Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2968/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 66
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2013 r. sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] [...] w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego t.j. - Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: kpa) po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. w [...] [...] w [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) nakazał [...] S.A. w [...] ul. [...], [...] [...], w terminie do 30 listopada 2012 r., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w wiadukcie drogowym zlokalizowanym na działce nr [...] jedn. ewid. [...] [...]. obr. [...] [...] (teren zamknięty) nad linią kolejową nr [...] [...] – [...], poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na:

1. wymianie lub naprawie poręczy stalowych i oddymnic wiaduktu;

2. wymianie lub naprawie nawierzchni asfaltowej;

3. wymianie lub naprawie uszkodzonej izolacji na dylach żelbetowych pomostu;

4. wykonaniu powierzchniowych napraw betonu dyli żelbetowych, przyczółków, filarów, skrzydeł żelbetowych;

5. wykonaniu antykorozyjnego zabezpieczenia powierzchni betonowej wiaduktu oraz powierzchni elementów stalowych konstrukcji nośnej dźwigarów głównych, poprzecznie, stężeń poprzecznych nad przyczółkami, łożysk stalowych;

6. wykonaniu uzupełnienia spoinowania umocnienia stożków skarpowych z kamienia naturalnego.

Decyzji nadano na podstawie art. 108 § 1 Kpa rygor natychmiastowej wykonalności.

[...] S.A. w [...] [...] w [...] złożyła odwołanie od ww. decyzji MWINB. Odwołująca się nie zakwestionowała nieodpowiedniego stanu technicznego wiaduktu drogowego oraz konieczności przeprowadzenia odpowiednich robót budowlanych, natomiast zarzuciła organowi błędne ustalenie adresata decyzji.

Rozpatrując odwołanie GINB wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania decyzji organu I instancji, stanowił przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane –t.j. ustawy: Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm. (dalej: Prawo budowlane). Adresatem takiej decyzji może być zarówno właściciel jak i zarządca nieruchomości, bowiem, zgodnie z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego, albowiem na obu tych podmiotach spoczywa obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym. Organ podkreślił jednocześnie, że Prawo budowlane nie narusza przepisów odrębnych, zaliczając do tych ostatnich przepisy ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. Nr 84. poz. 948 ze zm.), ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 16. poz. 94 ze zm.), ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2007r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz akty wykonawcze do tychże ustaw.

Jak wskazał GINB w świetle przepisu art. 4 pkt 13 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wiadukt jest obiektem mostowym, a zatem budowlą przeznaczoną do przeprowadzenia drogi, samodzielnego ciągu pieszego lub pieszo - rowerowego, szlaku wędrówek zwierząt dziko żyjących lub innego rodzaj i komunikacji przez przeszkodę terenową. Z kolei obiekt mostowy jest drogowym obiektem inżynieryjnym, a w konsekwencji wiadukt jest drogowym obiektem inżynieryjnym i stanowi część drogi. Jak zauważył organ wiadukt drogowy usytuowany nad linią kolejową nr [...] [...] – [...], zlokalizowany jest na działce nr [...], jedn. ewid. [...] [...], obr. [...] [...], Gm. [...] (teren zamknięty), władający: [...] S.A. w [...] (wypis z rejestru gruntów). Do wiaduktu dochodzą dwie drogi gminne: od strony północnej droga gminna [...] [...] – [...] (dz. nr ewid. [...] [...], [...]), natomiast od strony południowej ulica [...] w [...]. GINB ustalił ponadto, że ul. [...] w [...] zlokalizowana jest w granicach miasta [...]. W związku z powyższym wiadukt, zlokalizowany w Gminie [...] poza granicami administracyjnymi [...], nie należy do ul. [...] w [...], co wynika m. in. z protokołu z czynności kontrolnych z dnia 25 listopada 2011 r. Jak zauważył zarządzanie przedmiotowym wiaduktem nie zostało również przekazane zarządzającemu ulicą [...] w [...], w trybie art. 19 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] MWINB zobowiązał zarządcę drogi gminnej [...] [...]- [...], tj. Gminę [...] do przedłożenia:

1. dokumentów określających początek i koniec drogi gminnej [...] [...] – [...] - tj. punktów referencyjnych, określających położenie wiaduktu drogowego, tj. czy przedmiotowy wiadukt usytuowany na działce nr [...] jedn. ewid. [...] [...], Obr. [...] [...] (teren zamknięty) zlokalizowany jest w ciągu drogi gminnej [...],

2. uchwały Rady Gminy [...]i dotyczącej ustalenia przebiegu istniejącej drogi gminnej [...] [...]-[...] wraz z załącznikiem graficznym.

