Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 236/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2018-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 1, art. 37 ust. 1, art. 53 ust. 2 pkt 1 i 2, aer. 61 ust. 8 pkt 1a
journal: Dz.U. 2014 poz 1146
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Ewa Rojek, Protokolant Starszy inspektor sądowy Celestyna Niedziela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi Gminy D. na informację Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny – przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Zarząd Województwa Świętokrzyskiego; 2. zasądza od Zarządu Województwa Ś. na rzecz Gminy D. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zarząd Województwa Ś. jako Instytucja Zarządzająca (Zarząd, IZ) w piśmie z dnia [...] 2018 r. nr [...] poinformowała Burmistrza Miasta i Gminy D. o nieuwzględnieniu protest na informację z dnia [...] 2018 r. nr [...] o tym, że wniosek o dofinansowanie pn.: Rewitalizacja miasta D. - kształtowanie przestrzeni społeczno-gospodarczej (nr [...]), złożonego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2014 - 2020, Działanie 6.5. Rewitalizacja obszarów miejskich i wiejskich - został odrzucony.

Wynik oceny merytorycznej powyższego wniosku wraz z uzasadnieniem przedstawiono w karcie informacyjnej będącej załącznikiem do pisma z [...]

2018 r. Z karty tej wynika następująca ocena punktowa. W zakresie: kryterium nr 1. Kompleksowość zaplanowanych w projekcie działań przyczyniających się do rozwiązywania problemów społecznych na terenie rewitalizowanym - 8 pkt

(maks. - 16); kryterium nr 2. Wpływ projektu na obszar rewitalizowany – 9 pkt

(maks. - 15); kryterium nr 3. Stopień komplementarności oraz liczba partnerów zaangażowanych w projekcie - 9 pkt (maks. - 12); kryterium nr 4. Wpływ projektu na tworzenie miejsc pracy – 6 pkt (maks. - 9); kryterium nr 5. Obszar realizacji projektu - 2 pkt (maks. - 8); kryterium nr 6. Zorientowanie projektu na efektywne wykorzystanie energii – 2 pkt (maks. - 4); kryterium nr 7. Strategiczne znaczenie projektu dla danego obszaru – 2 pkt (maks. - 4); kryterium nr 8. Realizacja projektu za pomocą formuły konkursu architektonicznego, architektoniczno – urbanistycznego lub urbanistycznego – 2 pkt (maks. 2).

W związku z powyższą informacją Gmina D. złożyła protest do Zarządu, kwestionując ocenę kryterium nr 1, nr 2, nr 6.

W zakresie oceny kryterium nr 1 skarżąca zarzuciła, że Komisja Oceny Projektów błędnie przyjęła, że "Projekt oddziałuje w strefach: przestrzenno- funkcjonalnej 1 p. (budowa placu zabaw) oraz technicznej 1 p. (przebudowa Domu Ludowego), nie ma natomiast wpływu na sferę gospodarczą (nie tworzy potencjału do rozwoju przedsiębiorczości) i środowiskową (nie przyczynia się do zmniejszenia zanieczyszczenia powietrza itp.)".

W uzasadnieniu protestu odnoszącego się do kryterium nr 1 wnioskodawca odwołał się do zapisów Studium Wykonalności i wskazał na potrzebę realizacji następujących zadań:

- gruntowny remont Domu Ludowego co pozwoli jednocześnie na lepsze wykorzystanie i zagospodarowanie obiektu na potrzeby mieszańców i ruchu turystycznego. Potencjał tkwiący w jego wartościach kulturowych nie jest wykorzystany;

- remont ulicy K. znajdującej się w centrum miasta. Remont wymaga przeprowadzenia gruntownych prac modernizacyjnych nawierzchni, budowy chodników oraz modernizacji i dobudowy sieci kanalizacyjnej i wodociągowej. Stan ulicy powoduje powstawanie niebezpiecznych sytuacji dla kierowców oraz pieszych korzystających z ulicy. Dodatkowo braki w systemie kanalizacji niosą niebezpieczeństwo niewłaściwego obchodzenia się z nieczystościami i przenikanie ich do ziemi powodując skażenie wód gruntowych.

- montaż fotovoltaiki - Partner MŚP. Z uwagi na znaczne zapotrzebowanie na prąd w działalności przedsiębiorstwa, montaż fotovoltaiki pozwolił by na ograniczanie zużycia prądu co wiąże się bezpośrednio z ograniczeniem globalnej emisji CO2 jak

i poprawą stanu środowiska w obszarze miasta.

