Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1381/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 2, art. 107 par. 1 i 3, art. 77 par. 1, art. 80, art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. art. 3 ust. 1 lit. b
journal: Dz.U. 1946 nr 3 poz 17
law: Ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skarg F. Sp. z o. o. w L. oraz B. K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia - oddala skargi -


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 1381/10

UZASADNIENIE

Minister Gospodarki decyzją z [...] maja 2010 r. utrzymał w mocy własną decyzję z [...] czerwca 2009 r., którą odmówiono stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z [...] grudnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa: Fabryka C. sp. z.o.o. – [...].

Uzasadniając swoje stanowisko Minister wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

W związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w

Warszawie, wyrokiem z dnia 27 października 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 107/04, decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z [...] listopada 2003 r. oraz

[...] grudnia 2003 r., Minister Gospodarki (jako następca prawny ww. Ministra), po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględniając ocenę prawną i wskazania, co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażone w tym wyroku, decyzją z [...] czerwca 2009 r., odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] grudnia 1948 r., albowiem uznał, iż rzeczywista zdolność zatrudnienia w przedmiotowym przedsiębiorstwie w dacie nacjonalizacji, tj. 5 lutego 1946 r., przekraczała 50 osób, a zatem spełniało ono przesłanki upaństwowienia, określone w art. 3 ust. 1 pkt B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. z 1946 r. Nr

3, poz. 17 ze zm., dalej: ustawa nacjonalizacyjna). Tym samym, Minister Gospodarki stwierdził, iż kwestionowane orzeczenie nacjonalizacyjne nie narusza w sposób rażący prawa.

Fabryka C. Sp. z o.o. z

siedzibą w L., reprezentowana przez kuratora spółki - adw. A. D. oraz B. K., reprezentowana przez adw. M. K. wystąpili do Ministra Gospodarki z wnioskami o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki z [...] czerwca 2009 r.

Po powtórnej analizie całości zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, Minister podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w decyzji z [...] czerwca 2009 r.

Wskazał, iż tytułem własności do znacjonalizowanego przedsiębiorstwa w dacie wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, tj. 5 lutego 1946 r., legitymowała się

IV SA/Wa 1381/10

spółka Fabryka C. sp. z o.o. z siedzibą w L., zaś do nieruchomości, na której funkcjonowało przedsiębiorstwo (działka nr [...] i działka nr [...] o łącznej pow. [...] m2) – M.K. i H. K.

Przymiot strony, w rozumieniu art. 28 kpa, w niniejszym postępowaniu posiada wskazana spółka, reprezentowana przez kuratora - adw. A. D., spadkobiercy nieżyjących, pierwotnych współwłaścicieli nieruchomości, na której zorganizowane było przedmiotowe przedsiębiorstwo, tj. M. K. (reprezentowana przez adw. A. D.), B. K. (zastępowana przez adw. M. K.) i A. K. oraz aktualni właściciele i użytkownicy znacjonalizowanego mienia.

Mocą zarządzenia Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w P. z [...] grudnia 1946 r., opublikowanego w [...] Dzienniku Wojewódzkim z dnia [...] grudnia 1946 r., Nr [...], poz. [...], na podstawie § 24 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 kwietnia 1946 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. R. P Nr 17, poz. 114), przedsiębiorstwo Fabryka C. sp. z o.o. – L., zostało umieszczone w wykazie nr [...] przedsiębiorstw podlegających upaństwowieniu. Postępowanie nacjonalizacyjne przed Wojewódzką Komisją do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w P. zostało wszczęte na podstawie art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, jednakże w toku postępowania ustalono, iż przedmiotowa fabryka powinna zostać przejęta na własność Państwa, na podstawie art. 3 tej ustawy.

Zgodnie z poglądem judykatury datą wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego jest data ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa wykazu przedsiębiorstw przechodzących na własność Państwa. Oznacza to, że postępowanie w sprawie nacjonalizacji przedmiotowego przedsiębiorstwa zostało wszczęte przed dniem 31 marca 1947 r., a więc zgodnie z wymaganiem prawnym określonym w art. 3 ust. 6 ustawy nacjonalizacyjnej (w brzmieniu nadanym temu przepisowi przez art. 1 pkt 1 dekretu z dnia 20 grudnia 1946 r. o zmianie ww. ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r).

Zgodnie z § 27 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa (Dz. U. Z 1947, Nr 15, poz. 62), instytucje wymienione w art. 3

IV SA/Wa 1381/10

ust. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, mogły zgłosić do wojewódzkiej komisji swoje prawa do przedsiębiorstw, objętych wykazem, a właściciele przedsiębiorstw mogli zgłosić zarzuty, że przedsiębiorstwo nie przechodzi albo nie podlega przejęciu na własność Państwa lub osób prawnych prawa publicznego.

Pismem z 30 grudnia 1946 r., przedmiotowa spółka, zgłosiła w ww. trybie zarzuty, wskazując, że przedmiotowe przedsiębiorstwo bezsprzecznie nie spełnia przesłanek uzasadniających jego przejęcie, tak na podstawie art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, jak i na podstawie art. 3 tej ustawy, bowiem powinno być traktowane jako przedsiębiorstwo pionierskie, o co właściciele przedsiębiorstwa wystąpili wnioskiem z dnia 13 września 1946 r.

W toku postępowania, Wojewódzka Komisja do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w P. przesłuchała świadków i zarządziła dokonanie naoczni przedsiębiorstwa przez Delegata Ministra Aprowizacji, przy współudziale trzech biegłych - biegłego sądowego, biegłego z Izby Przemysłowo-Handlowej oraz biegłego przedstawionego przez Zjednoczenie Cukiernicze.

Po rozpatrzeniu zarzutów, Wojewódzka Komisja ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w P. postanowiła w dniu [...] października 1947 r. skreślić omawiane przedsiębiorstwo z wykazu przedsiębiorstw podlegających upaństwowieniu. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, iż w protokole z 4 października 1947 r. z lustracji przedsiębiorstwa przeprowadzonej przy współudziale trzech biegłych ustalono, że teoretyczna zdolność zatrudnienia pracowników na

jedną zmianę w przedmiotowej fabryce wynosiła 65 osób, jednakże Komisja przyjmuje, iż przedsiębiorstwo mogło zatrudnić maksymalnie 49 pracowników na jedną zmianę, bowiem "biegli nie wzięli pod uwagę 19 pracowników - zawijaczek, które są zatrudnione tylko chwilowo, ponieważ brak papieru do dwóch automatów. Automaty obsłużone przez trzech pracowników zastąpią wymienione zawijaczki".

Od postanowienia tego odwołanie do Głównej Komisji do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w W., wniosło P. wskazując, że Wojewódzka Komisja do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w P. bezpodstawnie przyjęła, iż fabryka może zatrudnić co najwyżej 49 osób, podczas gdy okoliczność ta nie znalazła potwierdzenia w materiale dowodowym. Skarżący podniósł, iż z załączonej do akt opinii biegłych wynika, że zdolność zatrudnienia w omawianym przedsiębiorstwie wynosi 65 pracowników oraz, że potwierdza ona fakt istnienia nieczynnego działu

IV SA/Wa 1381/10

czekoladowego, drażetkowego oraz czwartej maszyny typu "Hansella" (automat do wyrobu cukierków). Skarżący wskazał również, że Komisja nie wzięła pod uwagę zeznań biegłego inż. B., który podniósł, iż ówcześnie, przy czynnych tylko trzech automatach "Hansella" zatrudnienie wynosiło 83 osoby, jednakże po uruchomieniu czwartej maszyny należałoby zatrudnić dodatkowo 80 osób. Ponadto, dowolnie interpretując wybrane fragmenty opinii biegłych Komisja uznała, iż od liczby 65 pracowników zatrudnionych ściśle przy produkcji w omawianym przedsiębiorstwie należy odliczyć 16 osób zatrudnionych w związku z brakiem papieru do dwóch mechanicznych zawijaczek. Jednocześnie, P. wystąpiło z wnioskiem o przeprowadzenie ponownej ekspertyzy, która pozwoli bezspornie ustalić, iż "fabryka zatrudnić może ponad 100 osób na jedną zmianę, zwłaszcza, że zdolność produkcyjna w obecnym stanie wynosi około 2.500 kg dziennie ".

Główna Komisja postanowiła w dniu [...] kwietnia 1948 r. zmienić

postanowienie Komisji Wojewódzkiej i przedstawić Ministrowi Przemysłu i Handlu wniosek o upaństwowienie przedmiotowego przedsiębiorstwa, na podstawie art. 3

ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej wskazując, że ww. fabryka posiada zdolność produkcyjną ponad 750 kg cukierków na dobę, a zdolność zatrudnienia wynosi co najmniej 53 robotników, bowiem "automaty do zawijania mogą zawinąć tylko około 400 kg na jedną zmianę", co skutkuje koniecznością zatrudnienia co najmniej 4 zawijaczek.

