzięcia obejmujący w szczególności:

i) gatunki ptaków, dla których ochrony wyznaczono obszar [...] z uwzględnieniem tych przedmiotów ochrony, które ze względu na swoją biologię mogą występować na terenie planowanej inwestycji oraz na terenach znajdujących się w zasięgu jej potencjalnego oddziaływania;

ii) siedliska przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar specjalnej [...]; z uwzględnieniem tych gatunków będących przedmiotami ochrony, które ze względu na swoją biologię mogą występować na terenie planowanej inwestycji oraz na terenach znajdujących się w zasięgu jej potencjalnego oddziaływania;

c) opis zastosowanej metodyki prowadzenia badań, w szczególności przedstawienie zasięgu obszaru objętego badaniami, terminy i porę doby prowadzonych obserwacji oraz źródeł wykorzystanych materiałów;

d) określenie przewidywanego oddziaływania (bezpośredniego, pośredniego, wtórnego, skumulowanego, krótko- i długoterminowego) planowanego przedsięwzięcia na stan, przedmioty ochrony oraz integralność ww. obszarów [...] wraz z jego oceną i podaniem kryteriów wyznaczenia jego zasięgu;

e) wskazanie przedsięwzięć i planów, które w połączeniu z przedmiotowym przedsięwzięciem mogłyby oddziaływać w sposób skumulowany na analizowane obszary [...] wraz z ewentualną oceną takiego oddziaływania;

f) opis przewidywanych działań mających na celu zapobieganie lub ograniczanie negatywnych oddziaływań na cele i przedmioty ochrony ww. obszarów [...] oraz integralność tych obszarów, w tym zasad i terminów wykonywania prac związanych z realizacją inwestycji, a także ocenę ich skuteczności;

g) przedstawienie zagrożeń w formie graficznej i kartograficznej w skali odpowiadającej przedmiotowi postępowania i szczegółowości analizowanych w raporcie zagadnień, w tym sporządzenie map przedstawiających:

i) lokalizację przedsięwzięcia;

ii) miejsca lęgowe i żerowiska gatunków ptaków, dla których wyznaczono obszar [...] oraz lokalizacje siedlisk przyrodniczych i miejsca występowania gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar [...];

iii) strefę oddziaływania inwestycji;

h) opis zastosowanych metod prognozowania;

i) streszczenie w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu;

j) wskazanie trudności wynikających z niedostatków technik lub luk we współczesnej wiedzy jakie napotkano opracowując raport;

k) podanie nazwiska osoby lub osób sporządzających raport wraz z podpisami; I) podanie źródeł informacji stanowiących podstawę do sporządzenia raportu;

4) inwentaryzację terenową ukierunkowaną na rozpoznanie gatunków ptaków i ich siedlisk należy prowadzić w okresie lęgowym, w terminach najwyższej aktywności awifauny będącej przedmiotem ochrony obszaru [...], z uwzględnieniem odpowiedniej pory doby i optymalnych warunków pogodowych.

W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy i wskazał, że wnioskowana inwestycja polegająca na budowie ziemnego stawu wodnego wraz z urządzeniami towarzyszącymi (pomostem) dla gromadzenia wody na terenie działki nr [...] w obrębie wsi [...], nie jest przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy OOŚ. Przedsięwzięcia inne niż mogące znacząco oddziaływać na środowisko, mogą natomiast wymagać przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar [...], jeżeli dane przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar [...], a nie jest bezpośrednio związane z jego ochroną lub nie wynika z tej ochrony. W takim przypadku winna być dokonana ocena oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...] w ramach procedury określonej w rozdziale 5 działu V ustawy OOŚ (art. 96 -103). Obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...] może zostać nałożony przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska w drodze postanowienia wydawanego na podstawie art. 97 ust. 1 ww. ustawy, po otrzymaniu dokumentów, o których mowa wart. 96 ust. 3 tej ustawy. Zgodnie z art. 97 ust. 2 ustawy OOŚ postanowienie nakładające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar [...] wydaje się w przypadku stwierdzenia, że przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na obszar [...].

Postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 97 ust. 1, 2, 3, 4, 6, 7 i 8 ustawy OOŚ. Z dniem 24 grudnia 2015 r. (tj. przed wydaniem zaskarżonego postanowienia) wprowadzono zmiany do ustawy OOŚ. Obecne brzmienie art. 97 tej ustawy zostało wprowadzone art. 1 pkt 53 lit. a ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r., poz. 1636, z późno zm.). Organ stopnia regionalnego miał zatem obowiązek wydania rozstrzygnięcia w oparciu o nowe przepisy w tym zakresie, czego jednak nie dokonał. Niemniej jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 97 ust 1 ustawy OOŚ regionalny dyrektor ochrony stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania:

1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem: a) skali przedsięwzięcia wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji, b) powiązań z innymi przedsięwzięciami realizowanymi, zrealizowanymi lub planowanymi, znajdującymi się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem, c) wykorzystywania zasobów naturalnych, d) emisji i występowania innych uciążliwości, e) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii;

2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych i walorów przyrodniczych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające cel ochrony obszaru [...] oraz tereny występowania gatunków lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony w obszarze [...];

3) rodzaj i skalę możliwego oddziaływania przedsięwzięcia, rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2, wynikające z: a) zasięgu oddziaływania, b) wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, c) prawdopodobieństwa oddziaływania, d) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania

- w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.

Wskazano, że organ I instancji błędnie powołał się w podstawie prawnej kwestionowanego postanowienia na cały art. 66 ustawy OOŚ. Określa on bowiem zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, podczas gdy w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nałożeniem obowiązku przedłożenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar [...]. Należy podkreślić, iż raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar [...] nie jest tożsamy z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Art. 97 ust. 4a ustawy OOŚ odnosi się do tego przepisu ale w ograniczonym zakresie. Zgodnie z powyższym do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na obszar [...] stosuje się odpowiednio przepisy art. 66 ust. 1, z wyjątkiem pkt 3, 10-11, 12 i 15. Po pierwsze zatem w niniejszym przypadku nie mają zastosowania punkty: 3, 10-11, 12 i 15 tego przepisu. Po drugie jak podkreśla Sąd Najwyższy, "w piśmiennictwie trafnie zauważa się, że pojęcie "odpowiedniości" stosowania określonego przepisu oznacza, że niektóre jego postanowienia będzie można stosować bez żadnej modyfikacji, inne trzeba będzie odpowiednio zmodyfikować, a jeszcze innych w ogóle nie będzie można stosować" (Uchwała składu siedmiu sędziów SN z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt III CZP 57/12).

W konsekwencji w ocenie GDOŚ, organ I instancji ustalił zbyt szeroki zakres raportu oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...]. Powyższe przyczyniło się do uchylenia zaskarżonego postanowienia w części i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy.

GDOŚ wskazał, że planowana inwestycja zgodnie z kartą informacyjną przedsięwzięcia, dalej: KIP, polega na wykonaniu urządzenia wodnego - ziemnego stawu wodnego dla gromadzenia wody w zakresie potrzeb gospodarstwa rolnego jak i polepszenia uprawy działki nr [...] obręb [...] w gminie [...]. W istniejącym stanie brak jest warunków do właściwego gospodarowania rolniczego w miejscu projektowanego stawu. Teren jest w większości "uwilgotniony". Planowany obiekt ma służyć: gromadzeniu wód gruntowych stagnujących na terenie działki, zaspokajaniu potrzeb wodnych rolnictwa i środowiska przyrodniczego, zwiększeniu zasilania warstw wodonośnych, zwiększeniu biologicznej różnorodności krajobrazu rolniczego, tworzeniu enklawo walorach przyrodniczych, ochronie środowiska przyrodniczego, poprawieniu czystości wód, powstrzymaniu erozji wodnej po stoku, podniesieniu walorów krajobrazowych i estetycznych obszaru wiejskiego oraz poprawieniu mikroklimatu w bezpośrednim sąsiedztwie stawu. Wskazano, że "urobek z wykopu zostanie w całości zagospodarowany wokół stawu na działce inwestora" oraz, że humus zebrany z powierzchni projektowanego stawu "po zakończeniu wykopów i uformowaniu powierzchni wokół stawu zostanie rozścielony warstwą - 25 cm", zostanie też "przemieszczony na wyrównanie nierówności na działce - dołów". W zakresie wnioskowanego przedsięwzięcia planowana jest również budowa pomostu, przy czym nie podaje się celowości tego elementu inwestycji. Zgodnie z treścią KIP, staw nie będzie przeznaczony do hodowli ryb.

