Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1626/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-03-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6 o
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędziowie Sędzia WSA Irena Wesołowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Wojtynowska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Jarecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi ,,A" Sp. z o.o. z siedzibą w Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 maja 2014 r. Burmistrz określił "A" sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej w skrócie zwana Spółką) opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi odbieranymi z nieruchomości położonej w M. przy ul. D., za okres od lipca 2013 do marca 2014 r. Organ pierwszej instancji stwierdził bowiem, że ilości odebranych w tym okresie odpadów oraz rodzaj pojemnika są niezgodne z deklaracjami złożonymi przez stronę oraz sprawozdaniami przedłożonymi Burmistrzowi przez firmę odbierającą odpady. Wystąpiła zatem konieczność określenia spółce opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi na podstawie art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.) – dalej w skrócie zwanej Ustawą.

Po rozpatrzeniu wniesionego przez Spółkę odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej w skrócie zwane Kolegium) decyzja z dnia 20 sierpnia 2014r., utrzymało w mocy zaskarżaną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że z przepisów Ustawy wynika, iż właściciele nieruchomości zamieszkałych mają obowiązek ponoszenia na rzecz gmin opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz składania deklaracji, na podstawie których powyższa opłata jest wymierzana.

W rozpoznawanej sprawie Spółka wykazała w deklaracji mniejszą ilość odpadów z nieruchomości położnej przy ul. D. niż wskazał to przedsiębiorca odbierający odpady z tej nieruchomości w okresie od lipca 2013 do marca 2014 r. W związku z powyższym, zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji był uprawniony do wszczęcia postępowania na mocy art. 6o Ustawy, celem określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Kolegium wskazało, że Burmistrz prawidłowo określił wysokość opłaty mając na względzie treść przepisów uchwał Rady Miejskiej oraz uwzględniając liczbę i wielkość odebranych pojemników w poszczególnych miesiącach 2013 r., faktyczny sposób zbierania odpadów, tj. gromadzenie odpadów w sposób zmieszany oraz stawkę opłaty za pojemnik o pojemności 1100 l, przy zbieraniu odpadów w sposób zmieszany.

Kolegium zauważyło także, że Spółka w treści odwołania nie kwestionowała w istocie ilości odebranych odpadów wskazanych przez przedsiębiorcę odbierającego odpady, a jedynie powoływała się na trudności w określeniu różnych ilości odpadów w danych miesiącach. Tymczasem, w decyzji organu pierwszej instancji opłata została ustalona za poszczególne miesiące na podstawie rzeczywistej ilości odebranych odpadów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie decyzji Kolegium zarzucając jej naruszenie § 3 ust. 2 uchwały Rady Miejskiej z dnia 21 grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów (dalej w skrócie zwana Uchwałą nr "A"), § 1 ust. 2 oraz § 3 uchwały Rady Miejskiej z dnia 21 grudnia 2012 r. nr [...] w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi i stawki tej opłaty (dalej w skrócie zwana Uchwałą nr "B"), naruszenie art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 6o Ustawy. Spółka wniosła ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do skargi na okoliczność zbierania przez skarżącą Spółkę odpadów na nieruchomości mieszczącej się przy ul. D., w sposób selektywny.

Uzasadniając swoje stanowisko Spółka podniosła, że organy nie wykazały, aby dane zawarte w deklaracji złożonej przez Spółkę były niezgodne z rzeczywistością

tj., aby Spółka oddawała większą ilość pojemników niż zostało to wskazane w deklaracji oraz, że nie zbierała odpadów w sposób selektywny. Zdaniem Spółki organy dokonały błędnej wykładni przepisów Uchwały nr "A", z której wynika, że dla ustalenia obniżonej stawki opłaty wystarczy samo zbieranie odpadów posegregowanych nie jest natomiast warunkiem ich odbiór od właściciela nieruchomości przez gminę. Tymczasem w decyzji przyjęto, że warunkiem zastosowania niższej stawki jest odbiór segregowanych odpadów przez przedsiębiorstwo działające w imieniu gminy i w konsekwencji przyjęto, że segregowane odpady były odbierane w ilości mniejszej niż 25%. Organ nie zbadał natomiast, w jakiej ilości odpady te były segregowane przez skarżącą.

