Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2581/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-03-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary, Sędzia WSA - Danuta Dopierała (spr.), Asesor WSA - Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2009 r. spraw ze skarg P. Spółka z o. o. w K.. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lipca 2008 r. nr ... w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej i zobowiązania do zwrotu określonej kwoty łącznie z odsetkami oraz na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... lipca 2008 r. nr ... w przedmiocie nałożenia kary na przedsiębiorcę z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana; oddala skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg z 19 sierpnia 2008 r. (data nadania) wniesionych przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe K. Spółka z o.o. w K. są decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi:

- z [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej i zobowiązania do zwrotu określonej kwoty łącznie z odsetkami oraz

- z [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary na przedsiębiorcę z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana.

Zaskarżonym orzeczeniem z [...] lipca 2008 r. nr [...] Minister Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] maja 2008 r. nr [...] ustalającą wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej, w łącznej kwocie 106 453,22 zł do poszczególnych pozycji wniosków WPR1 wymienionych w tej decyzji oraz zobowiązującą K. Spółkę z o.o. do zapłaty ww. kwoty łącznie z odsetkami liczonymi jak od zaległości podatkowych począwszy od dnia dokonania wypłaty przez ARR do dnia zapłaty.

Natomiast zaskarżonym orzeczeniem z [...] lipca 2008 r. nr [...] Minister Rolnictwa, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego z [...] maja 2008 r. nr [...] nakładającą na skarżącą Spółkę karę w łącznej kwocie 53 226,87 zł z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana do poszczególnych pozycji wniosków WPR1 wymienionych w tej decyzji.

I. Podejmując rozstrzygnięcie nr [...] Minister Rolnictwa w uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja (wydana w I instancji) dotyczy ustalenia kwoty i zwrotu nienależnie pobranych refundacji wywozowych do produktów rolnych (cukru białego, mąki, masy jajowej, serwatki w proszku) wykorzystanych do produkcji towarów przetworzonych Non-aneks I (rolada dekorowana; czekoladowa; polewana) wypłaconych Spółce przez ARR w okresie od 13 kwietnia 2005 r. do 5 listopada 2007 r. na podstawie wniosków WPR1 wymienionych w tej decyzji, w których jako podstawa obliczenia kwoty refundacji wskazane były kody negatywnie zweryfikowanych receptur: [...].

Wyjaśnił, iż zgodnie z przepisami rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005 z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 3448/93 w odniesieniu do systemu przyznawania refundacji wywozowych dla niektórych produktów rolnych wywożonych w postaci towarów nieobjętych załącznikiem I do Traktatu oraz kryteriów dla ustalenia wysokości kwot takich refundacji (Dz. Urz. UE L 172 z 5 lipca 2005 r., str. 24), przedsiębiorcy mogą ubiegać się o przyznanie refundacji wywozowych do produktów rolnych wykorzystywanych w produkcji towarów przetworzonych Non-aneks I. Podstawą wyliczenia kwoty refundacji jest zużycie produktów refundowanych zawartych w wywożonym towarze przetworzonym, które może być określone na podstawie wzoru produkcyjnego (receptury) lub analizy chemicznej. Przedsiębiorcy, którzy zamierzają ubiegać się o przyznanie ww. refundacji wywozowych muszą uzyskać autoryzację do rejestrowania receptur i zarejestrować recepturę (skład przetworzonego towaru) w ARR.

Wskazał, iż w dniu [...] lipca 2004 r. Spółka złożyła w ARR wniosek o autoryzację producenta do rejestrowania receptur w rejestrze ARR (produkty przetworzone Non-aneks I), jednak kontrola autoryzacyjna przeprowadzona w Spółce przez Izbę Celną w W. w dniu 6 sierpnia 2004 r. wykazała, że firma nie spełniała warunków wymienionych w pkt 2 i 3 wniosku o autoryzację, tj. nie miała zapewnionych warunków do oddzielnego przechowywania i możliwości identyfikowania surowców wykorzystywanych do wytwarzania towarów wywożonych z refundacją, a nadto w zakładzie produkcyjnym nie była prowadzona stała ewidencja surowców z wyszczególnieniem ich pochodzenia.

Mając na względzie ww. wyniki kontroli, w oświadczeniu z 9 września 2004 r. Spółka zobowiązała się do wdrożenia dodatkowej ewidencji-kartotek półproduktów, surowców i gotowych wyrobów Non-aneks I oraz całej dokumentacji handlowej związanej z zakupem, dostawą oraz sprzedażą ww. surowców, która umożliwi prawidłową identyfikację poszczególnych partii surowców użytych do produkcji towarów wywożonych z refundacją.

Uwzględniając powyższe zobowiązanie, pismem z 15 września 2004 r. ARR poinformowała Spółkę o przyznaniu autoryzacji do rejestrowania receptur w rejestrze ARR, co umożliwiło Spółce zarejestrowanie receptur o kodach [...] , a następnie uzyskanie refundacji wywozowych na podstawie wniosków WPR1 złożonych w ARR w okresie od 5 listopada 2004 r. do 14 września 2007 r.

Następnie Minister wyjaśnił, iż na wniosek Prezesa ARR z 18 stycznia 2006 r. zarejestrowane receptury o ww. kodach zostały poddane kontroli weryfikacyjnej przez Izbę Celną w W. . Na podstawie analizy dokumentów z przeprowadzonej kontroli przekazanych przez Dyrektora Izby Celnej w W. oraz dodatkowych wyjaśnień do protokołów z kontroli udzielonych przez organ kontrolny, Prezes ARR poinformował Spółkę pismem z 16 listopada 2007 r. o cofnięciu autoryzacji i odzyskaniu - jako nienależnych - kwot refundacji wywozowych wypłaconych do wniosków o refundację, w których wskazane były przedmiotowe receptury. Na podstawie dokumentacji przedstawionej przez Spółkę kontrolującym nie można bowiem zidentyfikować użytych do kontrolowanej produkcji surowców, potwierdzić ilości zużytych do produkcji surowców ani ustalić faktycznego zużycia surowców do produkcji półproduktów. Spółka nie dokumentowała ilości surowców refundowanych zużytych do produkcji, a także nie dokumentowała i nie ważyła ilości otrzymanych półproduktów. Ilości surowców, które zostały przyjęte jako zużyte do wyprodukowania 100 kg gotowego produktu Spółka wyliczała na podstawie receptur namiarowych. Spółka nie zapewniła warunków do prawidłowego identyfikowania i lokalizowania surowców w oparciu o dokumentację magazynową, produkcyjną i handlową (identyfikowalność surowców, wymagana przez system ISO nie może być, ze względu na odrębne wymogi, wykorzystana na potrzeby kontroli celnych), a zatem nie spełniała zasad udzielonej autoryzacji uprawniającej do rejestracji receptur w rejestrze receptur ARR.

W wyniku powyższych ustaleń Prezes ARR wydał w dniu z [...] maja 2008 r. decyzję nr [...] ustalającą wysokość nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowej oraz zobowiązał do zapłaty tej kwoty w terminie 30 dni wraz z odsetkami.

