Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1159/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. Spółka z o.o. z siedzibą w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Rz 815/12 w sprawie ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; II. zasądza od S. G. na rzecz A. Spółka z o.o. z siedzibą R. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 815/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi S. G. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...].

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko polegającego na "budowie budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo - socjalną na działkach nr [...] i nr [...] w G." dla A. spółki z o.o. z siedzibą w R. ul. I. [...] (dalej jako "spółka").

W podstawie prawnej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 K.p.a.

Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy Łańcut decyzją z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] stwierdził brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na "budowie budynku produkcyjno – usługowego z częścią biurowo - socjalną na działkach nr [...] i nr [...] w G." dla spółki A. spółka z o.o., realizowanej w ramach projektu: Uruchomienie produkcji przeciwpożarowych wielkowymiarowych ścian osłonowych w nowym zakładzie produkcyjnym w G. O fakcie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację powyższego przedsięwzięcia publicznie obwieszczono na tablicach ogłoszeniowych w G. oraz na stronie internetowej Gminy Ł..

Wnioskiem skierowanym do SKO w Rzeszowie w dniu [...] listopada 2009 r. S. G. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., wywodząc, że raport, na podstawie którego wydawał decyzję Wójt Gminy jest nierzetelny i sporządzony niewłaściwie. Zakwestionował prawdziwość stwierdzenia zawartego w ocenie oddziaływania na środowisko przedłożonej przez Spółkę A., jakoby planowane przedsięwzięcie nie miało spowodować immisji na tereny sąsiadujące oraz, że pozostanie bez wpływu na stan zdrowia osób zamieszkujących w sąsiedztwie.

SKO w Rzeszowie w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. zawiadomiło o wszczęciu na wniosek S. G. postępowania w sprawie o stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Łańcut nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.

Na tym etapie postępowania S. G. w piśmie procesowym z [...] marca 2010 r. zarzucił, że decyzja wójta została wydana już po zatwierdzeniu projektu budowlanego i uzyskaniu pozwolenia na budowę przez Spółkę A. oraz, że wydano źródłową decyzję bez zachowania terminów, uniemożliwiono zainteresowanym udział w postępowaniu, nie przeprowadzono analizy materiału dowodowego, opierano się na nieprawdziwych i niekompletnych dowodach, a organ orzekający wyciągnął fałszywe wnioski. Zarzuty te wnioskodawca szczegółowo uargumentował.

Wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji poparło Stowarzyszenie Z. z siedzibą w Ł., reprezentowane przez Z. K. – Przewodniczącego Zarządu Powiatowego. Postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2010 r. SKO w Rzeszowie dopuściło do udziału w postępowaniu "Stowarzyszenie Z. z siedzibą w Ł.".

SKO w Rzeszowie decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] rozpoznając wniosek S. G. oraz Stowarzyszenia Z. z siedzibą w Ł. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...].

W podstawie prawnej tej decyzji organ powołał art. 17 pkt 1, art. 104 § 1, art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 K.p.a., art. 1 ust. 1 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. Nr 79 z 2001 r., poz. 868 ze zm.) oraz art. 71, art. 84 i art. 85 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm., dalej jako U.u.i.ś.).

Kolegium wskazując na zasadę ogólną trwałości decyzji ostatecznej oraz znaczenie pojęcia rażącego naruszenia prawa wypracowane w judykaturze, doszło do przekonania, że decyzja Wójta Gminy Łańcut nie była dotknięta naruszeniem opisanym w dyspozycji art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli S. G. oraz Stowarzyszenie Z.. S. G. zarzucił naruszenie przepisów K.p.a., a to art.: 6-8,10-12, 77 § 1, 80 107 § 3 oraz "art. 63 § 2" U.u.i.ś. poprzez uznanie za prawidłową decyzję wydaną bez podstawy prawnej i wbrew normie ustanawiającej konieczność załatwienia sprawy w drodze postanowienia. We wniosku podkreślał ponadto brak sprecyzowania przedmiotu działalności Spółki A.. W jego przekonaniu w karcie informacyjnej przedsięwzięcia nie wykluczono, aby Spółka nie mogła prowadzić takiej działalności, dla której konieczne jest sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko. Wyeksponowano także spodziewaną szkodliwość prowadzonych w planowanej hali procesów produkcyjnych.

Stowarzyszenie Z. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kolegium z [...] kwietnia 2010 r. wskazywało na nieuwzględnienie przez SKO w Rzeszowie zasady przezorności w polityce ekologicznej państw członkowskich UE oraz zasady nadrzędności prawa wspólnotowego i prowspólnotowej interpretacji prawa krajowego. Zarzucono ponadto błędne zakwalifikowanie przedsięwzięcia przez organ gminy, pominięcie kwestii kumulacji hałasu i jego wpływu na sąsiednie zamieszkałe nieruchomości, sprzeczność źródłowej decyzji z decyzją o warunkach zabudowy, wydanie decyzji środowiskowej po uprzednim uzyskaniu przez spółkę pozwolenia na budowę odnośnie do planowanego przedsięwzięcia, a co za tym idzie bezprzedmiotowość źródłowej decyzji, wariantowe rozpatrywanie sprawy przedsięwzięcia, gdy obowiązuje już pozwolenie na budowę. Zarzuty te we wniosku szczegółowo wskazano, eksponując brak zobowiązania Spółki do zachowania parametrów klimatu akustycznego w granicach norm bezwzględnie obowiązujących. Eksponowano także czas, w jakim winna być wydawana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach w odniesieniu do innych rozstrzygnięć administracyjnych, przywołując w tym aspekcie stanowisko judykatury.

