Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 292/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2020-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 113 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Sędzia NSA Gerard Czech (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A Spółki z o.o. w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 31 sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2020r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j: Dz. U. z 2020r., poz. 256) – dalej w skrócie "K.p.a." oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j: Dz. U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.) - dalej w skrócie "u.p.e.a.", po rozpoznaniu zażalenia A Sp. z o.o. (dalej też jako: skarżąca, strona, Spółka) – utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krapkowicach z dnia 8 lipca 2020 r. w sprawie sprostowania postanowienia z dnia 27 maja 2020 r. o podjęciu postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Krapkowicach prowadzi wobec zobowiązanej Spółki postępowanie egzekucyjne z nieruchomości położonej w [...] opisanej w księdze wieczystej Nr [...] na podstawie tytułów wykonawczych, szczegółowo opisanych w postanowieniu (str. 1-2), wystawionych przez Wójta Gminy [...].

Jak dalej motywował organ, Spółka pismem z dnia 31 maja 2019 r. wniosła zarzuty do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, podnosząc kwestię jej zaniżenia, poprzez nieuwzględnienie wartości złoża kruszywa naturalnego znajdującego się na nieruchomości.

Następnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w Krapkowicach - postanowieniem z dnia 4 listopada 2019 r. Nr [...] - działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 K.p.a. zawiesił postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, z uwagi na utratę przez stronę zdolności do czynności prawnych.

Uprzednio jednak organ ten (w dniu 24 października 2019 r.) wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], właściwego dla Spółki ze względu na siedzibę) o udzielenie informacji, czy w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z wniosku Wójta Gminy [...] w związku ze zgonem J. C. (w dniu [...] 2019 r.) i brakiem organu reprezentującego Spółkę, tamtejszy organ wydał postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 56 § 1 pkt 3 u.p.e.a. W uzasadnieniu wniosku o udzielenie informacji wskazano, że według danych pozyskanych w dniu 22 października 2019 r. z Systemu Rejestracji Centralnej w dniu 26 czerwca 2019 r. zmarł Prezes Zarząd Spółki – J. C. Natomiast na podstawie danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS Nr [...]) A Sp. z o.o. nie posiadała innego organu uprawnionego do reprezentacji podmiotu.

W dniu 18 listopada 2019 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krapkowicach wpłynęło pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 12 listopada 2019 r., w którym organ ten poinformował, że postępowanie egzekucyjne z nieruchomości należącej do Spółki nie zostało zawieszone, bowiem Spółka jest reprezentowana przez prokurenta R. B.

Następnie, pismem z dnia 27 listopada 2019 r. prokurent Spółki – R. B. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krapkowicach o braku możliwości złożenia sprawozdania z zarządu nieruchomością, z uwagi na brak obsadzenia zarządu Spółki. Do pisma dołączono kopię oświadczenia prezesa zarządu A. D. o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu, a tym samym z funkcji prezesa zarządu.

Postanowieniem z dnia 27 maja 2020 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Krapkowicach - działając na podstawie art. 97 § 2 K.p.a. - podjął "postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...], złożony pismem z dnia 31 maja 2019r. (...) z uwagi utratę przez stronę zdolności do czynności prawnych". W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że zgodnie z art. 97 § 2 K.p.a. organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na żądanie strony, gdy ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie postępowania. Dalej wskazano, że Spółka złożyła zarzut do opisu i oszacowania wartości nieruchomości opisanej w księdze wieczystej Nr [...]. Podkreślono, że z Systemu Rejestracji Centralnej uzyskano informację, że w dniu [...] 2019 r. zmarł prezes zarządu Spółki. Natomiast z zapisów w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS Nr [...]) wynika, że osobą uprawnioną do reprezentacji podmiotu jest prezes zarządu A. D., a ta okoliczność spowodowała, że należało podjąć zawieszone postępowanie.

