Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 420/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, 77 § 1, 78, 80, 136, 145 § 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 12 ust.4 pkt 2, § 232 ust. 6
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska, Protokolant Sekretarz sądowy Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2016 r. sprawy ze skargi T. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazania zamurowania otworów okiennych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 15 marca 2007 r. J. W. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. L. o wszczęcie postępowania w celu zbadania legalności budowy budynku na działce nr [...], położonej przy ulicy [...], w T. L., którego inwestorami byli E. T. i T. T..

W toku kontroli przeprowadzonych w dniach 28 marca 2007 r. i 17 kwietnia 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że roboty budowlane przy wspomnianym budynku prowadzone są na podstawie decyzji Starosty [...] z dnia 27 grudnia 1999 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia T. T. na rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego bezpośrednio przy północnej i wschodniej granicy działki nr [...] ze ścianami oddzielenia pożarowego od strony granic działki (część garażowo-gospodarcza). W świetle tej decyzji "projektowany obiekt usytuowany jest bezpośrednio przy południowej ścianie budynku mieszkalnego (część wejściowa z wiatrołapem)". Organ ustalił, że dobudowana część budynku mieszkalnego posiada wymiary 6,5 m x 8 m i wysokość 7,5 m od poziomu terenu, a usytuowana jest w granicach działki od strony wschodniej i północnej. Ponadto stwierdzono, że podczas robót dokonano zmian w rozbudowanym budynku, polegających na podwyższeniu ściany poddasza od strony frontowej o około 50 cm, zmianie spadku dachu, wykonaniu lukarny zamiast okna dachowego oraz oparciu płyty balkonowej na słupach. Zmiany te nie zostały wykazane na projektach zamiennych przez autora projektu. Ustalono również, że w ścianie północnej budynku mieszkalnego, zlokalizowanej w granicy działki, znajdują się trzy otwory okienne, dwa w parterze budynku i jedno w poddaszu. Według organu, takiego usytuowania okien nie przewidywał zatwierdzony projekt budowlany, a ponadto jest to niezgodne z § 12 ust.4 pkt 2 oraz § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690).

W związku z tym decyzją z dnia 27 kwietnia 2007 r. organ pierwszej instancji zobowiązał inwestorów do zamurowania wspomnianych okien oraz przedstawienia do dnia 30 czerwca 2007 r. rysunków zamiennych uwzględniających dokonane zmiany.

Decyzją z dnia 29 czerwca 2007 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego, podzielając argumentację inwestorów, według których już w dacie zakupu budynku, przed 50 latami, okna znajdowały się w tej ścianie, wspomnianą decyzję uchylił i nakazał sprawdzenie, czy budynek został wybudowany w oparciu o pozwolenie na budowę i czy obejmowało ono wykonanie otworów okiennych w jego północnej ścianie, co legalizowałoby obecny stan.

Decyzją z dnia 27 sierpnia 2007 r. organ pierwszej instancji ponownie nakazał, tym razem jedynie T. T., zamurowanie okien. Wskazał, że oprócz dobudowy od strony wschodniej i północnej wykonano także nadbudowę istniejącego budynku parterowego. Taki też zakres robót budowlanych przewiduje projekt budowlany, zgodnie z którym nadbudowa połączona jest ze zmianą przeznaczenia poddasza budynku z nieużytkowanego na pomieszczenie mieszkalne. Ściana północna budynku zlokalizowana w granicy działki, nadbudowana od poziomu stropu nad parterem zaprojektowana jest bez otworów jako ściana przeciwpożarowa. Organ zaznaczył, że mimo wykonania okien w tej ścianie przed rozpoczęciem robót budowlanych, należy je zamurować stosownie do obowiązujących w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę § 270 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. nr 15, poz. 140). Zwrócono ponadto uwagę, że w projekcie zagospodarowania terenu, przy tej ścianie w perspektywie zabudowy projektuje się budynek bliźniaczy, co dodatkowo powoduje konieczność likwidacji okien.

