Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 211/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 116 par 1, par 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 5 września 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.B., Z.F. i J.O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności członków zarządu za zaległości podatkowe sp. z o.o. w podatku od towarów i usług oddala skargi.


UZASADNIENIE

I SA/Go 211/13

U Z A S A D N I E N I E

Skarżący, Z.B., J.O., Z.F. złożyli skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].02.2013r utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2012 r. wydaną w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu i byłych członków zarządu Przedsiębiorstwa B Sp. z o.o. tj.:

- Z.F., J.O. i Z.B. za zaległości podatkowe tego podmiotu w podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. w wysokości 41.450,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 24.189,00 zł,

- J.O. i Z.B. za zaległości tego podmiotu z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2007 r. w wysokości 14.797,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 8.351,00 zł i czerwiec 2007 r. w wysokości 23.396,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 12.973,00 zł,

- Z.B. za zaległości tego podmiotu z tytułu podatku od towarów i usług za: luty 2008 r. w wysokości 141.990,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 39.384,00 zł, wrzesień 2008 r. w wysokości 19.164,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 7.727,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 1.205,00 zł, październik 2008 r. w wysokości 15.462,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 6.050,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 952,00 zł, listopad 2008 r. w wysokości 23.660,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 8.944,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 1.479,00 zł, grudzień 2008 r. w wysokości 6.600,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 2.429,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 420,00 zł, luty 2009 r. w wysokości 10.954,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 3.835,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 104,00 zł, kwiecień 2009 r. w wysokości 20.601,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 6.851,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 1.258,00 zł, maj 2009 r. w wysokości 4.343,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 1.406,00 zł i kosztami egzekucyjnymi 332,00 zł, czerwiec 2009 r. w wysokości 740,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 233,00 zł i kosztami egzekucyjnymi 202,00 zł, lipiec 2009 r. w wysokości 2,00 zł wraz z odsetkami w wysokości 1,00 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 134,00 zł.

Z akt sprawy wynika że:

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu i byłych członków zarządu Przedsiębiorstwa B Sp. z o.o.: Z.F., J.O. i Z.B. za zobowiązania tej spółki.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Z.F. wnosząc o jej uchylenie w części orzekającej o jego odpowiedzialności za zaległości Przedsiębiorstwa B Sp. z o.o. W odwołaniu podniósł, że organ podatkowy nie jest uprawniony do oceny czy wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu został złożony za późno, bowiem kwestię tę winien rozstrzygnąć sąd powszechny, a organ podatkowy na tej podstawie może wydać decyzję w tym przedmiocie. Zarzucił również, że organ nie uprawdopodobnił swojej oceny poprzez wskazanie jakichkolwiek danych, argumentów i faktów.

Wskazał także, że Sąd Rejonowy Wydział Gospodarczy prowadzi postępowanie w sprawie [...], w której przedmiotem jest ocena złożenia w właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości B Sp. z o.o.

Od powyższej decyzji odwołania złożyli również: Z.B. i J.O. wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucili:

naruszenie art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, iż wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, jak również wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku nie został zgłoszony we właściwym czasie,

naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze poprzez przyjęcie, że :

- wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu oraz wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej złożony został po upływie dwóch tygodni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, podczas gdy zostały one złożone we właściwym czasie,

- wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu winien zostać złożony co najmniej w miesiącu kwietniu 2006 r., podczas gdy w miesiącu kwietniu 2006 r. brak było podstaw do złożenia skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu.

3. naruszenie art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze poprzez przyjęcie, że przesłanki do ogłoszenia upadłości zaistniały w miesiącu kwietniu 2006 r., podczas gdy w tym miesiącu brak było podstaw do złożenia skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu w stosunku do Przedsiębiorstwa B Sp. z o.o.

4. naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122 i art. 187 ordynacji podatkowej, poprzez nie przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób umożliwiający wyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności niezbędnych dla rzeczowej i prawidłowej oceny stanu faktycznego mający wpływ na wynik postępowania.

W uzasadnieniu powołując się na treść art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze wskazali, że w żadnej z wskazanych przez organ dat nie zachodziła żadna z przesłanek niewypłacalności.

Podnieśli, że nie wykonywanie wymagalnych zobowiązań, aby stanowiło przesłankę niewypłacalności nie może mieć charakteru krótkotrwałego. Natomiast o niewypłacalności można mówić dopiero wtedy, gdy dłużnik z braku środków przez dłuższy czas nie wykonuje przeważającej części swoich zobowiązań. Natomiast krótkotrwałe zaprzestanie płacenia długów nie może stanowić przesłanki ogłoszenia upadłości.

Przesłanki takiej nie może stanowić także to, że dłużnik nie reguluje zobowiązania lub nawet kilku zobowiązań przez dłuższy czas, jednak suma takich zobowiązań nie stanowi łącznie przeważającej jego części. Stan finansów i sposób prowadzenia działalności był przedmiotem oceny nadzorców sądowych w toku postępowania o ogłoszenie upadłości, którzy wypowiedzieli się pozytywnie o spółce twierdząc, że prowadzenie przez nią dalszej działalności z możliwością zawarcia układu daję szansę powodzenia jego wykonania.

Ich zdaniem analiza finansowa spółki dokonana przez organ pierwszej instancji nie uwzględnia całości okoliczności istotnych dla sprawy, a w szczególności nie dowodzi istnienia niewypłacalności, o której mowa w art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze warunkującego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. W ich przekonaniu analiza płynności finansowej spółki przeprowadzona przez organ pierwszej instancji sprowadza się do oceny czy spółka była w złej czy dobrej kondycji finansowej, a nie czy w danym momencie istniały przesłanki do ogłoszenia upadłości.

Zdaniem skarżących nie zaistniała również przesłanka wskazana w art. 11 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze, gdyż nawet na koniec miesiąca lipca 2006r, a więc już po złożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, aktywa spółki przekraczały jej zobowiązania.

Po rozpatrzeniu odwołań Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].04.2013r utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ podkreślił, że z konstrukcji prawnej art. 116 § 1 ordynacji podatkowej wynika, że na członku zarządu, z udziałem którego prowadzone jest postępowanie, spoczywa ciężar przedłożenia dowodów potwierdzających istnienie przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności podatkowej. Do organu podatkowego należy natomiast ocena przedstawionych przez stronę / skarżącego / dowodów.

Wskazał, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, że zaistniały przesłanki do zastosowania art. 116 § 1 ordynacji podatkowej i orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Z.F., J.O. i Z.B. jako byłych członków zarządu Przedsiębiorstwa B sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące marzec, maj, czerwiec 2007r. luty, wrzesień, listopad, grudzień 2008 r., luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2009r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi.

Podkreślił, że Z.F. pełnił funkcję członka trzyosobowego zarządu Przedsiębiorstwa B Sp. z o.o. od dnia [...] marca 2006 r. do dnia [...] maja 2007 r. Wynika to z umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z dnia [...] lutego 2006 r. aktu notarialnego repertorium A numer [...], pełnego odpisu z rejestru przedsiębiorców z dnia [...] lipca 2010 r. Nr KRS [...], świadectwa pracy Z.F. z dnia [...] maja 2007 r., oraz jego rezygnacji z dnia [...] maja 2007 r.

Zgodnie z protokołem z dnia [...] października 2006r. Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Przedsiębiorstwa "B" Z.B., Z.F., B.W. uchwałą nr. [...] z dnia [...] października 2006 r. odwołało B.W. z funkcji członka zarządu i uchwałą nr. [...] z dnia [...] października 2006 r. powołało na członka trzyosobowego zarządu spółki J.O..

Pismem z dnia [...] października 2007 r. J.O. złożył rezygnację z funkcji członka zarządu, z uwagi na utratę zaufania do jego osoby przez jednego ze wspólników oraz nie udzieleniu mu absolutorium na Zwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników.

Z.B. pełnił funkcję członka początkowo w trzyosobowym zarządzie od dnia [...] marca 2006r. do dnia [...] maja 2007r., następnie dwuosobowym od dnia [...] maja 2007r. do dnia [...] października 2007r. i ostatecznie jednoosobowo od dnia [...] października 2007r. do dnia [...] września 2009r. tj. do dnia podjęcia uchwały wspólników o otwarciu likwidacji spółki z dnia [...] września 2009r.

Tak więc Z.F. pełnił funkcję członka w trzyosobowym zarządzie spółki wraz z J.O. i Z.B. w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2007r.

W okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące maj i czerwiec 2007 r. zarząd spółki składał się z dwóch członków J.O. i Z.B..

Natomiast w terminie płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za luty, wrzesień, listopad, grudzień 2008 r., luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2009 r. członkiem zarządu spółki był jednoosobowo Z.B..

Organ wskazał również, iż egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczności. W wyniku braku zapłaty przez Przedsiębiorstwo "B" sp. z o.o. podatku od towarów i usług za miesiące marzec, maj, czerwiec 2007r., luty, wrzesień listopad grudzień 2008 r., luty, kwiecień maj, czerwiec, lipiec 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuły wykonawcze o numerach [...] i wszczął postępowanie egzekucyjne.

W wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej z egzekucją sądową, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2009 r. sygn. akt [...], organ egzekucyjny przekazał wskazane tytuły wykonawcze do Komornika Sądowego Rewiru przy Sądzie Rejonowym do dalszego łącznego prowadzenia egzekucji ze wszystkich składników majątkowych zobowiązanego.

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. sygn. akt [...] Komornik Sądowy zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego o stwierdzeniu bezskuteczności dalszej egzekucji przeciwko dłużnikowi w sprawie [...] i innych prowadzonych przeciwko wobec dłużnika postępowaniach egzekucyjnych. Wskazał również, że zastawnik Bank [...] potwierdził posiadanie zastawu rejestrowego na zajętych ruchomościach oraz wniósł o uwzględnienie jego wierzytelności w sumie uzyskanej z licytacji ruchomości.

Ponadto wskazał, że egzekucja z rachunku bankowego i wierzytelności okazała się również bezskuteczna, a roszczenie zastawnika wynosi 43.408,37 euro wraz z odsetkami w kwocie 31.452,75 euro.

Komornik Sądowy, wskazał również, że roszczenie wierzyciela uprzywilejowanego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wynosi 118.000,00 zł, wartość ruchomości objętych zastawem rejestrowym wynosiła 300.000 zł netto na dzień ustanowienia zastawu. W związku z powyższym wobec bezskuteczności egzekucji z ruchomości i z pozostałych składników majątkowych spółki, wierzytelności i kont bankowych Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym odpowiednio postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r., [...] lutego 2010 r. [...] lutego 2010 r. i [...] marca 2011 r. [...] umorzył postępowania egzekucyjne skierowane wobec spółki.

Ponadto postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy umorzył postępowanie upadłościowe z uwagi na brak majątku Przedsiębiorstwa "B" sp. z.o.o. koniecznego dla zaspokojenia kosztów postępowania upadłościowego.

Oceniając wystąpienie przesłanek wyłączających odpowiedzialność członków zarządu spółki organ uznał, że skarżący nie wykazali ich istnienia.

Podkreślił, że nie wskazali również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

Dyrektor Izby Skarbowej podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, co do tego że mienie, o którym mowa w art. 116 § a pkt 2 ordynacji podatkowej nie są biurka (20 sztuk) o wartości 200 zł oraz posiadane przez spółkę wierzytelności, wobec których umorzono postępowania egzekucyjne. Wskazanie majątku spółki bowiem winno być na tyle precyzyjne, by możliwe było podjęcie skutecznych czynności egzekucyjnych, a mierne to musi nadawać się do efektywnej egzekucji, a więc musi przedstawić identyfikowalną wartość finansową, gdyż jest to konieczne dla stwierdzenia czy egzekucja z tego mienia umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowej spółki. Na poparcie swojego twierdzenia przytoczył wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2011 r, I FSK 39/11, oraz wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2012 r.I FSK 556/2011, a także wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 października 2010 r.akt I SA/Go 545/2010 /.

Organ uznał również za nie uzasadnione stanowisko według którego, wnioski o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, a następnie o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej zostały złożone we właściwym czasie, o którym stanowi art. 116 § 1 pkt 1 lit a ordynacji podatkowej.

Jak podkreślił, w dniu [...] lipca 2006 r. Przedsiębiorstwo "B" Z.B., Z.F., B.W. sp. z o.o. złożyło wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r, sygn. akt [...] Sąd Rejonowy ogłosił upadłość z możliwością zawarcia układu dłużnika Przedsiębiorstwa "B" sp. z o.o. odmawiając w pkt 2 orzeczenia zatwierdzenia układu zawartego na wstępnym zgromadzeniu wierzycieli w dniu [...] marca 2007r.

Wobec złożonego przez spółkę zażalenia, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy zmienił pkt 2 zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że zatwierdził układ zawarty na wstępnym zgromadzeniu wierzycieli dłużnika Przedsiębiorstwa B Sp. z o.o. w dniu [...] marca 2007r.

W dniu 26 maja 2009 r, spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. sygn. akt. [...] Sąd Rejonowy wobec nie wykonywania układu przez dłużnika, uchylił układ zawarty na zgromadzeniu wierzycieli w dniu [...] marca 2007r. otworzył zakończone postępowanie upadłościowe dłużnika Przedsiębiorstwa "B" Sp. z o.o. i zmienił sposób prowadzenia postępowania z postępowania z możliwością zawarcia układu na postępowanie obejmujące likwidację majątku dłużnika i umorzył postępowanie z uwagi na brak środków na prowadzenie postępowania upadłościowego.

Podkreślił również że stosownie do art. 272 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2012 r. poz. 1112 ze zm.) układem obejmuje się wszystkie wierzytelności w stosunku do upadłego, powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości. Tak więc, układ obejmuje wszystkie wierzytelności powstałe do końca dnia poprzedzającego dzień ogłoszenia upadłości. Wierzytelności powstałe w dniu ogłoszenia upadłości i później nie są objęte układem i winny być zaspokajane na bieżąco w toku postępowania, jak i po jego zakończeniu

Układ został zawarty na wstępnym zgromadzeniu wierzycieli spółki w dniu [...] marca 2007r. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. ogłoszono upadłość spółki z możliwością zawarcia układu. Oznacza to, że wierzytelności Skarbu Państwa z tytułu zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec, maj, czerwiec 2007r., luty, wrzesień, listopad i grudzień 2008 r., luty, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec 2009r. powstały po dacie zawarcia układu i ogłoszenia upadłości układowej spółki i tym samym nie zostały objęte układem.

Nadto, w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 Sąd Rejonowy, w odpowiedzi na skierowane pytanie przez Dyrektora Izby Skarbowej, wskazał iż wierzytelności z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. zgłoszone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w związku z ogłoszeniem postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] upadłości spółki z możliwością zwarcia układu, nie zostały objęte układem zatwierdzonym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2007r. sygn. akt. [...].

Zgłoszenie w dniu [...] lipca 2006r. wniosku o wszczęcie postępowania układowego w stosunku do spółki, pozostaje więc bez wpływu na odpowiedzialność stron za zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące marzec, maj, czerwiec 2007r., luty, wrzesień listopad grudzień 2008 r., luty, kwiecień maj, czerwiec, lipiec 2009r.

Otwarcie postępowania układowego, nie może wywierać skutków w odniesieniu do należności z okresów późniejszych, nie objętych tym układem, bowiem spółka dalej prowadziła działalność gospodarczą. Nie jest więc zasadny zarzut skarżących o braku podstaw do podejmowania czynności egzekucyjnych celem egzekucji zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące styczeń, luty, marzec 2007r.

Zdaniem organu pojęcie czasu właściwego do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 ordynacji podatkowej, należy interpretować nie tylko opierając się na podstawach i terminach złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości określonych w art. 21 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Należy także uwzględnić funkcję oraz cel jakiemu służyć ma uregulowanie zawarte w art. 116 ordynacji podatkowej.

Jednym z celów postępowania upadłościowego jest zapobieżenie dowolnemu i wybiórczemu zaspokajaniu przez dłużnika jednych wierzycieli kosztem innych. Tak więc czas właściwy to taki w którym zarząd spółki niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie.

Podkreślił, że celem otwarcia układu, jest zapewnienie przedsiębiorcy czasu na odzyskanie równowagi ekonomicznej przy redukcji zadłużenia oraz wstrzymaniu naliczania odsetek od należności objętych układem. Natomiast istotą postępowania upadłościowego jest maksymalne zabezpieczenie interesów wierzycieli dłużnika, w sytuacji gdy jego majątek jest mniejszy od wartości zadłużenia lub gdy w sposób trwały zaprzestał on regulowania długów. Ochrona wierzycieli jest w tej sytuacji najpełniejsza, gdy wniosek o upadłość zgłoszony zostanie bezpośrednio (tj. w terminie 14 dni) po ujawnieniu tych okoliczności. Opóźnienia w tym zakresie, spowodowane przez dłużnika narażają jego wierzycieli na zwiększenie strat, co stanowi uzasadnienie do wprowadzenia regulacji prawnych pozwalających na obciążenie członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością solidarną odpowiedzialnością za jej zobowiązania.

