Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1125/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16a,  art. 5 ust. 2, 3,
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwaną dalej: "K.p.a.", w związku z art. 16a ust. 1 - 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji – Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania A.L. prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem – A.L. na okres [...].

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wnioskiem z dnia [...] A.L. zwróciła się z prośbą o ustalenie prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego z tytułu sprawowania opieki nad mężem – A.L. Do wniosku dołączyła orzeczenie lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] ustalające, że A.L. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji.

Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 16a ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy. Stosownie zaś do treści art. 5 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. poz. 1238), od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 października 2017 r. wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, wynosi 764,00 zł.

Następnie Kolegium wskazało, że na dochód 2-osobowej rodziny wnioskodawczyni składała się wyłącznie emerytura A.L., który w roku 2014 wyniósł - [...] zł (dochód - [...] zł, podatek należny - [...] zł, składka na ubezpieczenie społeczne - 0,00 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne - 0,00 zł), co miesięcznie dało kwotę - [...] zł, zaś na osobę w rodzinie - [...]. Kwota ta przewyższa ustawowe kryterium dochodowe. A zatem A.L. nie spełnia wszystkich przesłanek do przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego, gdyż przekroczone zostało w przedmiotowej sprawie obowiązujące kryterium dochodowe - 764,00 zł, a dodatkowo nie ma w sprawie zastosowania art. 16a ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, skoro w poprzednim okresie zasiłkowym specjalny zasiłek opiekuńczy A.L. nie przysługiwał.

A.L., nie zgadzając się z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., zaskarżyła ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. W uzasadnieniu podniosła, że nie może podjąć zatrudnienia, ponieważ mąż jest osobą leżącą i wymaga całodobowej opieki.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1647) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.)- dalej "P.p.s.a.", polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sąd administracyjny jest sądem kasacyjnym. W razie stwierdzenia istotnych uchybień sąd administracyjny nie ma więc kompetencji do merytorycznego rozstrzygnięcia danego postępowania, lecz jest upoważniony jedynie do uchylenia bądź stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji lub aktu. Na podstawie art. 134 § 1 P.p.s.a. w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła do stwierdzenia, iż skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Skarżąca wniosła o przyznanie specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z rezygnacją z zatrudnienia lub innej pracy w celu sprawowania opieki nad osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji. W rozpoznawanej sprawie zastosowanie mają zatem przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz. U. z 2015 r. poz. 114 ze zm.), zwanej dalej "u.ś.r.".

Zgodnie z art. 16a ustawy, specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, jeżeli:

nie podejmują zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub

rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej

- w celu sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Jak wynika z art. 16 a ust. 2 u.ś.r., specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty kryterium dochodowego, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.ś.r.

Nabycie prawa do świadczenia, o którym mowa w art. 16a u.ś.r. uzależnione jest od łącznego spełnienia wszystkich zawartych w tym artykule przesłanek.

W sprawie niniejszej skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z niepodejmowaniem zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania stałej opieki nad mężem.

Biorąc pod uwagę spełnienie przez skarżącą poszczególnych kryteriów wyżej wskazanego świadczenia, stwierdzić należy, że skarżąca znajduje się w kręgu osób, którym może być przyznany specjalny zasiłek opiekuńczy. Mąż skarżącej legitymuje się orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] ustalającym, że A.L. jest trwale niezdolny do samodzielnej egzystencji.

W związku z niepodejmowaniem przez skarżącą zatrudnienia z uwagi na konieczność opieki nad mężem, bezsporne jest, że ostatnie zatrudnienie skarżącej miało miejsce w okresie [...]. Od dnia [...] skarżąca zarejestrowana została w UP jako osoba bezrobotna i przez rok pobierała zasiłek dla bezrobotnych, a od [...] jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku.