W związku z otrzymaniem postanowienia organu egzekucyjnego z dnia 27 maja 2020r. w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, pismem z dnia 9 czerwca 2020 r. Spółka reprezentowana przez pełnomocnika adwokata M. N. wniosła m.in. o uchylenie z urzędu wydanego postanowienia w związku z brakiem ustania przyczyn uzasadniających zawieszenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Argumentując pełnomocnik stwierdził, że Spółka nie ma zarządu z uwagi na rezygnację prezesa A. D. Ponadto pełnomocnik podniósł, że księga wieczysta o Nr [...] wskazana w sentencji postanowienia z dnia 27 maja 2020 r. dotyczy nieruchomości, która nie jest przedmiotem postępowania egzekucyjnego i nie stanowi własności dłużnika. Wskazany w sentencji numer księgi wieczystej różni się także od numeru wskazanego w uzasadnieniu postanowienia. Dodatkowo uznał, że niespójna jest sama treść sentencji postanowienia albowiem wynika z niej, że organ podejmuje postępowanie (bez wskazania, iż jest ono zawieszone) z uwagi na utratę przez stronę zdolności do czynności, których brak obliguje do zawieszenia postępowania, a więc czynności stojącej w opozycji do sentencji przedmiotowego postanowienia.

Postanowieniem z dnia 17 czerwca 2020 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w Krapkowicach uznał za zasadny zarzut skierowany do dokonanego w dniu 24 maja 2019 r. opisu i oszacowania nieruchomości położonej w [...] objętej księgą wieczystą Nr [...].

W dniu 7 lipca 2020 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo M. N. z dnia 2 lipca 2020 r., do którego zostało dołączone pełnomocnictwo (sporządzone na druku PPS-1), którym R. B. - prokurent umocował M. N. do działania w imieniu Spółki w postępowania egzekucyjnym z wniosku Wójta Gminy [...] przeciwko Spółce A Sp. z o.o.

Postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Krapkowicach sprostował postanowienie z dnia 27 maja 2020 r. w sprawie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości w ten sposób, że wiersz 5-8:

"postanawia, podjąć postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowana nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...], złożony pismem z dnia 31 maja 2019 (wpływ do tutejszego Urzędu dnia 6 czerwca 2019) z uwagi utratę przez stronę zdolności do czynności prawnych" otrzymał brzmienie:

"postanawia, podjąć postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowana nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...], złożony pismem z dnia 31 maja 2019 (wpływ do tutejszego Urzędu dnia 6 czerwca 2019) z uwagi na ustąpienie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania".