Wskazując na powyższe zadania, Gmina D. podniosła, że poza efektami bezpośrednimi takimi jak poprawa stanu infrastruktury i obiektów publicznych w Daleszycach nastąpi także poprawa wizerunku turystycznego oraz gospodarczego gminy co wpłynie na rozwój przedsiębiorczości, a tym samym spadek bezrobocia. Kompleksowo poprawi się wizerunek gminy D. jako atrakcyjnej turystycznie, osadniczo oraz dbającej o potrzeby kulturowe mieszkańców, aby to jednak osiągnąć konieczna jest realizacja niniejszego projektu. Uzgodniono w projekcie, że rewitalizacja opierać się będzie o następujące wartości: zapewnienie włączenia osób starszych i młodych w życie społeczne i kulturalne, bezpieczeństwo obszaru dla mieszkańca i turysty, przywrócenie estetyki i ładu architektonicznego, poszanowanie środowiska naturalnego, aktywizację i mobilizację społeczności lokalnej, zapewnienie warunków do zakładania nowych firm. Dodatkowo rozwiązania proekologiczne zastosowane przy pracach zapewnią bezpieczeństwo środowiska. Zmniejszą emisję do atmosfery, budynki będą bardziej energooszczędne.

Tak wypracowane nowe oblicze obszaru będzie bardziej atrakcyjne dla mieszkańca, turysty, czy osoby chcącej uruchamiać biznes na terenie objętym rewitalizacją. Spodziewane jest utworzenie nowych miejsc pracy dzięki poprawie atrakcyjności

i funkcjonalności rewitałizowanego obszaru. Obszar zrewitalizowany ma stworzyć nowe możliwości rozwoju, który będzie promieniował na całą gminę. Nowa estetyka

i nowa jakość w gminie przyczyni się do wzrostu ilości turystów. Co z kolei będzie przyczynkiem do rozwoju oferty w tym zakresie."

Zdaniem wnioskodawcy jest to wystarczające do uznania spełnienia kryterium oddziaływania na sferę gospodarczą i środowiskową. Zwrócono uwagę na fakt, że kryteria opisane w karcie oceny merytorycznej nie wskazują w jakiej formie należy udokumentować bądź przedstawić informacje w celu spełnienia niniejszych kryteriów a samo odwołanie się do Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2020 nie wprowadza nic bardziej szczegółowego

i jednoznacznego. Taka sytuacja powoduje, że osoba oceniająca ma możliwość subiektywnej oceny spełnienia bądź niespełnienia kryteriów co nie powinno mieć miejsca w niniejszej ocenie.

Wnioskodawca wnioskuje więc o ponowną ocenę niniejszego kryterium nr 1, które powinno zostać spełnione na poziomie 4 punktów i projekt po zważeniu powinien uzyskać 16 punktów.

Kwestionując ocenę projektu w zakresie kryterium nr 2, wnioskodawca nie zgodził się z odrzuceniem wskazanych w dokumentacji informacji co do braku wpływu na zachowanie zabytków czy zwiększenie potencjału turystycznego.

W uzasadnieniu protestu do kryterium nr 2 wnioskodawca odwołując się do Studium Wykonalności wskazał, że na terenie gminy D. istnieje wiele obiektów wpisanych do rejestru dóbr kultury oraz będące w ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K., wymieniając ich po kolei na

str. 5 i 6 protestu. Przywołał fragmenty Studium Wykonalności: "Poprawa stanu centrum miasta jak i obiektów zabytkowych znajdujących się w strefie rewitalizacji będzie miało wpływ na zwiększenie potencjału turystycznego jak i liczby odwiedzających miasto turystów. Przebudowa rynku i ulic wpłynie bezpośrednio na poprawę estetyki i funkcjonalności przestrzeni publicznej. Planowany zakres realizacji inwestycji w pełni wpisuje się w potrzeby społeczne i gospodarcze, mieszkańców nie tylko Gminy D. ale również osób przyjezdnych, w tym również turystów odwiedzających Region Świętokrzyski. Planowana inwestycja polegająca na kompleksowej i wielowątkowej poprawie stanu obszaru zdegradowanego zdecydowanie poprawi jakość życia mieszkańców, dostępność do usług publicznych m.in. w sferze społeczno-integracyjnej i kulturalno-rekreacyjnej, możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, jak i atrakcyjność turystyczną obszaru oraz bezpieczeństwo publiczne."

Zatem realizacja projektu na obszarze o znacznej liczbie występujących zabytków, który jest atrakcyjny turystycznie, wpłynie wzmacniająco na potencjał turystyczny Gminy D. jak również potencjał turystyczny regionu.

Wnioskodawca wnioskuje więc o ponowną ocenę niniejszego kryterium nr 2, które powinno zostać uznane za spełnione na poziomie 4 punkty (liczonych przed zważeniem) i projekt powinien uzyskać 12 punktów po zważeniu.

Kwestionując ocenę kryterium nr 6, wnioskodawca zarzucił, że Komisja Oceny Projektów błędnie przyjęła, że ,,Projekt uwzględnia rozwiązania przyczyniające się do wykorzystania OZE – u Partnera MŚP planowana jest budowa instalacji fotowoltaicznej – 1 p."

Odwołując się do Studium Wykonalności, Gmina D. wskazała, że

"W planowanej inwestycji będą stosowane rozwiązania przyjazne środowisku czyli nowoczesne, energooszczędne (EWE) rozwiązania techniczne i technologiczne zmniejszające wpływ na środowisko oraz rozwiązania promujące odpowiedzialne zachowania wobec środowiska."

