Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 707/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Oskar Sitek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...) z dnia (...)stycznia 2007 r. nr (...) w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją z dnia (...) maja 2003 r. znak: (...), Wójt Gminy M. zatwierdził rozgraniczenie pomiędzy nieruchomością nr (...) położoną w M. stanowiącą własność J. S., R. J. i K. W. a nieruchomością nr (...) stanowiącą własność R. i J. O., zgodnie z przedstawionym operatem z rozgraniczenia w/w nieruchomości wykonanym przez geodetę uprawnionego P. K. uprawnienia GGK nr (...). Następnie, na podstawie art. 264 § 1 k.p.a. w zw. z art. 263 § 1 k.p.a. i art. 262 § 1 k.p.a., Wójt Gminy M. postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2006 r. znak: (...), po rozpoznaniu wniosku J. S. z dnia (...) grudnia 2005 r., ustalił koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy w/w na kwotę 2000 zł i obciążył tymi kosztami wnioskodawców postępowania rozgraniczeniowego: J. S., R. J. i K. W. w kwocie 1.000 zł oraz uczestników postępowania rozgraniczeniowego: R. O. oraz spadkobierców po J. O.: E. O., U. G. Z. M., D. T., M. T. i W. T., na łączną kwotę 1.000 zł.

Organ I instancji ustalił, iż jedynymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego poniesionymi w interesie wszystkich stron, są koszty opinii biegłego geodety wynoszące 2000 zł. (faktura VAT nr (...) z dnia (...) kwietnia 2003 r. wystawiona przez geodetę P. K.). Wójt Gminy M. nie zaliczył zaś do tych kosztów, kosztów dojazdu do nieruchomości będącej przedmiotem rozgraniczenia, kosztów dotyczących postępowania o zniesienie współwłasności z wniosku J. S. sygn. akt Ns (...) toczącego się przez Sądem Rejonowym w S. i kosztów związanych ze sprawą o zapłatę z powództwa J. S. toczącej się przed Sądem Rejonowym w S. i Sądem Okręgowym w P., sygn. akt (...) i (...), poniesionych w tym zakresie przez J. S.. Przy czym, przedmiotem sprawy o zapłatę było zgłoszone przez J. S. roszczenie o zwrot kosztów poniesionych w sprawie o rozgraniczenie. W tej jednak sprawie, Sąd II instancji po rozpoznaniu apelacji orzekł, iż tego rodzaju roszczenie nie może być

dochodzone na drodze sądowej. Organ I instancji uznał jednak, iż sprawy sądowe o zniesienie współwłasności i o zapłatę nie pozostawały w związku ze sprawą o rozgraniczenie, wobec tego koszty poniesione w tych sprawach przez J. S. nie mogą być zaliczone do kosztów administracyjnego postępowania o rozgraniczenie. Organ ten podniósł też, iż koszty pozostałe poniesione przez J. S. (od czerwca 2001 do sierpnia 2002 r.) są kosztami związanymi z jego udziałem w sprawie o rozgraniczenie i nie powinny obciążać pozostałych stron.

W zażaleniu wniesionym od wskazanego uprzednio postanowienia, J. S. domagał się, aby do kosztów związanych z postępowaniem rozgraniczeniowym doliczyć koszty dojazdu w celach geodezyjnych do nieruchomości będącej przedmiotem rozgraniczenia, koszty dotyczące postępowania o zniesienie współwłasności z wniosku J. S. sygn. akt (...) toczącego się przez Sądem Rejonowym w S. i koszty związanych ze sprawą o zapłatę z powództwa J. S. toczącej się przed Sądem Rejonowym w S. i Sądem Okręgowym w P., sygn. akt (...) i (...), jakie poniósł on w tym zakresie. W rzeczywistości wnosił więc o zwrot części kosztów od pozostałych stron. J. S. zawarł też wniosek, aby kosztami nie obciążać małoletnich spadkobierców po J. O., tj. D. T., M. T. i W. T.. Z kolei, w zażaleniu wniesionym przez R. O., U. G. oraz panią E. O. wskazuje się, że osoby te w ogóle nie powinny być obciążone kosztami w wysokości 1000 zł. związanych ze zwrotem połowy sumy stanowiącej wynagrodzenie uprawnionego geodety. Według skarżących, sprawa o rozgraniczenie toczyła się bowiem tylko w interesie J. S..

W wyniku rozpoznania powyższych zażaleń, postanowieniem z dnia (...) stycznia 2007r. Nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia R. O., U. G., E. O. i J. S. na postanowienie Wójta Gminy M. z dnia (...) kwietnia 2006 r. znak: (...) ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami (...) i(...) położonymi w M. na kwotę 2000 zł i obciążające tymi kosztami wnioskodawców postępowania rozgraniczeniowego: J. S., R. J. i K.

W. w łącznej kwocie 1.000 zł. oraz uczestników postępowania rozgraniczeniowego: R. O. oraz spadkobierców po J. O.: E. O., U. G., Z. M., D. T., M. T. i W. T. w łącznej kwocie 1. 000 zł., postanowiło utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu organ wskazał, zgodnie z art. 262 1 i 2 k.p.a., iż stronę obciążają te koszty postępowania, które:

1) wynikły z winy strony,

2) zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego

obowiązku organów prowadzących postępowanie.

W uzasadnionych przypadkach organ administracji publicznej może zażądać od strony złożenia zaliczki w określonej wysokości na pokrycie kosztów postępowania. Zgodnie zaś z art. 263 § 1 i 2 k.p.a., do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych.

Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. Następnie w myśl art. 264 § 1 i 2 k.p.a., jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie.

Kolegium zauważyło, iż postanowienie organu I instancji o ustaleniu kosztów rozgraniczenia nie zostało wydane jednocześnie z decyzją o zatwierdzeniu rozgraniczenia. Postanowienie to zostało wydane w dniu (...) kwietnia 2006 r., gdy decyzja o zatwierdzeniu rozgraniczenia wydana została w dniu (...) maja 2003 r. Organ odwoławczy uznał zatem, że organ I instancji naruszył dyspozycję art. 264 § 1 k.p.a. według której postanowienie o wysokości kosztów powinno być wydane jednocześnie z decyzją administracyjną. Jednak uchybienie to w jego ocenie nie mogło spowodować uchylenia postanowienia, gdyż przepisy k.p.a. nie przewidują prawnej sankcji za tego rodzaju niezgodność z art. 264 § 1 k.p.a.

Przechodząc zaś do oceny meritum sprawy, Kolegium wskazało, iż nie podziela zarzutów J. S., jakoby do kosztów związanych z postępowaniem rozgraniczeniowym powinny być doliczone poniesione przez niego koszty związane z

dojazdem w celach geodezyjnych do nieruchomości będącej przedmiotem rozgraniczenia, dotyczące postępowania o zniesienie współwłasności sygn. akt (...) toczącego się z jego wniosku przez Sądem Rejonowym w S. oraz związane ze sprawą o zapłatę toczącej się z jego powództwa przed Sądem Rejonowym w S. i Sądem Okręgowym w P., sygn. akt (...) i (...). Zdaniem Kolegium, brak jest jakiegokolwiek związku pomiędzy sprawami sądowymi, a sprawą administracyjną dotyczącą rozgraniczenia. To, że J. S. wszczął te postępowania, per se nie oznacza, że z tego tytułu powinien otrzymać zwrot kosztów poniesionych z tymi sprawami. Sprawy te były rozpatrywane w oddzielnych trybach sądowych i inne kwestie, poza rozgraniczeniem, były ich przedmiotem. Wobec tego, uwzględnienie żądań skarżącego w tym zakresie nie mogło zasługiwać na uwzględnienie.

Odnosząc się do żądania skarżącego, aby dokonać zwrotu kosztów poniesionych przez niego w związku z dojazdami na posesją w celach geodezyjnych, organ odwoławczy uznał, iż koszty te były poniesione przez niego w jego własnym interesie. Postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości jest bowiem prowadzone właśnie w interesie prawnym właścicieli rozgraniczanych nieruchomości. Tylko w ograniczonym bardzo zakresie postępowanie takie może być wszczęte z urzędu (patrz art. 30 ust. 2 ustawy — Prawo geodezyjne i kartograficzne). W takiej sprawie ma dojść do prawidłowego ustalenia granic, które stały się sporne. To zatem, że skarżący musiał dojeżdżać do posesji i ponosić związane z tym koszty nie oznacza, że powinny być mu one zwrócone. J. S. był inicjatorem postępowania, gdyż chciał dokonać prawidłowego rozgraniczenia. Tak więc, miał w tym swój bezpośredni interes. Dlatego trudno jest uznać, aby organ prowadzący to postępowanie był zobowiązany do zwrotu mu tych kosztów. Koszty te nie mogą być też jemu zwrócone przez pozostałe strony, gdyż wykluczone jest w tym postępowaniu administracyjnym dokonywanie pomiędzy stronami wzajemnego ich zwrotu.