W uzasadnieniu postanowienia organ egzekucyjny, powołując się na przepis art. 113 § 1 K.p.a., podkreślił, że sprostowania postanowienia z dnia 27 maja 2020 r. dokonano w zakresie błędu w numerze księgi wieczystej, z której organ egzekucyjny prowadzi egzekucję administracyjną oraz omyłki na końcu sentencji postanowienia uzasadniającej podjęcie zawieszonego postępowania. Organ stwierdził, że błąd w numerze księgi wieczystej jest błędem pisarskim niemającym wpływu na merytoryczny wymiar postanowienia oraz skutki nim wywołane. Natomiast w odniesieniu do sprostowania omyłki w zakresie przyczyny uzasadniającej podjęcie zawieszonego postępowania wskazano, że sprostowane postanowienie wydano na podstawie art. 97 § 2 K.p.a., zgodnie z którym, gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4 organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. W związku z tym organ egzekucyjny uznał, że zwarte w sentencji postanowienia z dnia 27 maja 2020 r. stwierdzenie "z uwagi utratę przez stronę zdolności do czynności prawnych" jest oczywistą omyłką nie mającą wpływu na merytoryczny wymiar postanowienia oraz skutki nim wywołane.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik Spółki wniósł zażalenie, podnosząc zarzut naruszenia art. 113 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i merytoryczną zmianę postanowienia z dnia 27 maja 2020r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania zupełnie nowego i odmiennego orzeczenia w sprawie. Wskazał, że zaskarżonym postanowieniem organ egzekucyjny sprostował oczywistą omyłkę pisarska poprawiając na prawidłowy numer księgi wieczystej, a także frazę " z uwagi na utratę przez stronę zdolności do czynności prawnych" zastąpił frazą: "z uwagi na ustąpienie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania". Pełnomocnik stwierdził, że sprostowaniu w trybie przewidzianym w art. 113 § 1 K.p.a. nie mogą podlegać błędy i omyłki istotne, których dopuszczono się w stosowaniu prawa, a więc co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej oraz ustalenia konsekwencji prawnych zastosowania określonej normy prawnej. Podkreślił, że o ile błąd w numerze księgi wieczystej można zakwalifikować do błędu pisarskiego, który podlega sprostowaniu w tym trybie, to zmiana w istocie nieistniejącej, a powołanej w treści postanowienia przesłanki mającej stanowić podstawę decyzji organu do podjęcia zawieszonego postępowania na przesłankę pozostającą w całkowitej opozycji, tj. ustanie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania, jest niedopuszczalna. W ocenie pełnomocnika działanie organu polegające na zastępowaniu jednej przesłanki inną nie może budzić zaufania uczestników postępowania do organu albowiem strona w dwóch postanowieniach otrzymuje informację pozostające ze sobą w sprzeczności, a każda z nich ma uzasadniać tę samą czynność. Tego rodzaju sprzeczność nie może zostać wyeliminowana w trybie sprostowania, albowiem nie można jej traktować jako błędu, lecz jako wadliwość nie dającą się usunąć inaczej niż przez uchylenie postanowienia i wydanie nowego w tym przedmiocie.

Opisanym na wstępie postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W motywach jego uzasadnienia wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Wskazał, że na gruncie powyższej regulacji w orzecznictwie sądowym został wyrażony pogląd, zgodnie, z którym wada aktu administracyjnego podlegająca sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 K.p.a. nie może dotyczyć materialnej jego treści i musi charakteryzować się oczywistością. Podstawowym wyznacznikiem oczywistości błędu pisarskiego i rachunkowego oraz innej omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy.

Dalej organ wskazał, że zaskarżonym postanowieniem organ I instancji dokonał sprostowania dwóch elementów zawartych w sentencji postanowienia z dnia 27 maja 2020 r., tj. numeru księgi wieczystej nieruchomości z której prowadzona jest przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krapkowicach egzekucja administracyjna oraz przesłanki, której zaistnienie wywołało skutek w postaci podjęcia z urzędu zawieszonego postępowania w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Wyjaśnił, że błąd w postaci wadliwego określenia numeru księgi wieczystej ustanowionej dla nieruchomości należącej do Spółki, należy rozpatrywać w kategoriach błędu pisarskiego, który ma jedynie charakter błędu technicznego, nieistotnego dla wydanego rozstrzygnięcia. Natomiast zaistniała omyłka w części dotyczącej przyczyn podjęcia zawieszonego postępowania w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, zdaniem Dyrektora Izby winna być rozpatrywana w kategorii innych omyłek, o których mowa w art. 113 § 1 K.p.a. Następnie organ wskazał, że postanowienie z 27 maja 2020 r., wydano na podstawie art. 97 § 2 K.p.a., który wyraźnie stanowi, że organ administracji podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony, gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. Organ egzekucyjny w sentencji postanowienia wyraźnie wskazał, że podejmuje zawieszone postępowanie, przez co jasno przedstawił swoją wolę. Tym samym oczywistym jest, że podjęcie zawieszonego postępowania nie mogło nastąpić w wyniku utraty przez stronę zdolności do czynności prawnych, lecz wyłącznie na skutek ustąpienia tej przyczyny. Nadto w treści uzasadnienia postanowienia organ egzekucyjny wskazał, że z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS [...]) A Sp. z o.o. posiada organ uprawniony do reprezentacji - prezesa zarządu A. D.