Zadeklarowano, że o zastosowaniu rozwiązań energooszczędnych EWE, będzie szczegółowo rozwinięte przez projektantów opracowujących dokumentację konkursową jak również szczegółową dokumentację techniczną. Na obecnym etapie wnioskodawca nie jest w stanie podać rozwiązań jakie będą zastosowane w planowanych do realizacji obiektach, jednak zadeklarował, że takie rozwiązania będą uwzględnione i zastosowane w niniejszym projekcie.

W ponownej ocenie niniejszego kryterium nr 6 powinno zostać ono uznane za spełnione na poziomie 2 punktów (liczonych przed zważeniem) i projekt powinien uzyskać 4 punkty po zważeniu.

W podsumowaniu wnioskoadwca wnosi o uwzględnienie wskazanych dodatkowych 13 punktów, które pozwolą na szanse otrzymania dofinansowania z listy rezerwowej.

Zarząd nie uwzględnił protestu, o czym poinformował stronę w piśmie

z [...] 2018 r. nr [...]. Podtrzymując ocenę kryterium

nr 1 i odwołując się do definicji zawartej w Instrukcji oceny punktowej projektu, Zarząd stwierdził, że nie znajduje znaczącego oddziaływania projektu na sferę gospodarczą gminy. Zdaniem Zarządu przebudowa Domu Ludowego, remont ulicy K., budowa placu zabaw oraz montaż fotowoltaiki w przedsiębiorstwie Partnera, poprawienie estetyki i ułatwienie dostępu do lokali mieszkalnych oraz usługowych i gospodarczych to zdecydowanie zmiana w sferze przestrzenno-funkcjonalnej, jednak nie gwarantuje rozwoju gospodarczego gminy. Wnioskodawca bowiem nie wykazał w dokumentacji projektowej podmiotów gospodarczych, które co najmniej potencjalnie byłyby zainteresowane rozwijaniem działalności w związku

z realizacją projektu oraz inwestowaniem na zrewitalizowanych terenach. Zarząd ocenił, że umowa partnerstwa z firmą F. R. w zakresie budowy paneli fotowoltaicznych skutkować będzie zmianami w zakresie pozyskiwania energii

w obrębie funkcjonowania przedmiotowej firmy, jednak nie przewiduje się wpływu na rozwój gospodarczy obszaru.

W kwestii oddziaływania na sferę środowiskową rozpatrujący protest podtrzymują ocenę KOP i stwierdzają, że wpływ rewitalizacji ulicy i związanej z nią odcinkową modernizacją sieci kanalizacyjnej na stan środowiska jest wątpliwy. Sama modernizacja sieci nie rozwiązuje problemu unieszkodliwiania ścieków, jest jedynie usprawnieniem jednego z jej odcinków, jednak efekt końcowy w postaci potrzeby zagospodarowania ścieków pozostaje niezmieniony. Planowany wpływ wymiany oświetlenia przy jednej z ulic na energooszczędne oraz montaż ogniw fotowoltaicznych przez Partnera uznano również za niewystarczający dla wniesienia zmian w sferze środowiskowej. Związek pomiędzy potencjalną punktową oszczędnością energii w ww. zakresie, a poprawą jakości środowiska naturalnego jest na tyle marginalny, że przyznanie punktu w tym zakresie byłoby krzywdzące dla projektów, które otrzymały w ramach przedmiotowego kryterium punkt w związku

z np. budową oczyszczalni ścieków.

Biorąc pod uwagę powyższe, Rozpatrujący protest nie przyznają wnioskodawcy dodatkowych punktów w ramach kryterium punktowego nr 1.

Zarząd rozpatrując protest nie podzielił zarzutów odnoszących sie do oceny kryterium nr 2. W uzasadnieniu swojego stanowiska wskazał, że w dokumentacji projektowej nie odnaleziono zapisów świadczących jednoznacznie o tym, iż realizacja projektu wpłynie na zwiększenie ruchu turystycznego w rejonie objętym projektem. Przebudowa Domu Ludowego oraz remont ulicy nie są wystarczające, aby w znaczący sposób zwiększyć zainteresowanie Gminą D. wśród turystów. Założenia wnioskodawcy opierają się jedynie na prognozach i nie są podparte np. miarodajnym badaniem społecznym, którego tematem byłby wzrost potencjalnego zainteresowania turystycznego gminą w wyniku realizacji przedmiotowego projektu. W pozostałych zadaniach objętych projektem (budowa placu zabaw oraz montaż fotowoltaiki przez Partnera MŚP), rozpatrujący protest tym bardziej nie odnajdują powiązania z potencjałem turystycznym, a jedynie z poprawą jakości życia mieszkańców gminy lub poprawą zagospodarowania energią w obrębie przedsiębiorstwa.