Spółka wskazała dalej, że odpady zbierane selektywnie stanowiły co najmniej 25% objętości odebranych odpadów komunalnych zmieszanych, a zatem przysługiwało jej prawo do obniżenia opłaty za selektywne odbieranie odpadów.

Skarżąca zakwestionowała także ustalenia organów co do odbioru odpadów poza pojemnikiem. Nie zgodziła się w tym względzie z wysokością zastosowanej stawki za odbiór tych odpadów stwierdzając, że Uchwała nr "B" nie zawiera obowiązku ponoszenia opłat za odpady odbierane poza pojemnikiem, a jedynie stawki za każde opróżnienie pojemnika. O odpadach odbieranych poza pojemnikiem mówi jedynie Uchwała nr "A", nie nakłada jednak na właścicieli nieruchomości obowiązku uiszczenia opłaty w stosunku do tych odpadów. Zdaniem skarżącej organ nie wykazał również dokładnej ilości odpadów odbieranych luzem. Niewystarczające było w tej mierze oparcie poczynionych przez organy ustaleń jedynie na podstawie zestawienia przedsiębiorcy odbierającego odpady, nie potwierdzonego w żaden sposób przez Spółkę. Skarżąca podniosła także, że to organ, dla potrzeb zastosowania wyższej stawki opłaty, powinien wykazać brak selektywnego gromadzenia odpadów, nie zaś podmiot, który te odpady selektywnie gromadzi.

W odpowiedzi Kolegium wniosło o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. Spółka złożyła wniosek o dopuszczenie dowodu z dokumentu będącego umową o współpracy w ramach sieci "C", na okoliczność segregacji odpadów przez skarżącą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa.

Zadania gminy oraz obowiązki właścicieli nieruchomości, dotyczące utrzymania czystości i porządku oraz warunki wykonywania działalności w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, określone są w przepisach Ustawy, przy czym zadania gmin wymienione są w Rozdziale 2, w przepisach art. 3 – art. 4 Ustawy, a właścicieli nieruchomości w Rozdziale 3, w przepisach art. 5 – art. 6 Ustawy. W rozdziale 3a Ustawy zawarte zostały z kolei unormowania odnoszące się zarówno do obowiązków gminy jak i właścicieli nieruchomości w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 3 Ustawy gminy zapewniają czystość i porządek na swoim terenie i tworzą warunki niezbędne do ich utrzymania, a w szczególności obejmują wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy, systemem gospodarowania odpadami komunalnymi. Na mocy art. 6c ust. 1 Ustawy, gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy. Jak stanowi natomiast ust. 2, rada gminy może, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, postanowić o odbieraniu odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne.

Przepis art. 6c wprowadza rozróżnienie dwóch typów właścicieli nieruchomości; na których zamieszkują mieszkańcy i na których nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne. W przypadku nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy to gmina jest obowiązana ex lege do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli tych nieruchomości. Natomiast w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, ale powstają odpady komunalne, to rada gminy postanawia fakultatywnie, w uchwale stanowiącej akt prawa miejscowego, o odbieraniu takich odpadów od właścicieli tych nieruchomości. Ponieważ zasadniczo to uchwała podjęta na podstawie art. 6c ust. 2 ustawy decyduje o zakresie gminnego systemu gospodarki odpadami, to powinna być ona pierwszą z podejmowanych. Dopiero, jeżeli rada podejmie taką uchwałę, to cały obszar gminy zostanie objęty nowym systemem odbioru odpadów (por. W. Radecki, Komentarz do art. 6c ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, (w:) Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Komentarz, Lex 2012 r.; Z. Bukowski, Akty prawa miejscowego wdrażające nowy system gospodarowania odpadami komunalnymi, (w:) Zadania i obowiązki gmin w postępowaniu z odpadami komunalnymi. Materiały z konferencji na Uniwersytecie Wrocławskim 16-17 października 2012 r., pod red. M. Górskiego i K. Nowackiego, Wrocław 2013 r., s. 55).