Organ przedstawiając analizę finansową spółki bardzo szczegółowo odniósł się do jej stanu majątkowego, narastających zobowiązań za lata bilansowe 2006 -2009, które obrazują jej postępującą zapaść finansową. Ponadto zwrócił uwagę, że otwarcie postępowania układowego na podstawie wniosku z dnia [...] lipca 2006 r. nie skutkowało odzyskaniem płynności finansowej przez spółkę i uregulowania całości zobowiązań wobec wierzycieli.

Wskazał, iż zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień [...] grudnia 2006r. zobowiązania w/w spółki wyniosły 4.630.766,47 zł i znacznie przekraczały wartość jej majątku, który według tegoż dokumentu wynosił 4.408.87,67 zł (aktywa trwałe i obrotowe).

Według rachunku zysków i strat za okres od dnia [...] kwietnia 2006r. do dnia [...] grudnia 2006r. spółka poniosła stratę w wysokości 1.251.493,72 zł. Wskazane sprawozdanie finansowe spółki zostały sporządzone w dniu [...] marca 2007r. i podpisane przez J.O. i Z.B., a więc w okresie pełnienia funkcji członków zarządu przez strony mniejszego postępowania.

Organ stwierdził nadto, że o ile w momencie złożenia wniosku o otwarcie postępowania układowego stan finansów spółki mógł nie uzasadniać jeszcze złożenia wniosku o jej upadłość, w tym także w powoływanym przez organ pierwszej instancji terminie [...] kwietnia 2006r., to jednak w trakcie trwania postępowania sytuacja spółki uległa zdecydowanemu pogorszeniu. Natomiast przed dniem 31 grudnia 2006 r. występowały już przesłanki ogłoszenia upadłości.

Zdaniem organu dniem w którym członkowie zarządu winni byli dokonać zgłoszenia upadłości jest moment w którym zapoznając się z bilansem spółki uzyskali wiedzę o stanie jej majątku uzasadniającym zgłoszenie upadłości. Tymczasem stosowny wniosek został złożony w dniu 26 maja 2009r., a więc z opóźnieniem.

Pokreślił, iż rzeczywisty stan majątku spółki w dniu [...] marca 2006r. tj. dacie przekształcenia spółki jawnej w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością oraz na koniec lipca 2006r. obejmującego według bilansu na dzień [...] marca 2006r. obejmował majątek o wartości 7.853.060,89 zł (gdzie kwota 47.271,15 zł stanowiła wartość gruntów i budynków wykazaną w bilansie, a kwota 1.204.289,00 zł wartość nieruchomości wyceniona dla celów ubezpieczeniowych) przy posiadanych zobowiązaniach w kwocie 5.976.411,87 zł, a według bilansu na dzień [...] lipca 2006r. majątek ten wynosił 6.368.160,87 zł (gdzie kwota 46.969,35 zł stanowiła wartość gruntów i budynków wykazaną w bilansie, a kwota 1.204.289,00 zł wartość nieruchomości wycenioną dla celów ubezpieczeniowych, przy posiadanych zobowiązaniach w kwocie 5.670.892,47 zł.

Zgodnie z przedłożoną przez skarżących kserokopią protokołu opisu i oszacowania nieruchomości z dnia [...] kwietnia 2012 r. nieruchomość zabudowana położona w miejscowości [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki Nr [...] o łącznej powierzchni 0,9340 ha, dla której urządzona została księga wieczysta KW Nr [...] prowadzona przez Sąd Rejonowy, była własnością Z.B., B.W. oraz Z.F.. Osoby te były właścicielami nieruchomości od dnia [...] kwietnia 1995 r. zgodnie z treścią księgi wieczystej. Fakt ten wynika również z operatu szacunkowego sporządzonego przez H oraz stanowiącego załącznika do operatu protokołu ze sprawozdania księgi wieczystej nr [...] z dnia [...] września 2005 r., a także wykazu właścicieli z dnia [...] września 2005r. sporządzonego przez Starostwo Powiatowe, decyzji Wójta Gminy z dnia [...] marca 2005r, Nr [...], z dnia [...] czerwca 2005r. Nr [...], z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...], z dnia [...] listopada 2005r. Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2006r. nr [...] odpowiednio o odroczeniu terminu płatności i umorzeniu rat podatku od nieruchomości za rok 2005r., postanowienia o zarachowaniu wpłaty z dnia [...] sierpnia 2006r. Nr [...] i z dnia [...] września 2006r, Nr [...], a także pisma Wójta Gminy z dnia [...] marca 2007r.

Wskazana nieruchomość, nie weszła do majątku spółki, bowiem wpis w dziale II księgi wieczystej Nr [...] wnioskodawcy Przedsiębiorstwa "B" sp. z o.o. jako właściciela w miejsce dotychczasowych współwłaścicieli. został uchylony postanowieniem Sądu Okręgowego Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...] marca 2009r.

Podkreślił, iż zgodnie z opinią z dnia [...] października 2005 r,, sporządzoną przez biegłego rewidenta K.P. z badania wyceny aktywów i pasywów Przedsiębiorstwa "B" Z.B., Z.F., B.W. spółka jawna, na dzień [...] czerwca 2005 r, spółka przed przekształceniem poniosła stratę w wysokości 190.779,46 zł. Pomimo, że stan zobowiązań wynikający ze sporządzonego przez biegłego bilansu na dzień [...] czerwca 2005r. (6.142.227,10) nie przewyższał jej aktywów (7.667.582,53), to jednak na podaną wartość składa się wartość ww. nieruchomości, która nie była własnością spółki.

Nadto, posiadane przez spółkę maszyny (krosna) oraz maszyny do szycia w większości zastawione i przewłaszczone, nie stanowiły żadnej istotnej wartości, co stwierdził nadzorca sądowy H.C. w sprawozdaniu z dnia [...] marca 2007 r.,

Ocena ta została zawarta w protokole ze wstępnego zgromadzenia wierzycieli Przedsiębiorstwa B sp. z o.o. z dnia [...] maca 2007 r. sygn. akt [...].

Nadto w sprawozdaniu nr [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. sygn. akt. [...] tymczasowy nadzorca sądowy G.S. wskazał, że wartość zabezpieczeń na majątku dłużnika Przedsiębiorstwa "B" Sp. z o.o. znacznie przekracza wartość tego majątku (5,6 min zabezpieczeń do 3 min majątku) co oznacza, że niezabezpieczony majątek nie wystarczy na zaspokojenie kosztów postępowania. Natomiast bez zgody wierzyciela, nie można sprzedać rzeczy obciążonych rzeczowo. Tym samym środki majątkowe, których nie można spieniężyć należy traktować tak jakby ich nie było w masie.

Skarżący natomiast przestawiając w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. i z dnia [...] kwietnia 2012 r. analizę w jakiej zależności pozostają środki, którymi dysponowała spółka do istniejących zaległości na dzień [...] marca 2006r. i na koniec lipca 2006r., nie uwzględnili okoliczności, iż większość posiadanych środków trwałych była obciążona rzeczowo oraz, że nieruchomość położona w [...] nie weszła do majątku spółki.

Powyższą decyzję zaskarżyli wszyscy skarżący, przy czym Z.B. i J.O. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, a ewentualnie:

uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, oraz zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucili :

- naruszenie art. 116 ustawy ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, że skarżący

ponosi odpowiedzialność za zobowiązania spółki Przedsiębiorstwo B sp. z o.o. w związku z brakiem negatywnych przesłanek określonych w w/w przepisie, pomimo że istnieją przesłanki zwalniające skarżących od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, w szczególności poprzez przyjęcie, iż wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, jak również wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółki, dłużnika - Przedsiębiorstwa B sp. z o. o, nie zostały zgłoszone we właściwym czasie,

- naruszenie art. 21 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku Prawo

upadłościowe i naprawcze poprzez przyjęcie, że:

a. wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu w stosunku do Przedsiębiorstwa B sp. z o.o. oraz wniosek o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej tejże spółki nie został złożony we właściwym czasie,

b. zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu we właściwym czasie nie jest równoznaczne z wypełnieniem dyspozycji w/w przepisu, a tym samym przyjęcie, że postępowanie układowe jest odrębnym postępowaniem w stosunku do postępowania upadłościowego, o którym mowa we wskazanym przepisie i co za tym idzie zgłoszenie wniosku o jego wszczęcie we właściwym terminie nie stanowi przesłanki egzoneracyjnej zwalniającej członków zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki,

- naruszenie art. 120, 121 § l i 2, 122 i 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2005 Nr 8 póz. 60 z późn. zmianami), poprzez nie przeprowadzenie postępowania podatkowego w sposób umożliwiający wyjaśnienie wszelkich istotnych okoliczności niezbędnych dla rzeczowej i prawidłowej oceny stanu faktycznego mającego wpływ na wynik postępowania.