W dniu 27 sierpnia 1948 r., występujący w imieniu omawianej spółki H.K., złożył do Głównej Komisji wniosek o wznowienie postępowania nacjonalizacyjnego, w którym, powołując się na ww. protokół z 4 października 1947 r. z lustracji przedmiotowej fabryki podniósł, iż omawiane przedsiębiorstwo nie jest zdolne zatrudnić więcej niż 46-49 pracowników na jedną zmianę.

Główna Komisja postanowieniem z [...] października 1948 r. przedstawiła wniosek Ministrowi Przemysłu i Handlu z opinią negatywną, wskazując iż nie powołano w nim nowych istotnych okoliczności w rozumieniu § 67 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r.

Na tej podstawie Minister Przemysłu i Handlu, w dniu [...] grudnia 1948 r., wydał orzeczenie Nr [...] o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dot. przedsiębiorstwa: Fabryka C. Sp. z o.o. -[...].

IV SA/Wa 1381/10

Do objęcia przedmiotowego przedsiębiorstwa Minister Przemysłu i Handlu, zarządzeniem z [...] marca 1949 r., wyznaczył Zjednoczenie Przemysłu Cukierniczego w W., co nastąpiło protokołem zdawczo-odbiorczym z [...] czerwca 1949 r. oraz dodatkowym protokołem zdawczo-odbiorczym z [...] grudnia 1951 r. Ogłoszenie

o sporządzeniu protokołu zdawczo-odbiorczego nastąpiło w [...] Dzienniku Wojewódzkim z dnia [...] czerwca 1949 r., Nr [...], poz. [...].

Minister Przemysłu Rolnego i Spożywczego orzeczeniem z [...] sierpnia 1952 r., działając na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z 30 stycznia 1947 r., zatwierdził protokoły zdawczo-odbiorcze omawianego przedsiębiorstwa ustalając, że wszystkie składniki majątkowe fabryki, w tym również nieruchomość o pow. [...] m2, położona w L. przy ul. [...] (KW tom. [...], ewid. [...] Sądu Powiatowego w L.), stanowią części składowe tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa.

Mając na uwadze treść art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Minister zważył, iż w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, zachodzi w szczególności konieczność ustalenia zaistnienia przesłanek upaństwowienia, określonych w przepisach ustawy nacjonalizacyjnej.

Materialno-prawną podstawą wydania ww. orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu, był art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej.

Kryterium kwalifikującym przedmiotowe przedsiębiorstwo do przejęcia na własność Państwa, na podstawie ww. ustawy (art. 3 ust. 1 lit. B) była zdolność zatrudnienia, więcej niż 50 pracowników przy produkcji na jedną zmianę. Wskazane wyżej przepisy nie precyzowały, czy wymienione w nich kryterium nacjonalizacji przedsiębiorstw, odnosi się do zdolności zatrudnienia, uwzględniającej stan techniczny maszyn, którymi przedsiębiorstwo dysponowało i realia jego funkcjonowania, wpływające na wielkość produkcji, a tym samym - wielkość zatrudnienia (tj. do rzeczywistej zdolności zatrudnienia) bądź zdolności zatrudnienia wyliczonej, przy przyjęciu, że przedsiębiorstwo prowadziło działalność w warunkach optymalnych i posiadało nowy park maszynowy (tj. do teoretycznej zdolności zatrudnienia). Przy ocenianiu, czy w odniesieniu do danego przedsiębiorstwa zaszły ustawowe przesłanki do jego przejścia lub przejęcia na własność Państwa, należy brać pod uwagę okoliczności prawne i faktyczne z daty wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej tj. daty 5 lutego 1946 r. Ponadto, przez "zdolność zatrudnienia", należy rozumieć "rzeczywistą zdolność zatrudnienia" w danym przedsiębiorstwie w

IV SA/Wa 1381/10

dniu 5 lutego 1946 r., przy uwzględnieniu pełnego parku maszynowego,

znajdującego się na wyposażeniu tego przedsiębiorstwa w tej dacie, jego stanu technicznego, niezależnie od tytułu własności do niego.

Na podstawie art. 3 ust. 1 lit B in fine ustawy nacjonalizacyjnej Rada Ministrów wydała w dniu 19 grudnia 1946 r. rozporządzenie o podwyższeniu dolnej granicy zdolności zatrudnienia przejmowanych na własność Państwa przedsiębiorstw w przemysłach wyrobów niepowszechnego użytku bądź mało zmechanizowanych bądź o charakterze pionierskim i sezonowym (Dz. U. z 1946 r., Nr 2, poz. 7).

W myśl § 1 lit. A pkt 14 tego rozporządzenia dolna granica zdolności zatrudnienia przewidziana w art. 3 ust. 1 lit. B ustawy nacjonalizacyjnej została podwyższona w stosunku do wytwórni czekolad i cukierków o zdolności produkcyjnej do 750 kg dziennie - do 100 pracowników na jedną zmianę.

Z przepisów tych wynika zatem, że na własność Państwa mogły zostać przejęte przedsiębiorstwa - wytwórnie czekolad i cukierków, w rozumieniu rozporządzenia z dnia 19 grudnia 1946 r., które w dniu wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, posiadały zdolność zatrudnienia powyżej 100 pracowników lub przedsiębiorstwa, niespełniające kryteriów, określonych w tym rozporządzeniu, których zdolność zatrudnienia wynosiła powyżej 50 pracowników na jedną zmianę we wskazanej dacie.

W ocenie Ministra bezspornym jest fakt, że omawiana fabryka, ze względu na zdolność produkcji, nie kwalifikowała się do podwyższenia dolnej granicy zdolności zatrudnienia, stosownie do przepisów rozporządzenia. Okoliczność ta znajduje w sposób bezpośredni lub pośredni potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dokumentach. Ustaleń tych nie kwestionuje również żaden ze skarżących we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Tym samym należy uznać, zdaniem organu, iż przedmiotowe

przedsiębiorstwo miało charakter przemysłowy i ze względu na zdolność produkcji powyżej 750 kg na dzień, nie podlegało przepisom rozporządzenia Rady Ministrów odnoście podwyższenia dolnej granicy zdolności zatrudnienia w wytwórniach

czekolad i cukierków. Tym samym, w odniesieniu do przedmiotowego przedsiębiorstwa, należało przyjąć kryterium nacjonalizacji określone w art. 3 ust. 1

lit. B ustawy nacjonalizacyjnej (więcej niż 50 pracowników przy produkcji na jedną zmianę).

IV SA/Wa 1381/10

Dalej Minister podał, iż w wyniku przeprowadzenia kwerendy akt zgromadzonych w archiwach państwowych załączone zostały do akt sprawy następujące dokumenty źródłowe, wskazujące bezpośrednio lub pośrednio na zdolność zatrudnienia przedmiotowego zakładu:

protokół z lustracji fabryki "K." w L. przeprowadzonej przez dyr. R.N. i inż. J. T. z 9 kwietnia 1946 r., zgodnie z którym

w przedmiotowym przedsiębiorstwie w dacie przeprowadzenia lustracji ilość pracowników fizycznych wynosiła 73 osoby, ilość pracowników umysłowych - 10 osób, łącznie 83 osoby. Wskazano również, iż w przypadku uruchomienia nieczynnego działu produkcji czekolady (po przebudowie kotłowni i uzupełnieniu braków w wyposażeniu technicznym), ilość pracowników mogących być zatrudnionych wzrośnie do 125 osób;

arkusz rejestracyjny dla Izby Przemysłowo-Handlowej w P. z [...] czerwca 1947 r., w którym właściciel przedsiębiorstwa wskazuje na przeciętny stan zatrudnienia w 1946 r. w wysokości 84 pracowników, w tym 75 pracowników fizycznych oraz na dzień 1 czerwca 1947 r. - 83 pracowników, w tym - 74 pracowników fizycznych;

miesięczne sprawozdanie przedsiębiorstwa Fabryka C. sp. z o.o. – L. dla Głównego Urzędu Statystycznego z 9 grudnia 1946 r., dotyczące przyjęć i zwolnień pracowników w miesiącu listopadzie 1946 r., z którego wynika, że w przedsiębiorstwie w tej dacie zatrudnionych było ogółem 84 pracowników, w tym 75 pracowników fizycznych;

wniosek przedsiębiorstwa Fabryka C. sp. z o.o. – L. z 13 września 1946 r. o

podwyższenie dolnej granicy zdolności zatrudnienia w przedsiębiorstwie ze względu na jego pionierski charakter, skierowany do Ministerstwa Aprowizacji i Handlu, w którym wskazano że przedsiębiorstwo zatrudnia wyłącznie 48 pracowników stałych, zaś resztę stanowią pracownicy sezonowi;

pismo przedsiębiorstwa Fabryka C. sp. z o.o. — L. do Państwowego Zjednoczenia Przemysłu Cukierniczego z 7 grudnia 1945 r., zgodnie z którym średnie zatrudnienie w 1945 r. wynosiło 84 pracowników (bez podziału na pracowników fizycznych i umysłowych). W dokumencie tym wskazano, iż dział czekoladowy jest nieczynny oraz że "fabryka została przez okupanta mało zniszczona";