Zdaniem organu odwoławczego poprawione błędy nie doprowadziły do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, nie spowodowały merytorycznej zmiany postanowienia organu egzekucyjnego. W rezultacie organ uznał, że popełnione w postanowieniu z dnia 27 maja 2020 r. błędy traktować należy jako omyłki oczywiste, które można w sposób natychmiastowy i niepozostawiający jakichkolwiek wątpliwości wykryć w drodze nawet powierzchniowego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na powołane wyżej postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu reprezentujący stronę pełnomocnik, wnosząc o jego uchylenie zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania:

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez jego zastosowanie a niezastosowanie "art. 138 § 1 pkt a) K.p.a. i utrzymanie w mocy postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krapkowicach,

- art. 113 § 1 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie za słuszne stanowiska organu I instancji, w zakresie sprostowania postanowienia organu I instancji postanowieniem z dnia 8 lipca 2020 r., podczas gdy dokonana zmiana w sentencji postanowienia z dnia 27 maja 2020 r. nie stanowiła sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej, lecz merytoryczną zmianę orzeczenia, polegającą na zastąpieniu przesłanki zawieszenia postępowania, przesłanką jego podjęcia,

- art. 6 K.p.a. w związku z art. 8 § 1 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów państwa, w szczególności poprzez sprostowanie sentencji postanowienia na podstawie art. 113 § 1 K.p.a. w ten sposób, że organ "podmienia frazy zawierające pozostające w opozycji przesłanki zawieszenia i podjęcia postępowania".

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.2019.2167) w związku z art. 1 i 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2019. poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę organów administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.

W świetle art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nadto, w myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (niemającym zastosowania w sprawie).

Wyjaśnić również należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych powyżej zasad, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że rozstrzygnięcie to nie narusza przepisów prawa, a zatem brak było podstaw do wyeliminowania go z obrotu prawnego.

Przedmiotem postępowania przed sądem administracyjnym w niniejszej sprawie jest ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 31 sierpnia 2020 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Krapkowicach z dnia 8 lipca 2020 r. prostujące omyłki w postanowieniu z dnia 27 maja 2020 r. o podjęciu postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości.

Na wstępie wyjaśnić należy, że Naczelnik US w Krapkowicach w wydanym postanowieniu z dnia 27 maja 2020 r. o podjęciu postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości wskazał w jego sentencji, że:

"postanawia, podjąć postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...], złożony pismem z dnia 31 maja 2019 (wpływ do tutejszego Urzędu dnia 6 czerwca 2019) z uwagi utratę przez stronę zdolności do czynności prawnych", gdy winno być:

"postanawia, podjąć postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowana nieruchomości opisanej w księdze wieczystej nr [...], złożony pismem z dnia 31 maja 2019 (wpływ do tutejszego Urzędu dnia 6 czerwca 2019) z uwagi na ustąpienie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania".

W ocenie Sądu, kwestią sporną w sprawie jest zatem ocena charakteru wskazanych uchybień, tj. ustalenie czy popełnione przez organ I instancji błędy mają charakter istotny, bądź czy uchybienia te winny być uznane za nieistotne, gdyż można im przypisać znamiona "oczywistej omyłki", o której mowa w art. 113 § 1 K.p.a., bo tylko w tym drugim przypadku można przyznać organowi prawo do ich skorygowania.

Rozstrzygając powyższe zagadnienie w pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 18 u.p.e.a. w postępowaniu egzekucyjnym odpowiednie zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Stosownie natomiast do treści art. 113 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. W myśl art. 126 K.p.a. przepis art. 113 § 1 K.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do postanowień.