Odwołując się do zasady bezstronnej i rzetelnej ponownej oceny projektu, Zarząd zwrócił uwagę, że projekt uzyskał w ramach kryterium punktowego nr 2 dwukrotnie 1 punkt za spełnienie tego samego efektu, jakim jest poprawa bezpieczeństwa publicznego. W karcie oceny projektu zostało zawarte uzasadnienie: "Wpływ na rewitalizowany obszar: poprawa bezpieczeństwa publicznego 1 p. (remont ul. K.), poprawa estetyki i funkcjonalności przestrzeni publicznej na rzecz przywrócenia i utrwalenia ładu przestrzennego, który podniesie atrakcyjność rewitalizowanego obszaru 1 p. (budowa placu zabaw), na poprawę bezpieczeństwa publicznego 1 p (remont ulicy K. z chodnikami, montaż oświetlenia ulicznego), brak wpływu na zachowanie zabytków czy zwiększenie potencjału turystycznego, łącznie 3 pkt." Wyjaśniono, że zgodnie z Instrukcją dokonywania oceny projektu, z racji spełniania dwóch z pięciu efektów wymienionych w definicji kryterium punktowego nr 2, projekt powinien był otrzymać 2 punkty (przed zważeniem).

W związku z powyższym oraz z brakiem znaczącego wpływu na podwyższenie potencjału turystycznego, Zarząd obniża ocenę projektu w ramach kryterium nr 2 z 3 punktów na 2 punkty i przyznaje 6 punktów po zważeniu.

Zarząd podtrzymuje również ocenę KOP w zakresie kryterium nr 6 i wyjaśnia, że w dokumentacji projektowej wnioskodawca wspomina wielokrotnie, iż w ramach realizacji projektu stosowane będą rozwiązania energooszczędne, jednak brak jest chociażby propozycji konkretnych technologii dla planowanej inwestycji. Założenia dotyczące EWE mają charakter ogólnikowy, jak np.: "W planowanej inwestycji będą stosowane rozwiązania przyjazne środowisku czyli nowoczesne, energooszczędne (EWE) rozwiązania techniczne i technologiczne zmniejszające wpływ na środowisko oraz rozwiązania promujące odpowiedzialne zachowania wobec środowiska." Wskazuje ponadto, że forma realizacji projektu, jaką jest konkurs architektoniczny, nie usprawiedliwia wnioskodawcy na tyle, aby oprzeć się wyłącznie na założeniu, iż wdrażane technologie będą miały charakter energooszczędny - wymaga się co najmniej przedstawienia branych pod uwagę rozwiązań w sposób bardziej szczegółowy. Rozpatrujący protest twierdzi, że nie odnaleziono w dokumentacji projektowej przesłanek świadczących o zorientowaniu projektu na efektywne wykorzystywanie energii. Tym samym nie przyznano projektowi dodatkowych punktów w ramach kryterium punktowego nr 6.

W wyniku rozpatrzenia protestu suma punktów przyznanych projektowi została obniżona z 40 do 37 punktów po zważeniu.

Na powyższą informację Zarządu, Gmina D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Wniosła na podstawie

art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej o uwzględnienie skargi i obciążenie Instytucji Zarządzającej kosztami postępowania w sparwie. Zarzuciła naruszenie:

- art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności oraz obiektywnej oceny projektu polegającej na błędnym i bezzasadnym uznaniu, że projekt w ramach kryterium nr 1 otrzymuje 2 punkty przed zważeniem, co miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego niezakwalifikowania projektu do dofinansowania, podczas gdy prawidłowo dokonana ocena w zakresie tego kryterium powinna skutkować przyznaniem 4 punktów przed zważeniem, i 16 punktów po zważeniu, co skutkowałoby zakwalifikowaniem projektu do projektów objętych dofinansowaniem;

- art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności oraz obiektywnej oceny projektu polegającej na błędnym i bezzasadnym uznaniu, że projekt w ramach kryterium nr 2 otrzymuje 3 punkty przed zważeniem, co miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego niezakwalifikowania projektu do dofinansowania, podczas gdy prawidłowo dokonana ocena w zakresie tego kryterium powinna skutkować przyznaniem 4 punktów przed zważeniem i 12 punktów po zważeniu, co skutkowałoby zakwalifikowaniem projektu do projektów objętych dofinansowaniem;

- art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności oraz obiektywnej oceny projektu polegającej na błędnym i bezzasadnym uznaniu, że projekt w ramach kryterium nr 6 otrzymuje 1 punkt przed zważeniem, co miało istotny wpływ na wynik oceny, gdyż doprowadziło do bezpodstawnego niezakwalifikowania projektu do dofinansowania, podczas gdy prawidłowo dokonana ocena w zakresie tego kryterium powinna skutkować przyznaniem 2 punktów przed zważeniem i 4 punkty po zważeniu, co skutkowałoby zakwalifikowaniem projektu do projektów objętych dofinansowaniem.

W uzasadnieniu do zarzutów skargi, Gmina D. zawarła taką samą argumentację jak do zarzutów protestu. Dlatego w pełni należy odwołać się do tej argumentacji, która została szczegółowo przedstawiona w części historycznej uzasadnienia wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem.