Nie jest w niniejszej sprawie kwestionowane, że Gmina podjęła decyzję o odbieraniu odpadów komunalnych także od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, co zostało wyrażone w stosownej uchwale podjętej przez Radę Miejską.

Zgodnie z art. 6 h Ustawy, właściciele nieruchomości (zarówno tych, na których zamieszkują mieszkańcy jak i takich na których mieszkańcy nie zamieszkują), są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Stosownie do art. 6i ust. 1 pkt 2 Ustawy, obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje w przypadku nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady komunalne - za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały takie odpady.

Sposób obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi określony jest w przepisach art. 6j i art. 6k Ustawy. W przepisie art. 6k ust. 1 zawarto jednocześnie delegację dla gminy do określenia w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, ustalenia stawki takiej opłaty oraz stawki opłaty za pojemnik o określonej pojemności. Taki akt prawa miejscowego został uchwalony przez Radę Miejską i jest to Uchwała nr "B".

Na podstawie art. 6m ust. 1 Ustawy, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. Ust. 2 art. 6m stanowi z kolei, iż w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 14 dni od dnia nastąpienia zmiany. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana.

W razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze (art. 6o Ustawy).

Z analizy treści powyższych przepisów wynika, że właściciele nieruchomości niezamieszkałych, na których powstają odpady, mają obowiązek ponoszenia na rzecz gminy opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz składania deklaracji, na podstawie których powyższa opłata jest wymierzana.

W niniejszej sprawie skarżąca Spółka złożyła taką deklarację, niemniej jednak jak wynika z poczynionych ustaleń, wykazała w niej mniejszą ilość odpadów niż ta, którą w rzeczywistości odebrano z nieruchomości położnej przy ul. D. Podstawą dokonanych przez organ administracyjny ustaleń były dane dotyczące ilości odpadów mieszczących się w pojemniku, jakim dysponowała Spółka (tj. pojemniku o kubaturze 1100 l), wskazane przez przedsiębiorcę odbierającego odpady z nieruchomości stanowiącej własność Spółki w okresie od lipca 2013 do marca 2014 r.

Mając na uwadze poczynione ustalenia faktyczne, zasadnie zdaniem Sądu, wobec istniejących rozbieżności pomiędzy deklarowaną ilością odpadów a ilością odebraną, wszczęto postępowanie na podstawie art. 6o Ustawy, celem wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zwrócenia uwagi wymaga przy tym, że Spółka, pomimo gromadzenia większej ilości odpadów niż wynikało to ze złożonej pierwotnie deklaracji, nie złożyła nowej, zmienionej deklaracji, do czego zobowiązuje ją treść art. 6m ust. 2 Ustawy.

W ocenie Sądu, ustalenie w decyzji wysokości należnej opłaty zostało dokonane w sposób prawidłowy. Opłata została bowiem określona jako iloczyn ilości pojemników z odpadami odebranymi z nieruchomości stanowiącej własność Spółki oraz stawki opłaty określonej za pojemnik jakim skarżąca dysponowała tj. za pojemnik o kubaturze 1100 l. Organ kierował się zatem w tym względzie przepisami Uchwały nr "B".

Sąd nie zgadza się przy tym z zarzutem, jakoby ustalenie wysokości opłaty nastąpiło na podstawie innego kryterium niż faktyczna liczba pojemników odebranych przez gminę. Z treści decyzji organów obu instancji w sposób jasny i nie mogący budzić wątpliwości wynika bowiem, że organy zastawały metodę ustalania wysokości opłaty, określoną dla nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, zgodnie z § 2 ust. 2 Uchwały nr "B".