W uzasadnieniu skarżący J.O. i Z.B. wskazali, iż nie negują samego faktu tego, iż termin płatności wskazanych w zaskarżonej decyzji zobowiązań upływał w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu, podkreślili jednakże, iż w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki negatywne, niepozwalające obciążyć go w/w odpowiedzialnością za zobowiązania podatkowe Przedsiębiorstwa B sp. z o.o.

W ocenie skarżących, organowi podatkowemu nie przysługuje wobec nich roszczenie o zapłatę w/w kwot, gdyż w niniejszej sprawie wystąpiły okoliczności wyłączające ich odpowiedzialność za zobowiązania spółki, wskazane w art. 116 ordynacji podatkowej.

Przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości spółka wywiązywała się ze swoich zobowiązań, w tym w szczególności terminowo regulowała zobowiązania na rzecz Skarbu Państwa z tytułu podatków i składek na ubezpieczenia społeczne, a także dokonywała terminowo wypłat na rzecz pracowników.

Członkowie zarządu spółki Przedsiębiorstwo B sp. z o.o. z chwilą, kiedy sytuacja finansowa spółki była na tyle trudna, że nie mogła ona na bieżąco i we właściwych terminach regulować swoich wymagalnych zobowiązań w dniu [...].07.2006r. złożyli wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu.

Pokreślili, iż z treści sprawozdań finansowych tymczasowego nadzorcy sądowego oraz z jego oświadczenia złożonego do protokołu z dnia [...] marca 2007r. przed Sądem Rejonowym wynikało, iż aktualna wówczas produkcja i kondycja finansowa spółki zapewni realizację układu.

Po ogłoszeniu upadłości i zawarcia układu z wierzycielami, zdaniem skarżących Urząd Skarbowy wszczął przeciwko spółce postępowanie egzekucyjne co do należności objętych układem. nie zważając na treść prawomocnego postanowienia o zatwierdzenia układu, bowiem uznał, że układ nie obejmuje zobowiązań podatkowych, gdyż nie były wymagalne w dniu ogłoszenia upadłości, co znaczenie pogorszyło kondycję finansową spółki.

Zdaniem skarżących zgodnie z art. 272 ust. 1 prawa upadłościowego i naprawczego, wierzytelności Urzędu Skarbowego za miesiące styczeń, luty oraz marzec 2007r. po dniu ogłoszenia upadłości nie mogły być egzekwowane poza układem.

Skarżący nie zgodzili się z prezentowanym stanowiskiem organu, iż w przypadku podatku od towarów i usług obowiązek podatkowy powstaje w danym miesiącu a zobowiązanie podatkowe w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy. Zdaniem skarżących bowiem zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiąc marzec 2007 roku powstało w miesiącu marcu. Skoro opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatne świadczenie usług oraz odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju, to obowiązek podatkowy dotyczy każdej czynności podatnika, z którą ustawa wiąże ten obowiązek. Obowiązek podatkowy powstaje w stosunku do każdej czynności podlegającej opodatkowaniu osobno, w dacie określonej przepisami w/w ustawy.

Jeżeli według organu obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstał w danym miesiącu, to w tym samym miesiącu powstało zobowiązanie podatkowe. Natomiast wskazany przez organ termin, w którym według niego powstaje zobowiązanie podatkowe jest terminem do złożenia deklaracji podatkowej oraz terminem, w którym podatnik zobowiązany jest obliczyć i wpłacić podatek za wskazany okres miesięczny nie jest natomiast terminem powstania zobowiązania podatkowego.

Jak wskazali, zgodnie z art. 91 prawa upadłościowego i naprawczego, zobowiązania pieniężne upadłego, których termin świadczenia jeszcze nie nastąpił stają się wymagalne z dniem ogłoszenia upadłości. Tym samym zobowiązania podatkowe powstałe w miesiącu marcu 2007 r., których termin płatności przypadałby na dzień [...] kwietnia 2007 roku stały się wymagalne z dniem [...] kwietnia 2007 roku będącego dniem ogłoszenia upadłości podatnika.

W tym stanie rzeczy zobowiązanie z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2007 roku jako powstałe w miesiącu marcu, a zatem powstałe przed dniem ogłoszenia upadłości wchodziło do układu i zostało nim objęte. Podobnie sytuacja wygląda w przypadku miesiąca kwietnia 2007r. w części do ogłoszenia upadłości.

Zdaniem skarżących spółka wobec nie realizowania w całości i w terminie zobowiązań, zdecydowała się na złożenie wniosku o wszczęcie postępowania o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu. Natomiast dzień [...].07.2006r. był czasem właściwym do wystąpienia z takim wnioskiem bowiem przemawia za tym to, że zgromadzenie wierzycieli przyjęło układ, a Sąd go zatwierdził.

Przyczyną zgłoszenia powyższego wniosku był fakt iż Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia [...].03.2009r uchylił zaskarżony wpis w dziale II księgi wieczystej nr [...] prowadzonej dla nieruchomości w [...], spółki jako właściciela zabudowanej nieruchomości. Spółka natomiast, zgodnie ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości traktowała nieruchomość w [...] jako jej własność. .

Zdaniem skarżących, na dzień złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, majątek spółki PW B sp. z o.o. składał się z dwóch części. W skład tego majątku wchodziła nieruchomość położona w [...], a przynajmniej do dnia [...] marca 2009r. członkowie zarządu byli przeświadczeni, iż nieruchomość ta stanowi własność spółki. Z drugiej zaś strony spółka posiadała aktywa inne niż w/w nieruchomość.

Odnosząc się do oświadczenia syndyka sądowego H.C., który w sprawozdaniu z dnia [...] marca 2007 r. wskazał, że majątek spółki poza specjalistycznymi maszynami tkackimi i do szycia w tym przewłaszczonymi i zastawionymi stanowi wartość pomijalną, wyjaśnili, iż syndyk dokonał analizy wartości majątku spółki co do którego w toku postępowania upadłościowego mógłby zostać przeznaczony na koszty tego postępowania oraz na zaspokojenie wierzycieli w jego ramach.

Zgodnie natomiast z art. 336 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze sumy uzyskane z likwidacji rzeczy, wierzytelności i praw obciążonych hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską przeznacza się na zaspokojenie wierzycieli, których wierzytelności były zabezpieczone na tych rzeczach lub prawach z zachowaniem przepisów ustawy. Kwoty pozostałe po zaspokojeniu tych wierzytelności wchodzą do funduszów masy upadłości. Z punktu widzenia syndyka, wartość rzeczy obciążonych prawami rzeczowymi była więc pomijalna, z uwagi na fakt, iż nie mógł przeznaczyć całości środków z ich zbycia na prowadzenie postępowania upadłościowego. Jednakże spółka nie miała podstaw nie uznać za swój majątek aktywów tylko dlatego, że są one obciążone rzeczowo.

Podkreślili, iż stan majątku spółki w dacie [...] marca 2006r. w dniu przekształcenia oraz na koniec lipca 2006r. data złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, według bilansu sporządzanego na dzień [...] marca 2006r. wynosił 6.696.043,04 zł.

W bilansie wartość gruntów i budynków - z uwagi na ich amortyzację, ujęto w kwotę 47.271,15 zł (23.350 zł + 23.921,15 zł), podczas gdy zgodnie z wyceną sporządzoną dla celów ubezpieczenia wartość ta stanowiła kwotę 1.204.289 zł. Faktycznie więc spółka dysponowała majątkiem wartym 7.853.060,89zł (6.696.043,04 zł - 47.271,15 zł + 1.204.289 zł), zaś jej zobowiązania wynosiły 5.976.411,87zł.