Dalej Minister Rolnictwa podał, iż w odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę jej wydania, tj.:

- art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2007 r., nr 231, poz. 1702),

- art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. WE L 102 z 17 kwietnia 1999, str. 11 ze zm.),

- art. 10, art. 49 ust. 2 i art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005 z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 3448/93 w odniesieniu do systemu przyznawania refundacji wywozowych dla niektórych produktów rolnych wywożonych w postaci towarów nieobjętych załącznikiem I do Traktatu oraz kryteriów dla ustalenia wysokości kwot takich refundacji (Dz. Urz. WE L 172 z 5 lipca 2005 r., str. 24)

oraz norm procedury administracyjnej poprzez nieprzestrzeganie przez organ przepisów art. 75 k.p.a. oraz zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7 – 9, art. 11 i 12 k.p.a.

Pismem procesowym z dnia 30 maja 2008 r. Spółka uzupełniła zarzuty odwołania podważając rzetelność i kompletność protokołów pokontrolnych. Prezes ARR ustosunkował się do ww. zarzutów w piśmie z 25 czerwca 2008 r.

Następnie, Minister Rolnictwa odniósł się w swojej decyzji do zarzutów zawartych w odwołaniu.

W pierwszej kolejności wskazał, iż zgodnie z art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005 w przypadku regularnego wywozu towarów produkowanych przez poszczególne przedsiębiorstwa według ściśle określonych warunków technicznych oraz posiadających stałe cechy charakterystyczne i jakość, za zgodą właściwych władz, ilości można ustalić na podstawie wzoru produkcyjnego dla danych towarów, zużytych w określonym czasie do wytworzenia danej ilości przedmiotowych towarów. Ustalone w ten sposób ilości produktów pozostają podstawą obliczeń do czasu zmiany warunków wytworzenia przedmiotowych towarów. Zgodnie z ww. regulacją wzorem produkcyjnym jest receptura, a podstawą do naliczenia refundacji jest towar o kodzie receptury zarejestrowanej przez producenta w ARR, który posiada stałe cechy charakterystyczne i jakość, a także jest dla niego określone zużycie surowców refundowanych na podstawie ilości ustalonych przez producenta w procesie produkcyjnym danego rodzaju towaru.

Organ stwierdził, iż producent składając w ARR wniosek o rejestrację receptury jest świadomy, iż złożenie we wniosku nieprawdziwej deklaracji pociąga za sobą konsekwencje prawne. Podanie nieprawdziwych bądź niedokładnych informacji może wiązać się z utratą uprawnień do refundacji wywozowych, a także koniecznością zwrotu uzyskanych kwot refundacji. Pouczenie o konsekwencjach prawnych wynikających ze złożenia nieprawdziwej deklaracji zawarte jest na formularzu wniosku o rejestrację receptury. Natomiast wpisanie danego kodu receptury w polu C42 wniosku o wypłatę refundacji jest prawnie wiążącą deklaracją danych towaru wywożonego, zgłoszonych we wniosku o rejestrację receptury, bowiem zgodnie z art. 49 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005, jeżeli produkty zostały zużyte do produkcji towarów, które mają zostać wywiezione, deklaracja przedsiębiorcy powinna zawierać ilość faktycznie zużytych produktów oraz charakter i ilość każdego z produktów podstawowych, produktów uzyskanych w wyniku ich przetworzenia (...), z których uzyskano dane towary. Zainteresowana strona, na poparcie swej deklaracji, zobowiązana jest dostarczyć właściwym władzom wszystkie dokumenty i informacje, jakie te władze uznają za stosowne. Właściwe władze sprawdzają prawidłowość przedstawionych im dokumentów za pomocą odpowiednich środków. Natomiast art. 51 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005 stanowi, iż eksporter, który nie złoży deklaracji określonej w art. 49 albo nie dostarczy zadowalających informacji na poparcie swej deklaracji, nie jest uprawniony do refundacji.

Organ odwoławczy podkreślił, iż w związku z wynikami kontroli autoryzacyjnej przeprowadzonej w 2004 r. przez Izbę Celną w W. , Spółka zobowiązała się do wdrożenia dodatkowej ewidencji kartotek półproduktów, surowców i gotowych towarów przetworzonych, jak również całej dokumentacji handlowej związanej z zakupem, dostawą oraz sprzedażą ww. surowców, która umożliwi prawidłową identyfikację surowców używanych do produkcji towarów wywożonych z refundacją (pismo Spółki z 9 września 2004 r.). Z protokołów pokontrolnych z kontroli weryfikacyjnej receptur wynika jednoznacznie, że Spółka nie wywiązała się z podjętych zobowiązań, co stanowi naruszenie warunków przyznanej autoryzacji oraz przepisów art. 49 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005. Przepis ten zobowiązuje bowiem producenta receptury do przedstawienia podczas kontroli weryfikacyjnej dokumentów potwierdzających faktyczne zużycie surowców refundowanych, użytych do produkcji, określonych zgodnie z art. 12 i 13 tego rozporządzenia. Spółka nie przedstawiła jednak podczas kontroli weryfikacyjnej przedmiotowych receptur dokumentacji, na podstawie której można było stwierdzić, czy wykazane w zarejestrowanych recepturach ilości surowców refundowanych wykorzystanych do produkcji towarów były faktycznie zużyte. Kontrolerzy nie podważali istnienia w ogóle dokumentacji zakupu surowców oraz sprzedaży towarów, jednakże przedstawiona przez Spółkę dokumentacja była niewystarczająca do potwierdzenia prawidłowości danych zadeklarowanych we wnioskach o rejestrację receptur. Nie został też zakwestionowany sposób prowadzenia ksiąg rachunkowych i ewidencji dla potrzeb podatku od towarów i usług, jednak sam fakt prowadzenia dokumentacji zgodnie z zasadami rachunkowości oraz innych przepisów skarbowych nie daje podstaw do twierdzenia, że są to dokumenty wystarczające na potwierdzenie faktycznego zużycia surowców refundowanych.

W ocenie organu odwoławczego wyniki przeprowadzonej kontroli weryfikacyjnej receptur dowodzą, że Spółka naruszyła przepisy art. 49 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005, co w myśl regulacji art. 51 akapit pierwszy tego rozporządzenia stanowi podstawę do uznania refundacji wypłaconych do wniosków WPR1, w których wskazane zostały negatywnie zweryfikowane receptury, za nienależne.

Bez wpływu na powyższe stanowisko pozostają dane dotyczące rozliczenia surowców podstawowych do sprzedanego towaru nadesłane przez Spółkę do ARR przy piśmie z 5 grudnia 2007 r. oraz okoliczności podniesione przez Spółkę w piśmie z 30 maja 2008 r.

Tym samym, zdaniem organu, za nieuzasadnione uznać należy zarzuty Spółki dotyczące naruszenia przez Prezesa ARR art. 10, art. 49 ust. 2 oraz art. 51 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005.

Natomiast odnośnie przyznania refundacji na podstawie ilości substancji określonych w badaniu laboratoryjnym, o którym mowa w art. 51 akapit drugi ww. rozporządzenia organ stwierdził, iż przepis ten nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z treścią tego przepisu, refundacje wywozowe do towarów wymienionych w kolumnach 1 i 2 załącznika IV przyznaje się na wniosek strony, a charakter i ilości produktów określa się na podstawie analizy (laboratoryjnej) towarów przeznaczonych do wywozu oraz zgodnie z tabelą zawartą w załączniku IV. Właściwe władze podejmują decyzję dotyczącą warunków przeprowadzenia analizy i informacji, jakie przedstawia się na poparcie takiego wniosku. Koszt analizy ponosi eksporter. Organ zauważył, iż sposób wnioskowania o wypłatę refundacji na podstawie analizy chemicznej jest określony w załączniku nr 2 "Instrukcja wypełnienia i stosowania wniosku o refundację" rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentów stosowanych w obrocie towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną oraz zasad postępowania z tymi towarami w zakresie przewidzianym dla organów celnych (Dz. U. Nr 101, poz. 1031, ze zm.). W niniejszej sprawie we wnioskach o refundację WPR1, których dotyczy skarżona decyzja, Spółka wskazała w polu C42 konkretne kody receptur zarejestrowanych w ARR, a nie symbol "Ax" oznaczający dokonanie analizy chemicznej, co oznacza, że podstawą określenia kwoty refundacji były receptury zarejestrowane w rejestrze ARR a nie inne metody obliczania.

Mając na względzie powyższe Minister nie uznał zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ stwierdził, iż skarżona decyzja Prezesa ARR jest zgodna zarówno z postanowieniami art. 13 ust. 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych, jak też z art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, które to przepisy zostały powołane w podstawie prawnej rozstrzygnięcia. Zatem również zarzut naruszenia przez organ I instancji ww. przepisów jest bezzasadny.

Za nieuzasadnione uznał również Minister zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wbrew twierdzeniom Spółki, materiały zgromadzone w aktach sprawy wskazują, że postępowanie przed organem I instancji przeprowadzone zostało przy zachowaniu zasady swobodnej, a nie dowolnej oceny dowodów – w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentów stosowanych w obrocie towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną oraz zasad postępowania z tymi towarami w zakresie przewidzianym dla organów celnych (Dz. U. Nr 101, poz. 1031, ze zm.). Prezes ARR dokonał oceny ustaleń faktycznych zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny wynikających z prawa wspólnotowego. Decyzja Prezesa ARR, wydana w następstwie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z poszanowaniem podstawowych zasad procedury administracyjnej, jest oparta na przekonywujących podstawach faktycznych i prawnych, co znajduje odzwierciedlenie w jej uzasadnieniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] (zarejestrowanej pod sygn. akt V SA/Wa 2581/08) skarżąca – K. Spółka z o.o. w K. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Ministra Rolnictwa kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:

- prawa materialnego, tj. art. 10, art. 49 ust. 2 i art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1043/2005 z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 3448/93 w odniesieniu do systemu przyznawania refundacji wywozowych dla niektórych produktów rolnych wywożonych w postaci towarów nieobjętych załącznikiem I do Traktatu oraz kryteriów dla ustalenia wysokości kwot takich refundacji (Dz. Urz. UE L 172 z 5 lipca 2005 r.)

- zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. art. 8 i 9 k.p.a.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że 13 spośród 32 wniosków WPR1 złożonych zostało przed dniem wejścia w życie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005, którego przepisy przywołane są w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.

Nadto skarżąca podniosła, że w toku kontroli przeprowadzonej na zlecenie ARR przedłożone zostały wszelkie informacje, dokumenty i materiały, jakich zażądał organ kontrolny. Zaznaczyła, że ani na etapie autoryzacji ani weryfikacji zarejestrowanych receptur organy nie przedstawiły katalogu urządzeń ewidencyjnych, jakie winny być prowadzone w celu pozytywnego zweryfikowania zgodności zarejestrowanej receptury z recepturą stosowaną w praktyce produkcyjnej. Zauważyła, że wynik przeprowadzonej weryfikacji kontroli może odzwierciedlać brak umiejętności kontrolujących w zakresie powiązania treści okazanych dokumentów i rozumienia ich logicznego ciągu. Zarzuciła, ze postępowanie było prowadzone z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania wyrażonej w art. 8 k.p.a. oraz zasady informowania, określonej w art. 9 k.p.a. bowiem ani ARR ani Izba Celna nie udzielały skarżącej żadnych wyjaśnień i wskazówek.

II. Podejmując natomiast rozstrzygnięcie z [...] lipca 2008 r. nr [...]. Minister Rolnictwa w uzasadnieniu wskazał, że zaskarżona decyzja (wydana w I instancji) dotyczy tych samych wniosków o refundację WPR1, co do których wypłacone przez ARR refundacje w kwocie 106 453,22 zł zostały uznane decyzją Prezesa ARR z [...] maja 2008 r. nr [...] za nienależne i podlegające zwrotowi na mocy art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. U. UE L. 99.102.11). Zgodnie z tym przepisem kwoty refundacji otrzymanych nienależnie podlegają zwrotowi łącznie z karą stosowaną na podstawie art. 51 ust. 1 ww. rozporządzenia i odsetkami. Skarżona decyzja Prezesa ARR, prawidłowa pod względem celowości i słuszności, rozstrzyga o wysokości kary odnoszącej się do przedmiotowych wniosków WPR1.

Następnie Minister wskazał, iż w odwołaniu Spółka wniosła o uchylenie skarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w sprawie zarzucając bezpodstawne powołanie w podstawie prawnej art. 51 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Minister zauważył, iż w art. 51 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 wymienione są enumeratywnie przypadki, w których nie stosuje się kary przewidzianej w ust. 1 lit a) tego artykułu. Zdaniem Spółki, w rozpatrywanej sprawie zaistniał przypadek, o którym mowa w lit. d) ust. 3, zgodnie z którym kary nie stosuje się w przypadku, gdy refundacja, o którą się występuje, jest zgodna z rozporządzeniem (WE) nr 1222/94, w szczególności z jego art. 3 ust. 2 i jest obliczona na podstawie średnich ilości produktów refundowanych używanych w określonym czasie. Organ zaznaczył, iż obecnie art. 51 ust. 3 lit d) rozporządzenia 800/1999 odnosi się do art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005 w związku z czym, w rozpatrywanej sprawie podstawą do obliczenia refundacji mogły być receptury, a nie średnie ilości produktów zużytych w określonym czasie. Organ podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie w polu C42 wniosków o refundacje podane zostały kody receptur, co przesądziło o tym, ze inne metody obliczania kwot refundacji nie mogły mieć zastosowania. Badania laboratoryjne próbek pobranych podczas kontroli fizycznej na wniosek funkcjonariuszy celnych służą innym celom i nie mogą być podstawą do wypłaty refundacji w przeciwieństwie do próbek pobranych na wniosek eksportera. Z powyższych względów, zdaniem Ministra, odwołanie uznać należy za bezzasadne.

Jednocześnie organ stwierdził, iż powołanie w podstawie prawnej skarżonej decyzji art. 51 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 stoi w sprzeczności z jej rozstrzygnięciem i uzasadnieniem, w którym organ słusznie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w tym przepisie, uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary. Powyższy błąd w podstawie prawnej decyzji I instancji został skorygowany przez organ odwoławczy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na orzeczenie Ministra Rolnictwa z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] nakładające na skarżącą Spółkę karę w łącznej kwocie 53 226,87 zł z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana (zarejestrowanej pod sygn. akt V SA/Wa 2582/08) skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od Ministra Rolnictwa kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie prawa materialnego:

- art. 51 ust. 1 lit. a) oraz art. 51 ust. 6 rozporządzenia Komisji WE nr 800/1999 z dnia 5 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz.Urz. WE L z 17 kwietnia 1999 r. ze. zm.),

- art. 10, art. 49 ust. 2 i art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1043/2005 z dnia 30 czerwca 2005 r.

oraz naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego - art. 8 i 9 k.p.a.

W uzasadnieniu skarżąca zaprezentowała motywy zbieżne z argumentacją skargi na decyzję z [...] lipca 2008 r. nr [...] podkreślając, iż zaskarżona decyzja ma swoje źródło w ww. decyzji ustalającej wysokość rzekomo nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowych. Nadto podniosła, iż refundacje, o które występowała Spółka były obliczane na podstawie średnich ilości używanych w ustalonym okresie – a zatem, stosownie do art. 51 ust. 3 lit. d) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zastosowania kary.

III. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 11 marca 2009 r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., połączyć sprawy o sygn. akt V SA/Wa 2581/08 i V SA/Wa 2582/08 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą V SA/Wa 2581/08.

Obecny na rozprawie pełnomocnik skarżącej oświadczył, iż Spółka dysponuje urządzeniami ewidencyjnymi, według których można ustalić ilość zużytych surowców i półproduktów do produkcji towaru finalnego. Są to: dzienny wykaz surowców użytych do produkcji (karty stanowiskowe, z których wynika dzienne zużycie surowca - masy jajecznej i cukru białego), raporty zmianowe z produkcji dotyczące spaczkowanych towarów oraz receptury.

W piśmie procesowym z 18 marca 2009 r. stanowiącym załącznik do protokołu rozprawy z 11 marca 2009 r., pełnomocnik skarżącej - w celu wykazania zasadności zarzutów skargi oraz stanowiska przedstawionego na rozprawie przed Sądem w zakresie możliwości weryfikacji receptur zarejestrowanych przez Spółkę w rejestrze receptur ARR, zaprezentował proces produkcji jednej partii produktu o nazwie rolada czekoladowa dekorowana, o recepturze zarejestrowanej nr [...] z dnia produkcji 3 września 2005 r., przeznaczonej dla odbiorcy spoza Unii Europejskiej tj. S.C. L. I. [...] (R.), wyszczególnionej w fakturze VAT nr [...]. Zaznaczył, iż ta sama partia produktu była przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez Izbę Celną w W., z której sporządzono protokół pokontrolny z dnia 25 września 2007 r.

Zdaniem pełnomocnika skarżącej przedstawiony w ww. piśmie opis procesu produkcyjnego, powiązane z nim dokumenty i wyliczenia zawarte w załącznikach, pozwalają na stwierdzenie, że ewidencja prowadzona w Spółce była i jest odpowiednia z punktu widzenia możliwości kontroli i weryfikacji produktów o kodach CN podanych we wnioskach Spółki o rejestrację danej receptury oraz ich ilości użytych do produkcji danych wyrobów. Tym samym stwierdzenia zawarte w protokołach pokontrolnych dotyczące braku dokumentów obrazujących ilość surowców przekazanych do produkcji, przyjętych na linię produkcyjną i zużytych do produkcji są całkowicie bezpodstawne w świetle dokumentów przedstawionych w trakcie kontroli i załączonych do ww. pisma procesowego.

Pełnomocnik zauważył, iż jako błąd skarżącej należy ocenić nie przedstawienie kontrolującym rejestru nazywanego w przedsiębiorstwie "Zeszyt produkcyjny", w którym kierownicy zmian zapisywali pod daną datą i zmianą nazwę odbiorcy danej partii towaru, asortyment, ilości danego produktu przeznaczonych dla danego odbiorcy oraz terminy przydatności do spożycia poszczególnych partii. Powodem nie okazania go kontrolującym był fakt nie podpisywania poszczególnych stron przez kierowników oraz umieszczanie w nim informacji o reklamacjach klientów. Tymczasem rejestr ten pozwalałby w istotny i jasny sposób powiązać daną partię towarów wyprodukowanych w określonym dniu i zmianie z danym odbiorcą i terminem dostawy, a tym samym obalić bezpodstawne twierdzenia kontrolujących, bezkrytycznie przyjmowane przez Prezesa ARR i Ministra Rolnictwa jako podstawę do wydania zaskarżonych decyzji.

Nadto pełnomocnik skarżącej podkreślił, iż dokumentacja prowadzona w Spółce - dzienne wykazy surowców użytych do produkcji, karty stanowiskowe, raporty zmianowe z produkcji, karty magazynowe z załączonymi dowodami "RW" - została wprowadzona bądź istotnie zmodyfikowana w związku z oświadczeniem Spółki z 9 września 2004 r. W piśmie tym zaznaczono, że specyfika przechowywania produktów takich jak cukier biały oraz mąka wymaga przechowywania ich w silosach, a każdy inny sposób ich przechowywania byłby znacznie droższy i z przyczyn ekonomiczno-technologicznych niemożliwy do wprowadzenia i zaakceptowania przez Spółkę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W oparciu o treść art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne, w tym sąd wojewódzki, sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uzupełnieniem tego zapisu jest treść art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", w którym wskazano, że owe sądy stosują środki określone w ustawie.

Kierując się ww. przesłankami i badając zaskarżone decyzje w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw oraz w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Zdaniem Sądu zaskarżone decyzje są prawidłowe i nie naruszają prawa, zaś zarzuty skarg są nieuzasadnione.

Kwestią sporną w sprawie niniejszej jest zasadność ustalenia nienależnie pobranych środków z tytułu refundacji wywozowych wypłaconych skarżącej Spółce K. Sp. z o.o. przez Agencję Rynku Rolnego w okresie od 13 kwietnia 2005 r. do 5 listopada 2007 r. do 32 wniosków WPR1 wymienionych w decyzji Prezesa ARR z [...] maja 2008 r. nr [...], a w konsekwencji zasadność nałożenia na skarżącą kary z tytułu wnioskowania o refundację wyższą niż stosowana w wysokości określonej w decyzji Prezesa ARR z [...] maja 2008 r., nr [...]. Wymienione orzeczenia zostały utrzymane w mocy decyzjami Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odpowiednio z [...] lipca 2008 r. nr [...] oraz z [...] lipca 2008 r. nr [...].

Zasady korzystania z refundacji do produktów rolnych wywożonych w postaci towarów przetworzonych nieobjętych załącznikiem I do Traktatu (tzw. towary non-aneks I) określa rozporządzenie Komisji (WE) nr 1043/2005 z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 3448/93 w odniesieniu do systemu przyznawania refundacji wywozowych dla niektórych produktów rolnych wywożonych w postaci towarów nieobjętych załącznikiem I do Traktatu oraz kryteriów dla ustalenia wysokości kwot takich refundacji (Dz. U. UE L z 5 lipca 2005 r., nr 172, poz. 24). Rozporządzenie to ma zastosowanie do wywozu produktów podstawowych, wymienionych w załączniku I do niniejszego rozporządzenia, produktów otrzymanych podczas przetwarzania produktów podstawowych, lub produktów asymilowanych do jednej z dwóch kategorii zgodnie z art. 3 niniejszego rozporządzenia, kiedy produkty te są wywożone w postaci towarów nieobjętych załącznikiem I do Traktatu, ale są wyszczególnione w jednym z dokumentów wymienionych w pkt a) – e) art. 1 rozporządzenia.

Zgodnie z art. 4 ww. rozporządzenia do refundacji przyznawanych do towarów przetworzonych non-aneks I mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. WE L 102 z 17 kwietnia 1999, str. 11 ze zm.).

Zgodnie z przyjętym systemem podstawą do wyliczenia kwoty refundacji jest ilość produktów refundowanych zużytych do wytworzenia danej ilości towarów w procesie produkcyjnym zadeklarowana w recepturach (wzorach produkcyjnych) zarejestrowanych w rejestrze receptur ARR. Zużycie produktów refundowanych określa się na podstawie receptury. Przedsiębiorcy, którzy zamierzają ubiegać się o przyznanie refundacji wywozowych do towarów przetworzonych z grupy non-aneks I są zobowiązani do uzyskania autoryzacji do rejestrowania receptur i zarejestrowania receptury określającej skład przetworzonego towaru w Agencji Rynku Rolnego. Aby uzyskać refundację wywozową, przedsiębiorca – zgłaszając towar do odprawy celnej – zobowiązany jest przedstawić organom celnym wniosek o refundacje wywozową. Zarówno w czasie ważności receptury, jak i po jej wygaśnięciu (po wypłaceniu refundacji do danej receptury) ARR może zlecić organom celnym przeprowadzenie kontroli receptury u producenta towarów przetworzonych non-aneks I. Jest to kontrola weryfikująca zgodność zarejestrowanej w ARR receptury z recepturą stosowaną przez producenta w praktyce produkcyjnej. W odniesieniu do wskazanej kontroli zakładów produkujących towary przetworzone wywożone z refundacją oraz sposobu wypełniania wniosków o refundacje WPR1, obowiązują przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentów stosowanych w obrocie towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną oraz zasad postępowania z tymi towarami w zakresie przewidzianym dla organów celnych (Dz. U. Nr 101, poz. 1031 ze zm.).

Jak wynika z akt sprawy niniejszej, pismem ARR z 15 września 2004 r., skarżąca została poinformowana o przyznaniu autoryzacji do rejestrowania receptur w rejestrze receptur ARR, w wyniku czego zarejestrowała w ARR receptury o kodach: [...]

Na podstawie 32 wniosków o refundację WPR1, wymienionych w decyzji Prezesa ARR nr [...] złożonych w okresie od 5 listopada 2004 r. do 14 września 2007 r., Agencja Rynku Rolnego wypłaciła Spółce refundacje wywozowe. W złożonych wnioskach wskazano, że produkty objęte ww. wnioskami zostały wyprodukowane w oparciu o zarejestrowane receptury o ww. kodach.

W wyniku przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Izby Celnej w W. kontroli na podstawie § 41 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 27 kwietnia 2004 r., wymienione receptury zostały zweryfikowane negatywnie. Ponadto stwierdzono, że Spółka nie spełnia warunków przyznanej mu autoryzacji do rejestracji receptur w ARR do celu refundacji wywozowych.

Wskazane ustalenia faktyczne stały się podstawą do cofnięcia przez Prezesa ARR przyznanej Spółce autoryzacji, uznania wypłaconych refundacji za nienależne i podlegające zwrotowi oraz nałożenia na Spółkę kary stosowanej za złożenie wniosków o refundację wyższą niż stosowana. Zdaniem Sądu ustalenia te znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym.

Mając na względzie powyższe Sąd zauważa, iż postanowienia art. 49 rozporządzenia Komisji 1043/2005 określają warunki, które przedsiębiorca jest obowiązany spełnić, aby skorzystać z refundacji wywozowych do towarów przetworzonych nieobjętych załącznikiem I do Traktatu (non-aneks I). W tym celu w odniesieniu do poszczególnych towarów, które mają być wywożone z refundacją, przedsiębiorca obowiązany jest zadeklarować ilość produktów podstawowych, produktów uzyskanych w wyniku ich przetworzenia albo produktów asymilowanych, które zostały faktycznie zużyte w rozumieniu art. 10 ww. rozporządzenia do wytworzenia tych towarów. Wymóg złożenia takich deklaracji jest równoznaczny z ich zarejestrowaniem w ARR, która nalicza i wypłaca refundacje wywozowe. Powyższe deklaracje (receptury określonych towarów) dotyczące ilości zużycia produktów refundowanych w towarze przetworzonym, stanowią podstawę do wypłaty refundacji. Ww. receptury, po zarejestrowaniu przez Agencję w rejestrze receptur i nadaniu im kodu, przedsiębiorca wskazuje we wniosku WPR1 jako podstawę do obliczenia refundacji wywozowej. Przy czym, zgodnie z art. 49 rozporządzenia, przedsiębiorca jest obowiązany przedstawić właściwym władzom wszystkie dokumenty i informacje na poparcie swojej deklaracji. W myśl tego przepisu przedsiębiorca musi udowodnić, że zadeklarowane w recepturach ilości produktów refundowanych ustalone zostały na podstawie udokumentowanego zużycia tych produktów w procesie produkcyjnym, a wszelkie dokumenty i informacje na poparcie prawdziwości zadeklarowanych w zarejestrowanych recepturach ilości produktów jest zobowiązany przedstawić podczas kontroli receptur. Przedstawienie dokumentów potwierdzających prawdziwość receptur warunkuje uprawnienie do refundacji.

W świetle powyższego, zdaniem Sądu, stanowisko organów orzekających odnośnie negatywnej weryfikacji receptur jest prawidłowe i - w konsekwencji - stanowi podstawę uznania wypłaconych refundacji za nienależne i podlegające zwrotowi.

Jak bowiem wskazał organ orzekający, z dokumentów dotyczących kontroli weryfikacyjnej receptur przeprowadzonej przez Izbę Celną w W. zawartych w aktach sprawy - tj. protokołów z kontroli, odpowiedzi Izby Celnej na złożone przez Spółkę zastrzeżenia do protokołów z kontroli (pismo Dyrektora Izby Celnej z 29 października 2007 r.), pisma Dyrektora Izby Celnej do Prezesa ARR z 11 stycznia 2008 r. oraz pisma Izby Celnej do ARR z 31 stycznia 2008 r. dotyczącego dokumentów przekazanych przez Spółkę do ARR przy piśmie z 5 grudnia 2007 r. - wynika, że na podstawie przedstawionych w toku kontroli dokumentów nie można było stwierdzić, czy wykazane w zarejestrowanych recepturach ilości produktów refundowanych, wykorzystanych do produkcji towarów non-aneks I, były faktycznie zużyte. Nie można też potwierdzić, czy przedstawione kontrolującym faktury zakupu cukru białego, mąki, masy jajowej i serwatki w proszku dotyczą zakupu surowców użytych do kontrolowanej produkcji. Z ustaleń kontroli wynika natomiast, że ilości produktów zadeklarowane w recepturze jako zużyte do wyprodukowania 100 kg wyrobu gotowego, zostały wyliczone na podstawie receptur namiarowych, tj. receptur określających planowane zużycie produktów. Dane te nie znajdują jednak potwierdzenia w wiarygodnych dokumentach potwierdzających faktyczne zużycie produktów refundowanych.

Wskazać należy, iż protokół kontrolny, sporządzony na podstawie dokumentów handlowych, stanowi zasadniczy dowód w rozpatrywanej sprawie, który został szczegółowo omówiony przez organy orzekające. Obok omówienia ww. protokołów uzasadnienie decyzji zawiera stanowisko organów dotyczące zastrzeżeń pokontrolnych oraz oświadczeń i wyjaśnień składanych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, zarówno w zastrzeżeniach pokontrolnych, jak i na etapie postępowania administracyjnego (odwoławczego) Spółka nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów, które stanowiłyby podstawę zakwestionowania wyników kontroli. Z protokołów pokontrolnych wynika także, że Spółka nie zapewniła warunków do prawidłowego identyfikowania i lokalizowania surowców w oparciu o dokumentację magazynową, produkcyjną i handlową, czyli nie spełniła zasad udzielonej jej autoryzacji uprawniającej do rejestracji receptur w rejestrze receptur ARR.

Wskazać należy, iż protokoły pokontrolne, sporządzone na podstawie dokumentów handlowych i przez funkcjonariuszy celnych mających - zgodnie z przepisami prawa - za zadanie ustalenie, czy receptury stosowane przez producenta są zgodne z recepturami zarejestrowanymi przez ARR, stanowią główny i zasadniczy dowód w rozpatrywanej sprawie. Wyniki pokontrolne stanowiły podstawę do wszczęcia postępowania wobec Spółki w rozpoznawanych przez Sąd sprawach. Zostały też zasadnie uznane przez organy orzekające za wiarygodne wobec niewskazania przez skarżącą żadnych uzasadnionych do nich zastrzeżeń. W ocenie Sądu, zarówno w zastrzeżeniach pokontrolnych, jak i na etapie postępowania administracyjnego (odwoławczego) Spółka nie przedstawiła bowiem jakichkolwiek dokumentów, które stanowiłyby podstawę zakwestionowania wyników kontroli. Obok omówienia ww. protokołów uzasadnienie decyzji zawiera stanowisko organów dotyczące zastrzeżeń pokontrolnych oraz oświadczeń i wyjaśnień składanych przez skarżącą w toku postępowania administracyjnego.

W tym miejscu Sąd zauważa, iż kwestia prawidłowości dokumentowania w Spółce zużycia produktów do celów refundacji wywozowych wystąpiła już podczas kontroli autoryzacyjnej skarżącej Spółki przeprowadzonej przez Izbę Celną w W. w 2004 r. Kontrola wykazała, że prowadzona dokumentacja nie daje możliwości identyfikacji wykorzystanych do produkcji surowców refundowanych oraz nie jest prowadzona stała ewidencja surowców, półproduktów i produktów ubocznych. Tym samym skarżąca nie spełnia warunków umożliwiających sprawdzenie deklarowanych ilości zużycia produktów. W związku z wynikami tej kontroli pismem z dnia 9 września 2004 r. skierowanym do ARR, skarżąca zobowiązała się do wdrożenia dodatkowej ewidencji - kartotek półproduktów, surowców i gotowych towarów non-aneks I jak i całej dokumentacji handlowej związanej z zakupem, dostawą oraz sprzedażą ww. surowców, półproduktów i towarów (v. k. 18 akt admin.). W związku z powyższym zobowiązaniem, ARR przyznała Spółce prawo do rejestrowania receptur na potrzeby refundacji wywozowych. Kontrola weryfikacyjna receptur wykazała jednakże, że Spółka nie wprowadziła ewidencji dokumentującej faktyczne ilości zużycia w procesie produkcyjnym surowców refundowanych. Niewykonanie tego zobowiązania stanowiło naruszenie warunków udzielonej Spółce autoryzacji uprawniającej do rejestrowania receptur (deklaracji) będących podstawą do wypłaty refundacji wywozowych. Niewykonanie zobowiązania skutkowało brakiem możliwości określenia na podstawie przedstawionych przez skarżącą dokumentów faktycznego zużycia produktów refundowanych w produkcji towarów przetworzonych wywożonych z wnioskiem o refundację, a tym samym potwierdzenia, że zadeklarowane w recepturach ilości produktów refundowanych zostały ustalone na podstawie faktycznego zużycia tych produktów, a więc zgodnie z wymogami art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) 1043/2005.

W świetle powyższego zgodzić się należy ze stanowiskiem organów orzekających, iż w sytuacji, gdy na podstawie prowadzonej w Spółce dokumentacji (produkcyjnej, magazynowej, handlowej) nie jest możliwe ustalenie faktycznych ilości zużycia produktów refundowanych w produkcji wyrobu przetworzonego, podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005 jest nieuzasadniony.

Dodatkowo wskazać należy, iż postanowienia ww. przepisu dotyczą ilości faktycznie zużytych produktów do wytworzenia towarów, które są produkowane według ściśle określonych warunków technicznych oraz posiadają stałe cechy charakterystyczne i jakość. Za zgodą właściwych władz ilości można ustalić na podstawie wzoru produkcyjnego dla danych towarów lub na podstawie średniej ilości produktów zużytych w określonym czasie do wytworzenia danej ilości przedmiotowych towarów. Należy zauważyć, że sposób ustalenia ilości zużycia produktów refundowanych prawo wspólnotowe pozostawia do uznania właściwych władz państw członkowskich. Właściwą władzą w zakresie refundacji wywozowych w Polsce jest Agencja Rynku Rolnego. Agencja, biorąc pod uwagę określone w prawie unijnym wymogi dotyczące administrowania systemem refundacji wywozowych uznała, iż w warunkach polskich najbardziej właściwe - zarówno dla producentów towarów przetworzonych jak i organów związanych z przyznawaniem refundacji - jest ustalanie ilości produktów podlegających refundacji na podstawie wzoru produkcyjnego (receptury) określającego faktyczne zużycie. W tym zakresie ARR określiła zasady i procedury stosowania refundacji do towarów przetworzonych oraz wzory wniosków o autoryzację przedsiębiorstw i rejestrację receptur. Autoryzacja jest udzielana po sprawdzeniu w drodze kontroli, że przedsiębiorca spełnia warunki określone w art. 10 stanowiące podstawę do prawidłowego określania zużycia produktów, m.in. prowadzi stałą ewidencję surowców (z wyszczególnieniem ich pochodzenia), półproduktów oraz gotowych towarów przetworzonych.

Jak wykazano powyżej, kontrola autoryzacyjna Spółki wykazała, że sposób ewidencjonowania (dokumentowania) zużycia surowców refundowanych jest niewystarczający i nie spełnia wymogów do zarejestrowania receptur do celów refundacji wywozowych. Autoryzacja została przyznana dopiero po złożeniu przez skarżącą oświadczenia o wdrożeniu uzupełniającej dokumentacji. Natomiast kontrola weryfikacyjna zarejestrowanych receptur stwierdziła, że niezbędna ewidencja dokumentująca faktyczne zużycie produktów nie została wprowadzona. Wobec stwierdzenia niewykonania warunków udzielonej autoryzacji ARR cofnęła udzieloną skarżącej w 2004 r. zgodę uprawniającą do rejestrowania receptur w sposób określony w art. 10 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005. Prowadzona przez skarżącą dokumentacja nie dawała bowiem możliwości określenia faktycznego zużycia produktów refundowanych.

Ustalony w wyniku kontroli weryfikacyjnej receptur stan faktyczny dowodzi, że skarżąca dopuściła się naruszenia przepisów art. 10 w zw. z art. 49 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005, gdyż nie spełniła warunku wymaganego do rejestrowania receptur uprawniających do korzystania z refundacji wywozowych.

Należy ponadto podkreślić, że przyznana skarżącej w 2004 r. autoryzacja dotyczyła zgody do rejestrowania receptur określających ilości zużycia produktów ustalone na podstawie wzoru produkcyjnego, czyli receptury ustalonej na podstawie danych wynikających z dokumentów dotyczących produkcji. Przyznana autoryzacja nie dotyczyła natomiast określenia ilości zużycia produktów na podstawie średnich ilości produktów zużytych w określonym czasie. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że refundacje stanowiące przedmiot skarżonej decyzji zostały wypłacone na podstawie konkretnych receptur zarejestrowanych przez skarżącą w ARR, a nie na podstawie deklaracji zużycia produktów ustalonej na podstawie średnich lub zbiorczych ilości produktów zużytych w określonym czasie do wytworzenia danej ilości towarów. Z powyższych względów w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 50 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005 wskazane w skardze.

Protokoły z kontroli weryfikacyjnych receptur zarejestrowanych przez Przedsiębiorstwo w ARR nie pozostawiają wątpliwości, że skarżąca nie dostarczyła wystarczających dokumentów i informacji potwierdzających, że zadeklarowane w zarejestrowanych recepturach ilości zużycia produktów refundowanych są ilościami faktycznie zużytymi do wytworzenia towarów wywiezionych z refundacją. Do przedstawienia takich dokumentów przedsiębiorca jest zobowiązany na podstawie art. 49 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005. Przepisy rozporządzenia nie precyzują rodzaju dokumentów - mowa jest o wszystkich dokumentach i informacjach, które kontrolujący uznają za stosowne. Jednocześnie przepisy konkretnie określają co jest przedmiotem kontroli - sprawdzenie prawidłowości receptur zawierających deklaracje przedsiębiorcy dotyczące ilości faktycznie zużytych produktów refundowanych wykorzystanych do produkcji towarów przetworzonych. Producent receptury zobowiązany jest zatem do przedstawienia podczas kontroli weryfikacyjnej dokumentów potwierdzających faktyczne zużycie surowców refundowanych użytych do produkcji danego towaru. Obowiązek prowadzenia takiej dokumentacji wynika również z § 41 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie dokumentów stosowanych w obrocie towarami objętymi Wspólną Polityką Rolną oraz zasad postępowania z tymi towarami w zakresie przewidzianym dla organów celnych. Zgodnie z § 41 pkt 1 i 2 dyrektor izby celnej wykonuje kontrole zakładów produkcyjnych i przetwórczych w zakresie posiadania możliwości wytwórczych i dokumentacyjnych producenta do rejestrowania receptur oraz kontrolę zarejestrowanych receptur. W § 42 ust. 2 określony został katalog dokumentów - dokumentacja handlowa oznacza wszystkie księgi, rejestry, dowody kasowe, rachunki i dokumenty uzupełniające zawierające zapisy dotyczące produkcji i jakości, a także korespondencję odnoszącą się do działalności gospodarczej przedsiębiorstwa, jak również dane handlowe, w jakiejkolwiek formie one występują, włączając dane archiwizowane elektronicznie, w takim stopniu, w jakim te dokumenty lub dane odnoszą się bezpośrednio lub pośrednio do kontroli zakładów produkcyjnych w zakresie dostosowania możliwości wytwórczych producenta do zgłaszanej do zarejestrowania receptury.

W świetle powyższego za nieuzasadniony uznać należy zarzut skargi, iż ani na etapie kontroli autoryzacyjnej ani weryfikacyjnej organy nie przedstawiły katalogu urządzeń ewidencyjnych, jakie winny być prowadzone na potrzeby refundacji wywozowych. Biorąc pod uwagę swobodę przedsiębiorstw w zakresie stosowania technologii produkcji oraz wyposażenia technicznego, a także różnorodność systemów dokumentowania procesów produkcyjnych, nie jest możliwe ani uzasadnione narzucanie przedsiębiorstwom prowadzenia określonego katalogu urządzeń ewidencyjnych. Jednak prowadzony przez producenta sposób dokumentowania procesu produkcyjnego i gospodarki magazynowej musi zapewniać spełnienie wymogów prawa warunkujących uprawnienie do refundacji określonych w art. 49 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005. Zgodnie bowiem z art. 51 tego rozporządzenia eksporter, który nie dostarczy zadowalających informacji na poparcie swojej deklaracji, nie jest uprawniony do refundacji.

Kwestia niedostosowania prowadzonej przez skarżącą dokumentacji do wymogów warunkujących uprawnienie do refundacji wywozowych wystąpiła już - jak powyżej zaznaczono - na etapie kontroli autoryzacyjnej do korzystania z rejestracji receptur w ARR. Wobec zaniechania przez skarżącą dostosowania ewidencji handlowej do wymogów autoryzacji warunkujących otrzymanie refundacji, kontrola weryfikacyjna została zakończona wynikiem negatywnym. Skarżąca nie przedstawiła bowiem dokumentów potwierdzających zgodność ilości zużycia produktów zadeklarowanych w recepturach z faktycznym zużyciem podczas wytwarzania towarów, co stanowiło naruszenie art. 49 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005. Niespełnienie tego wymogu skutkowało natomiast, zgodnie z art. 51 akapit pierwszy ww. rozporządzenia, brakiem uprawnienia do refundacji.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje, zdaniem Sądu, treść pisma procesowego skarżącej z 18 marca 2009 r. (k. 61 i nast. akt sądowych).

Po pierwsze, jak wynika z tego pisma - wbrew twierdzeniom skarżącej podnoszonym w toku postępowania administracyjnego - nie wszystkie dokumenty określające ilość surowców przekazanych do produkcji zostały udostępnione kontrolującym w toku kontroli weryfikacyjnej. Dotyczy to, jak wskazała sama skarżąca, rejestru o nazwie "Zeszyt produkcyjny", w którym kierownicy zmian zapisywali pod daną datą i zmianą nazwę odbiorcy danej partii towaru, asortyment, ilości danego produktu przeznaczonych dla danego odbiorcy oraz terminy przydatności do spożycia poszczególnych partii. Powodem nie okazania ww. rejestru kontrolującym był fakt nie podpisywania poszczególnych stron przez kierowników oraz umieszczanie w nim informacji o reklamacjach klientów. Tymczasem – zdaniem skarżącej – rejestr ten pozwalałby w istotny i jasny sposób powiązać daną partię towarów wyprodukowanych w określonym dniu i zmianie z danym odbiorcą i terminem dostawy, a tym samym obalić twierdzenia kontrolerów zawarte w protokołach pokontrolnych skutkujące negatywną weryfikacją receptury.

Po drugie, jak zaznaczyła skarżąca, specyfika przechowywania produktów takich jak cukier biały czy mąka wymaga przechowywania ich w silosach, a każdy inny sposób przechowywania byłby znacznie droższy i z przyczyn ekonomiczno-technologicznych niemożliwy do wprowadzenia i zaakceptowania przez Spółkę. Ponieważ stosowany przez skarżącą sposób przechowywania i ewidencjonowania surowców nie został zaakceptowany przez organ kontrolujący, skarżąca postanowiła zrezygnować z ubiegania się o dopłaty z końcem 2007 r., przy czym na decyzję tę miały wpływ zbyt wysokie i nieopłacalne z punktu widzenia ekonomii koszty wprowadzenia ewidencji na takim poziomie i na taką skalę, która zostałaby zaakceptowana przez właściwe organy.

Zdaniem Sądu z powyższego wynika, że skarżąca wbrew oświadczeniu zawartemu w piśmie z 9 września 2004 r., nie wypełniła zobowiązania odnośnie wdrożenia odpowiedniego sposobu przechowywania surowców oraz dokumentowania procesu produkcyjnego i gospodarki magazynowej zgodnie z wymogami autoryzacji.

Biorąc zatem pod uwagę dokonaną ocenę ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego z perspektywy obowiązujących przepisów art. 49 ust. 2 i art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005, brak jest zdaniem Sądu podstaw do uznania, że organy orzekające naruszyły powołane przepisy prawa materialnego. Wobec stwierdzonego niespełnienia przez skarżącą warunków udzielonej autoryzacji uprawniającej do rejestracji receptur, decyzja o cofnięciu autoryzacji oraz uznaniu refundacji wypłaconych na podstawie nieprawidłowo zarejestrowanych receptur za nienależne jest zasadna i zgodna z obowiązującym prawem.

Również orzeczenie o zwrocie nienależnie wypłaconych refundacji wraz z odsetkami oraz karą stosowaną na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji nr 800/1999 jest, w świetle art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, zgodne z obowiązującym prawem.

Przepis art. 52 ust. 1 rozporządzenia 800/1999 stanowi, że beneficjent zwraca kwoty refundacji nienależnie otrzymane łącznie z karą stosowaną na podstawie art. 51 ust. 1 i odsetkami za okres, który upłynął między płatnością a zwrotem, w terminie 30 dni od dnia otrzymania żądania zapłaty. Kara ta stanowi sankcję za złożenie wniosku o refundację wyższą niż stosowana.

Jak wykazano powyżej, skarżąca nie spełniła wymogów nabycia uprawnienia do refundacji, a zatem zasadne jest stanowisko, iż złożone przez skarżącą wnioski WPR1 dotyczyły refundacji nienależnych, a więc wyższych od stosowanej. Prawidłowo w tej sytuacji, na podstawie art. 51 ust. 1 lit. a) oraz art. 52 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999, Prezes ARR decyzją z [...] maja 2008 r. nr [...], utrzymaną następnie w mocy zaskarżoną decyzją przez Ministra Rolnictwa, nałożył na skarżącą karę w kwocie odpowiadającej połowie różnicy pomiędzy wnioskowaną kwota refundacji a kwota stosowaną.

Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 51 ust. 3 lit. d) rozporządzenia Komisji (WE) 800/1999, kar przewidzianych w art. 51 ust. 1 lit. a) nie stosuje się w przypadku refundacja, o którą się wnioskuje, jest zgodna z rozporządzeniem (WE) nr 1222/94, w szczególności z jego art. 3 ust. 2 i jest obliczona na podstawie średnich ilości używanych w ustalonym okresie. Skarżąca - co jest w sprawie bezsporne – zarejestrowała w ARR receptury o kodach: [...]. Te właśnie receptury, a nie średnie ilości produktów używanych w ustalonym okresie, wskazywała następnie we wnioskach o refundację, jako podstawę do obliczenia refundacji. W niniejszej sprawie nie zaistniała zatem przesłanka do odstąpienia od zastosowania kary określona w art. 51 ust. 3 lit. d) rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999 ani żadna inna przesłanka wskazana w art. 51 ust. 3 tego rozporządzenia. W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi naruszenia art. 51 ust. 3 lit. d) oraz art. 51 ust. 6 rozporządzenia Komisji (WE) nr 800/1999.

Całkowicie bezpodstawne są zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego wyrażone w art. 8 i 9 k.p.a.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (t.j. Dz. U. z 2007 r., nr 231, poz. 1702 ze zm.) do postępowań w sprawach indywidualnych, rozstrzyganych w drodze decyzji m.in. przez Prezesa ARR, stosuje się (jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej) przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z wyłączeniem art. 7, art. 9, art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 81. Zatem, prowadząc postępowanie o ustalenie kwoty nienależnie pobranych refundacji wywozowych Prezes ARR obowiązany był stosować przepisy kodeksu postępowania administracyjnego z pewnymi wyłączeniami. Wyłączenia te dotyczą m.in. zasady informowania wyrażonej w art. 9 k.p.a.

Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, iż na wszystkich etapach postępowania skarżąca była w sposób jasny i wyczerpujący informowana o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Świadczy o tym m.in. treść pisma Dyrektora Izby Celnej w W. do Prezesa ARR z dnia 11 stycznia 2008 r. przedstawiającego przebieg kontroli autoryzacyjnej receptur. Ponadto we wszystkich podpisanych przez skarżącą protokołach pokontrolnych znajdują się pouczenia o przysługującym prawie oraz terminie do zgłoszenia zastrzeżeń lub wyjaśnień do ustaleń kontroli, z którego to prawa skarżąca korzystała oraz otrzymała odpowiedź na złożone zastrzeżenia (pismo Dyrektora Izby Celnej w W. z 29 października 2007 r.). W aktach sprawy jest także pismo ARR do Spółki z 16 listopada 2007 r. informujące o okolicznościach faktycznych cofnięcia przyznanej autoryzacji i wynikających z tego konsekwencjach prawnych w postaci zwrotu refundacji wypłaconych na podstawie negatywnie zweryfikowanych receptur. W aktach są również pisma (pismo Spółki do ARR z 5 grudnia 2007 r. odnoszące się do pisma ARR z 16 listopada 2007 r., pismo ARR do Izby Celnej w W. w sprawie pisma Spółki z 5 grudnia 2007 r. oraz pismo Dyrektora Izby Celnej do ARR z 31 stycznia 2008 r. zawierające stanowisko do przedstawionych przez Spółkę wyjaśnień i dokumentów 5 grudnia 2007 r.) potwierdzające, że w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji o zwrocie nienależnie wypłaconych refundacji, Prezes ARR przestrzegał zasady pogłębiania zaufania, o której mowa w art. 8 k.p.a..

Końcowo Sąd wyjaśnia, iż rozporządzenie Komisji (WE) nr 1043/2005 zaczęło obowiązywać od 8 lipca 2005 r. i zastąpiło rozporządzenie Komisji (WE) nr 1520/2000 z dnia 13 lipca 2000 r. ustanawiające wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu przyznawania refundacji wywozowych do niektórych produktów rolnych wywożonych jako towary nieobjęte załącznikiem I do Traktatu oraz kryteria dla ustalania wysokości sum takich refundacji (Dz. U. UE L 177 z 15.07.2000 r., str. 1). Przepisy tych rozporządzeń są ze sobą tożsame, zmianie uległa jedynie ich numeracja.

Tym samym Sąd - mając na względzie treść skarg - stwierdza, że nie znalazł podstaw do uznania zarzutu w nich podniesionego a kwestionującego stosowanie ww. rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005 do 13 spośród 32 wniosków WPR1 złożonych przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia, w takim stopniu, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonych decyzji. Wprawdzie zgodnie z art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005, rozporządzenie to ma zastosowanie do wniosków złożonych od dnia 8 lipca 2005 r., jednakże należy zaznaczyć, że z obu ww. rozporządzeń Komisji wynika, iż w zakresie regulacji zawartych w rozporządzeniu nr 1043/2005 istnieje tzw. ciągłość prawa. Świadczy o tym treść art. 3 ust. 2 i art. 16 ust. 1 poprzednio obowiązującego rozporządzenia Komisji (WE) nr 1520/2000. Tym samym nawet jeżeli przyjąć, że do 13 spośród 32 wniosków WPR1 należało zastosować poprzednio obowiązującą regulację prawną z uwagi na ich złożenie przed wejściem w życie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1043/2005, nie miałoby to żadnego wpływu na końcowy wynik spraw. Na podstawie ww. art. 16 ust. 1 w poprzednio obowiązującym stanie prawnym także stosowało się rozporządzenie (WE) nr 800/1999.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, zaś argumentacja skarg nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.