Na podstawie art. 3 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) dalej: ,,ustawy p.p.s.a.", sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Takimi przepisami szczególnymi są m.in. przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1146 ze zm. – dalej: ustawa wdrożeniowa), które określają m.in. sposób wyboru projektów do dofinansowania oraz procedurę odwoławczą w sprawach dotyczących oceny projektów finansowanych ze środków regionalnego programu operacyjnego. Jedynie w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie do postępowania przed sądami administracyjnymi stosuje się odpowiednio przepisy ustawy p.p.s.a., o czym mowa w art. 64 ustawy wdrożeniowej.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 tej ustawy w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego zgodnie z art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. W wyniku rozpatrzenia skargi, sąd może stosownie do art. 61 ust. 8: uwzględnić skargę stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. a); orzec, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą lub pośredniczącą (pkt 1 lit. b); oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia (pkt 2); umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe (pkt 3).

Przystępując do kontroli oceny projektu należy wskazać, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Gmina D. po otrzymaniu informacji o odrzuceniu projektu na etapie oceny merytorycznej (informacja z 7 maja 2018 r.) wniosła w terminie przewidzianym ustawą protest, który nie został uwzględniony (informacja z 22 czerwca 2018 r.). W ustawowym terminie 14 dni złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach. Powyższe oznacza, że możliwa jest merytoryczna ocena przez Sąd złożonej skargi.

Skarga jest częściowo zasadna ponieważ organ naruszył art. 37 ust. 1 w zw.

z art. 53 ust. 2 pkt. 1 i 2 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasady przejrzystości i rzetelności oraz obiektywnej oceny projektu polegającej na błędnym

i bezzasadnym uznaniu, że projekt w ramach kryterium nr 1 nie wywiera wpływu na sferę środowiskową, co powinno skutkować przyznaniem dodatkowo 1 pkt po zważeniu 4 pkt. Zatem liczba uzyskanych punktów po zważaniu za spełnienie kryterium nr 1 powinno wynosić 12 pkt, a nie jak Zarząd przyjął 8 pkt. Ponadto przy ocenie Kryterium nr 2 z naruszeniem zasady reformationis i peius, Zarząd obniżył punktację z 9 punktów do 6 punktów, a w ogólnym podsumowaniu z 40 pkt do 37 pkt. Gdyby organ nie dopuścił się stwierdzonych uchybień projekt uzyskał by ostatecznie 44 pkt co skutkowałoby zakwalifikowaniem projektu do projektów objętych dofinansowaniem.

Zdaniem Sądu, uzasadnienie oceny kryterium nr 1 w zakresie wpływu projektu w sferze środowiskowej, zostało przedstawione w sposób niewyczerpujący

i w oderwaniu od założeń Studium Wykonalności oraz Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu. Zgodnie z definicją kryterium nr 1. Kompleksowość zaplanowanych w projekcie działań przyczyniających się do rozwiązywania problemów społecznych na terenie rewitalizowanym: maksymalną liczbę punktów będą mogły otrzymać projekty w pełni odpowiadające na faktyczne problemy społeczne oddziałujące w sferach zdefiniowanych w zatwierdzonych przez Ministra właściwego ds. rozwoju regionalnego Wytycznych w zakresie rewitalizacji w programach operacyjnych na lata 2014-2010 tj. w sferze gospodarczej, środowiskowej, przestrzenno – funkcjonalnej i technicznej. Z definicji tego kryterium wynika także, że przy dokonywaniu oceny pod uwagę brane będą również takie aspekty jak: kompleksowość zagospodarowania terenu, uwzględnienie wszystkich niezbędnych do wykonania prac na danym obszarze lub obiekcie, wpływ na urozmaicenie oferty regionu.

Zdaniem Sądu, Gmina D. w dokumentacji projektowej wyeksponowała wiele wątków determinujących wpływ projektu w sferze środowiskowej, które uwzględnione w całości dają podstawę do zakwestionowania oceny w tym zakresie. Wskazanie przez skarżącą inwestycji, której wykonanie zaplanowała, pozwala na ocenę projektu jako kompleksowego i wielowątkowego obejmującego wielość wątków i etapów. Zdaniem Sądu, wbrew ocenie Zarządu ewidentny wpływ na sferę środowiskową będzie miała inwestycja polegająca na remoncie ulicy K. znajdującej się w centrum miasta. W Studium Wykonalności szczegółowo opisano, że remont ulicy wymaga przeprowadzenia gruntownych prac modernizacyjnych nawierzchni, budowy chodników oraz modernizacji i dobudowy sieci kanalizacyjnej oraz wodociągowej. Przyznać należy, że jest to propozycja konkretnych zadań poprzez, które Gmina D. uwiarygadnia swoje stanowisko co do możliwości potencjalnej poprawy stanu środowiska na obszarze rewitalizowanym. Skarżąca zasadnie zwraca uwagę na istotny i oczywisty fakt, że dodatkowo braki w systemie kanalizacji niosą niebezpieczeństwo niewłaściwego obchodzenia się z nieczystościami i przenikanie ich do ziemi powodując skażenie wód gruntowych. Wobec tego planowany zakres remontu ulicy Kiliańskiego należy do zadań poprzez realizację których projekt będzie potencjalnie oddziaływał w sferze środowiskowej. Podobny wpływ projektu na tę sferę upatrywać należy w montażu fotovoltaiki

