Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1146/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. S. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej także "GINB"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., zwanej dalej "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję [...] WINB z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...].

Do wydania zaskarżonej decyzji GINB doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku P. S., [...] WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r, nr [...], nakazującej P. S. rozbiórkę, w terminie 1 miesiąca od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, rur znajdujących się poniżej powierzchni terenu stanowiących odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do studni pomiędzy nieruchomościami na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...].

P. S. wniósł odwołanie od decyzji [...] WINB z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] z zachowaniem ustawowego terminu.

GINB rozpatrując odwołanie odniósł się przede wszystkim do zarzutów, że decyzja [...] WINB obarczona jest wadą z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., gdyż rozstrzygnięcie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną tego organu z [...] czerwca 2005 r., nr [...], o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], oraz że powyższe orzeczenie dotknięte jest wadą z art. 156 § 2 pkt 1 k.p.a., gdyż decyzja [...] WINB z [...] grudnia 2018 r., nr [...] oraz decyzje PINB nr [...] i [...], zostały wydane po wyekspirowaniu dziesięcioletniego okresu przedawnienia, co jest niezgodne z prawem i tym samym nie jest możliwe wzruszenie ww. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

GINB wskazał, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodów wskazanych w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest, aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego. Tymczasem, w ocenie GINB, sprawa dotycząca rur znajdujących się poniżej powierzchni terenu stanowiących odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do studni pomiędzy nieruchomościami na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...], nie jest tożsama ze sprawą, której przedmiotem było udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego. Wydane decyzje w przedmiocie rozbiórki oraz w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pn. "rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część parterową z poddaszem użytkowym i garażem" (z uwagi na to, że inwestycja była w trakcie realizacji i do użytkowania został zgłoszony jeden z etapów), zapadły w innych trybach postępowania, odnoszą się do innego przedmiotu sprawy, zostały wydane na podstawie innych przepisów, a ponadto różni je krąg podmiotów uznanych za stronę postępowania.

Organ drugiej instancji podkreślił, że wydana na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jeden. Dz. U. z 2016 r., poz. 290, dalej: "Prawo budowlane") przez PINB [...] decyzja z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], nakazująca P. S. rozbiórkę rur odprowadzających wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], jest konsekwencją niewykonania przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z decyzji PINB [...] z dnia [...] lutego 2016r., nr [...], którą nakazano P. S. wykonanie odprowadzenia wód opadowych z dachu ww. budynku mieszkalnego na teren własnej nieruchomości, zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...].

GINB zaznaczył również, że według ustaleń organu powiatowego w projektach budowlanych stanowiących załącznik do decyzji Urzędu Gminy [...] z dnia [...] lutego 2000 r., jak i w decyzji zmieniającej wydanej przez Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nie ma wzmianki o odprowadzeniu wód opadowych do studni, zarówno w części rysunkowej, jak i opisowej. Na rzutach elewacji budynku mieszkalnego widoczne są rynny spustowe otwarte, nie wprowadzone w opaskę budynku i poniżej terenu, które umożliwiają swobodne odprowadzenie wód opadowych.

Według GINB, w ramach postępowania nieważnościowego rola organu ograniczała się do zbadania, czy adresat decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. decyzji PINB [...] z dnia [...] lutego 2016r., nr [...], wykonał nakazane tą decyzją obowiązki czy nie, a w związku z tym czy były podstawy do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. GINB stwierdził zatem, że w sytuacji, gdy zobowiązany nie wykonał obowiązku określonego w ww. decyzji PINB [...] z [...] lutego 2016 r., to konsekwencją tego jest wydanie rozstrzygnięcia w myśl art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego zgodnie z którym, po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wobec powyższego – zdaniem organu odwoławczego – PINB [...] był zobowiązany do wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.

Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, badane w trybie nieważnościowym rozstrzygnięcie PINB [...] z dnia [...] sierpnia 2016r. zostało wydane przez właściwy organ, jest wykonalne, nie narusza rażąco porządku prawnego, zostało skierowane do właściwego adresata, nie wywołuje czynu zagrożonego karą i nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, nie można uznać też, iż zachodzi przesłanka wskazywana przez P. S. w odwołaniu a dotycząca pkt 3 art. 156 § 1 k.p.a. bowiem decyzje bez wątpienia rozstrzygają o różnych przedmiotach postępowania administracyjnego.

