Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 568/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 134 par. 1, art. 145 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 6 ust. 1, art. 9, art. 15
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2008r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Wojewody z dnia 1 lutego 2008r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2007 r. postanowił wymeldować skarżącą A. L. z pobytu stałego z miejscowości K. ul. A. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Uzasadniając decyzję organ I instancji podniósł, że w dniu 20 października 2006 r. M. L. zamieszkała K. ul. A, złożyła wniosek o wymeldowane z pobytu stałego z tego budynku A. L. wskazując, że skarżąca nie przebywa pod tym adresem od 9 lat, kiedy to dobrowolnie zdecydowała się na wyjazd do Austrii. Dwukrotnie wydawane przez organ I instancji decyzje z dnia [...] 2007r. oraz z dnia [...] 2007 r. zostały uchylone decyzjami Wojewody z dnia [...] 2007 r. oraz [...] 2007 r.

Przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe z uwzględnieniem zaleceń Wojewody, organ ustalił, że skarżąca zameldowana jest na pobyt stały w K., ul. A od dnia 30 stycznia 1997 r. W 1997 r. opuściła miejsce pobytu stałego wyjeżdżając do Austrii. Opuszczenie stałego miejsca zamieszkania miało charakter dobrowolny, było następstwem uzgodnień pomiędzy ówczesnymi małżonkami i wynikało z trudnej sytuacji materialnej rodziny. W tym okresie strony nie pracowały, będąc na bezrobociu. Skarżąca wracała do Polski, co dwa tygodnie, przebywając wówczas w lokalu oraz partycypując w kosztach jego utrzymania.

Biorąc pod uwagę postępowanie skarżącej oraz art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ stwierdził, że w momencie opuszczenia lokalu skarżąca wyrażała zamiar stałego w nim przebywania, o czym świadczyć mogą również rzeczy osobiste pozostawione w mieszkaniu, co stwierdzono podczas kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w dniu 7 lutego 2007 r.

Z zeznań A. L. oraz jej byłego małżonka A. L. wynika, iż od 2002r. między stronami rozpoczął się konflikt natury osobistej i majątkowej, doprowadzając do orzeczenia o rozwodzie z dnia [...] 2007 r. Skarżąca przyjeżdżała do Polski sporadycznie, mieszkając wtedy u swojej siostry G. F., co uzasadniała obawą przed agresywnym zachowaniem A. L. wobec jej osoby. W okresie od 2002 r. do 2005 r. podejmowała czynności związane z możliwością powrotu do miejsca pobytu stałego, czego dowodem jest wypis z książki interwencji Komisariatu Policji z dnia 2 stycznia 2005 r., oraz zgłoszenie sprawy o psychiczne i fizyczne znęcanie się przez A. L. nad jej osobą. Postępowania zostały jednak umorzone wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego. Nieporozumienia, które występują między A. L. oraz A. L., jak ustalili funkcjonariusze Policji, nie mają charakteru ciągłego oraz uporczywego, są wynikiem nieuregulowanych spraw majątkowych.

W dniu [...] września 2005 r. przed Sądem Rejonowym strony zawarły ugodę, mocą której A. L. zobowiązał się nie przeszkadzać skarżącej w posiadaniu lokalu mieszkalnego na parterze budynku, składającego się z jednego pokoju, kuchni, łazienki oraz części wspólnej oraz wydać klucz do drzwi wewnętrznych, które zostały zamontowane pomiędzy kuchnią a pokojem w terminie trzech dni licząc od dnia zawarcia ugody. Podczas rozprawy administracyjnej w dniu 26 października 2007 r. strony potwierdziły, że ugoda w zakresie wydania klucza do drzwi została wykonana w terminie.

Skarżąca podniosła, że nadal nie może dostać się do lokalu w przedmiotowym budynku z powodu zamontowania przez A. L. w drzwiach wejściowych zasuwy, która jest zamknięta i nie można jej otworzyć z zewnątrz.

W dniu 9 listopada 2007 r. przeprowadzono dowód z oględzin, podczas których ustalono, iż mieszkania M. L. jak i skarżącej posiadają odrębne wejścia. Przy drzwiach zewnętrznych do jednego i do drugiego mieszkania zamontowane są odrębne dzwonki. W drzwiach wejściowych do mieszkania skarżącej od wewnętrznej strony zamontowano zamek w postaci zasuwy, który według zeznań M. L. oraz A. L. zapewnić ma dodatkowe zabezpieczenie dla niepełnosprawnej wnioskodawczyni. Podczas oględzin A. L. za pomocą posiadanego klucza otworzyła górne drzwi wejściowe prowadzące do mieszkania uczestniczki. Dla prowadzącego postępowanie oczywistym natomiast jest fakt, iż w momencie, kiedy zasuwa jest zasunięta od wewnątrz, wejście do budynku nie jest możliwe bez uprzedniego poinformowania osób przebywających w budynku.