Za nieuzasadniony organ uznał także zarzut, nieobciążania kosztami postępowania nieletnich. Organ przyjął, że okoliczność, iż część z następców prawnych po J. O., tj. D. T., M. T. i W. T. jest małoletnia, nie oznacza, iż jako osoby reprezentowane przez swoich przedstawicieli ustawowych nie mogą one być obciążone obowiązkiem ponoszenia w odpowiedniej części kosztów związanych z postępowaniem rozgraniczeniowym.

Kolegium wskazało również, iż nie widzi podstaw do tego, aby w obowiązku ponoszenia kosztów nie uwzględnić R. O., U. G. oraz E. O.. To, że nie były one inicjatorkami postępowania o rozgraniczenie nie stanowi przyczyny, dla której nie powinny one brać udziału w obowiązku ponoszenia kosztów, jako właścicielki sąsiadujących nieruchomości. Z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 jednoznacznie wynika, iż organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 Kodeksu cywilnego), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Przy czym, koszty te powinny być ponoszone po połowie. Tak też orzekł organ I instancji, odpowiednio rozkładając pomiędzy strony po połowie kwotę 2000 zł stanowiącą wynagrodzenie należne geodecie i tego rodzaju rozstrzygnięcie należy uznać za prawidłowe.

Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) stycznia 2007 r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S., zarzucając mu:

naruszenie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a, zgodnie z którym, każdego z uczestników

postępowania administracyjnego należy obciążyć wydatkami jakie zostały poniesione

w jego interesie. W rozpoznawanej sprawie w wyniku konieczności przeprowadzenia

w pierwszej kolejności sprawy sądowej, a następnie administracyjnej powstały

koszty, które nie zostały wliczone w poczet kosztów postępowania

administracyjnego. Zdaniem skarżącego kosztami tymi należy więc odpowiednio

obciążyć wszystkie strony. Dzięki postępowaniu rozgraniczeniowemu została bowiem

uporządkowana sytuacja własności nieruchomości każdego z uczestników, zatem

każdy z nich powinien partycypować w tych kosztach.

błąd w ustaleniach faktycznych, iż udokumentowane wydatki, dotyczące dojazdów

na czynności związane z rozgraniczeniem nie stanowią wydatków, które strona

musiała ponieść w toku postępowania administracyjnego.

naruszenie art. 7 k.p.a poprzez pobieżne przeprowadzenie postępowania

administracyjnego, zwłaszcza przez organ drugiej instancji, co w konsekwencji

spowodowało wydanie błędnego orzeczenia.

błąd w ustaleniach faktycznych, iż kosztami należy obciążyć R.

J. oraz K. W., którzy ponieśli koszty zniesienia

współwłasności.

• błąd w ustaleniach faktycznych, iż kosztami należy obciążyć małoletnich D. T., M. T. i W. T., skoro w uzasadnionych przypadkach można stronę zwolnić od kosztów postępowania administracyjnego.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia organu I oraz II Instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie ograniczyło się do sprawdzenia sprawy pod kątem możliwości zwrotu należności za postępowania sądowe. W kwestii zaś pozostałych kosztów, organ administracyjny II Instancji, stwierdził ogólnikowo, iż wnioskodawca nie może żądać ich zwrotu. Zdaniem skarżącego postępowanie administracyjne było przeprowadzone wyrywkowo i nie zbadało należycie wszystkich okoliczności sprawy, w wyniku czego utrzymano w mocy błędną decyzję.