Z powyższym orzeczeniem GINB nie zgodził się P. S. ("skarżący"), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 51 ust. 3 i art. 51 ust. 7 ustawy - Prawo budowlane w związku z art. 16 § 1 k.p.a. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej, podczas gdy decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, albowiem wydano ją w oparciu o przepisy art. 51 ust. 3 i art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, tj. poprzez zastosowanie trybu "naprawczego" w stosunku do obiektu budowlanego, podczas gdy w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja [...] WINB z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], udzielająca pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pn.: "rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część parterową z poddaszem użytkowym i garażem" położonego przy ul. [...] w [...], co winno było wówczas skutkować umorzeniem postępowania przez organ, z uwagi na brak przedmiotu postępowania, a nie jak błędnie postąpiono zakończeniem postępowania poprzez wydanie decyzji pierwotnej;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 57 i art. 59a Prawa budowlanego poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji pierwotnej, podczas gdy decyzja ta została wydana pomimo współistnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, która nie została wyeliminowana z porządku prawnego, a tym samym jako decyzja administracyjna korzysta z domniemania jej prawidłowości oraz pominięcie faktu, iż wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zostało poprzedzone m.in. kontrolą zgodności wykonanych robót z zatwierdzonym projektem budowlanym oraz przepisami techniczno-budowlanymi;

3. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 k.p.a. poprzez niedokonanie zupełnego i kompleksowego zbadania przez organ drugiej instancji decyzji pierwotnej pod względem zaistnienia wszystkich przesłanek wymienionych w powołanym przepisie, warunkujących zastosowanie trybu nadzwyczajnego, o którym mowa w art. 156 i nast. k.p.a., tj. bez ograniczania się do przesłanek wskazanych przez skarżącego, podczas gdy organ zobligowany był do weryfikacji, czy decyzja pierwotna obarczona jest m.in. wadą polegającą na wydaniu bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;

4. naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, skutkujące m.in pominięciem dokonania oceny wpływu pozostawania w obrocie prawomocnej i ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przy jednoczesnym współistnieniu decyzji pierwotnej,

co znalazło swoje odzwierciedlenie również w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, niespełniającym wymogów z art. 107 § 3 k.p.a.;

5. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, podczas gdy organ odwoławczy winien był uchylić zaskarżoną decyzję organu niższego stopnia.

Mając na względzie powyższe, skarżący wnosi o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesione zostało, że rażące naruszenie prawa w sprawie zakończonej decyzją PINB dla [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], polegało na podejmowaniu czynności i rozstrzyganiu przez organ w trybie tzw. postępowania "naprawczego", tj. postępowania przewidzianego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego, podczas gdy wdrożenie trybu "naprawczego" nie było w tym przypadku możliwe z uwagi na pozostawanie w mocy decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego oznacza nie tylko, że inwestor zakończył prace budowlane, ale również, że prace te zostały wykonane zgodnie z udzielonym pozwoleniem. Fakt przyjęcia obiektu budowlanego do użytkowania jednoznacznie bowiem potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami i nie może on podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem prawidłowości jego wybudowania) przez organ nadzoru budowlanego. W związku z powyższym dopóki w obrocie prawnym funkcjonuje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie ww. obiektu budowlanego, to kolejne postępowanie odnoszące się do tej samej materii jest w oczywisty sposób bezprzedmiotowe.

W przekonaniu skarżącego, decyzja została również wydana z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż organy pominęły dokonanie rzetelnej oceny wpływu pozostawania w obrocie prawomocnej i ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na decyzję nakazującą skarżącemu rozbiórkę rur odprowadzających wody opadowe, znajdujących się poniżej powierzchni terenu działki skarżącego.

W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ ponownie podkreślił, wydane decyzje w przedmiocie rozbiórki oraz w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego pn. "rozbudowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego o część parterową z poddaszem użytkowym i garażem" (z uwagi na to, że inwestycja była w trakcie realizacji i do użytkowania został zgłoszony jeden z etapów), zapadły w innych trybach postępowania, odnoszą się do innego przedmiotu sprawy i zostały wydane na podstawie innych przepisów. Według GINB, sprawa dotycząca rur znajdujących się poniżej powierzchni terenu, stanowiących odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do studni pomiędzy nieruchomościami na działkach o nr ew. [...] i [...] z obrębu [...], nie jest tożsama ze sprawą, której przedmiotem było udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowy budynku mieszkalnego.

Organ stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nieważnościowym mógł poddać ocenie jedynie to, czy nakazane wcześniejszą decyzją PINB dla [...] z dnia [...] lutego 2016 r. obowiązki zostały wykonane czy nie, a w związku z tym orzec, czy były podstawy do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 3 ustawy Prawo budowlane.

W piśmie procesowym z dnia 31 października 2019 r. skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentu w postaci kopii decyzji [...] WINB z dnia [...] października 2019 r., nr [...], w drodze której ww. organ stwierdził nieważność decyzji PINB dla [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], nakazującej P. S. wykonanie odprowadzenia wód opadowych z dachu ww. budynku mieszkalnego na teren własnej nieruchomości, a której niewykonanie stanowiło podstawę do wydania kontrolowanej w niniejszym postepowaniu nieważnościowym decyzji PINB dla [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], nakazującej P. S. rozbiórkę rur odprowadzających wody opadowe z dachu budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W.

