Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 10/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2, art. 33 ust. 1, art. 47
journal: Dz.U. 2020 poz 17
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Judecki (spr.) Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska Protokolant: Referent stażysta Dagmara Jugo po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi E. Spółki z o.o. w G. na informację Prezydenta Miasta Opola z dnia 16 listopada 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dotacji, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Skargą z dnia 15 grudnia 2021 r. wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, E. Spółka z o.o. w G. (dalej też określana jako: "skarżąca", "spółka") zaskarżyła czynność Prezydenta Opola z dnia 16 listopada 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania, dla Policealnej Szkoły Zawodowej nr [...] z siedzibą w O. (dalej jako: "Szkoła"), dotacji oświatowej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1930 - dalej jako: "u.f.z.o.").

Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.

Według zaświadczenia Nr [...] z dnia 9 stycznia 2018 r. Szkoła została wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych działających na terenie Miasta O\z. Organem prowadzącym Szkołę, od dnia 1 marca 2019 r., jest skarżąca (k. 7. akt sądowych).

Pismem z dnia 23 września 2020 r. (data wpływu do Urzędu Miasta Opola - 24 września 2020 r.), z wnioskiem o udzielenie dotacji dla Szkoły z planowaną liczbą 50 uczniów w poszczególnych miesiącach roku 2021, zwróciła się M. sp. z o.o. z siedzibą w Z. (k. 1. akt administracyjnych i k. 8. akt sądowych). W odpowiedzi, postanowieniem z dnia 26 października 2020 r., wydanym na podstawie art. 61a K.p.a., Prezydent Opola odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania dotacji w 2021 r. na rzecz Szkoły. Jako przyczynę podał to, że M. sp. z o.o. w likwidacji nie jest organem prowadzącym Szkołę więc wniosek został wniesiony przez osobę niebędącą stroną. Organem prowadzącym jest bowiem skarżąca (k. 3-4 akt administracyjnych).

Następnie M. sp. z o.o., w okresie od stycznia 2021 r. do sierpnia 2021 r., składała do organu dotującego pisemne wykazy słuchaczy Szkoły wraz z informacją o frekwencji za miesiąc poprzedni według stanu na 1. dzień miesiąca, w celu przyznania dotacji za dany miesiąc i jej przekazania na rachunek Szkoły (k. 14-32 akt sądowych). W odpowiedzi na każde z pism organ dotujący informował M. sp. z o.o., że pozostawia jej pismo bez rozpoznania, gdyż Szkoła nie jest uprawniona do otrzymywania dotacji w 2021 r. (k. 9-21 akt administracyjnych).

Ponadto Szkoła przekazała dane do systemu informacji oświatowej (k. 10-12 akt sądowych).

Z kolei w okresie od września 2021 r. do grudnia 2021 r. pisemne wykazy słuchaczy Szkoły wraz z informacją o frekwencji za miesiąc poprzedni, według stanu na 1. dzień miesiąca, były składane przez E. sp. z o.o. (k. 33-38 akt sądowych). Także w jej przypadku organ udzielał podobnych odpowiedzi jak wcześniej dla M. (k. 22-24 akt administracyjnych).

W szczególności, pismem z dnia 8 listopada 2021 r., skarżąca przekazała organowi dotującemu wykaz słuchaczy Szkoły wraz z informacją o frekwencji za miesiąc poprzedni, według stanu na 1 listopada 2021 r. (k. 37. akt sądowych). Prezydent Opola w piśmie z dnia 16 listopada 2021 r., [...] stwierdził: "w odpowiedzi na pismo E. Sp. z o. o. z dnia 8 listopada 2021 r. dotyczącego wykazu słuchaczy na dzień 1 listopada 2021 r. (...) informuje, że ww. pismo pozostawia bez rozpoznania, gdyż Policealna Szkoła Zawodowa nr [...] w O. nie jest uprawniona do otrzymywania dotacji w 2021 r." (k. 23. akt administracyjnych i k. 61. akt sądowych). I właśnie ta czynność organu dotującego została zaskarżona do Sądu.