Z przedłożonych dokumentów wynika, że droga gminna [...] [...] – [...], o długości 0,430 km, przebiegająca po działce nr ewid. [...] w [...], ma początek na skrzyżowaniu z drogą gminną [...] [...] (stary nr [...]), a kończy się na granicy działki nr ewid. [...] z działką nr [...]. jedn. ewid. [...] [...], obręb [...] [...], na której zlokalizowany jest ww. wiadukt.

Wobec powyższego organ uznał, że sporny wiadukt nie należy do drogi gminnej [...] [...] – [...] wyznaczonej w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Działka nr [...] stanowiąca pas drogowy drogi gminnej kończy się przed wiaduktem, co potwierdza Uchwala nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] września 2002 r. w sprawie zaliczenia dróg do kateg )rii dróg gminnych Gminy [...]; Uchwała Nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] października 2005 r. w sprawie nadania numerów dróg gminnych na obszarze powiatu [...] w Województwie [...] oraz mapa ewidencyjna z m niesionymi punktami referencyjnymi drogi [...] [...] – [...] (stary nr [...]).

W związku z powyższym organ stwierdził, że nie ma podstaw do uznania, że zgodnie z art. 20 ust. 4 w zw. z art. 19 ust. 2 pkt 4 ustawy o drogach publicznych, winien on być utrzymywany przez Wójta Gminy [...]i. Jak wskazał organ droga gminna [...] [...] – [...], komunikuje miejscowość [...] z drogami wewnętrznymi południa Gm. [...], przebiegającymi równolegle do linii kolejowej nr [...] [...] - [...]. Natomiast ruch drogowy zaspakajający skomunikowanie miejscowość [...] z [...] odbywa się drogą powiatową przebiegającą równolegle, w odległości ok. 500 m od ww. drogi gminnej.

Organ nie zgodził się jednocześnie z argumentacją odwołującej się, że przedmiotowy wiadukt nie jest potrzebny dla transportu kolejowego. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt. 1 i 3 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym zarządzanie infrastrukturą kolejową polega m.in. na budowie i utrzymywaniu tejże infrastruktury w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego. Natomiast w świetle § 11 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 151, poz. 987), w celu zapewnienia bezpiecznego przekraczania toru kolejowego przez pojazdy drogowe i pieszych linia kolejowa powinna być wyposażana w przejazdy i przejścia, których kategorie i rodzaje, dostosowane do natężenia ruchu kolejowego i drogowego, określają przepisy szczególne. W ocenie organu wiadukt jest budowlą spełniającą rolę dwupoziomowego skrzyżowania ciągu pieszo - drogowego z linią kolejową (obecnie spełniającego funkcję przejścia dla pieszych nad linią kolejową), co zapewnia bezpieczne przekraczanie toru kolejowego przez pojazdy drogowe i pieszych.

Ponadto organ zauważył, że wiadukt drogowy usytuowany jest nad linią kolejową nr [...] [...] – [...] i zlokalizowany na działce nr [...], jedn. ewid. [...] [...], obr. [...] [...], Gm. [...] (teren zamknięty), właściciel: Skarb Państwa, władający: [...] S.A. w [...] (wypis z rejestru gruntów). Na mocy decyzji nr [...] Ministra Infrastruktury z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych działka nr [...]. jedn. ewid. [...] [...], obr. [...] [...] uznana została za tereny zamknięte, zastrzeżone ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193. poz. 1287. t.j. z późn. zm.). Działka nr [...], jedn. ewid. [...] [...], obr. [...] [...], w trybie art. 17 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 4a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", została przekazana Spółce Akcyjnej [...] umową [...] z clnia [...] września 2001 r. (pismo [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z dnia 19 stycznia 2012 r., znak: [...] - w akiach sprawy).