W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2010 r., mającym stanowić uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy S. G. zarzucił Wójtowi Gminy Łańcut m.in. naruszenie art. 7 K.p.a., brak zweryfikowania prawidłowości przyjętych przez biegłego z listy wojewody – W. C. wartości hałasu związanego z realizacją przedsięwzięcia. Nadto zarzucił, że polskie przepisy nie przewidują "opcji wydawania decyzji środowiskowej na potrzeby złożenia wniosku o dofinansowanie ze środków Unii Europejskiej". W kolejnym piśmie z [...] lipca 2010 r. S. G. wskazywał, że prowadzone przy realizacji przedsięwzięcia roboty budowlane, w tym zwożenie materiałów budowlanych wywołują dla niego i jego rodziny negatywne skutki, w szczególności czynią uciążliwym zamieszkiwanie w sąsiedztwie inwestycji. Wyeksponował, iż roboty te są szczególnie uciążliwe dla jego niepełnosprawnego dziecka. Podtrzymał też zarzut braku weryfikacji obliczeń zawartych w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia sporządzonej przez W. C. na użytek Spółki A.. W obszerny sposób zakwestionowano poprawność przyjętych przez autora Karty informacyjnej przedsięwzięcia wielkości hałasu oraz zanieczyszczenia powietrza na obszarze planowanego przedsięwzięcia.

Decyzją z [...] lipca 2010 r., nr [...] - SKO w Rzeszowie podając, że rozpoznaje wnioski S. G. oraz Stowarzyszenia Z. z siedzibą w Ł. utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Łańcut nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r.

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja organu gminy nie narusza w sposób rażący przepisów prawa. Organ nie podzielił zarzutów sformułowanych we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zarzut naruszenia art. 63 § 2 U.u.i.ś., wskazany przez S. G. uznano za nietrafny w tym znaczeniu, że Wójt Gminy Łańcut zakończył postępowanie we właściwej formie. Dla takiego rozstrzygnięcia podstawę stanowi art. 84 ust. 1 U.u.i.ś. Na tej podstawie właściwy organ stwierdza w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Tak właśnie postąpił organ w rozpatrywanej sprawie. Z kolei zarzuty Stowarzyszenia Z., wskazujące na nieuwzględnienie przez SKO w Rzeszowie zasady przezorności w polityce ekologicznej państw członkowskich UE oraz zasady nadrzędności prawa wspólnotowego i prowspólnotowej interpretacji prawa krajowego, nie mogły odnieść skutku prawnego w postaci uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r., gdyż są to zarzuty, które ogólnie i tak nie mają odniesienia do konkretnych ustaleń poczynionych w sprawie. Te okoliczności, zdaniem organu, nie mogły być podstawą do badania legalności decyzji objętej postępowaniem nadzorczym. W takich realiach prawnych i faktycznych uwzględnienie wniosków stron było niemożliwe, co musiało skutkować utrzymaniem w mocy decyzji SKO w Rzeszowie wydanej w I instancji.

S. G., Stowarzyszenie Z. z siedzibą w Ł. oraz Stowarzyszenie Z. Zarząd Regionu w Ł. złożyli skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej jako WSA w Rzeszowie). Skarga Stowarzyszenia została odrzucona postanowieniem WSA w Rzeszowie z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 929/10.

WSA w Rzeszowie wyrokiem z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 929/10 stwierdził nieważność decyzji SKO w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] i poprzedzającej ją decyzji tego organu z [...] kwietnia 2010 r., nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że skargi podlegają zasadniczo uwzględnieniu z przyczyn w nich wskazanych w zakresie, w jakim odnoszą się do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd wyeksponował, że przedmiotem postępowania nadzwyczajnego była decyzja Wójta Gminy Łańcut z [...] sierpnia 2010 r., [...], wydana w postępowaniu wszczętym na wniosek A. spółki z o.o. z siedzibą w R., który został złożony w dniu [...] sierpnia 2009 r. w imieniu Spółki przez jednego z jej wiceprezesów. Do akt sprawy dołączono odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynika, że "A." spółkę z o.o. w R. reprezentuje zarząd, przy czym w przypadku zarządu wieloosobowego skuteczna reprezentacja wymaga współdziałania trzech członków zarządu. W dniu złożenia wniosku Spółka miała zarząd wieloosobowy, co oznacza, że jej wniosek powinien być podpisany w sposób określony w rejestrze. Źródłowy wniosek został, zdaniem Sądu, złożony w sposób nieskuteczny. Wadliwy wniosek należało uzupełnić, a powinien to zrobić Wójt Gminy Łańcut wzywając Spółkę do uzupełnienia podpisów. Działanie takie nie zostało podjęte, a zatem decyzja wydana przez ten organ w dniu [...] sierpnia 2009 r. zapadła w postępowaniu, które nie zostało wszczęte, bowiem tylko poprawny formalnie wniosek może wszcząć postępowanie. Konsekwencją tego stanu było stwierdzenie, że decyzja Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 104 w związku z art. 61 § 1 i art. 64 § 2 K.p.a. Z tego powodu, SKO w Rzeszowie prowadząc postępowanie nadzorcze powinno stwierdzić nieważność objętej nim decyzji. Odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Łańcut została przez Sąd uznana za rażące naruszenie prawa przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wniosło zarówno SKO w Rzeszowie jak i A. sp. z o.o. Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy WSA w Rzeszowie do ponownego rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1320/11 uchylił wyrok WSA w Rzeszowie o sygn. akt II SA/Rz 929/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu Sądowi.