Wg bilansu na dzień [...].07.2006r. majątek firmy wynosił 6.368.160,87 zł, w bilansie wartość gruntów i budynków ujęto w kwocie 46.969,35 zł (23.350 zł + 23.619,35 zł), podczas gdy zgodnie z wyceną sporządzoną dla celów ubezpieczenia wartość ta stanowiła kwotę 1.204.289 zł. Faktycznie więc spółka dysponowała majątkiem wartym 7.325.480,52 zł (6.368.160,87 zł - 46.969,35 zł + 1.204.289 zł), zaś zobowiązania spółki wg stanu na dzień [...] lipca 2006 r. wynosiły 5.670.892,47zł.

Podana wyżej wartość nieruchomości została ustalona według operatu szacunkowego sporządzonego przez H sp. z o.o..

Skarżący wskazali również, że organ pierwszej instancji, w ogóle pominął ocenę stanu majątku nieruchomego spółki. Organ wiedząc jakie nieruchomości były własnością spółki wiedział, że rzeczywisty majątek spółki, a nie bilansowy jest znacznie wyższy, bowiem nie jest możliwe, by tak duże nieruchomości miały realną rynkowa wartość gruntów i budynków ujęto w kwocie 47.271,15 zł lub 46.969,35 zł.

Organ podatkowy analizując sytuację finansową spółki w łatach 2007 i 2008 nie wziął pod uwagę faktu, iż mocą postanowień układu zawartego na wstępnym zgromadzeniu wierzycieli Przedsiębiorstwa B sp. z o. o., została ona zobowiązana do zapłaty na rzecz swoich wierzycieli jedynie 60% wierzytelności powstałych do dnia ogłoszenia upadłości, w równych kwartalnych ratach w ciągu 5 lat, natomiast drobne zobowiązania do wartości 5000,00 złotych miały zostać spłacone w całości do dnia 30.06.2007 roku.

Podkreślili, że w okresie od [...] października 2006r. do [...] października 2007r. wszystkie zobowiązania były objęte układem i regulowane terminowo zgodnie z tabelami rozliczenia zobowiązań w ramach układu. Za nowe zobowiązania spółka w przeważającej części płaciła z góry w formie gotówkowej, a powstające zaległości płatnicze nie uzasadniały złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Podnieśli również, iż wartość majątku spółki w okresie pomiędzy ogłoszeniem upadłości układowej spółki a dniem [...] maja 2009r., tj. złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości z likwidacją jej majątku, znacznie przekraczała wartość zobowiązań (same nieruchomości były warte około 3 mln, a zobowiązania bieżące stanowiły wartość przekraczającą 100.000 zł łącznie z wypłatami dla pracowników.

Pozostałe zobowiązania ujęte w bilansie były objęte układem, a więc w jego ocenie, należało je uznać za zobowiązania przyszłe, co do których nie minął jeszcze termin płatności. Redukcja zobowiązań wynikających z zawartego układu nie była natomiast ujęta w bilansach, co organ podatkowy pominął. Wszystkie te okoliczności zostały przez organ podatkowy, zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, pominięte.

Skarżący wskazali również, iż przeciwko Z.B. toczą się przed Sądem Rejonowym dwa postępowania w sprawach o sygn. akt: [...]). Sąd przeprowadził w tymże postępowaniu dowód z opinii biegłego celem ustalenia właściwego czasu na złożenie wniosku. Zdaniem skarżących opinia ta jest zbieżna z twierdzeniami skarżących.

W/w opinii, biegły sądowy dokonał zestawienia wielkości majątku i zobowiązań spółki, zawartych w sprawozdaniach finansowych spółki. Z przedstawionego zestawienia wielkości aktywów i zobowiązań spółki sporządzonego na podstawie danych zawartych w bilansach, wynika, że w okresie od 2004r. do [...].06.2006r. aktywa były wyższe od zobowiązań (str. 15 opinii). Dopiero na koniec roku 2006 zobowiązania przekroczyły wartość majątku.

Biegły stwierdził, iż podstawa ogłoszenia upadłości wystąpiła w dniu [...] grudnia 2006r., a wniosek o ogłoszenie upadłości winien być złożony na początku stycznia 2007r.

Biegły podkreślił też, iż spółka od drugiego półrocza 2006r.miała problemy z terminowym regulowaniem swoich wymagalnych zobowiązań. Zatem w drugim półroczu 2006r. (tj. od lipca 2006r.) wystąpiły przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości..

Skarżący podnieśli, iż w odniesieniu do tych wierzytelności, które powstały już po zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, odpowiedzialność członków zarządu jest w zasadzie zawsze wyłączona. Tak więc niewyegzekwowane od spółki wierzytelności przysługujących organowi podatkowemu powstałych po dacie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu nie mogą być od nich dochodzone.

Zdaniem skarżących organ podatkowy nie uznaje, iż postępowanie układowe jest obecnie rodzajem postępowania upadłościowego, natomiast złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu jest złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości i jako takie podlega ścisłej reglamentacji i nadzorowi sądu oraz stanowi przesłankę egzoneracyjną z art. 116 ordynacji podatkowej.

Organ podatkowy, zdaniem skarżących wielokrotnie w treści w/w uzasadnienia różnicował postępowanie układowe od postępowania upadłościowego, wprost wskazując, iż w jego opinii postępowanie układowe ma na celu zapewnienie przedsiębiorcy czasu na odzyskanie równowagi ekonomicznej przy redukcji zadłużenia oraz wstrzymanie naliczania odsetek od należności objętych układem, zaś istotą postępowania upadłościowego jest maksymalne zabezpieczenie interesów wierzycieli dłużnika.

Przytoczne twierdzenia organu zdaniem skarżących wskazują, iż błędnie nie uznaje on postępowanie układowego za postępowanie upadłościowe.

Stanowisko organu podatkowego nie jest uzasadnione na gruncie obecnie obowiązującego Prawa upadłościowego i naprawczego. Zgodnie bowiem z art. 14 prawa o postępowaniu upadłościowym i naprawczym jeżeli zostanie uprawdopodobnione, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni po przeprowadzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku dłużnika, ogłasza się upadłość dłużnika z możliwością zawarcia układu.

W obecnej ustawie Prawo upadłościowe i naprawcze ustawodawca zrezygnował z dwutorowego uregulowania problematyki niewypłacalności jak miało to miejsce pod rządami przepisów z 1934 r., które wprowadzały odrębne postępowanie upadłościowe i układowe. Obecnie dla wspólnego dochodzenia roszczeń od niewypłacalnych przedsiębiorców właściwe jest tylko jedno postępowanie upadłościowe, choć może ono przybierać różne postaci, jak np. z możliwością zawarcia układu albo postępowanie prowadzące do likwidacji majątku upadłego.

Na poparcie twierdzeń, iż skarżący nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki z uwagi na brak winy i dochowanie należytej staranności, wskazali, na to że przed Sądem Rejonowym, Wydziałem Karnym toczyło się przeciwko członkom zarządu spółki. postępowanie karne o czyn z art. 57 § 1 kks w związku z art. 6 § 2 kks i art. 9 § 3 kks. Prokuratura Rejonowa zarzucała w/w osobom, iż będąc członkami zarządu spółki PW B sp. z o.o., zajmując się sprawami gospodarczymi tejże spółki, mimo ustawowego terminu do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, w imieniu tejże spółki uporczywie nie wpłacali na rachunek Urzędu Skarbowego należnego podatku od towarów i usług. Sąd Rejonowy, wyrokiem z dnia [...] grudnia 2010r., sygn. akt [...], uniewinnił Z.B., Z.F. oraz J.O. od popełnienia zarzucanych im czynów.

Nadto zdaniem skarżących organ podatkowy wskazując jako datę właściwą do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości dzień [...] marca 2007r", pominął iż w tej dacie postępowanie dotyczące ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu było już w toku.

Tym samym skarżący nie byli obowiązani do zgłaszania nowego wniosku w czasie gdy toczyło się postępowanie z wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, szczególnie wówczas gdy układ w razie ogłoszenia upadłości z możliwością

zawarcia układu, obejmuje wszystkie wierzytelności powstałe do dnia ogłoszenia tej upadłości.

Skarżący wskazali, iż upadłość z możliwością zawarcia układu spółki Przedsiębiorstwo B sp. z o.o. została ogłoszona w dniu [...] kwietnia 2007r., układ objął więc wszystkie zobowiązania upadłego powstałe do tego dnia. Nawet jeżeli więc [...] marca 2007r. stan finansów spółki byłby tak zły, że uzasadniał złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, skarżący nie miał ku temu podstaw, gdyż wniosek taki został złożony już wcześniej i był w toku rozpoznania.

W złożonej skardze przez Z.F. skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz zmianę decyzji organu I instancji w ten sposób że zostanie wyłączona odpowiedzialność Z.F. i zarzucił :

naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 116 § 1 ustawy ordynacja

podatkowa poprzez zastosowanie wykładni contra legem i oparcie o nią swojej

decyzji, polegające na uznaniu, że przesłankę negatywną, wyłączającą odpowiedzialność członków zarządu, należało udowodnić w odniesieniu do okresu po zatwierdzeniu układu przez Sąd Rejonowy,

naruszenie przepisów postępowania to jest art. 80 kpa. poprzez pominięcie

dowodu z wyjaśnień Z.F. i dokumentów dotyczących jego choroby w okresie, gdy powstała zaległość podatkowa oraz wyjaśnień dotyczących braku wglądu w finanse spółki z uwagi na podział funkcji w zarządzie,

naruszenie przepisów postępowania to jest art. 77 § l i 2 kpa. w zw. z art. 78 § 1

kpa. poprzez niedopuszczenie dowodu z akt sprawy [...], którą prowadzi Sąd Rejonowy, Wydział Gospodarczy, a w którym to postępowaniu rozstrzygana jest identyczna kwestia, tj. tego czy zachodzi negatywna przesłanka odpowiedzialności członków zarządu,

naruszenie art. 188 ordynacji podatkowej w zw. 78 § 2 kpa. poprzez odmówienie

przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z dziedziny rachunkowości postanowieniem z dnia [...].02.2013r. o sygn. akt [...] mimo, że organ miał obowiązek przeprowadzenia tego dowodu nawet w przypadku uznania, że okoliczności na które ma być przeprowadzony dowód zostały stwierdzone, w ocenie organu, innymi dowodami,

naruszenie art. 197 ordynacji podatkowej poprzez niepowołanie biegłego mimo, że do

stwierdzenia okoliczności niewystępowania negatywnej przesłanki odpowiedzialności

członków zarządu wymagane były wiadomości specjalne;

naruszenie art. 107 § 3 kpa. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, a którym odmówił waloru wiarygodności, w szczególności nie odniesienie się do wyjaśnień skarżących, dokumentów dot. choroby Z.F., brak wyjaśnienia w którym momencie powstały przesłanki uzasadniające zgłoszenie wniosku o upadłość.

Zdaniem skarżącego organ w uzasadnieniu odniósł się zdawkowo do negatywnej przesłanki odpowiedzialności, tj. czy wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony w odpowiednim czasie, stwierdzając, że w ocenie organu podatkowego sytuacja przedstawiona w w/w wniosku miała miejscu co najmniej już w kwietniu 2006 r.

Natomiast wniosek o ogłoszenie upadłości został złożony [...].07.2006 r. Tym samym jego zdaniem nie mógł zweryfikować poprawności ustaleń faktycznych i subsumpcji przeprowadzonej przez organ.

Wskazał również, iż zgłaszał wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego oraz wnioskował o dopuszczenie dowodu z akt sprawy [...] w której to rozpatrywana była kwestia zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o upadłość jednak jego wniosek został oddalony.

Jego zdaniem w przypadku powstania zaległości w płatnościach po zatwierdzeniu układu badanie czy złożono wniosek o upadłość jest błędne. Wykazanie więc przez członka zarządu, że wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości zwalnia go od odpowiedzialności za długi spółki własnym majątkiem. W tej mierze wskazał na orzeczenia NSA I FSK 355/11,1 FSK 1372/07 i I FSK 594/09.

Ponadto wskazał że postanowienie Sądu Rejonowego, który badał możliwość zawarcia układu pod względem merytorycznym, zapadło [...] marca 2007r., a uprawomocniło się [...] marca 2007 r., natomiast należność podatkowa za marzec 2007 r. stała się wymagalna w dniu [...].04.2007 r. W okresie tym skarżący Z.F. przebywał na zwolnieniu lekarskim i nie miał możliwości kontroli sytuacji finansowej spółki.

Organ ustalił, że sprawozdanie finansowe z dnia [...].03.2007 r. zostało podpisane jedynie przez J.O. i Z.B., co wskazuje wprost, że Z.F. nie miał wiedzy dotyczącej sytuacji finansowej spółki. Tym samym nie ponosi on winy w nieterminowym zgłoszeniu wniosku o upadłość z likwidacją.

Ponadto zauważył, że ewentualny najwcześniejszy termin do złożenia wniosku o upadłość z likwidacją spółki przypadłby na dzień [...].03.2007 r,, natomiast organ ustalił właściwy termin na dzień [...].04.2007 r. Jednak twierdzenie, że sytuacja spółki pogorszyła się na tyle by uzasadniało to złożenie wniosku o upadłość w tak krótkim czasie jest nierzeczywiste i nie korzysta z waloru racjonalności

Inną okolicznością przeczącą temu jakoby w czasie kadencji skarżącego powstała konieczność ogłoszenia upadłości spółki to to, że podatek za kolejne miesiące był uiszczany. Ale co najistotniejsze organ podatkowy nie badał sytuacji i przesłanek do ogłoszenia likwidacji spółki po ogłoszeniu układu. Inną niekonsekwencją organu jest to, że skoro uznał, że wniosek (z lipca 2006 r.) o ogłoszenie upadłości wraz z możliwością zawarcia układu został spóźniony, i powinien był być zgłoszony w kwietniu 2006 r. to niezrozumiałe jest ustalenie podatku tylko za okres po zawarciu układu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Istotą niniejszego postępowania jest rozstrzygnięcie, czy członkowie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają za jej zaległości podatkowe.

Zgodnie z art. 116 § 1 ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże że :

1. we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

2. niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy,

3. wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu – art. 116 § 2 ordynacji podatkowej.

Podkreślić należy, że odpowiedzialność członków zarządu spółki obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu.

Organ podatkowy ustalił, że Z.F. pełnił funkcję członka zarządu Przedsiębiorstwa B Sp. z o.o. od dnia [...] marca 2006 r. do dnia [...] maja 2007 r..

J.O., sprawował funkcję członka zarządu spółki od dnia [...] października 2006r do dnia [...] października 2007 r. Został on powołany na skutek podjęcia przez Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników Przedsiębiorstwa "B" w osobach Z.B., Z.F., B.W. uchwały z dnia [...] października 2006r. odwołującej B.W. z funkcji członka zarządu i powołaniu w jego miejsce J.O., a przestał pełnić tą funkcję z momentem złożenia rezygnacji z tej funkcji w dniu [...].10.2007r.

Z.B. pełnił funkcję członka zarządu od dnia [...] marca 2006r. do dnia [...] września 2009r. tj. do dnia podjęcia uchwały wspólników o otwarciu likwidacji spółki z dnia [...] września 2009r.

Powyższe okoliczności są bezsporne w sprawie.

Należy również podkreślić, iż zgromadzony przez organ podatkowy materiał dowodowy potwierdza iż egzekucja prowadzona wobec spółki okazała się bezskuteczna.

Przedsiębiorstwo "B" Sp. z o.o. nie uiściło zaległego podatku od towarów i usług za miesiące marzec, maj, czerwiec 2007r., luty, wrzesień listopad grudzień 2008 r., luty, kwiecień maj, czerwiec, lipiec 2009r.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuły wykonawcze o numerach [...] i wszczął postępowanie egzekucyjne.

Pismem z dnia [...] lutego 2011 r, Komornik Sądowy zawiadomił Naczelnika Urzędu Skarbowego o stwierdzeniu bezskuteczności egzekucji prowadzonych przeciwko dłużnikowi, m.in. w sprawie sygn. akt [...].

Komornik sądowy wskazał również, że zastawnik Bank [...] potwierdził posiadanie zastawu rejestrowego na zajętych ruchomościach oraz wniósł o uwzględnienie wierzytelności w sumie uzyskanej z licytacji ruchomości. Wskazał również że egzekucja z rachunku bankowego i wierzytelności okazała się bezskuteczna, a roszczenie zastawnika wynosi 43.408,37 euro, a wraz z odsetkami 31.452,75 euro.

Co do roszczenia wierzyciela, uprzywilejowanego Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wskazał, iż wynosi ono kwotę 118.000,0 zł, a wartość ruchomości objętych zastawem rejestrowym wyniosła 300.000 zł netto na dzień ustanowienia zastawu.

W związku z powyższym Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym postanowieniami z dnia [...] lutego 2010r, dnia [...] lutego 2010r. dnia [...] lutego 2010r. i dnia [...] marca 2011 r. podjętych w sprawach: [...] umorzył postępowania egzekucyjne skierowane wobec spółki.

Nadto postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy umorzył postępowanie upadłościowe z uwagi na brak majątku Przedsiębiorstwa "B" Sp. z.o.o. wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego.

Powyższe okoliczności również nie były kwestionowane przez skarżących.

Nie może również ulegać wątpliwości, iż skarżący nie przedstawili mienia spółki z którego egzekucja zapewniłaby wierzycielom zaspokojenie ich wierzytelności choćby w znacznej części. Gdyby miała miejsce taka sytuacja, postępowania egzekucyjne toczące się wobec spółki nie zostałyby umorzone na skutek bezskuteczności prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Skarżący wskazali, iż w związku z zgłoszeniem wniosku o upadłość z możliwością zawarcia układu w dniu [...].07.2006r. nie mieli obowiązku zgłaszać ponownego wniosku o ogłoszenie upadłości, w szczególności w sytuacji gdy pierwszy wniosek o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu nie został jeszcze rozstrzygnięty.

Otóż zdaniem Sądu, złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu nie jest przesłanką zwalniającą członka zarządu spółki od odpowiedzialności za zobowiązania tejże spółki. W sytuacji wywiązania się przez członka zarządu z obowiązku złożenia w odpowiednim czasie wniosku o wszczęcie postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu, gdy kondycja finansowa spółki ulega czy też uległa dalszemu znacznemu pogorszeniu, w celu skutecznego uwolnienia się od odpowiedzialności, członkowie zarządu mają nadal obowiązek zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku spółki / patrz wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 4 kwietnia 2013 r. III AUa 972/12 /.

Nawet zawarcie układu i jego realizacja nie wyklucza powstania stanu niewypłacalności spółki, uzasadniającego złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, jeżeli spółka nie spłaca nieobjętych układem należności np. publicznoprawnych powstających na bieżąco / patrz wyrok SN z dnia 19 marca 2010 r., akt II UK 258/09, OSNP 2011/17-18/239, Lex numer 920554 /.

Należy podkreślić, iż pojęcie złożenia wniosku o upadłość w właściwym czasie oznacza, że nie może to być chwila, w której pasywa przewyższają aktywa i z tej przyczyny dłużnik nie posiada już dostatecznych środków na zaspokojenie wierzycieli / wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 9 marca 2010 r., I SA/Rz 790/09, LEX nr 570706/.

Właściwym czasem nie też jest krótkotrwałe wstrzymanie płacenia długów na skutek przejściowych trudności, ani też całkowite zaprzestanie płacenia długów w następstwie wyzbycia się przez podmiot gospodarczy całego (lub prawie całego) majątku, lecz chwila, kiedy wiadomo już, że dłużnik nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań.

Czas właściwy to zdaniem Sądu chwila gdy z okoliczności, prowadzonej dokumentacji księgowej, sporządzonych bilansów wynika, iż sytuacja ekonomiczna spółki systematycznie się pogarsza, a różnica między aktywami i pasywami spółki się zmniejsza w sposób narastający, pogarszają się parametry ekonomiczne w taki sposób, iż w krótkim czasie może dojść, czy też doszło do braku możliwości zaspokojenia w pełni wszystkich wierzytelności spółki.

Wskazać należy w tym względzie na brzmienie 11 ust. 1 i 2 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze, wskazującego że podstawą złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości jest nie tylko sytuacja gdy wymagalne zobowiązania przekraczają wartość jego majątku, ale również gdy podmiot nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań.

Sytuacja taka miała miejsce w sytuacji spółki skarżących.

Organ pierwszej instancji dokonał bardzo dokładnej analizy sytuacji finansowej spółki i odniósł się do jej stanu majątkowego i narastających zobowiązań, które wskazują na postępującą zapaść finansową.

Zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień [...] grudnia 2006r. zobowiązania spółki wyniosły 4.630.766,47 zł i znacznie przekraczały wartość jej majątku, który według ww. dokumentu wynosił 4.408.87,67 zł (aktywa trwałe i obrotowe). Według rachunku zysków i strat za okres od dnia [...] kwietnia 2006r. do dnia [...] grudnia 2006r. spółka poniosła stratę w wysokości 1.251.493,72 zł.

Według bilansu na dzień [...] marca 2006r. majątek spółki stanowił wartość 7.853.060,89 zł (gdzie kwota 47.271,15 zł stanowiła wartość gruntów i budynków wykazaną w w/w bilansie. Dla celów ubezpieczeniowych kwota ta wynosiła 1.204.289,00 zł przy posiadanych zobowiązaniach w kwocie 5.976.411,87 zł, a według bilansu na dzień [...] lipca 2006r. majątek ten wynosił 6.368.160,87 zł, gdzie kwota 46.969,35 zł stanowiła wartość gruntów i budynków wykazana w w/w bilansie, a kwota 1 .204.289,00 zł wartość nieruchomości wycenioną dla celów ubezpieczeniowych, przy posiadanych zobowiązaniach w kwocie 5.670.892,47 zł.

Zdaniem Sądu w krótkim czasie w trakcie 2006 roku sytuacja uległa tak zdecydowanemu pogorszeniu, że organ podatkowy zasadnie uznał iż w 2007r.wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości.

Wskazać należy, że z dowodów zgromadzonych w sprawie, jak też analizy dokonanej przez organy podatkowe wynika, iż sytuacja ekonomiczna spółki systematycznie, w sposób znaczący w krótkim okresie czasu pogarszała się.

Wskaźnik bieżącej płynności wskazujący na stopień pokrycia zobowiązań bieżących aktywami obrotowymi wynosił na dzień [...].04.2006r. - 0,97, na dzień [...].06.2006r – 0,93, a na dzień [...].12.2006r. już 0,66.

Wskaźnik szybkiej płynności wskazujący na pokrycie zobowiązań krótkoterminowych aktywami o wysokiej płynności wynosił na dzień [...].04.2006r – 0,56, na dzień [...].06.2006r. – 0,52, a na dzień [...].12.2006r. już 0,35.

Kapitał operacyjny na dzień [...].04.2006r. wskazujący na wartość środków obrotowych umożliwiających spłatę bieżących zobowiązań wynosił -105.353,42 na dzień [...].06.2006r. – 257.848,87, a na dzień [...].12.2006r – 1.405.860,52.

Podkreślić należy, że wartość ujemna tego wskaźnika oznacza że spółka nie może uregulować wszystkich zobowiązań bieżących i posiada zaległości, natomiast w krótkim okresie czasu kapitał operacyjny o wartości ujemnej ulegał stałemu ciągłemu i szybkiemu pogorszaniu.

Również wskaźnik długu określający poziom zadłużenia i wypłacalności firmy w długim okresie czasu pogarszał się ze stanu 0,85 na dzień [...].04.2006r, do 0,86 na dzień [...].06.2006r, i 1,05 na dzień [...].12.2006r., gdy wartość optymalna wynosi 0,67.

Tak więc organ zasadnie uznał, iż spółka już na koniec 2006r nie regulowała bieżących należności, a stale pogarszająca się sytuacja ekonomiczna spółki uzasadniała konieczność zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości w marcu 2007r, niezależnie od toczącego się postępowania o ogłoszenie upadłości z opcją zawarcia układu.

Odnosząc się do argumentacji skarżących wskazujących na to, że wartość majątku spółki była większa od wskazanej przez organ, bowiem do majątku spółki należała nieruchomość położona w [...] należy wskazać, iż skarżący wskazali w skardze, iż powyższa nieruchomość została wpisana do księgi wieczystej w dniu [...].03.2007r na skutek wniosku złożonego w dniu 4.01.2007r. Tym samym powoływanie się skarżących na fakt, iż organ podatkowy wbrew wpisom w księdze wieczystej przyjął, iż nieruchomość nie wchodzi w skład majątku spółki jest nie zasadny. Natomiast w dniu [...].03.2009 r. na skutek postanowienia Sadu Okręgowego z tegoż dnia wpis został uchylony.

Niewątpliwie więc na dzień sporządzenia bilansu, nieruchomość nie zgodnie z wpisem do księgi wieczystej, nie wchodziła w skład majątku spółki.

Podkreślić również należy, co wynika z dowodów zgromadzonych w postępowaniu m.in. sprawozdań nadzorców sądowych, czy też z protokołu z wstępnego zgromadzenia wierzycieli Przedsiębiorstwa B sp. z o.o. z dnia [...] maca 2007 r. sygn. akt [...], że wartość zabezpieczeń na majątku na rzecz innych wierzycieli znacznie przekracza wartość tego majątku. To oznacza, że niezabezpieczony majątek nie wystarczał nie tylko na zaspokojenie kosztów postępowania, czy wierzycieli uczestniczących w wstępnym zgromadzeniu wierzycieli, ale również na zaspokojenie wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo.

Skarżący wywodzili, że zobowiązanie podatkowe dotyczące miesiąca marca 2007r. powstało w miesiącu marcu, przed ogłoszeniem upadłości, a tym samym weszło do układu, a w konsekwencji nie może być dochodzone w drodze egzekucji sądowej.

Podkreślić należy że układ został zawarty na wstępnym zgromadzeniu wierzycieli w dniu [...] marca 2007r, a postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. ogłoszono upadłość.

Jak wynika z akt sprawy skarżący nie zgłosili, z powodów im znanych wierzytelności odnoszącej się do marca 2007r.

Sąd Rejonowy w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r poinformował że wierzytelności z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2007 r. zgłoszone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w związku z ogłoszeniem postanowienia z dnia [...] kwietnia 2007 r. sygn. akt [...] dotyczącej upadłości spółki z możliwością zwarcia układu, nie zostały objęte układem zatwierdzonym postanowieniem Sądu Okręgowego z dnia [...] czerwca 2007r. sygn. akt. [...].

Tym samym niezasadne jest twierdzenie skarżących w tym względzie.

W skardze skarżący twierdzili, iż wierzytelności Urzędu Skarbowego za okres od stycznia do marca 2007 roku nie mogły być egzekwowane po ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu, wobec tego, iż objęte były układem.

Wbrew twierdzeniom skarżącego zgodnie z art. 1371 prawa upadłościowego i naprawczego, ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu nie wyłącza możliwości wszczęcia przez wierzyciela spraw sądowych i administracyjnych o wierzytelności podlegające zgłoszeniu do masy upadłości.

Co prawda przepis art. 1371 prawa upadłościowego i naprawczego został wprowadzony do ustawy nowelizacją z dnia 6 marca 2009 r. jednak także przed nowelizacją w praktyce powszechnie przyjmowano, że ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu, odmiennie niż upadłość obejmująca likwidację majątku upadłego, nie jest przeszkodą do dochodzenia w drodze procesu wierzytelności podlegającej zgłoszeniu do masy upadłości.

Wskazać również należy, iż przedmiotem postępowania jest zaległość podatkowa z tytułu zobowiązania podatkowego tylko za okres miesiąca marca 2007r. i z tego też względu brak jest podstaw do odnoszenia się w tym postepowaniu do zaległości za okres stycznia i lutego 2007r wskazanych przez skarżących.

Skarżący twierdzili również, iż zaległość podatkowa za marzec 2007 r. było objęta układem i na poparcie tego twierdzenia przedstawili szerokie wywody co do powstania obowiązku podatkowego i zobowiązania podatkowego.

Zauważyć należy, że zgodnie z art. 116 § 1 ordynacji podatkowej dotyczy odpowiedzialności członków zarządu spółki za zaległości podatkowe. Natomiast zaległością podatkową jest zgodnie z art. 51 § 1 ordynacji podatkowej jest podatek niezapłacony w terminie płatności.

Natomiast zgodnie z art.103 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy oraz podmioty wymienione w art. 108 są obowiązani, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, do obliczania i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.

Tak więc o ile obowiązek podatkowy powstał w miesiącu marcu, to spółka winna była uiścić należny podatek do dnia 25 kwietnia 2007r. W przypadku jego nie uiszczenia w terminie płatności, a więc do dnia 25 kwietnia, podatek ten staje się zaległością podatkową.

Tak więc, odpowiedzialność podatkowa członków zarządu spółki odnosi się do podatków nie zapłaconych w terminie.

Nie zasadne są więc twierdzenia skarżących zmierzające do wykazania, iż nie ponoszą oni winy za nie zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości w właściwym czasie.

Jak bowiem wynika z zgromadzonego materiału dowodowego, skarżący nie przedstawili dowodów wskazujących na brak winy, a twierdzenia że organ podatkowy przyczynił się do trudnej sytuacji ekonomicznej spółki są nie uzasadnione.

Skarżący, Z.F. zarzucił w skardze, że organ podatkowy odmówił powołania biegłego z dziedziny rachunkowości celem ustalenia zaistnienia podstaw do ogłoszenia upadłości spółki, jak również nie dopuścił dowodu z akt sprawy [...].

Podkreślić więc należy, że organy podatkowe nie miały obowiązku powoływania biegłego celem ustalenia okoliczności wskazanych przez skarżącego, tym bardziej, iż w aktach sprawy znajduje się szeroki materiał dowodowy m.in bilanse sporządzone przez biegłych w tej dziedzinie specjalistów, sporządzone w sposób który daje obraz rzeczywistej sytuacji ekonomicznej spółki i pozwalające na wyciągnięcie na tej podstawie wniosków. Zasadnie w tej mierze organ powołał się na uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2012 r. sygn. akt I FSK 819/2011, które to wywody w tej mierze Sad w tymże składzie podziela.

Zasadnie organ podatkowy wskazał, że ustalenie momentu w którym wniosek o ogłoszenie upadłości winien być zgłoszony nie wymaga wiadomości specjalnych /wyrok SN z dnia 1 września 2009 r. I UK 95/2009 /.

Skarżący, Z.F. zarzucił również, że powstanie zaległości podatkowych przypadło na okres jego choroby, a organ podatkowy w tej mierze nie przeprowadził żadnych dowodów.

Otóż, zasadnie zdaniem Sądu organ podatkowy wskazał, że pobyt na zwolnieniu lekarskim nie jest okolicznością zwalniająca członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, bowiem nie jest równoznaczny z odwołaniem z członka zarządu.

Nadto, skarżący Z.F. nie przedłożył żadnego dowodu, iż jego twierdzenia są zgodnie z prawdą.

Podkreślić należy, że członek zarządu spółki może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki dopiero wówczas, gdy wykaże, iż nie ponosi winy również nieumyślnej, a więc, że nie przewidywał i nie mógł w żaden sposób przewidzieć, iż zaistniała w danym momencie sytuacja finansowa w spółce wymaga zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcia postępowania układowego w celu zapewnienia ochrony interesów jej wierzycieli przed niewypłacalnością/ wyrok WSA W Gdańsku z dnia 19.07.2011r, I SA/Gd 260/11, LEX nr 852866 /.

Jak wskazano, sytuacja spółki pogarszała się systematycznie i to w dłuższym okresie w którym Z.F. był członkiem zarządu spółki, w związku z tym nie sposób uznać, iż skarżący nie znał aktualnej sytuacji ekonomicznej spółki.

Skarżący wskazali również, że Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia [...].12.2010r w sprawie [...] uniewinnił Z.B.. Z.F. i J.O. od popełnienia czynu polegającego na obowiązku wpłacania na rachunek Urzędu Skarbowego należnego podatku od towarów i usług.

Zdaniem Sądu powyższa okoliczność nie ma wpływu na ocenę skutków prawno- podatkowych działań członków zarządu, a wyrok ten w żaden sposób nie jest wiążący organ podatkowy.

Odnosząc się do przedłożonej w skardze opinii, Sad uznał iż nie jest to dowód pozwalający na inną ocenę materiału dowodowego. Należy podkreślić że przedłożona opinia potwierdza ustalenia organu podatkowego, że w związku z systematycznie pogarszającą się sytuacją ekonomiczną spółki, już w końcu roku 2006 były podstawy do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości.

Nie uzasadnione okazały się również zarzuty dotyczące naruszenia art. 120,121 § 1 i 2, oraz art. 122 i art. 187 ordynacji podatkowej.

Organ podatkowe zebrały bowiem szeroki materiał dowodowy umożliwiający pełną ocenę przesłanek wymienionych w art. 116 ordynacji podatkowej co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji organu I i II instancji.

W tym stanie rzeczy Sad uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa w prowadzonym postępowaniu i w tym stanie rzeczy na podstawie art. 1511 prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Sędzia WSA A. Rzepecka Sędzia WSA S. Kowalczyk Sędzia WSA J. Niedzielski