Podczas zeznań na rozprawie administracyjnej w dniu 26 października 2007 r. skarżąca podniosła, że pomimo prób wejścia, dzwonienia, nikt nie otwiera drzwi w związku z czym wejście do budynku staje się niemożliwym. Zeznaniom tym sprzeciwił się A. L. oraz M. L., która stwierdziła, iż skarżąca nigdy nie korzysta z dzwonków, ani też nie podejmuje kontaktu telefonicznego, który umożliwiłby jej wejście. Skarżąca nie przedstawiła dowodów na potwierdzenie swoich zeznań o próbach wejścia do przedmiotowego budynku.

Skarżąca nie skorzystała do chwili obecnej z żadnych przysługujących jej środków prawnych umożliwiających swobodny dostęp do spornego lokalu oraz nie zgłosiła uprawnionemu organowi naruszenia przez A. L. zawartej [...] września 2005 r. ugody.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w okresie od 2006 r. do chwili obecnej skarżąca nie przebywała w budynku (poza jednorazowym pobytem u córki) oraz nie poczyniła żadnych starań, które umożliwiłyby jej samodzielne wejście do mieszkania. Przyjeżdżając do Polski zamieszkiwała w tym okresie u swojej siostry G. F., nie próbując wejść do spornego lokalu.

Z całokształtu zebranego materiału dowodowego oraz z zachowania stron wynika, że podstawową kwestią sporną między stronami w chwili obecnej są sprawy majątkowe, dotyczące budynku przy ul. A w K., które nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszym postępowaniu.

Organ wskazał, że w oparciu o zebrany materiał dowodowy ocenia czy spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych umożliwiające wymeldowanie osoby z pobytu stałego, a dotyczące dobrowolności opuszczenia miejsca stałego zameldowania oraz trwałego charakteru tego opuszczenia. Organ stwierdził, że opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego lokalu w 1997 r. miało charakter dobrowolny, czego strony nie kwestionowały. Niewątpliwie w momencie wyjazdu w 1997 r. skarżąca nie miała zamiaru trwałego opuszczenia lokalu, w którym jest zameldowana. Do roku 2002 nie występowały też problemy z dostępem do lokalu i skarżąca podczas pobytu w Polsce w nim przebywała. Mniej więcej od roku 2002 wskutek konfliktów osobistych i majątkowych pomiędzy ówczesnymi małżonkami A. L. i A. L., miała problemy z korzystaniem ze spornego lokalu. Sprawa znalazła rozwiązanie w postępowaniu sądowym, zakończonym ugodą z dnia [...] września 2005 r. Pomimo częściowego wykonania ugody przez A. L. i nadal występujących trudności z bezpośrednim dostępem do lokalu skarżąca od 2006 r. nie poczyniła żadnych działań prawnych celem wykonania zawartej ugody, nie przedstawiła też dowodu na potwierdzenie prób faktycznego wejścia do lokalu. Faktycznym miejscem przebywania w momencie pobytu w kraju od 2006 r. stało się mieszkanie siostry G. F. zamieszkałej ul. B w K.

W ocenie organu w chwili obecnej opuszczenie lokalu przez skarżącą ma charakter trwały i rzeczywiście ma miejsce. O jego dobrowolnym i trwałym charakterze świadczy fakt, iż od 2006 r. nie podejmowała żadnych czynności zmierzających do udostępnienia jej lokalu oraz nie zwracała się w tej kwestii do właściwego organu.

Organ wskazał, iż zameldowanie w lokalu mieszkalnym nie ma wpływu na kwestię praw majątkowych do lokalu, ewidencja ludności, bowiem ma na celu tylko i wyłącznie potwierdzenie faktu pobytu osoby w danym lokalu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła skarżąca A. L. Wnosząc o uchylenie decyzji zarzuciła, iż została ona oparta na wadliwych ustaleniach faktycznych, w szczególności, co do dobrowolnego opuszczenia przez skarżącą lokalu w 1997 r. Skarżąca podniosła, że dopiero w okresie późniejszym około 2004 r. napotykała trudności w korzystaniu z mieszkania ze strony męża i teściowej, na co reagowała interweniując na Policji jak i w Sądzie. Zaskarżona decyzja nie odpowiada prawu, a w szczególności przesłankom z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. Wymeldowanie osoby może nastąpić tylko w sytuacji dobrowolności opuszczenia miejsca stałego zameldowania oraz trwałego charakteru tego opuszczenia. Twierdzenie organu l instancji, iż skarżąca opuściła dobrowolnie mieszkanie w 1997r. jest absurdem w świetle choćby ustaleń poczynionych przez sam organ, że spotykały ją utrudnienia z dostępem do lokalu ze strony A. L., co spowodowało konieczność wystąpienia na drogę sądową zakończoną ugodą dnia [...] września 2005r. Ustalenia faktyczne dokonane przez organ l instancji są, więc wewnętrznie sprzeczne i nielogiczne. Skarżąca nie mogła, bowiem dobrowolnie opuścić miejsca zamieszkania w 1997 r., czego dowodem jest sprawa sądowa, na której wniesienie by się nie decydowała, gdyby dobrowolnie opuściła dom 8 lat wcześniej, jak to ustalił organ l instancji. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt zamontowania zasuw przy wewnętrznym zamku, która uniemożliwia jej otwarcie drzwi od zewnątrz.