Skarżący podniósł także, iż w jego ocenie błędne jest stanowisko organu odwoławczego w kwestii braku związku pomiędzy sprawą rozgraniczeniową a prowadzonymi postępowaniami sądowymi. Zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. stronę obciążają te koszty postępowania, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Organ II Instancji przytacza bogate orzecznictwo i poglądy doktryny, błędnie jednak je zinterpretował. Z przepisu jasno wynika, iż koszty, które zostały poniesione w interesie stron, powinny ją obciążać. Postępowanie cywilne w tym przypadku było zatem zdaniem skarżącego immanentnie związane z postępowaniem rozgraniczeniowym, gdyż dotyczyło terenu podlegającego podziałowi i bez jego dokonania, nie byłoby możliwe przeprowadzenie dalszych prac rozgraniczeniowych. Zatem, twierdzenie o braku związku jest bezpodstawne, gdyż postępowanie administracyjne, bez uprzedniego sądowego, nie mogłoby zostać przeprowadzone. Postępowanie cywilne dotyczyło działu spadku, w skład którego wchodziła nieruchomość, należąca również do pozostałych stron. Postępowanie to nie toczyło się więc jedynie w interesie wnioskodawcy, ale wszystkich biorących w nich uczestników, gdyż w ich efekcie każdy z nich skorzystał tj. uporządkował sytuację prawną należących do nich gruntów. Jednocześnie strona skarżącą podnosi, iż pomija się treść: art. 263 § 1 k.p.a, który stanowi iż: " do kosztów postępowania zalicza się koszty podróży i inne należności świadków i biegłych oraz stron w

przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu, jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Organ administracji publicznej może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy.

Zdaniem wnioskodawcy, brak uznania kosztów dojazdu na postępowanie rozgraniczeniowe jest również błędny, podobnie jak dalszych kosztów, które wnioskodawca udokumentował, a bez których nie byłoby możliwe dokonanie rozgraniczenia nieruchomości. Postępowanie administracyjne nie było przeprowadzone wyczerpująco w tym zakresie, a ograniczyło się jedynie do stwierdzenia, bez ich zbadania.

Postępowanie było prowadzone powierzchownie i mało wnikliwie — zarzuty postawione w toku postępowania odwoławczego, nie zostały sprawdzone dokładnie, zwłaszcza dotyczące ustaleń stanu faktycznego. Błędy te, spowodowały w dalszej kolejności wydanie wadliwego postanowienia, utrzymującego w mocy postanowienie organu I Instancji. Organ I Instancji nie przeanalizował nawet większości dokumentów złożonych przez wnioskodawcę, który wykazał, iż koszty te wynikały z postępowania przeciwnej strony i wyjaśnił dlaczego je poniósł. Wnioskodawca wliczył jedynie te koszty, które udało mu się udokumentować, uczynił to starannie i przede wszystkim zgodnie z prawdą.

W piśmie z dnia (...) czerwca 2007r. skarżący wniósł o dodatkowe dołączenie kolejnych kwot, które zmuszony był ponieść w związku z przedmiotową sprawą w wysokości 247,45zł, co po ich dodaniu do kwoty roszczenia zgłoszonemu przed organem I instancji, łącznie stanowi 5418,11 zł. Jednocześnie wskazał, iż nie rozumie dlaczego ma partycypować w połowie kosztów poniesionych w sprawie, skoro ziemia która podlegała rozgraniczeniu została zabrana bez jego wiedzy i zgody.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie .

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...). z dnia (...) stycznia 2007r. Nr (...) utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy M. z dnia (...) kwietnia 2006 r. znak: (...) ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działkami (...) i(...) położonymi w M. na kwotę 2000 zł i obciążające tymi kosztami wnioskodawców postępowania rozgraniczeniowego: J. ., R. J. i K. W. w łącznej kwocie 1.000 zł. oraz uczestników postępowania rozgraniczeniowego: R. O. oraz spadkobierców po J. O.: E. O., U. G., Z. M., D. T., M. T. i W. T. w łącznej kwocie 1. 000 zł.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, iż nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym konieczność jego uchylenia.