Wskazana decyzja została uchylona przez organ odwoławczy decyzją z dnia 26 października 2007 r. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ drugiej instancji wskazał, że jego zdaniem, projekt budowlany przewidywał ścianę przeciwpożarową jedynie w części obejmującej garaż, pomieszczenie gospodarcze i klatkę budynku mieszkalnego. Ponadto w pkt 6 opisu technicznego projektu budowlanego, wymieniającego zmiany w istniejącym budynku nie wyszczególniono zamurowania istniejących otworów okiennych w jego ścianie północnej. Brak naniesienia przez projektanta otworów na rzutach i przekroju budynku nie potwierdza, aby zatwierdzony projekt przewidywał ich zamurowanie.

Mając na uwadze powyższe, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 stycznia 2008 r. postępowanie w sprawie umorzył, stwierdzając, że sporny budynek został wybudowany na początku lat 60. ubiegłego wieku przez rodziców T. T., najprawdopodobniej na podstawie pozwolenia na budowę, które jednak się nie zachowało. Skoro nie popełniono samowoli budowlanej i nie stwierdzono istotnych odstępstw od projektu budowlanego umorzenie postępowania uznano za właściwe.

Po utrzymaniu tej decyzji w mocy przez L. Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 13 marca 2008 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 9 października 2008 r. (II SA/Lu 361/08) uchylił decyzje organów obu instancji, wskazując na konieczność wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy i w zależności od wyniku tych ustaleń podjęcia właściwych działań w celu doprowadzenia wspomnianego obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Ponownie rozpoznając sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją dnia 2 marca 2009 r. odmówił wstrzymania robót budowlanych przy rozbudowie budynku oraz odmówił wydania nakazu zamurowania wspomnianych otworów okiennych. Organ wskazał, że w jego ocenie, w sprawie nie zachodzą warunki do prowadzenia procedury naprawczej określonej w art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. 156 1118 ze zm.). Poza tym, jak wskazał organ, zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał likwidacji istniejących otworów.

W dniu 26 listopada 2012 r. B. A. i T. A. (nabywcy działki nr [...] sąsiadującej bezpośrednio z działką 24 od strony północnej) złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego wspomnianą wyżej decyzją organu pierwszej instancji z dnia 2 marca 2009 r. Powołując się na nowe dowody, nie istniejące w dniu orzekania, w postaci zeznań świadków, według których otwory nie zostały wykonane w dacie budowy budynku, ale później, niezgodnie z pozwoleniem na budowę, zażądali ich zamurowania. Wskazali, że istnienie okien uniemożliwia zabudowę ich nieruchomości. Podali, że informację o powyższych okolicznościach powzięli z treści postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego doręczonego im w dniu 29 października 2012 r., odmawiającego wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie niezgodności usytuowania omawianych otworów.

Postanowieniem z dnia 27 marca 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie w sprawie zakończonej omawianą decyzją ostateczną z dnia 2 marca 2009 r., a następnie decyzją z dnia 1 lipca 2013 r. odmówił uchylenia kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 września 2013 r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji z dnia 1 lipca 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji decyzją z dnia 28 stycznia 2014 r., działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 50 ust. 1 pkt 4 oraz 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, uchylił własną decyzję ostateczną z dnia 2 marca 2009 r., odmówił wstrzymania robót budowlanych przy rozbudowie omawianego budynku mieszkalnego, odmówił wydania nakazu zamurowania okien znajdujących się w ścianie północnej w poziomie parteru budynku oraz nakazał zamurowanie okna w poziomie poddasza w tej samej ścianie.