Skarżąca wskazała, że wobec faktu wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, zmaterializowała się podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji następczej, tj. wydanej w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 ww. ustawy, jako decyzji zależnej.

Decyzja [...]WINB o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] października 2019 r., nr [...], w drodze której ww. organ stwierdził nieważność decyzji PINB dla [...] z [...] lutego 2016 r., nr [...], jest ostateczna, na co wskazuje zaświadczenie [...] WINB z dnia [...] grudnia 2019 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzająca ją decyzja [...] WINB naruszają prawo w sposób opisany powyżej, a skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z [...] marca 2019 r., znak: [...], którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] WINB z [...] grudnia 2018 r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla [...] z [...] sierpnia 2016 r., nr [...], nakazującej P. S. rozbiórkę, rur znajdujących się poniżej powierzchni terenu stanowiących odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do studni pomiędzy nieruchomościami na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...].

W sprawie istotne jest, że kontrolowane przez organy rozstrzygnięcie organu powiatowego z [...] sierpnia 2016 r. zapadło w konsekwencji nałożenia na skarżącego przez PINB dla [...] w drodze decyzji z [...] lutego 2016r., nr [...], obowiązku wykonania odprowadzenia wód opadowych z dachu ww. budynku mieszkalnego na teren własnej nieruchomości, zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...]. GINB podkreślił, że w sytuacji, gdy organ powiatowy stwierdził brak wykonania przez skarżącego ww. obowiązku, zobowiązany był – stosownie do przepisu art. 51 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego – do orzeczenia przedmiotowego nakazu określonego w decyzji z [...] sierpnia 2016 r.

GINB wskazał, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji następczej z [...] sierpnia 2016 r., kontrola tegoż orzeczenia musiała ograniczyć się do zbadania, czy adresat decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, tj. decyzji PINB dla [...] z dnia [...] lutego 2016r., wykonał nakazane tą decyzją obowiązki, czy też nie, a w związku z tym, czy były podstawy do wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.

Jednocześnie GINB stwierdził, że decyzja z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku skarżącego, którego dotyczy kontrolowana decyzja z [...] sierpnia 2018 r., nie mogła obejmować rur odprowadzających wodę opadową znajdujących się poniżej powierzchni terenu, gdyż nie były one przewidziane w zatwierdzonym projekcie budowlanym, a i decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie obejmowała rozwiązań zastosowanych przez inwestora – tj. drenażu wód opadowych do studni posadowionej w granicy działki.

W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę kluczowe znaczenie dla oceny prawidłowości decyzji organów nadzoru budowlanego ma zarówno okoliczność eliminacji z obrotu prawnego decyzji PINB dla [...] z [...] lutego 2016r., nr [...], wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jak i poczynione w niej ustalenia faktyczne.

Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez PINB dla [...]), przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Z kolei przepis art. 51 ust 3 Prawa budowlanego przewiduje, że po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo (pkt 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Z powyższego przepisu art. 51 ust. 3 Prawa budowlanego wprost wynika zatem, że decyzja wydana w jego trybie stanowi prawną konsekwencję decyzji nakładającej na stronę obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W orzecznictwie sądów administracyjnych nie jest kwestionowane stanowisko, że treść art. 51 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy nie pozostawia organom nadzoru budowlanego swobody w zakresie rozstrzygnięcia, w przypadku stwierdzenia, że obowiązek nałożony na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie został wykonany. W takiej sytuacji obligatoryjnie należy orzec albo nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (zob. m.in. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt II SA/Po 232/18).

Dlatego też trafnie wskazał GINB, że stwierdzenie niewykonania przez skarżącego w ustalonym terminie obowiązku określonego w decyzji PINB dla [...] z [...] lutego 2016r., nr [...], wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, musiało skutkować wydaniem przez ten organ decyzji w trybie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy, tj. decyzji z [...] sierpnia 2016r., nr [...], nakazującej P. S. rozbiórkę rur znajdujących się poniżej powierzchni terenu stanowiących odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w [...] do studni pomiędzy nieruchomościami na działkach nr ew. [...] i [...] z obrębu [...].

Nie ulega wątpliwości, że postępowanie naprawcze w trybie art. 51 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, tj. takie postępowanie jak prowadzone przez PINB dla [...] w kontrolowanej sprawie, jest dwuetapowe. Najpierw organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, po czym sprawdza, czy te obowiązki zostały wykonane i w rezultacie tego ustalenia wydaje odpowiednią decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Stąd wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanej w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności powoduje, że przestaje istnieć akt prawny stanowiący podstawę do merytorycznej oceny wykonania tej decyzji, a zatem i wynikających z niej obowiązków.

