Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1295/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 4, art. 5
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości
article: art. 7, art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 10, art. 32, art. 87 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. S. i A. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]

– po rozpatrzeniu odwołania M. S. i A. L.

– utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2012 r.

nr [...] orzekającą o odmowie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu

[...] o powierzchni [...] m², posiadającej urządzoną w Sądzie Rejonowym

dla W., Wydziale VII Ksiąg Wieczystych księgę wieczystą

Nr [...].

Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym

i prawnym sprawy.

Zabudowana nieruchomość [...] położona przy ul. [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², objęta była działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), na podstawie

którego przeszła ona z dniem 21 listopada 1945 r. na własność Gminy W., a następnie na własność Skarbu Państwa – na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia

20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130).

Następnie ww. nieruchomość gruntowa została oddana w użytkowanie wieczyste na rzecz M. N., H. W. i J. W. w udziale po [...] części na rzecz każdego z nich umową z dnia [...] września 1998 r. Zostali oni także współwłaścicielami posadowionego na nieruchomości budynku mieszkalnego.

Użytkowanie wieczyste przedmiotowej nieruchomości M. N., H. W. i J. W., na podstawie umowy sprzedaży z dnia

[...] czerwca 2000 r. (Rep. [...]), zbyli na rzecz małżonków M. S.

i A. L., którzy wnioskiem z dnia 24 grudnia 2008 r. (data pierwszej prezentaty) wystąpili o nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Podnieśli, iż w ich wypadku przekształcenie winno nastąpić nieodpłatnie, gdyż nabywając prawo użytkowania wieczystego gruntu od osób, które uzyskały to prawo na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r.

o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W., stali się

ich następcami prawnymi – a w związku z tym są uprawnieni do nieodpłatnego przekształcenie prawa.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku Prezydent W. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] odmówił wnioskodawcom nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego gruntu w prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ulicy W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m², posiadającej urządzoną w Sądzie Rejonowym dla W., Wydziale VII Ksiąg Wieczystych księgę wieczystą Nr [...].

Prezydent podniósł, iż na gruncie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r.

o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz.1459 ze zm.) zasadą jest odpłatność przekształcenia, zaś jego nieodpłatność stanowi wyjątek, który nie może znajdować zastosowania w odniesieniu do podmiotów, które nabyły prawo użytkowania w drodze sukcesji syngularnej od osób określonych w art. 1 ust. 1a ww. ustawy. Wskazując na regulację art. 5 tej ustawy przewidującą, iż prawo do nieodpłatnego przekształcenia prawa przechodzi

także na następców prawnych użytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1

ust. 1a, organ wywodził, że nie można przyjąć, by każdy następca tych osób

wraz z prawem użytkowania wieczystego nabywał prawo do nieodpłatnego przekształcenia tego prawa we własność nieruchomości. Nieodpłatne przekształcenie prawa ustawodawca wprowadził bowiem w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r.

jako rekompensatę dla osób, które utraciły prawo własności. W związku z powyższym "następcą prawnym" w rozumieniu art. 5 ww. ustawy jest wyłącznie spadkobierca byłego właściciela i tylko takie osoby nabywają uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. M. S. i A. L. nie są spadkobiercami byłego właściciela,

a jako nabywcy na podstawie umowy sprzedaży są jedynie nowymi dysponentami prawa użytkowania wieczystego gruntu i właścicielami budynku. Nie przysługuje

im zatem nieodpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przedmiotowej nieruchomości.

Od decyzji tej M. S. i A. L. wnieśli odwołanie

w którym podnieśli, iż przepis art. 5 powołanej ustawy w żadnym razie nie zawęża pojęcia następcy prawnego do spadkobierców byłego właściciela. Wprost przeciwnie, posługuje się tym pojęciem bez wskazania na jakiegolwiek ograniczenia lub inne znaczenie nadane mu ustawą. Interpretacja powyższego przepisu dokonana

przez organ – zastosowanie wykładni celowościowej mimo, że wykładnia językowa jest wystarczająca – jest niemożliwa do przyjęcia i stanowi naruszenie prawa. Wywodzili,

iż będąc nabywcami prawa użytkowania wieczystego od osób spełniających przesłanki zawarte w art. 1 ust. 1a ustawy z 29 lipca 2005 r., odwołujący są ich następcami prawnymi i mogą wobec tego korzystać z przepisów dotyczących takich osób.

Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Wojewoda [...],

po rozpatrzeniu powyższego odwołania, utrzymał w mocy decyzję Prezydenta

W. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, iż ustawa z dnia

29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz.1459 ze zm.) jako zasadę wprowadziła odpłatne przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości odsyłając w zakresie zasad obowiązujących przy ustalaniu ceny do przepisów ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Przepis art. 5 w związku

z art. 1 ust. 1a pkt 2 ustawy przekształceniowej wprowadza wyjątek przewidując nieodpłatne przekształcenie na rzecz użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych którym m.in. oddano nieruchomość, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały

na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze W.

Dodał, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa i podzielił argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji, a w szczególności, iż pojęcie "następcy prawnego" w rozumieniu cyt. art. 5 należy rozumieć w sposób szczególny tzn. że pojęcie to nie odnosi się

do następcy prawnego w drodze sukcesji syngularnej, lecz dotyczy jedynie następcy prawnego pod tytułem ogólnym.

Powyższe potwierdza utrwalone i jednolite orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 17.11.2010 r. sygn. akt l OSK128/10; wyrok NSA z dnia 27.11.2008 r., sygn. akt I OSK 1687/07; wyrok NSA z dnia 18.04.2007 r., sygn. akt. I OSK 763/06; wyrok WSA w Warszawie z 25.05.2009 r., sygn. akt I SA/Wa 371/09; wyrok WSA

w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SA/Wa 658/08), stanowisko doktryny oraz postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010., sygn. akt

TS 104/09.

Wojewoda podniósł, iż celem ustawy przekształceniowej było przyznanie określonej grupie osób rekompensaty z tytułu utraty prawa własności nieruchomości w drodze wywłaszczenia lub przejęcia na rzecz Skarbu Państwa. Nie każdy zatem przypadek następstwa prawnego będzie uprawniał do nabycia prawa własności nieruchomości

na zasadach preferencyjnych, tj. nieodpłatnie.

Następca pod tytułem ogólnym jest z mocy prawa kontynuatorem praw spadkodawcy. Natomiast wszelkie próby zrównania statusu następców prawnych pod tytułem ogólnym oraz następców prawnych pod tytułem szczególnym są bezzasadne w świetle prawa cywilnego.

Na powyższą decyzję Wojewody [...] M. S.

i A. L. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, żądając jej uchylenia oraz uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Skarżący zarzucili decyzji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię

i niewłaściwe zastosowanie w sprawie przepisów art. 1 ust. 1a pkt 2 i art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego

w prawo własności nieruchomości, a także naruszenie prawa procesowego

poprzez niedopełnienie obowiązków spoczywających na organie administracyjnym

z mocy art. 7 i 8 kpa oraz naruszenie art. 10, 32 i 87 ust. 1 Konstytucji RP.

Wskazywali oni, że art. 5 powołanej wyżej ustawy w żaden sposób nie ogranicza możliwości nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tylko w stosunku do spadkobierców dawnego właściciela, a następstwo prawne w powołanej ustawie nie zostało zdefiniowane. Taka interpretacja stanowi

ich zdaniem niedopuszczalną wykładnię rozszerzającą.

Skarżący przywołali przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Gliwicach dnia 7 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/GL 856/07, w którego uzasadnieniu sąd zważył, iż "ustawa o przekształceniu posługuje się pojęciem następcy prawnego zarówno w art. 1 (w ust. 3), ustanawiającym ogólne zasady przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności, jak i w art. 5, stanowiącym o szczególnych uprawnieniach do nieodpłatnego przekształcenia. Ustawa nie definiuje przy tym pojęcia następcy prawnego, a zatem należy przyjąć, że następstwo to może wywodzić się

z każdego tytułu, który powoduje przejście prawa z dotychczasowego użytkownika wieczystego na kolejnego. Brak jest racjonalnych podstaw, aby katalog następców prawnych zawęzić do określonego ich kręgu, względnie uzależnić od sposobu nabycia prawa. Gdyby tak miało być, to wynikać by musiało z treści przepisu prawa. Rozróżnienie takie stałoby ponadto w sprzeczności z konstytucyjną zasadą sprawiedliwości społecznej, która mieści się między innymi w treści zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP."