Na mocy wskazanych przepisów organy podatkowe uprawnione zostały do wyeliminowania - w drodze postanowienia – zarówno błędów pisarskich, rachunkowych, jak i innych omyłek o charakterze oczywistym, które zawarte zostały w wydawanych przez te organy decyzjach lub postanowieniach. Wprawdzie pojęcie "oczywistej omyłki" nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę ani w art. 113 § 1 K.p.a. ani w innych przepisach powołanej ustawy, niemniej jednak Sąd rozpoznający sprawę podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, że zawarty w art. 113 § 1 K.p.a. tryb rektyfikacji aktów administracyjnych został przewidziany wyłącznie do usuwania oczywistych, nieistotnych wadliwości, w odróżnieniu od wad istotnych, czy też kwalifikowanych, dla wyeliminowania których tryb ten nie może być stosowany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1830/10). W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie wskazywano na granice i przedmiotowy zakres znaczenia "oczywistości omyłki". Podkreślić zatem należy, że wskazane w tym przepisie nieprawidłowości muszą mieć charakter oczywisty, bezsporny oraz nie mogą one wpływać na treść rozstrzygnięcia. Niedokładnością może być niewłaściwe oznaczenie stron, nieścisłe wymienienie podmiotów postępowania lub pełnej ich nazwy/firmy. Pod pojęciem błędu pisarskiego należy rozumieć widoczny, wbrew zamierzeniom niewłaściwie użyty wyraz lub mylną pisownię. Z kolei błąd rachunkowy, to błąd wynikający z niewłaściwego przeprowadzenia działań arytmetycznych. Natomiast inna oczywista omyłka jest swym charakterem zbliżona do niedokładności błędu pisarskiego i rachunkowego. Wyznacznikiem oczywistości błędu pisarskiego lub rachunkowego oraz innej omyłki jest możliwość natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze prostego zestawienia rozstrzygnięcia z zebranymi w sprawie ustaleniami. Zakres oczywistości danej wady powinien być zawsze oceniany indywidualnie na gruncie realiów rozpatrywanej sprawy.

Jednocześnie nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, czy postanowienia w trybie art. 113 § 1 K.p.a., które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy i to odmiennego od pierwotnego, a przedmiot sprostowania oczywistego błędu (oczywistej omyłki) nie może odnosić się, ani do elementów stanu faktycznego sprawy, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych, ani też do podstawy prawnej rozstrzygnięcia, czy też zastosowanego przepisu prawa, jako pierwotnie błędnie (mylnie) wskazanych.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2118/14, zgodnie z którym uregulowana w art. 113 § 1 K.p.a. instytucja sprostowania zawartych w rozstrzygnięciach oczywistych omyłek służy przywróceniu rzeczywistej woli organu, ilekroć zachodzi pewna niezgodność między rzeczywistą wolą tego organu, a jej wyrażeniem na piśmie. Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 K.p.a. mogą być wyłącznie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Oczywistość tego rodzaju błędu można stwierdzić, porównując treść rozstrzygnięcia z zawartymi w aktach sprawy dokumentami. Tryb uregulowany w powołanym wyżej przepisie nie może zaś służyć naprawianiu błędów popełnionych przez organ administracji publicznej w stosowaniu prawa. Nie ulega bowiem wątpliwości, że w drodze sprostowania oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie można naprawić wszystkich błędów popełnionych w decyzji (postanowieniu). Jest to tryb mający jedynie na celu usunięcie wad nieistotnych, nie mających wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy uprawnione jest twierdzenie, iż sprostowane zaskarżonym postanowieniem błędy organu I instancji stanowią oczywistą omyłkę w rozumieniu art. 113 § 1 K.p.a.

Nie budzi wątpliwości Sądu, że umieszczenie w sentencji postanowienia z dnia 27 maja 2020 r. o podjęciu postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości, nieprawidłowości w zakresie numeru księgi wieczystej oraz przesłanki uzasadniającej podjęcie zawieszonego postępowania stanowiło oczywistą omyłkę, a argumentacja organu odwoławczego w pełni zasługuje na akceptację.