IV SA/Wa 1381/10

karta ewidencyjna Izby Przemysłowo-Handlowej w P. z 13

grudnia 1945 r., dotycząca omawianego przedsiębiorstwa, w której wskazano

na liczbę zatrudnionych pracowników w wysokości 83 osób;

postanowienie Wojewódzkiej Komisji do Spraw Upaństwowienia

Przedsiębiorstw w P. z [...] października 1947 r. o skreśleniu z

wykazu przedmiotowego przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu tego

postanowienia podniesiono, że na podstawie protokołu z przeprowadzonej w omawianym przedsiębiorstwie, w dniu 4 października 1947 r., lustracji przy współudziale 3 biegłych Komisja ustaliła, iż teoretyczna zdolność zatrudnienia

w przedsiębiorstwie wynosi 65 pracowników, jednakże 19 pracowników to

zawijaczki zatrudnione chwilowo, w związku z brakiem papieru do 2

automatów, które zwykle obsługiwane są przez 3 pracowników. Zatem, przedsiębiorstwo może zatrudnić 49 pracowników na jedną zmianę;

odwołanie P. do Głównej Komisji do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w W. z dnia 20 października 1947 r., wskazujące na konieczność przeprowadzenia ponownej ekspertyzy dla ustalenia zdolności zatrudnienia w przedsiębiorstwie, bowiem "badanie pozwoli ustalić, że fabryka zatrudnić może ponad 100 osób na jedną

zmianą, zwłaszcza że zdolność produkcyjna w obecnym stanie wynosi około

2.500 kg dziennie";

pismo z 30 grudnia 1946 r., stanowiące zarzuty spółki od umieszczenia

omawianej fabryki w wykazie przedsiębiorstw przejmowanych

na własność Państwa, wskazujące, że przedmiotowe przedsiębiorstwo

bezsprzecznie nie spełnia przesłanek uzasadniających jego przejęcie tak na podstawie art. 2 ustawy nacjonalizacyjnej, jak i na podstawie art. 3 tej ustawy,

bowiem powinno być traktowane jako przedsiębiorstwo pionierskie;

wykaz fabryki z 22 lutego 1946 r. sporządzony przez właściciela

przedsiębiorstwa, zgodnie z którym fabryka zatrudniała 73 pracowników

fizycznych, w tym 34 pracowników sezonowych i 9 pracowników umysłowych;

spis robotników i robotnic zatrudnionych w K. Sp. z o.o. Fabryka C. z 8 stycznia 1946 r., sporządzony przez Prezesa Rady Zakładowej (podpis nieczytelny), zgodnie z którym przedsiębiorstwo zatrudniało 40 pracowników stałych i 34 pracowników sezonowych;

IV SA/Wa 1381/10

ankieta dla przedsiębiorstw przemysłu spożywczego z 20 maja 1946 r.

podpisana przez właściciela przedsiębiorstwa, zgodnie z którą zatrudnienie

wynosiło: 46 robotników zatrudnionych przy produkcji oraz 28 pracowników gospodarczych, 4 pracowników technicznych i 6 pracowników biurowych, a

przy maksymalnej zdolności produkcyjnej ilość pracowników zatrudnionych

na 1 zmianę kształtowałaby się następująco - 50 robotników przy produkcji,

37 robotników gospodarczych, 5 pracowników technicznych, 7 pracowników biurowych i 1 uczeń. W treści tego dokumentu wskazano także, że dział

czekoladowy i dział marmelady są unieruchomione;

pismo biegłego W. B. skierowane do Głównej Komisji do Spraw Upaństwowienia Przedsiębiorstw w W. z 10 stycznia 1948 r., w którym wskazuje, iż w wyniku lustracji fabryki wraz z biegłym T. ustalili, że liczba pracowników przy produkcji zatrudnionych w omawianym przedsiębiorstwie na dzień 5 lutego 1946 r., wynosiła 65 osób. Biegły kwestionuje też ustalenia Komisji w

związku ze zmniejszeniem tej liczby o 16 osób wobec unieruchomienia 2 maszyn, podnosząc, że w przypadku takiego podejścia powinno się również uwzględnić pracowników zatrudnionych po uruchomieniu maszyn w nieczynnej czekoladowni,

(22 osoby), przy wyrobie draży (20 osób) oraz przy automacie do wyrobu

karmelków (12 osób), co daje łączną liczbę w wysokości 103 osób;

protokół komisyjnej lustracji przedsiębiorstwa fabryki c. z dnia 4 października 1947 r., określający zdolność zatrudnienia ściśle przy produkcji na jedną zmianę na 65 osób (kotłownia - 1 pracownik, warsztat ślusarski - 2 pracowników, 3 Wacuumaparary - 5 pracowników, 6 stołów chłodniczych - 8 pracowników, 3 automaty — 13

pracowników, ważenie i pakowanie puszek - 9 pracowników, zawijanie

cukierków - 19 pracowników, magazyny - 2 pracowników, administracja - 2 pracowników, kierownik techniczny - 1 pracownik), ze wskazaniem jednakże

iż po uruchomieniu 2 automatów do zawijania cukierków, zmniejszy się ilość pracowników - zawijaczek. Podniesiono również, że w przypadku uruchomienia czekoladowni i drażetkowni, zdolność zatrudnienia odpowiednio się zwiększy;

protokół z zebrania Zarządu Związku Zawodowego Robotników i

Pracowników Przemysłu Spożywczego Oddział w L. wraz z Radą Zakładową firmy K. Sp. z o.o. w L. z dnia 9 września 1947 r., wedle którego przedsiębiorstwo zatrudniało przy produkcji: 3

IV SA/Wa 1381/10

pracowników umysłowych (kierownik techniczny, czeladnik cukierniczy,

kierownik działu) i 42 pracowników fizycznych (w tym 14 pracowników zawijalni zatrudnionych sezonowo) oraz 29 pracowników fizycznych niezatrudnionych przy produkcji (kucharka, 2 pomocnice kucharki, 2 pomocnice stołówki, portier, 2 stróży, 2 sprzątaczki, 2 woźniców, 3 robotników transportowych, szofer, pomocnik

szofera, 6 pracowników ekspedycji, 2 ślusarzy przyuczonych, palacz i 3

pracowników zajmujących się fabrykacją skrzyń);

pismo Biura Ekonomicznego Przemysłu Spożywczego do Ministerstwa Aprowizacji i Handlu z 25 marca 1947 r., w którym wskazano, iż zgodnie z danymi Państwowego Zjednoczenia Przemysłu Cukierniczego "stopień zmechanizowania fabryki jest stosunkowo duży, gdyż fabryka E. W. przy ogólnym zatrudnieniu

1169 pracowników zatrudniała przeciętnie przy produkcji 551 pracowników, przy

czym produkcja miesięczna wynosiła 118.850 kg. Fabryka "K." w tym

samym okresie zatrudniała 84 pracowników a przy produkcji - 56 pracowników,

przy czym produkcja miesięczna wynosiła 43.865 kg". Zdaniem Zjednoczenia "w fabryce można by było bez większych trudności zatrudnić ponad 100 osób przy nieznacznych inwestycjach (...)";

wniosek z 27 sierpnia 1948 r. złożony przez H. K. w imieniu

spółki do Głównej Komisji o wznowienie postępowania nacjonalizacyjnego, w którym wskazano, powołując się na protokół z 4 października 1947 r. z lustracji fabryki, iż przedmiotowe przedsiębiorstwo nie jest zdolne zatrudnić więcej niż 46-49 pracowników na jedną zmianę.

Oceniając wartość dowodową ww. dokumentów Minister podniósł, że dokumenty wskazujące na zatrudnienie w przedsiębiorstwie mogą jedynie pośrednio odnosić się do zdolności zatrudnienia, uwzględniając fakt, iż zatrudnienie jest wielkością zawsze mniejszą niż zdolność zatrudnienia. Przywołane dokumenty wskazują na zatrudnienie pracowników fizycznych w omawianym przedsiębiorstwie kształtujące się na poziomie od 42 do 84 osób.

W kontekście zarzutów skarżącego, iż wbrew twierdzeniom organu należy uznać, że znaczenie dla niniejszego postępowania mają również dokumenty w postaci list pracowników zatrudnionych w omawianym przedsiębiorstwie (bowiem

było ono prowadzone w sposób wzorcowy, co oznacza że zatrudnienie było "nieomal równoważne zdolności zatrudnienia w rozumieniu ustawy") podkreślono, iż organ wziął pod uwagę te dokumenty przyznając im jednakże, w świetle uznanej przez

IV SA/Wa 1381/10

sądy administracyjne interpretacji przepisów ustawy nacjonalizacyjnej, wartość dowodową pośrednią. Należy przy tym podkreślić, iż dr inż. mech. J. G. (autor ekspertyzy sporządzonej na zlecenie wnioskodawcy), na poglądy którego powołuje się odwołująca się spółka we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w

jej treści wyraźnie wskazuje, iż "głównym kryterium upaństwowienia była nie ilość pracowników aktualnie zatrudnionych, ale takich których Fabryka mogła zatrudnić w warunkach posiadanego wyposażenia".

