Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 389/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-03 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Przywrócenie terminu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przywrócenia terminu
Powołane przepisy: article: art. 86 par. 1, art. 87 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 maja 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 389/16 odrzucił skargę B. D., reprezentowanej przez pełnomocnika córkę K. C. – wobec nieuzupełnienia jej braków formalnych – wniesioną na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania istniejącego budynku letniskowego na budynek mieszkalny w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej na terenie działki nr [...] we wsi G. gmina P.

Odpis powyższego postanowienia Sądu z dnia 13 maja 2016 r. wraz z uzasadnieniem doręczony został pełnomocnikowi skarżącej K. C w dniu 1 czerwca 2016 r.

W dniu 1 czerwca 2016 r. r. pełnomocnik skarżącej złożył osobiście w Biurze Podawczym tutejszego Sądu wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podpisania jej odpisów, podpisując jednocześnie w siedzibie Sądu dziesięć odpisów skargi nadesłanych przy piśmie z dnia 30 marca 2016 r. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik skarżącej K. C. nie kwestionuje, że uchybiła terminowi do dokonania powyższej czynności procesowej. Jako argument usprawiedliwiający wskazała, że odpisy skargi przez omyłkę nie zostały przez nią podpisane. Pełnomocnik skarżącej K. C. podała, że w dniu [...] października 2015 r. zmarł jej ojciec, a po jego śmierci przybyło jej wiele dodatkowych obowiązków związanych z formalnościami koniecznymi do załatwienia, związanymi z jego śmiercią, jak m. in. opieka nad jej schorowaną matką i prowadzenie własnej pięcioosobowej rodziny. K. C. podała, że w obliczu tych obowiązków i permanentnego zmęczenia przekonana była, że prawidłowo wykonała zarządzenie Sądu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Okoliczności podniesione we wniosku o przywrócenie terminu nie zasługują na uwzględnienie.

Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.

W świetle postanowień zawartych w art. 86 i 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną kumulatywnie spełnione następujące przesłanki: 1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu, 2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, 3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin, 4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, 5) powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego. Brak zaś spełnienia jednej z wymienionych przesłanek, wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania wniosku.

W rozpoznawanej sprawie – w ocenie Sądu – pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu.

W doktrynie i utrwalonym orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że to brak winy strony jest warunkiem koniecznym przywrócenia terminu przez sąd, bowiem to na stronie spoczywa obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Zatem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w trosce o swoje sprawy. Ponadto przywrócenie uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., II OZ 221/12 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2004 r., OZ 809/04 – również dostępnego na wskazanej stronie – kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy prowadzeniu własnych spraw. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej można zatem mówić tylko i wyłącznie w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie dającej się przezwyciężyć. Chodzi więc o wskazanie takich okoliczności, których wystąpienie nie leżało po stronie skarżącej, a uniemożliwiło jej dopełnienie czynności procesowej w terminie. Niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw determinuje zasadność wniosku o przywrócenie terminu, bowiem przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, jeśli strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa, zaś przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że przeszkoda, o której mowa musi mieć charakter nagły. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy należy zaliczyć przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 września 2006 r., sygn. akt II OSK 1087/07, LEX nr 501183, dostępne także na wskazanej wyżej stronie internetowej). Teoretycy prawa administracyjnego, definiując pojęcie braku winy przy niedochowaniu terminu procesowego i mówiąc o przeszkodzie nie do przezwyciężenia, identyfikują ją wręcz poprzez stan siły wyższej. Do okoliczności uzasadniających przyjęcie braku winy w niedopełnieniu czynności procesowej w terminie należą obłożna choroba zainteresowanego czy też dotyczące strony postępowania nadzwyczajne zjawiska wywołane działaniem sił przyrody eliminujące nie tylko możliwość złożenia przez nią pisma procesowego w terminie, ale wykluczające w ogóle normalne działanie (vide: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Zakamycze 2005, wyd. II, s. 399).

Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącej nie uprawdopodobnił przyczyny uzasadniającej przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Przedstawiona argumentacja i okoliczności podnoszone w uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu nie spełniają warunku uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Z uzasadnienia wniosku nie wynika niezdolność pełnomocnika skarżącej do podejmowania czynności prawnych i aby niezdolność ta spowodowana była np. jego chorobą obłożną, definiowaną w orzecznictwie sądowym, jako choroba powodująca istotne i trwałe zakłócenie warunków codziennej egzystencji chorego, wymagająca otoczenia go stałą opieką lekarską. Zatem wskazane we wniosku okoliczności nie mogą zostać uznane za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą pełnomocnikowi uzupełnienie braków skargi.

Wskazać trzeba, że zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet powołanie się na okoliczności nagłej choroby nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku oraz, że stan przewlekłej choroby jest okolicznością uprawdopodabniającą brak winy w uchybieniu terminu (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2014 r., II FZ 1172/14 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wymóg uprawdopodobnienia istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie, który podlega ocenie Sądu (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 sierpnia 2014 r., I OZ 610/14 – dostępne na wskazanej wyżej stronie). W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (np. postanowienia z dnia 12 sierpnia 2014 r., II FZ 1172/14 – dostępne na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie, o którym wyżej mowa, przemawiające za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2008 r., I OZ 925/08 – dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto należy również wskazać, że przemęczenie czy zły stan zdrowia nie przesądza jeszcze o braku winy w uchybieniu terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2007 r., II OZ 872/07 – dostępne na powyższej stronie, oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 stycznia 2002 roku, II UZ 90/01, LEX nr 81956). Powoływanie się na okoliczności związane ze śmiercią ojca pełnomocnika skarżącej i związane z tym konieczne do załatwienia formalności, czy sprawowanie pieczy nad pięcioosobową rodziną, nie jest równoznaczne z uprawdopodobnieniem, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której pełnomocnik skarżącej nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, tym bardziej, że ojciec pełnomocnika skarżącej zmarł [...] października 2015 r., podczas gdy wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi miało miejsce w dniu 25 marca 2015 r., a więc po ponad pięciu miesiącach od zgonu ojca pełnomocnika skarżącej. Nie może zatem pełnomocnik skarżącej czynić usilnych starań w uwolnieniu się od własnej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności koniecznej do zachowania terminu procesowego, gdyż jest to jego zaniedbanie. Przy ocenie winy, należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98 LEX nr 50679). Nadto w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 1998 r., III SA 1243/97 (LEX nr 36902) stwierdzono, że nawet zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy strony w uchybieniu terminu. Niekoniecznie bowiem musi wykluczać ono możliwość dokonania czynności procesowych przez stronę. Zaświadczenie lekarskie nie stanowi samo w sobie wystarczającego dowodu na potwierdzenie uprawdopodobnienia braku winy w niezachowaniu ustawowego terminu do dokonania czynności. Nie każda bowiem choroba skutkuje brakiem winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. Skutek taki wywołuje jedynie choroba, w czasie której skarżący nie jest w stanie osobiście bądź z pomocą osoby trzeciej, np. domownika, dokonać stosownej czynności procesowej. Tym samym wskazane we wniosku okoliczności nie mogły zostać uznane za nagłą przeszkodę uniemożliwiającą pełnomocnikowi skarżącej nadesłanie podpisanych odpisów skargi.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki warunkujące zasadność złożonego wniosku o przywrócenie terminu i brak było podstaw do jego uwzględnienia, gdyż pełnomocnik skarżącej dopuścił się niedbalstwa, co uzasadnia przypisanie mu winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi i czyni niedopuszczalnym przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowych.

Z powyższych względów, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.