Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2736/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
659
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 § 4 i art. 184
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 8, art. 9 i art. 11
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.), Sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska, Protokolant starszy inspektor sądowy Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt II SAB/Lu 47/16 w sprawie ze skargi A. B. na przewlekłe prowadzenie postępowania Starosty [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 10 listopada 2016 r. sygn. akt II SAB/Lu 47/16, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a.", oddalił skargę A. B. na przewlekłe prowadzenie przez Starostę [...] postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci szczegółowego zestawienia za lata 2003, 2004 i 2005 sprzętów lub urządzeń, które zostały dofinansowane w ramach likwidacji barier technicznych oraz w komunikowaniu się, z podaniem dokładnej ich nazwy i modelu, kwoty dofinansowania, numeru i daty umowy oraz opisem, w jaki sposób zostały przystosowane funkcjonalnie do konkretnej niepełnosprawności, ze wskazaniem jaka to niepełnosprawność.

Skargę kasacyjną od tego wyroku złożył A. B., zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2016, poz. 1764 ze zm.) dalej zwanej "u.d.i.p." przez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się w przyjęciu, że organ nie posiadał wnioskowanych informacji, a co za tym idzie, nie był zobowiązany do ich udostępnienia.

Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 8, art. 9 i art. 11 k.p.a. przez niewłaściwe zastosowanie mogące mieć wpływ na wynik sprawy polegające na ustaleniu, że sposób poinformowania skarżącego o braku możliwości udostępnienia wnioskowanych informacji odpowiada normom wynikającym z powołanych przepisów;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak wyczerpującego uzasadnienia przesłanek, którymi kierował się Sąd przy wydaniu zaskarżonego wyroku, w tym w szczególności wyczerpującego określenia podstaw uznania twierdzeń organu za wiarygodne i stosownie uprawdopodobnione;

3. art. 151 p.p.s.a. przez niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w sytuacji, gdy należało ją uwzględnić.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie zmianę wyroku przez uwzględnienie skargi w całości. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że Sąd pierwszej instancji arbitralnie przyjął, że lakoniczne oświadczenie organu o niedysponowaniu wnioskowanymi informacjami jest dowodem wystarczającym dla wypełnienia dyspozycji art. 4 ust. 3 u.d.i.p. Powołując się na dokumentację będącą w dyspozycji skarżącego, ponadto znajdującą się w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Lu 992/16, skarżący kasacyjnie podniósł, że Starosta [...] posiada szczegółowe informacje na temat zakupów finansowanych ze środków PFRON w latach 2000-2001. Organ powołał się bowiem na tego rodzaju informacje w treści odpowiedzi na skargę z dnia 27 stycznia 2016 r. Ponadto w ocenie autora skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji powinien zbadać kwestię faktycznego dysponowania przez organ przedmiotowymi danymi. Zaznaczono, że Sąd powinien wyjaśnić w szczególności, skąd pochodzą dane zbiorcze, na które powoływał się organ w piśmie z dnia 6 maja 2014 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną A. B. Starosta [...] wniósł o jej oddalenie w całości. W ocenie organu zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że rozpoznając skargę kasacyjną – po myśli art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm.) – Naczelny Sąd Administracyjny czyni to w granicach zakreślonych przez ramy tego środka odwoławczego, gdyż jest nimi związany, biorąc pod rozwagę z urzędu tylko nieważność postępowania. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że Starosta [...] jest co do zasady podmiotowo zobowiązany do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę na przewlekłość ponieważ w dniu złożenia przez skarżącego wniosku o udostępnienie informacji organ już jej nie posiadał i o tym fakcie organ poinformował wnioskodawcę.

Istota skargi kasacyjnej sprowadzała się zatem do odpowiedzi na pytanie czy Starosta [...] w dniu złożenia wniosku rzeczywiście nie posiadał żądanej informacji publicznej i czy właściwie poinformował wnioskodawcę o tej okoliczności. Stosownie bowiem do treści art. 4 ust. 3 u.d.i.p. podmioty są zobowiązane do udostępniania informacji publicznej, tylko gdy ją posiadają. Jak też trafnie wskazał Sąd pierwszej instancji organ musi uwiarygodnić, że nie posiadał żądanej informacji publicznej, aby nie pozostawać w bezczynności lub przewlekłości w jej udostępnieniu. Zgodzić się należy z autorem skargi kasacyjnej, że z ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że powiadomienie wnioskodawcy o nieposiadaniu żądanych informacji należy rozpatrywać w kontekście art. 8, 9 i 11 k.p.a., a zatem powiadomienie takie powinno zawierać informację dlaczego organ nie posiada żądanych informacji oraz inne dane, które mogą mieć wpływ na sytuację faktyczną i prawną wnioskodawcy. Sąd jest natomiast zobowiązany do oceny czy prawdopodobne jest, że organ żądanej informacji nie posiada, a oceniając czy podmiot zobowiązany powinien ją posiadać, winien między innymi ustalić czy informacja ta jest związana z zakresem jego działania i kompetencją (por. wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2014 r. sygn. akt I OSK 2806/13, z dnia 24 listopada 2009 r. sygn. akt I OSK 851/09, z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 156/12 i z dnia 31 stycznia 2013 r. sygn. akt I OSK 257/12). Stanowisko takie przyjął również Sąd pierwszej instancji.