Na marginesie podniesiono, iż wielkość zatrudnienia w części dotyczącej pracowników fizycznych wskazana w powyższych dokumentach aktualnych na dzień wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej, kształtuje się co do zasady znacznie powyżej przyjętego w odniesieniu do tego przedsiębiorstwa kryterium nacjonalizacji. Pośród dokumentów, wskazujących na zatrudnienie znajdują się również dokumenty sporządzone przez właściciela omawianej Fabryki na potrzeby Izby Przemysłowo-Handlowej w P. czy Głównego Urzędu Statystycznego (a zatem są to dane dostarczane instytucjom dla celów informacyjnych i statystycznych), w których podaje on, iż zatrudnionych w przedsiębiorstwie jest ponad 70 pracowników fizycznych, przy jednoczesnym uwzględnieniu zaledwie kilkunastu pracowników umysłowych. Tym niemniej wobec faktu, iż powyższe dokumenty nie odnoszą się bezpośrednio do zdolności zatrudnienia pracowników przy produkcji na jednej zmianie organ orzekający uznał, iż mogą one stanowić wyłącznie dowody pośrednie w niniejszej sprawie.

Jedynym dokumentem archiwalnym, który wskazuje bezpośrednio na

zdolność zatrudnienia ściśle przy produkcji na jedną zmianę i który zgodnie ze wskazaniami WSA w Warszawie "powinien być poddany wnikliwej ocenie organu nadzorczego", jest protokół z komisyjnej lustracji przedsiębiorstwa fabryki c. z 4 października 1947 r., określający zdolność zatrudnienia na 65 osób.

W ocenie Ministra Gospodarki, wskazany dokument jest wiarygodnym dowodem w sprawie, bowiem sporządzony został przy udziale trzech biegłych -rzeczoznawców wskazanych przez Sąd Apelacyjny, Izbę Przemysłowo-Handlową i Zjednoczenie Przemysłu Cukierniczego, posiadających specjalistyczną wiedzę i uprawnienia do ustalenia zdolności zatrudnienia w przedsiębiorstwie. W przedmiotowym protokole uwzględniono posiadane przez przedsiębiorstwo maszyny składające się na jego park maszynowy, w tym również stan ich zużycia i na tej

IV SA/Wa 1381/10

podstawie wyszczególniono pracowników, którzy mogliby być zatrudnieni w poszczególnych działach produkcji. Biorąc pod uwagę stan techniczny maszyn i

realia panujące w tym okresie biegli wskazali, iż w przypadku uruchomienia dwóch automatów zmniejszyłaby się liczba pracowników - zawijaczek, zaś po wyposażeniu kotłowni i skompletowaniu maszyn czekoladowni, możliwe będzie jej uruchomienie, co z pewnością zwiększyłoby zdolność zatrudnienia. Podkreślono również, że w przedsiębiorstwie znajduje się 6 niekompletnych kotłów do drażetkowania, które po przeprowadzeniu remontu można by było uruchomić.

W związku z powyższym, należy uznać, zdaniem Ministra, wartość dowodową tego dokumentu, z tym zastrzeżeniem, że w protokole do pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji błędnie zaliczono - 1 pracownika kotłowni, 2 pracowników administracji oraz 2 pracowników warsztatu ślusarskiego. Takie ustalenie opierają się na poglądach prawnych wyrażanych w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (w tym zwłaszcza w wyroku zapadłym w niniejszej

sprawie), stosownie do których, nie należy uwzględniać, jako pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji, pracowników zatrudnionych przy czynnościach komercyjnych i administracyjnych (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 października 2004 r. sygn. akt IV SA/Wa 107/04). Tym samym, za pracowników bezpośrednio produkcyjnych należy uznać tylko takich, bez których produkcja byłaby niemożliwa albo znacznie utrudniona.

W świetle powyższego, pozostałych pracowników wskazanych w protokole z lustracji przedsiębiorstwa należy uznać za pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji (w tym kierownika technicznego czy magazynierów). Tym samym, po odliczeniu wskazanych powyżej 5 osób, zdolność zatrudnienia wyniesie w omawianym przedsiębiorstwie 60 pracowników.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutów spółki Fabryka C. Sp. z o.o. z siedzibą w L. w przedmiocie

błędnego uwzględniania pracowników niezatrudnionych bezpośrednio przy produkcji podkreślono, iż są one bezzasadne. Organ orzekający, mając na uwadze wytyczne Sądu, dokonał analizy zgromadzonych dokumentów pod tym kątem, co skutkowało koniecznością pominięcia przy obliczaniu zdolności zatrudnienia pracowników zatrudnionych przy czynnościach komercyjnych i administracyjnych, jak również pracowników usługowych, tj. portierów, stróżów, kucharek, kierowców samochodów czy palaczy w kotłowni. W decyzji z [...] czerwca 2009 r. Minister Gospodarki nie

IV SA/Wa 1381/10

opierał się na stanowisku prof. L. K. - Prezesa Głównej Komisji ds. Upaństwowienia przedsiębiorstw, kwestionowanym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Nie sposób przy tym zgodzić się z twierdzeniem odwołującej się spółki, że do pracowników bezpośrednio produkcyjnych nie należy zaliczać m.in. pracowników transportu międzyoperacyjnego (wewnętrznego), bowiem pracownicy ci ówcześnie "zastępowali" powszechnie stosowane w dzisiejszych czasach transportery, przenośniki i windy, a zatem ich praca warunkowała

prawidłowy przebieg produkcji.

Oceniając protokół z komisyjnej lustracji przedsiębiorstwa z 4 października 1947 r., Minister Gospodarki wskazał, że Wojewódzka Komisja ds. Upaństwowienia Przedsiębiorstw w P. przy skreśleniu omawianego przedsiębiorstwa z wykazu nr [...] przedsiębiorstw podlegających upaństwowieniu, postanowieniem z [...] października 1947 r., wybiórczo powołała się na fakty z ww. protokołu z lustracji fabryki, uznając, że nie powinno się uwzględniać 19 zawijaczek, wobec braku surowca do dwóch automatów, jednocześnie nie biorąc pod uwagę możliwości uruchomienia drażetkami i czekoladowni po uzupełnieniu braków sprzętu. W ocenie organu orzekającego, określając zdolność produkcji i na tej podstawie zdolność zatrudnienia, należy brać pod uwagę zarówno realia panujące po zakończeniu II wojny światowej jak i stopień zużycia maszyn, tj. tak brak surowców, jak i części zamiennych. Tym samym, uwzględnić należy takie uwarunkowania jak brak

surowców niezbędnych do uruchomienia automatów.

Stanowisko takie zajął również biegły W. B. w dokumencie wskazanym w pkt 13, podnosząc, iż w przypadku konsekwentnego stosowania toku myślenia

komisji należałoby uwzględnić pracowników, którzy mogliby zostać zatrudnieni pod warunkiem uruchomienia działów czekoladowni, drażetkowni oraz nieczynnego automatu, co spowodowałoby iż zdolność zatrudnienia wyniosłaby 103 osoby. W ocenie organu wskazany dokument posiada walor dowodu w sprawie, jako że

stanowi wyjaśnienia biegłego posiadającego specjalistyczną wiedzę do protokołu z lustracji, w której uczestniczył, w związku z rozstrzygnięciem Wojewódzkiej Komisji w przedmiocie skreślenia przedsiębiorstwa z wykazu nacjonalizowanych przedsiębiorstw.

Minister zgodził się z prezentowanym przez odwołującą się spółkę twierdzeniem, iż " zdolność zatrudnienia musi być oceniana zgodnie z istniejącym potencjałem produkcyjnym danego przedsiębiorstwa w dniu 5 lutego 1946 r., a nie

IV SA/Wa 1381/10

takim potencjałem w przyszłości". Taka ocena bezsprzecznie prowadzi jednakże do uznania, że w dacie nacjonalizacji w przedmiotowym przedsiębiorstwie zdolność zatrudnienia wynosiła 60 pracowników (po odliczeniu 5 pracowników w ocenie

organu błędnie wliczonych jako pracownicy zatrudnieni przy produkcji), bowiem w tej dacie niezbędnym dla prowadzenia produkcji w sposób prawidłowy było zatrudnianie 19 zawijaczek.

Nieuwzględnienie natomiast 19 zawijaczek w związku z brakiem surowca i stanem technicznym maszyn, musi prowadzić do przyjęcia, iż przy obliczaniu zdolności zatrudnienia należy uwzględnić pracowników, którzy mogliby zostać zatrudnieni pod warunkiem uruchomienia działów czekoladowni, drażetkowni oraz nieczynnego automatu.