W ocenie Sądu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w sposób zasadny i wyczerpujący uzasadnił swoje stanowisko, co do tego, że organ I instancji w postanowieniu z dnia 27 maja 2020 r. popełnił oczywistą omyłkę. Wyjaśnił bowiem, że sprostowane postanowienie wydano na podstawie art. 97 § 2 K.p.a., zgodnie z którym, gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4 organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Organ egzekucyjny w sentencji przedmiotowego postanowienia wyraźnie wskazał, że podejmuje zawieszone postępowanie w przedmiocie zarzutów do opisu i oszacowania wartości nieruchomości, a zatem jasno wyraził swoją wolę co do tego, jaką czynność podejmuje. Zgodzić się więc należy, że oczywistym jest, iż w realiach sprawy podjęcie, zawieszonego uprzednio na podstawie art. 97 § 1 pkt 3 K.p.a. postępowania nie mogło nastąpić w skutek utraty przez Spółkę zdolności do czynności prawnych (bo to było przyczyną zawieszenia postępowania), lecz tylko i wyłącznie na skutek ustąpienia tej przyczyny. Oczywistość zatem omyłki popełnionej przez organ I instancji polega na widocznej w świetle akt sprawy rozbieżności między myślą (zamierzeniem) wyrażoną przez organ, a doborem poszczególnych słów dla określenia niebudzących wątpliwości faktów. Z analizy całokształtu okoliczności towarzyszących niniejszej sprawie wynikało, że skarżąca niewątpliwie miała świadomość z jakiego powodu doszło do podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów do opisu i oszacowania nieruchomości. Świadczy o tym treść uzasadnienia postanowienia z dnia 27 maja 2020 r., w którym wskazano, że: "z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS [...]), wynika, że A Sp. z o.o. posiada obecnie organ uprawniony do reprezentacji - prezesa zarządu Pana A. D.". Na powyższe wskazuje również treść pisma pełnomocnika strony z dnia 9 czerwca 2020 r., w którym wniesiono m.in. o uchylenie wydanego postanowienia w związku z brakiem ustania przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania.

W ocenie Sądu słusznie przyjęto, że dokonując sprostowania omyłki w zakresie przyczyny uzasadniającej podjęcie zawieszonego postępowania organ nie doprowadził do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego, tj. nie spowodował merytorycznej zmiany postanowienia. Wobec powyższego wskazanie w postanowieniu organu I instancji przedstawionych nieprawidłowości należało uznać za oczywistą omyłkę. Powyższy błąd można było szybko i łatwo ustalić w sposób natychmiastowy i niepozostawiający jakichkolwiek wątpliwości, chociażby w drodze powierzchniowego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy.

Ponadto z analizy sprostowanego postanowienia, w tym zestawienia jego sentencji gdzie wkradł się błąd dotyczący przesłanki podjęcia postępowania z jego uzasadnieniem wynika wprost, że przedmiotowa omyłka miała charakter nieistotny.

Z uzasadnienia postanowienia z dnia 27 maja 2020 r. jasno wynika jaki przepis prawa organ zastosował (tj. art. 97 § 2 K.p.a.) a wyjaśnienie zawarte w uzasadnieniu co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia stanowi potwierdzenie, że w sentencji postanowienia, w części dotyczącej wskazania przesłanki podjęcia zawieszonego postępowania doszło do oczywistej omyłki. Sprostowanie tej omyłki nie prowadzi zaś do rozbieżności między rozstrzygnięciem a uzasadnieniem postanowienia oraz do zmiany merytorycznej postanowienia.

Skład orzekający w sprawie niniejszej uznaje słuszność stanowiska, które dopuszcza możliwość sprostowania w trybie art. 113 K.p.a. oczywistych niezgodności sentencji orzeczenia z jej uzasadnieniem. Stwierdzenie bowiem oczywistych rozbieżności między tymi częściami rozstrzygnięcia (pomiędzy sentencją a uzasadnieniem) może stanowić podstawę do uznania, że występuje w sprawie oczywista omyłka polegająca sprostowaniu w trybie art. 113 K.p.a. Rozbieżność owa może mieć w istocie charakter obiektywnie oczywisty i nie budzący wątpliwości, zatem arbitralna niemożność sprostowania błędów w decyzji czy postanowieniu wydawałaby się rozwiązaniem nazbyt restrykcyjnym i całkowicie nieuzasadnionym w realiach danego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 28 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 570/07).