Przedmiotowe przedsięwzięcie zlokalizowane jest w granicach obszaru specjalnej ochrony ptaków [...] oraz obszaru o znaczeniu dla Wspólnoty [...]. W odniesieniu do obu ww. Obszarów, zgodnie z art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2015 r., poz. 1651, z późno zm.), zabronione jest podejmowanie działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru [...], w tym w szczególności: 1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar [...] lub 2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar [...], lub 3) pogorszyć integralność obszaru [...] lub jego powiązania z innymi obszarami.

Obszar [...] stanowi rozległe, płaskie, zatorfione obniżenie terenu, otoczone wysoczyznami morenowymi i równinami sandrowymi. Jest to obecnie największy kompleks dobrze zachowanych torfowisk niskich w [...]. Główną rzeką ostoi jest [...], która wraz z dolnymi odcinki swoich dopływów regularnie wylewa w okresie wiosennym z czym związany jest strefowy układ roślinności.

Przedmiotami ochrony jest tu 40 gatunków ptaków. Wśród zagrożeń dla tego obszaru, a tym samym dla przedmiotów jego ochrony, standardowy formularz danych, dalej: SOF, wymienia m.in. zasypywanie terenu, melioracje i osuszanie - ogólnie oraz sporty i różne formy czynnego wypoczynku, rekreacji uprawiane w plenerze.

Obszar w znacznej części pokrywa się z obszarem [...]. Dominującymi siedliskami w obszarze są siedliska mokradłowe: zalewane wodami rzecznymi lub podtapiane wodami podziemnymi torfowiska niskie ze zbiorowiskami turzycowym i i turzycowo-mszystymi, corocznie zalewane wodami rzecznymi mułowiska i torfowiska porośnięte szuwarami właściwymi, bagienne olsy, okresowo zalewane przyrzeczne równiny madowe oraz odwodnione i zagospodarowane torfowiska ze zbiorowiskami łąkowymi.

Na terenie ostoi przedmiotami ochrony jest 18 siedlisk przyrodniczych, w tym: zbiorniki wodne, starorzecza i zalewane muliste brzegi rzek (o kodach: 3150, 3160, 3270), łąki, murawy i ziołorośla (o kodach: 6120, 6210, 6230, 6410, 6440, 6510), torfowiska (o kodach: 7110,7140,7230) siedliska leśne (o kodach: 9170, 9100, 91EO, 91FO, 9110, 91TO), wydmy śródlądowe z murawami napiaskowymi (kod 2330) oraz suche wrzosowiska (kod 4030); 5 gatunków ssaków: wilk (Canis lupus), bóbr (Castor fiber), wydra (Lutra lutra) i nietoperze, 2 gatunki płazów: kumak nizinny (Bombina bombina) i traszka grzebieniasta (Triturus cristatus), 5 gatunków ryb: boleń (Aspius aspius) koza (Cobitis taenia), minóg ukraiński (Eudontomyzon spp.), piskorz (Misgumus fossilis) i różanka (Rhodeus sericeus amarus), 10 gatunków bezkręgowców, w tym motyle, ważki i mięczaki oraz 6 gatunków roślin.