W ocenie NSA zasadnym okazał się wyłącznie zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., sformułowany w skardze kasacyjnej spółki A.. Za zasadny uznano w szczególności argument, że Sąd I instancji stwierdził nieważność decyzji SKO, treścią których była odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Wójta odnośnie do oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, opierając się na przekonaniu, iż podjęcie decyzji przez Wójta miało miejsce z rażącym naruszeniem art. 104 w zw. z art. 61 § 1 i art. 64 § 2 K.p.a., czego Kolegium w zaskarżonych decyzjach nie zauważyło, a co w konsekwencji spowodowało, że same decyzje SKO dotknięte zostały wadą nieważności. NSA w związku z tym wywodem wskazał, że stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji przez Sąd I instancji może mieć miejsce jedynie w sytuacji, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. Jednocześnie, powołanie się na wystąpienie w kontrolowanych decyzjach którejś z przesłanek unormowanych w art. 156 § 1 K.p.a. powinno być przez Sąd I instancji jednoznacznie wskazane oraz uzasadnione, zarówno co do rodzaju jak i zakresu naruszenia. Stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji administracyjnych jest bowiem głęboką ingerencją w proces orzekania administracyjnego i wymaga jednoznacznego wskazania przyczyn, z których powodu Sąd I instancji zastosował taką normatywną konsekwencję w odniesieniu do - w jego ocenie - jednoznacznie i głęboko niezgodnej z prawem decyzji. Dotyczy to zwłaszcza tej przesłanki, która wskazana jest w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. jako rażące naruszenie prawa. Jako bowiem zwrot ocenny, odwołujący się nie tylko do stwierdzenia naruszenia prawa, ale także do oszacowania skali tego naruszenia, wymaga szczególnej staranności argumentacyjnej, co do przyjętej, jako podstawa decyzji, czy wyroku skali naruszenia. Zdaniem NSA, Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji takiej argumentacji nie przeprowadził. W szczególności nie wskazał, dlaczego odmowa stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej przez SKO sama wywołuje skutek normatywny w postaci stwierdzenia nieważności tych decyzji odmownych.

Zdaniem NSA, w tym zakresie Sąd I instancji nie wskazał na taką argumentację, odwołując się jedynie do wadliwości ostatecznej decyzji Wójta, wynikającej z braku dostrzeżenia przez ten organ potrzeby uzupełnienia wniosku spółki A., złożonego niezgodnie z zasadami reprezentacji i niestwierdzenia tego uchybienia przez SKO w zaskarżonych decyzjach. W tym kontekście za trafne NSA przyjął spostrzeżenia autora skargi kasacyjnej Spółki A., podniesione poza zarzutami, ale sformułowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że taka analiza nie została dokonana przez Sąd I instancji.

Zasadnicze znaczenie dla uznania zasadności skargi kasacyjnej A. Sp. z o. o. miała argumentacja wyrażona w uzasadnieniu tej skargi, odnosząca się w zasadzie do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. NSA jednoznacznie podzielił w tej kwestii pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 1433/06, iż organ powinien był wezwać stronę do uzupełnienia braków, związanych z niewłaściwą reprezentacją, niemniej rozważenie skutków takiego wniesienia wniosku winno mieć miejsce w kontekście ustalenia okoliczności dotyczących potwierdzenia przez stronę czynności procesowej dokonanej przez nienależycie reprezentowany podmiot. Sąd wskazał w uzasadnieniu tego wyroku, że potwierdzenie przez stronę czynności procesowej nienależycie umocowanego pełnomocnika nie daje podstaw do przyjęcia rażącego naruszenia prawa. Jeśli zatem strona potwierdza czynność procesową żądania wszczęcia postępowania przez udział w postępowaniu, czy też, co miało mieć miejsce w kontrolowanym postępowaniu, przez wyraźną czynność potwierdzającą, o rażącym naruszeniu prawa nie może być mowy. Takiego potwierdzenia nie zauważył Sąd I instancji, przyjmując w istocie, że tym samym decyzja, wobec której nie stwierdzono nieważności, została podjęta w postępowaniu, które nie zostało wszczęte. W związku z tym argumenty, na które wskazywał autor skargi kasacyjnej A. uznano za zasadne w kontekście nierozważenia przez Sąd I instancji roli potwierdzenia żądania wszczęcia postępowania na gruncie art. 61 § 1 K.p.a.

W motywach uzasadnienia NSA wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zaistnieje potrzeba zbadania przez Sąd I instancji ustalenia, niezależnie od potrzeby wypowiedzi, co do ewentualnego charakteru majątkowego lub finansowego sprawy, czy występujące w rejestrze Spółki ograniczenia przedmiotowe w zakresie określonych spraw majątkowych miały znaczenie dla postępowania administracyjnego w sprawie oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko oraz, w zależności od wyniku tych ustaleń, rozważenie, czy mają one znaczenie dla kwalifikacji kontrolowanych decyzji SKO i w konsekwencji, dla ich uwzględnienia lub nieuwzględnienia.

Zalecono ponadto, aby Sąd I instancji w ramach ponownego rozpoznania sprawy, biorąc pod uwagę powyżej zaprezentowaną ocenę prawną odnośnie do roli wielokrotnego potwierdzania przez Spółkę czynności, dokonanych z uchybieniem reguł reprezentacji Spółki przy wnoszeniu wniosku, ponownie ocenił i dokonał kwalifikacji zaskarżonych decyzji z punktu widzenia możliwości stwierdzenia ich nieważności, należycie i wyczerpująco uzasadniając przyjęte w tej kwestii stanowisko.

