Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 986/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska, Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska (spr.), Sędzia WSA del do NSA Maria Werpachowska, Protokolant Maciej Kozłowski, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2010r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 maja 2009r. sygn. akt IV SA/Po 498/08 w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008r. nr [...] w przedmiocie uposażenia 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Z.M. na rzecz Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu kwotę 220 (dwieście dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 6 maja 2009 r. sygn. akt IV SA/Po 498/09, w sprawie ze skargi Z.M. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...], uchylił zaskarżoną oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w Nowym Tomyślu z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy:

Wojskowy Komendant Uzupełnień w Nowym Tomyślu decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...], odmówił Z.M. przyznania świadczenia pieniężnego w postaci odsetek od wypłaconego uposażenia. W uzasadnieniu wskazał, że [...] listopada 2003 r. Dowódca Wojsk Lądowych w oparciu o rozkaz PF 179 z dnia 5 września 2002 r. w sprawie zmian organizacyjnych i dyslokacyjnych w wojskowych komendach uzupełnień zlikwidował stanowisko służbowe Z.M., proponując mu inne stanowisko służbowe, którego nie przyjął. W konsekwencji Dowódca Pomorskiego Okręgu Wojskowego wydał decyzję o wypowiedzeniu Z.M. zawodowej służby wojskowej, a następnie rozkaz zwalniający go z zawodowej służby wojskowej i przenoszący do rezerwy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...]. Dowódca Wojsk Lądowych stwierdził nieważność ww. decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Dla celów ewidencyjno-finansowych od dnia zwolnienia do dnia przywrócenia do zawodowej służby wojskowej przyznano Z.M. zwaloryzowane należności wynikające z tytułu pełnienia zawodowej służby wojskowej, potrącając przy wypłacie nienależne świadczenia z tytułu odprawy i ekwiwalentu za urlop. Z.M. wystąpił z wnioskiem o odsetki. Odmowa wypłaty wynika z art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż stanowi on, że tylko w razie zwłoki w wypłacie uposażenia żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie stało się wymagalne. Instytucja zwłoki, o której mowa w art. 476 K.c. w odróżnieniu od opóźnienia (art. 481 K.c.) warunkowana jest winą, a zważywszy na okoliczności nie sposób przypisać jej organowi zobowiązanemu do wypłaty uposażenia. Chociaż decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych o nieważności decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego wywiera skutki ex tunc, to wydana została w określonym czasie, a realizacja wynikających stąd świadczeń została spełniona bez zwłoki (wypłata zwaloryzowanych świadczeń). W spornym okresie Z.M. nie pełnił służby wojskowej, ale w tym czasie otrzymywał od resortu Obrony Narodowej należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej: dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową i odprawę wojskową, zatem otrzymywał co miesiąc pieniądze, które po unieważnieniu decyzji o zwolnieniu okazały się być świadczeniami nienależnymi. Po przywróceniu do służby Z.M. odmówił ich zwrotu, zatem roszczenia o odsetki nie mają żadnego uzasadnienia. Nadto odsetki można było naliczać dopiero od chwili, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, ale nie wstecz.

W odwołaniu od tej decyzji Z.M. podał, że żąda odsetek od zaległego uposażenia, gdyż organy wojskowe, które z rażącym naruszeniem prawa zadecydowały o wypowiedzeniu stosunku służbowego i zwolnieniu ze służby są winne zaistniałej sytuacji, że nie otrzymał ekwiwalentu za urlop i że organ nie ma prawa łączyć roszczeń odsetkowych z elementami świadczenia emerytalnego.

Decyzją z [...] lipca 2008 r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając argumenty organu pierwszej instancji.

Po rozpoznaniu skargi Z.M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznał ją za uzasadnioną i stwierdził w rozważaniach:

Unormowanie o prawie żołnierza zawodowego do odsetek od zaległego uposażenia wprowadzone zostało do ustawy o uposażeniu żołnierzy art. 9 ust. 3a i ust. 4 ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o zmianie ustawy o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1999 r. Nr 50, poz. 500). Od dnia 1 lipca 2004 r. weszła w życie ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), która w art. 1 pkt 4 określa zasady otrzymywania uposażenia i innych należności pieniężnych przez żołnierzy zawodowych, a w art. 8 ust. 1 wskazuje sposób załatwiania wszystkich spraw w niej uregulowanych. Ponieważ należności pieniężne nie zostały wymienione w art. 8 ust. 2 tej ustawy, który to przepis wyklucza spod kontroli sądu administracyjnego sprawy wymienione w art. 8 pkt 1-4 należy uznać, że świadczenia odsetkowe, o których mowa w art. 75 ust. 3 należą do drogi administracyjnej. Ten pogląd znajduje potwierdzenie w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r., I OPS 3/06 (publ. ONSAiWSA z 2006 r. nr 3, poz. 69) oraz uchwały Sądu Najwyższego z dnia 29 listopada 2007 r., III CZP 106/07 (publ. Lex nr 319935). Postępowanie zatem o świadczenie odsetkowe powinno toczyć się na podstawie art. 75 ust. 3 w. cyt. ustawy.

Nie można zgodzić się z poglądem wyrażonym przez organ, iż odsetki od zaległego roszczenia należy uznać za uzasadnione od momentu, kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej stała się wykonalna, gdyż wadliwie przypisuje on decyzji Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lipca 2006 r. cechę kształtującą. Wprawdzie spór o odsetki ma przymiot sprawy cywilnej, jednakże z mocy przepisu szczególnego został przekazany do rozpoznania organom administracji publicznej, co sprawia, że na organach rozstrzygających sprawę ciąży obowiązek rozważenia sprawy nie tylko w kontekście pojęć cywilnoprawnych, ale z obowiązkiem respektowania przepisów obowiązujących w postępowaniu administracyjnym.

Art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej stanowi, że w razie zwłoki w wypłacie uposażenia i innych należności, o których mowa w art. 73, żołnierzowi zawodowemu przysługują odsetki ustawowe od dnia, w którym uposażenie lub inna należność pieniężna stały się wymagalne. W związku ze stwierdzeniem przez Dowódcę Wojsk Lądowych nieważności decyzji, należy uznać, że wadliwość obarczała ją od daty wydania, czyli ze skutkiem ex tunc. Stwierdzenie nieważności ma moc wsteczną, tzn. eliminuje skutki pierwszej wadliwej decyzji tak, jakby ona w ogóle nie została podjęta, co w tej sprawie oznacza, że wypowiedzenie Z.M. stosunku służbowego było nieskuteczne, co jest równoznaczne z pełnieniem przez niego przez cały czas służby.

Analiza art. 81 ust. 1, 2 i 3 ww. ustawy w związku z jej art. 75 ust. 3 prowadzi do wniosku, że organy zobowiązane do wypłaty skarżącemu świadczeń pozostawały w zwłoce. Odmowa przez nie przyznania odsetek od wypłaconego uposażenia świadczy o tym, że ich uwadze uszły konsekwencje wiążące się ze stwierdzeniem nieważności decyzji, wskazane wyżej.

Wojewódzki Sąd podkreślił ponadto, że odniósł się w uzasadnieniu wyroku do kwestii potrącenia nienależnego świadczenia, o czym mowa w skardze, z tego względu, że na rozprawie [...] maja 2009 r. skarżący sprecyzował swoje stanowisko, domagając się tylko przyznania odsetek od wypłaconego z opóźnieniem uposażenia.

Od powyższego wyroku Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Poznaniu, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną, zarzucając wyrokowi Sądu pierwszej instancji:

1. Naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

– art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892), poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie przysługują odsetki ustawowe, bowiem organy zobowiązane do wypłaty świadczeń pozostawały w zwłoce;

– art. 81 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie przysługuje uposażenie, dodatki i inne należności oznaczone w art. 73 od momentu stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej wraz z odsetkami ustawowymi;

– art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez wadliwe przyjęcie, że stronie niesłusznie potrącono należności, do których utracił prawo w związku z stwierdzeniem decyzji w sprawie wypowiedzenia stosunku służbowego.

2. Naruszenie przepisów postępowania poprzez błędne zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i przyjęcie tych przepisów jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia w wyroku.

Organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na błędne przyjęcie przez Sąd, że pojęcie cywilnoprawne winy przy zwłoce jest zbędne wobec regulacji lex specialis art. 75 ust. 3, choć Sąd jednocześnie wyraźnie oznaczył, że spór o odsetki ma przymiot sprawy cywilnej, co determinuje rozważenie jej również w kontekście pojęć cywilnoprawnych.

Powołując się na treść art. 75 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skarżący kasacyjnie stwierdził, że instytucja zwłoki (art. 476 k.c.), w odróżnieniu od instytucji opóźnienia (art. 481 k.c.) warunkowana jest winą. Winy tej nie można przypisać organowi zobowiązanemu do wypłaty uposażenia, bowiem w spornym okresie strona nie pełniła służby wojskowej. Otrzymywała zaś od resortu MON należności pieniężne związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej w szczególności: dwunastomiesięczne uposażenie, emeryturę wojskową i odprawę wojskową. W spornym okresie do chwili przywrócenia do służby wojskowej od resortu Obrony Narodowej żołnierz otrzymywał też emeryturę. Stąd roszczenia o odsetki nie mają żadnego uzasadnienia. Zdaniem organu wojskowego dopiero w chwili kiedy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej stała się wykonalna, roszczenia o odsetki można naliczać od tego właśnie momentu, ale nie wstecz.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej powołując się na naruszenie art. 81 ww. ustawy organ podniósł, iż stwierdzenie nieważności decyzji zwalniającej ze służby, nie uprawnia żołnierza do uposażenia za czas przypadający pomiędzy datą zwolnienia a datą rozpoczęcia ponownego pełnienia służby po wydaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności. W niniejszej sprawie nie miała bowiem miejsca kontynuacja pełnienia służby, gdyż żołnierz służby nie pełnił. Zaprzestał on pełnienia służby wojskowej i korzystał z praw socjalnych oraz ubezpieczeniowych dla zwolnionych ze służby żołnierzy. W opinii skarżącego kasacyjnie skutku polegającego na niepełnieniu służby nie uchyla z mocą wsteczną ani wyrok uwzględniający skargę na decyzję zwalniającą ze służby, ani decyzja o stwierdzeniu jej nieważności, ani też kolejne decyzje organu emerytalnego orzekające częściowy zwrot świadczenia emerytalnego za okres pozostawania w stosunku służbowym. Stąd skarżącego należy traktować jako pozostającego w spornym okresie w stosunku służbowym, ale nie jako faktycznie pełniącego wówczas czynną służbę wojskową.

Odnosząc się do roszczeń o zwrot potrąconych świadczeń skarżący kasacyjnie zauważył, że z uwagi na decyzję o stwierdzeniu nieważności są to świadczenia nienależne bowiem odpadła podstawa tego świadczenia. Decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych o nieważności decyzji Dowódcy POW wywiera skutki ex tunc. Stąd niezasadnym jest świadczenie przez Skarb Państwa tych należności podwójnie, skoro ustawodawca przyznaje do nich prawo tylko raz. Jeśli w związku ze stwierdzeniem nieważności decyzji, strona poniosła szkodę, może dochodzić swych roszczeń w oparciu o art. 417 K.c., od organu, który taką decyzję wydał.

Konkludując skarżący kasacyjnie podniósł, że wskazane naruszenia przepisów postępowania jakich dopuścił się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, w tym również naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a, art. 152, art. 119 pkt 2, art. 120 P.p.s.a. poprzez wadliwe przyjęcie za podstawę do uchylenia decyzji organu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. miało istotny wpływ na wynik sprawy i na treść orzeczenia Sądu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. przesłanek nieważności nie występuje, dlatego należało rozpoznać skargę kasacyjną w ramach podniesionych w niej zarzutów, uznając.

W skardze kasacyjnej organ zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi przede wszystkim, naruszenie prawa materialnego, tj. art. 75 ust. 3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, dalej "ustawa pragmatyczna", poprzez przyjęcie, że stronie przysługują ustawowe odsetki, bowiem organy zobowiązane do wypłaty świadczeń skarżącemu pozostawały w zwłoce, a także art. 81 tej ustawy pragmatycznej, poprzez przyjęcie, że stronie przysługuje uposażenie i inne należności oznaczone w art. 73, od momentu stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby wojskowej wraz z odsetkami ustawowymi. Autor skargi kasacyjnej podkreślił, iż prawo żołnierza do uposażenia powstaje pod warunkiem faktycznego stawienia się w celu pełnienia służby i rzeczywistej realizacji tej służby.