Nie można przy tym zaakceptować stanowiska strony, że opłata określona decyzją została zawyżona wskutek odebrania odpadów pozostających poza pojemnikiem, a opłatę za tak odebrane odpady naliczono Spółce bez podstawy prawnej. Jakkolwiek zgodzić należy się ze stroną skarżąca, że w treści Uchwały nr "B" nie ma odrębnego zapisu określającego wysokość opłaty za odpady odbierane poza pojemnikiem, to jednak nie oznacza to, że w przedmiotowej sprawie wysokość stawki za odbiór odpadów została zastosowana przez organy w sposób dowolny.

Zwrócenia uwagi wymaga bowiem, że faktyczny odbiór odpadów zgromadzonych poza pojemnikami odbywał się poprzez ich umieszczenie w pojemniku należącym do Spółki; wynika to z oświadczenia przedsiębiorcy odbierającego odpady (k. 8 akt administracyjnych). Na tej podstawie ustalana była faktyczna ilość pojemników wypełnionych odpadami, które odbierane były z nieruchomości stanowiącej własność Spółki. Jeżeli zatem odpady znajdujące się poza pojemnikiem, po jego uzupełnieniu stanowiły dodatkowy, nie zgłoszony w deklaracji pojemnik, o tyle od takiego dodatkowo odebranego pojemnika, obliczono stosowną opłatę. Nie była to zatem opłata ustalona przez organ na podstawie nie przewidzianej w przepisach aktu prawa miejscowego stawki za wywóz odpadów pozostawionych poza pojemnikiem, ale de facto opłata za wywóz ilości odpadów, które zmieściły się w pojemniku o określonej pojemności, czyli ustalona zgodnie z tabelarycznym zestawieniem zawartym w Uchwale nr "B".

Poza tym, zdaniem Sądu, przyjęcie argumentacji strony co do tego, że gmina nie jest uprawniona do naliczania opłaty za wywóz odpadów znajdujących się poza pojemnikiem, mogłoby prowadzić do sytuacji, w której właściciele nieruchomości, chcąc uniknąć ponoszenia kosztów wywozu odpadów, pozostawialiby je zawsze poza pojemnikami. Mogliby wówczas deklarować, że opłata należna jest wyłącznie za opróżnienie pojemnika wypełnionego odpadami, a nie za odpady pozostawione poza nim i stwierdzać, że gmina, jako podmiot ustawowo zobowiązany do utrzymania czystości i porządku, zobowiązana jest bezkosztowo odbierać odpady pozostawione poza pojemnikami, luzem. Taka sytuacja byłaby niedopuszczalna i niezgodna choćby z wyrażoną w Ustawie zasadą ponoszenia kosztów wywozu odpadów przez właścicieli nieruchomości (art. 6h Ustawy).

Dodania wymaga także, że przepisy Uchwały nr "A" wprost stanowią o możliwości odbierania większej liczny odpadów wytwarzanych na nieruchomości, niż wynikające ze złożonej przez właściciela nieruchomości deklaracji. Stanowi o tym § 2 ust. 3 Uchwały nr "A" zgodnie z którym, w przypadku wytwarzania większej ilości odpadów niż określono w ust 2, przedsiębiorca na zlecenie gminy, odbierze odpady komunalne zmieszane w tej zwiększonej ilości, a właściciel nieruchomości złoży nową deklarację określającą zwiększoną ilość odpadów i uiści opłatę według tej deklaracji, jeżeli deklaracja nie zostanie złożona, Burmistrz w decyzji administracyjnej określi wysokość opłaty za odebrane a nie zadeklarowane w deklaracji ilości odpadów.

