Wyrok NSA, sygn. akt I SA 1394/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 610  Sprawy komunalizacji mienia
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Komunalizacja mienia
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1990 nr 16 poz. 95
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1990 nr 21 poz. 123
law: Ustawa z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej.
Teza: Z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ ani z przepisów ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej /Dz.U. nr 21 poz. 123 ze zm./ nie wynika, że wykonywanie zadań zleconych czy też przejętych w drodze zawartego porozumienia wiąże się z koniecznością przekazania gminie nieruchomości na własność.

TEZY

Z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ ani z przepisów ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej /Dz.U. nr 21 poz. 123 ze zm./ nie wynika, że wykonywanie zadań zleconych czy też przejętych w drodze zawartego porozumienia wiąże się z koniecznością przekazania gminie nieruchomości na własność.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Burmistrza Gminy B.D. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 10 marca 1994 r. w przedmiocie odmowy komunalizacji nieruchomości.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją nr KKU-1494/93/AK z dnia 10 marca 1994 r., po rozpoznaniu odwołania Gminy B.D. od decyzji Wojewody (...) z dnia 13 października 1993 r. odmawiającej przekazania tej Gminie działki położonej w B.D., oznaczonej numerem 6 AM 28, o powierzchni 1,0586 ha, utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Odmowę komunalizacji organy uzasadniły tym, że nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./. O wydanie decyzji stwierdzającej przejęcie jako mienia komunalnego przez Gminę B.D. obiektu szpitala wraz z działką nr 6 o powierzchni 1,0586 ha wystąpiła w dniu 22 lipca 1993 r. do Wojewody (...) Gmina, powołując się na protokolarne przejęcie nieruchomości Zespołu Opieki Zdrowotnej w dniu 21 czerwca 1993 r., wynikające z zawartego porozumienia. Zdaniem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, do realizacji zadań wynikających z porozumienia zawartego między Wojewodą a Zarządem Miejskim nie jest niezbędne prawo własności nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję wniósł Burmistrz Gminy B.D., zarzucając naruszenie prawa materialnego, to jest cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. oraz przepisów ustawy o zakładach opieki zdrowotnej i ustawy o samorządzie terytorialnym, i żądając uchylenia obu decyzji. Gmina na podstawie porozumienia zawartego pomiędzy Zarządem Miejskim a Wojewodą (...) w dniu 28 października 1992 r. przejęła od Zespołu Opieki Zdrowotnej w B.D. obiekt szpitalny. Uchwałą Rady Miejskiej w B.D. z dnia 23 kwietnia 1993 r. nr IV/31/93 Szpital Miejski /wraz z gruntem/ został uznany za obiekt użyteczności publicznej niezbędny do wykonywania zadań własnych gminy na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./. Zdaniem skarżącego, skoro Gmina przejęła jako zadanie własne zaspokajanie potrzeb ludności w zakresie opieki zdrowotnej, to zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przysługuje jej z mocy prawa nabycie prawa własności obiektów z gruntami, na których są położone, służących do wykonywania tych zadań.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że zgodnie z art. 5 ust. 3 omawianej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. mienie ogólnonarodowe /państwowe/ służące użyteczności publicznej, należące w dniu wejścia w życie ustawy do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, podlega obligatoryjnie przekazaniu na rzecz gmin i związków gmin, jeżeli jest niezbędne do wykonywania ich zadań. Artykuł 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o samorządzie terytorialnym wymienia jako zadanie własne gminy ochronę zdrowia, jednakże ani z tego przepisu, ani z przepisów ustawy kompetencyjnej z dnia 17 maja 1990 r. /Dz.U. nr 34 poz. 198 ze zm./ nie wynika, aby do zadań własnych gminy należało prowadzenie zakładów społecznych służby zdrowia /szpitali/, należących dotychczas do organów administracji stopnia wojewódzkiego. Z treści art. 8 ustawy kompetencyjnej natomiast wynika, że prowadzenie zakładów społecznych służby zdrowia nawet dotychczas podporządkowanych radom narodowym i terenowym organom administracji państwowej stopnia podstawowego należy do zadań zleconych gminie. Przepisy art. 8 ust. 2 i 3 ustawy (...) z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym stanowią podstawę do zawierania porozumienia gminy z organami administracji rządowej w celu wykonywania zadań z zakresu administracji rządowej. Z zawartego w dniu 28 października 1992 r. porozumienia pomiędzy Wojewodą (...) a Zarządem Miejskim w B.D. na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej /Dz.U. nr 21 poz. 123/ wynika, że prowadzenie Szpitala Miejskiego w B.D. zostało powierzone przez Wojewodę Gminie w ramach zadań zleconych. Należało więc uznać za trafne stanowisko organu I instancji, iż brak jest przesłanek materialnoprawnych do obligatoryjnego przekazania mienia skarżącej Gminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga Burmistrza Gminy B.D. nie jest zasadna. Artykuł 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./, który powołuje skarżący jako podstawę żądania, przewiduje obowiązek przekazania gminie mienia ogólnonarodowego /państwowego/ służącego użyteczności publicznej, należącego do podmiotów wymienionych w tym przepisie w dniu 27 maja 1990 r., jeżeli jest ono niezbędne do wykonywania jej zadań. Zadania gminy zostały określone w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95 ze zm./ i są to zadania własne.

