Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 194/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2021-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 24, 28
journal: Dz.U. 2019 poz 300
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

M. W. ( dalej: skarżący, strona) 16 grudnia 2019 r. zwrócił się do Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: organ, ZUS, Zakład) z prośbą o umorzenie zadłużenia z tytułu składek na ubezpieczanie zdrowotne. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie miał świadomości obowiązku opłacania składki w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, jako że został poinformowany przez pracownika ZUS, iż nie musi odprowadzać należnych składek do ZUS będąc ubezpieczonym w KRUS. Wyjaśnił też, że w 2012 r. zmarła jego żona i od tego czasu pobiera on także świadczenie z tytułu renty rodzinnej. Podał, że ma dwoje dzieci, przy czym córka jest już samodzielna, ale syn studiuje i nadal potrzebuje wsparcia finansowego. Ponadto podał, że uzyskuje pomoc finansową ze strony rodziny. Do wniosku dołączył dokumenty obrazujące swoją sytuację.

Decyzją z [...] nr [...] Zakład odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne osoby ubezpieczonej będącej jednocześnie płatnikiem składek za okres od listopada 2014 r. do listopada 2019 r. w łącznej kwocie 22 080,47 zł, w tym z tytułu składek 18 519,47, z tytułu odsetek 3 561,00 zł. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał: w pkt I. art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust.2,3 i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2019 r., poz. 300) – dalej: u.s.u.s., w pkt. II art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ust. 3a i art. 32 u.s.u.s. oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365) – dalej: rozporządzenie.

W uzasadnieniu organ podkreślił na wstępie, że w świetle przepisu art. 24 u.s.u.s., nie upłynął jeszcze termin, w którym zaległości mogą być dochodzone. W świetle powołanego przepisu dochodzone należności ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym składka stała się wymagalna, występują jednak pewne zdarzenia, które powodują, iż bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu, co oznacza, że 5- letni okres jest wydłużany. W przypadku skarżącego odbiór 5 grudnia 2019 r. zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek zawiesił bieg terminu przedawnienia.

Odnosząc się merytorycznie do wniosku skarżącego organ uznał, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności składkowych.

Powołując się na zebrany w postępowaniu materiał dowodowy, szczegółowo wymieniony w decyzji, ZUS wskazał, że strona nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której w okresie od stycznia 2019 r. do grudnia 2019 r. uzyskała dochód w kwocie 20.030,00 zł, tj. średnio 1.669,17 zł miesięcznie. Pobiera również świadczenie z tytułu renty rodzinnej w wysokości 705,41 zł brutto, tj. 620,92 zł netto. Ponadto posiada dochód z wynajmu lokalu w kwocie 1.500,00 zł miesięcznie. W oświadczeniu skarżący wskazał jako członka rodziny żonę, ale wyjaśnił, że przebywa ona za granicą i nie jest on w stanie określić wysokości uzyskiwanego przez nią dochodu. Na stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem skarżącego składają się: opłaty eksploatacyjne w kwocie 427,52 zł (w tym energia - 108,00 zł, gaz - 43,00 zł, woda - 40,00 zł, wywóz nieczystości -29,00 zł, zakup węgla - 207,52 zł), koszty leczenia w wysokości 150,00 zł, inne wydatki na kwotę 2.031,55 zł (w tym: podatek od nieruchomości 135,00 zł rocznie, czynsz za mieszkanie we W. - 520,00 zł, studia syna - 1.000,00 zł, inne wydatki - 500,00 zł). Z informacji podanych przez skarżącego wynika, że ciążą na nim zobowiązania z tytułu podatków oraz tytułu zaciągniętych kredytów (brak informacji o wysokości zadłużenia) i że spłaca kredyt hipoteczny po 600,00 zł miesięcznie. Ponadto z ustaleń Zakładu, poczynionych z uwzględnieniem publicznych rejestrów wynika, że skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości: 1) domu o powierzchni [...] m2, położonego w B., nr [...]) lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2, położonego we W., nr KW [...]. Ponadto posiada Pan samochód osobowy [...] z [...] r.