Z mocy prawa, art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwo w/cli, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 ww. ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1. stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Organ podkreślił również że ze zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie wynika, aby przedmiotowy wiadukt stanowił odrębny od gruntu przedmiot własności. Jednocześnie zgodnie z przepisem art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", [...] Spółka Akcyjna wstępuje w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi i w myśl art. 4 ust. 4 ww. ustawy staje się zarządem kolei.

Powyższa decyzja GINB z dnia [...] października 2012 r., znak: [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez [...] S.A. z siedzibą w [...], która zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w postaci:

- art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 66 ust.1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jedn. z 2010 r. Dz. U nr 243 poz. 1623 ze zm.) poprzez nałożenie na [...] SA obowiązku remontu wiaduktu drogowego, jakkolwiek spółka ta nie jest właścicielem nieruchomości ani też zarządcą wiaduktu drogowego,

- art. 4 pkt 13 w zw. : art. 4 pkt 12 i w zw. z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19 poz. 115) oraz art. 19 ust. 2 pkt 4, art. 20 ust.1 pkt 4 i art. 28 ust. 2 pkt. 1 tej ustawy, poprzez przyjęcie, że Wójt Gminy [...] nie jest zarządcą drogi biegnącej po wiadukcie drogowym oraz, że wiadukt ten nie jest przez Gminę użytkowany,

- art. 15 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" (Dz. U. Nr 84 poz. 948) w związku z art. 5 ust. 1, art. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94) oraz przepisami § 11, § 3, § 48 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz. U. nr 151 poz. 987) poprzez przyjęcie, że do obowiązków [...] SA jako zarządcy kolei należy zarządzanie wiaduktem drogowy nad linią kolejową oraz, że wiadukt drogowy stanowi budowlę kolejową wchodzącą w skład linii kolejowej, w sytuacji gdy wiadukt drogowy nie stanowi infrastruktur/ kolejowej i nie jest częścią linii kolejowej,

- art. 17 ust. 1, art. 1 i ust. 4a w związku z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" oraz postanowieniami umowy nr [...] z dnia [...].09.2001 r. poprzez ustalenie faktu przekazania działki wraz z w wiaduktem drogowym w zarząd stronie skarżącej,

2) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności:

- art. 7, art. 77 § 1 i art.107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 160 r. Kodeks postępowania administracyjnego, poprzez niewłaściwe wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie wszystkich dowodów niezbędnych do prawidłowego wyjaśnienia sprawy oraz błędną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności braku ustaleń czy Gmina [...] posiada w swojej ewidencji jako środek trwały wiadukt drogowy, gdzie znajduje się książka obiektu budowlanego, kto ustawiał zapory na wiadukcie w związku z jego złym stanem technicznym,

- art. 28 kpa poprzez uchybienia w zakresie oznaczenia stron postępowania administracyjnego, poprzez przyjęcie iż [...] SA nie jest stroną niniejszego postępowania.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, ze organ administracyjny II instancji nie ustalił kto faktycznie włada przedmiotowym wiaduktem i go użytkuje, opierając się wyłącznie na formalnym przebiegu drogi gminnej wyznaczonej uchwałą Rady Gminy [...]. Wskazała, że droga, przebiegająca na wiadukcie drogowym jest drogą powszechnie dostępną, mogącą być wykorzystywaną przez nieoznaczoną liczbę użytkowników, wiadukt przebiega w ciągu drogi gminnej nr [...], i jest z nią połączony, zaś podjazdy do wiaduktu są z obu stron wyasfaltowane. W konsekwencji podniosła, że wiadukt ten, jako mostowy obiekt inżynieryjny, jest niewątpliwie funkcjonalną częścią drogi gminnej.

