Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SAB/Wa 182/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono bezczynność organu - art. 149 §1a ustawy PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 35, art. 36
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] na bezczynność Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie bezczynności i przewlekłości w sprawie rozpatrzenia wniosku 1. umarza postępowanie sądowe w części dotyczącej zobowiązania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do rozpoznania wniosku Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] z dnia [...] lipca 2022 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2022 r. znak: [...]; 2. stwierdza, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlany dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku, o którym mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. oddala skargę w pozostałym zakresie; 5. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Stowarzyszenia "[...]" ("skarżący") jest bezczynność

i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("GINB") w sprawie rozpatrzenia wniosku z 26 lipca 2022 r. o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r.

Pismem z 26 lipca 2022 r., które wpłynęło do Kancelarii Ogólnej Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego 28 lipca 2022 r., skarżący zwrócił się do GINB

z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r., argumentując, iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, a ponadto wskazując, że wszczęcie postępowania nieważnościowego uzasadnione jest celami organizacji społecznej oraz przemawia za tym interes społeczny. Do wniosku dołączono kopię decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r.

Główny Urząd Nadzoru Budowlanego ("GUNB") pismem z 29 sierpnia 2022 r. zwrócił się do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu o przekazanie kompletnych, spiętych, ponumerowanych oraz ułożonych chronologicznie oryginalnych akt administracyjnych w wersji papierowej dotyczących decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r.

Skarżąca została poinformowana o przedmiotowym piśmie, nadto udzielono jej informacji, że w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie lub prowadzenia postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia.

Z akt sprawy wynika, że Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu zwrócił się do Starostwa Powiatowego w S. (e-PUAP) o przekazanie całości akt powyższej sprawy bez zbędnej zwłoki, o czym poinformowano GUNB.

Pismem z 5 września 2022 r. Stowarzyszenia "[...]" (data wpływu do GINB -7 września 2022 r.) złożyło ponaglenie na bezczynność GINB w załatwieniu sprawy tj. żądania stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r. Uzasadniając ponaglenie podniesiono, że od dnia złożenia wniosku minął ponad miesiąc, a GINB nie wykonał jakiejkolwiek czynności.

GINB pismem z 15 września 2022 r., rozpoznając ponaglenie skarżącego, stwierdził, że ponaglenie dotyczące działania GINB w rozpatrzeniu wniosku

o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r. – jest bezzasadne.

W dniu 21 września 2022 r. (pismo z 16.09.2022 r.) Wielkopolski Urząd Wojewódzki w Poznaniu przekazał akta sprawy dotyczące wydanej decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r.

Pismem z 29 września 2022 r. GUNB Departament Orzecznictwa Administracji Architektoniczno-Budowlanej wystosował zawiadomienie, informujące skarżącego

o konieczności przedłużenia terminu rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia oraz na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. poinformował, że nowy termin załatwienia sprawy wyznacza się do 31 października 2022 r.

Postanowieniem z 31 października 2022 r., GINB na podstawie art. 31 § 2 k.p.a., odmówił wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pismem z 5 października 2022 r., na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez GINB w ww. sprawie, złożył skarżący: wniósł o:

1. wydanie stosownego orzeczenia przez GINB bez zbędnej zwłoki tj. uwzględnienie skargi w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a.,

2. uwzględnienie skargi na bezczynność i przewlekłość postępowania GINB przez WSA w Warszawie i zobowiązanie GINB do załatwienia przedmiotowej sprawy,

w określonym przez WSA w Warszawie terminie, w przypadku niezałatwienia sprawy przez GINB w trybie autokontroli (art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.),

3. stwierdzenie, że GINB dopuścił się bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.),

4. stwierdzenie, że bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.),

5. przyznanie od GINB na rzecz skarżącego stowarzyszenia sumy pieniężnej

w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. (art. 149 § 2 p.p.s.a.) przyznanie wymienionej sumy pieniężnej nie ma charakteru odszkodowawczego i nie ma służyć wyrównaniu szkody - dla jej przyznania wystarczy sam fakt bezczynności

i przewlekłości,

6. zasądzenie od GINB na rzecz skarżącego stowarzyszenia kosztów postępowania w kwocie 597 zł (wynagrodzenia pełnomocnika 480 zł (1 x stawka minimalna), kosztów sądowych - wpisu 100 zł, kosztów udzielonego pełnomocnictwa - opłaty skarbowej 17 zł).

Uzasadniając skargę wskazano, że minął ponad miesiąc, a GINB nie wykonał jakiejkolwiek czynności i dlatego pismem z 5 września 2022 r. zostało wniesione ponaglenie. GINB w piśmie z 29 sierpnia 2022 r. dotyczącym nadesłania akt sprawy poinformował, ze dalsze czynności w sprawie zostaną podjęte w terminie do 29 września 2022 r. i ww. terminie organ nie załatwił sprawy jak również nie wykonał jakiejkolwiek czynności.

Skarżący podniósł w skardze, że bezczynność wynika z niezałatwienia sprawy

w wyznaczonym przez organ nowym terminie załatwienia sprawy (tu: do 29.09.2022 r.), zaś przewlekłość wynika z tego, że od momentu otrzymania żądania w dniu 28.07.2022 r. do dnia 29.08.2022 r., czyli przez ponad miesiąc organ nie wykonał jakiejkolwiek czynności. O akta sprawy GUNB do WUW winien zwrócić się bez zbędnej zwłoki.

Ponadto samo wydanie postanowienia w przedmiocie wszczęcia postępowania

z urzędu powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki.

W dalszej części skargi odniesiono się do żądania zawartego w punkcie 5 skargi.

W odpowiedzi na skargę GINB stwierdził, że podniesione zarzuty są bezzasadne i wniósł o oddalenie skargi.

Po szczegółowym przypomnieniu postępowania w sprawie, wyjaśniono, że działania GINB były prowadzone w sposób prawidłowy z punktu widzenia art. 35 i nast. k.p.a. GINB informował o podejmowanych czynnościach, jak również o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie, wyznaczał nowe terminy załatwienia sprawy oraz pouczał strony postępowania o przysługującym im prawie do wniesienia ponaglenia. Ponadto jak wskazano w odpowiedzi na skargę, należy wziąć pod uwagę, że GINB przedłużył postępowanie z uwagi na okoliczność, iż otrzymał akta sprawy

w dniu 21 września 2022 r., a więc zaledwie tydzień przed upływem wyznaczonego terminu rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia.

Podsumowując GINB stwierdził, że w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do stwierdzenia, aby GINB pozostawał w bezczynności, czy też przewlekłości odnośnie rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, "p.p.s.a."), przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Zgodnie z art. 53 § 2b p.p.s.a., wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu.

Rozpoznawana w niniejszej sprawie skarga dotyczy (w istocie) bezczynności

i przewlekłości GINB, przy czym mając na uwadze uzasadnienie wniosku z 26 lipca 2022 r., żądanie skarżącego jest związane z art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a.

W myśl tego przepisu organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Zgodnie

z art. 31 § 2 k.p.a.: "Organ administracji publicznej, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o wszczęciu postępowania z urzędu lub

o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania lub dopuszczenia do udziału w postępowaniu organizacji społecznej służy zażalenie". Lege non distinguente, powyższe reguły dotyczą również postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej (por. wyrok WSA

z 28.02.2020 r., II SA/Wa 2693/19, CBOSA).

W świetle wyżej przywołanych przepisów przedmiotowa skarga na bezczynność w rozpoznaniu żądania Stowarzyszenia jest w istocie skargą na bezczynność

w wydaniu któregoś z postanowień, o jakich mowa w art. 31 § 2 k.p.a. Ponieważ jednym z nich jest postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie, to należy stwierdzić, że przedmiotowa skarga mieści się w zakresie skarg,

o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 9 w zw. z pkt 2 p.p.s.a.

Skarga jest dopuszczalna, jako że przed jej wniesieniem skarżący skierował do ww. organu ponaglenie.

Przechodząc do rozważań, czy w rozpoznawanej sprawie doszło do zarzuconej w skardze opieszałości w rozpatrzeniu sprawy wywołanej wnioskiem skarżącego z 26 lipca 2022 r. Sąd wyjaśnia, że pojęcia bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens.

Wyjaśnić należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w ustalonym w k.p.a. lub akcie szczególnym terminie organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie

w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem

w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu albo nie podjął stosownej czynności. Przy tym dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt (decyzja, postanowienie, inny akt) nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że stosowny akt lub czynność w ogóle nie powinna zostać dokonana.

Z kolei przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Zatem z treści przywołanych definicji należy wywieść, że organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód.

Kierując się powyższym, Sąd orzekając w niniejszej sprawie uznał, że rozpoznawana skarga w okolicznościach sprawy dotyczy bezczynności (a nie przewlekłości organu); wywodzi się w niej o nierozpatrzeniu wniosku poprzez wydanie aktu w zakreślonym prawem terminie, o uchybieniu terminu do jego wydania, akcentując brak podjęcia przez organ stosownych działań w celu rozpoznania sprawy. Nie budzi przy tym wątpliwości Sądu, że organ działał opieszale w podjęciu działań

i czynności dotyczących w rezultacie wydania postanowienia, przy czym bezczynność ta, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, że skarżący dostrzega bezczynność organu w zaniechaniu załatwienia wniosku z 26 lipca 2022 r, który do organu wpłynął w dniu 28 lipca 2022 r. Do wniosku dołączono kopię decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r., której stwierdzenia nieważności domagał się skarżący.

Organ – GINB nie wzywał skarżącego do uzupełnienia wniosku. Pierwszą czynnością podjętą przez GINB, było zwrócenie się do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu o nadesłanie akt sprawy dotyczącej decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r. Pismo dotyczące nadesłania akt sporządzono – 29 sierpnia 2022 r.

Zauważenia wymaga, że zgodnie z art. 12 § 1 i 2 k.p.a. organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Art. 12 k.p.a. reguluje jedną z zasad ogólnych postępowania administracyjnego, tj. zasadę szybkości, a więc osiągania końcowego celu postępowania administracyjnego

w najkrótszym czasie. Realizacja wskazanej zasady jest zagwarantowana przepisami określającymi terminy załatwienia sprawy i środkami ochrony przed przewlekłością oraz bezczynnością organów.

W myśl art. 35 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Zgodnie z § 2 powołanego przepisu, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty

i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś

w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (art. 35 § 3 k.p.a.). O każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (v. art. 36 k.p.a.). Nowy termin załatwienia sprawy jest terminem o charakterze instrukcyjnym; nie dotyczy poszczególnych czynności procesowych, lecz załatwienia sprawy, a zatem termin określony w tym trybie nie może być zmieniany przez organ, który go ustalił; nie może być on wielokrotnie wydłużany.

Jak wskazano powyżej w kontrolowanej sprawie skarżący wniósł ponaglenie – pismem z 5 września 2022 r., które wpłynęło do Kancelarii Ogólnej GUNB w dniu 7 września 2022 r. Okoliczność uznania ponaglenia za bezzasadne nie determinuje wyniku kontroli Sądu. Wprawdzie organ poinformował Stowarzyszenie, że wystąpił

o nadesłanie akt sprawy dotyczącej wnioskowanej decyzji, to jednocześnie podał

w rozpoznaniu ponaglenia że czynności tej dokonał pismem z 29 sierpnia 2022 r.

W oparciu o zgromadzony materiał zawarty w aktach administracyjnych sprawy Sąd stwierdza, że GINB (będąc do tego zobowiązanym) nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozpatrzenia sprawy z wniosku skarżącego w terminie, a zatem GINB dopuścił się zarzucanej w skardze bezczynności w rozpoznaniu wniosku Stowarzyszenia z 26 lipca 2022 r.

Przepisy prawa nie określają expressis verbis terminu, w jakim powinno dojść do rozstrzygnięcia kwestii wszczęcia bądź odmowy wszczęcia postępowania na skutek żądania organizacji społecznej, zgodnie z art. 31 § 2 k.p.a. Jest jednak jasne, że skoro przepisy określają maksymalne czasy trwania postępowań w danej kategorii spraw (jak sprawy: nie-szczególnie / szczególnie skomplikowane; por. art. 35 § 3 k.p.a.), to sama wstępna kwestia zasadności wszczęcia takiego postępowania nie powinna być rozpatrywana dłużej.

Tymczasem GINB dopiero po upływie miesiąca od daty wpływu wniosku Stowarzyszenia, wystąpił do właściwego organu o nadesłanie akt sprawy. Ata dotyczącej przedmiotowej sprawy – decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r., wpłynęły do GINB w dniu 21 września 2022 r., zaś GINB dopiero w dniu 31 października 2022 r. wydał postanowienie na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. odmawiające wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r.

Pomimo wydania ww. opisanego postanowienia w terminie wskazanym

w zawiadomieniu z dnia 29 września 2022 r., to w ocenie Sądu działania GINB,

a w zasadzie brak podejmowania jakichkolwiek czynności w okresie od wpływu wniosku (28 lipca 2022 r.) do momentu zwrócenia się o akta sprawy – co miało miejsce w dniu 29 sierpnia 2022 r., brak monitorowania nadesłania akt w rozsądnym terminie, akta nadesłano 21 września 2022 r., a więc po upływie trzech tygodni, świadczy

o opieszałości organu w załatwieniu sprawy. Ta okoliczność skutkowała uwzględnieniem skargi. Ponadto zaznaczenia wymaga, że Sąd w składzie orzekającym uznał, iż kwestia zasadności wszczęcia bądź odmowy wszczęcia postępowania

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji co do zasady nie jest szczególnie skomplikowana. Należy mieć tu na uwadze, że organ podejmował rozstrzygnięcie na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. W takiej sytuacji sprawa powinna zostać rozstrzygnięta przed upływem miesiąca od wpływu wniosku, natomiast w niniejszym przypadku po upływie miesiąca GINB wystąpił o przekazanie akt. Również oczekiwanie na przesłanie akt sprawy, które trwało okres trzech tygodni doprowadziło w znacznej mierze do przedłużenia rozpoznania wniosku. GINB nie monitował szybszego przekazania akt sprawy, nie zakreślił terminu przekazania akt, zatem oczekiwanie na przesłanie akt nie usprawiedliwia organu co do terminu załatwienia sprawy.

Zasadniczy zarzut w zakresie opieszałości GINB dotyczy ponad miesięcznego okresu bezczynności organu w podjęciu czynności – zwrócenia się do Wielkopolskiego Urzędu Wojewódzkiego w Poznaniu o przekazanie kompletnych, spiętych, ponumerowanych oraz ułożonych chronologicznie oryginalnych akt administracyjnych w wersji papierowej dotyczących decyzji Wojewody Wielkopolskiego znak: IR-IV.7721.128.2022.5 z dnia 13 czerwca 2022 r.

Orzekając w sprawie Sąd miał też na uwadze, że zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym fakt nieposiadania przez organ akt administracyjnych sprawy, nie uwalnia tego organu od zarzutu bezczynności; brak akt sprawy przesłanych innemu organowi albo sądowi, nie jest bowiem przyczyną niezależną od organu. Jak wskazał bowiem NSA w wyroku z 25 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 2540/20, rzeczą organu jest takie zorganizowanie pracy, aby być w posiadaniu albo samych akt administracyjnych albo ich kopii w razie zaistnienia konieczności ich przekazania innemu organowi.

Podsumowując, Sąd uznał, że rozpoznawana skarga w części zasługuje na uwzględnienie, bowiem w przedstawionej w niej sprawie administracyjnej doszło do bezczynności GINB, rozumianej jako brak działań organu wynikających z przepisów procesowych, a mających na celu rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Natomiast Sąd nie podzielił argumentacji skargi co do przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a: 1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; 2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; 3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd stwierdza, że zarzucany w skardze stan bezczynności ustał wobec wydania przez GINB postanowienia z 31 października 2022 r., znak: DOA.7210.47.2022.KBA, o odmowie wszczęcia postępowania – na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Przedmiotowe postanowienie zostało wydane po wniesieniu skargi, przed jej rozpoznaniem i rozstrzygnięciem przez Sąd Administracyjny. W takiej sytuacji postępowanie sądowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. podlega umorzeniu –

w części dotyczącej zobowiązania organu do wydania aktu lub dokonania czynności

o którym mowa w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że GINB dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego (pkt 2 wyroku), a dokonując takiej oceny, stosując się jednocześnie do treści art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd nie stwierdził jednak, aby wskazana opieszałość organu miała charakter rażący (pkt 3 wyroku). Dokonując takiej kwalifikacji stwierdzonego naruszenia prawa Sąd wziął pod uwagę, że dla stwierdzenia, że opieszałość organu w załatwieniu sprawy miała charakter rażący nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy (jak wskazał bowiem NSA w postanowieniu z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13: "długość trwania przewlekłości postępowania nie jest prymarną przesłanką przemawiającą za uznaniem, że rażąco narusza ono prawo (...)"); kwalifikacja naruszenia jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy

w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie; dlatego też wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne, nadto: oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, jak i ww. postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., sygn. akt II OSK 468/13). W konsekwencji, w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że: rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie

i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa; wskazuje się, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. oznacza wadliwość

o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym mającą miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony, czy jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy. W tym przypadku Sąd nie stwierdził, aby bezczynność organu wywołana była wskazaną powyżej postawą organu; wynikała ona wyłącznie z braku akt administracyjnych koniecznych do załatwienia żądania skarżącego. Choć brak działania organu z tej przyczyny Sąd ocenia negatywnie, to jednak nie znajduje podstaw do uznania, że wskazane zachowanie (zaniechanie) GINB skutkowało rażącym naruszeniem prawa. Nie bez znaczenia jest także fakt poinformowania skarżącego o rozpoznaniu sprawy w terminie do dnia 31 października 2022 r. – zawiadomieniem z 29 września 2022 r.

Z tych samych względów Sąd nie dopatrzył się zasadności przyznania skarżącemu żądanej sumy pieniężnej w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a. Dodatkowo Sąd wyjaśnia w tej kwestii, że przyznanie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. jest dodatkowym środkiem o charakterze dyscyplinująco-represyjnym; powinien być on stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu w załatwieniu sprawy. "Chodzi tu o sprawy, gdzie oceniając całokształt działań organu można dojść do przekonania, że noszą one znamiona celowego unikania podjęcia rozstrzygnięcia

w sprawie, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez tych dodatkowych sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z przepisów prawa (por. wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., I OSK 642/15)", v. wyrok NSA z 18 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1769/17. Takiego charakteru działań organu Sąd nie stwierdził

w niniejszej sprawie; z tej też przyczyny odstąpił od zastosowania wobec organu omówionego powyżej środka.

Ponadto wniosek skarżącego o przyznanie mu sumy pieniężnej nie został przez autora skargi należycie umotywowany. W tej kwestii Sąd orzekł w pkt 4 wyroku, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i § 1a p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 1, 2, 3, i 4 sentencji wyroku.

O kosztach postępowania (pkt 5 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wniosek skargi, wysokość wpisu od skargi i koszty zastępstwa procesowego; natomiast na podstawie art. 151 w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd orzekł w pkt 4 - o oddaleniu skargi w pozostałej części (dotyczącej wymierzenia sumy pieniężnej).