Wobec istnienia rozbieżności w dokumentach źródłowych w przedmiocie jednoznacznego określenia zdolności zatrudnienia pracowników przy produkcji na jedną zmianę w przedmiotowym przedsiębiorstwie w dacie 5 lutego 1946 r. oraz stosownie do dyspozycji art. 77 § 1 kpa, w niniejszej sprawie sporządzone zostały na zlecenie organu opinie biegłych, w przedmiocie obliczenia zdolności zatrudnienia w tym przedsiębiorstwie, przy uwzględnieniu pełnego parku maszynowego oraz jego stanu "technicznego", znajdującego się na wyposażeniu przedsiębiorstwa, w dniu 5 lutego 1946r., tj.: opinia inż. W. S. - rzeczoznawcy Stowarzyszenia N. z 30 listopada 1999 r., opinia dr inż. J.S. - rzeczoznawcy N. z listopada 2000 r., opinia mgr inż. A. K.-rzeczoznawcy ds. przemysłu cukierniczego, rzeczoznawcy S. w zakresie Techniki i Technologii Przemysłu Cukierniczego z 3 listopada 2002 r.

Do akt niniejszej sprawy przedłożona została również w dniu 15 maja 2000 r. ekspertyza sporządzona przez dr inż. J. G. — rzeczoznawcę z zakresu techniki maszyn, urządzeń, obrabiarek i narzędzi opracowana na zlecenie wnioskodawcy. Wskazany rzeczoznawca zgłaszał również w toku postępowania zastrzeżenia i uwagi do kolejnych opinii, które w sposób szczegółowy opisane

zostały i ocenione przez organ orzekający w decyzji z [...] czerwca 2009 r.

Organ orzekający oceniając powyższe opinie stwierdził, iż opinia inż. W. S. może stanowić wyłącznie dowód o charakterze poglądowym, wobec faktu, iż biegły nie przedstawił własnej metodologii, nie wziął pod uwagę

IV SA/Wa 1381/10

stopnia zużycia maszyn składających się na park maszynowy przedsiębiorstwa oraz nie uwzględnił realiów panujących w tamtym okresie.

Podobnie dowód o charakterze porównawczym i poglądowym może stanowić, w ocenie Ministra, opinia biegłego S., w szczególności wobec okoliczności, iż w związku z wykreśleniem z ewidencji działalności gospodarczej

Biura Wycen i Ekspertyz Majątkowych ze Z., spowodowanym śmiercią wspólnika biegłego S., autor tej ekspertyzy nie ustosunkował się do uwag rzeczoznawcy G., zawartych w opracowaniu pt. "Komentarz i zastrzeżenia do opracowania z dnia 15 sierpnia 2001 r.". Odnośnie wskazanych przez biegłego G. błędów w opinii biegłego S., należy podnieść, iż w ocenie organu orzekającego, bez znaczenia pozostają oczywiste omyłki. W odniesieniu natomiast do ewentualnych błędów merytorycznych, organ nie ma możliwości ich zweryfikowania wobec braku specjalistycznej wiedzy w tym zakresie.

Odnosząc się do ekspertyzy dr inż. J. G. wskazano, iż autor, jako cel opinii, wskazał konieczność ustalenia "faktycznej zdolności zatrudnienia" w Fabryce C. w L. w dniu wejścia w życie ustawy

nacjonalizacyjnej. Podstawą opracowania opinii były dokumenty stanowiące materiał dowodowy w sprawie, udostępnione przez organ orzekający. W opinii tej autor wskazał, iż interpretacja przepisów ustawy nacjonalizacyjnej pozwala uznać, iż "głównym kryterium upaństwowienia była nie ilość pracowników aktualnie zatrudnionych, ale takich których Fabryka mogła zatrudnić w warunkach

posiadanego wyposażenia". Podkreślił ponadto, iż chodzi o "pracowników

związanych bezpośrednio z procesem produkcji, a zatem pracowników

bezpośrednio-produkcyjnych", czyli takich, "którzy wykonują w procesie produkcji roboty, składające się bezpośrednio na kształtowanie wyrobu, zgodnie z ustalonym procesem technologicznym". Wskazał również inne grupy pracowników takie jak: robotnicy pomocniczy (pośrednio-produkcyjni), tj. ślusarze remontowi i narzędziowi, elektrycy, smarownicy maszyn, robotnicy transportowi, pracownicy kontroli

technicznej itp., pracownicy usługowi, tj. portierzy, stróże, kucharki, kierowcy samochodów, palacze oraz pracownicy umysłowi, którzy stanowią grupę kierownictwa.

Na podstawie 11 wyszczególnionych dokumentów, wskazujących na zatrudnienie w przedmiotowym przedsiębiorstwie rzeczoznawca uznał, iż w latach

IV SA/Wa 1381/10

1945 - 1947 liczba zatrudnionych pracowników fizycznych wynosiła od 72 do 75

osób, a wszystkich pracowników od 82 do 84. W ocenie biegłego, błędnie w niektórych dokumentach do pracowników zatrudnionych przy produkcji zaliczono kierownika technicznego fabryki, czeladnika cukierniczego oraz kierownika działu

(np. protokół Rady Zakładowej z dnia 9 września 1947 r.). Na podstawie wskazanego protokołu zawierającego imienne listy pracownicze oraz ankiety z 20 maja 1946 r., biegły ustalił alfabetyczną listę 57 robotników zatrudnionych w 1946 r. oraz w 1947 r. na styczeń 1946 r. z podaniem ich funkcji. Funkcje pozostałych 17 osób rzeczoznawca określił na zasadzie prawdopodobieństwa. W konsekwencji tych ustaleń w opinii wskazano, iż w dacie 5 lutego 1946 r. w przedsiębiorstwie zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji było 44 pracowników.

Ponadto rzeczoznawca wskazał, iż podstawą do ustaleń zdolności

zatrudnienia był protokół lustracji z 4 października 1947 r., sporządzony przez trzech biegłych, którzy ustalili zdolność zatrudnienia w wysokości 65 osób, jednocześnie nie uzasadniając tych ustaleń i zaliczając do pracowników zatrudnionych ściśle przy produkcji m. in. dyrektora fabryki, pracownika administracji, palacza w kotłowni, dwóch ślusarzy, dwóch magazynierów i kierownika technicznego. W opinii rzeczoznawcy ww. pracowników należy pominąć i ustalić zdolność zatrudnienia w wysokości 57 pracowników. Następnie w opinii wskazano, iż właściwe jest założenie, że o potencjalnej zdolności zatrudnienia decyduje ilość sprawnych technicznie, posiadanych maszyn, a zatem odliczenie 19 zawijaczek zatrudnionych w związku z brakiem papieru do 2 automatów było słuszne. Tym samym, od prawidłowo ustalonej liczby pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji, tj. 57 osób odliczyć należy 19 zawijaczek i dodać 3 pracowników zatrudnionych do obsługi 2 automatów. Biegły odniósł się również do ekspertyzy sporządzonej na zlecenie organu, podnosząc iż jest dość przekonująca jednakże "sporządzona niewłaściwie i jej wyniki są błędne". W ocenie rzeczoznawcy należałoby od liczby 55 osób odliczyć wskazanych przez niego pracowników, których niezasadnie zaliczono do pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji (8 osób), co pozwoliłoby na ustalenie zdolności zatrudnienia w wysokości 47 osób.

W konsekwencji dokonanych ustaleń dr inż. J. G. wskazał, że omawiana fabryka w dacie nacjonalizacji zdolna była zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę do 47 pracowników.

IV SA/Wa 1381/10

Odnosząc się do zarzutów, iż organ odmówił waloru wiarygodności powyższej ekspertyzie wyłącznie z tego powodu, że została ona sporządzona na zlecenie wnioskodawcy, a jej autor nie posiadał specjalistycznej wiedzy, Minister wskazał, iż

są one nietrafne. Minister wskazał wyłącznie na fakt, że opinia ta nie została sporządzona na zlecenie organu prowadzącego niniejsze postępowanie, lecz na zlecenie wnioskodawcy, co nie pozwala traktować jej jako opinii biegłego, w rozumieniu art. 84 kpa. W świetle orzecznictwa i judykatury, opinia eksperta przedstawiona na zlecenie strony nie jest opinią biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 kpa, gdyż na tej podstawie to organ, a nie strona, powołuje biegłego. Powyższe oznacza wyłącznie, iż do autora opinii przedstawionej przez stronę nie mają zastosowania przepisy kpa o biegłych. Taka ekspertyza może natomiast zostać włączona do materiału dowodowego, zgodnie z zasadą, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem (art. 75 § 1 kpa).