WSA w Rzeszowie po ponownym rozpatrzeniu skargi S. G. oraz Stowarzyszenia Z. - wyrokiem z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1145/11 uchylił zaskarżoną decyzję SKO w Rzeszowie z dnia [...] lipca 2010 r., a wyrok ten stał się prawomocny.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że sprawa uzyskania decyzji administracyjnej w kwestii oceny oddziaływania inwestycji na środowisko nie miała charakteru majątkowego, co prowadzi do wniosku, iż w świetle sposobów reprezentacji tej Spółki niewystarczający był dla wszczęcia postępowania wniosek złożony przez jednego członka zarządu. Sąd stwierdził, że istotą sprawy było rozstrzygnięcie o tym, czy decyzja Wójta Gminy jest dotknięta wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 K.p.a., a kwestia potwierdzenia skuteczności źródłowego wniosku o wszczęcie postępowania, które zostało zakończone inkryminowaną decyzją wójta, ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy o stwierdzenie nieważności tej decyzji. W ocenie Sądu brak skutecznego potwierdzenia woli Spółki jest naruszeniem przepisów o postępowaniu administracyjnym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - określanej dalej, jako P.p.s.a., w zw. z art. 7 K.p.a.). Sąd zauważył także, że zaskarżoną decyzją rozpoznano dwa wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, a to S. G. oraz Stowarzyszenia Z. z siedzibą w Ł.. W ocenie Sądu to stwierdzenie odnośnie do drugiego z podmiotów, mających korzystać ze środka opisanego dyspozycją art. 127 § 3 K.p.a. nie było prawidłowe. Z akt organu wynika, że SKO w Rzeszowie postanowieniem z [...] kwietnia 2010 r. dopuściło do udziału w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Łańcut z [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Stowarzyszenie Z. z siedzibą w Ł.. Tymczasem wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został opatrzony nazwą podmiotu, który korzysta z niego jako "Stowarzyszenie R. z siedzibą [...] Ł. ul. K. [...]". Wniosek ten podpisał Z. K., który użył pieczęci osobistej o treści "Przewodniczący Zarządu Powiatowego". Z treści Statutu Stowarzyszenia Z. znajdującego się w aktach [...] (k. 103-108) wynika m.in., że Stowarzyszenie to posiada osobowość prawną, osobowość prawną posiadają również "oddziały regionalne" (§ 4 statutu), Stowarzyszenie reprezentuje na zewnątrz prezes lub jednoosobowo inny członek zarządu głównego na pisemne upoważnienie prezesa (§ 37 statutu), zaś wobec organów ścigania, wymiaru sprawiedliwości i najwyższych organów Państwa (urzędów centralnych) stowarzyszenie reprezentuje wyłącznie Prezes Zarządu Głównego lub wyznaczony prawnik (§ 48 statutu). Z mocy art. 127 § 3 K.p.a. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji wydanej w I instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze przysługuje "niezadowolonej stronie", prawo do skorzystania z takiego środka zaskarżenia służy także organizacji społecznej uczestniczącej w postępowaniu na prawach strony (art. 31 § 3 K.p.a.). Organizacją społeczną, którą dopuściło Kolegium do udziału w postępowaniu było Stowarzyszenie Z. z siedzibą w Ł., nie zaś "Stowarzyszenie R. z siedzibą [...] Ł. ul. K. [...]". Mimo, że werbalnie wskazano w części wstępnej zaskarżonej decyzji, iż rozpoznawano wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy mający pochodzić od dopuszczonej do udziału w postępowaniu organizacji społecznej, to w istocie rozpoznano ten wniosek od podmiotu, który do udziału w postępowaniu nie został dopuszczony, czym uchybiono art. 127 § 3 K.p.a. w zw. z art. 31 § 3 K.p.a. Naruszenie cyt. przepisów w ocenie Sądu wypełniało dyspozycję art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a..

SKO w Rzeszowie po ponownym rozpatrzeniu wniosków S. G. oraz Stowarzyszenia Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2010 r., decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w pierwszej kolejności zweryfikowało kwestię prawidłowej reprezentacji Stowarzyszenia Z. w Ł. oraz zbadało dopuszczalność rozpatrywania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez Z. K. – Przewodniczącego Zarządu Powiatowego Stowarzyszenia Z. w Ł. Kolegium stwierdziło, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez Z. K., działającego jako pełnomocnik Stowarzyszenia, a zatem przez podmiot, który postanowieniem Kolegium z dnia [...] kwietnia 2010 r. został dopuszczony do udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta. W ocenie Kolegium Z. K., którego podpisem opatrzony jest wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy legitymuje się pełnomocnictwem uprawniającym do reprezentacji Stowarzyszenia, udzielonym przez Prezesa Zarządu Głównego Stowarzyszenia, a więc zgodnie z zasadami reprezentacji wynikającymi z § 37 statutu. W ocenie organu odwoławczego bez znaczenia pozostaje fakt, że pisma składane przez Z. K. do akt sprawy są opatrzone pieczątką, Stowarzyszenie Z. w Ł., której treść nie koresponduje z resztą terminologii przyjętej w statucie, skoro jest w nim mowa o zarządzie oddziału regionalnego, nie zaś o zarządzie regionu. Podobnie rzecz się ma jeśli chodzi o pieczątkę imienną, którą posługuje się Z. K., określającą go jako przewodniczącego zarządu powiatowego, skoro statut stowarzyszenia wzmiankuje o prezesie zarządu oddziału regionalnego, a nie zaś o zarządzie regionu. Kolegium odnosząc się do wniosków o ponowne rozparzenie sprawy podzieliło stanowisko zaprezentowane we własnej decyzji z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie dostrzegając w kontrolowanej decyzji kwalifikowanych wad prawnych uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Kolegium podniosło, że wszczęcie i przeprowadzenie przez Wójta Gminy Łańcut postępowania nastąpiło w sposób zgodny z wymogami procedury, zaś wydana decyzja odpowiada przepisom prawa materialnego. Wójt zajął stanowisko, że planowane przez inwestora przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a decyzja została wydana we właściwej prawnie formie. Odnosząc się do przedłożonej przez inwestora karty informacyjnej przedsięwzięcia stwierdził, że zawiera ona niezbędną charakterystykę. Końcowo organ zaakcentował, że podjęte w omawianym postępowaniu rozstrzygnięcie zostało zdeterminowane ściśle wskazanymi kryteriami zawartymi w rozporządzeniu Rady Ministrów w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko. Wydając kwestionowaną decyzję kończącą postępowanie stwierdzającą brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, Wójt nie odnosił się zatem do kwestii, które mogłyby być przedmiotem analizy i badania w postępowaniu obejmującym tego rodzaju ocenę. Konkludując Kolegium stwierdziło, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2009 r., albowiem nie sposób uznać, że jest ona dotknięta wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W ocenie Kolegium analiza decyzji pod kątem istnienia innych kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. nie prowadzi również do pozytywnych w tym względzie rezultatów i nie daje podstaw do jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