Odnosząc powyższe do wynikających z przepisów u.s.u.s. przesłanek umorzenia należności składkowych Zakład stwierdził, że w przypadku skarżącego nie można mówić o całkowitej nieściągalności w rozumieniu art. 28 ust. 3 pkt 1-6 tej ustawy. Wyjaśnił, że w stosunku do strony nie było prowadzone postępowanie upadłościowe ani likwidacyjne (przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 2,4 i 4b), zadłużenie strony jest wyższe niż kwota kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym (przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt. 4a), a postepowanie egzekucyjne nie było w stosunku do strony prowadzone , więc przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 i 6 u.s.u.s również w tej sytuacji nie mają zastosowania.

Zdaniem organu, brak jest również podstaw do umorzenia zadłużenia w przypadku braku całkowitej nieściągalności, tj. w oparciu o ar. 28 ust.3a u.s.u.s. w zw. z § 3 § 1 rozporządzenia. Analizując zebrany materiał dowodowy pod kątem przypadków wymienionych w tym przepisie organ doszedł do wniosku, że w chwili obecnej nie można stwierdzić, że w stosunku do strony występuje sytuacja, która wyczerpuje znamiona ubóstwa i ma charakter trwały. Organ podkreślił, żę strona nadal prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochód, a ponadto otrzymuje świadczenie z tytułu renty rodzinnej w kwocie 620,92 zł nett oraz ma dochód z wynajmu lokalu w kwocie 1.500,00 zł. Deklarowane miesięczne wydatki związane z utrzymaniem, leczeniem oraz inne wydatki na łączną kwotę 2.609,07 zł nie mają charakteru nadzwyczajnego czy nieprzewidzianego, lecz są to wydatki ponoszone przez ogół społeczeństwa, a przy tym strona nie wskazuje na zaległości z tego tytułu. Skarżący nie udowodnił również, że brakuje mu środków finansowych na pokrycie kosztów leczenia, a Zakład nie może umarzać należności każdej osobie, która ponosi koszty związane z utrzymaniem oraz leczeniem. Nadto skarżący spłaca kredyt hipoteczny (po 600,00 zł miesięcznie), potwierdza, że jest w stanie zabezpieczyć środki na ten cel. Organ podkreślił, że iż zobowiązania cywilnoprawne nie mogą mieć pierwszeństwa przed obowiązkiem publicznoprawnym jakim jest zapłata składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto skarżący podał, że uzyskuje również pomoc ze strony rodziny.

Zakład uznał, że powyższe rokuje na wyegzekwowanie należności w przyszłości. Podkreślił, że niemożność zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych powinna być brana pod uwagę przy umarzaniu zaległości, jeśli wynika ona z przyczyn niezależnych, obiektywnych, którym strona nie jest w stanie się przeciwstawić, mimo podjętego w tym kierunku wysiłku. Umorzenie należności w tej sprawie byłoby wsparciem socjalnym, a nie taki charakter mają przepisy regulujące umorzenie należności z tytułu składek. Fakt opłacania składek nie jest okolicznością nadzwyczajną, a spełnieniem obowiązku wynikającego z przepisów prawa, natomiast umorzenie zaległości nie może być traktowane jako kredytowanie zobowiązanego. W świetle powyższego Zakład nie potwierdził przesłanki zdefiniowanej w § 3 ust. 1 pkt. 1 w/w rozporządzenia.