u Partnera MŚP oraz wymianie chociażby w części oświetlenia na bardziej oszczędne. Dlatego organ powinien uwzględnić w swojej ocenie argumenty skarżącej, że z uwagi na znaczne zapotrzebowanie na prąd w działalności przedsiębiorstwa, montaż fotovoltaiki pozwolił by na ograniczanie zużycia prądu co wiąże się bezpośrednio z ograniczeniem globalnej emisji CO2 jak i poprawą stanu środowiska w obszarze miasta.

Gmina D. w Studium Wykonalności, w proteście oraz w skardze rzeczowo uzasadniła zatem wpływ projektu w sferze środowiskowej. Wskazała na konkretne fakty, które będą logicznym następstwem planowanych zadań. Podkreślić należy, że projekt oceniany w przedmiotowej sprawie jest projektem indywidualnym konkretnego podmiotu i w kontekście przedstawionej przez beneficjenta dokumentacji konkursowej powinien być oceniany z uwzględnieniem zasad określnych w ustawie wdrożeniowej, Regulaminie projektu oraz w Instrukcji dokonywania oceny punktowej projektu. Dlatego naruszeniem zasady rzetelności oceny projektu będzie porównywanie jego założeń i wpływu w sferze środowiskowej do zadań z projektu innego podmiotu. Błędna jest ocena projektu w tym zakresie, gdy oceniający pozbawiają Gminę dodatkowej punktacji dlatego, że inny beneficjent buduje oczyszczalnię ścieków przez co wykazuje bardziej wymierny wpływ na ochronę środowisko. Z przedstawionych wyżej względów Sąd wskazuje na dowolność i naruszenie zasady rzetelności przy dokonywaniu oceny kryterium nr 1

w zakresie wpływu projektu w sferze środowiskowej. W konsekwencji takiej oceny Gmina D. niezasadnie została pozbawiona 1 pkt po zważeniu 4 pkt. Dlatego Sąd uznaje za zasadne i skuteczne dla ostatecznej oceny punktowej projektu zarzuty skargi kwestionujące stanowisko Zarządu odnoszące się do kryterium nr 1

w omawianym zakresie.

Natomiast wbrew zarzutom skargi i prezentowanemu w toku postępowania konkursowego stanowisku Gminy D. projekt nie będzie oddziaływał potencjalnie w sferze gospodarczej. Zaprezentowana w zaskarżonej informacji ocena tego aspektu projektu jest prawidłowa i rzetelna ponieważ odwołuje się w pełni do założeń Studium Wykonalności. Niewątpliwie przebudowa Domu Ludowego, remont ulicy K., budowa placu zabaw oraz montaż fotowoltaiki w przedsiębiorstwie Partnera, poprawienie estetyki i ułatwienie dostępu do lokali mieszkalnych oraz usługowych i gospodarczych to zdecydowanie zmiana w sferze przestrzenno-funkcjonalnej, jednak nie gwarantuje rozwoju gospodarczego gminy. Analizując treść założeń Studium Wykonalności, na które głównie skarżąca się powołuje, przyznać należy rację organowi. Wnioskodawca bowiem nie wykazał w dokumentacji projektowej podmiotów gospodarczych, które co najmniej potencjalnie byłyby zainteresowane rozwijaniem działalności w związku z realizacją projektu oraz inwestowaniem na zrewitalizowanych terenach. Takiego wpływu również w ocenie Sądu nie będzie wywierać umowa partnerstwa z firmą F. R. w zakresie budowy paneli fotowoltaicznych. Zatem można się zgodzić z tym, że umowa ta skutkować będzie zmianami w zakresie pozyskiwania energii w obrębie funkcjonowania przedmiotowej firmy, jednak nie przewiduje się wpływu na rozwój gospodarczy obszaru. Tak jak wyżej wskazano, inwestycja ta będzie mieć potencjalny wpływ jedynie w sferze środowiskowej. Ponadto skarżąca nie przedstawiła chociażby danych statystycznych, pozwalające ocenić, jaki wpływ na zwiększenie przedsiębiorczości w otoczeniu będzie miała realizacja projektu.

W dokumentacji konkursowej brak jest również dokumentów (podpisanych listów referencyjnych od firm zainteresowanych nowymi usługami) mogących stanowić podstawę do uznania, że realizacja projektu przyczyni się do wzmocnienia przedsiębiorczości na terenie rewitalizowanym.