Wśród zagrożeń dla tego obszaru, a tym samym dla przedmiotów jego ochrony, standardowy formularz danych również dla tego obszaru, wymienia m.in. sporty i różne formy czynnego wypoczynku, rekreacji uprawiane w plenerze.

Kwestią kluczową w przedmiotowej sprawie było rozstrzygnięcie, czy przedmiotowe przedsięwzięcie może znacząco oddziaływać na cele ochrony ww. obszarów [...], a zatem, czy konieczne jest poddanie tego przedsięwzięcia ocenie oddziaływania na ww. obszary. W ocenie GDOŚ, z uwagi na usytuowanie działki bezpośrednio przy korycie rzeki [...] oraz to że stanowi ona część rozległych rozlewisk zalewanych regularnie wodą, doprowadziło do wykształcenia się na tym terenie specyficznych warunków śródlądowych kwalifikujących dany teren jako siedlisko wielu gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru [...]. Organ wymienił rodzaje ptaków wskazując, że siedliska 11 z nich znajdują się na terenie inwestycji. Teren ten stanowi też biotop lęgowy niektórych z nich (bocian biały, derkacz, kszyka, żuraw, kropiatka, błotniak łąkowy).

Podkreślono także, że jednym z elementów inwestycji jest budowa pomostu, który służy aktywności człowieka, co doprowadzi do wprowadzenia na tym terenie nowego czynnika w postaci antropopresji.

W ocenie organu mimo niewielkiej skali planowanego przedsięwzięcia, będzie ono zatem powodowało wprowadzenie na analizowanym terenie nowego w postaci antropopresji Większość z wymienionych przedmiotów ochrony to gatunki antropofobne, na które obecność człowieka może mieć negatywne oddziaływanie, zwłaszcza siedliskach lęgowych.

Przechodząc do oceny możliwości wystąpienia znaczącego oddziaływania planowa inwestycji na obszar [...], organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość może stanowić siedlisko występowania poczwarówek. Przedmiotami ochrony tego obszaru [...] są zaś trzy gatunki tych mięczaków: poczwarówka zwężona (Vertigo angustior), poczwarówka (Vertigo geyen) i poczwarówka jajowata (Vertigo moulinsiana). Budowa stawu może prowadzić do ich zniszczenia na danym terenie jak i fizycznego zniszczenia ich siedliska. Z uwagi na opisane wcześniej warunki wodne panujące na analizowanym terenie możliwe jest również występowanie innych gatunków zwierząt będących przedmiotami ochrony obszaru [...]. Co powinno być przedmiotem odpowiedniej oceny.

W ocenie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wskazane rodzaje oddziaływania zarówno na obszary [...] mogą oddziaływać na możliwość wykorzystania analizowanego terenu przez przedmioty danych obszarów [...], zarówno poprzez płoszenie jak i zniszczenie ich siedliska dlatego przedsięwzięcie winno podlegać ocenie, której zadaniem jest określenie czy będzie ono znaczące czy też nie.

Organ powołał się więc na zasadę przezorności ryzyko wystąpienia znacząco negatywnego oddziaływania na [...] uznaje się za istniejące, jeśli na podstawie obiektywnych przesłanek nie można wykluczyć, że plan lub przedsięwzięcie będzie znacząco oddziaływać na dany obszar. W ocenie organu w niniejszej sprawie takie przesłanki występują. Zasadnym jest zatem uznanie, iż przedsięwzięcie mieści się w granicach art. 33 ust. 3 ustawy przyrody, tj. poprzez realne ryzyko wystąpienia negatywnych oddziaływań,

Organ uznał, że w niniejszej sprawie z uwagi na brak możliwości wykluczenia na obecnym etapie postępowania, wystąpienia oddziaływania przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego, zasadnym jest uznanie, że istnieją przesłanki przemawiające za koniecznością przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar [...].