Dalej organ uzasadniał, że w aktach sprawy brak potwierdzenia, by z uwagi na stan zdrowia lub konieczność sprawowania opieki nad chorym członkiem rodziny skarżący, który jest osobą aktywna zawodowo, nie mógł osiągać dochodów niezbędnych do spłaty zadłużenia. Jest Pan osobą aktywną zawodowo. W związku z powyższym Zakład nie mógł uznać, że wystąpiły okoliczności potwierdzające istnienie przesłanki zdefiniowanej w § 3 ust. 1 pkt. 3 w/w rozporządzenia. Zgromadzone dowody w trakcie toczącego się postępowania nie wskazują również na spełnienie przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia tj., na to, że zadłużenie powstało na skutek nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Było wynikiem nieopłacania w ustawowym terminie płatności składek na ubezpieczenia społeczne w czasie prowadzonej działalności gospodarczej. Odnosząc się do argumentu, że skarżący nie miał świadomości, iż musi opłacać składki do ZUS w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej, ponieważ został poinformowany przez pracownika ZUS, iż będąc ubezpieczonym w KRUS nie musi odprowadzać należnych składek do ZUS organ podkreślił, że osoba prowadząca działalność gospodarczą ponosi pełną odpowiedzialność za wszelkie rozliczenia z ZUS i powinna mieć świadomość konieczności ponoszenia wszelkich kosztów i konsekwencji z tym związanych. Zaznaczył również, że postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek nie jest postępowaniem w przedmiocie ustalenia istnienia i określenia wysokości wskazanego obowiązku, jak również postępowaniem w przedmiocie ustalenia przebiegu ubezpieczenia, okresów prowadzenia pozarolniczej działalności, w której powstał dochodzony obowiązek przez podmiot obowiązany, a wydana decyzja nie ustala obowiązku ubezpieczenia bądź wyłączenia z ubezpieczeń, a także stanu należności z tytułu składek w zakresie kształtowania obowiązku ich opłacenia przez właściwe podmioty, na podstawie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Materialnoprawny zakres postępowania w sprawie umorzenia obejmuje ustalenie przesłanek zawartych w art. 28 ustawy i rozważenie umorzenia wobec dłużników będących osobami zobowiązanymi zgłoszonymi i zaewidencjonowanymi wraz z wymagalnym stanem zaległości ujawnionym na koncie płatnika prowadzonym przez Zakład. Organ zwrócił również uwagę na możliwość wywiązania się z zobowiązań wobec ZUS np. w systemie ratalnym.

W skardze na powyższą decyzję strona wniosła o "ponowne rozpatrzenie decyzji" ZUS. W uzasadnieniu ograniczyła się do podkreślenia, że została błędnie poinformowana przez pracownika ZUS co do prawa do renty i obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz tego, że ZUS nie dopatrzył się swojego błędu przez 7 lat. Skarżący podniósł, że w związku z zaistniałą sytuacją został narażony na straty finansowe i nie tylko, ponieważ KRUS wypowiedział mu umowę, przez co skarżący stracił siedem lat, kiedy to opłacał składki, ponosząc jednocześnie koszty dzierżawy ziemi uprawnej i płacąc podatek rolny.

Odpowiadając na Skargę Zakład wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy). Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanego rozstrzygnięcia, ale tylko w razie stwierdzenia co najmniej jednego z naruszeń prawa wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: p.p.s.a.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2 ).

Skarga jest zasadna, aczkolwiek z powodów innych, niż w niej podniesione.

Kwestią, którą powinien rozważyć organ w pierwszej kolejności jest ewentualne przedawnienie należności, których dotyczył wniosek o umorzenie. Nie ulega bowiem wątpliwości, że umorzeniu może podlegać jedynie zobowiązanie istniejące, do których uiszczenia płatnik jest zobowiązany. Wraz z upływem terminu przedawnienia stosunek prawny zobowiązania z tytułu składek wygasa bez względu na to, czy dłużnik podatkowy powołał się na tę okoliczność - przedawnienie uwzględniane jest bowiem z urzędu (art. 31 u.s.u.s. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej, traktującym o wygaśnięciu zobowiązań na skutek ich przedawnienia). Tym samym zaległości w zobowiązaniach z tytułu składek, które wygasły wskutek przedawnienia i w związku z tym już nie istnieją nie mogą być przedmiotem decyzji w sprawie udzielenia ulgi w spłacie tych zobowiązań, polegającej na ich umorzeniu. W razie stwierdzenia zatem przez organ, że doszło do przedawnienia należności, co do których strona wnosi o ich umorzenie, postępowanie zainicjowane wnioskiem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.). W przypadku wniosku, który obejmuje zarówno należności przedawnione, jak i nieprzedawnione, konieczne jest z kolei ustalenie wysokości zobowiązań faktycznie ciążących na wnioskodawcy, bowiem zastosowanie przesłanek umorzenia zawartych w u.s.u.s oraz rozporządzeniu (szczególnie tych odwołujących się do okoliczności takich jak sytuacja majątkowa wnioskodawcy i jego zdolność do poniesienia ciężaru spłaty zobowiązań bez zagrożenia niezbędnych potrzeb życiowych swoich i rodziny czy kwestia zestawienia ewentualnych kosztów postępowania egzekucyjnego z wysokością dochodzonych składek), wymaga ich odniesienia każdorazowo do skonkretyzowanej wysokości zaległości objętych obowiązkiem spłaty. Innymi słowy, podstawy umorzenia odnoszące się do nieściągalności lub sytuacji majątkowej dłużnika i jego zdolności do zapłaty zaległości muszą być analizowane z uwzględnieniem kwoty rzeczywiście ciążących na dłużniku zobowiązań.