Pismo Prezydenta Opola z dnia 16 listopada 2021 r., zgodnie z zestawieniem przesyłek nadanych i odebranych, przygotowanym przez organ dotujący oraz z oświadczeniem spółki, zostało doręczone spółce w dniu 6 grudnia 2021 r. (k. 9. akt administracyjnych i k. 60 akt sądowych).

Spółka, nawiązując do pisma organu dotującego z dnia 16 listopada 2021 r., wystąpiła pismem z dnia 14 grudnia 2021 r. do Prezydenta Opola o niezwłoczne wskazanie podstaw prawnych i faktycznych stanowiska, że Szkoła nie jest uprawniona do otrzymywania dotacji w 2021 r., zarzucając naruszenie prawa polegające na braku przyznania i wypłacenia dotacji (k. 26. akt administracyjnych).

W odpowiedzi z dnia 3 stycznia 2022 r. (czyli już po wniesieniu skargi do Sądu) organ dotujący wskazał prawne i faktyczne podstawy swojego stanowiska zgodnie z którym – w jego ocenie - Szkoła nie jest uprawniona do otrzymywania dotacji oświatowej w 2021 r. (k. 27-29 akt administracyjnych).

Skarga wraz z załącznikami została wniesiona przez skarżącą za pośrednictwem organu w dniu 15 grudnia 2021 r. (zgodnie z datą na prezentacie jej wpływu odciśniętą na skardze), a jej wpływ do Sądu nastąpił w dniu 12 stycznia 2022 r.

Na wezwanie Sądu skarżąca, pismem procesowym z dnia 10 lutego 2022 r., wyjaśniła, że zaskarża czynność Prezydenta Opola z dnia 16 listopada 2021 r.,[...] (k. 60. akt sądowych).

Zaskarżonej czynności zarzuciła naruszenie: 1) art. 26 ust. 2 u.f.z.o. poprzez odmowę przyznania i niewypłacenie części dotacji należnej na uczniów Szkoły pomimo obowiązku wynikającego z ww. przepisu ustawy oraz faktu złożenia przez skarżącą wniosku o udzielenie dotacji do dnia 30 września 2020 r. i miesięcznych informacji o liczbie uczniów; 2) art. 6 K.p.a. poprzez brak działania organu na podstawie przepisów prawa i w zakresie prawa oraz naruszenie przepisów u.f.z.o.; 3) art 8 K.p.a. poprzez postępowanie, które narusza zaufanie do działania organu administracji.

Wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zaskarżonej czynności i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że spełniła wszystkie warunki udzielenia dotacji. Wskazała m. in., że zgodnie z art. 33 ust. 1 u.f.z.o., jako organ prowadzący Szkołę, w terminie do dnia 30 września 2020 r., przekazała organowi dotującemu informację o planowanej liczbie uczniów. Jako dowód załączyła do skargi wniosek o przyznanie dotacji wraz z informacją o planowanej liczbie uczniów z dnia 23 września 2020 r. złożony do organu dotującego przez M. sp. z o.o. z siedzibą w Z.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie, na dodatkowe pytanie Sądu, pełnomocnik skarżącej wyjaśniła, że poza wnioskiem o przyznanie dotacji w 2021 r., z dnia 23 września 2020 r., a dołączonym do skargi, nie dysponuje innym dokumentem, w którym to skarżąca zwróciła się do organu o przyznanie dotacji wraz z informacją o planowanej liczbie uczniów (k. 81. akt sądowych).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm. – dalej jako: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, 1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Skarżąca zakwestionowała czynność Prezydenta Miasta Opola dokonaną pismem z dnia 16 listopada 2021 r. w przedmiocie odmowy przyznania Szkole dotacji oświatowej o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Pismo organu było odpowiedzią na pisemny wykaz słuchaczy Szkoły wraz z informacją o frekwencji za miesiąc poprzedni, sporządzony przez skarżącą w dniu 8 listopada 2021 r., według stanu na 1 listopada 2021 r. Został on złożony do organu dotującego w celu wypłacenia Szkole kwoty dotacji za listopad 2021 r. Organ ww. piśmie stwierdził jednak, że Szkoła jest nieuprawniona do otrzymywania dotacji oświatowej w 2021 r. W efekcie nie przekazał dotacji za listopad 2021 r. na rachunek bankowy Szkoły, a tym samym jego pismo z dnia 16 listopada 2021 r. jest czynnością podjętą w celu odmowy przyznania dotacji oświatowej.

Czynność przyznania jak i odmowa przyznania dotacji oświatowej z art. 26 ust. 2 u.f.z.o. jest czynnością z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., o czym wprost przesądza art. 47 u.f.z.o. Ustawa nie wprowadziła przy tym obowiązku załatwiania sprawy przyznania dotacji oświatowej decyzją administracyjną. W przypadku jej przyznania, po spełnieniu ustawowych warunków, dochodzi bowiem do przekazania dotacji na rachunek bankowy placówki. Zatem zawiadomienie uczestnika takiego postępowania zwykłym pismem o odmowie przyznania dotacji jest prawidłowe, a skarga na taką czynność mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego.

W pierwszej kolejności wymagała analizy kwestia dopuszczalności skargi na czynność. Sąd zauważa, że organ dotujący, w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej odrzucenie z dwóch różnych podstaw. Twierdził, że została ona złożona przez podmiot nieuprawniony do jej wniesienia, a brak legitymacji skargowej jest oczywisty (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.) a ponadto, że upłynął termin do wniesienia skargi (art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sąd zauważa, że zaskarżoną czynnością organ odmówił przyznania Szkole dotacji oświatowej za listopad 2021 r. Odmowę uzasadniał w istocie brakiem uprawnienia do otrzymywania dotacji oświatowej w 2021 r. spowodowanego niespełnieniem przez organ prowadzący Szkołę warunków (przesłanek) przyznania dotacji, czyli przyczynami merytorycznymi (a nie procesowymi), co przemawia za merytorycznym rozpoznaniem skargi. Jeśli Prezydent Opola twierdzi, że Szkoła jest nieuprawniona do otrzymywania dotacji oświatowej, bo organ prowadzący nie dopełnił określonych warunków (tu: nie złożył w wyznaczonym terminie określonych informacji), to nie oznacza to, że nie ma on prawa zaskarżyć czynność zmierzającą do odmowy udzielenia dotacji. Podnoszona przez organ dotujący okoliczność może być natomiast podstawą do oddalenia skargi na czynność. Z tych przyczyn wniosek organu o odrzucenie skargi nie mógł zostać uwzględniony.

Nie mógł być też uwzględniony wniosek organu o odrzucenie skargi z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Skarżąca nie wniosła skargi na czynność Prezydenta Miasta Opola z dnia 21 września 2021 r. Na wezwanie Sądu doprecyzowała, że zaskarża czynność Prezydenta Miasta Opola dokonaną pismem z dnia 16 listopada 2021 r. Jest bezsporne, że pismo to zostało doręczone spółce w dniu 6 grudnia 2021 r. Skarga zaś została wniesiona do organu już w dniu 15 grudnia 2021 r., czyli w terminie wskazanym w art. 53 § 2 p.p.s.a.

Skoro Sąd uznał dopuszczalność skargi, to koniecznym było jej rozpatrzenie.

Kwestia zasadnicza w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy skarżąca, jako organ prowadzący Szkołę, dopełniła warunków przyznania dotacji oświatowej za listopad 2021 r. W świetle powoływania się przez skarżącą na wniosek z dnia 23 września 2020 r. o przyznanie dotacji wraz z informacją o planowanej liczbie uczniów, złożony przez M. sp. z o.o. z siedzibą w Z., kluczową kwestią jest odpowiedź na pytanie, czy informacja o planowanej liczbie uczniów mogła zostać skutecznie złożona przez dowolny podmiot, czy też wyłącznie przez podmiot mający status organu prowadzącego Szkołę (podmiot posiadający jej wpis do ewidencji placówek niepublicznych).

Jest niesporne, że u.f.z.o. przyznaje niepublicznym placówkom oświatowym uprawnienia do korzystania z pomocy finansowej ze środków budżetowych jednostek samorządu terytorialnego w postaci dotacji oświatowej o której mowa w art. 26 ust. 2 u.f.z.o. Dotacja ta jest przekazywana na rachunek bankowy szkoły w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca, z tym że części za styczeń i za grudzień są przekazywane w terminie odpowiednio do dnia 20 stycznia oraz do dnia 15 grudnia roku budżetowego (por. art. 34 ust. 1 u.f.z.o.).

Zgodnie z art. 33 ust. 1 u.f.z.o. dotacje, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26 i art. 28-32, są przekazywane pod warunkiem, że: 1) organ prowadzący przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę oraz placówkę, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże organowi dotującemu informację o planowanej liczbie odpowiednio dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju, uczniów, wychowanków, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych lub słuchaczy kwalifikacyjnych kursów zawodowych, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15, art. 17, art. 19, art. 21, art. 26 ust. 1, 2, 5 i 8, art. 29, art. 30, art. 31 ust. 1 i 1a oraz art. 31a ust. 1; 2) przedszkole, inna forma wychowania przedszkolnego, szkoła oraz placówka, o której mowa w art. 2 pkt 6-8 ustawy - Prawo oświatowe, przekaże dane do systemu informacji oświatowej według stanu na dzień 30 września roku bazowego - w przypadku dotacji, o których mowa w art. 15-21, art. 25, art. 26, art. 28-31a i art. 32.

Ponadto Rada Miasta Opole, na podstawie art. 38 ust. 1 u.f.z.o., podjęła uchwałę Nr XXVIII/572/20 z dnia 2 lipca 2020 r. w sprawie trybu udzielania dotacji szkołom i placówkom oświatowym niepublicznym i publicznym prowadzonym przez osoby prawne niebędące jednostką samorządu terytorialnego lub osoby fizyczne, a także rozliczania dotacji oraz trybu przeprowadzania kontroli prawidłowości ich pobrania i wykorzystania (Dz. Urz. Woj. Opols. poz. 2004, z późn. zm. – dalej jako: "Uchwała"). W Uchwale określiła m. in. tryb złożenia wniosku o udzielenie dotacji (por. § 2 Uchwały) oraz tryb złożenia informacji niezbędnych do ustalenia wysokości dotacji za dany miesiąc (por. § 3 Uchwały). W myśl postanowień Uchwały dotacji udziela się na wniosek organu prowadzącego złożony do organu dotującego (§ 2 ust. 1 Uchwały) w terminie do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji (§ 2 ust. 2 Uchwały). Wniosek zawiera m. in. nazwę i adres organu prowadzącego szkołę, planowaną liczbę uczniów z podziałem na lata szkolne (§ 2 ust. 3 pkt 1 i 8 Uchwały). Ponadto z § 3 pkt 1 i 2 Uchwały wynika, że w celu ustalenia wysokości dotacji na dany miesiąc organ prowadzący w terminie do 5-tego dnia roboczego danego miesiąca, na który udzielana jest część dotacji, przekazuje organowi dotującemu informację o treści i w trybie określonym w Uchwale.

Jak wynika z art. 2 pkt 15 u.f.z.o. ilekroć w ustawie jest mowa o organie prowadzącym należy rozumieć osobę prawną niebędącą jednostką samorządu terytorialnego prowadzącą przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego, szkołę lub placówkę.

Zgodnie z art. 168 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 poz. 910, z późn. zm. – dalej jako: "P.o.") osoby prawne i osoby fizyczne mogą zakładać szkoły i placówki niepubliczne po uzyskaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek.

Z treści powyższych przepisów wynika, że warunkiem skutecznego ubiegania się o dotację oświatową jest m. in. złożenie przez "organ prowadzący" szkołę informacji o planowanej liczbie uczniów, nie później niż do dnia 30 września roku bazowego, której treść i formę uregulowano w § 2 Uchwały. Informację taką może przedłożyć wyłącznie podmiot mający status "organu prowadzącego".

Uzyskanie takiego statusu poprzedza wypełnienie warunków określonych w art. 168 ust. 4 i ust. 7 P.o., co potwierdza wpis do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Jednostka samorządu terytorialnego dokonuje wpisu do ewidencji w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia oraz z urzędu doręcza zgłaszającemu zaświadczenie o wpisie do ewidencji (por. art. 168 ust. 9 P.o.). Powyższe zaświadczenie o wpisie do ewidencji zawiera m. in. wskazanie osoby prawnej prowadzącej szkołę lub placówkę (por. art. 168 ust. 11 pkt 4 P.o.). Dopiero po dokonaniu wpisu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego, osoby prawne zamierzające prowadzić placówki niepubliczne, uzyskują status "organu prowadzącego" daną placówkę.

Zdaniem Sądu powyższe uregulowania upoważniają do stwierdzenia, że tylko podmiot mający status organu prowadzącego szkołę (podmiot posiadający wpis do ewidencji placówek niepublicznych), a więc osoba która wypełniła warunki do prowadzenia placówki niepublicznej określone w ustawie P.o., jest uprawniony do skutecznego ubiegania się o przyznanie dotacji oświatowej, w tym do przedłożenia informacji o planowanej liczbie uczniów, zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., w trybie uregulowanym w akcie prawa miejscowego.

W ustalonym stanie faktycznym sprawy Skarżąca nie przedłożyła Prezydentowi Opola, w terminie do dnia 30 września 2020 r., informacji o planowanej liczbie uczniów na rok 2021 r. zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o., w trybie uregulowanym w Uchwale. Z akt sprawy wynika, że informację złożyła tylko M. sp. z o.o., która nie posiada własnego wpisu Szkoły do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego. Nie była i nie jest ona organem prowadzącym Szkołę. Złożenie przez nią wniosku z dnia 23 września 2020 r. o udzielenie Szkole dotacji na 2021 r., z zaplanowaną liczbą 50 uczniów, jest zatem w sprawie okolicznością prawnie obojętną. Nie była ona uprawniona do ubiegania się o dotację oświatową na rzecz Szkoły, w tym do przedłożenia informacji o planowanej liczbie uczniów. Nadto organ dotujący postanowieniem z dnia 26 października 2020 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania dotacji w 2021 r. z wniosku M. sp. z o.o. Jako przyczynę odmowy podał w nim to, że wnioskująca o jej przyznanie nie jest organem prowadzącym Szkołę. Postanowienie Prezydenta Opola nie zostało zaskarżone przez M. sp. z o.o. Zakończyło ono postępowanie w przedmiocie udzielenia Szkole dotacji z wniosku M. sp. z o.o.

Wobec powyższych ustaleń nie może być kwestionowane, że składając pismem z dnia 8 listopada 2021 r. wykaz słuchaczy wraz z informacją o frekwencji, w celu przyznania Szkole dotacji oświatowej za miesiąc listopad 2021, skarżąca nie dopełniła podstawowego warunku z art. 33 ust. 1 pkt 1 u.f.z.o. do pozytywnego rozpoznania jej żądania. Jako organ prowadzący Szkołę nie przedłożyła Prezydentowi Opola informacji o planowanej liczbie uczniów na rok 2021 r., z zachowaniem trybu uregulowanego w Uchwale, co miała uczynić do dnia 30 września 2020 r. Dokonana pismem Prezydenta Opola z dnia 16 listopada 2021 r. czynność odmowy przekazania Szkole dotacji oświatowej za listopad 2021 r. była więc zasadna.

Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.