Podstawę rozstrzygania w niniejszej sprawie stanowiły art. 262 § 1, 263 § 1 i 264 k.p.a. Przepisy te ustalają zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę a organ. Zgodnie bowiem z art. 262 § 1 k.p.a stronę postępowania obciążają te koszty postępowania, które: 1) wynikły z jej winy, 2)zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wyliczenie składników kosztów zostało zawarte w art. 263 § 1 k.p.a, który stanowi, iż do kosztów postępowania zalicza się koszty podroży i

inne należności świadków i biegłych oraz stron w przypadkach przewidzianych w art. 56, a także koszty spowodowane oględzinami na miejscu , jak również koszty doręczenia stronom pism urzędowych. Wyliczenie powyższe nie jest jednak zamknięte z uwagi na dopuszczalność rozszerzenia zakresu kosztów na mocy § 2 powyższego przepisu, który przewiduje, iż organ może zaliczyć do kosztów postępowania także inne koszty bezpośrednio związane z rozstrzygnięciem sprawy. I tak np. zgodnie z uchwałą SN z (...) lutego 1989r. (...) podano jako przykład takich wydatków wynagrodzenie przedstawiciela ustanowionego dla strony nieobecnej. W wyroku NSA z 26 listopada 1991r. sygn. akt SA/Kr 1148/91 (ONSA 1992R., Nr 1, poz. 11) uznano za zasadne zaliczenie do kosztów postępowania kosztów sporządzonej przez biegłego wyceny majątku spadkowego.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, iż orzekające w niej organ uznały, że w toku przeprowadzonego

postępowania rozgraniczeniowego, zakończonego ostateczną decyzją z dnia (...) maja 2003 r. znak: (...), jedynymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie stron, były koszty sporządzonej dla celów rozgraniczenia opinii biegłego geodety wynoszące 2000 zł. (faktura VAT nr (...) z dnia (...) kwietnia 2003 r. wystawiona przez geodetę P. K.). Nie zaliczono zaś do tych kosztów, zgodnie z żądaniem skarżącego kosztów dojazdu do nieruchomości będącej przedmiotem rozgraniczenia, kosztów dotyczących postępowania o zniesienie współwłasności z wniosku J. S. sygn. akt (...) toczącego się przez Sądem Rejonowym w S. i kosztów związanych ze sprawą o zapłatę kosztów poniesionych w sprawie o rozgraniczenie toczącej się z powództwa J. S. przed Sądem Rejonowym w S. i Sądem Okręgowym w P., sygn. akt (...) i (...). W ocenie orzekających organów w/w sprawy sądowe nie pozostawały w związku ze sprawą o rozgraniczenie, wobec tego koszty poniesione w tych sprawach przez J. S. nie mogły zostać zaliczone do kosztów administracyjnego postępowania o rozgraniczenie. Organy podniosły także, iż pozostałe koszty poniesione przez J. . (od czerwca 2001 do sierpnia 2002 r.) są kosztami związanymi z jego udziałem w sprawie o rozgraniczenie, jako inicjatora- wnioskodawcę postępowania i nie powinny obciążać pozostałych stron. Jednocześnie zwrócono uwagę, iż organy administracji publicznej

nie są uprawnione do rozstrzygania o zwrocie kosztów pomiędzy stronami postępowania.

Ze stanowiskiem organów nie zgodził się jednak skarżący, w którego ocenie w sytuacji, gdy do konieczności przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego doszło nie z jego winy, tylko w wyniku bezprawnych działań właścicieli gruntów sąsiednich, nie widzi on podstaw do ponoszenia przez niego jakichkolwiek kosztów związanych z postępowaniem rozgraniczeniowym. Dlatego też żąda on zwrócenia mu poniesionych, udokumentowanych przez niego kosztów.

Mając na uwadze stanowisko strony należy wskazać, iż nie zasługuje ono na uwzględnienie. Przytoczone na wstępie przepisy art. 262 § 1 i 263 § 1 i 2 k.p.a. stanowią jakie koszty związane z bezpośrednim przeprowadzeniem postępowania zobowiązana jest ponieść strona.

Zaskarżone w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie, dotyczy

przeprowadzonego na wniosek skarżącego postępowania rozgraniczeniowego.

Rozgraniczanie nieruchomości unormowane zostało w ustawie z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), zwanej dalej ustawą, obejmuje, co do zasady, dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe . Postępowanie administracyjne wszczynane jest na wniosek strony (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie) lub z urzędu. W tym postępowaniu czynności rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda decyzję w sprawie.