Podkreślenia w tym miejscu wymaga zatem, że w postępowaniu w sprawie umorzenia Zakład, stosowanie do odesłania zawartego w art. 123 u.s.u.s., związany jest zasadami i regulacjami zawartymi m.in. w art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a. Ciąży więc na nim obowiązek dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz ich oceny, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Jak wyjaśniono powyżej, kwestia przedawnienia należy do najistotniejszych okoliczności również w postępowaniu umorzeniowym, gdyż może wprost wpływać na określenie zakresu przedmiotowego postępowania, a jej niewyjaśnienie skutkuje ostatecznie brakiem możliwości odniesienia przesłanek umorzenia, dotyczących m.in. zdolności finansowej strony, do konkretnej kwoty wymagalnych zobowiązań.

Tymczasem zagadnienie przedawnienia należności składkowych zostało uregulowane w art. 24 ust. 4-6 u.o.s.u.s. W myśl tej regulacji ( w brzmieniu na dzień wydania decyzji):

(...)

4. Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6.

5. Nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.

5a. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu od dnia zawarcia umowy, o której mowa w art. 29 ust. 1a, do dnia terminu płatności odroczonej należności z tytułu składek lub ostatniej raty.

5b. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego.

5c. Bieg terminu przedawnienia przerywa ogłoszenie upadłości. Po przerwaniu bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się na nowo od dnia następującego po dniu uprawomocnienia się postanowienia o ukończeniu postępowania upadłościowego lub jego umorzeniu.

5d. Przedawnienie należności z tytułu składek wynikających z decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej lub następcy prawnego następuje po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym decyzja została wydana.

5e. Bieg terminu przedawnienia zawiesza się, jeżeli wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zawieszenie biegu terminu przedawnienia trwa do dnia, w którym decyzja innego organu stała się ostateczna lub orzeczenie sądu uprawomocniło się, nie dłużej jednak niż przez 2 lata.

5f. W przypadku wydania przez Zakład decyzji ustalającej obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawę wymiaru składek lub obowiązek opłacania składek na te ubezpieczenia, bieg terminu przedawnienia ulega zawieszeniu od dnia wszczęcia postępowania do dnia, w którym decyzja stała się prawomocna.

6. Bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w ust. 4, ulega zawieszeniu od dnia śmierci spadkodawcy do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia, nie dłużej jednak niż do dnia, w którym upłynęły 2 lata od śmierci spadkodawcy.

W świetle przytoczonych regulacji zatem do okoliczności istotnych dla oceny upływu biegu terminu przedawnienia należą m.in. data ich wymagalności, podejmowane czynności egzekucyjne, postępowanie upadłościowe, postępowanie w sprawie ustalenia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, podstawy wymiaru składek lub obowiązku opłacania składek na te ubezpieczenia, układy ratalne, konieczność wyjaśnienia zagadnień wstępnych. Wskazane kwestie i istotne z ich punktu widzenia okoliczności powinny zostać omówione i wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Kontrola sądowa rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia obejmuje m.in. badanie prawidłowości ustaleń organu, przyjętych za podstawę wydania decyzji oraz wyprowadzonych na ich podstawie wniosków i jej przedmiotem jest wobec powyższego również prawidłowość dokonanej przez organ oceny kwestii przedawnienia należności składkowych skarżącego. Nie jest natomiast zadaniem i kompetencją Sądu ustalenie w zastępstwie organu, czy w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązań. Pominięcie w decyzji jasnej i znajdującej oparcie w materiale dowodowym argumentacji w tym zakresie, czyni w istocie nieweryfikowalnym twierdzenie Zakładu co do tego, że do przedawnienia należności objętych wnioskiem nie doszło.