Organ drugiej instancji decyzją z dnia 28 kwietnia 2014 r. uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej odmowy wydania inwestorowi nakazu zamurowania otworów okiennych w północnej ścianie budynku mieszkalnego w poziomie parteru i umorzył postępowanie w tym zakresie, zaś w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, po rozpoznaniu skargi T. T., prawomocnym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu [...], uchylił opisaną decyzję z dnia 28 kwietnia 2014 r., w części dotyczącej utrzymania w mocy nakazu zamurowania otworu okiennego w północnej ścianie omawianego budynku mieszkalnego w poziomie poddasza. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zasadnym było wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Sąd zwrócił ponadto uwagę organowi na konieczność wnikliwego ustalenia stanu faktycznego sprawy i należytego uzasadnienia swego rozstrzygnięcia, to jest odniesienia się do istotnych okoliczności w tej sprawie.

Organ odwoławczy, ponownie rozpoznając sprawę oraz mając na względzie powyższe stanowisko Sądu, decyzją z dnia 19 sierpnia 2015 r. uchylił wspomnianą decyzję organu pierwszej instancji z dnia 28 stycznia 2014 r. w części dotyczącej nakazu zamurowania otworów okiennych w północnej ścianie budynku mieszkalnego w poziomie poddasza oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Rozpoznając sprawę po raz kolejny, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 oraz art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, nakazał T. T., zamurowanie okna łazienkowego o wymiarach 0,65 x 0,36 m oraz okna doświetlającego pomieszczenie kuchni o wymiarach 1,52 x 0,98 m, znajdujących się w poziomie parteru ściany północnej opisanego wyżej budynku mieszkalnego. Organ dopuścił przy tym wypełnienie otworów materiałem przepuszczającym światło, takim jak: luksfery, cegła szklana lub innym przeszkleniem, którego odporność ogniowa spełnia wymagania § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W odwołaniu od tej decyzji T. T. zarzuciła, że organ pierwszej instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych, uznając, iż omawiane otwory okienne zostały samowolnie wykonane po 1994 r., bez zezwolenia koniecznego do tego rodzaju robót. Ustalenia dokonane przez organ pierwszej instancji w toku odrębnego postępowania, znak: [...], prowadziły bowiem do odmiennych wniosków, a mianowicie do tego, że otwory te zostały wykonane w trakcie budowy budynku, zgodnie z przepisami, na skutek uzyskania przez inwestora zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.

Decyzją z dnia 19 lutego 2016 r., znak: [...], organ odwoławczy utrzymał w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji, podzielając w całości stanowisko w niej wyrażone. Organ podkreślił, że jakkolwiek wskazane roboty budowlane zostały wykonane samowolnie w 1994 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.), to w myśl art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy tej ostatniej ustawy. Zdaniem organu, zarówno przepisy obowiązujące w okresie wykonania opisywanych robót budowlanych, jak również przepisy obecnie obowiązujące nie pozwalają na wykonanie żadnych otworów w ścianie usytuowanej w granicy, czy przy granicy działki. To oznacza, że prawidłowo organ pierwszej instancji nakazał inwestorce zamurowanie opisanych otworów okiennych znajdujących się w poziomie parteru ściany północnej omawianego budynku mieszkalnego.

Skargę na wskazaną decyzję organu drugiej instancji wniosła T. T., domagając się uchylenia tej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności przyjęcie, że obowiązek zamurowania okien w poziomie parteru ściany północnej omawianego budynku mieszkalnego, wynika z faktu pomniejszenia tego otworu okiennego w trakcie późniejszej rozbudowy, bez uwzględnienia pierwotnego charakteru istnienia tego otworu. Jednocześnie skarżąca wniosła o zaliczenie w poczet materiału dowodowego oświadczeń A. P. i J. W. na okoliczność istnienia otworów okiennych w poziomie parteru ściany północnej przedmiotowego budynku mieszkalnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Należy podkreślić, że zgromadzenie i ocena materiału dowodowego w celu rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy z zakresu administracji publicznej należy do organów administracyjnych orzekających w tej sprawie.

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1044), powołane są do kontroli legalności decyzji i innych aktów administracyjnych wydawanych przez organy administracji i nie mogą zastępować tych organów w rozstrzyganiu spraw administracyjnych.