W skardze na tę decyzję S. G. podniósł, że została ona wydana z naruszeniem art. 153 P.p.s.a i to w sytuacji, gdy Sąd w sposób jasny, jednoznaczny i precyzyjny sformułował oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania w sprawie. Wyraził stanowisko, że Kolegium nie powinno utrzymać w mocy decyzji własnej z dnia [...] kwietnia 2010 r. Skarżący wskazując na art. 153 P.p.s.a. podniósł, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej, może być wyłączony jedynie w razie istotnej zmiany stanu faktycznego lub prawnego. W tym zakresie powołał się na stanowisko WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 437/11. W ocenie skarżącego Kolegium nie wykonało zaleceń sądu administracyjnego, o których mowa na stronie 12 i 13 uzasadnienia wyroku z dnia 30 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 1145/11, co oznacza, że nie została w należyty sposób wyjaśniona okoliczność, na którą także zwracał uwagę Sąd, a dotyczy to naruszenia art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie (...). Skarżący podniósł również, że decyzja Wójta z dnia [...] sierpnia 2009 r. rażąco narusza prawo, gdyż została wydana już po uzyskaniu przez A. decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy, przy czym organy obydwu instancji zignorowały fakt, że planowana inwestycja znajdować się będzie na terenie obejmującym strefę ochronną ujęcia wody. Podniósł, że już sam fakt lokalizacji planowanej inwestycji na terenie objętym ochroną ujęć wody nakładał na inwestora obowiązek uzyskania decyzji środowiskowej i przeprowadzenia postępowania dotyczącego oddziaływania tej inwestycji na środowisko. Ponadto skarżący zarzucił, że poziom hałasu emitowanego przez urządzenia przekracza dopuszczalne normy, a analiza zagrożenia hałasem powinna zostać przeprowadzona właśnie w toku postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do stawianych w skardze zarzutów stwierdziło, że skarga jest niezasadna.

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 815/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że w myśl art. 145 P.p.s.a., zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Po rozpatrzeniu sprawy w powyższych aspektach Sąd doszedł do przekonania, iż skarga jest zasadna aczkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione, a które to przyczyny Sąd wziął pod uwagę z urzędu.

Sąd stwierdził, że w pierwszej kolejności zauważyć należy, że wbrew zarzutom skarżącego SKO wykonało wytyczne tut. Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r. (sygn. akt II SA/Rz 1145/11).

Z przedstawionych akt administracyjnych wynika, że wola Spółki A. ukierunkowana na wszczęcie postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji, została potwierdzona przez osoby, które zgodnie z zasadami reprezentacji Spółki mogły ją reprezentować. Takie potwierdzenie miało miejsce w pismach z dnia [...] marca 2011 r. (uchwała Zarządu Nr 2/2011) oraz z dnia [...] maja 2012 r. i nastąpiło zgodnie z aktualnymi na dzień złożenia ww. oświadczeń ujawnionymi w Krajowym Rejestrze Sądowym – Rejestrze Przedsiębiorców nr KRS [...] zasadami reprezentacji. W świetle wiążącego w tej sprawie stanowiska NSA zajętego w uzasadnieniu wyroku z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1320/11, zdaniem Sądu, należało uznać, iż wniosek w sprawie, w której wydana została decyzja Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...], złożono skutecznie, bo został on potwierdzony. Takie potwierdzenie musiało zostać złożone przez osoby, które w momencie jego składania były uprawnione do reprezentowania A. Spółki z o.o. w R. – i tak było w niniejszej sprawie – a jego skutek odnosi się do wcześniej złożonego wniosku.

SKO wyjaśniło także, iż Z. K. w postępowaniu działał jako pełnomocnik Stowarzyszenia Z. w Ł.. Stosowne pełnomocnictwo także znajduje się w aktach sprawy i zostało ono udzielone przez Prezesa Zarządu Głównego tej organizacji zgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w statucie, a ślad za tym w Krajowym Rejestrze Sądowym – Rejestrze Stowarzyszeń. Prawidłowo więc Kolegium ustaliło, że wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy został złożony przez pełnomocnika działającego w imieniu organizacji, która była uczestnikiem prowadzonego postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i to mimo użytych na ww. wniosku pieczęci.

Sąd stwierdził, że wyjaśnić jednak należy, dlaczego w takim razie w niniejszym postępowaniu sądowym Sąd uznał, że Z. K. nie mógł reprezentować Stowarzyszenia jako pełnomocnik, co wiązało się z koniecznością powiadomienia o wyznaczonej rozprawie Stowarzyszenia.