Kryterium, spełnienie którego stanowiło oś sporu w niniejszym postępowaniu, jest kryterium dochodowe. Obliczona przez organ wysokość dochodu dwuosobowej rodziny skarżącej, nie uprawniała jej – jak wynika z treści zaskarżonej decyzji – do przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Biorąc pod uwagę zawarte w aktach dokumenty stwierdzić należy, że jak wynika z ewidencji ZUS, a czego skarżąca nie kwestionuje, emerytura jej męża w 2014 r. wyniosła [...] zł, należny podatek natomiast – [...] zł, składka na ubezpieczenie społeczne - 0,00 zł, składka na ubezpieczenie zdrowotne - 0,00 zł.

Organ wyliczenia dochodu w niniejszej sprawie dokonał w sposób następujący: przychód w wysokości [...] zł pomniejszono o kwotę zapłaconego podatku – [...] zł. Uzyskaną różnicę ([...] zł) podzielono przez 12 miesięcy, co dało iloraz [...] zł. Tę kwotę organ z kolei, uwzględniając liczbę osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe, podzielił na dwa, ustalając ostateczną kwotę przypadającą na miesiąc na osobę w rodzinie skarżącej na [...] zł. Zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 2 obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2015 r., poz. 1238), od dnia 1 listopada 2015 r. do dnia 31 października 2017 r. wysokość kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.ś.r., wynosi 764,00 zł.

Z powyższego wynika, że ustalony w niniejszym postępowaniu dochód wyższy jest od ustawowego kryterium dochodowego, wobec czego, na tej podstawie, organ zobligowany był do odmowy przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia. Powyższe wyliczenie dochodu skarżącej jest wyliczeniem prawidłowym, a organ dokonał pomniejszenia dochodu o wszystkie elementy, które mogły zostać w danej sytuacji odliczone.

Ustawodawca w art. 5 ust. 3 u.ś.r. ustanowił tzw. zasadę równoważnika zasiłkowego, dopuszczając tym samym możliwość przekroczenia granicy kryterium dochodowego, nieskutkującą odmową przyznania zasiłku. Jednak zastosowanie tej zasady uzależnił od równoczesnego spełnienia trzech przesłanek: przekroczenie kryterium wynosi tyle co najniższy udzielany na dany okres zasiłkowy zasiłek rodzinny lub jest mniejsze od tej kwoty; zasiłek przysługiwał w poprzednim okresie zasiłkowym; zasiłek przysługiwał w poprzednim okresie bez zastosowania zasady równoważnika. W niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki skutkujące uwzględnieniem podwyższenia kryterium dochodowego ze względu na to, że przekroczenie kryterium jest wyższe od najniższego udzielanego na dany okres zasiłkowy zasiłku rodzinnego (na dzień wydania zaskarżonej decyzji – [...] zł). Suma bowiem kryterium dochodowego ([...] zł) i ówcześnie obowiązująca najniższa kwota zasiłku rodzinnego ([...]zł) wynoszą [...]zł, a dochód skarżącej ustalono natomiast na [...] zł. Skarżąca ponadto w poprzednim okresie zasiłkowym nie była beneficjentką specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Stwierdzić zatem należy, że w stanie faktycznym i prawnym rozpoznawanej sprawy organy orzekające nie mogły zadośćuczynić żądaniu strony skarżącej, gdyż zobowiązane były działać na podstawie obowiązujących w dacie orzekania przepisów prawa. Tylko natomiast łączne spełnienie wyszczególnionych przez ustawodawcę warunków pozwalałoby na pozytywne załatwienie przedmiotowego wniosku. W sprawie niniejszej organ dokonał prawidłowego wyliczenia dochodu i w oparciu o te działania wydał decyzję odpowiadającą prawu. Argumenty zatem zawarte w skardze nie mogły odnieść skutku.

Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów, zarówno w kwestii ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i zastosowania do jego oceny przepisów prawa, albowiem ocena ta została dokonana przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności sprawy. Innymi słowy - w przywołanych okolicznościach, brak jest podstaw do zakwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, która zapadła na skutek wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, na podstawie zgromadzonych i potrzebnych do jej rozstrzygnięcia dowodów, właściwej ich oceny oraz prawidłowych rozważań faktycznych i prawnych organu odwoławczego, zawartych w jej uzasadnieniu (art. 107 § 3 K.p.a.).

Z tych względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.