Sąd nie zgadza się także ze stwierdzeniem, że w sprawie brak było dowodów, które w sposób wiarygodny pozwoliłyby wykazać dokładną ilość odpadów pozostawionych poza pojemnikiem i odebranych przez gminę.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, który to przepis z mocy art. 6q ust. 1 Ustawy znajduje zastosowanie w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Unormowanie zawarte w tym przepisie przyjmuje zatem zasadę otwartego katalogu dowodów, a granice dowodzenia wyznaczone zostały "przyczynianiem się" danego środka dowodowego do wyjaśnienia sprawy oraz brak sprzeczności z prawem. Nie ma zatem żadnych prawnych przeszkód co do tego, aby za dowód wskazujący na ilość odpadów rzeczywiście odbieranych z nieruchomości stanowiącej własność Spółki uznać oświadczenie złożone przez przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne.

Wskazania wymaga jednocześnie, że wprawdzie z dyspozycji art. 122 Ordynacji podatkowej wynika obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza to jednak, że strona jest zwolniona od współudziału w realizacji tego obowiązku. Z sytuacją taką będziemy mieli do czynienia w szczególności wówczas, gdy strona formułuje twierdzenia co do okoliczności stanu faktycznego, które nie znajdują oparcia w materiale dowodowym zebranym przez organ lub zaprzecza poprawności dokonanej przez organ oceny stanu faktycznego. W takich przypadkach logika podpowiada, że wraz z tą inicjatywą przechodzą na nią także i wszelkie konsekwencje, jakie wiążą się z wynikiem prowadzonego dowodu. Na uwarunkowanie to zwraca zresztą uwagę orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które akcentuje, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy, kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić (por.: wyroki NSA z dnia 17 lutego 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1150/99, z dnia 13 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 960/98). Zatem organy mają wprawdzie obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, ale jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten nie jest więc nieograniczony i bezwzględny.

Poza tym nałożonego na organ obowiązku gromadzenia materiału dowodnego nie można pojmować, jako braku uprawnienia do przedstawiania kontrdowodu, mogącego wykazać przeciwieństwo twierdzeń organu. Jeżeli bowiem na podstawie zgromadzonego przez siebie materiału dowodowego organ wyciąga określone wnioski, to prawem strony jest przedstawienie takich dowodów, które zaprzeczą twierdzeniom organu. W sytuacji, gdy strona nie korzysta z tego uprawnienia, odstępując od możliwości przedłożenia własnych dowodów, musi liczyć się z niekorzystnymi dla niej konsekwencjami.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca Spółka nie wykazywała aktywności w zakresie przedstawiania własnego materiału dowodowego, który mógłby wykazać przeciwieństwo twierdzeń organu. Strona miała przy tym możliwość zaznajomienia się z materiałem dowodowym sprawy i o tym uprawnieniu została stosownie powiadomiona i pouczona (postanowienie z dnia 30 kwietnia 2014 r., k. 6 akt administracyjnych, pismo Kolegium k. II akt administracyjnych). W konsekwencji tego zaniechania za podstawę rozstrzygnięcia należało przyjąć ustalenia dokonane przez organy obu instancji.

Zdaniem Sądu, organy prawidłowo uznały również, że wobec Spółki należało zastosować podwyższoną stawkę opłaty wynikającą z faktu nie zbierania odpadów w sposób selektywny.

Zgodnie z treścią § 3 ust. 2 Uchwały nr "A", uprawnienie do obniżenia opłaty za odbieranie odpadów w sposób selektywny przysługuje, gdy odpady: papier, szkło, tworzywa sztuczne, metale i opakowania wielomateriałowe są zbierane, co najmniej w ilości: 25% objętości odebranych odpadów komunalnych zmieszanych. W przypadku odbioru odpadów zbieranych w sposób selektywny za jednorazowy odbiór pojemnika o pojemności 1100 l. (czyli takiego jaki posiada Spółka) opłata wynosi 198,10 zł; jeżeli odpady zbierane są w sposób zmieszany opłata ta jest wyższa i wynosi 304,80 zł (§ 3 ust. 1 i 2 Uchwały nr "B").