Zdaniem skarżących, będąc nabywcami praw od M. N., H. W.

i J. W., są oni ich następcami prawnymi i jako tacy mogą skorzystać z nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Uzasadniając naruszenie prawa procesowego skarżący wskazywali,

że nie podjęto działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego

i prawego oraz fakt, iż pouczenie o sposobie odwołania od decyzji Prezydenta

W. jest niepełne poprzez brak wskazania precyzyjnego adresu (miasta), na który niniejsze odwołanie należy wnieść.

Podnieśli także, że bezprawnie zastosowano wykładnię celowościową mimo,

że wykładnia językowa jest wystarczająca do zrozumienia przepisu – przez co nadano mu nowe brzmienie, wbrew intencji i zamysłom ustawodawcy, co stanowi naruszenie art. 10, 32 i 87 ust. 1 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,

poz. 1270 ze zm.).

Rozpatrując sprawę w ramach tych kryteriów uznać należy, iż skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie były rozstrzygnięcia organów podjęte w sprawie wszczętej wnioskiem M. S. i A. L. o nieodpłatne przekształcenie przysługującego im prawa użytkowania wieczystego do gruntów nieruchomości [...] położonej przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² – nabytego w trybie umowy sprzedaży w dniu [...] czerwca 2000 r. – w prawo własności nieruchomości.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji były przepisy ustawy z dnia

29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 ze zm.), zwanej dalej "ustawą".

Stosownie do art. 4 tej ustawy przekształcenie prawa następuje co do zasady odpłatnie. Wyjątek od tej zasady przewidziany został w art. 5, który stanowi,

iż przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na rzecz użytkowników wieczystych, o których mowa w art. 1 ust. 1a,

albo ich następców prawnych, następuje nieodpłatnie. Zgodnie zaś z art. 1 ust. 1a ustawy z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą wystąpić również osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości, niezależnie

od jej przeznaczenia, jeżeli użytkowanie wieczyste uzyskały:

1) w zamian za wywłaszczenie lub przejęcie nieruchomości gruntowej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie innych tytułów, przed dniem 5 grudnia 1990 r.;

2) na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).

Powołując się na powyższe uregulowania, organy obu instancji odmówiły dokonania nieodpłatnego przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na rzecz skarżących wskazując, iż jako nabywcy na podstawie umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego od osób, o których mowa w art. 1 ust. 1a

pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., nie są ich następcami prawnymi w rozumieniu

art. 5 tej ustawy.

Ustalony przez organy stan faktyczny sprawy jest bezsporny.

Istota sporu sprowadza się natomiast do wykładni art. 5 ustawy i interpretacji zawartego w nim sformułowania "następca prawny", pod którym zdaniem organów rozumieć należy wyłącznie osoby, które uzyskały prawo w drodze sukcesji uniwersalnej – np. dziedziczenia, zaś zdaniem skarżących także osoby, które nabyły

to prawo w drodze sukcesji syngularnej – na skutek umowy cywilnoprawnej.

W ocenie Sądu wykładnia powyższego przepisu uwzględniająca ratio legis

tej regulacji – dokonana przez Prezydenta W. i potwierdzona decyzją Wojewody [...] – jest prawidłowa.

Przede wszystkim podkreślić należy, że przewidziane w art. 5 powyższej ustawy uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia prawa związane jest ściśle

ze sposobem, w jaki użytkownik uzyskał użytkowanie wieczyste gruntu, a celem

tej regulacji jest niewątpliwie przyznanie rekompensaty osobom, które w wyniku przemian ustrojowych mających miejsce po II wojnie światowej, bez własnej winy utraciły prawo własności. Wynika to zarówno z brzmienia powyższego przepisu

jak również z treści uzasadnienia do projektu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. opublikowanego na stronach internetowych sejmu (http://www.sejm.gov.pl/), w którym wskazano, iż nabycie prawa do nieodpłatnego przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności przez określoną w ustawie grupę użytkowników wieczystych lub ich następców prawnych uzasadnione jest szczególną sytuacją

tych osób.