Kontrola Sądu, orzekającego w niniejszej sprawie, ogranicza się do zbadania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz innych decyzji i aktów administracyjnych wydanych w granicach tej sprawy. Kontrola ta obejmuje zwłaszcza sprawdzenie, czy zebrany przez organy administracji materiał dowodowy jest kompletny, to jest wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zbadanie, czy ocena tego materiału dowodowego, dokonana przez organy administracji, mieści się w granicach zasady swobodnej oceny dowodów.

W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organ nadzoru budowlanego drugiej instancji dokonał należytej oceny zabranego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z art. art. 7, 77 § 1, 78, 80 i 136 K.p.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie prawomocnym wyrokiem z dnia 21 kwietnia 2015 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 576/14, uchylił zaskarżoną przez T. T. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 stycznia 2014 r., znak: [...], jedynie w części dotyczącej utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji w zakresie nakazu zamurowania przez skarżącą otworu okiennego w poziomie poddasza. Z tego powodu wspomniana decyzja w pozostałej części, niezaskarżonej przez skarżącą, a dotyczącej uchylenia odmowy wydania nakazu zamurowania otworów okiennych w poziomie parteru i umorzenia postępowania w tym zakresie oraz utrzymania w mocy odmowy wstrzymania robót budowlanych, stała się prawomocna. Z uwagi zaś na to, iż otwory okienne znajdujące się w poziomie parteru północnej ściany omawianego budynku mieszkalnego umiejscowione były w istniejącej części tego budynku, która nie podlegała rozbudowie, kwestia zbadania legalności tych otworów została wyłączona z prowadzonego uprzednio postępowania.

Zgodnie z art. 153 w związku z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w prawomocnym orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

W ocenie Sądu, nie budzi wątpliwości, że organy administracji obu instancji prawidłowo wykonały wytyczne co do dalszego postępowania zawarte w omawianym prawomocnym wyroku WSA w Lublinie.

Wskazać trzeba, że w uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzą okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy, nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Sąd wskazał również na konieczność należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym ustalenia daty wykonania spornych otworów okiennych.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że postępowanie administracyjne w sprawie otworów okiennych znajdujących się w poziomie parteru ściany północnej wspomnianego budynku mieszkalnego, zostało wszczęte z urzędu w dniu 5 czerwca 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. L., postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2014 r., znak: [...], zawiesił z urzędu to postępowanie, do czasu wydania prawomocnego wyroku WSA w Lublinie w sprawie rozbudowy omawianego budynku mieszkalnego. Postępowanie zostało podjęte postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia 2 września 2015 r., znak jw.

Z akt tych wynika również, że podczas kontroli przeprowadzonej przez inspektorów organu w dniu 16 października 2015 r., z udziałem stron oraz świadków, ustalono, że na działce nr ewid.[...] położonej przy ul. [...] w T. L. znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, usytuowany ścianą północną w granicy z działką nr ewid.[...] W ścianie tej, w poziomie parteru, znajdują się dwa otwory okienne: okno doświetlające pomieszczenie kuchni o wymiarach 1,52 x 0,98 m oraz okno doświetlające pomieszczenie łazienki o wymiarach 0,65 x 0,36 m. Według oświadczenia skarżącej, budynek mieszkalny został wybudowany w 1956 r. przez jej rodziców (nieżyjących obecnie): R. K. i S. K., prawdopodobnie na podstawie pozwolenia na budowę. Skarżąca oświadczyła również, że otwory okienne w ścianie północnej, usytuowanej w granicy działki, powstały w dacie budowy budynku mieszkalnego i istniały od początku budowy. W latach 1994-1995 okna były wymieniane na nowe, ale ich wymiary i usytuowanie pozostały bez zmian.

