Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 139/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Łukaszewska - Macioch Sędziowie WSA Gabriela Nowak (spr.) asesor WSA Agnieszka Miernik Protokolant Magdalena Bocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Prezydenta W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości przez gminę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

ISA/WA 139/06

UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania C. S.A. w W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. Nr [...] w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 roku przez [...] Gminę W. (obecnie W.) nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2

1) uchyliła zaskarżoną decyzję w całości;

2) odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] w obrębie ewidencyjnym [...], o powierzchni [...] m2.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...]. Od decyzji tej odwołanie złożyło C. S.A. z siedzibą w W., zarzucając zaskarżonej decyzji sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym oraz naruszenie prawa materialnego przez pominięcie przy orzekaniu treści art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późno zm.).

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2003 r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie przez Gminę W. własności przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu tej decyzji organ drugiej instancji stwierdził, że z treści karty inwentaryzacyjnej nr [...] jednoznacznie wynika, że w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa działka gruntu należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i pozostawała w faktycznym władaniu poprzednika prawnego C. S.A. Oznacza to, że nie istniał tytuł prawno-rzeczowy po stronie poprzednika prawnego C., który miałby wpływ na ocenę przesłanek komunalizacji przedmiotowej działki w dniu 27 maja 1990 r. W szczególności podmiot ten nie legitymował się prawem użytkowania ani prawem zarządu na istnienie, których wskazywała strona odwołująca się, powołując art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późno zm.) określając je w odwołaniu jako "wyłączne użytkowanie" i "faktyczny zarząd". Organ drugiej instancji podkreślił, że takie tytuły prawne w obowiązującym prawie nie występowały i nie występują. Nie zachodzi, zatem jego zdaniem, sprzeczność między treścią uzasadnienia decyzji Wojewody [...] a istotnymi dla sprawy ustaleniami prawnymi wynikającymi z przedstawionych dokumentów i zaprezentowanego stanowiska przez pełnomocnika odwołującego się.

Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2004 r. nr [...] złożyło C. S.A. z siedzibą w W., zarzucając jej naruszenie art. 77 k.p.a, art. 11 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych w związku z art. 80 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127, z późno zm.), a także art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 czerwca 2005 roku w sprawie I S.A./WA 761/04 uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazał, że w orzecznictwie administracyjnym utrwalony jest pogląd, że stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, z późn. zm.), są Skarb Państwa i właściwa gmina. Aby uznać inny podmiot za stronę przedmiotowego postępowania niezbędne jest wskazanie jego interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu.

Wskazał, że skoro Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że na podstawie materiału dowodowego sprawy nie można uznać, aby C. S.A. mogło wylegitymować się jakimkolwiek tytułem do mienia stojącym na przeszkodzie komunalizacji. W takiej sytuacji należałoby uznać, że nie posiada ona przymiotu strony w postępowaniu komunalizacyjnym, a co za tym idzie obowiązkiem organu drugiej instancji byłoby postępowanie odwoławcze umorzyć.

Podniósł, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie ustosunkowała się w zaskarżonej decyzji do stanowiska strony odwołującej się, która podniosła, że prawo zarządu do działki nr ewid. [...] wywodzi z wydanej jej poprzednikowi prawnemu (Z. "U." w W.) decyzji Naczelnika Urzędu [...] W. z dnia [...] sierpnia 1975 r. przekazującej w użytkowanie teren zabudowany położony przy ul. [...], [...] i [...], o powierzchni [...] m2, oraz decyzji Naczelnika Urzędu [...] W. z dnia [...] grudnia 1975 r. przekazującej w użytkowanie teren zabudowany położony przy ul. [...], [...] i [...]oraz projektowanej [...] - o powierzchni [...] m2.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrując ponownie odwołanie, uchyliła zaskarżoną decyzję w całości i odmówiła stwierdzenia nabycia z mocy prawa w dniu 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] w obrębie ewidencyjnym [...], o powierzchni [...] m2.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2005 roku wskazała, że materiał dowodowy znajdujący się w aktach sprawy daje podstawę do konstatacji, że odwołujący się posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., ponieważ wykazał się tytułami prawno-rzeczowymi do mienia uzyskanym przez niego i jego poprzedników prawnych, a to przez Z. i C. S.A. w postaci prawa zarządu przekształconego z mocy samego prawa z prawa użytkowania.

Prawo użytkowania do konkretnej działki poprzednik prawny odwołującego się uzyskał na mocy decyzji Naczelnika Urzędu [...] W. z dnia [...] sierpnia 1975 r. przekazującej w użytkowanie teren zabudowany położony przy ul.[...], [...] i [...] o powierzchni [...] m2 oraz decyzji Naczelnika Urzędu [...] W. z dnia [...] grudnia 1975 r. przekazującej w użytkowanie teren zabudowany położony przy ul. [...], [...] i [...] oraz projektowanej [...] o powierzchniach odpowiednio [...] m2 i [...] m2. Prawo użytkowania tego terenu z kolei na mocy art. 87 ustawy z dnia 10 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zostało przekształcone z mocy tej ustawy w zarząd tej państwowej jednostki organizacyjnej, która do jej wejścia w życie użytkowała dany teren.

Dodatkowo okoliczność tą potwierdza znajdujące się w aktach sprawy decyzja nr [...] i [...] Urzędu Miasta W..

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2005 r. nr [...], wniósł Prezydent W. zarzucając jej naruszenie przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) poprzez przyjęcie, że nieruchomość opisana powyżej nie należała w dniu 27 maja 1990r. do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Wobec powyższego wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, że decyzje, na podstawie, których C. SA wywodzi prawo do działki ewid. nr [...] z obrębu [...], nie obejmują spornej nieruchomości, ponadto w rejestrze pomiarowym do mapy sytuacyjnej nie znaleziono zapisów dotyczących dawnej działki ewid. nr [...] (obecnie nr [...]), co nie zostało należycie zbadane przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową. Na poparcie wyżej opisanej sytuacji skarżący złożył do akt arkusz odbitki z mapy zasadniczej z nakładką ewidencyjną dla terenu położonego przy ul. [...] – [...].

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia czy przy rozpatrywaniu sprawy organy administracji nie dopuściły się naruszenia prawa, materialnego jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Skarga jest uzasadniona aczkolwiek z innej przyczyny niż podane w skardze.

Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że organ administracji państwowej nie wykonał wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który uchylając zaskarżoną decyzję wskazał, że organ odwoławczy obowiązany był zbadać czy odwołanie zostało wniesione przez stronę postępowania.

W postępowaniu komunalizacyjnym stronami są w zasadzie Skarb Państwa oraz właściwa gmina. Natomiast inny podmiot może domagać się dopuszczenia do udziału w takim postępowaniu, jeśli wykaże, że na datę komunalizacji - która nastąpiła z mocy samego prawa - przysługiwał mu do skomunalizowanego mienia tytuł prawny o charakterze rzeczowym.

Stwierdzić należy, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wykazała, że C. S.A. jest następcą prawnym Z. w W., która prawo zarządu wywodzi z decyzji Naczelnika Urzędu [...] W. z dnia [...].08.1975 r oraz z dnia [...] grudnia 1975 r. przekazujących w użytkowanie teren zabudowany położony w W., przy ul, [...], [...], [...] oraz projektowanej [...] o powierzchni wynoszących odpowiednio [...] m2 i [...] m2.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie dokonała analizy następstwa prawnego, które musi być precyzyjnie wywiedzione i wynikać niezbicie z przedłożonych dokumentów.

Analiza dokumentów dotyczących następstwa prawnego, oznacza ustalenie podmiotu uprawnionego, do czego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa była zobligowana wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa nie wywiodła następstwa prawnego, nie przeprowadziła wywodu, jakimi konkretnie tytułami legitymował się skarżący oraz nie wskazała na tę okoliczność żadnego dowodu. Ograniczyła się do wskazania, ze podmiot wykazał się tytułami prawnorzeczowymi do mienia uzyskanym przez niego i jego poprzedników prawnych, a to przez Z. i C..

Należy zwrócić uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 czerwca 2005 roku w sprawie I S.A./WA 761/104 nie dokonał oceny prawnej w przedmiocie materialnoprawnych podstaw uznania za stronę postępowania komunalizacyjnego C. S.A.

Wskazał na potrzebę dokładnej analizy dokumentów takich jak decyzja Naczelnika Urzędu [...] W. z dnia [...] sierpnia 1975 r. oraz decyzja Naczelnika Urzędu [...] W. z dnia [...] grudnia 1975 r. przedstawionych przez stronę skarżącą w odwołaniu od decyzji Wojewody [...].

W związku, z czym stanowisko zajęte przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w zaskarżonej decyzji należy uznać za przedwczesne.

W pierwszej kolejności wymaga ustalenie, czy istnieją materialnoprawne podstawy interesu prawnego C. S.A. w sprawie komunalizacji nieruchomości położonej w W. przy ul.[...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] w obrębie ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c oraz art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.