Nie ulega wątpliwości Sądu, że prawo to z woli ustawodawcy jest ściśle związane

z osobą, która uzyskała prawo użytkowania wieczystego w zamian za utraconą własność, a nie z samym prawem użytkowania wieczystego. W tym stanie rzeczy sprzeczne z celem ustawy byłoby założenie, iż przysługujące określonej osobie uprawnienie do nieodpłatnego przekształcenia może przejść na osobę, która nabyła

od niej prawo użytkowania wieczystego w trybie sukcesji syngularnej, a więc w drodze umowy cywilnoprawnej. Skoro bowiem nie każdy użytkownik wieczysty

może skorzystać z preferencyjnego trybu przekształcenia prawa, lecz tylko ten, który uzyskał użytkowanie wieczyste w zamian za uprzednie odjęcie własności nieruchomości, to ograniczenie to odnieść należy również do następców prawnych takich osób. Oznacza to, że nie każde następstwo prawne będzie uprawniało

do nieodpłatnego nabycia własności użytkowanego gruntu. Takim uprawnionym następcą prawnym – w rozumieniu art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. – będzie niewątpliwie spadkobierca osoby, która uzyskała użytkowanie wieczyste w warunkach określonych w art. 1 ust. 1a, jako nabywca ogółu praw i obowiązków majątkowych spadkodawcy (art. 922 k.c.). Nie będzie nim natomiast osoba, która prawo użytkowania wieczystego nabyła w trybie umowy cywilnoprawnej. Zważyć bowiem należy,

że umowa sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przenosi na nabywcę wyłącznie prawo do nieruchomości, natomiast nie przenosi na niego tytułu "osoby wywłaszczonej".

W tej sytuacji nie istnieją w ocenie Sądu żadne racjonalne przyczyny,

aby traktować takiego nabywcę w sposób uprzywilejowany w stosunku do innych użytkowników wieczystych. Trafne jest zatem stanowisko organów, iż następca prawny pod tytułem szczególnym, a więc taki, który nabył prawo użytkowania wieczystego

w drodze umowy cywilnoprawnej, nie korzysta z prawa do jego nieodpłatnego przekształcenia w prawo własności.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela przytoczonego w skardze poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o braku podstaw

do zawężenia na gruncie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. katalogu następców prawnych uprawnionych do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego

– sformułowanego w uzasadnienia wyroku z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt

II SA/Gl 856/07. Pogląd ten nie uwzględnia celu wspomnianej regulacji, jakim jest rekompensata za utraconą własność w warunkach opisanych w ustawie i jest

w orzecznictwie sądów administracyjnych, wbrew sugestiom skarżących, poglądem odosobnionym – czego przykładem może być teza zawarta w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt

I OSK 1687/07 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/) w której sąd jednoznacznie wskazał,

iż: "interpretacja pojęcia "następca prawny", przy której obejmowano by w odniesieniu do nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, tym pojęciem także nabywcę tego prawa w drodze czynności cywilnoprawnej stanowiłaby niczym nieuzasadnione i nieznajdujące żadnej podstawy w zasadach sprawiedliwości przywileje dla tej kategorii osób".

Również w wyroku z dnia 13 lipca 2010 r. w sprawie sygn. akt I OSK 1259/09 (dotyczącej podobnej sytuacji) Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną stwierdził, że: "Dokonanie wykładni pojęcia następstwa prawnego przyjętego w przepisie art. 5 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. Nr 175, poz.1459 ze zm.) jest niezbędne z uwagi na dwojaki jego charakter. Może być to następstwo pod tytułem ogólnym (sukcesja uniwersalna) lub szczególnym (sukcesja syngularna). Nie wyjaśnia tego sama ustawa, chociaż z uzasadnienia jej projektu wynika, iż ma się ona odnosić do sukcesji uniwersalnej. Zasadnie więc Sąd I instancji przy interpretacji tego przepisu posłużył się wykładnią celowościową, a więc ratio legis wprowadzenia wyjątku