Skarżąca podniosła także, iż organ administracyjny II instancji nie odróżnił wiaduktu drogowego od wiaduktu kolejowego. W rezultacie zakwalifikowanie przez organ administracyjny wiaduktu drogowego w [...] jako budowli kolejowej, służącej potrzebom transportu kolejowego dokonane zatem zostało z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie kolejowym.

Skarżąca wyjaśniła przy tym, iż powstanie oraz zakres działalności [...] SA przewidziane zostały w art. 15 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]". Zgodnie z art. 15 ust. 4a tej ustawy skarżąca zarządza liniami kolejowymi oraz pozostałą infrastrukturą kolejową, określoną w przepisach ustawy o transporcie kolejowym, z wyłączeniem budynków i budowli przeznaczonych do obsługi przewozu osób i rzeczy wraz z zajętymi pod nie gruntami. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o transporcie kolejowym, zarządzanie infrastrukturą kolejową polega na: budowie i utrzymaniu infrastruktury kolejowej, prowadzeniu ruchu pociągów, utrzymywaniu infrastruktury kolejowej w stanie zapewniającym bezpieczne prowadzenie ruchu kolejowego, udostępnianiu tras pociągów dla przejazdu pociągów na liniach kolejowych i świadczenie usług z tym związanych, zarządzanie nieruchomościami wchodzącymi w skład infrastruktury kolejowej. Z kolei z treści art. 4 ustawy wynika, że infrastruktura kolejową są linie kolejowe oraz inne budowle, budynki i urządzenia wraz zajętymi pod nie gruntami, usytuowane na obszarze kolejowym, przeznaczone do zarządzania, obsługi przewozu osób i rzeczy. Linia kolejowa to droga kolejowa mająca początek i koniec wraz z przyległym pasem gruntu, na która składają się odcinki linii, a także budynki, budowle i urządzenia przeznaczone do prowadzenia ruchu kolejowego wraz z zajętymi pod nie gruntami ( art. 4 pkt 2 ustawy). Podniosła, że wiadukt drogowy nie służy do prowadzenia ruchu kolejowego, dla utrzymania mchu kolejowego jest on całkowicie zbędny i nie wchodzi w skład infrastruktury kolejowej.

Skarżąca podniosła dodatkowo, że ustalenie faktu przekazania działki w zarząd stronie skarżącej nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 17 ust. 1, art. 15 ust. 4a w związku z art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]" oraz postanowień umowy nr [...] z dnia [...].09.2001 r. Zgodnie z art. 34 ust.1 ustawy [...] S.A. stały się z mocy prawa, użytkownikiem wieczystym gruntów będących własnością Skarbu Państwa, znajdujących się w dniu i grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymowało się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych. Skarżąca zauważyła, ze wprawdzie – stosownie do treści art. 34 ust 3 ww. ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1, stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...], jednakże, zgodnie z art. 35 ust. 1 tej ustawy nabycie praw, o których mowa w art. 34 ust. 1 i ust 3 potwierdza wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, po złożeniu wniosku przez [...] lub [...] SA. Skarżąca wyjaśniła, iż nie została wydana dotychczas decyzja wojewody dotycząca potwierdzenia użytkowania wieczystego działki nr [...] jedn. ew. [...] [...], obr. [...] [...] i ewentualnej własności urządzeń znajdujących się na gruncie. Wniosek w tej sprawie został złożony przez [...] SA w dniu [...] 08.2006 r. i do chwili obecnej postępowanie przed Wojewodą [...] nie zostało zakończone.