Strona skarżąca, kwestionując rozstrzygnięcia organów w zakresie przyjęcia stawki opłaty jak dla odpadów zmieszanych wywodzi, że przepis § 3 ust. 2 Uchwały nr "A" wiąże możliwość zastosowania niższej, preferencyjnej stawki opłaty z faktem gromadzenia przez właściciela nieruchomości odpadów posegregowanych w ilości nie mniejszej niż 25% objętości odpadów zmieszanych. Zdaniem Spółki wskazany przepis Uchwały nie wymaga natomiast, aby taka ilość odpadów była odbierana przez gminę.

Z takim rozumieniem przepisu, w ocenie Sądu, nie sposób się zgodzić. Nie można bowiem dokonywać wykładni tego przepisu w oderwaniu od celu dla jakiego został on uchwalony. Trzeba mieć bowiem na względzie, że uchwalenie przepisów określających zasady uiszczania opłat za wywóz odpadów, w tym przepisu określającego preferencyjną stawkę opłaty w przypadku dokonywania selektywnej zbiórki odpadów, jest konsekwencją nałożenia na gminy, w ramach zadań własnych, określonych obowiązków związanych z utrzymaniem czystości i porządku na terenie gminy. Gmina, jako podmiot zobligowany do odbioru odpadów czy to z mocy samej Ustawy (w odniesieniu do nieruchomości zamieszkałych przez mieszkańców) czy też z uwagi na podjęcie stosownej uchwały (w odniesieniu do nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy), określając wysokość opłat za odbiór odpadów musi zatem mieć na względzie koszty, jakie wiążą się z nałożonymi na nią zadaniami. Znajduje to zresztą swój normatywny wyraz w treści art. 6k ust. 2 pkt 3 Ustawy, który stanowi, że rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r ust. 2-2b i 2d. Określenie wysokości opłat za wywóz odpadów pozostaje zatem w ścisłym związku z obowiązkami gminy, które musi realizować w ramach zadań własnych określonych Ustawą.

Przeciwko interpretacji przepisu przedstawionej przez stronę skarżącą przemawia także treść art. 6k ust. 3 Ustawy. Przepis ten stanowi, że rada gminy określi wyższe stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, jeżeli odpady komunalne nie są w sposób selektywny zbierane i odbierane. Ustawodawca wskazał w tym przepisie, że w systemie opłat związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi w sposób niepreferencyjny winny być traktowane te sytuacje, gdy odpady nie są zbierane i odbierane w sposób selektywny. Z przepisu tego jasno wynika, że stosowanie opłat o określonej wysokości, wyższych w przypadku braku segregacji, niższych w przypadku zbierania odpadów w sposób selektywny, jest związane z gospodarowaniem odpadami komunalnymi, a zatem jest związane z działalnością gminy w tym zakresie i nałożonymi na gminę obowiązkami.

Potwierdzeniem powyższej argumentacji są także przepisy art. 6r ust. 1 i następne Ustawy. Z przepisów tych wynika, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy, a środki z opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nie mogą być wykorzystane na cele niezwiązane z pokrywaniem kosztów funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Z pobranych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi gmina pokrywa koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych, obsługi administracyjnej tego systemu.

