Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 783/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 124
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2018 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. K. i A. K. na decyzję Wojewody z dnia 25 września 2017 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

M.K. i A.K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 25 września 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 4 sierpnia 2016 r., orzekającą o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków numerami działek [...] o pow. 0,3064 ha, [...] o pow. 0,3034 ha oraz [...] o pow. 0,4861 ha, położonych w obrębie S.

Zaskarżoną decyzję podjęto w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Wnioskiem z dnia 2 listopada 2015 r. E. S.A. Oddział w G. wniosła do Starosty o wydanie, na podstawie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), dalej zwanej u.g.n., decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiących działki nr [...],[...] i [...] przez udzielenie zezwolenia na przeprowadzenie przebudowy elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15 kV, przechodzącej przez te nieruchomości, polegającej na demontażu części starej infrastruktury i budowie nowej po tej samej trasie, zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Gminy Uchwałą nr VII/73/2007 z dnia 12 czerwca 2007 r.

W toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta ustalił, na podstawie załącznika graficznego do pisma inwestora z dnia 5 lipca 2016 r., zakres planowanej inwestycji na wnioskowanych działkach, których właścicielami są A. i M.K. Następnie na podstawie załączonych do wniosku dowodów organ ustalił, że przed złożeniem wniosku inwestor podjął szereg czynności zmierzających do uzyskania od właścicieli nieruchomości pozwolenia na przeprowadzenie planowanej inwestycji, lecz strony nie doszły do porozumienia. W szczególności z zebranej dokumentacji wynikało, że przy okazji planowanej przebudowy inwestor rozważył przeniesienie istniejącej linii poza teren przedmiotowych działek, lecz decyzją z dnia 3 listopada 2015 r. Dyrektor Zarządu Dróg Powiatowych, działający z upoważnienia Zarządu Powiatu, nie wyraził zgody na projektowe umieszczenie w pasie drogowym drogi powiatowej nr [...] (S.-G.), na odcinku D. urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarzadzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, w wersji projektowej w celu przebudowy linii napowietrznej SN -15 kV.

Ponadto, według pisma Wydziału Budownictwa Starostwa Powiatowego z dnia 24 marca 2016 r. przebudowa elektroenergetycznej linii napowietrznej jest zgodna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Gminy uchwałą nr VII/73/2007 z dnia 12 czerwca 2007 r. Natomiast po przeprowadzeniu analizy ewentualnej uciążliwości planowanej przebudowy organ pierwszej instancji stwierdził, że planowane prace nie powinny stanowić dla właścicieli działek przeszkody do dalszego prawidłowego korzystania z nich w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z ich aktualnym przeznaczeniem. Zaznaczył przy tym, że na skutek przebudowy zmianie ulegną jedynie parametry linii, tj. przekrój oraz typ przewodu.

Mając to na uwadze Starosta stwierdził, że w niniejszej sprawie spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 124 u.g.n., wobec czego decyzją z dnia 4 sierpnia 2016 r. m.in. ograniczył sposób korzystania z nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...],[...] i [...], położonych w obrębie S. poprzez udzielenie przedsiębiorstwu E. SA. Oddział w G. zezwolenia na przeprowadzenie przez ww. działki przebudowy elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15 kV, polegającej na demontażu części starej infrastruktury oraz budowie nowej po tej samej trasie, stanowiącej inwestycję celu publicznego (pkt 1).

Odwołanie od tej decyzji wnieśli skarżący podnosząc, że zgoda na realizację inwestycji została udzielona, lecz inwestor nie chciał podjąć rozmów w kwestii przesunięcia, przy okazji przebudowy linii, znajdujących się na ich nieruchomościach słupów.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 25 września 2017 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że zezwolenie wydane w trybie art. 124 u.g.n. uprawnia w jego ramach także do wejścia na daną nieruchomość w celu wykonania wymiany urządzeń starych na nowe. Oceniając zaś spełnienie przesłanek wynikających z ww. przepisu podzielił ustalenia Starosty, że wniosek Spółki E. dotyczy inwestycji celu publicznego, której realizacja jest zgodna z zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowisko Wydziału Budownictwa Starostwa Powiatowego w tym zakresie potwierdza bowiem uzyskane w toku postępowania odwoławczego zaświadczenie z dnia 12 kwietnia 2017 r. wydane przez Wójta Gminy oraz pismo tego organu z dnia 19 czerwca 2017 r., z którego wynika, że działki nr [...],[...] i [...] znajdują się na terenie oznaczonym w planie symbolem [...]: teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej, a zgodnie z § 4 pkt 1 ustaleń ogólnych planu, zasady podziału terenów na działki nie dotyczą wydzieleń geodezyjnych dla sieci i urządzeń sieciowych infrastruktury technicznej.

Dalej organ odwoławczy stwierdził, że inwestor prawidłowo przeprowadził rokowania z właścicielami przedmiotowych nieruchomości wskazując na czym będą polegać planowane roboty, o czym świadczy treść znajdującej się w aktach obustronnej korespondencji. Ponadto, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom właścicieli Spółka zwróciła się do Zarządu Dróg Powiatowych o zgodę na przeniesienie dwóch słupów na działkę nr [...]. Jednakże z uwagi na brak możliwości przesunięcia linii poza granice działek nr [...],[...] i [...]i umieszczenie ich w pasie drogowym oraz brak zgody właścicieli nieruchomości na ich udostępnienie, zasadne było wystąpienie przez inwestora z wnioskiem w trybie art. 124 u.g.n. Organ zaznaczył przy tym, że w oświadczeniu woli z dnia 14 grudnia 2015 r. oraz piśmie z dnia 1 lutego 2016 r. właściciele wyrazili zgodę na postawienie słupów na ich nieruchomości w zamian za odszkodowanie, albo usytuowanie ich poza granicami, albo usytuowanie poza granicami działek kabla podziemnego.

Wątpliwości Wojewody nie budzi też kwalifikacja projektowanych robót, służących realizacji inwestycji celu publicznego, jako przebudowy. W złożonym wniosku inwestor jednoznacznie wskazuje bowiem, że wnosi o wydanie zezwolenia na udostępnienie nieruchomości w celu przeprowadzenia przebudowy elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15 kV. Zdaniem organu fakt, że inwestor w pismach kierowanych do skarżących posługiwał się pojęciem "remont’, nie przesądza o takim charakterze tych robót, gdyż dalsza treść korespondencji wyraźnie wskazuje, że planowane prace będą polegać na wymianie słupów i przewodów istniejącej linii, bez zmiany jej trasy.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że w postępowaniu odwoławczym pominięto dowód z oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu 5 kwietnia 2016 r., bowiem zostały one dokonane bez zawiadomienia skarżących o ich terminie. Niemniej uznał organ, że uchybienie to nie zmieniło oceny, że sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 124 u.g.n.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący domagają się uchylenia w całości zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji zarzucając pominięcie przy rozstrzyganiu sprawy, że strony zostały bez swojej winy pozbawione możliwości udziału w przeprowadzeniu kluczowego dla nich dowodu z oględzin nieruchomości w dniu 5 kwietnia 2016 r. W ich ocenie uchybienie art. 10 § 1 i art. 79 § 1 k.p.a. stanowi naruszenie, które ma istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji zaś Wojewoda, automatycznie utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 ww. ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jak stanowi art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

W ocenie sądu zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu, który by uzasadniał uwzględnienie skargi i podjęcie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa materialnego.

Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Wojewody z dnia 25 września 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z dnia 4 sierpnia 2016 r., orzekającą m.in. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiących działki nr [...],[...] i [...], położoną w gminie S., obręb ewidencyjny S., poprzez udzielenie E. S.A. Oddział w G. zezwolenia na przeprowadzenie przez ww. działki przebudowy elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15 kV, polegającej na demontażu części starej infrastruktury oraz budowie nowej po tej samej tracie, stanowiącej inwestycję celu publicznego.

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowił art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), zwanej dalej u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań.

Omawiana regulacja ma charakter wyjątkowy, bowiem wynika z niej, że na podstawie art. 124 u.g.n. ustawodawca umożliwia przymusowe, wbrew woli właściciela nieruchomości, ograniczenie jego uprawnień właścicielskich na zrealizowanie inwestycji celu publicznego, zarówno gdy podmiot ten nie wyraża na to zgody, jak i w sytuacji gdy nie dojedzie do porozumienia z inwestorem co do ekwiwalentu pieniężnego za uszczuplenie jego praw. Celem postępowania w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości nie jest jednak rozstrzygnięcie, czy inwestycja celu publicznego w ogóle powstanie, albo też którędy konkretnie będzie przebiegać, gdyż kwestie te powinny być sprecyzowane uprzednio, albo w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, albo w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. ma jedynie umożliwiać realizację inwestycji celu publicznego, w razie braku porozumienia z właścicielem nieruchomości.

Należy mieć jednak na uwadze, że ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w sposób określony w art. 124 ust. 1 u.g.n. możliwe jest tylko przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek:

1. planowana inwestycja ma charakter inwestycji celu publicznego w rozumieniu art. 6 u.g.n.,

2. ograniczenie ma być zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,

3. właściciel nie wyraża zgody na realizację inwestycji na jego działce, co potwierdzają udokumentowane rokowania pomiędzy inwestorem a właścicielem.

Ponadto, z uwagi na umiejscowienie przepisu art. 124 w rozdziale 4 u.g.n. zatytułowanym "Wywłaszczanie nieruchomości", do ograniczenia na tej podstawie sposobu korzystania z nieruchomości zastosowanie ma przepis art. 112 ust. 3 u.g.n., który stanowi, że wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. Wywłaszczanie bowiem polegać może nie tylko na odebraniu prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego, ale także na ograniczaniu tych praw do nieruchomości – na stałe lub czasowo. Z tych względów, w postępowaniu o wydanie zezwolenia z art. 124 ust. 1 u.g.n. należy również badać uciążliwości orzekanego ograniczenia dla właściciela nieruchomości w granicach zakreślonych w art. 112 ust. 3 u.g.n.

Wobec powyższego obowiązkiem organu rozpoznającego w niniejszej sprawie wniosek o zezwolenie na podjęcie działań na nieruchomości było ustalenie, czy wydanie decyzji w tym przedmiocie jest możliwe ze względu na spełnienie przesłanek, tj. czy złożenie wniosku poprzedzone zostało udokumentowanymi rokowaniami z właścicielem oraz, czy inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego lub decyzją lokalizacyjną.

Zdaniem sądu zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy oraz lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że organ prawidłowo utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji uznając za spełnione wszystkie ustawowe przesłanki dopuszczalności zastosowania instytucji ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w odniesieniu do działek nr [...],[...] i [...]położonych w miejscowości S.w celu przebudowy linii elektroenergetycznej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że przedmiotowe nieruchomości objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego fragmentu wsi S., uchwalonego przez Radę Gminy uchwałą nr VII/73/2007 z dnia 12 czerwca 2007 r. Z treści tej uchwały wynika, że działki nr [...],[...] i [...] znajdują się na terenie oznaczonym symbolem [...]: teren zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Ponadto w § 4 ust. 1 uchwały przewidziano, że ustalone w planie zasady podziału terenów na działki nie dotyczą wydzieleń geodezyjnych dla sieci i urządzeń sieciowych infrastruktury. Wobec takiej konstrukcji zapisów należy zgodzić się, że wnioskowane ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest zgodne z ww. miejscowym planem. Zgodność projektowanej przebudowy z tym aktem prawa miejscowego potwierdza bowiem zarówno pismo Wydziału Budownictwa Starostwa Powiatowego z dnia 24 marca 2016 r., jak i uzyskane na etapie postępowania odwoławczego zaświadczenie Wójta Gminy z dnia 12 kwietnia 2017 r. oraz pismo tego organu z dnia 19 czerwca 2017 r. Okoliczność ta nie była zresztą podważania w toku sprawy i sąd również nie znalazł podstaw do kwestionowania spełnienia ww. przesłanki.

Rozważając dalej stwierdzić należy, że rozpatrywany wniosek związany jest z realizacją celu publicznego, o którym mowa w art. 6 pkt 2 u.g.n. Przepis ten stanowi, że celem publicznym w rozumieniu ustawy jest budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji, płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Jak wynika zaś z treści wniosku z dnia 2 listopada 2015 r. planowane prace mają dotyczyć elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15 kV, a więc niewątpliwie urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Zbadania jednak wymaga, czy określone we wniosku prace mieszczą się zakresie czynności związanych z "budową i utrzymywaniem" tych urządzeń, jak wymaga ww. przepis, a w konsekwencji, czy na wykonanie planowanych robót jest możliwe wydanie zezwolenia na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n.

W tym zakresie należy zgodzić się z organem, że fakt posługiwania się przez inwestora w pismach skierowanych do właścicieli nieruchomości pojęciem "remont", nie zmienia kwalifikacji tych robót jako przebudowy. Z dalszej treści tych pism

i z zawartych w nich wyjaśnień, a przede wszystkim z wniosku inicjującego postępowanie wynika bowiem, że planowane roboty będą polegać na wymianie słupów i przewodów istniejącej linii (zmiany okablowania i przekroju). Mimo zatem braku zmiany trasy, tak określony zakres prac pozwala zaliczyć planowana inwestycję jako przebudowę. W tym zakresie sąd podziela pogląd, że pojęcia tego nie można - w odniesieniu obiektów liniowych - wykładać przez odwoływanie się do orzecznictwa sądowego wypracowanego na gruncie przepisów Prawa budowlanego dotyczącego budynków, czy innych obiektów budowlanych. Skoro więc określone przez inwestora prace mają dotyczyć elektroenergetycznej linii napowietrznej SN-15 kV, przy wykładaniu w niniejszej sprawie pojęcia remontu należy mieć na uwadze, że chodzi o szczególne inwestycje, jakimi są niewątpliwie energetyczne linie przesyłowe. W przypadku, gdy w wyniku planowanych prac ma dojść do zmiany parametrów technicznych, takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów lub kabli, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego to wówczas nie można mówić o remoncie istniejącej linii elektroenergetycznej (por. wyrok NSA z dnia 11 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 983/17 – dostępny na tronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, skoro planowane przez Spółkę roboty w sposób jednoznaczny przewidują wymianę przewodów i słupów linii poprzez zmianę przekroju tej linii oraz typu przewodów, co wynika z pisma z dnia 18 stycznia 2016 r., to nie można w tej sytuacji mówić o pracach remontowych, lecz o przebudowie. W konsekwencji zrealizowania prac, jak to wynika z treści wniosku i dalszych pism inwestora, linia elektroenergetyczna będzie charakteryzować się lepszymi parametrami od linii dotychczasowej, w stanie przed wymianą jej elementów konstrukcyjnych.

Wobec powyższych ustaleń i dokonanej kwalifikacji planowanych prac należy w dalszej kolejności zbadać możliwość zastosowania art. 124 ust. 1 u.g.n. do wnioskowanych przez inwestora robót. W tym zakresie orzekający sąd podziela pogląd, że przepis art. 124 ust. 1 u.g.n. obejmuje zarówno roboty inwestycyjne celu publicznego realizowane od podstaw, jak i polegające na przebudowie już istniejącej inwestycji celu publicznego w zakresie przekraczającym zwykłe prace konserwatorskie, bieżące remonty czy usuwanie awarii, których to robót dotyczy art. 124b ust. 1 u.g.n. Inna interpretacja uniemożliwiałaby przebudowę jakiejkolwiek linii energetycznej, skoro art. 124b u.g.n. dotyczy wyłącznie prac związanych z bieżącą konserwacją, remontem czy usuwaniem awarii. Tak więc okoliczność istnienia napowietrznej linii energetycznej nie może stać na przeszkodzie, aby inwestor prowadził roboty budowlane przy tej inwestycji związane z jej przebudową (zob. wyrok NSA z dnia 31 maja 2017 r., sygn. akt

I OSK 2618/16 - dostępny w CBOSA).

Z powyższych względów za dopuszczalne należało uznać zastosowanie instytucji ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowych nieruchomości ze względu na realizację inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej elektroenergetycznej linii napowietrznej.

W ocenie sądu spełniony został również warunek, o którym mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. - inwestor wskazał, iż przed złożeniem wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości podjął rokowania z jej właścicielem w celu uzyskania zgody na wykonanie planowanych prac. Celem powyższego obowiązku jest umożliwienie konsensualnego, umownego załatwienia sprawy dotyczącej dysponowania przez inwestora nieruchomością na cele związane z realizacją inwestycji liniowej, przed rozstrzygnięciem tej kwestii w formie decyzji administracyjnej. Dokonując oceny spełnienia omawianej przesłanki podkreślenia wymaga, że ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia rokowań ani ich formy. Podzielić więc należy stanowisko zaprezentowane w judykaturze, że strony zmierzające do załatwienia sprawy w sposób określony w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie prowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez przedstawienie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Ustawodawca w żaden sposób nie formalizuje też momentu zakończenia rokowań, co oznacza, że mogą one być zakończone w dowolnym czasie, chociażby w przypadku, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2054/16 – dostępny w CBOSA).

Innymi słowy rokowania oznaczają taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi nieruchomości warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 u.g.n. Z kolei z niemożnością uzyskania zgody właściciela mamy do czynienia wtedy, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Powyższe oznacza więc, że rokowania nie zawsze muszą kończyć się sukcesem, czyli zawarciem porozumienia, a decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości podejmowana jest dopiero w ostateczności, kiedy nie doszło do porozumienia między inwestorem a właścicielem nieruchomości. Trzeba też zwrócić uwagę, że w trybie art. 124 u.g.n. nie podlega weryfikacji organu, a następnie sądu, okoliczność, czy inwestor zaproponował właścicielowi takie warunki, które są dla niego korzystne, czy takie które są dla niego nie do przyjęcia. Rolą organów jest wyłącznie zbadanie (na podstawie oceny dokumentów z przeprowadzonych rokowań) faktu, czy rokowania w ogóle odbyły się, oraz czy doszło do porozumienia pomiędzy stronami.

W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z akt postępowania, inwestor przeprowadził z właścicielami nieruchomości rokowania w sprawie wyrażenia zgody na wykonanie prac związanych z realizacją spornej inwestycji. Fakt ten potwierdza znajdująca się w aktach sprawy korespondencja pomiędzy stronami, w której inwestor kilkukrotnie zwracał się o udzielenie przez właścicieli zgody na realizację projektu remontu linii napowietrznej SN-15 kV, wskazując jednocześnie zakres planowanych prac i ich charakter. Istotne jest, że w odpowiedzi na kolejne pismo inwestora skarżący zgłosili żądanie przesunięcia słupów poza teren ich nieruchomości. Żądanie w tym zakresie zostało ponowione, gdy inwestor zaproponował właścicielom ustanowienie służebności przesyłu za wynagrodzeniem w wysokości 900 zł. W tej sytuacji Spółka, wychodząc naprzeciw oczekiwaniom skarżących, wystąpiła do Zarządu Dróg Powiatowych o przeniesienie na należącą doń działkę dwóch słupów, lecz z uwagi na fakt, że wskazana działka stanowi pas drogowy drogi powiatowej, organ nie zezwolił na przeniesienie slupów. Stwierdzić więc trzeba, że wobec braku zgody zarządcy drogi na umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej w granicach pasa drogowego, konieczne było pozostawienie słupów i przewodów na nieruchomości skarżących. Korespondencja między skarżącymi a inwestorem dołączona do wniosku o wydanie zezwolenia przemawia za trafnością stanowiska co do tego, że negocjacje między stronami zakończyły się fiaskiem.

Nie zmienia takiej oceny treść pisma skarżących z dnia 1 lutego 2016 r., a więc po wszczęciu postępowania administracyjnego, zawierającego w odniesieniu do usytuowania słupów w dotychczasowych miejscach warunek dotyczący odszkodowania płatnego corocznie (pkt 1 pisma), gdyż z kolei z pisma inwestora z dnia 20 czerwca 2016 r. wynika, że miedzy stronami nie doszło do porozumienia.

Mając to wszystko na uwadze sąd uznał, że niewątpliwie inwestor zainicjował rokowania z właścicielami nieruchomości oraz, że do porozumienia stron w kwestii zgody na wykonanie prac związanych z przebudową istniejącej linii ostatecznie nie doszło, co zakończyło ten etap postępowania. Zwrócić przy tym należy uwagę, że art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wymaga prowadzenia "wiecznych rokowań". W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (por. wyrok NSA z 17 września 2014 r., sygn. akt I OSK 296/13 – dostępny w CBOSA). Proces rokowań nie może przebiegać w nieskończoność, albowiem rozbieżności co do warunków udostępnienia nieruchomości mogą być na tyle duże, że nawet znaczny upływ czasu nie doprowadziłby do uzyskania konsensusu. Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie, albowiem zgormadzona korespondencja wskazuje, że strony stawiały sobie wzajemnie warunki nie do zaakceptowania przez drugą stronę. W tych okolicznościach prawidłowo więc orzekające organy oceniły, że spełniona została przesłanka z art. 124 ust. 3 u.g.n.

Zdaniem sądu wojewódzkiego w tak ustalonym stanie faktycznym wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...],[...] i [...] było zgodne z prawem. Z zebranych w sprawie materiałów dowodowych wynikało bowiem jednoznacznie, że zostały spełnione łącznie przesłanki wydania decyzji w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. i sąd ustalenia te podziela.

Ponadto, w ocenie sądu wbrew zarzutom skargi organy rozpoznające niniejszą sprawę procedowały w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Wprawdzie należy zgodzić się ze skarżącymi, że nie zostali oni zawiadomieni o przeprowadzeniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. oględzin nieruchomości, jednakże uchybienie to nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Jak wynika bowiem z treści protokołu oględzin, w trakcie wizji stwierdzono jedynie, że działki będące własnością skarżących stanowią integralną całość, są położone wzdłuż drogi powiatowej, z którą graniczą, na tych działkach jest zlokalizowana linia napowietrzna orz dwa słupy elektroenergetyczne w odległości około 1-1,5 m od ogrodzenia po stronie nieruchomości skarżących, oraz że pod linią nasadzono świerki. Powyższe oznacza, że w toku oględzin nie stwierdzono żadnych nowych okoliczności faktycznych, których skarżący by nie znali i nie zostały one przeprowadzone w celu wyjaśnienia kwestii spornych. Trzeba też zwrócić uwagę, że po pierwsze sporny dowód z oględzin nie został uwzględniony w postępowaniu odwoławczym, gdyż Wojewoda za uzasadniony uznał omawiany zarzut podniesiony w odwołaniu, po drugie zaś taki dowód nie jest w kontrolowanej sprawie obligatoryjny, a wydanie decyzji nie jest uzależnione od jego przeprowadzenia, gdyż przepis prawa – art. 124 u.g.n tego nie przewiduje. Jednakże samym materiał ten, choć w rzeczywistości nie ujawniał żadnych istotnych okoliczności, został pozbawiony mocy dowodowej i nie był rozpatrywany przez organ odwoławczy.

Mając to na uwadze stwierdzić należy, że choć w niniejszej sprawie skarżący nie zostali zawiadomieni o terminie oględzin i tym samym naruszono ich prawo do czynnego udziału w postępowaniu, to jednak uchybienie to nie może stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Jak wynika bowiem z akt sprawy, zawiadomieniami z dnia 15 kwietnia 2016 r. i z dnia 13 lipca 2016 r. skarżący zostali poinformowani o zebranym materiale dowodowym, w tym o spornym protokole z oględzin, oraz możliwości zapoznania się z nim i wypowiedzenia się co do tych dowodów, lecz z tego prawa nie skorzystali. Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, że zarzut naruszenia przepisu art. 10 § 1 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego oraz możliwości wypowiedzenia się co do tego i składania wniosków może odnieść skutek wówczas, gdy stawiająca go strona wykaże, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 592/12, LEX nr 1302963; wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1125/17, LEX nr 2473575). W rozpoznawanej skardze skarżący nie wskazali jednak, jakich czynności procesowych – oprócz udziału w oględzinach, które jak już wyjaśniono nie miały wpływu na rozstrzygnięcie sprawy - zostali pozbawieni, wobec czego zarzut naruszenia art. 10 § 1 w związku z art. 79 k.p.a. należy uznać za nieuzasadniony.

Resumując powyższe rozważania, po rozpatrzeniu zarzutów skargi sąd doszedł do wniosku, że organy administracji prawidłowo wywiązały się z obowiązku dążenia do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, w sposób kompleksowy gromadząc materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia i dokonując jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów u.g.n. i podjęcia decyzji na podstawie art. 124 tej ustawy, której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów nie sposób też uznać, że Wojewoda dopuścił się naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Powyższy przepis nie określa wprawdzie przesłanek do podjęcia przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, niemniej jednak należy zauważyć, że utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji jest możliwe jedynie wówczas, gdy nie narusza ona przepisów materialnych i procesowych (zob. wyrok NSA z dnia 3 lipca 2015 r.,sygn. akt II GSK 1442/14, Baza Orzeczeń LEX nr 1768132). Skoro więc postępowanie organu pierwszej instancji zostało ocenione w postępowaniu odwoławczym jako prawidłowe, zarówno pod względem procesowym jak i materialnoprawnym, i ocena ta znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to Wojewoda w sposób właściwy zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymując w mocy kontrolowane rozstrzygnięcie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.