Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 270/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2015-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini, sędzia WSA Jacek Pruszyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Beata Borkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 maja 2015 r. sprawy ze skargi I. T. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. na podstawie tytułu wykonawczego z [...].05.2013 r. o numerze [...] prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku I. T. (powoływanej dalej jako: Skarżąca) w celu wyegzekwowania należności ustalonej w decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej w B. z [...].03.2013 r. nr [...].

Na poczet ww. należności organ egzekucyjny zawiadomieniem z [...].06.2013 r.

nr [...] zajął wierzytelność Skarżącej z rachunku bankowego. W wyniku realizacji w/w zajęcia dłużnik zajętej wierzytelności w dniach [...].07.2013 r.

i [...].07.2013 r. przekazał organowi egzekucyjnemu kwotę 122.557,51 zł, z czego na koszty egzekucyjne zaliczono kwotę 7.971,80 zł. Z uwagi na wyegzekwowanie dochodzonego obowiązku postępowanie egzekucyjne zakończono [...].07.2013 r.

Pismem z [...].05.2014 r. Skarżąca wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. m.in. o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami, argumentując to uchyleniem przez Dyrektora Izby Skarbowej w B. decyzji organu I i II instancji ustalających zobowiązanie podatkowe w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu osiągnięcia przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r.

Organ egzekucyjny postanowieniem z [...].07.2014 r. nr [...], na podstawie art. 64, art. 64c § 7 i art. 64c § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) określił i obciążył Skarżącą kosztami egzekucyjnymi w wysokości 7.971,80 zł powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego [...]. Jednocześnie w oparciu o art. 64c § 3 w/w odmówił zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych w kwocie 7.971,80 zł. Na poczet kosztów egzekucyjnych złożyła się opłata manipulacyjna w wysokości 1.136,05 zł, opłata za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 6.820,30 zł oraz wydatki egzekucyjne w kwocie 15,45 zł.

W dniu [...].07.2014 r. do Urzędu Skarbowego w B. wpłynęło pismo Skarżącej zatytułowane "wniosek w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego oraz uchylenia dokonanych czynności egzekucyjnych nr [...] oraz nr [...]". Skarżąca wniosła w nim o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie nr [...], podając, że "zobowiązanie podatkowe za 2006 r. będące przedmiotem minionej egzekucji w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. akt SK 18/09 nie istniało".

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...].08.2014 r.

nr [...] wezwał Skarżącą do sprecyzowania w/w pisma.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżąca poinformowała, że pismo

z [...].07.2014 r. jest również zażaleniem na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...].07.2014 r. nr [...]w sprawie obciążenia i odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].10.2014 r.

nr [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...].07.2014 r. nr [...].

W dniu [...].10.2014 r. wpłynęło do Urzędu Skarbowego

w B. kolejne pismo Skarżącej o zwrot pobranych kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami ustawowymi, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z [...].05.2013 r. nr [...] oraz o obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi. Skarżąca wniosła jednocześnie "zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji administracyjnej z uwagi na nieistnienie obowiązku do prowadzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 2006 r.".

Naczelnik Urzędu Skarbowego w B. postanowieniem z [...].11.2014 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie pisma z [...].10.2014 r. w zakresie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz odsetkami powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z [...].05.2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu organ egzekucyjny stwierdził, że w sprawie zwrotu ww. kosztów egzekucyjnych toczyło się już postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B.

z [...].07.2014 r. nr [...]. W związku z tym nie ma podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia Pana wniosku w tym zakresie.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Skarżąca zarzucając mu:

(-) naruszenie art. 61 a § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej w skrócie: "k.p.a.")

w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym "poprzez uznanie, że było już prowadzone postępowanie w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz

z odsetkami od tych kosztów zakończone ostatecznym postanowieniem [...]; (-) niezastosowanie art. 64c § 3 ustawy, który stanowi, że jeżeli

po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności

te wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie

i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel obciąża nimi wierzyciela

z zastrzeżeniem § 3 a.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z [...].12.2014 r.

nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie dotyczące odmowy wszczęcia postępowania w sprawie pisma z [...].10.2014 r. w zakresie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz odsetkami, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z [...].05.2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie zwrotu ww. kosztów egzekucyjnych toczyło się już postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...].07.2014 r. nr [...], w związku z tym za trafne organ

II instancji uznał rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, który w trybie art. 61a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania. Jednocześnie organ wyjaśnił, że wbrew twierdzeniom autorki zażalenia, organ egzekucyjny w postanowieniu z [...].07.2014 r. nie tylko określił wysokość kosztów egzekucyjnych, ale również odnosząc się do żądania Skarżącej, odmówił zwrotu wyegzekwowanych z majątku Skarżącej kosztów egzekucyjnych. Końcowo organ zasygnalizował, że zarzuty dotyczące prawidłowości uzasadnienia faktycznego postanowienia z [...].07.2014 r. mogły być podnoszone wyłącznie w zażaleniu na to postanowienie, a nie w prowadzonym postępowaniu.

Na powyższe postanowienie Skarżąca wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku zarzucając mu naruszenie:

• art. 61 §1 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez jego niezastosowanie, pomimo tego, że wystąpiły merytoryczne przesłanki do wszczęcia i prowadzenia postępowania w zakresie zwrotu kosztów egzekucyjnych z wniosku z [...].10.2014 r.;

• art. 61a k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym poprzez jego zastosowanie, podczas, gdy brak było formalnych przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania z wniosku [...].10.2014 r.;

• art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie wniosku z [...].10.2014 r.;

• art. 6 k.p.a. "poprzez naruszenie zasady, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa";

• art. 7 k.p.a. "poprzez naruszenie zasady, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny

i słuszny interes obywateli";

• art. 8 k.p.a. "poprzez naruszenie zasady, że organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej".

• art. 9 k.p.a. "poprzez naruszenie zasady, że organy administracji publicznej

są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron

o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek".

Uzasadniając powyższe zarzuty autorki skargi podkreśliła, że w niniejszym przypadku nie zachodzi przypadek powtórnego rozstrzygania sprawy administracyjnej w tej samej sprawie, a zatem niezasadne było zastosowanie

art. 61a k.p.a. Przepis ten można bowiem zastosować tylko ze względu

na przeszkody formalne, nie zaś w oparciu o rozstrzygnięcie kwestii merytorycznych.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej, podtrzymując stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie wydane w pierwszej instancji, odpowiadają prawu.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o odmowie, na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie zwrotu wyegzekwowanych od Skarżącej kosztów egzekucyjnych powstałych w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego

na podstawie tytułu wykonawczego z [...].05.2013 r. nr [...] oraz w zakresie zwrotu odsetek od tych kosztów.

Zgodnie z treścią art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Pojęcia "inne uzasadnione przyczyny", o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., ustawodawca nie definiuje wprost, lecz orzecznictwo i doktryna wskazują, że należy przez to rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, m.in. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (por. wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2012 r., sygn. akt

VIII SA/Wa 1127/11, Lex nr 1146278 oraz wyrok WSA w Białymstoku z dnia 25.10.2013 r. I SA/Bk 220/13, Lex nr 1529309). Organ jest zatem zobowiązany odmówić wszczęcia postępowania administracyjnego w sytuacji gdy stwierdzi,

że zachodzi przeszkoda uniemożliwiająca uruchomienie tego postępowania.

Taka właśnie sytuacja wystąpiła w kontrolowanej sprawie, stąd brak jest podstaw do zakwestionowania rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania w przedmiocie zwrotu kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami, wydanego przez zaskarżone organy. Jak wynika z akt sprawy Skarżąca pismem z [...].05.2014 r. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami, powstałych w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z [...].05.2013 r.

nr [...]. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ egzekucyjny postanowieniem z [...].07.2014r. nr [...] określił i obciążył Skarżącą kosztami egzekucyjnymi w wysokości 7.971.80 zł powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego [...]. Jednocześnie w oparciu o art. 64c § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ odmówił zwrotu pobranych kosztów egzekucyjnych w kwocie 7.971,80 zł. Powyższe rozstrzygnięcie stało się ostateczne w dniu [...].07.2014 r., albowiem zażalenie na w/w postanowienie Skarżąca wniosła z uchybieniem terminu.