Zdaniem Sądu, wyżej opisana pomyłka nie tworzyła, wbrew twierdzeniom strony skarżącej nowego stanu faktycznego sprawy, nie prowadziła też do merytorycznej zmiany wydanego orzeczenia. Prawidłowość tych ustaleń ma też odzwierciedlenie w ustaleniach dokonanych w sprawie, gdyż dowodzą one, jakie w istocie było zamierzenie organu I instancji (podjęcie zawieszonego postępowania), choć nieprawidłowo wskazano przyczynę uzasadniającą to podjęcie. Porównanie zatem wydanego w sprawie rozstrzygnięcia z uzasadnieniem i wskazanymi okolicznościami, prowadzi do wniosku, że błędne wskazanie przesłanki podjęcia postępowania stanowi inną oczywistą omyłkę. Tym samym organ odwoławczy prawidłowo skonstatował, że zaistniałe błędy mieszczą się w zakresie pojęcia "oczywistej omyłki", o której mowa w art. 113 K.p.a.

Zauważyć również należy, że wskazany błąd nie był istotny z punktu widzenia samego rozstrzygnięcia i nie miał żadnego wpływu na zmianę rozstrzygnięcia w sprawie. Pomimo więc dopuszczenia się omyłki, wobec jasnej sentencji postanowienia tj. wskazaniu, że organ postanowił podjąć postępowanie oraz prawidłowej merytorycznie treści uzasadnienia, nie sposób przyjąć, by omyłka ta wprowadziła adresata w błąd, który to błąd w sposób istotny utrudnił mu rozpoznanie sytuacji procesowej, w której na skutek wydanego postanowienia się znajduje.

Tożsame uwagi należy odnieść do drugiej z prostowanych nieprawidłowości, polegającej na błędnym wskazaniu numeru księgi wieczystej nieruchomości, z której prowadzona jest egzekucja administracyjna. Pomimo uchybienia w tym zakresie stwierdzić również należy, że błąd ten jest błędem nieistotnym, wyraźnie widocznym, co wynika z akt sprawy i co w sprawie nie jest również kwestionowane przez stronę.

Podkreślić też należy, że dokonując z urzędu sprostowania omawianych omyłek zawartych w postanowieniu z dnia 27 maja 2020 r. (poprzez wskazanie prawidłowego numer księgi wieczystej oraz zastępując błędną frazę w sentencji postanowienia - faktyczną przesłanką podjęcia postępowania: "z uwagi na ustąpienie przyczyny uzasadniającej zawieszenie postępowania") organ dążył do usunięcia z treści postanowienia tych zapisów, które mogłyby prowadzić do ewentualnej niepewności, jaka mogłyby się pojawić w odniesieniu do funkcjonującego w obrocie prawnym orzeczenia, a tym samym miał na uwadze nie tylko interes stron ale i interes innych podmiotów, a zatem podejmując tę czynność organ kierował się również zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do wydawanych przez siebie rozstrzygnięć.

Podsumowując, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie o podjęciu postępowania w sprawie zgłoszonych zarzutów obarczone było omyłkami. Uznać jednak trzeba, że przedmiotowe omyłki miały charakter omyłek oczywistych, których zaistnienie nie wpływało w sposób istotny na czytelność wydanego przez organ orzeczenia oraz nie powodowało niejasności co do jego faktycznego znaczenia. Sprostowanie przez organ zaistniałych omyłek nie spowodowało także w żaden sposób merytorycznej zmiany rozstrzygnięcia.

Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za nieuzasadnioną.