Skarżąca wskazała również, że korzysta ona jedynie ze składników majątkowych składających się na linie kolejowe zlokalizowanych na tej działce w oparciu o umowę z dnia [...] września 2001 r. zawartą pomiędzy [...] S.A. i [...] S.A. nr [...] mającą charakter umowy dzierżawy. Na mocy tej umowy [...] SA oddała do odpłatnego korzystania stronie skarżącej wyłącznie składniki majątkowe składające się na linie kolejowe, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o transporcie kolejowym oraz inne nieruchomości niezbędne do zarządzania liniami kolejowymi (§ 1 umowy). Zwróciła uwagę, że wiadukt drogowy nie został natomiast w ogóle przekazany w dzierżawę [...] SA, albowiem nie stanowi on części infrastruktury kolejowej i nie znalazł się w wykazie środków trwałych wchodzących w skład linii kolejowych (określonych w załączniku nr 3 do umowy), jak również nie był w wykazie środków trwałych przeznaczonych do oddania [...] SA do odpłatnego korzystania na nieruchomościach niezbędnych do zarządzania liniami kolejowymi (określonych w załączniku nr 4 do umowy). Jako taki nie został uznany za część infrastruktury kolejowej i nie stanowi przedmiotu zarządu sprawowanego przez stronę skarżącą.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 28 ust. 2 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych zarząd kolei jest właściwy w sprawach budowy, przebudowy, remontu, utrzymania i ochrony skrzyżowań dróg z liniami kolejowymi ale tylko tych przebiegających w poziomie szyn. W przypadku tzw. skrzyżowań dwupoziomowych, zgodnie z ust.2 pkt 1 cyt. przepisu, do zarządu kolei należy wyłącznie "konserwacja znajdującej się nad skrajnią kolejową dolnej części konstrukcji wiaduktów drogowych, łącznie z urządzeniami zabezpieczającymi".

Ponadto, zdaniem skarżącej, organ naruszył art. 28 kpa poprzez nieprzyznanie statusu strony [...] SA, która jest wieczystym użytkownikiem gruntu, na którym posadowiony jest sporny wiadukt drogowy i ewentualnym właścicielem tego wiaduktu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Podstawą materialnoprawną decyzji był art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), który służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie z treścią tego przepisu, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Nie ulega wątpliwości, że nakaz wskazany w powołanym wyżej przepisie organ nakłada na podmioty wymienione w art. 61 Prawa budowlanego, to jest na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, na których spoczywa obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, tj. zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy ustalił adresata ww. obowiązku w odniesieniu do wiaduktu drogowego zlokalizowanego na działce nr [...] jedn. ewid. [...] [...]. obr. [...] [...] (teren zamknięty) nad linią kolejową nr [...] [...] – [...], uznając, że adresatem tym jest [...] S.A. w [...].

Z akt sprawy wynika, że sporny wiadukt drogowy usytuowany nad linią kolejową nr [...] [...] – [...], zlokalizowany jest na działce nr [...], jedn. ewid. [...] [...], obr. [...] [...], Gm. [...], który stanowi teren zamknięty. Władającym jest Spółka [...] S.A. w [...], co wynika z wypisu z rejestru gruntów. Decyzją Ministra Infrastruktury nr [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. w sprawie ustalenia terenów, przez które przebiegają linie kolejowe, jako terenów zamkniętych działka nr [...]. jedn. ewid. [...] [...], obr. [...] [...] uznana została za tereny zamknięte, zastrzeżone ze względu na obronność i bezpieczeństwo państwa w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193. poz. 1287. ze zm.). Ponadto, działka nr [...], jedn. ewid. [...] [...], obr. [...] [...], w trybie art. 17 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 4a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", została przekazana Spółce Akcyjnej [...] umową [...] z dnia [...] września 2001 r. (pismo [...] S.A. Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w [...] z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] - w akiach sprawy). Podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu [...], co do których [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego [...]. Natomiast zgodnie z art. 34 ust. 3 ww. ustawy budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1 stają się z mocy prawa, nieodpłatnie, własnością [...]. Jednocześnie, stosownie do treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", [...] Spółka Akcyjna wstąpiła w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi i w myśl art. 4 ust. 4 ww. ustawy stała się zarządem kolei. W rezultacie należy uznać, że organ właściwie ustalił – jako adresata decyzji – właśnie ww. Spółkę.

Ponadto, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie można uznać, aby adresatem wydanej decyzji mógł być zarządca drogi gminnej, albowiem droga przebiegająca przez wiadukt nie znajduje się w ciągu drogi gminnej. Jak niewadliwie ustalił organ do wiaduktu dochodzą dwie drogi gminne: od strony północnej droga gminna [...] [...] – [...] (dz. nr ewid. [...] [...], Gm. [...]), natomiast od strony południowej ulica [...] w [...]. Ul. [...] w [...] zlokalizowana jest w granicach miasta [...]. W związku z powyższym wiadukt, zlokalizowany w Gminie [...] poza granicami administracyjnymi Krakowa, nie należy ani do ul. [...] w [...], co wynika m. in. z protokołu z czynności kontrolnych z dnia 25 listopada 2011 r., ani tez nie stanowi części ww. drogi gminnej [...] [...] – [...], której bieg kończy się na granicy działki. Ustalenia te wynikają m. in. z informacji uzyskanych od zarządcy drogi gminnej [...] [...] – [...], czyli Wójta Gminy [...]. Z przedłożonych dokumentów jednoznacznie wynika, że droga gminna [...] [...] – [...], o długości 0,430 km, przebiegająca po działce nr ewid. [...] w [...], ma początek na skrzyżowaniu z drogą gminną [...] [...] (stary nr [...]), a kończy się na granicy działki nr ewid. [...] z działką nr [...]. jedn. ewid. [...] [...], obręb [...] [...], na której zlokalizowany jest ww. wiadukt. W tej sytuacji zgodzić się należy z organem, że sporny wiadukt nie należy do drogi gminnej [...] [...] – [...] wyznaczonej w trybie art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Działka nr [...] stanowiąca pas drogowy dogi gminnej kończy się przed wiaduktem. W konsekwencji nie można również uznać, że wiadukt powinien on być utrzymywany przez Wójta Gminy [...], co sugeruje skarżąca.

Odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżącą w uzasadnieniu skargi należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Powszechny dostęp do drogi przebiegającej na wiadukcie drogowym, na który powołuje się skarżąca, stanowi wyłącznie okoliczność faktyczną, a nie prawną. Również połączenie z drogą gminną nie ma żadnego znaczenia, skoro nie stanowi części tej drogi a jedynie jest faktycznie z nią połączony. Droga ta niewątpliwie ma charakter wewnętrzny i niepubliczny, a zatem jej utrzymanie należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana. Nie ulega przy tym wątpliwości, że zarządcą tego terenu, który w dodatku ma charakter zamknięty, nie jest Wójt Gminy [...], ale [...] SA. Trudno także uznać, aby – jak wskazuje skarżąca – droga przebiegająca nad wiaduktem stanowiła funkcjonalną część drogi gminnej. Z analizy akt administracyjnych, w tym mapy obszaru, na którym znajduje się sporny wiadukt, wynika, że obecnie pełni on co najwyżej rolę kładki dla pieszych, a gminny układ komunikacyjny, łącznie z przejazdem nad linią kolejową, jest zapewniony poprzez połączenie dróg publicznych i przejazdu kolejowego w zupełnie innym miejscu. Jak bowiem wynika z akt sprawy ruch drogowy zapewniający skomunikowanie miejscowości [...] z [...] odbywa się drogą powiatową przebiegającą równolegle do wiaduktu w odległości ok. 500 m. od spornego obiektu. W tej sytuacji powoływanie się przez skarżącą na ogólne znaczenie drogi przebiegającej przez wiadukt dla układu komunikacyjnego Gminy należy uznać za całkowicie bezpodstawne. Droga gminna [...] [...] – [...], która niewątpliwie dochodzi do wiaduktu zapewnia wyłącznie komunikację dróg wewnętrznych równoległych do linii kolejowej i nie pełni żadnej funkcji w zapewnieniu komunikacji z wykorzystaniem ww. wiaduktu, którego rola w skomunikowaniu dróg publicznych jest marginalna.