Zgodnie z art. 34 P.p.s.a. strony i ich organy lub przedstawiciele ustawowi mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Według art. 35 P.p.s.a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również rodzice, małżonek, rodzeństwo lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne (§ 1). Pełnomocnikiem osoby prawnej lub przedsiębiorcy, w tym nieposiadającego osobowości prawnej, może być również pracownik tej jednostki albo jej organu nadrzędnego. Dotyczy to również państwowych i samorządowych jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej (§ 2). Osoba prawna lub zarząd spółki partnerskiej świadczący na podstawie odrębnych przepisów pomoc prawną przedsiębiorcy, osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej, mogą udzielić pełnomocnictwa procesowego - w imieniu podmiotu, któremu świadczą pomoc prawną - adwokatowi lub radcy prawnemu, jeżeli zostały do tego upoważnione przez ten podmiot (§ 3).

Jak ustalił Sąd we własnym zakresie przeglądając KRS dostępny w systemie internetowym – mimo zapisu w statucie (§ 4) – Oddział Regionalny Stowarzyszenia nie został wpisany do KRS, co w świetle art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 z późn. zm.) przesądza, iż faktycznie osobowość prawną posiada jedynie biorąca udział w postępowaniu administracyjnym organizacja – Stowarzyszenie Z. w Ł.. Statutowy zapis o posiadaniu przez oddziały Stowarzyszenia osobowości prawnej w świetle powiązania przepisów ust. 1 i ust. 1a art. 17 ww. ustawy Prawo o stowarzyszeniach bez wpisania tego oddziału do KRS powoduje, że Oddział Regionalny nie uzyskał osobowości prawnej. Stąd Z. K. został wezwany przez Sąd do wykazania, że spełnia wymogi przewidziane wyżej przytoczonym przepisem art. 35 P.p.s.a. Na wezwanie to Z. K. przedstawił jedynie pełnomocnictwo z dnia 20 września 2012 r. od Prezesa Zarządu Głównego i odwołał się do statutu. W ocenie Sądu, skoro mimo wezwania nie wykazał, że jest np. pracownikiem osoby prawnej – Stowarzyszenia Z. w Ł., ani że spełnia którykolwiek z innych warunków przewidzianych przepisem art. 35 P.p.s.a. to tym samym nie mógł występować w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako pełnomocnik Stowarzyszenia, dlatego o terminie rozprawy powiadomiono Stowarzyszenie. Zdaniem Sądu, podkreślić należało, że unormowania w zakresie pełnomocników na gruncie P.p.s.a. i na gruncie Kodeksu postępowania administracyjnego są odmienne (zgodnie z art. 33 § 1 K.p.a. pełnomocnikiem strony – a organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu administracyjnym na prawach strony – może być osoba fizyczna bez żadnych dodatkowych warunków).

W dalszej części rozważań Sąd stwierdził, że SKO ponownie rozpatrując sprawę ustosunkowało się do wszystkich zarzutów podniesionych przez Stowarzyszenie i S. G. we wnioskach o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ramach tego na stronach 7 – 9 decyzji z dnia [...] czerwca 2012 r. Kolegium odniosło się do kwestii formy rozstrzygnięcia przez Wójta Gminy Łańcut (okoliczność ta została wcześniej przesądzona poglądem prawnym wyrażonym w prawomocnym wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r.), etapów tamtego postępowania na tle przepisów art. 63 ust. 2, art. 64 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 84 ust. 1 U.u.i.ś., podstaw ustalenia parametrów planowanej inwestycji, kwestii pomiarów poziomu hałasu emitowanego z terenu projektowanego przedsięwzięcia, rzekomego ujawnienia nowych dowodów w sprawie związanej z danymi zamieszczonymi w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, kwalifikacji tego przedsięwzięcia, jako nienależącego do znacząco oddziałujących na środowisko a także kwestii wydania decyzji środowiskowej już po uzyskaniu przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę – wbrew zapisom art. 72 ust. 1 pkt 1 U.u.i.ś.

Sąd stwierdził, że podziela stanowisko Kolegium, iż żadna z tych kwestii nie mogła stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2009 r. z tych przyczyn, które przedstawiono w zaskarżonej decyzji. Zasadnie, zdaniem Sądu, SKO stwierdziło, że w postępowaniu dotyczącym uzyskania decyzji nie ma żadnych uregulowań i instrumentów pozwalających organowi na kontrolę, czy rzeczywiście poprzedza ono choćby wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W istocie więc, w sytuacji, kiedy decyzja wymieniona w art. 72 ust. 1 pkt 1 U.u.i.ś. została wydana bez uprzedniego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zdaniem Sądu mogłoby to mieć znaczenie dla oceny legalności tamtej decyzji, a nie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kwestią zasadniczą, w ocenie Sądu, była okoliczność wskazywana, co prawda przez Kolegium, która jednak nie została prawidłowo oceniona przez ten organ. Chodzi o kwalifikację planowanego przedsięwzięcia w aspekcie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm., dalej - Rozporządzenie), a także Dyrektywy Rady 85/337/EWG z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz.U. UE L 85.175.40 – dalej Dyrektywa).

Na str. 9 zaskarżonej decyzji SKO podkreśla, że "podjęte w omawianym postępowaniu rozstrzygnięcie zostało zdeterminowane ściśle wskazanymi kryteriami zawartymi w wyżej wymienionym rozporządzeniu Rady Ministrów, zgodnie z którym inwestor nie był w ogóle zobligowany do uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia".

Zgodnie z poglądami doktryny i orzecznictwa wyrażanymi na kanwie art. 105 § 1 K.p.a., postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej. Jeżeli żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu, co do istoty przez organ administracji, postępowanie administracyjne wszczęte takim żądaniem, jako bezprzedmiotowe, powinno ulec umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., bez względu na przyczyny, z powodu których strona wystąpiła z odnośnym wnioskiem (zob. A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel – komentarz aktualizowany do k.p.a. – Lex/El 2012 teza 7 do art. 105, uzasadnienie wyroku NSA z dnia 25 stycznia 1980 r., sygn. akt II SA 1240/89 – ONSA 1990 nr 1, poz. 16).