W trakcie opisanej wyżej kontroli, w obecności stron postępowania, przesłuchano świadków. Świadek J. M. zeznał, że w 1994 r., w czasie remontu budynku mieszkalnego prowadzonego przez skarżącą, wstawił okno w pomieszczeniu kuchni, które było większe w stosunku do starego okna, otwór okienny został powiększony, prawdopodobnie wcześniej były luksfery. Świadek C. L. zeznał, że w latach 1982-1989 pracował, jako dzielnicowy w Komendzie Rejonowej Policji w T. L., która dzierżawiła budynek od skarżącej i pamięta, że w ścianie północnej budynku mieszkalnego, w poziomie parteru, był jeden otwór okienny zamurowany luksferami. W pomieszczeniu (obecnej kuchni) było ciemno i światło świeciło się tam przez cały czas. Świadek R. K. zeznał, że w latach 1982-1994 był sezonowym pracownikiem Komendy Rejonowej Policji w T. L.. Pracował jako palacz centralnego ogrzewania i pamięta, że przechodząc do kotłowni widział jedno małe okno, znajdujące się w poziomie parteru ściany północnej. Pamięta też, że w pomieszczeniu obecnej kuchni było ciemno. Świadek J. W. zeznał, że budynek mieszkalny skarżącej posiadał, w poziomie parteru ściany północnej, jedno małe okno zamurowane luksferami. Oświadczył również, że około 1994 r. J. M. wziął od niego okno i wstawił je prawdopodobnie w poziomie parteru ściany północnej budynku mieszkalnego skarżącej. Świadek nie pamięta, czy w poziomie parteru ściany północnej były dwa okna.

Poza sporem jest też, że jak wynika z pisma Burmistrza Miasta T. L. z dnia 4 sierpnia 2014 r., znak: [...], M. T. L. nie posiada w swoim archiwum pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...]. Niezależnie od tego, zdaniem Burmistrza Miasta T. L., brak jest podstaw prawnych do pozostawienia okien w północnej ścianie omawianego budynku mieszkalnego, które naruszają przepisy prawa budowlanego, a obowiązujący w tym obszarze miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, określający warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jednoznacznie wskazuje obowiązek utrzymania lokalizacji zabudowy bezpośrednio przy granicy z działką budowlaną oraz obowiązek utrzymania lokalizacji istniejącej zabudowy w formie pierzejowej (k. 50 akt administracyjnych pierwszej instancji).

Z pisma Dyrektora Archiwum Państwowego w Z. z dnia 24 października 2015 r., znak: [...], wynika również, że w Archiwum Państwowym w Z. nie odnaleziono dokumentów archiwalnych dotyczących pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego skarżącej (k. 100 akt administracyjnych pierwszej instancji).

Organ pierwszej instancji ustalił też, że na podstawie dokumentów znajdujących się w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w T. L., w postaci: mapy z lat 60. XX wieku, mapy z lat 90. XX wieku oraz mapy zasadniczej, prowadzonej w systemie informatycznym, należy stwierdzić, że granice działek (nr ewid. 23 i 24) nie uległy zmianie. Ponadto, jak wynika z pisma Dyrektora Wydziału Geodezji i Kartografii Starostwa Powiatowego w T. L. z dnia 24 listopada 2015 r., znak: [...], w zasobach Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej nie odnaleziono dokumentów w sprawie postępowań prawnych związanych ze zmianą przebiegu granic wspomnianych działek (k. 107 akt administracyjnych pierwszej instancji).

Ponadto organ pierwszej instancji przesłuchał – w charakterze świadka – projektanta rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, który zeznał, iż nie pamięta, jaki był stan istniejący sprzed rozbudowy, to jest czy w ścianie północnej budynku mieszkalnego znajdowały się otwory okienne, czy też brak było tych otworów.