Organ orzekający oceniając ponownie zgromadzony materiał dowodowy podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym jednym z kluczowych i wiarygodnych dowodów w niniejszej sprawie jest opinia z 3 listopada 2002 r., sporządzona przez mgr inż. A. K. Biegły mając na uwadze uwarunkowania zewnętrzne (brak bariery rynkowej dla zbytu w 1946 r., ograniczenia w dostępie do części zamiennych do specyficznego parku maszynowego, ograniczenia w pozyskiwaniu właściwej jakości materiałów pomocniczych np. opakowań) oraz wewnętrzne (brak ograniczeń powierzchni produkcyjnej, ograniczona ilość pracowników wykwalifikowanych i kadry), opierając się na dokumentach wskazanych powyżej w pkt 2, 12, 14 oraz protokole z lustracji technicznej z 21 kwietnia 1947 r., przedstawiając sześć wariantów produkcji wszystkich wyrobów cukierniczych, które mogły być wdrożone w omawianym przedsiębiorstwie, wskazał że " średnia zdolność zatrudnienia pracowników na jedną zmianę przy produkcji w Fabryce [...]

wynosiła na dzień 5 lutego 1946 r. - 89 osób ". Biegły podkreślił, iż przy obliczaniu zdolności produkcyjnych i zatrudnienia przyjęto dolne granice wydajnościowe z wyjątkiem maszyn zawijających, a przy liczeniu obsady, stosowano zasadę niezbędnego minimum. Maszyny składające się na park maszynowy

przedsiębiorstwa zostały ustalone na podstawie załącznika nr 1 do protokołu z lustracji technicznej z 21 kwietnia 1947 r. oraz protokołu komisyjnej lustracji przedsiębiorstwa [...] z 4 października

IV SA/Wa 1381/10

1947 r. i zestawione w tabeli nr 1 ze wskazaniem usterek, stanu zużycia, ewentualnej potrzeby remontu, działów w których były zlokalizowane i dodatkowych uwag (np. rok budowy, działanie, istnienie lub brak wkładów, powodowane straty). Ponadto, biegły podniósł, iż pominięta została koncepcja produkcji masy czekoladowej, wobec braku w niniejszym spisie prasy do tłoczenia miazgi kakaowej oraz urządzenia do formowania czekolady.

Na podstawie ustalonego parku maszynowego biegły stwierdził możliwość produkowania przez omawianą fabrykę karmelków twardych i nadziewanych, draży cukrowych oraz wyrobów oblewanych i na tej podstawie wyliczył wielkość produkcji wg sześciu różnych możliwych wariantów produkcji z uwzględnieniem struktury organizacyjnej i podziału na poszczególne etapy produkcji. Biegły wskazał przebieg procesu technologicznego dla każdego z wyrobów cukierniczych. Następnie, dla obliczenia zdolności zatrudnienia porównał zdolność zatrudnienia obliczoną na podstawie wariantu I, tj. 83 osoby ze zdolnością wyliczoną na zasadzie wariantu V, tj. 95 osób. W konsekwencji, biegły K. wskazał, iż średnia zdolność zatrudnienia pracowników przy produkcji na jedną zmianę w omawianym przedsiębiorstwie wynosiła 89 osób.

W związku z ustaleniami powyższej opinii odwołująca się spółka w toku postępowania przedłożyła "Uwagi i zastrzeżenia" do tej opinii autorstwa dr inż mech. J. G. W niniejszych uwagach dr inż. mech. G. przedstawił

też uwagi szczególne odnoszące się w głównej mierze do stanu zużycia maszyn.

W odpowiedzi na uwagi ww. rzeczoznawcy, mgr inż. A. K. szczegółowo ustosunkował się do wszystkich przedstawionych zastrzeżeń.

Odnosząc się do wskazanej ekspertyzy, mając przy tym na względzie uwagi dr inż. mech. J. G. organ orzekający stwierdził, iż należy uznać ją za wiarygodny dowód w sprawie. Biegły na podstawie maszyn i urządzeń wskazanych w dokumentach z akt sprawy, przy uwzględnieniu stopnia ich zużycia oraz lokalizacji w poszczególnych działach produkcji, stworzył ciąg technologiczny. Uwzględnił przy

tym kilka wariantów produkcji, które przy wykorzystaniu maszyn jakimi dysponowała fabryka, były możliwe w dacie 5 lutego 1946 r. Biegły przyjął ponadto prawidłowe założenie, iż nieistotnymi są zatrudnienie i produkcja, lecz zdolność produkcyjna i zdolność zatrudnienia przedsiębiorstwa w tej dacie. Fakt, iż mgr inż. A.K. uwzględnił zjawisko tzw. wąskiego gardła przy dokonywaniu obliczeń potwierdza, że biegły wziął pod uwagę stan maszyn oraz uwarunkowania, w celu

IV SA/Wa 1381/10

ustalenia rzeczywistej zdolności zatrudnienia. Tym niemniej należy podnieść, iż od ustalonej przez biegłego zdolności zatrudnienia w obu wariantach należy odliczyć pracowników, którzy nie byli zatrudnieni przy produkcji. W związku z tym, w ocenie organu, przy ustalaniu zdolności zatrudnienia nie należało uwzględniać łącznie 8

osób - palacza, pomocnika palacza, zaopatrzeniowca, 2 konserwatorów, 2 osoby pracujące przy ewidencji pracowników, organizacji pracy oraz rozliczaniu produkcji i surowców oraz dystrybutora. Odliczenie wskazanych pracowników spowoduje, iż zdolność zatrudnienia według wariantu I wyniesie 75 osób, a według wariantu V - 87 osób. Nie pozbawia przy tym niniejszej opinii waloru dowodowości fakt zastosowania przez biegłego kwestionowanej przez rzeczoznawcę J. G. wariantowości. Biegły uwzględnił zestawienie różnych ciągów technologicznych i różnych maszyn znajdujących się w omawianej fabryce, co jest możliwe a nawet, zgodnie z wyjaśnieniami biegłego, powszechne przy ustalaniu zdolności zatrudnienia w przedsiębiorstwach przemysłu cukierniczego. Ponadto w każdym z przedstawionych w opinii wariantów zdolność zatrudnienia w przedmiotowym przedsiębiorstwie była większa niż 50 pracowników. W ocenie Ministra, zastosowana przez biegłego K. metodologia obliczeń jest spójna a opinia zawiera logiczne, oparte na materiale dowodowym sprawy uzasadnienie, potwierdzające wniosek końcowy, w związku z czym opinia posiada walor pełnej dowodowości i stanowi dowód kluczowy w sprawie.

Odnosząc się do wniosku B. K. o przeprowadzenie konfrontacji biegłych, celem wyjaśnienia rozbieżnych ustaleń ekspertyzy dr inż.

mech. J. G. i opinii mgr inż. K. Minister wskazał, iż jest on bezzasadny. Obaj eksperci ustosunkowywali się do swoich ekspertyz w toku postępowania, poprzez zgłaszanie zastrzeżeń do opinii i wyjaśnianie spornych kwestii. Organ przy wydawaniu decyzji dysponował tymi dokumentami, w sposób wnikliwy dokonał ich oceny. W tym stanie rzeczy, dopuszczenie wskazanego dowodu nie przyczyni się do wyjaśnienia sprawy i może doprowadzić do nieuzasadnionego przedłużania postępowania.

Oceniając cały materiał dowodowy organ podniósł, iż to opinia biegłego mgr inż. A. K. z 3 listopada 2002 r. oraz częściowo protokół z 4 października 1947 r. z lustracji przedsiębiorstwa, który zgodnie z wytycznymi WSA w Warszawie, zawartymi w wyroku z 27 października 2004 r., organ orzekający wziął pod uwagę, uwzględniają ciągi technologiczne w omawianym przedsiębiorstwie, stan

IV SA/Wa 1381/10

techniczny i stopień zużycia maszyn, składających się na park maszynowy fabryki oraz realia panujące po II wojnie światowej. Minister Gospodarki podtrzymał stanowisko, iż tych istotnych dla ustalenia zdolności zatrudnienia w przedsiębiorstwie elementów, nie posiadają ekspertyza inż. W. S. z 30 listopada 1999 r. oraz ekspertyza dr inż. mech. J.G. z 15 maja 2000 r.

Nadto Minister Gospodarki podniósł, iż wydał rozstrzygnięcie zgodnie z oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku, a także w zgodzie z przepisami prawa procesowego (art. 7,8, 12 kpa).

W ocenie organu rzeczywista zdolność zatrudnienia w przedsiębiorstwie Fabryka C. sp. z o.o. – L., w dacie 5 lutego 1946 r., przekraczała 50 osób, a zatem przedsiębiorstwo spełniało przesłanki upaństwowienia, określone w art. 3 ust. 1 pkt B ustawy nacjonalizacyjnej.

Skargi na decyzję z dnia [...] maja 2010 r. wnieśli: Fabryka C. Sp. z.o.o. w L. oraz B. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, a Spółka dodatkowo o uchylenie także decyzji z [...] czerwca 2009 r.

Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji:

1. Naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a

mianowicie:

* naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - poprzez jego błędną wykładnię, skutkującą wydaniem przez Ministra Gospodarki decyzji wbrew ocenie prawnej i wskazaniom co do dalszego postępowania wyrażonym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października

2004 r. (sygn. IV SA/Wa 107/04) -wydanego w niniejszej sprawie,

* naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa - poprzez

jego błędną wykładnię i odmowę stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] grudnia

1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa: Fabryka C. Sp. z o.o. w L., mimo, iż przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane

z rażącym naruszeniem prawa - a mianowicie art. 3 ust. 1 lit. B ustawy

IV SA/Wa 1381/10

z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa

podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.

2. Naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy:

* naruszenie przepisu art. 8 kpa, statuującego zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa - poprzez dokonanie oceny stanu faktycznego w sposób dowolny i z pominięciem

licznych w sprawie istotnych dowodów przemawiających za stwierdzeniem nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] grudnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa: Fabryka C. Sp. z o.o. w L.,

* naruszenie przepisu art. 12 kpa, wyrażającego zasadę szybkości i prostoty postępowania - poprzez bezzasadne, długotrwałe uchylanie

się organu od wydania decyzji mimo wyczerpującego zgromadzenia przez organ materiału dowodowego mogącego stanowić

podstawę rozstrzygnięcia,

* naruszenie przepisów art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa - poprzez niewyczerpujące rozważenie całokształtu materiału dowodowego, skutkujące istotnym błędem w ustaleniach faktycznych przyjętych

za podstawę decyzji, polegającym na niezasadnym przyjęciu, iż w sprawie nie zachodziły przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] grudnia 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa: Fabryka C. Sp. z o.o. w L.- a w szczególności na uznaniu, że przedmiotowe przedsiębiorstwo, w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 3

stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych

gałęzi gospodarki narodowej, było zdolne zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników,

* naruszenie przepisu art. 107 § 1 i § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, dla których organ administracji oparł rozstrzygnięcie na błędnej i niespójnej opinii

IV SA/Wa 1381/10

biegłego mgr inż. A. K., natomiast odmówił wiarygodności i mocy dowodowej opinii dr inż. J. G. – na

której oparł się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekający w niniejszej sprawie (wyrok z dnia 27 października 2007 r.

sygn. IV SA/Wa 107/04), pozytywnie wyróżniając tę opinię jako rzetelną

i dokładną.

Skarżąca B. K. zarzuciła decyzji błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji, a w szczególności nieprzyjęcie za podstawę orzeczenia opinii biegłego dr inż. J. G.

W odpowiedzi na skargi Minister Gospodarki wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr

153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli

działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli

zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także

prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy

i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. -zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Ministra Gospodarki z dnia

[...] maja 2010r. nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które

mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skargi nie zasługują

na uwzględnienie.

Zarzut zawarty w skardze wniesionej przez "K. Spółkę z.o.o., a dotyczący naruszenia przez organ art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zasługuje na uwzględnienie. Powołany przepis statuuje zasadę, iż ocena prawna i wskazania co

do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela w pełni pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia

IV SA/Wa 1381/10

8 stycznia 2010r. ( II FSK 1245/08, LEX nr 558872 ), iż pojęcie "ocena prawna" użyte w art. 153 P.p.s.a należy rozumieć wąsko, jako ustalenie znaczenia przepisów prawa

i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Związanie organu oraz sądu oceną prawną dokonaną przez ten sąd w poprzednim postępowaniu nie obejmuje kwestii ustaleń oraz oceny stanu faktycznego sprawy dokonanych przy jej ponownym rozpoznaniu.

W rozpoznawanej sprawie wyrokiem z dnia 27 października 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwrócił uwagę na fakt, że postępowanie to

prowadzone jest w jednym z trybów postępowań nadzwyczajnych, co oznacza, że organ nie może rozpoznawać sprawy co do jej istoty jak

w postępowaniu odwoławczym. Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania Orzeczenia nr [...] stanowi art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946r.

o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej.

I w tym zakresie wskazania materialnoprawne zawarte w uzasadnieniu orzeczenia

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2004r. wiążą przy

ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracji jak i sąd ponownie

rozstrzygający tą sprawę (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 8 stycznia 2010r.,

II FSK 1365/08\, LEX nr 558897).

Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się więc do kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne zawarte

w poprzednim wyroku oraz oceny ewentualnych nowych okoliczności, które

zaistniały już po wydaniu wyroku. Te natomiast kwestie, które były już przedmiotem oceny sądu, i co do których sąd nie dopatrzył się uchybień

w działaniu organu administracji, ponownie oceniane być nie mogą ( patrz wyrok WSA w Krakowie z 27 maja 2009r., I SA/ Kr 1636/08, LEX nr 533710).

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie nie można postawić Ministrowi Gospodarki zarzutu niedostosowania się do oceny prawnej zawartej

w wyroku sądowym z dnia 27 października 2004r., gdyż organ ten w swoim postępowaniu poddał kontroli prawidłowość wydania Orzeczenia nr [...] w oparciu

o art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Działania organu administracji zgodnie z powyższą regulacją skoncentrowały się na ustaleniu potencjalnej zdolności zatrudnienia w Fabryce C. na dzień 5 lutego 1946r., to jest na datę wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej.

IV SA/Wa 1381/10

Pamiętając o tym, że pomiędzy oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły związek, podkreślić należy, że wskazania co dalszego postępowania wytyczają kierunek działania organu co do dalszego postępowania

( por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 lipca 2009r., II FSK 451/08, LEX nr 526493). Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2004r. organ ponownie rozpoznając sprawę winien dokonać wnikliwej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, szczególnie pochodzącego z akt archiwalnych i ocenić, czy Orzeczenie nr [...] wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa.

We wcześniejszym fragmencie uzasadnienia Sąd wytknął organowi, że nie wskazał faktów, które uznał za udowodnione, opisując w uzasadnieniu jedynie wnioski biegłych oraz nie wskazał przyczyn z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności.

Rozpatrując ponownie sprawę Minister Gospodarki zastosował się do przytoczonych wyżej wskazań. Każdy z dokumentów archiwalnych zgromadzonych w sprawie

został szczegółowo omówiony i przytoczono okoliczności przemawiające za przyznaniem waloru prawdziwości informacjom tam zawartym lub też przyczyn dla, których organ nie uwzględnił podanych tam danych. W sposób bardzo wyczerpujący

i wnikliwy została omówiona każda z opinii znajdujących się w aktach sprawy. Organ wyjaśnił co stanowiło podstawę przyjęcia opinii A. K. za wiarygodną, jakie okoliczności i na jakiej podstawie zostały przez organ odmiennie przyjęte niż ustalił to biegły. Minister w sposób szczegółowy rozważył przyczyny dla których pozostałym opiniom zgromadzonym w sprawie odmówił waloru wiarygodności, przy czy co jest warte podkreślenia argumenty te nie są jedynie ogólnikami, które można odnieść do każdego tego rodzaju dokumentu, lecz

stanowią odniesienie do poszczególnych twierdzeń zawartych w tych opiniach. Zauważyć przy tym należy, że w orzeczeniu z dnia [...] października 2004r. brak jest zalecenia sporządzenia przez organ, kolejnej nowej opinii w sprawie, ale Sąd wskazuje na konieczność dokonania prawidłowej i wnikliwej analizy tych dowodów. Organ analizę taką w sposób wnikliwy i prawidłowy przeprowadził. Szczegółowo wyjaśnił podstawy jakie legły u przyjęcia za niewiarygodną prywatnej opinii (dokumentu prywatnego) sporządzonej przez dr inż. mech. J. G. Zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2004r. organ

IV SA/Wa 1381/10

rozstrzygnięcie swe oparł w oparciu o dokładną analizę protokołu z dnia

4 października 1947r.

W sytuacji więc, kiedy każda z opinii i wszystkie dokumenty zostały ocenione przez Ministra Gospodarki, a więc organ postąpił zgodnie ze wskazaniami zawartymi

w cytowanym wyżej wyroku pozbawione zasadności jest zarzucanie zaskarżonej decyzji naruszenia art. 153 P.p.s.a.

Nie zasługują na aprobatę również kolejne zarzuty zawarte w skardze,

a odnoszące się do naruszenia przez organ regulacji prawnych zawartych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a i art. 80 k.p.a.

Kwestią kluczową w rozpoznawanej sprawie było stwierdzenie czy kwestionowane Orzeczenie nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] grudnia 1948r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a więc art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia

3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Zasadnie więc skarżący podnosi, że istotne było ustalenie kwestii zdolności zatrudnienia przejętego przedsiębiorstwa na dzień 5 lutego 1946r. Działania organu administracji nakierowane były na rozstrzygnięcie tej podstawowej kwestii. Słusznie podkreślił organ, że użyte w powołanym wyżej przepisie sformułowanie zdolności zatrudnienia przez przedsiębiorstwo, oznacza możliwość zatrudnienia określonej liczby pracowników istniejącej w dniu 5 lutego 1946r. Ustawodawca nie odnosi się do faktycznej liczby zatrudnionych pracowników, ale do zdolności zatrudnienia w tej dacie. Zdolność ta musi być oceniana zgodnie

z istniejącym potencjałem produkcyjnym danego przedsiębiorstwa w tej dacie ( patrz wyrok NSA w Warszawie z 20 października 2006r., I OSK 1693/06, LEX 281417).