Sąd stwierdził, że podziela stanowisko Kolegium, iż planowane przez Spółkę A. przedsięwzięcie, nie należało do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, ani mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w Rozporządzeniu, ale też i w Dyrektywie Rady 85/337/EWG. W szczególności inwestycja ta, co wynika z akt sprawy, w tym karty informacyjnej przedsięwzięcia nie mogła być zakwalifikowana jako przewidziana w § 2 ust. 1 pkt 15, § 3 ust. 1 pkt 11, 13, 52 Rozporządzenia czy też w pkt 10a załącznika II do Dyrektywy. W odniesieniu do wskazywanego przez stronę ww. postanowienia Dyrektywy z akt sprawy absolutnie nie wynika, aby planowana inwestycja miała być zlokalizowana na terenach przemysłowych.

Jak wskazywał inwestor w toku postępowania o uzyskanie decyzji środowiskowej, decyzja ta była mu potrzebna wobec ubiegania się o przyznanie na jej realizację środków unijnych. Jednakże U.u.i.ś. w art. 59 stanowi:

Przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja następujących planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko:

1) planowanego przedsięwzięcia mogącego zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;

2) planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1.

Realizacja planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w ust. 1 wymaga przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli:

1) przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony;

2) obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 został stwierdzony na podstawie art. 96 ust. 1.

Zgodnie z art. 173 ust. 2 U.u.i.ś. do czasu wydania przepisów, o których mowa w art. 60 ustawy:

1) za przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 1 niniejszej ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko;

2) za przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, określone w art. 59 ust. 1 pkt 2 niniejszej ustawy, uważa się określone w dotychczasowych przepisach przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być stwierdzony.

Zdaniem Sądu, ponieważ do czasu wydania decyzji Wójta z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie zostały wydane przepisy wykonawcze, stosownie do powołanego art.173 ust. 1 ustawy, w sprawie miały zastosowanie przepisy Rozporządzenia z dnia 9 listopada 2004r. W dniu wydania decyzji przez Wójta Gminy Łańcut za przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, o jakim mowa w art. 59 ust. 1 pkt 1 ustawy należało uznać jedno z przedsięwzięć, wymienionych w § 2 Rozporządzenia, natomiast za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1, o jakim mowa w art. 59 ust. 1 pkt 2 U.u.i.ś. należało uznać jedno z przedsięwzięć, wymienionych w § 3 Rozporządzenia. Ponieważ zgodnie z art. 71 ust. 2 ustawy uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane tylko dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, oznacza to, że postępowanie w przedmiocie wydania takiej decyzji mogło być prowadzone tylko dla przedsięwzięć, wymienionych w § 2 lub § 3 rozporządzenia. Postępowanie w sprawie wydania takiej decyzji dla przedsięwzięcia, które nie jest żadnym z przedsięwzięć, wymienionych w art. 59 ustawy jest bezprzedmiotowe, skoro ustawodawca w art. 71 ust. 2 wprost wskazał, dla jakich przedsięwzięć wydanie takiej decyzji jest wymagane.

Sąd przywołał pogląd K. Gruszeckiego zawarty w Komentarzu do art. 71ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dostępny w programie Lex), który stwierdził, że "w celu prawidłowego ustalenia zakresu przedmiotowego przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych niezbędne jest więc łączne uwzględnienie postanowień zarówno art. 71 jak i art. 72 ustawy. Jednocześnie należy zauważyć, że z postanowień tych przepisów wynika, iż organ właściwy do wydania takiej decyzji nie ma swobody kwalifikacji przedsięwzięć w zakresie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W związku z tym wydanie decyzji w tych przypadkach, gdy nie jest ona wymagana, skutkować będzie tym, że obarczona będzie wadą nieważności wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jako wydana bez podstawy prawnej". Okoliczność, iż w przedmiotowej sprawie organy odmówiły na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy wydania decyzji nie zmienia faktu, że doszło do wydania merytorycznej decyzji. Zdaniem Sądu decyzję, o jakiej mowa w art. 80 ust. 2 ustawy, można wydać tylko wówczas, gdy organ wcześniej ustali, że planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć, o jakich mowa w art. 59 ustawy. Dopiero wówczas możliwe jest wydanie w tym przedmiocie decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę: pozytywnej, a więc ustalającej środowiskowe uwarunkowania, bądź negatywnej, to jest odmawiającej wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z uwagi na niezgodność planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja odmawiająca wydania decyzji na podstawie art. 80 ust. 2 ustawy zakłada bowiem, jako przesłankę jej wydania, ustalenie, że przedsięwzięcie zalicza się do tych, o jakich mowa w art. 59 tej samej ustawy.

Sąd wskazał, ze zaprezentowany pogląd jest analogiczny do przedstawionego m.in. w uzasadnieniu wyroku WSA w Kielcach z dnia 27 października 2010 r., sygn. akt II SA/Ke 493/10 i pogląd w pełni podziela jako dodatkowo poparty poglądami doktryny (K. Gruszecki w wyżej powołanym Komentarzu do U.u.i.ś.). Stanowisko to, zdaniem Sądu, jest aktualne również w świetle art. 2 i 4 przywoływanej Dyrektywy Rady 85/337/EWG, wskazywanych w uzasadnieniu wyroku z 31 stycznia 2012 r. Uchybienia proceduralne organu będące podstawą uchylenia wcześniej zaskarżonej decyzji SKO nie pozwalały jednak Sądowi wówczas wypowiedzieć się merytorycznie w tej kwestii, która aktualnie stanowi podstawę rozstrzygnięcia.