Z powyższego wynika, że pobieranie opłat za odbiór odpadów pozostaje w ścisłym związku z gospodarką finansową gminy w zakresie systemu gospodarowania odpadami. Gmina, zobowiązana do finansowania kosztów tego systemu, musi mieć zatem wpływ na wysokość opłat ponoszonych w związku z odbiorem odpadów, jak również możliwość kontrolowania tego, czy właściciel nieruchomości, uiszczający na rzecz gminy niższą stawkę opłaty, dokonuje selektywnej zbiórki odpadów, czy też oddaje odpady wyłącznie zmieszane. Gmina jako podmiot zobowiązany do odbioru odpadów stosuje ustaloną przez siebie preferencyjną stawkę opłaty, przewidzianą na finansowanie systemu gospodarowania odpadami, o ile stwierdzi, że właściciel nieruchomości spełnia ustalone warunki do jej zastosowania. Ta preferencyjna opłata, przewidziana w Uchwale nr "A" jest zatem odzwierciedleniem tego, że gmina w sytuacji gdy zweryfikuje, że wśród odpadów odbieranych przez upoważnionego przez gminę przedsiębiorcę, odpady selektywne stanowią co najmniej 25% odpadów zmieszanych, gmina, jako podmiot uprawniony do pobierania opłaty za wywóz odpadów, stosuje opłatę w niższej wysokości. Niższa stawka opłaty nie jest zatem konsekwencją tego, że właściciel nieruchomości w ogóle dokonuje segregacji odpadów, ale że selektywne odpady odbierane przez gminę pozostają w określonej proporcji do pozostałych odpadów, do których odbioru zobowiązana jest gmina.

Istnieje oczywiście możliwość, aby segregowane odpady odbierane były przez inne niż gmina podmioty. Niemniej jednak w takiej sytuacji, jeśli w chwili odbioru przez gminę ilość odpadów selektywnych nie będzie mieściła się w granicach dwudziestopięcioprocentowego wskaźnika określonego w Uchwale, gmina nie będzie stosowała niższej stawki opłaty. Gmina stosuje niższą stawkę opłaty w stosunku do wywozu tych odpadów, do których zagospodarowania jest zobowiązana z mocy ustawy lub uchwały.

W związku z powyższym, dla możliwości zastosowania preferencyjnej stawki opłaty za wywóz odpadów bez znaczenia pozostają porozumienia, jakie skarżąca zawarła z innymi podmiotami w przedmiocie odbioru surowców wtórnych. Ogólna ilość gromadzonych selektywnie odpadów nie ma znaczenia dla ustalenia wysokości opłaty, bowiem w przepisie § 3 ust. 2 Uchwały nr "A" chodzi o odpady zbierane selektywnie przez właściciela nieruchomości i odbierane przez gminę, czyli podmiot, na rzecz którego uiszczana jest opłata, a nie przez jakikolwiek inny podmiot.

Na marginesie należy dodać, że strona skarżąca bezzasadnie zarzuca organom nieustalenie rzeczywistej ilości selektywnie gromadzonych przez Spółkę odpadów, skoro na etapie postępowania przed organami administracyjnymi nie podnosiła okoliczności związanych z nawiązaniem współpracy i ustaleniem zasad odbioru surowców wtórnych w ramach sieci "C". Jak to już zostało wyżej wskazane, ciężar dowodzenia w postępowaniu administracyjnym nie spoczywa wyłącznie na organach administracyjnych, albowiem strona winna, wobec określonych stwierdzeń organu, przedstawić dowody, które wykażą przeciwieństwo tego, co organ zamierza udowodnić. Niemiej jednak, jak to zostało wyżej wskazane, okoliczność nawiązania współpracy w przedmiocie odbioru segregowanych odpadów pozostawała bez wpływu na treść rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Z punktu widzenia wysokości opłaty uiszczanej na rzecz gminy istotne było bowiem to, jaką ilość odpadów zebranych selektywnie przez właściciela nieruchomości odbiera gmina. Jeśli bowiem procent odpadów selektywnych odbieranych przez gminę mieści się w ustalonej w Uchwale nr "A" proporcji, gmina stosuje niższą stawkę opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Jeżeli natomiast odpady selektywne nie stanowią co najmniej 25% odbieranych przez gminę odpadów zmieszanych, stosuje się wyższą stawkę opłaty.

Sąd wskazuje jednocześnie, że wniosek o przeprowadzenie dowodów z dokumentów nie wymagał osobnego rozstrzygnięcia. Załączone do skargi dokumenty, jak wszystkie inne materiały znajdujące się w aktach sprawy stanowiły bowiem przedmiot oceny Sądu.

Mając na względzie wszystkie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) skargę oddalił, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia.