Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1633/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec – Kudiura, Protokolant - Izabela Wrembel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2010 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia ... sierpnia 2009 r. nr ... w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenie z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności udzielenia zgody na pobyt tolerowany; 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... marca 2009 r. Nr ... w zakresie pkt 1 i 3 – odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2. w pozostałej części skargę oddala; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia ... marca 2009 r. nr ... Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał wniosek obywatela ... narodowości ... R. K. o nadanie statusu uchodźcy za niezasadny i odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej i wobec braku przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany postanowił wydalić cudzoziemca z terytorium RP. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził w szczególności, że w toku postępowania nie stwierdzono istnienia żadnej z przesłanek przemawiających za niedopuszczalnością wydalenia cudzoziemca do kraju pochodzenia. Wskazał również, że wnioskodawca powołuje się na wydarzenia nie dotyczące bezpośrednio jego osoby, a jego obawy przed powrotem do kraju są iluzoryczne. Podkreślił, iż jeśli strona uważa, że sytuacja w ... jest dlań nie do zniesienia, to ma możliwość zamieszkania bez przeszkód w innej części terytorium kraju pochodzenia, gdyż osoby pochodzące z ... mają prawo swobodnego podróżowania i osiedlania się na całym terytorium ..., prowadzenia działalności gospodarczej oraz kultywowania własnych tradycji.

Decyzją z dnia ... sierpnia 2009 r. nr .. – wydaną po przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego złożonym przez stronę odwołaniem - Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przedstawił argumentację analogiczną jak organ I instancji. Odnosząc się do wniosków dowodowych podniesionych w odwołaniu Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że nie dołączono materiału dowodowego zebranego w czasie postępowania w sprawie przyznania statusu uchodźcy małżonce wnioskodawcy oraz jej bratu, gdyż wniosek dowodowy powinien wskazywać okoliczność, na którą ma być przeprowadzony dowód oraz wskazywać konkretny dowód, nie zaś całe akta sprawy. Wskazała, iż pismem z 8 lipca 2009 r. poinformowała wnioskodawcę o możliwości wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, w odpowiedzi na co strona oświadczyła, że nie ma nic do dodania. Rada zapoznała się również z opinią wicedyrektora zespołu szkół im. ... w W. oraz opinią pedagoga szkolnego na temat pracy z dziećmi zainteresowanego, ale obie opinie nie mogły mieć wpływu na rozstrzygnięcie, gdyż nie dotyczyły w żadnym zakresie ustawowych przesłanek do nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej ani zgody na pobyt tolerowany. Organ przeanalizował też oświadczenie przedstawiciela ... ... w Polsce, ale nie dał mu wiary, gdyż przeczyło ono zeznaniom złożonym przez stronę.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie cudzoziemiec wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia ... marca 2009 r.

Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

- art. 15 oraz 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez odmowę udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej oraz zgody na pobyt tolerowany,

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy,

- art. 18 i 37 Konstytucji RP oraz art. 8 § 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr ... z dnia ... kwietnia matka jego dzieci wraz z ... ich wspólnych dzieci, którzy przyjechali do Polski w sierpniu 2008 r. otrzymali ochronę uzupełniającą – (skarżący załączył kopie pierwszych stron decyzji). Skarżący natomiast wraz z ... dzieckiem, z którym przyjechał do Polski w styczniu 2008 r. nie otrzymał ochrony międzynarodowej i postanowiono o jego wydaleniu z terytorium RP. Strona powołała się na zasadę jedności rodziny zawartą w art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców podtrzymała argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosła o oddalenie skargi.

W toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik skarżącego podniósł dodatkowy zarzut naruszenia art. 17 i 18 ustawy o udzielaniu ochrony cudzoziemcom. Wskazał, iż wobec tego, iż skarżący nie został pouczony, że powinien wskazać konkretne dokumenty z akt sprawy administracyjnej dotyczące żony i szwagra, organ pierwszej instancji stwierdził, że teza dowodowa jest zbyt szeroko sprecyzowana. Oświadczył iż organ nie zwrócił uwagi na to, iż skarżący był najmłodszym z synów, najstarszy syn zginął, środkowy był ranny a skarżący był sanitariuszem. Podkreślił, że żona skarżącego jest w ... miesiącu ciąży, spodziewając się wspólnego ... dziecka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Sądy administracyjne, w tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podstawową funkcją sądownictwa administracyjnego i toczącego się przed nim postępowania jest ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie poprzedzające jej wydanie nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji.

Rozpatrując sprawę w oparciu o wskazane kryteria Sąd stwierdza, iż skarga dotycząca wyłącznie rozstrzygnięcia organu w przedmiocie wydalenia Cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, iż nie zachodzą okoliczności udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany - jest zasadna.

Powołując art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej organy obu instancji, nie znajdując w sprawie okoliczności uzasadniających udzielenie Cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany, orzekły o jego wydaleniu z Polski. Rada do Spraw Uchodźców całkowicie pominęła w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesłankę z art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, podczas gdy to ta właśnie przesłanka stanowić powinna o rozstrzygnięciu niniejszej sprawy.

Do wniosków wskazanych w uzasadnieniu swej decyzji organ doszedł w toku postępowania administracyjnego, bez przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów z akt postępowania zainicjowanego wnioskiem żony skarżącego o nadanie statusu uchodźcy.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wyżej wskazanych powodów postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów z art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu organ naruszył w toku postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zasady: dążenia do prawdy obiektywnej, pozyskiwania zaufania obywateli, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz swobodnej oceny dowodów. Nie uwzględniony został także art. 78 § 1 k.p.a., zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu ma być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Niespornie zgłaszane przez skarżącego wnioski o przeprowadzenia dowodu z akt postępowania w sprawie przyznania statusu uchodźcy małżonce wnioskodawcy dotyczyły dowodów mogących mieć kluczowe znaczenie przy wydawaniu decyzji o wydaleniu.

Zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy wniosek winien być - co nie zostało dostrzeżone przez organ rozpoznający sprawę - rozpatrzony w ścisłym związku ze sprawą żony wnioskodawcy, tak by wobec pozostałych członków rodziny mogło zapaść analogiczne rozstrzygnięcie. Zasada jedności rodzin rozciąga się na współmałżonka i małoletnie dzieci osoby wnioskującej. Decyzja wydana w stosunku do żony cudzoziemca będzie miała istotny wpływ na sytuację prawną i faktyczną skarżącego i jego małoletniego dziecka (objętego wnioskiem), a wszystkie poczynione w ten sposób ustalenia, dokonane po wnikliwej ocenie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) winny znaleźć swoje rozwiniecie w uzasadnieniu decyzji wydanej zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a..

W toku ponownego rozpoznawania sprawy prowadzonego z poszanowaniem zasad wyrażonych w art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., dopiero dysponując pełnym materiałem dowodowym, organ mógłby na gruncie art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony zająć stanowisko, czy wydalenie cudzoziemca nie narusza jego prawa do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub nie narusza praw dzieci określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu.

Sąd podkreśla równocześnie, iż obie Konwencje mają zastosowanie wprost jako ratyfikowane przez Polskę umowy międzynarodowe.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców w części odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej oraz wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzenie, iż decyzja w uchylonej części nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku znajduje podstawę w art. 152 p.p.s.a.