Nie można także zgodzić się z argumentacją skarżącej dotyczącą niepotwierdzenia faktu nabycia własności budynków, innych urządzeń i lokali znajdujących się na gruntach będących własnością Skarbu Państwa, w trybie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", w drodze odpowiedniej decyzji wojewody. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zarówno nabycie prawa użytkowania wieczystego gruntów będących własnością Skarbu Państwa, jak i własności znajdujących się na nich budynków, lokali i innych urządzeń nastąpiło z mocy samego prawa, a decyzja wojewody potwierdzająca nabycie tego prawa ma jedynie charakter deklaratoryjny. Nie oznacza to oczywiście, że decyzja ta nie ma żadnego znaczenia prawnego, jednakże nie sposób twierdzić, że jej brak powoduje sytuację, w której nie ma możliwości ustalenia podmiotu nabywającego wspomniane prawa, skoro stanowiło to wyraźną wolę ustawodawcy. To skarżąca powinna dążyć do tego, aby zakończyć długotrwałe postępowanie administracyjne prowadzone przed Wojewodą [...] i nie może – powołując się na fakt jego trwania – skutecznie zwalniać się z odpowiedzialności z tytułu użytkowania wieczystego gruntów oraz prawa własności znajdujących się na nich budynków, lokali i innych urządzeń. Wręcz przeciwnie, należy przyjąć, że skoro nabycie tych praw wynika wprost z przepisu ustawy to, dopóki Wojewoda [...] nie wyda decyzji odmawiającej zatwierdzenia przejścia na własność skarżącej prawa własności, dopóty istnieje domniemanie prawne skutecznego przejścia tego prawa na skarżącą Spółkę.

W świetle powyższego i treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", bezzasadne pozostają również wywody skarżącej dotyczące nieprzekazania wiaduktu drogowego w dzierżawę [...] S.A. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem [...] Spółka Akcyjna wstąpiła w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi i w myśl art. 4 ust. 4 ww. ustawy stała się zarządem kolei. Bez wątpienia natomiast brak jednoznacznego wskazania wiaduktu jako środka trwałego w umowie dzierżawy nie może skutkować uznaniem, że wiadukt ten nie znalazł się w zarządzie skarżącej. Powodowałoby to bowiem obejście przepisów ustawy lub wręcz próbę wyłączenia jej obowiązywania w drodze odpowiednich zapisów umowy cywilnoprawnej, co - z przyczyn oczywistych – należy uznać za całkowicie bezpodstawne. Dodatkowo przyjęcie argumentacji zaprezentowanej przez skarżącą, wewnętrznie sprzecznej w świetle wyżej przedstawionych wywodów dotyczących niewydania decyzji przez Wojewodę [...], prowadziłoby do przyjęcia tezy, że sporny wiadukt, pomimo określenia jego przeznaczenia przepisem rangi ustawowej, nie stanowi własności żadnego podmiotu lub też pozostaje wciąż własnością Skarbu Państwa.

Brak jest podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie organy naruszyły art. 28 kpa poprzez nieprzyznanie statusu strony [...] SA, która jest wieczystym użytkownikiem gruntu, na którym posadowiony jest sporny wiadukt drogowy i ewentualnym właścicielem tego wiaduktu. Należy bowiem podkreślić, że z akt sprawy wynika, że zarządcą spornego obiektu nie jest Wójt Gminy [...], ani [...] S.A., lecz właśnie [...] S.A. a stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego jest co do zasady wyłącznie właściciel lub zarządcą obiektu budowlanego, do którego adresowany jest obowiązek wykonania określonych robót budowlanych. W tym miejscu należy ponownie wskazać również na treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "[...]", zgodnie z którym [...] Spółka Akcyjna wstąpiła w prawa i obowiązki [...] S.A. w zakresie zarządzania liniami kolejowymi i w myśl art. 4 ust. 4 ww. ustawy stała się zarządem kolei.

Nie można również zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, jakoby organ administracyjny nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy oraz nie przeprowadził uzupełniającego postępowania dowodowego, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 kpa. Z akt postępowania wynika w sposób oczywisty, że organ przeprowadził bardzo wnikliwe postępowanie wyjaśniające występując m. in. w drodze odpowiedniego postanowienia do zarządcy drogi gminnej o przedstawienie dodatkowej dokumentacji potwierdzającej przebieg dróg. Postępowanie to zresztą zostało przeprowadzone w konsekwencji m. in. wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 23/12. W tym zakresie zatem zachowany został wymóg określony w art. 153 ppsa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.