Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3112/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (sprawozdawca), sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, Protokolant starszy referent Monika Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2014 r. sprawy ze skargi H. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na rok 2009 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz H. G. kwotę 177 zł (słownie: sto siedemdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wójt Gminy R. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. określił H. G. (dalej: "Skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości na rok 2009 w kwocie 107 zł należnego od nieruchomości położonej przy ul. [...], Nr [...], R., [...] R.

W uzasadnieniu decyzji Wójt Gminy R. wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości ustalono na podstawie złożonych informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych oraz zapisu w ewidencji gruntów i budynków.

Skarżąca złożyła odwołanie od ww. decyzji zarzucając brak podstaw do wydania decyzji w sprawie podatku za lata 2007-2012, a także niewspółmierną wysokość wymiaru podatku w odniesieniu do położenia nieruchomości, jej przeznaczenia i sposobu wykorzystywania oraz rodzaju gruntu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Ponadto Skarżąca podniosła, że Wójt Gminy R. dopiero w roku 2011 wystąpił z żądaniem uiszczenia podatku od przedmiotowej nieruchomości za poszczególne lata od 2007 do 2012 r.

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: “SKO") utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że wysokość podatku od nieruchomości została ustalona w oparciu o ustawę z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 195, poz. 613 z późn. zm., dalej: “u.p.o.l.") w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r., nr 193, poz. 1287 z późn. zm.). Ustalenia organu podatkowego znajdują oparcie w ewidencji gruntów i budynków. SKO ustosunkowując się do zarzutów Skarżącej wskazało, że lokalizacja działki, jej przeznaczenie i sposób wykorzystania nie mają wpływu na obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości. Ponadto SKO podniosło, że organ podatkowy nie ma obowiązku informowania podatników o obowiązku podatkowym, bowiem zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. to osoby fizyczne są zobowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych.

Pismem zdnia 29 listopada 2013 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr. 133, poz. 872, z późn. zm.) poprzez jego niezastosowanie i obciążenie Skarżącej podatkiem od nieruchomości za lata 2009-2012 w sytuacji, gdy działka położona przy ul. A. w miejscowości R., gmina R. znajduje się we władaniu Gminy R.

W uzasadnieniu Skarżąca wskazała, że działka nr [...] przy ul. [...] w miejscowości R. znajduje się od kilkudziesięciu lat we władaniu gminy R. i stanowi drogę publiczną. Wyjaśniła, że to Gmina R. podejmuje działania o charakterze władczym na działce nr [...], bowiem bez zgody właściciela przeprowadziła inwestycje na przedmiotowej nieruchomości tj. zbudowała sieć wodociągów i kanalizacje, wydawała mieszkańcom domów przy ul. [...] pozowolenia na budowę. Tym samym Skarżąca nie powinna być obciążona podatkiem od nieruchomości za działkę [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując jednocześnie zaprezentowane wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Jak wynika z art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. grunty – za wyjątkiem gruntów wymienionych w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy oraz objętych zwolnieniami określonymi w art. 7- podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W 2009 r. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegały m.in. grunty zajęte pod pasy drogowe dróg publicznych w rozumieniu przepisów o drogach publicznych oraz zlokalizowane w nich budowle - z wyjątkiem związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej innej niż eksploatacja autostrad płatnych (art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.).

Podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych; z tym że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.

Podstawę opodatkowania stanowi dla gruntów – powierzchnia ( art. 4 ust. 1 pkt 1 cyt. Ustawy). Podatek oblicza sie przy zastosowaniu stawek, które w drodze uchwały, określa Rada gminy; przy czym wysokość stawek podatku od nieruchomości uchwałonych przez Radę gminy nie może przekroczyć stawek maksymalnych określonych w art. 5 u.p.o.l.

Zgodnie z art. 6 ust. 6 u.p.o.l. 6. Osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.

Biorąc pod uwagę ww. unormowania słuszna jest argumentacja samorządowych organów podatkowych, że atrakcyjność położenia nieruchomości i rodzaj gruntu nie mają znaczenia przy wymiarze podatku oraz że organ podatkowy nie ma obowiązku informowania podatników o obowiązku podatkowym.

Słuszne jest też stanowisko organów, że przy opodatkowaniu gruntów wymiar podatku odbywa się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Stosownie bowiem do art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 z późn. zm.), podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zagadnienie to było wielokrotnie przedmiotem orzeczeń sądowych, z których wynikało jednoznacznie, że "miarodajne dla wymiaru podatku są dane wynikające z ewidencji gruntów, gdyż tak stanowi prawo geodezyjne i kartograficzne". Szczegółowe kwestie związane z prowadzeniem ewidencji są uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków stanowią w zasadzie podstawę do ustalenia przez organ podatkowy osoby właściciela lub władającego budynkiem, lokalem, gruntem, co z kolei pozwala ustalić na podstawie komentowanego artykułu u.p.o.l. osobę, na której spoczywa obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Twierdzenie to znajduje potwierdzenie również na gruncie O.p. Zgodnie z jej art. 194, dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy administracji publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Ewidencja gruntów ma niewątpliwie walor "dokumentu urzędowego", a zatem dane w niej zawarte powinny stanowić podstawę do wymierzania podatku od nieruchomości. Stąd też wymiar podatku od nieruchomości powinien być dokonywany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów. Oczywiście nie wyłączone są możliwości przeprowadzenia dowodu przeciwko dokumentom wymienionym w tych przepisach, ale wówczas podatnik kwestionujący prawidłowość danych w ewidencji powinien wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję, albo wykazać za pomocą innego dokumentu urzędowego istnienie odmiennego stanu faktycznego.

Mimo stwierdzenia słuszności argumentacji organu co do zasad wymiaru podatku od nieruchomości, odnosząc się materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy Sąd uznał że skargę należało uwzględnić z uwagi na braki w ustaleniach faktycznych.

Po pierwsze - w aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów z dnia 19 marca 2012 r., z którego wynika, ze Skarżąca jest właścicielem działki objętej decyzją, ale są to dane z dnia wystawienia wypisu; z dokumentu tego nie wynika, czy Skarżąca była właścicielem tego gruntu w 2009 r. Tymczasem decyzja dotyczy wymiaru podatku na 2009 r. i należało przyjąć stan z tego okresu. Ponadto w piśmie z 12 czerwca 2012 r. do Prezesa SKO w W. Wójt Gminy R. podaje, że 6 grudnia 2010 r. otrzymał zawiadomienie ze Starostwa Powiatowego w P. o zmianie dokonanej w ewidencji w dniu 24 listopada 2010 r.

Po drugie – w opisie statusu ww. nieruchomości podano symbol "dr" (droga), ale brak danych, czy jest to droga publiczna – wówczas działka nie byłaby objęta podatkiem od nieruchomości (art. 2 ust. 3 pkt 4 u.p.o.l.) - czy też inna.

Stosownie do art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe mają obowiązek podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Wyrażona w tym przepisie zasada prawdy obiektywnej jest jedną z najważniejszych zasad postępowania, wynika z niej obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.

W rozpoznawanej sprawie obowiązku tego organy nie wypełniły z tego powodu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 li. c) art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm..) sąd orzekł jak w sentencji wyroku.