Jednocześnie podkreślono, że zakres oceny oddziaływania na obszar [...] winien być ograniczony do badania oddziaływania przedsięwzięcia na rzeczony obszar [...] (art. 3 ust. 1 pkt7 ustawy OOŚ), tj. cele ochrony tego obszaru, a badanie wszelkich pozostałych komponentów środowiska, czy to biotycznych czy abiotycznych znajduje uzasadnienie jedynie w przypadku, gdy ich zachowanie ma pośredni lub bezpośredni wpływ na przedmiot ochrony. Tym samym w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...] nie można nakładać obowiązku określania wpływy tego przedsięwzięcia na cele środowiskowe jednolitych części wód powierzchniowych zgodnie z Ramową Dyrektywą Wodną. Należy przez to rozumieć, iż zakres oceny każdorazowo winien być uzależniony od chronionych na danym obszarze przedmiotów ochrony i tylko oddziaływanie (bezpośrednie, pośrednie, indywidualne, skumulowane, długo- lub krótkookresowy) na te przedmioty ochrony może mieć wpływ na treść ostatecznego rozstrzygnięcia jakie podejmuje organ administracji publicznej w sprawie możliwości realizacji przedsięwzięcia.

Analizując treść zaskarżonego postanowienia należy wskazać, iż Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] w sentencji postanowienia wykroczył poza ramy oceny oddziaływania na obszar [...]. Powyższe było powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej punktu 3 sentencji i orzeczenia w danej materii co do istoty.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie, wniósł C. M. Skarżący podniósł, że lubi przyrodę i nie ma zamiaru jej niszczyć ani zakłócać jej spokoju. Stwierdził On, że następuje ocieplenie klimatyczne oraz że "co roku w okresie letnim wysychają stare dorzecza [...] przez to ginie z braku wody wszystko co żyje łącznie z rybami i tym podobne". Skarżący "przewiduje, że jeszcze za parędziesiąt lat to wszystkie bajora w pobliżu rzeki [...] wyschną". Wyraził On również swój pogląd, że "nic się w tym kierunku nie robi, aby zapobiec wysychaniu rozlewisk tym samym kurczą się zasoby wodne". W dalszej części skargi Skarżący wyraził ubolewanie, że nic nie może uczynić "by polepszyć warunki ptaków zamieszkujących w [...]" oraz że "powinny powstawać zbiorniki wodne i pogłębiać stare dorzecza, żeby tam trwało życie cały okrągły rok, a nie tylko sezon, a latem wszystko wysycha i niszczeje aż przykro na to patrzeć, że to się dzieje w parku narodowym".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazano.

Podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 97 a także art. 66 i art. 68 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2013.1235 j.t. ze zm.) tj. w brzmieniu obowiązującym od 24 grudnia 2015r. po jego nowelizacji dokonanej przez art. 1 pkt 53 lit. a ustawy z dnia 9 października 2015 r. (Dz.U.2015.1936) zmieniającej nin. ustawę .

Wskazać należy, zgodnie dotychczasowym brzmieniem art. 97 ust. 1 ustawy po otrzymaniu dokumentów, o których mowa w art. 96 ust. 3, regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, uwzględniając łącznie uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1, w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...].

Po nowelizacji, w ocenie Sądu zwiększył się zakres czynników, które organ winien zbadać i uwzględnić przy wydaniu rozstrzygnięcia. Obecnie art. 97ust. 1 stanowi bowiem, że Regionalny dyrektor ochrony środowiska stwierdza, w drodze postanowienia, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], uwzględniając łącznie następujące uwarunkowania:

1) rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia, z uwzględnieniem:

a) skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu oraz ich wzajemnych proporcji,

b) powiązań z innymi przedsięwzięciami realizowanymi, zrealizowanymi lub planowanymi, znajdującymi się na terenie, na którym planuje się realizację przedsięwzięcia, oraz w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,

c) wykorzystywania zasobów naturalnych,

d) emisji i występowania innych uciążliwości,

e) ryzyka wystąpienia poważnej awarii, przy uwzględnieniu używanych substancji i stosowanych technologii;

2) usytuowanie przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym użytkowaniu terenu, zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych i walorów przyrodniczych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające cel ochrony obszaru [...] oraz tereny występowania gatunków lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony w obszarze [...];

3) rodzaj i skalę możliwego oddziaływania przedsięwzięcia, rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w pkt 1 i 2, wynikające z:

a) zasięgu oddziaływania,

b) wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej,

c) prawdopodobieństwa oddziaływania,

d) czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania

- w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami.

Wobec powyższego zdaniem Sądu, zaskarżone rozstrzygnięcie, nie zawiera w swojej treści (uzasadnieniu), odniesienia do wszystkich w/w kwestii, które musi obligatoryjnie zbadać organ przed wydaniem postanowienia w zakresie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], bądź też zgodnie z art. 97 ust. 5 postanowienia wskakującego na brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...]. Powyższe mając na uwadze, zakres i rozmiar planowanego przedsięwzięcia, w ocenie Sądu mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Wskazać należy, że rozstrzygnięciu organ szeroko opisał wprawdzie, na jakie obszary [...] może oddziaływać przedsięwzięcie, gdzie jest zlokalizowana, jakie gatunki ptaków, rodzaje siedlisk są przedmiotem ochrony. Wskazał także, powołując się na zasadę przezorności (art. 33 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody), że nie można wykluczyć wystąpienia znaczącego oddziaływania planowanej inwestycji (budowa ziemnego stawu wraz z pomostem) ma w/w objęte ochroną gatunki i siedliska z uwagi na ryzyko wystąpienia negatywnych oddziaływań inwestycji w szczególności na obecne warunki hydrologiczne.

Rozstrzygnięcie nie zawiera jednak ustaleń w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...], w szczególności w odniesieniu do integralności i spójności tych obszarów, oraz biorąc pod uwagę skumulowane oddziaływanie przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, m.in. w zakresie:

- wzajemnych proporcji skali przedsięwzięcia i wielkości zajmowanego terenu

- powiązań z innymi przedsięwzięciami realizowanymi, zrealizowanymi lub planowanymi, w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia lub których oddziaływania mieszczą się w obszarze oddziaływania planowanego przedsięwzięcia - w zakresie, w jakim ich oddziaływania mogą prowadzić do skumulowania oddziaływań z planowanym przedsięwzięciem,

- emisji i występowania innych uciążliwości,

- usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem zdolności samooczyszczania się środowiska i odnawiania się zasobów naturalnych i walorów przyrodniczych oraz uwarunkowań miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - uwzględniające cel ochrony obszaru [...] oraz tereny występowania gatunków lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony w obszarze [...];

- rodzaj i skalę możliwego oddziaływania przedsięwzięcia, rozważanego w odniesieniu do uwarunkowań wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1 i 2, wynikające z: zasięgu oddziaływania, wielkości i złożoności oddziaływania, z uwzględnieniem obciążenia istniejącej infrastruktury technicznej, prawdopodobieństwa oddziaływania, czasu trwania, częstotliwości i odwracalności oddziaływania.

W ocenie Sądu brak rozważań w przedmiotowym zakresie, uniemożliwiał organowi rzetelne rozpoznanie sprawy, a tym samym dokonanie właściwych ustaleń co do konieczności lub braku obowiązku przeprowadzenia w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar [...]. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 97 ust. 1 ustawy, jak również art. 7, 15, 77 § 1 i 107§ 3 w zw. z art. 146 k.p.a

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a, uchylił zaskarżone postanowienie. Rozstrzygnięcie kosztach wydano w oparciu o art. 210 § 2 w/w ustawy.