Zarząd w oparciu o tak ogólną deklarację wnioskodawcy nie mógł ocenić czy

i ile oraz jakiego rodzaju przedsiębiorstw mogłoby powstać w otoczeniu projektu, a następnie na podstawie tych założeń zweryfikować wyniki tej oceny. Dlatego zarzuty skargi odnoszące się do omawianej kwestii są niezasadne, a tym samym brak punktacji za oddziaływanie projektu w sferze gospodarczej jest prawidłowe.

Oceniając zarzuty skargi w pozostałym zakresie uwagę poświecić w tym miejscu należy ocenie kryterium nr 2. Jak wyżej zasygnalizowano Zarząd w wyniku rozpoznania protestu zmniejszył punktację z 40 pkt do 37 pkt w stosunku do punktacji dokonanej przez KOP, czym naruszył zasadę reformationis in peius. Naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd przyjmując w rozpoznawanej sprawie naruszenie tej zasady, odwołuje się do poglądu prawnego zaprezentowanego między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lipca 2018 r., sygn. akt I GSK 2178/18. W wyroku tym stwierdzono, że ,,wprawdzie zakaz reformationis in peius nie został wprost wyartykułowany w ustawie wdrożeniowej i nie może być też na grunt tej ustawy transponowany przez proste odwołanie się do Kodeksu postępowania administracyjnego, to jednak jego obowiązywanie w obszarze krajowych procedur regulujących rozdział środków pomocowych wywodzone jest z Konstytucji RP i zasad ponadsystemowych krajowych procedur, w których zasada reformationis in peius jest bez wyjątku uznawana i stosowana. Przyjmuje się, że zakaz reformationis in peius wyraża się w tym, że organ rozpatrujący środek zaskarżenia (dewolutywny albo niedewolutywny) nie może pogorszyć określonej zaskarżonym orzeczeniem sytuacji prawnej strony odwołującej się".

Skoro protest jest jedynym i zarazem pełnym, merytorycznym środkiem zaskarżenia przewidzianym dla rozstrzygnięć konkursowych to jego rozstrzygnięcie powinno przystawać do ogólnych standardów prawa, a do nich należy respektowanie w postępowaniu wynikającym z ustawy wdrożeniowej reguły o zakazie reformationis in peius. Co też podkreślono w przywołanym wyroku NSA: ,,Instytucja zarządzająca/pośrednicząca jako organ władzy publicznej, działający na podstawie

i w granicach prawa, powinna bowiem procedować z poszanowaniem art. 2 Konstytucji RP, w myśl którego Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej". Podobny pogląd został zaprezentowany w wyrokach NSA z 29 lutego 2012 r.,

sygn. akt II GSK 169/12; z 21 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 1676/17. Odwołujący się powinien pozostawać zatem w usprawiedliwionym przekonaniu, że wniesione przez niego odwołanie, jeśli nawet nie okaże się skuteczne, spowoduje co najwyżej utrzymanie jego dotychczasowej sytuacji prawnej ustalonej zaskarżonym rozstrzygnięciem, nie doprowadzi natomiast do jej pogorszenia (por. m.in. wyroki NSA z dnia: 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1245/10; 17 listopada 2011 r.,

sygn. akt II OSK 1635/10; 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1261/10).

W ocenie Sądu zasada reformationis in peius została w pełni naruszona przy rozpatrywaniu protestu. Zarząd odwołując się do zasady bezstronnej i rzetelnej ponownej oceny projektu, zwrócił uwagę, że projekt uzyskał w ramach kryterium punktowego nr 2 dwukrotnie 1 punkt za spełnienie tego samego efektu, jakim jest poprawa bezpieczeństwa publicznego. Pomijając kwestię zasadności merytorycznej tej oceny, jednakże w poszanowaniu właśnie tej zasady, stwierdzić należy, że organ nie mógł pogorszyć sytuacji procesowej skarżącej. Dlatego też nie mógł obniżyć o

1 pkt po zważeniu 3 pkt. punktację za kryterium nr 2 co w konsekwencji po zsumowaniu wszystkich punktów realnie pozbawiło beneficjenta możliwości uzyskania miejsca na liście rezerwowej projektów do dofinansowania.

Niezależnie od stwierdzonego z urzędu uchybienia, odnieść się należy do zarzutów skargi kwestionujących ocenę projektu w zakresie kryterium nr 2.

Z uzasadnienia zarzutów wynika, że wnioskodawca nie zgodził się z odrzuceniem wskazanych w dokumentacji informacji co do braku wpływu projektu w szczególności na zwiększenie potencjału turystycznego, a tym samym braku przyznania 1 punktu po zważeniu 3 pkt.