To jednak, że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym, nie zmienia faktu, że sama instytucja prawna "rozgraniczenia nieruchomości", choć została uregulowana kompleksowo w dwóch aktach prawnych, to jest w ustawie - Prawo geodezyjne i kartograficzne i w Kodeksie cywilnym, stanowi jedną całość. Nielogiczne bowiem byłoby założenie, że rozgraniczenie nieruchomości jest dokonywane w postępowaniu administracyjnym według innych kryteriów i prawideł niż rozgraniczenie nieruchomości, do którego dochodzi w postępowaniu cywilnym.

Konsekwentnie więc należy przyjąć, zgodnie ze stanowiskiem prezentowanym przez Naczelny Sądu Administracyjny, wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2006r. sygn. akt I OPS 5/06, że w postępowaniu administracyjnym

ma również zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z art. 152 K.c, stanowiąca, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych.

W orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że kryterium "interesu prawnego" musi dotyczyć interesu prawnego jednostki, musi to być interes własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego (wyrok NSA z dnia 3 czerwca 1996 r. sygn. akt II SA 74/96, ONSA 1997, z. 2, poz. 89). Należy więc uznać, że udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, że to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Interes prawny bowiem jest kategorią obiektywną. Twierdzenie, że posiada go jedynie strona, która żąda wszczęcia postępowania, że postępowanie toczy się w jej interesie, gdyż to ona domaga się konkretyzacji swojego interesu prawnego w sprawie, pozostałoby w sprzeczności z pojęciem legitymacji strony w postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic. Wobec tego nie powinien on ponosić kosztów rozgraniczenia, które - w jego ocenie - zostało wszczęte zbyt pochopnie. Jednakże ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej.

Reasumując, należy stwierdzić, że art. 152 K.c. stanowi podstawę materialnoprawna rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Należy wszakże mieć na względzie, że w postępowaniu administracyjnym będzie miał również zastosowanie art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a., który stanowi, że stronę obciążają te koszty postępowania rozgraniczeniowego, które zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Wykładnia gramatyczna tego przepisu skłania do wniosku, że ustala on zasady rozdziału kosztów postępowania pomiędzy stronę

(strony) a organ administracji. Oznacza to, że koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony; w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego. Przepis ten (art. 262 § 1 K.p.a.) natomiast wyklucza możliwość przyznania, przez organ administracji zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami, tak jak domaga się tego skarżący w niniejszej sprawie . Kwestia ta zresztą nie budzi wątpliwości w literaturze przedmiotu (J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 880-882; C. Martysz Iw.l G. Łaszczyca, C. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. II, Zakamycze 2005, s. 582), jak również w orzecznictwie sądowym (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 2016/98, "Palestra" 2001, nr 7-8, s. 206). Konsekwentnie więc należy przyjąć, że na tej podstawie można orzec o kosztach rozgraniczenia tj. np. o wynagrodzeniu upoważnionego geodety, wydatkach poniesionych na sporządzenie map i innych dokumentów oraz znaków granicznych, a także na przeprowadzenie dowodów w toku postępowania i obciążyć kosztami rozgraniczenia po połowie strony będące właścicielami gruntów sąsiadujących objętych rozgraniczeniem, na zasadach określonych w art. 152 Kodeksu cywilnego. Do tych kosztów natomiast nie można zaliczyć innych kosztów poniesionych przez stronę z jej wyboru, które nie są kosztami rozgraniczenia. Słusznie zatem orzekające w sprawie organy nie podzieliły żądań J. S., doliczenia do kosztów związanych z postępowaniem rozgraniczeniowym poniesionych przez niego kosztów związanych z dojazdem w celach geodezyjnych do nieruchomości będącej przedmiotem rozgraniczenia, dotyczących postępowania o zniesienie współwłasności sygn. akt (...) toczącego się z jego wniosku przez Sądem Rejonowym w S. oraz związanych ze sprawą o zwrot kosztów postępowania rozgraniczeniowego toczącej się z jego powództwa przed Sądem Rejonowym w S. i Sądem Okręgowym w P., sygn. akt (...) i (...). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podziela stanowisko prezentowane przez organ odwoławczy, iż brak jest bezpośredniego związku pomiędzy w/w sprawami sądowymi, a sprawą administracyjną dotyczącą rozgraniczenia. Sprawy te były rozpatrywane w oddzielnych trybach sądowych i inne kwestie były ich przedmiotem. Nie można zatem uznać, iż poniesione przez skarżącego koszty związane z

nie mającymi bezpośredniego wpływu, przełożenia na rozstrzygniecie jakie zapadło w toku postępowania rozgraniczeniowego.

