Postanowienie NSA, sygn. akt I GZ 87/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 61 par.3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Kręcisz po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 2292/14 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 15 [...] 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez M. M. decyzji Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 15 [...] 2014 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że przedmiotowy wniosek został zawarty przez wnioskującego w skardze na ww. decyzję. Wniosek ten nie został uzasadniony. Tym samym zdaniem Sądu, nie mógł on zostać uwzględniony. Z treści przepisów wynika, iż warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania skarżonego aktu jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd ten wskazał, że brak jakiegokolwiek uzasadnienia wniosku lub uzasadnienie go w sposób lakoniczny, uniemożliwia sądowi ocenę, czy przesłanki te w sprawie zachodzą. Żądanie strony o wstrzymanie wykonania decyzji nie stanowi samo w sobie okoliczności uzasadniającej udzielenie ochrony tymczasowej.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego zmianę i na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) dalej "p.p.s.a.", wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu zażalenia Skarżący zarzucił Sądowi I instancji oparcie się przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia na błędnych ustaleniach faktycznych oraz nieodniesienie się w najmniejszym stopniu do realiów sprawy przy jednoczesnym przytoczeniu "uniwersalnej" argumentacji pasującej w zasadzie do każdej sprawy.

Dalej Skarżący podniósł, iż samochód którego dotyczy zaskarżona decyzja jest jedynym samochodem stanowiącym własność Skarżącego. Tym samym nie ulega wątpliwości, iż jest to istotny składnik jego majątku. Konieczność zapłaty podatku w kwocie wynoszącej wraz z ustawowymi odsetkami ponad [...] zł stanowi zatem dla niego znaczne obciążenie. Wskazał przy tym, iż z art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wynika konieczność wyrządzenia znacznej szkody, a jedynie jej uprawdopodobnienie. Powołując się na swój stan majątkowy podkreślił, iż zapłata powyższej kwoty spowoduje znaczną szkodę.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy zauważyć, iż zgodnie z treścią art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Wyjątkowo, sąd może na wniosek skarżącego, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Przepis ten przewiduje zamknięty katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co oznacza że sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli poprzez ich wykonanie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków dla strony. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione (B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 206). Ponad to wniosek poparty zostać powinien stosownymi dokumentami potwierdzającymi okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji.

Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (vide postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że wnioskujący, pomimo ciążącego na nim obowiązku, nie wykazał zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W niniejszej sprawie twierdzenia Skarżącego powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej. Tymczasem wnioskujący na etapie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie złożył żadnych dokumentów, co uniemożliwiało obiektywną ocenę jego sytuacji majątkowej przez WSA. Natomiast w zażaleniu na postanowienie Sądu I instancji zawarł ogólną argumentację polegającą na wskazaniu, iż kwota do której został zobowiązany jest wysoka, a samochód którego dotyczy postępowanie jest jego jedynym samochodem. Te ogólnikowe twierdzenia zdaniem skarżącego winny same stanowić podstawę do wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, gdyż art. 61 § 3 p.p.s.a. mówi o uprawdopodobnieniu niebezpieczeństwa wyrządzenia szkody.

Z twierdzeniami skarżącego, wobec powyżej przytoczonych poglądów i orzecznictwa, nie sposób się zgodzić. Skarżący nie może oczekiwać od Sądu, iż ten przeprowadzi dochodzenie mające na celu dokładne zbadanie sytuacji finansowej i majątkowej wnioskodawcy, podczas gdy Skarżący nie załącza do wniosku żadnych dokumentów, ani nie wskazuje jakie szkody wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby wyrządzić. Nie wskazując żadnych okoliczności na poparcie swego wniosku jednocześnie Skarżący nie może zarzucać Sądowi I instancji nieodniesienia się do realiów rozpoznawanej sprawy i przytoczenia "uniwersalnej" argumentacji pasującej w zasadzie do każdej sprawy. Stopień szczegółowości uzasadnienia postanowienia Sądu I instancji odpowiada bowiem stopniowi szczegółowości wniosku Skarżącego. Nie zmienia to faktu, iż rozstrzygnięcie tego Sądu jest prawidłowe.

Odnosząc się do argumentacji zaprezentowanej przez skarżącego podkreślić należy, iż egzekucja zawsze prowadzi do ujemnych następstw, co powinno być uwzględnione przez Sąd bez żadnej dodatkowej argumentacji strony w tym względzie. Odnosząc się do tej kwestii wskazać należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Skutki w tym zakresie są oczywiste i zawsze prowadzą do ujemnych następstw polegających na zmniejszeniu majątku zobowiązanego. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło. Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest też to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony uiszczone już, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować dla strony.

Przedstawione przez Skarżącego argumenty nie świadczą o spełnieniu przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Również łączna kwota ciążących na Stronie zobowiązań podatkowych nie świadczy, sama w sobie, o tym że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie dysponując aktualnymi i konkretnymi danymi dotyczącymi wszystkich dochodów, posiadanego majątku oraz zadłużenia Naczelny Sąd Administracyjny nie może uznać, że stwierdzenie o znacznym obciążeniu finansowym jest wystarczające do uznania spełnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Obok podnoszonej już wyżej "odwracalności" wykonania świadczenia pieniężnego zwrócić uwagę też należy na to, że w świetle art. 8-10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dopuszczalność prowadzenia egzekucji jest ograniczona do zakresu, w jakim nie zostanie zagrożone minimum utrzymania dłużnika i osób pozostających według ustawowego obowiązku na jego utrzymaniu. Wobec braku uzasadnienia wniosku nie jest możliwe uznanie podnoszonych w tym zakresie twierdzeń za wystarczające w świetle wymogów z art. 61 § 3 p.p.s.a.

Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa, jak wspomniano wyżej, na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04 oraz z 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04), a obowiązkiem sądu jest w tej sytuacji ocena argumentów przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, nie zaś prowadzenie postępowania dowodowego co do przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, niepubl. oraz z dnia 9 lipca 2004 r., sygn. akt FZ 163/04, niepubl.). Ogólnikowość złożonego w niniejszej sprawie zażalenia tym samym nie pozwala zweryfikować, czy w istocie w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji