Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 234/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Beata Łomnicka (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi W. A. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 23 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 23 grudnia 2014 r. nr [...] na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.127 § 3 i art. 151 § 1 pkt 1, art. 150 § 1 i art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U. z 2013.267 ze zm. zwany dalej k.p.a.);

- art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1206);

po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżącego – W. A. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 15 lipca 2014 r. nr [...].

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Decyzją z dnia 2 sierpnia 2011 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia 13 września 2011 r. organ orzekający odmówił skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu służby w A., (art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o kombatantach...) Skarżący zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 8 października 2012 r. (sygn. akt II SA/Kr 1724/11) oddalił skargę. W marcu 2013 r. do Urzędu wpłynął nowy wniosek skarżącego o przyznanie przedmiotowych uprawnień. Do wniosku tego został dołączony fragmenty książek "W krainie Podgórzy" i "Dzieje Jaćmierza i Okolic" oświadczenie M. P. oraz znajdujące się już w aktach sprawy oświadczenia świadków J. K. i Z. B..

Organ postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. wznowił postępowanie w sprawie, następnie decyzją z dnia 15 lipca 2014 r., odmówił uchylenia decyzji własnej w przedmiocie odmowy przyznania wnioskowanych uprawnień. Skarżący w ustawowym terminie złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ podniósł, iż żądanie wzruszenia decyzji ostatecznej odmawiającej przyznania uprawnień kombatanckich nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zasada trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.)

Organ podkreślił, iż uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych.

Skarżący wnosi o przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu swojej służby w A. w latach 1944-45. Jako nowy dowód w sprawie zainteresowany przedłożył oświadczenie świadka i M. P. oraz kserokopie fragmentów książek "W krainie Podgórzy" i "Dzieje Jaćmierza i okolic. W celu uzyskania dodatkowych informacji odnośnie oświadczenia świadka, organ przeprowadził dowód z przesłuchania.

M. P. w trakcie przesłuchania zeznała, że skarżący nie posiadał stopnia wojskowego. Zeznania odnośnie osób dowódców i osoby przed którą wnioskodawca miał składać przysięgę nie pokrywają z oświadczeniami samego wnioskodawcy. Świadek zeznała także, że skarżący przenosił informacje i informował o zagrożeniach. Powyższy charakter działalności znajduje także odzwierciedlenie w przesłanych fragmentach książek. Należy wskazać, iż sam skarżący we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia 10 sierpnia 2011 r. (w toku pierwotnego postępowania o przyznanie uprawnień kombatanckich) swoją działalność konspiracyjną określił jako bycie "chłopcem na posyłki" wykonującym pomocnicze czynności. Także nowe dowody w sprawie nie wskazują, by działalność ta przybrała charakter sformalizowanej służby w rozumieniu art. 1 ust 2 pkt 3 ustawy o kombatantach... wobec powyższego organ wskazał, że brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej zapadłej w sprawie.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżącego – W. A.. Skarżący podniósł, iż od wielu lat stara się o uzyskanie uprawnień kombatanckich z tytułu służby w A. od sierpnia 1943r. w oddziale 23 działającym na terenie pow. [...].

Skarżący wskazał, iż Współpracę z Ruchem Oporu rozpoczął już w 1939 r. Zdaniem skarżącego pominięto fakty dotyczące jego działalności tj:

- zorganizowania przez skarżącego kradzieży broni i amunicji z magazynu W.;

- przecinania niemieckich linii telefonicznych w czasie działań wojennych narażając skarżącego na utratę życia;

- splatania linii telefonicznych celem dokonania przerw w działalności kolejowych linii telefonicznych co powodowało przerwy w dostawach na front;

- uratowania przed aresztowaniem i utratą życia brata M. P.;

- faktu, że skarżący był bardzo aktywnym wywiadowcą i kurierem,

- faktu, że skarżący uratował wiele ludzkich żyć, kiedy odbierając informację od S. W..

Skarżący podkreślił, iż przysięgę złożył w sierpniu 1943 r. przed porucznikiem Wojska Polskiego T. B. PS. [...] i chorążym [...] PS. Drop, oraz towarzyszącymi im oficerami, których nie znał. Od tej pory stał się skarżący żołnierzem oddziału OP 23 wykonującym wszystkie rozkazy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny uwzględniając skargę, uchyla decyzję w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach – stwierdza nieważność decyzji w całości lub części. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa wchodzi w zaś grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz. U. z 2012.270 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.)

W myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, brak było podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, gdyż skarga nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie sądowoadministracyjne obejmowało kontrolę decyzji Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 23 grudnia 2014 r., o utrzymaniu w mocy decyzji z dnia 15 lipca 2014 r., odmawiającej uchylenia decyzji własnej z dnia 13 września 2011 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia 2 sierpnia 2011 r. o odmowie przyznania uprawnień kombatanckich.

W przedmiotowej sprawie, decyzja odmawiająca przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, który wyrokiem z dnia 8 października 2012 r. sygn. akt II SA/Kr 1724/11, oddalił skargę, stwierdzając tym samym zgodność z prawem decyzji 13 września 2011 r., odmawiającej skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich.

Zgodnie z treścią art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. W sytuacji zatem, gdy zachodzi związanie prawomocnym orzeczeniem sądu i ustaleniami faktycznymi, które legły u jego podstaw, niedopuszczalne jest w innej sprawie o innym przedmiocie dokonywanie ustaleń i ocen prawnych sprzecznych z prawomocnie osądzoną sprawą. Rozstrzygnięcie zawarte w prawomocnym orzeczeniu stwarza stan prawny taki, jaki z niego wynika. Sądy rozpoznające między tymi samymi stronami inny spór muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak przyjęto w prawomocnym, wcześniejszym wyroku. Stanowisko przeciwne, uznające możliwość czynienia przez organy administracji publicznej ustaleń sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu, jest bowiem nie do pogodzenia z wypływającą z art. 2 Konstytucji RP zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz określoną w art. 7 Konstytucji RP zasadą legalizmu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2014r., sygn. akt II GSK 1939/12, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 1447198).

Organ administracji pozostawał zatem związany treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 października 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 1724/11, zatem zmiana bądź uchylenie decyzji uznanej przez sąd za zgodną z prawem, z odwołaniem do odmiennej oceny tożsamego stanu faktycznego, byłoby tym samym naruszeniem obowiązującego prawa.

Kontrolowana decyzja została podjęta w wyniku wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Wyjaśnienia wymaga, że wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Istotą postępowania wznowieniowego jest więc ustalenie i ocena, czy faktycznie zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, a jeśli tak, to jaki ma to wpływ na byt prawny zapadłej w sprawie decyzji ostatecznej.

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Tak więc, aby mogło dojść do wznowienia postępowania na podstawie ww. przepisu muszą być spełnione łącznie trzy przesłanki.

Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Przy czym wyjaśnić należy, że przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Przy czym błędna ocena stanu faktycznego pod względem prawnym nie stanowi podstawy wznowienia postępowania, ale błędne ustalenie stanu faktycznego tę podstawę stanowi. Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych stanowi samoistną podstawę wznowienia postępowania. W toku wznowionego postępowania organ administracji publicznej, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), obowiązany jest ustalić, czy ta nowa okoliczność faktyczna występowała, prowadząc w tym celu postępowanie wyjaśniające. "Nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Drugą przesłanką jest istnienie "nowych okoliczności faktycznych", "nowych dowodów" w dniu wydania decyzji ostatecznej. Jeżeli jednak okoliczności faktyczne lub dowody powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to dają one podstawę do wszczęcia postępowania w nowej sprawie, a nie będą podstawą wznowienia postępowania.

Trzecią przesłanką jest to, że "nowe okoliczności faktyczne", "nowe dowody" nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W niniejszej sprawie organ wznowił postępowanie postanowieniem z dnia 14 kwietnia 2014 r. a następnie odmówił uchylenia decyzji własnej w przedmiocie odmowie przyznania uprawnień.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki, które dawałyby podstawę do uchylenia decyzji własnej w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień.

Skarżący wskazał jako nowy dowód świadka M. P. oraz kserokopię fragmentów książek. Organ przeprowadził dowód z przesłuchania.

Organ prawidłowo uznał, iż nowe dowody powołane przez skarżącego nie wskazują aby działalność jego miała charakter sformalizowany w rozumieniu art. 1 ust.2 pkt 3 ustawy o kombatantach, który stanowi, iż za działalność kombatancką uznaje się pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945.

Jak słusznie wskazał organ analiza akt sprawy wskazuje, że skarżący sam określał swoja działalność konspiracyjną jako bycie "chłopcem na posyłki" wykonującym czynności pomocnicze.

Organ trafnie wyjaśnił, że przepisy ustawy o kombatantach w sposób enumeratywny wyliczają tytuły, które stanowią podstawę do stwierdzenia działalności kombatanckiej lub z nią zrównanej. Skarżący nie wskazał takiej działalności ani w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia 15 lipca 2014 r., co znalazło potwierdzenie w wyroku WSA z dnia 8 października 2012 r., WSA II SA/Kr 1724/11, ani w postępowaniu wznowionym. Nie negując działalności skarżącego w czasie wojny, należy jednak stwierdzić, że nie przedstawił dowodów w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. potwierdzających istnienie przesłanek do przyznania uprawnień kombatanckich tytułu służby w Armii Krajowej.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.