Zdaniem Sądu, mając na uwadze opisany wyżej, prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy, zasadnie oceniły organy obu instancji, że oświadczenie skarżącej o wykonaniu przedmiotowych otworów okiennych w czasie wznoszenia budynku mieszkalnego, nie znajduje potwierdzenia w tych dowodach. Podkreślić bowiem należy, że niewątpliwie z zeznań obcych dla stron świadków, które są spójne i logiczne, wynika jednoznacznie, że przed 1994 r. w poziomie parteru ściany północnej budynku mieszkalnego skarżącej znajdował się jeden niewielki otwór okienny wypełniony luksferami, który następnie powiększono (około 1994 r.) i zamontowano w nim stolarkę okienną (obecnie jest to okno doświetlające pomieszczenie kuchni o wymiarach 1,52 x 0,98 m). Drugi otwór okienny, stanowiący obecnie okno doświetlające pomieszczenie łazienki o wymiarach 0,65 x 0,36 m, jak wynika z zeznań wspomnianych świadków, w tym czasie nie istniał, a więc oczywiste jest, że otwór ten musiał powstać później. Trafnie oceniły również organy, opierając się w tym zakresie na zeznaniach świadków, że zarówno powiększenie otworu okiennego doświetlającego pomieszczenie kuchni, jak i wykonanie otworu okiennego łazienki, miało miejsce około 1994 r., podczas remontu prowadzonego przez skarżącą.

Trzeba mieć przy tym na uwadze, że jak wskazano wyżej, w archiwach instytucji publicznych nie zachowały się dokumenty (rejestry, wykazy, akta) dotyczące pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego skarżącej. Zasadnie zatem organy, uznając, że zdarzenie nieudowodnione nie może wywierać skutków ujemnych dla strony, przyjęły, iż budynek ten został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę. Prawidłowo również, opierając się na informacjach wynikających z dokumentów uzyskanych z państwowego zasobu geodezyjno-kartograficznego, stwierdziły organy obu instancji, że przebieg granicy pomiędzy działkami nr ewid[...] w dacie budowy był taki sam, jak obecnie.

Nie budzi przy tym wątpliwości, jak zasadnie wskazały organy, że wykonanie, a także powiększenie otworu okiennego, co miało miejsce w niniejszej sprawie, kwalifikować należy jako przebudowę obiektu budowlanego, na wykonanie której inwestor powinien uzyskać pozwolenia na budowę. Oczywiste jest bowiem, że w wyniku wykonania tego rodzaju robót budowlanych dochodzi do ingerencji w element konstrukcyjny budynku, jaki stanowi ściana zewnętrzna tego obiektu.

Z powyższego wynika, że opisane wyżej roboty budowlane zostały zrealizowane samowolnie w 1994 r., a więc w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane. Prawidłowo jednak stwierdziły organy nadzoru budowlanego, że w rozpatrywanej sprawie mają zastosowanie przepisy obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że w świetle art. 103 ust. 2 tej ostatniej ustawy stanowi, iż przepisu art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne; do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Wspomniany art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., odczytywany łącznie z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., stanowi zatem normę prawną stosowaną w miejsce art. 48 ust. 1 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane, ale – jak prawidłowo stwierdził organ odwoławczy – wyłącznie do obiektów w tej normie wymienionych. To oznacza, że obecnie nie stosuje się art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów, wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę przed 1 stycznia 1995 r. Natomiast, gdy – tak jak miało to miejsce w rozpoznawanej sprawie – samowolnie wykonane zostały roboty budowlane, polegające na przebudowie obiektu budowlanego, należy stosować przepisy ustawy obowiązującej obecnie.

Należy zatem podkreślić, czego w istocie nie zakwestionowała skarżąca, że co do zasady, w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie wykonania opisywanych robót budowlanych, jak również przepisy obecnie obowiązujące, nie ma podstaw do uznania za legalne wykonania otworów w ścianie usytuowanej się w granicy, czy też przy granicy działki.

W myśl bowiem § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązującego w dacie wykonania spornych otworów okiennych, budynki mieszkalne i gospodarcze na działkach zagrodowych w indywidualnych gospodarstwach rolnych oraz wolno stojące budynki mieszkalne jednorodzinne o ścianach z materiałów niepalnych i o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych powinny być sytuowane w odległości co najmniej 4,Om od granicy. Odległość ta może być zmniejszona do 3,Om, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych.