Należności objęte zaskarżoną decyzją dotyczą składek na ubezpieczenia zdrowotne za okres od listopada 2014 do listopada 2019 r. okres przedawnienia najwcześniejszych zobowiązań tj. za listopad i grudzień 2014 r. potencjalnie powinien upłynąć już w dniu wydania decyzji, o ile nie doszło do jego przerwania lub zawieszenia. Organ co prawda podaje w zaskarżonej decyzji, że 5-letni termin przedawnienia uległ zawieszeniu w związku z odebraniem przez skarżącego w dniu 5 grudnia 2019 r. zawiadomienia o wszczęciu postepowania w sprawie określenia wysokości należności z tytułu składek, jednak ograniczenie się do tego stwierdzenia nie może być uznane za wystarczające wyjaśnienie kwestii przedawnienia. Po pierwsze bowiem, organ nie wskazuje w ogóle przepisu, z którego wywodzi, że zdarzenie to wywołuje skutek przedawnienia ( czyli nie odnosi ustaleń faktycznych do treści normy prawnej), można jedynie domyślać się, że chodzi o przesłankę wskazaną w art. 24 ust. 5f u.s.u.s. Stwierdzenie to przede wszystkim jednak nie identyfikuje należycie przedmiotu postępowania, o którego wszczęciu zawiadomiono skarżącego 5 grudnia 2019 r. tj. tego, czy – jeśli chodzi o postepowanie o jakim mowa w art. 24 ust. 5f u.s.u.s. – obejmowało ono wszystkie te należności, w odniesieniu do których organ obecnie procedował w zakresie umorzenia. Wobec braku jednocześnie w aktach sprawy dokumentów, na podstawie których można powyższe potwierdzić (wskazane zawiadomienie, decyzja), brak jest faktycznie możliwości zweryfikowania przez Sąd, czy prawidłowo organ w zaskarżonej decyzji poczynił ustalenia w zakresie przedawnienia objętych nią zobowiązań.

Brak zaś popartych dowodami prawidłowych ustaleń co do wysokości zaległości ciążącej na skarżącym podważa również – co wyjaśniono już na wstępie niniejszych rozważań - wartość dokonanej w decyzji analizy jego zdolności do spłaty zaległości i wyprowadzonych z niej wniosków. Tym samym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydane z naruszeniem art. w art. 7, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego. Wskazane naruszenie czyniłoby przy tym przedwczesną ocenę merytorycznego stanowiska organu co do spełnienia przesłanek umorzenia.

Katalog ustawowych środków, które stosuje Sąd w ramach kontroli legalności zaskarżonych decyzji, nie obejmuje natomiast możliwości rozstrzygnięcia przez Sąd merytorycznie sprawy administracyjnej, w zamian za organ administracji – co obejmował wniosek skarżącego. Możliwość przewidziana w art. 145a § 1 i145 § 3 p.p.s.a. ( umorzenia przez Sąd postepowania administracyjnego lub zobowiązania organu do załatwienia sprawy w określony sposób) nie dotyczy przypadków stwierdzenia uchybień w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy ( także co do przedawnienia) i nie może być odnoszona do postępowania w przedmiocie umorzenia należności, w którym organ orzeka na zasadzie uznania administracyjnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ będzie zatem obowiązany ocenić i dać temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, czy w sprawie doszło i ewentualnie w jakim zakresie do przedawnienia należności, przy czym konieczne będzie jednoznaczne wskazanie okresów zawieszenia na podstawie obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa oraz poparcie tych ustaleń dokumentacją umożliwiającą Sądowi ich weryfikację. Rozstrzygając o wniosku organ musi w konsekwencji ocenić ponownie spełnienie przez stronę przesłanek umorzenia, odnosząc wynikające z przepisów wymogi oraz ustalenia w zakresie sytuacji finansowej i życiowej strony skarżącej do ostatecznej wartości zadłużenia, po uwzględnieniu ewentualnych przedawnień.

Z uwagi na stwierdzone naruszenia prawa procesowego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) uchylił zaskarżoną decyzję.