W ocenie Sądu wydanie decyzji merytorycznej w sprawie, w której brak było podstawy prawnej do jej wydania, wypełnia przesłankę przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Wbrew wskazaniom SKO w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, organ ten nie zbadał sprawy pod kątem istnienia pozostałych podstaw wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a., w zasadzie ograniczając się do badania decyzji Wójta w aspekcie rażącego naruszenia prawa.

Sąd stwierdził, że nie podziela zasadności zarzutu skargi dotyczącego umieszczenia inwestycji w obszarze ochronnym zbiornika wód podziemnych. Kwestia ta powinna być zbadana w ramach postępowania o ustalenie warunków zabudowy dla tej inwestycji a nie w postępowaniu dotyczącym przedsięwzięcia, które nie mogło być uznane ani za mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko ani mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Decydujące znaczenie ma tu przedmiot postępowania a nie ocena zgodności planowanej inwestycji z przepisami odrębnymi (w tym wypadku ustawy Prawo wodne).

Mając na uwadze powyższe Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę kasacyjną wniosła A. Sp. z o.o. z siedzibą w R. podnosząc zarzuty rażącego naruszenia:

1) art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, że decyzja środowiskowa może być wydana jedynie dla przedsięwzięć wskazanych w ust. 1 i 2 art. 71 ww. ustawy, bez możliwości wydania decyzji o treści negatywnej dla przedsięwzięć w ww. przepisach niewskazanych,

2) art. 84 ust. 1 ustawy z dnia października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) w zw. z art. 104 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, organ nie może wydać decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, lecz winien umorzyć postępowanie,

art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 104 K.p.a. w zw. z art. 84 ust. 1 ustawy z dnia października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) poprzez błędne przyjęcie, że wydanie decyzji przez Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2010 r. w sytuacji możliwości umorzenia z przyczyn wskazanych w tej decyzji stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące koniecznością eliminacji przedmiotu decyzji z obrotu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w Rzeszowie ma usprawiedliwione podstawy.

Za zasadny uznać należy zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było podstaw do uchylania kontrolowanej przez Sąd I instancji decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej z tego powodu, że decyzja Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...]została wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że jeśli organ administracji stwierdzi, iż planowane przedsięwzięcie nie wymaga uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, to nie powinien prowadzić postępowania w sprawie wydania takiej decyzji. Organ administracji powinien albo odmówić jego wszczęcia, a jeśli zostało już ono wszczęte umorzyć z powodu bezprzedmiotowości. Ocenę oddziaływania na środowisko prowadzi się tylko w odniesieniu do tych przedsięwzięć, które wymienione zostały w art. 59 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.). Z kolei z art. 61 ust. 1 pkt 1 tej ustawy wynika, że co do zasady ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko przeprowadza się w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanie decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zamiast decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia niezasadnie uznane zostało przez Sąd I instancji za wydanie decyzji bez podstawy prawnej w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Skutki decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia jak i decyzji stwierdzającej brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko byłyby bowiem w istocie takie same. Zarówno w jednym jak i drugim przypadku skutkiem tym jest to, że nie będzie toczyć się postępowanie, które mogłoby zakończyć się wydaniem decyzji o ustaleniu środowiskowych uwarunkowań na realizację przedsięwzięcia lub decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia. Decyzji Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2009 r. można zarzucić niewłaściwe sformułowanie rozstrzygnięcia oraz wskazanie niewłaściwej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie wymogu wynikającego z art. 107 § 1 K.p.a. jednak nie jest to naruszenie, które może mogłoby być uznane za rażące naruszenie prawa uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Nie było też podstaw, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, do uchylania kontrolowanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej po to, by Samorządowe Kolegium Odwoławcze zbadało, czy decyzja Wójta Gminy Łańcut z dnia [...] sierpnia 2009 r. nie jest dotknięta uchybieniami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 K.p.a. Przede wszystkim stwierdzić należy, że Sąd I instancji formułując tego rodzaju wskazanie dla organu administracji powinien w uzasadnieniu wyroku przedstawić argumenty wskazujące na to, że takie wady w odniesieniu do decyzji Wójta Gminy Łańcut rzeczywiście mogą występować. Tymczasem w uzasadnieniu wyroku nie ma jakichkolwiek rozważań w tej kwestii. Nawet jeśli Kolegium nie dało w uzasadnieniu decyzji wyrazu, że zbadało decyzję Wójta Gminy Łańcut pod kątem istnienia uchybień wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 K.p.a. to obowiązkiem Sądu było dokonanie oceny, czy okoliczność ta miała wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma podstaw do przyjęcia, że decyzja Wójta Gminy Łańcut dotknięta jest wadami wymienionymi w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6 i 7 K.p.a. Uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, by Kolegium badało sprawę pod kątem występowania tych wad nie miało uzasadnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela natomiast argumenty Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że zarzuty podniesione w skardze wniesionej przez S. G. były niezasadne i nie mogły być podstawą uwzględnienia tej skargi. Z tego też względu w przedmiotowej sprawie zaistniały podstawy nie tylko do uwzględnienia skargi kasacyjnej poprzez uchylenie zaskarżonego wyroku, ale również do oddalenia skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 156 § 1 K.p.a. był wystarczający do uwzględnienia skargi kasacyjnej oraz do rozpoznania i oddalenia skargi wniesionej do Sądu I instancji. W tej sytuacji dokonywanie oceny zasadności pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest niecelowe.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. oraz art. 203 pkt 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.