Również § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (obecnie obowiązujący) stanowi, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy; 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. W świetle zaś § 12 ust. 2 tego rozporządzenia, sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto, stosownie do § 272 ust. 3 cytowanego rozporządzenia, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianą oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w § 232 ust. 4 i 5 tego rozporządzenia.

Poza sporem jest przy tym, że omawiane otwory okienne stoją w sprzeczności z wymogami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i rewaloryzacji [...], zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia 31 sierpnia 2010 r. [...]. Zgodnie z ustaleniami tego planu, opisane wyżej działki nr ewid.[...] i 24, znajdują się na terenie zabudowy usługowej z dopuszczeniem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej o symbolu [...]. Dla terenu oznaczonego symbolem [...] planu ustalono obowiązek utrzymania lokalizacji zabudowy bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną w tym samym terenie oraz obowiązek utrzymania lokalizacji istniejącej zabudowy w formie pierzejowej. Sporne otwory okienne, znajdujące się w ścianie północnej budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr ewid.[...], usytuowanej w granicy z działką nr ewid.[...], utrudniają zatem niewątpliwie zabudowę sąsiedniej działki nr ewid.[...], zgodnie z ustaleniami planu miejscowego.

Nie budzi więc wątpliwości, że zarówno przepisy techniczno-budowlane obowiązujące w dacie wykonania robót budowlanych, jak i aktualnie obowiązujące przepisy w tym zakresie, nie dopuszczają możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie budynku znajdującej się w granicy działki. Właściciel budynku nie wykazał, że otwory wykonano zgodnie z warunkami decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc zachodzą przesłanki do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i nakazania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.

Prawidłowo zatem organy nadzoru budowlanego obu instancji nakazały zamurowanie otworów okiennych znajdujących się w poziomie parteru ściany północnej budynku mieszkalnego, usytuowanej w granicy działek, przy tym – mając na względzie brzmienie 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. – stwierdziły, że obowiązek ten zostanie zrealizowany także w przypadku wypełnienia otworów materiałem przepuszczającym światło, takim, jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie.

Niezasadne są również pozostałe zarzuty skarżącej. Jak zasadnie bowiem wskazał organ odwoławczy, nawet gdyby uznać za prawdziwe twierdzenie skarżącej o wykonaniu przedmiotowych otworów okiennych w okresie budowy budynku mieszkalnego (około 1956 r.), to niewątpliwie nakaz ich zamurowania byłby uzasadniony, albowiem prowadziłoby to do wniosku, że budynek mieszkalny został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od przepisów techniczno-budowlanych obowiązujących w dacie jego budowy. Ponadto, w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, za całkowicie bezzasadne należy uznać zarzuty skarżącej, że organ powinien był uwzględnić hipotetyczną możliwość, nieudokumentowaną w żaden sposób przez stronę, iż w obrocie prawnym pozostaje zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, pozwalająca skarżącej bądź jej poprzednikom prawnym, na wykonanie przedmiotowych otworów okiennych. Oczywiste jest zaś, że ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, obowiązująca w okresie wykonania przedmiotowych otworów okiennych, nie przewidywała instytucji zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w zakresie pozostawienia otworów okiennych, czy drzwiowych w ścianie oddzielenia przeciwpożarowego.

Sąd nie dopatrzył się również w sprawie naruszenia innych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie dopatrzył się podstaw do przeprowadzenia – w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. – dowodu uzupełniającego z dokumentu z oświadczeń dołączonych do skargi. Przepis ten bowiem stanowi, iż Sąd może przeprowadzić uzupełniające postępowanie dowodowe w oparciu o dowód z dokumentu jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie. Taka okoliczność – jak wskazano wyżej – nie zachodziła jednak w rozstrzyganej sprawie.

Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd skargę oddalił w oparciu o art. 151 p.p.s.a.