Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 440/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2021-02-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 148 § 1, art. 149, art. 220 § 1, art. 223 § 2, art. 228 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi S.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

S.P. (dalej: "Strona", "Skarżący") wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej również jako: "DIAS", "Organ II instancji", "Organ") z dnia [...] października 2020 r. nr [...] stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej również jako: "Organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej za okres od stycznia do października 2017 r. w kwocie należności głównej 2.600,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 236,00 zł.

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.

Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2018 r., uzupełnionym w dniu 5 września 2018 r., S.P. wystąpił do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie zaległości podatkowej w zryczałtowanym podatku dochodowym w formie karty podatkowej za okres od stycznia do października 2017 r. wraz z odsetkami za zwłokę.

W dniu [...] stycznia 2019 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję nr [...], którą odmówił Stronie umorzenia zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej za okres od stycznia do października 2017 r. w kwocie należności głównej 2.600,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 236,00 zł.

W wyniku rozpoznania odwołania Strony, DIAS decyzją z dnia [...] czerwca 2019r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.

Strona pismem z dnia [...] lipca 2019 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na powyższą decyzję Organu II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., wyrokiem z dnia 30 października 2019 r. sygn. akt I SA/Go 607/19, uchylił powyższą decyzję, poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz postanowienie Burmistrza z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w ww. przedmiocie.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Organ I instancji orzekł o odmowie umorzenia zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej za okres od stycznia do października 2017 r. w kwocie należności głównej 2,600,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 236,00 zł. Decyzja została doręczona Stronie w dniu 18 sierpnia 2020 r. za pośrednictwem Poczty Polskiej.

Od powyższej decyzji Strona pismem z dnia [...] września 2020 r., złożonym osobiście w siedzibie Urzędu Skarbowego w dniu 2 września 2020 r., wniosła odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej.

W wyniku rozpoznania odwołania, postanowieniem z dnia 1 października 2020 r. DIAS, działając w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 w zw. z art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm., dalej jako: O.p.) stwierdził, że odwołanie Strony skarżącej z dnia [...] września 2020 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminowi do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wskazał, że ww. decyzja została doręczona Stronie w dniu 18 sierpnia 2020 r. i odebrana przez pełnoletniego domownika – R.P., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Organ stwierdził, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym Stronie prawie do wniesienia odwołania i prawidłowe oznaczenie organu właściwego do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 1 września 2020 r., który to dzień nie był sobotą ani dniem ustawowo wolnym od pracy. Wobec czego organ uznał, że wniesienie przedmiotowego odwołania osobiście w dniu 2 września 2020 r. dokonane zostało z uchybieniem ustawowego terminu, a niedotrzymanie tego terminu skutkuje brakiem możliwości merytorycznego rozpatrzenia tego środka prawnego.

Na powyższe postanowienie, pismem z dnia [...] listopada 2020 r. zatytułowanym jako odwołanie, Strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał na "kilkugodzinne" opóźnienie złożonego przez niego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. Jak wyjaśnił, zamiast nadać w placówce pocztowej owo odwołanie w dniu 1 września 2020 r., złożył je osobiście w Urzędzie Skarbowym, w dniu 2 września 2020 r. Strona skarżąca wniosła o merytoryczne rozpatrzenie skargi przez WSA w Gorzowie Wlkp. We skardze Strona skarżąca, podobnie jak w postępowaniu przed organem I instancji, koncentruje się na okolicznościach powstania zaległości podatkowych dotyczących formułowanych wobec byłego pracodawcy małżonki Skarżącego - Spółki S sp. z o.o. zarzutów odnośnie do działania przez tę Spółkę na szkodę Skarbu Państwa poprzez zaniżanie podstaw opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tytułu wypłacanych wynagrodzeń oraz deklarowanych składek na ubezpieczenia społeczne.

Skarżący zauważył również, że Urząd Skarbowy, będąc zobligowany powyższym wyrokiem, nie zwrócił mu poniesionych kosztów podstępowania sądowego w kwocie 500,00 zł. Dodatkowo wskazał, że niemal rok po ogłoszeniu prawomocnego wyroku WSA, sprawa wciąż jest w punkcie wyjścia.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie. W zakresie merytorycznej zasadności wydanego rozstrzygnięcia, Organ wypowiedział się w zaskarżonym postanowieniu i nadal podtrzymuje zawarte w nim stanowisko. W powyższym rozstrzygnięciu Organ wyjaśnił Stronie skarżącej treść obowiązujących przepisów w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, wskazując jednocześnie okoliczności potwierdzające zasadność podjętego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się do zarzutu Strony skarżącej dotyczącego braku zwrotu przez Urząd Skarbowy poniesionych kosztów postępowania sądowego w kwocie 500,00 zł, Organ wyjaśnił, że w trybie art. 89 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427 ze zm.) dokonano zajęcia wierzytelności z tytułu zasądzonych kosztów postępowania sądowego - wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt I SA/Go 607/19, na poczet zaległości podatkowych Strony skarżącej w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z treścią powołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który odnosi się do interpretacji podatkowych.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] października 2020 r., wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 § 2 O.p., stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. w przedmiocie odmowy umorzenia zryczałtowanego podatku dochodowego w formie karty podatkowej za okres od stycznia do października 2017 r. w kwocie należności głównej 2.600,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 236,00 zł.

Zgodnie z art. 220 § 1 O.p. od decyzji organu podatkowego w pierwszej instancji, stronie służy odwołanie tylko do jednej instancji. Stosownie do treści z art. 223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie.

Zgodnie ze stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia przepisem art. 228 O.p. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (§ 1 pkt 2), a postanowienie w tym przedmiocie jest ostateczne (§ 2). Utrwalone w orzecznictwie i piśmiennictwie rozumienie tej normy prawnej wskazuje, że ma ona charakter kategoryczny i bezwarunkowy. Dlatego też każde, nawet nieznaczne, przekroczenie terminu stanowi samoistną podstawę do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania, lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki NSA z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12; z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12; z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2338/13 - dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Brzmienie tego przepisu nie pozostawia zatem wątpliwości, że stwierdzenie przez organ odwoławczy uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinno nastąpić w przypadku ustalenia, że skarżący przekroczył termin określony w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Zgodnie z treścią tego przepisu, odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji stronie. Podejmując zatem rozstrzygnięcie w oparciu o art. 228 § 1 pkt 2 O.p. organ odwoławczy ogranicza się wyłącznie do badania, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenia, kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji. To te elementy są kluczowe przy ocenie dochowania lub niedochowania 14-dniowego terminu do wniesienia odwołania od decyzji i to one przesądzają o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Zgodnie z art. 148 § 1 O.p., pisma doręcza się osobom fizycznym pod adresem miejsca ich zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju. Natomiast treść art. 149 ww. ustawy wskazuje, że w przypadku nieobecności adresata w miejscu zamieszkania albo pod adresem do doręczeń w kraju pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, a gdyby go nie było lub odmówił przyjęcia pisma - sąsiadowi, zarządcy domu lub dozorcy - gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

W sprawie bezspornym jest, że decyzja organu I instancji z [...] sierpnia 2020 r. została skutecznie doręczona Skarżącemu w dniu 18 sierpnia 2020 r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, przedmiotowa decyzja została odebrana przez pełnoletniego domownika – R.P. w dniu 18 sierpnia 2020 r., co potwierdziła własnoręcznym podpisem. Nie ulega też wątpliwości, że rozstrzygnięcie zawierało właściwe pouczenie o środkach i terminach jego zaskarżenia. W analizowanym przypadku, co również nie jest sporne, ustawowy 14-dniowy termin do złożenia odwołania upływał 1 września 2020 r. (tj. w dniu roboczym).

Organ II instancji stwierdził, że wniesienie odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nastąpiło w dniu 2 września 2020 r. (data pieczęci nadanej przez organ I instancji), co Skarżący sam przyznał w skardze do Sądu. Zatem Skarżący nie złożył odwołania w zakreślonym przez ustawę terminie. To z kolei spowodowało naruszenie 14-dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 O.p. i z racji brzmienia art. 228 § 1 pkt 2 ww. ustawy, koniecznym się stało stwierdzenie uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

Ponieważ termin do wniesienia odwołania jest terminem zawitym, a więc nie może być przedłużany, czy też skracany, organ odwoławczy zobowiązany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu. Co istotne, nie jest to zależne od swobodnego uznania organu podatkowego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej (por. wyrok NSA z 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 563/07).

Poddając kontroli zaskarżone postanowienie należy stwierdzić, że jego wydanie było zasadne.

Ponadto, na co zwrócił Organ II instancji w zaskarżonym postanowieniu, Strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Zatem Organ, zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 O. p., zobligowany był do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Ponieważ przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie o uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania Sąd nie może odnieść się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] sierpnia 2020 r. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest wyłącznie kwestia zgodności z prawem postanowienia z [...] października 2020 r.

Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego braku zwrotu przez Urząd Skarbowy poniesionych kosztów postępowania sądowego, należy wskazać, że orzeczenie o zwrocie kosztów powoduje powstanie stosunku zobowiązaniowego pomiędzy stroną skarżącą a organem, który jest stosunkiem cywilnoprawnym. Roszczenie o zwrot kosztów sądowych podlega zatem egzekucji sądowej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 1575 ze zm.) – dalej jako: k.p.c. Jak wynika z treści art. 777 § 1 pkt 1 k.p.c. prawomocny wyrok sądu administracyjnego jest tytułem egzekucyjnym, który zgodnie z art. 776 k.p.c., po nadaniu mu klauzuli wykonalności stanowi podstawę egzekucji co do zwrotu kosztów zasądzonych w sądowoadministracyjnym postępowaniu. Na mocy art. 781 § 2 k.p.c. tytułowi egzekucyjnemu pochodzącemu od sądu administracyjnego nadaje klauzulę wykonalności sąd rejonowy właściwości ogólnej dłużnika. Zatem orzeczenie w przedmiocie nadania wyrokowi lub jego części klauzuli wykonalności nie mieści się we właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 31 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Gl 181/16.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.