W związku z tym zarzutem zauważyć należy, że decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji jest niewątpliwe aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym wstecz, tzn. od dnia wejścia do obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Jednakże okoliczność, że dana decyzja administracyjna działa ex tunc nie przesądza jeszcze o tym, że jest ona pod każdym względem, zarówno w sferze materialnoprawnej, jak i formalnoprawnej, wyłącznie aktem o charakterze deklaratoryjnym. W teorii prawa o postępowaniu administracyjnym wskazuje się, że podział aktów na konstytutywne i deklaratoryjne jest niedoskonały, gdyż nie zapewnia on rozłącznego wyróżnienia obu kategorii aktów. Zwraca się też uwagę, że stwierdzenie nieważności nie stanowi wyłącznie deklaracji stanu istniejącego wcześniej, lecz tworzy również doniosłe elementy nowego stanu prawnego i wywiera jeszcze inne skutki w obrocie prawnym. Dopiero od dnia jej doręczenia stronom prawdopodobieństwo nieważności kwestionowanej decyzji ustępuje miejsca urzędowemu, władczemu potwierdzeniu jej ciężkiej wadliwości, a okres obowiązywania decyzji dotkniętej nieważnością i obowiązywania domniemania jej legalności ustaje w dacie ostateczności aktu nadzorczego. Stąd przy ocenie skutków prawnych decyzji nieważnościowej nie można ograniczać się tylko do cech deklaratywności, a pomijać jej elementów konstytutywnych. Moc obowiązująca w czasie decyzji, stwierdzającej nieważność innej decyzji, nie zamyka się wyłącznie w jej skutku wstecznym, lecz działa także na przyszłość. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego,

Komentarz, 2006 r., s. 762).

Odnosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, przyjąć trzeba, że dopiero z chwilą stwierdzenia przez Dowódcę Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. nieważności decyzji Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego o wypowiedzeniu służby wojskowej obalona została moc obowiązująca dokonanego wobec Z.M. wypowiedzenia tego stosunku. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego z mocą wsteczną, tj. od chwili jej wydania. Nie oznacza to jednak, że już od tej daty zostały zniesione automatycznie wszystkie skutki dokonanego wypowiedzenia.

W doktrynie prawa administracyjnego nie budzi wątpliwości, że nawet wadliwe akty konstytutywne (a taki charakter noszą akty w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej), do czasu ich wyeliminowania z obrotu prawnego wywołują określone skutki w sferze prawa materialnego (zob. np. T. Woś: Moc wiążąca aktów administracyjnych w czasie. Warszawa 1978, s. 143). Decyzja Dowódcy Pomorskiego Okręgu Wojskowego o wypowiedzeniu, chociaż – jak to przyjął organ nadzoru - dotknięta ciężką wadliwością prawną, do czasu stwierdzenia jej nieważności zachowała moc erga omnes i korzystając z domniemania ważności wywołała określone skutki prawne. W jej następstwie doszło bowiem do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. Doprowadziła ona też w związku z posiadaniem wymaganych lat służby do nabycia przez niego prawa do emerytury wojskowej. W okresie obowiązywania decyzji o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej skarżący przestał być czynnym żołnierzem zawodowym, a uzyskał nowy status przeniesionego do rezerwy i emeryta wojskowego. W tym czasie zaktualizowały się wobec niego inne uprawnienia finansowe, prawo do świadczeń przysługujących w związku z rozwiązaniem stosunku służbowego oraz świadczeń ubezpieczeniowych, a nie prawo do należności z tytułu pełnienia zawodowej służbie wojskowej. Skoro Z.M. przestał być czynnym żołnierzem zawodowym, to nie przysługiwało mu prawo do uposażenia, a tym samym nie powstawało roszczenie o jego zapłatę.

W konsekwencji z uwagi na fakt, iż w okresie między dokonanym wypowiedzeniem stosunku służbowego a stwierdzeniem nieważności decyzji w tym przedmiocie organ nie miał podstaw prawnych do wypłaty uposażenia wobec niepozostawania przez skarżącego w zawodowej służbie wojskowej to nie sposób przyjąć, aby mogło dojść do zwłoki w wypłacie uposażenia, liczonej według terminów, o których mowa w art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej.