Do kosztów związanych z przeprowadzonym rozgraniczeniem nie można także zaliczyć, kosztów poniesionych przez skarżącego w związku z dojazdami na posesją w celach geodezyjnych, bowiem były one poniesione przez niego w jego własnym, bezpośrednim interesie, jako strony i inicjatora postępowania rozgraniczeniowego (art. 262 § 2 k.p.a).

Odnosząc się zaś do podniesionego przez skarżącego zarzutu obciążenia przez organ kosztami postępowania nieletnich następców prawnych po J. O., tj. D. T., M. T. i W. T. należy wskazać, iż okoliczność , iż dana osoba jest małoletnia, nie oznacza, iż nie można na nią nałożyć określonych obowiązków. Podnieść przy tym należy, iż okoliczność ta nie jest kwestionowana przez przedstawicieli ustawowych w/w.

Brak jest również podstaw do tego, aby w obowiązku ponoszenia kosztów nie uwzględnić R. O., U. G. oraz E. O.. To, że nie były one inicjatorkami postępowania o rozgraniczenie nie stanowi przyczyny, dla której nie powinny one brać udziału w obowiązku ponoszenia kosztów, jako właścicielki sąsiadujących nieruchomości. Z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r. sygn. akt I OPS 5/06 jednoznacznie wynika, iż organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego, na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a., może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości (art. 153 Kodeksu cywilnego), a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania.

Wbrew stanowisku prezentowanemu przez skarżącego, w ocenie Sądu zaskarżonemu postanowieniu nie można również zarzucić, iż wydane ono zostało z naruszeniem art. 7 k.p.a, w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy dokonał analizy i oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie w zakresie jakim jest do wymagalne i niezbędne do wydania postanowienia w przedmiocie kosztów. Odniósł się również do wniosków i zarzutów podniesionych przez skarżącego w toku postępowania zażaleniowego.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd z urzędu dostrzegł, iż w niniejszej sprawie koszty rozgraniczenia zostały na etapie postępowania poniesione przez jedną ze stron (skarżącego). Wniosek o zwrot poniesionych kosztów skarżący skierował do organu dopiero w konsekwencji wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia (...) października 2005r. Sygn. akt ...), na mocy którego Sąd ten zmieniając wyrok Sądu Rejonowego w S. z dnia (...) kwietnia 2005r. zasądzający solidarnie od pozwanych (R. i J. O.) na rzecz skarżącego kwotę 1000 zł wraz z odsetkami, wskazał, iż żądania skarżącego dotyczące zwrotu poniesionych przez niego kosztów postępowania rozgraniczeniowego winny być zgłoszone przez niego w administracyjnym postępowaniu rozgraniczeniowym.

W konsekwencji organ rozpoznał wniosek skarżącego, pomimo faktu, iż postanowienie w sprawie kosztów postępowania nie zapadło zgodnie z art. 264 § 1 k.p.a jednocześnie z wydaniem decyzji orzekającej o rozgraniczeniu i nie dotyczyło kosztów poniesionych faktycznie przez organ. Sąd odstąpił jednak od dokonania oceny wpływu w/w naruszenia na rozstrzygniecie sprawy, mając na uwadze, wyrok sądu powszechnego, jak również treści art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) wskazującego, iż Sąd nie może wydać rozstrzygnięcia na niekorzyść skarżącego.

Odnosząc się do wniosku skarżącego o zasądzenie, poniesionych przez niego kosztów postępowania sądowego, w kwocie 247,45 zł, należy wskazać, iż wniosek ten nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony. Zgodnie bowiem z art. 200 ustawy P.p.s.a skarżącemu przysługuje zwrot od organu kosztów postępowania sądowego jedynie w razie uwzględnienia przez Sąd skargi.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.