Pismem z dnia [...].10.2014 r. Skarżąca ponownie zwróciła się do organu

o zwrot pobranych kosztów egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego. W tych okolicznościach organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...].11.2014 r. odmówił wszczęcia postępowania w żądanym zakresie trafnie argumentując, że skoro postępowanie w sprawie zwrotu kosztów egzekucyjnych zostało już merytorycznie zakończone postanowieniem z [...].07.2014 r., to na tym etapie ponowna analiza tej kwestii byłą niedopuszczalna i organ zobowiązany był zastosować tryb z art. 61a § 1 k.p.a.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organ egzekucyjny trafnie zastosował

art. 61a § 1 k.p.a., a nie art. 61 § 1 k.p.a., albowiem w zaistniałych okolicznościach faktycznych nie było podstaw, wbrew temu co twierdzi Skarżąca, do wszczęcia postępowania i merytorycznego rozpatrzenia jej wniosku z dnia [...].10.2014 r.

Jak słusznie podkreślono w zaskarżonym rozstrzygnięciu, skoro kwestia kosztów egzekucyjnych została ostatecznie rozstrzygnięta w postanowieniu Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...].07.2014 r. nr [...], to wszelkie zarzuty dotyczące prawidłowości tegoż postanowienia mogły odnieść skutek wyłącznie w zażaleniu na to postanowienie, a nie we wszczętym odrębnie postępowaniu. Z tegoż względu również Sąd nie mógł odnieść się merytorycznie do podniesionych w tym zakresie zarzutów skargi. W tym miejscu można jedynie podkreślić za organem II instancji, że postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r., wbrew sugestiom Skarżącej, rozstrzygało zarówno kwestie wysokości kosztów egzekucyjnych, obciążenia nimi Skarżącej, jak i kwestię odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych. Ponadto, jak wynika z uzasadnienia tegoż postanowienia, organ egzekucyjny wprost stwierdził że w niniejszej sprawie nie zaistniały żadne przesłanki skutkujące obciążeniem wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, o których mowa w art. 64c § 3 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie może też zgodzić się ze Skarżącą,

iż postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w B. z [...].07.2014 r. nr [...]nie było wydane na jej wniosek z [...].05.2014 r., lecz z urzędu. Materiał zgromadzony w sprawie, a w szczególności komparycja postanowienia organu egzekucyjnego z [...].07.2014r., nie pozostawia zdaniem Sądu żadnych wątpliwości, że wydane rozstrzygnięcie było skutkiem złożenia przez Skarżącą pisma z [...].05.2014 r., w którym zwróciła się ona o zwrot kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami. Ponadto w piśmie z [...].08.2014 r. zatytułowanym uzupełnienie zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego z [...].07.2014r. w punkcie 3 Skarżąca wprost stwierdził, że zaskarżone zażalenie jest odpowiedzią na jej wniosek z[...].05.2014 r.

Odnosząc się z kolei do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 6, art. 7, art. 8 i 9 k.p.a., stwierdzić trzeba, iż nie znajdują one usprawiedliwionych podstaw. Skarga poza ogólną polemiką z prawidłowymi w tym zakresie ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej nie zawiera przekonywujących argumentów, aby organy naruszyły wyżej wymienione przepisy.

W ocenie Sądu organy obydwu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie,

a zaskarżone postanowienie zostało wydane po wszechstronnym rozważeniu zebranego w sprawie materiału.

W konsekwencji skoro zaskarżone postanowienie odpowiada prawu,

a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku,

i jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), skargę oddalił.