Reasumując należy stwierdzić, że skoro roszczenie o wypłatę uposażenia za okres od rozwiązania stosunku zawodowej służby wojskowej do dnia przywrócenia tego stosunku ze skutkiem ex tunc może co do zasady powstać dopiero po stwierdzeniu nieważności decyzji wypowiadającej ten stosunek służbowy, to nie ma podstaw do przyjęcia, iż zostały spełnione przesłanki nabycia prawa do odsetek, o których mowa w art. 75 ust. 3 ustawy pragmatycznej za każdy miesiąc okresu, w którym żołnierz miał status przeniesionego do rezerwy. Zatem Wojewódzki Sąd błędnie zinterpretował art. 75 ust. 3 w związku z art. 81 ust. 1 ustawy pragmatycznej i w konsekwencji normy te niewłaściwe zastosował, co uzasadniało uchylenie zaskarżonego wyroku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 grudnia 2009 r. I OSK 581/09, z 4 stycznia 2009 r. I OSK 768/09 niepublikowane).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględniając powyższe rozważania, koniecznym będzie ustalenie dokładnej daty wymagalności roszczenia i następnie rozstrzygnięcie, czy organ dopuścił się zwłoki w wypłacie uposażenia. Sąd powinien mieć jednak przede wszystkim na uwadze zasadę, że o opóźnieniu dłużnika może być mowa, jeżeli nie spełnia on świadczenia pieniężnego w terminie, w którym stało się ono wymagalne. Oczywistym zatem jest, że należy ocenić czy roszczenie o określone należności jest zasadne, a zatem czy w ogóle można mówić o jego wymagalności. Wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonym wyroku, stwierdzenie nieważności wypowiedzenia stosunku służbowego nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, a tym samym nie zawsze łączy się z obowiązkiem wypłacenia świadczeń za cały okres pozostawania poza służbą. Reaktywowanie stosunku służbowego z mocą wsteczną stwarza jedynie fikcję prawną, iż żołnierz pozostawał cały czas w służbie. Uposażenie przysługuje zaś żołnierzowi zawodowemu nie za okres pozostawania w stosunku służbowym lecz za pełnienie służby. Pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby, ewentualnie bez gotowości i zdolności do jej pełnienia nie rodzi prawa do uposażenia. Ponadto świadczenie emerytalne jest świadczeniem konkurencyjnym w stosunku do uposażenia. Żołnierzowi przeniesionemu do rezerwy pobierającemu emeryturę nie przysługuje zatem prawo do uposażenia należnego żołnierzowi w czynnej służbie zawodowej (por. wyroki NSA z dnia 13 września 2001 r. sygn. akt II SA 3288/08, z dnia 24 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 1496/08 i z dnia 27 czerwca 2006 r. sygn. akt I OSK 1298/05). Dodać również trzeba, że ewentualne nieuzyskanie prawa do uposażenia za czas pozostawania przez żołnierza poza służbą nie wyłącza jednak możliwości dochodzenia przez niego stosownego odszkodowania czy to w drodze ugody z właściwym organem wojskowy, czy też na drodze postępowania przed sądem powszechnym (art. 4171 § 2 Kodeksu cywilnego).

Niezasadny jest zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 ustawy pragmatycznej, gdyż Wojewódzki Sąd wyraźnie zaznaczył, że do kwestii potracenia nie odniósł się z uwagi na stanowisko skarżącego przedstawione na rozprawie przed tym Sądem.

Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi pierwszej instancji ponadto naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez błędne ich zastosowanie i przyjęcie tych przepisów jako podstawy prawnej wyroku. Zarzut ten jest całkowicie bezzasadny. Nie znajduje on żadnego odniesienia do zaskarżonego wyroku, jeśli zważy się na treść rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Mógłby on dotyczyć wyłącznie podstawy wyroku stwierdzającego nieważność zaskarżonej decyzji, gdy tymczasem w rozpoznawanej sprawie uchylono zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. Powyższe zatem oznacza, że nie mogło dojść w niniejszej sprawie do naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.