od przyjętej zasady. Analiza tego przepisu w powiązaniu z art. 1 ust. 1a ustawy prowadzi do wniosku, iż celem, dla którego wprowadzono ten wyjątek, było przyznanie rekompensaty osobom, które w wyniku określonych wydarzeń historycznych i aktów podjętych przez władze utraciły przysługujące im prawo własności. Wprowadzone

więc w obecnym stanie prawnym możliwości nieodpłatnego przyznania prawa własności stanowi przywrócenie ich pierwotnego statusu prawnego, tj. własności nieruchomości. Taki też pogląd wyraził Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2000 r. w sprawie K 8/98 (publ. OTK 2003, z. 3, poz. 87),

w którym to Trybunał poddał analizie przepisy ówcześnie obowiązującej ustawy z dnia

4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (tekst. jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.). Wprawdzie ustawa ta utraciła moc prawną w związku z wejściem w życie obowiązującej ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., jednakże ustawa ta w podobny sposób regulowała kwestie nieodpłatnego przekształcenia – co czyni nadal aktualnym pogląd Trybunału Konstytucyjnego.

W związku z tym uznać należy, że żądanie nieodpłatnego przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wiąże się z osobą, która przed dniem

5 grudnia 1990 r. uzyskała prawo użytkowania wieczystego w zamian za utraconą własność, a nie z samym tylko prawem.

W takiej sytuacji sprzeczne z celem, w tym zakresie ustawy, byłoby przyjęcie,

iż uprawnienie to może przejść na następcę prawnego w wyniku sukcesji syngularnej,

tj. na osobę, która nabyła prawo użytkowania wieczystego w wyniku umowy cywilnoprawnej kupna-sprzedaży. Należy przyjąć, że następcą prawnym,

o którym mowa w art. 5 cyt. ustawy z dnia 28 lipca 2005 r., jest wyłącznie następca prawny pod tytułem ogólnym – spadkobierca osoby, która została pozbawiona własności. Bowiem taki następca prawny jest z mocy prawa kontynuatorem praw spadkobiercy.

Wskazać również należy, że Trybunał Konstytucyjny w swoich orzeczeniach niejednokrotnie podkreślał, iż przy interpretacji przepisów należy kierować się prymatem wykładni zgodnej z Konstytucją. Natomiast odmienna wykładnia pojęcia "następcy prawnego" użytego w powołanym art. 5, naruszałaby zasadę równości określoną

w art. 32 Konstytucji RP. Stanowiłaby bowiem niczym nie uzasadnione uprzywilejowanie następcy prawnego pod tytułem szczególnym w stosunku

do pozostałych użytkowników wieczystych, którzy mogą żądać przekształcenia

ich prawa, ale odpłatnie.

Reasumując stwierdzić należy, iż dokonana przez Sąd I instancji interpretacja art. 5 cyt. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. jest prawidłowa. Za taką wykładnią opowiada się już od szeregu lat orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i wprawdzie ulegało pewnym zmianom samo ustawodawstwo, ale zawsze co do zakresu pojęcia następcy prawnego w przypadku przekształcenia prawa użytkowania wieczystego

w prawo własności osobie, która utraciła to prawo, Sąd przyjmował, że dotyczy

ono sukcesji uniwersalnej (np. wyrok z dnia 11 września 2001 r. sygn. akt I SA 741/00; z dnia 17 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 763/06 czy I OSK 1752/07)".

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zarzut naruszenia przez organy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 5 i art. 1 ust. 1a ustawy z dnia 29 maja 2005 r. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 7 i 8 kpa oraz zarzut naruszenia art. 10, 32 i 87 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto zupełnie niezrozumiałe dla Sądu jest stanowisko skarżących – iż pouczenie o sposobie odwołania od decyzji Prezydenta

W. jest niepełne poprzez brak wskazania precyzyjnego adresu (miasta), na który niniejsze odwołanie należy wnieść – gdyż pouczenie o treści: "odwołanie należy przesłać na adres Miasta W., Biuro Gospodarki Nieruchomościami [...]" jest bardzo precyzyjne.

Podsumowując, Sąd uznał, że decyzje obu instancji są zgodne z prawem,

zaś zarzuty skarżących są niezasadne. Stwierdzić też należy, iż organy orzekające

w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy

oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje – zyskując całkowitą aprobatę Sądu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).