Z ustaleń Sądu pierwszej instancji wynika, że wniosek o udostępnienie informacji wpłynął do Starosty [...] 8 stycznia 2016 r. i już 12 stycznia 2016 r. udzielono wnioskodawcy odpowiedzi na wniosek, nawiązując do wcześniejszego pisma z 6 maja 2014 r. Udzielona 6 maja 2014 r. informacja dotyczyła wniosku z 24 kwietnia 2014 r. z żądaniem tych samych danych jak we wniosku z 8 stycznia 2016 r., czemu skarżący nie zaprzeczył i co potwierdza treść tych pism znajdujących się w aktach sprawy. Przesyłka została doręczona skarżącemu 18 stycznia 2016 r. Ze wspomnianego pisma z 6 maja 2014 r. doręczonego skarżącemu 9 maja 2014 r. wynika, że ujawniono w nim liczbę zawartych umów i kwot wypłaconych dofinansowań w likwidacji barier technicznych i w komunikowaniu się za lata 2003, 2004 i 2005. Co do pozostałego zakresu żądanych informacji Starosta podał, że ich nie posiada, ponieważ zgodnie z obowiązującą instrukcją kancelaryjną okres przechowywania dokumentów według kategorii archiwalnej B-5 wynosi 5 lat. Mając to na względzie Sąd pierwszej instancji przyjął, że Starosta wskazał na okoliczność archiwizacji dokumentów, które uprawdopodabniają twierdzenie, że nie jest w posiadaniu żądanych informacji.

Stanowisko Sądu pierwszej instancji jest trafne. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ stosownie do przedstawionego wyżej stanowiska judykatury, uwiarygodnił, że na dzień złożenia wniosku nie posiadał żądanej informacji. Świadczy o tym treść wskazanego wyżej pisma skierowanego do skarżącego z 12 stycznia 2016 r. nawiązującego do pisma z 6 maja 2014 r. Wynika z nich, że organ był zobowiązany do przechowywania żądanych danych przez okres 5 lat, co wynika z ich kategorii archiwalnej B. Zatem obowiązek ich przechowywania nie wykraczał poza 2010 r. Wobec tego oświadczenie organu o nieposiadaniu tych danych z powodu ich zniszczenia, uznać należało za wiarygodne. Przy czym należy tu zaznaczyć, że w razie wprowadzenia żądającego w błąd przez udzielenie niezgodnej z rzeczywistością odpowiedzi co do posiadanych informacji, osoba zobowiązana do jej udostępnienia podlega odpowiedzialności karnej określonej w art. 23 u.d.i.p. Ponadto okoliczność zniszczenia dokumentów, w których znajdowały się żądane dane, potwierdzona została protokołem zniszczenia dokumentów z dnia [...] lutego 2014 r. Co prawda dowód ten organ dołączył dopiero do odpowiedzi na skargę kasacyjną, ale nie sposób go pominąć przy ocenie zarzutów kasacyjnych. Odnosząc się natomiast do twierdzenia skarżącego, jakoby posiadanie przez organ danych, dotyczących udzielenia pomocy wnioskodawcy nawet z roku 2000, stwierdzić przyjdzie, że jak wynika z twierdzeń organu, dane te zostały uzyskane od Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych Oddział w L. Dane te Fundusz przekazał w piśmie z dnia 18 kwietnia 2014 r. Pismo to zostało dołączone do odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Skoro jak wyżej wskazano, Starosta [...] wykazał, że na dzień złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej ich nie posiadał, to za nietrafne należało uznać zarzuty naruszenia art. 4 ust. 3 u.d.i.p. i art. 8, 9 i 11 k.p.a. Przy czym ubocznie należy zauważyć, że autor skargi kasacyjnej nie podjął nawet próby wykazania, że naruszenie art. 8, 9 i 11 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co stosownie do treści art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest wymogiem koniecznym do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Z tej samej choćby przyczyny nie mógł być też uwzględniony zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Ponadto wskazać trzeba, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał przesłanki, którymi kierował się przy wydaniu zaskarżonego wyroku, w szczególności dlaczego uznał za wiarygodne twierdzenia organu. Na marginesie należy też dodać, że zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można kwestionować poprawności rozstrzygnięcia, w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych i zastosowania prawa materialnego, do czego zdaje się zmierzał autor skargi kasacyjnej.

Skoro z ustalonego stanu faktycznego wynikało, że organ nie posiadał żądanych informacji, to Sąd pierwszej instancji nie miał podstaw do uwzględnienia skargi na przewlekłość, zatem prawidłowo na podstawie art. 151 p.p.s.a. ją oddalił.

Z wyżej przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego na mocy art. 184 p.p.s.a. ją oddalił.