Analizując Studium Wykonalności, Sąd podobnie jak organ nie odnalazł konkretnych informacji świadczących jednoznacznie o tym, że realizacja projektu wpłynie na zwiększenie ruchu turystycznego w rejonie objętym projektem. Skarżąca również i w tym przypadku uzasadniając spełnienie tego kryterium poprzestała na deklaracji. W Studium Wykonalności jedynie hipotetycznie przedstawiła wpływ projektu na zwiększenie potencjału turystycznego. Niewątpliwie na terenie Gminy D. istnieje wiele obiektów wpisanych do rejestru dóbr kultury oraz będące w ewidencji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w K.. Mimo walorów turystycznych wynikających z samego miejsca położenia obiektów kultury, w ocenie Sądu, realizowany projekt nie wpłynie w sposób znaczący na zwiększenie potencjału turystycznego. Skarżąca wskazała we wniosku, że zamierza zrealizować swój główny cel jakim jest rewitalizacja miasta D. poprzez wykonanie następujących zadań: remont ulicy K., montaż fotovoltaiki przez Partnera, przebudowę Domu Ludowego, budowę placu zabaw. Niewątpliwie zrealizowanie tych inwestycji wpłynie bezpośrednio na poprawę estetyki i funkcjonalności przestrzeni publicznej, poprawi jakość życia mieszkańców, dostępność do usług publicznych, ale nie na rozwój turystyki. Brak jest w projekcie konkretnych danych obrazujących dotychczasowe turystyczne zainteresowanie tym obszarem oraz danych statystycznych wskazujących o ile zwiększyć się może ruch turystyczny po rewitalizacji miasta D..

Dlatego prawidłowa jest ocena kryterium nr 2 w zakresie braku punktacji za wpływ projektu na zwiększenie potencjału turystycznego. Tym samym przekonywująca jest argumentacja Zarządu, że pprzebudowa Domu Ludowego, remont ulicy K., budowa placu zabaw oraz montaż fotowoltaiki przez Partnera MŚP nie są wystarczające, aby w znaczący sposób zwiększyć zainteresowanie Gminą D. wśród turystów. Organ zasadnie wskazuje, że założenia wnioskodawcy opierają się jedynie na prognozach i nie są podparte

np. miarodajnym badaniem społecznym, którego tematem byłby wzrost potencjalnego zainteresowania turystycznego gminą w wyniku realizacji przedmiotowego projektu.

Zatem w kontekście deklarowanych w Studium Wykonalności zadań, mimo występujących zabytków na obszarze rewitalizowanym, realizacja projektu nie zwiększy potencjału turystycznego Gminy D. jak również potencjału turystycznego regionu. Dlatego zarzuty skargi dotyczące oceny punktowej kryterium nr 2 w zakresie omawianym są niezasadne.

Skarżąca poprzez zarzuty skargi kwestionuje również ocenę kryterium nr 6. Zorientowanie projektu na efektywne wykorzystanie energii, wnosząc o uznanie spełnienia tego kryterium na poziomie 2 punktów i przyznanie po zważeniu

4 punktów.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ocenił kryterium nr 6 za spełnione na poziomie 1 pkt po zważeniu 2 pkt. Dofinansowanie jest przyznawane do projektów, które w dokumentacji konkursowej wskazują konkretne rozwiązania, przez to uwiarygadniają osiągnięcie celów. Skarżąca w dokumentacji projektowej wskazała takie rozwiązanie ale przyczyniające się tylko do wykorzystania OZE – u Partnera MŚP poprzez planowaną budowę instalacji fotowoltaicznej. Zasadnie zatem przyznano 1 pkt po zważeniu 2 pkt.

Gmina D. w Studium Wykonalności jedynie zadeklarowała wprowadzenie rozwiązań przyczyniających się do wykorzystania energii EWE.

Z definicji tego kryterium wynika, że o przyznaniu projektowi maksymalnej liczby punktów, o co wnioskuje skarżąca, decyduje uwzględnienie rozwiązań przyczyniających się do wykorzystania energii EWE. Zatem nie wystarczy zadeklarować, że takie rozwiązanie będą wprowadzone, a należy je wskazać konkretnie i uwzględnić w projekcie. Na obecnym etapie skarżąca wprost przyznała, że nie jest w stanie podać rozwiązań EWE, jakie będą zastosowane w planowanych do realizacji obiektach.

Dlatego wbrew zarzutom skargi, prawidłowa jest ocena kryterium nr 6 przyznająca 1 pkt po zważeniu 2 za wykorzystanie OZE. Skarżącej nie przysługuje wobec powyższego dodatkowo 1 pkt po zważeniu 2 pkt za brak rozwiązań przyczyniających się do EWE.

W ponownym postępowaniu organ raz jeszcze oceni kryterium nr 1 i nr 2, jednakże tylko w takim zakresie, w jakim ocena ta została zakwestionowana przez Sąd. Uwzględni zatem ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku odnoszącą się do stwierdzonych uchybień dotyczących oceny kryterium nr 1

w zakresie wpływu projektu w sferze środowiskowej oraz oceny kryterium nr 2 wobec naruszenia zasady reforamationis i peius.

W tej sytuacji w ocenie Sądu koniecznym było orzeczenie - zgodnie z

art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1. O zwrocie kosztów postępowania (wpis od skargi - 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł) Sąd orzekł na podstawie zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 ustawy p.p.s.a.