W tym celu w sprawie zostały sporządzone opinie biegłych jak i organ dokonał analizy materiałów archiwalnych zgromadzonych w sprawie.

Wbrew twierdzeniom skarżących nie stoi w sprzeczności z zapatrywaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażonym w wyroku z dnia 27 października 2004r. przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia opinii sporządzonej przez A. K. Sąd w orzeczeniu tym stwierdził, że organ nie dokonał analizy treści między innymi tej opinii, zalecając dokonanie jej wnikliwej oceny, co też organ uczynił. Wbrew tezom skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny w powołanym wyżej orzeczeniu nie wskazał, iż organ winien oprzeć się na opinii prywatnej sporządzonej przez J. G., a co za tym, jak zdają się sugerować skarżący nie dokonał ustalenia faktycznego, iż

IV SA/Wa 1381/10

w przedsiębiorstwie tym w dacie 5 lutego 1946r. zatrudniano mniej niż 50 pracowników.

Za wiarygodnością dokumentu prywatnego przedłożonego do akt sprawy to jest prywatnej opinii J. G. nie może przemawiać okoliczność, iż z uwagi

na swój wiek i doświadczenie biegły dysponuje wiedzą o realiach powojennych

i parku maszynowym w przemyśle cukierniczym w latach 40 XX wieku. Tak rozumiane okoliczności nie mogą przemawiać na niekorzyść opinii sporządzonej przez biegłego A. K. Gdyby J. G. osobiście znał park maszynowy i okoliczności związane z funkcjonowaniem przejętego przedsiębiorstwa w lutym 1946r. stwierdzenie to miałoby o tyle znaczenie, że osoba ta mogłaby być wykorzystana jako źródło dowodowe to jest świadek

w rozpoznawanej sprawie.

Gołosłowne i pozbawione podstaw są zarzuty skierowane pod adresem organu, iż w sposób nieprawidłowy ocenił moc dowodową ekspertyzy wykonanej przez J.G. Zasadnie Minister zauważył, że w opracowaniu tym brak jest przedstawienia własnej metodologii, wskazania ciągów produkcyjnych, linii technologicznych i ilości osób zatrudnionych przy poszczególnych maszynach. Wbrew zarzutowi skargi w punkcie 6 " Analiza ilości zatrudnionych" opinii z dnia

15 maja 2000r. jako punkt wyjścia przyjęty jest protokół z 4 października 1947r. Należy zgodzić się z organem, iż niespójność opinii J. G. polega również na przyjęciu za podstawę do obliczania zdolności zatrudnienia kwestii stanu parku maszynowego przedsiębiorstwa, a nie uwzględnieniu braków materiałowych występujących w tamtym okresie. Zauważyć należy, że zdolność zatrudnienia

należy odnosić do sytuacji istniejącej na rynku, a więc i w odniesieniu do braków materiałowych, a co za tym idzie konieczności w niektórych sytuacjach zastąpienia pracy maszyn pracą ludzi. Ponadto podkreślić należy, że w punkcie 6 biegły dokonuje analizy ilości zatrudnionych, a nie zdolności zatrudnienia. Są to zupełnie odmienne i nie pokrywające się ze sobą zakresy pojęciowe.

Zasadnie organ uznał, iż biegły G. niesłusznie wyłączył z grona osób zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji kierownika technicznego, pracowników transportu międzyoperacyjnego, magazynierów - osoby te bowiem są wprost związane z bezpośrednią produkcją i prawidłowe funkcjonowanie linii produkcyjnej bez współpracy tych osób byłoby niemożliwe.

IV SA/Wa 1381/10

Nie można czynić zarzutu organowi administracji, iż oceniając opinię A. K. niektóre z jej elementów wyeliminował jako nieprawidłowe. Opinia sporządzona przez biegłego jest dowodem w sprawie, który jak każdy inny materiał podlega ocenie organu orzekającego. Modyfikacja zaś dokonana przez organ odnośnie zdolności zatrudnienia wskazanej w tej opinii zmierzała do

wyeliminowania błędów i nieścisłości w niej zawartych, co po tak dokonanych weryfikacjach nie czyniło tego dowodu bezużytecznym, wręcz przeciwnie taka prawidłowa ocena jego treści nadawała mu kształt materiału stanowiącego

podstawę rozstrzygnięcia. Organ spośród osób jakie przedsiębiorstwo zdolne było zatrudnić wyłączył osoby niezwiązane bezpośrednio z produkcją, a więc palacza, pomocnika palacza, zaopatrzeniowca, 2 konserwatorów, 2 osoby pracujące przy ewidencji pracowników oraz dystrybutora. Takie odliczenie nie spowodowało jednak poczynienia ustaleń, że zdolność zatrudnienia przez to przedsiębiorstwo 5 lutego 1946r. była mniejsza niż 50 osób.

Pozbawiony zasadności jest także argument, iż biegły A. K.

w swojej opinii przyjął stan maszyn znacznie lepszy niż wynika to z protokołu

lustracji sporządzonego w 1947r. Biegły w punkcie 2.2 odpowiedzi na uwagi

i zastrzeżenia do opinii złożone przez J. G. szczegółowo wyjaśnił co wynikało z treści zapisu lustracyjnego z dnia 21 kwietnia 1947r. i wskazał, że przedstawione tam okoliczności odnośnie stanu technicznego maszyn stanowiły podstawę rozważań co do zdolności zatrudnienia przejętego przedsiębiorstwa na dzień 5 lutego 1946r.

Zasadnie organ przyjął, iż w sprawie tej chodzi o ustalenie zdolności zatrudnienia,

a więc pod rozwagę musi być brana także czekoladownia i drażeciarnia, nie jest istotne przy tym czy w dacie tej jednostki te faktycznie działały i zatrudniały pracowników.

Pozbawione uzasadnionych podstaw są także zarzuty dotyczące dokonanej przez organ oceny materiałów archiwalnych. Minister szczegółowo wskazał z jakich przyczyn w jego ocenie protokół z 4 października 1947r. stanowi podstawę do ustalenia, że w przedsiębiorstwie zatrudniano 60 osób i co stanowiło podstawę nie odliczenia spornych 19 pracowników ( zwijaczek). Zasadnie organ też wywodzi, że listy zatrudnionych pracowników stanowią jedynie o ilości zatrudnionych w tym czasie osób, a nie o zdolności zatrudnienie przez przedsiębiorstwo, a ponadto

IV SA/Wa 1381/10

wątpliwości budzi zamieszczone tam sformułowanie dotyczące pracowników sezonowych.

Powyższe okoliczności wskazują na fakt, iż zdolność zatrudnienia przejętego przedsiębiorstwa przekraczała 50 pracowników, a co za tym idzie Orzeczenie nr [...] nie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia

3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, a organ administracji nie dopuścił się więc obrazy art. 156 § 1 pkt 2

k.p.a. Przedstawione powyżej okoliczności nie wskazuje na naruszenie przez Ministra Gospodarki reguł postępowania administracyjnego zakreślonych przepisami art. 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. Materiał dowodowy został skrupulatnie zgromadzony,

a jego drobiazgowa ocena wskazuje, iż istotne w sprawie okoliczności,

a w szczególności zdolność zatrudnienia przejętego przedsiębiorstwa zostały

w sprawie wykazane na podstawie całokształtu dowodów zebranych w sprawie.

W tym kontekście nie może się również ostać zarzut naruszenia art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ w sposób szczegółowy wyjaśnił przyczyny dla których zdecydował się oprzeć swoje rozstrzygniecie na opinii biegłego A. K. i z taką samą dokładnością wskazał przesłanki, które legły u podstaw odmowy przyjęcia za wiarygodne pozostałych dołączonych do kat sprawy opinii w tym opinii biegłego

J. G. Szczegółowej analizie poddał także pozostały zgromadzony

w sprawie materiał dowodowy.

Wydanej w sprawie decyzji nie można także zarzucić naruszenia treści art. 8 k.p.a. Wywodzona z powyższego przepisu zasada pogłębiania zaufania obywateli

do organów państwa nie doznała w rozpoznawanej sprawie ograniczeń.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że stanowisko skarżących zajęte w sprawie, choć nie uwzględnione przez organ było przedmiotem poważnych rozważań, ale inne istotne powody legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia niekorzystnego dla skarżących.

Z całą pewnością postępowanie w tej sprawie nie charakteryzowała się w myśl art. 12 k.p.a szybkością postępowania, jednakże zarzut ten nie może mieć wpływu na merytoryczną treść rozstrzygnięcia.

Powyższe rozważania legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia w oparciu

o art. 151 P.p.s.a to jest oddalenia skargi.