W art. 7 ust. 1 pkt 5 ta ustawa wprawdzie wymienia jako zadanie własne gminy sprawy ochrony zdrowia, jednakże art. 8 ust. 1 ustawy kompetencyjnej z dnia 17 maja 1990 r. /ustawa o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz.U. nr 34 poz. 198 ze zm./ określa prowadzenie zakładów społecznych służby zdrowia dotychczas podporządkowanych radom narodowym i terenowym organom administracji państwowej stopnia podstawowego jako zadanie zlecone. Prowadzenie zakładów opieki zdrowotnej podporządkowanych wojewodzie mogło zostać powierzone gminie na podstawie porozumienia - jak to uczyniono w rozpatrywanej sprawie.

Z przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym ani też z przepisów ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej /Dz.U. nr 21 poz. 123 ze zm./ nie wynika, że wykonywanie zadań zleconych czy też przejętych w drodze zawartego porozumienia wiąże się z koniecznością przekazania gminie nieruchomości na własność. Przepis art. 8 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym wymaga jedynie, aby administracja rządowa zapewniła gminie środki finansowe na realizowanie zadań określonych w ust. 1 i 2 tego artykułu.

W świetle powyższych uregulowań organy orzekające w tej sprawie trafnie oceniły, iż nie zachodzi przesłanka niezbędności mienia nieruchomego /działki i budynki szpitalne/ do wykonywania zadań przejętych na podstawie porozumienia zawartego w dniu 28 października 1992 r.

Jak wynika z protokołu z dnia 21 czerwca 1993 r., mienie niezbędne do funkcjonowania Zespołu Opieki Zdrowotnej w B.D. w postaci działki nr 6 AM 28 oraz budynku na niej usytuowanego zostało przekazane gminie B.D. do użytkowania. Taka forma władania umożliwia gminie utrzymywanie zakładu w rozumieniu art. 8 oraz art. 36 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej /Dz.U. nr 91 poz. 408/. Zasadnie więc Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa przyjęła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż do prowadzenia zespołu opieki zdrowotnej przez gminę nie jest niezbędne prawo własności. Sytuacji nie zmienia okoliczność, iż powołana wyżej ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej wprowadziła możliwość tworzenia zakładów opieki zdrowotnej przez gminy, gdyż odnosi się to do zakładów nowo utworzonych przez gminy, natomiast niniejsza sprawa dotyczy zakładu działającego przed wydaniem tej ustawy.

Za trafnością rozumowania, które legło u podstaw zaskarżonych decyzji, zdaje się przemawiać uregulowanie prawne zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 lipca 1993 r. w sprawie określenia zadań i kompetencji z zakresu rządowej administracji ogólnej i specjalnej, które mogą być przekazane niektórym gminom o statusie miasta wraz z mieniem służącym do ich wykonywania, a także zasad i trybu ich przekazania /Dz.U. nr 65 poz. 309 ze zm./. Akt ten zawiera tzw. program pilotażowy i stanowi podstawę do przekazania gminom o statusie miasta /wskazanym w załączniku/ enumeratywnie wymienionych zadań i kompetencji należących dotychczas do administracji rządowej. Przekazywanie w tym trybie zakładów opieki zdrowotnej, utrzymywanych dotychczas przez wojewodów, pociągało za sobą obowiązek nieodpłatnego przekazania mienia niezbędnego do realizacji zadań /par. 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia/. Jak stanowił przepis par. 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia, przekazanie tego mienia następowało w trybie art. 5 ust. 4 cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Załącznik do rozporządzenia nie wymienia gminy B.D. wśród 46 gmin objętych programem pilotażowym.

Z powyższych względów odmowa komunalizacji mienia w rozpatrywanej sprawie znajduje uzasadnienie w powołanych przepisach ustawy z dnia 10 maja 1990 r. (...).

Skoro zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, skarga na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ podlegała oddaleniu.