Rozpoznając niniejszą sprawę tutejszy Sąd musi zatem wziąć pod uwagę okoliczność ostatecznego stwierdzenia przez [...] WINB w dniu [...] października 2019 r. nieważności decyzji PINB dla [...] z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], której niewykonanie stanowiło podstawę do wydania kontrolowanej w postepowaniu nieważnościowym decyzji PINB dla [...] dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], o nakazie rozbiórki. W sytuacji, gdy decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2019 r. nr [...] (kopia wraz z zaświadczeniem organu o jej ostateczności – w aktach sprawy) z mocą wsteczną wyeliminowane z obrotu prawnego zostało orzeczenie PINB dla [...] zapadłe w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, traci umocowanie prawne rozstrzygnięcie następcze wydane w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy.

Wobec powyższego, już tylko z tego powodu kontrolowane decyzje organów nadzoru budowlanego o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], nie mogą być uznane za prawidłowe.

Tutejszy Sąd dostrzegł jednocześnie, iż zarówno zaskarżona decyzja GINB, jak i poprzedzająca ją decyzja [...] WINB oparte zostały na ustaleniu, że udzielone skarżącemu pozwolenie na użytkowanie należącego do niego budynku z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...], nie przewidywało objętego nakazem rozbiórki umieszczenia rur odprowadzających wodę opadową poniżej powierzchni terenu i odprowadzenia wód opadowych do studni posadowionej w granicy działki sąsiedniej. Tymczasem, jak wynika z ustaleń zamieszczonych w uzasadnieniu decyzji [...] WINB z dnia [...] października 2019 r. nr [...], tego rodzaju sporny sposób drenażu i odprowadzenia wód opadowych został zaakceptowany w ww. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Jak wskazał [...] WINB w decyzji z dnia [...] października 2019 r., pozwolenie na użytkowanie zostało wydane przez ten organ po rozpatrzeniu wniosku inwestora z dnia 10 stycznia 2005 r., do którego to wniosku P. S. załączył m.in. "Oświadczenie o kanalizacji deszczowej". W oświadczeniu tym znalazł się zapis, z którego wynika, że do budynku przy ul. [...] nie została doprowadzona miejska kanalizacja deszczowa, wobec czego woda opadowa jes odprowadzana instalacją deszczową do znajdującej się na terenie posesji starej, nieużywanej studni. Ponadto organ ustalił, że w aktach znajduje się geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza, na której oznaczono, że wody opadowe z budynku mieszkalnego odprowadzane są przewodem kanalizacyjnym do studni usytuowanej pomiędzy działkami nr ew. [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. [...].

W tych okolicznościach za wadliwe uznać należy stanowisko GINB zawarte w zaskarżonej decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia PINB dla [...] z [...] sierpnia 2016 r., jakoby ww. nieprawidłowe rozwiązania w zakresie odprowadzania wód opadowych z budynku skarżącego nie były przedmiotem akceptacji wydanego pozwolenia na użytkowanie ww. obiektu.

W pełni uzasadnione stają się natomiast wywody skargi, wedle których, niedopuszczalne jest wszczęcie postepowania naprawczego, o którym mowa w przywołanym art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, tak długo, jak w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego. Wszczęcie takiego postępowania naprawczego może mieć bowiem miejsce dopiero po uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Stanowisko to jest dominujące w orzecznictwie sądów administracyjnych i także Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten całkowicie podziela (zob. wyroki NSA: z dnia 5 lutego 2010 r., II OSK 294/09, LEX nr 592041; z dnia 20 kwietnia 2011 r., II OSK 708/10, LEX nr 1081861; z dnia 20 maja 2011 r., II OSK 887/10, LEX nr 992654; z dnia 1 sierpnia 2012 r., II OSK 2012/11, LEX nr 1225725; z dnia 27 września 2012 r., II OSK 1009/11, LEX nr 1971092; z dnia 18 stycznia 2018r., II OSK 807/16).

Z przedstawionych względów Sąd uznał, że zaskarżona decyzja GINB oraz utrzymana nią w mocy decyzja [...] WINB odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji PINB dla [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. o nakazie rozbiórki, naruszają przepisy postępowania, a to art. 7, art. 77 § 1 i art. 156 § 2 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpoznając wniosek skarżącego o stwierdzenie nieważności ww. decyzji PINB dla [...], organy zobowiązane będą uwzględnić okoliczność wyeliminowania z obrotu decyzji tego organu powiatowego z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], której niewykonanie stanowiło podstawę do wydania kontrolowanej w postepowaniu nieważnościowym decyzji PINB dla [...] dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...], mając na uwadze ustalenia przyjęte za podstawę decyzji [...] WINB z dnia [...] października 2019 r. nr [...].

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a., uwzględniając – stosownie do treści art. 205 § 2 p.p.s.a. wysokość wpisu od skargi (200 zł) i koszty zastępstwa procesowego, w tym wynagrodzenie pełnomocnika będącego adwokatem (480 zł) oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł).