Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 72/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Maria Tarnowska, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia kosztów związanych z usunięciem pojazdu uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] w imieniu którego działa Zarząd Dróg Miejskich [...] decyzją z dnia [...]lipca 2015 r., nr [...], na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady [...]z dnia [...]grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urz. Woj. [...]z 2012 r., poz. [...]), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia [...] marca 2002 r. o ustroju miasta [...] (Dz.U. nr [...], poz. [...] ze zm.) w związku z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwana dalej k.p.a.), ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 478 złotych, do zapłaty których zobowiązał P. W.. Termin płatności upływał w 30 dniu od kiedy decyzja stała się ostateczna.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. W..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...]listopada 2015 r., znak: [...], działając na podstawie art. 127 § 1 i 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Zgodnie z ust. 2a tegoż przepisu, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta na podstawie art. 130a ust. 10i ustawy Prawo o ruchu drogowym jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Zgodnie z art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu ustala corocznie rada powiatu w drodze uchwały. W myśl art. 10h zdanie 2 ww. ustawy decyzję o zapłacie kosztów wydaje właściwy starosta.

Następnie, organ podał, że z akt sprawy wynika, iż w dniu [...]sierpnia 2013 r. została wydana dyspozycja nr [...] usunięcia pojazdu marki [...]o nr rej. [...] z ul. [...] w W. z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Z powyższego zdarzenia sporządzona została również notatka urzędowa przez Strażnika Miejskiego, a nadto - wykonano dokumentacje fotograficzną przedstawiającą zaparkowany pojazd. Przed przybyciem holownika na miejsce, jednakże już po jego wyjechaniu z bazy, do Strażnika Miejskiego zgłosiła się osoba kierująca pojazdem, będąca równocześnie właścicielem pojazdu marki [...] – P. W., a zatem ustały przyczyny jego usunięcia i tym samym odstąpiono od usunięcia pojazdu na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku ze zgłoszeniem się kierującego pojazdem.

Akta sprawy potwierdzają, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów w wysokości 40,90 zł (za przejechanie 2 km), na co dowodem jest faktura wystawiona przez podmiot holujący wraz ze szczegółowym zestawieniem pojazdów w stosunku do których podjęto czynności. Ponadto, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana o godz. 10.50, o godz. 10.53 zostało przyjęte zgłoszenie przez podmiot holujący, holownik wyjechał z parkingu [...] o godz. 10.54 (co potwierdza raport drogowy), anulowanie zlecenia holowania nastąpiło o godz. 11.04 (co wynika ze zlecenia holowania), a to koresponduje z adnotacją poczynioną na dyspozycji usunięcia pojazdu, gdzie wskazano, iż odstąpienie od usunięcia pojazdu nastąpiło o godz. 11.05. Istotną okolicznością jest to, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu strony spowodowało podjęcie czynności przez holownika w ten sposób, że holownik wyjechał z bazy w związku z wydaną dyspozycją usunięcia pojazdu. Od usunięcia pojazdu ostatecznie odstąpiono, jednakże czynności związane z odholowaniem pojazdu zostały podjęte i koszty z tego wynikające zostały poniesione.

Kolegium stwierdziło, że ustalona kwota jest niezależna od okoliczności faktycznych (takich jak czas, który upłynął od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do odstąpienia od usunięcia, czy wyjechał holownik i jaki dystans przejechał) oraz niezależna od wysokości faktycznie powstałych kosztów i ich charakteru (czy są to koszty przejazdu holownika, kontaktu telefonicznego strażnika miejskiego z podmiotem holującym w celu przekazania dyspozycji itp.) i została ustalona w maksymalnej dopuszczalnej stawce (zgodnie z art. 130a ust. 6 zd. 2 i ust. 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym) równej opłacie za usunięcie pojazdu, która zgodnie z załącznikiem nr 2 do uchwały nr [...] z dnia [...]grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013, została ustalona w stałej kwocie 478 złotych (w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej).

Mając zatem powyższe na względzie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]uznało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a Zarząd Dróg Miejskich, po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu ustalił właściwą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu i zgodnie z prawem zobowiązał do ich zapłaty właściciela pojazdu.

Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył P. W..

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż w dniu 14 sierpnia 2013 r. zaparkował pojazd marki [...][...]na ul. [...] w W. zaraz za znakiem mówiącym o końcu strefy parkowania (bez jakichkolwiek innych obostrzeń w formie znaków drogowych). Straż Miejska podjęła interwencję w stosunku do jego pojazdu, ale od momentu kiedy wrócił do samochodu do momentu zakończenia interwencji przez Straż Miejską i niezwłocznego usunięcia przez niego pojazdu z zajmowanego miejsca, nie było tam żadnego pojazdu holującego, nie zjawiła się również żadna osoba odpowiedzialna za odholowywanie pojazdów, która choćby spytała, czy jest jeszcze potrzebna. P. W. przedstawił swoje wątpliwości co do oznakowania ul. [...] na "feralnym" odcinku. Jak również dotyczące zapisów z nieokreślonych urządzeń rejestrujących lub pomiarowych wykorzystujących technologię GPS, na które to zapisy powołuje się firma holująca oraz ZDM. W jego ocenie, organ powinien wykazać, że takie zapisy, które przedstawia jako dowód w sprawie pochodzą z urządzeń posiadających odpowiednie certyfikaty i lub opinie właściwych urzędów państwowych świadczące o tym, że: zostały dopuszczone do legalnego użytkowania na terenie Polski, działają w oparciu o legalne oprogramowanie (przykład nawigacja samochodowa lub inne urządzenia przenośne jak telefony komórkowe - smartfony), wykonują pomiary w sposób nie budzący zastrzeżeń, dane pozyskane z tych urządzeń mogą służyć jako dowód w sprawie.

Skarżący powołał się również na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1255/12 i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1004/14 oraz wskazał, iż organ ma obowiązek wyjaśnienia nie tylko w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu i odstąpienia od tej dyspozycji ale też czy wydanie decyzji spowodowało powstanie kosztów, a jeśli tak to w jakiej wysokości. Zdaniem strony, organ winien wyszczególnić każdą wykonaną czynność w przedmiotowej sprawie i ją oszacować podając na końcu kwotę łączną do zapłaty. To samo tyczy się faktury wystawionej przez firmę holującą. P. W. poddał w wątpliwość, czy organ domagający się zapłaty może opierać się jedynie na załączniku nr 2 do uchwały nr [...]Rady [...]z dnia [...]grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013. Podkreślił także, że ustalona kwota jest dla niego dużym obciążeniem.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia wystąpiły, wobec czego skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...]w imieniu którego działał Zarząd Dróg Miejskich [...]z dnia [...]lipca 2015 r., nr [...], ustalającą wysokość kosztów (na kwotę 478 złotych) powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...]o nr rejestracyjnym [...], od której to dyspozycji odstąpiono, z powodu ustania przyczyn usunięcia.

Na wstępie zauważyć należy, iż zgodnie z art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku: 1) pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu; 2) nieokazania przez kierującego dokumentu potwierdzającego zawarcie umowy obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadacza pojazdu lub dowodu opłacenia składki za to ubezpieczenie, jeżeli pojazd ten jest zarejestrowany w kraju, o którym mowa w art. 129 ust. 2 pkt 8 lit. c; 3) przekroczenia wymiarów, dopuszczalnej masy całkowitej lub nacisku osi określonych w przepisach ruchu drogowego, chyba że istnieje możliwość skierowania pojazdu na pobliską drogę, na której dopuszczalny jest ruch takiego pojazdu; 4) pozostawienia pojazdu nieoznakowanego kartą parkingową, w miejscu przeznaczonym dla pojazdu kierowanego przez osoby wymienione w art. 8 ust. 1 i 2; 5) pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela; 6) kierowania nim przez osobę nieposiadającą uprawnienia do kierowania pojazdami albo której zatrzymano prawo jazdy i nie ma możliwości zabezpieczenia pojazdu poprzez przekazanie go osobie znajdującej się w nim i posiadającej uprawnienie do kierowania tym pojazdem, chyba że otrzymała ona pokwitowanie, o którym mowa w art. 135 ust. 2.

Od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu (art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i (art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym).

Mając na uwadze treść przytoczonych wyżej przepisów, stwierdzić należy, że warunkiem koniecznym wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te powstały, bowiem w ust. 2 art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym ustawodawca zawarł warunek: "Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów (...)".

Podstawą prawidłowego zastosowania art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym jest ustalenie bez żadnych wątpliwości, iż zdarzenie powodujące konieczność usunięcia pojazdu faktycznie zaistniało, jakie były okoliczności zastosowania tego przepisu oraz, w razie powstania sytuacji, w której ustaną przyczyny usunięcia pojazdu, że powstały koszty, do których uiszczenia obowiązany jest właściciel pojazdu, przy czym koniecznym jest ustalenie i wyjaśnienie wysokości tych kosztów. (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 207/14, z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1017/15, z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1754/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 441/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1255/12).

W niniejszej sprawie organu ustalił, co wynika z materiału dowodowego, iż w dniu [...] sierpnia 2013 r. została wydana dyspozycja nr [...] usunięcia pojazdu marki [...] o nr rej. [...]z ul. [...] w W. z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Z powyższego zdarzenia sporządzona została również notatka urzędowa przez Strażnika Miejskiego, a nadto - wykonano dokumentacje fotograficzną przedstawiającą zaparkowany pojazd. Przed przybyciem holownika na miejsce, jednakże już po jego wyjechaniu z bazy, do Strażnika Miejskiego zgłosiła się osoba kierująca pojazdem, będąca równocześnie właścicielem pojazdu marki [...]- P. W., a zatem ustały przyczyny jego usunięcia i tym samym odstąpiono od usunięcia pojazdu na podstawie art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym w związku ze zgłoszeniem się kierującego pojazdem. Akta sprawy potwierdzają, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów w wysokości 40,90 zł (za przejechanie 2 km), na co dowodem jest faktura wystawiona przez podmiot holujący wraz ze szczegółowym zestawieniem pojazdów w stosunku do których podjęto czynności. Ponadto, z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że dyspozycja usunięcia pojazdu została wydana o godz. 10.50, o godz. 10.53 zostało przyjęte zgłoszenie przez podmiot holujący, holownik wyjechał z parkingu [...] o godz. 10.54 (co potwierdza raport drogowy), anulowanie zlecenia holowania nastąpiło o godz. 11.04 (co wynika ze zlecenia holowania), a to koresponduje z adnotacją poczynioną na dyspozycji usunięcia pojazdu, gdzie wskazano, iż odstąpienie od usunięcia pojazdu nastąpiło o godz. 11.05. Istotną okolicznością jest to, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu strony spowodowało podjęcie czynności przez holownika w ten sposób, że holownik wyjechał z bazy w związku z wydaną dyspozycją usunięcia pojazdu. Od usunięcia pojazdu ostatecznie odstąpiono, jednakże czynności związane z odholowaniem pojazdu zostały podjęte i koszty z tego wynikające zostały poniesione.

W ocenie Sądu, nie można jednakże zgodzić się ze stwierdzeniem organu, aby ustalona kwota (478 złotych), do której uiszczenia obowiązana jest strona, była niezależna od okoliczności faktycznych (takich jak czas, który upłynął od wydania dyspozycji usunięcia pojazdu do odstąpienia od usunięcia, czy wyjechał holownik i jaki dystans przejechał) oraz niezależna od wysokości faktycznie powstałych kosztów i ich charakteru (czy są to koszty przejazdu holownika, kontaktu telefonicznego strażnika miejskiego z podmiotem holującym w celu przekazania dyspozycji itp.).

Tym bardziej gdy weźmiemy pod uwagę art. 2 Konstytucji RP, zgodnie z którym, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Niewątpliwie koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, nie są karą, więc skoro powstały koszty w konkretnej wysokości, takie też winny zostać przez stronę poniesione.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.