Wojewoda decyzją z dnia 1 lutego 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 z późn. zm.)

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podniósł, że wniosek o wymeldowanie skarżącej złożyła M. L. - współwłaścicielka budynku. Wniosek poparli pozostali współwłaściciele A. L., T. R. oraz J. L. Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Jak wynika z kontroli dyscypliny meldunkowej przeprowadzonej w budynku tj. przy ul. A w K. oraz przy ul. B w K., A. L. nie zamieszkuje w tym budynku od początku 2006 r. Podczas ostatniego pobytu w Polsce w okresie Świąt Bożego Narodzenia zatrzymała się u swojej matki A. W. przy ul. B w K.

W aktach sprawy znajduje się także wyrok Sądu Okręgowego z dnia [...] 2007 r., sygn. akt [...] orzekający rozwód małżeństwa A. L. ze skarżącą, z którego nie wynika, aby w trakcie sprawy rozwodowej rozstrzygana była kwestia sposobu korzystania z lokalu przy ul. A w K. - przez byłych małżonków.

Z uwagi na to, że A. L. miała utrudnione wejście do budynku wniosła do Sądu Rejonowego przeciwko A. L. pozew o ochronę posiadania i sprawa toczyła się pod sygn. akt [...]. Podczas posiedzenia sądu w dniu [...] września 2005 r. strony zawarły ugodę, na podstawie, której A. L. zobowiązał się do wydania kluczy do lokalu mieszkalnego znajdującego się w budynku i postępowanie zostało umorzone.

Biorąc powyższe pod uwagę należało uwzględnić wniosek M. L. o wymeldowaniu skarżącej, albowiem spełnione zostały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 ustawy tj. opuszczenie lokalu bez wymeldowania. Lokal ten nie jest już, bowiem miejscem, w którym koncentrowałoby się życie osobiste skarżącej. Od kiedy zaczął narastać konflikt miedzy byłymi małżonkami A. L. i A. L., skarżąca miała problemy z dostaniem się i zamieszkiwaniem w lokalu. W konsekwencji wniosła pozew o ochronę posiadania, która zakończyła się ugodą w wyniku, której A. L. wydał klucze do drzwi wejściowych. Pomimo tego A. L. nie mieszkała w spornym lokalu. W czasie pobytów w Polsce przebywa w mieszkaniu matki i siostry w K. przy ul. B.

Od chwili podjęcia informacji, iż w drzwiach wejściowych spornego lokalu została zamontowana dodatkowa zasuwa, która uniemożliwia jej wejście do tego budynku, skarżąca nie podjęła żadnych kroków prawnych w celu usunięcia tej przeszkody. Skarżąca powinna ponownie szukać rozwiązania problemu na drodze cywilnoprawnej, zaniechanie tego świadczy o tym, iż zgodziła się z takim stanem rzeczy świadomie rezygnując z pobytu w spornym lokalu, a zatem opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały.

W tej sytuacji pozostawienie skarżącej zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby niezgodne z prawem. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2 b ustawy). Osoba winna być zameldowana tam gdzie faktycznie przebywa. Organ I instancji wydając decyzję zlikwidował istniejącą fikcję meldunkową.

Zarzuty, że organ I instancji nie wziął pod uwagę interwencji policji, jaka miała miejsce w 2004 r. oraz sprawy w sądzie dotyczącej utrudnień związanych z korzystaniem z lokalu, a także wyników wizji z dnia 9 listopada 2007 r. nie mogą mieć wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji. Organ administracji publicznej wydając decyzję o wymeldowaniu osoby bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania. W dacie wydania tej decyzji A. L. nie mieszkała w spornym lokalu oraz pomimo, iż uległ zmianie stan faktyczny sprawy od daty zawarcia ugody przed sądem z dnia [...] września 2005 r., nie podejmowała żadnych środków prawem przewidzianych, aby ponownie mieć dostęp do tego lokalu i zamieszkać pod powyższym adresem.

A. L. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się uchylenia jej w całości. Skarżąca podniosła, iż uznanie, "że osoba winna być zameldowana tam, gdzie faktycznie przebywa", wobec konieczności zarobkowania przez nią za granicą byłoby równoznaczne z pozbawieniem jej możliwości zachowania dotychczasowego meldunku na terenie Polski. Ponadto zarzuciła, iż decyzja rażąco narusza art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz przepisy postępowania tj. art. 7, 77, 80 kpa w związku z art. 107 § 3 kpa. Skarżąca wskazała brak jednoznacznego ustalenia w zaskarżonej decyzji, kiedy miała opuścić miejsce zameldowania.

Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja nie uwzględnia całego materiału dowodowego. Podniesione argumenty w odwołaniu od decyzji organu I instancji nie zostały przez organ II instancji właściwie uwzględnione i rozważone, a w szczególności za takie nie można uznać w świetle zasad logiki, wywodów na temat tego, iż istniejąca zasuwa w drzwiach od lokalu mieszkalnego gdzie jest zameldowana "ma służyć bezpieczeństwu wnioskodawczyni M. L., która jest osobą niepełnosprawną". Bezsporne jest, bowiem, że w budynku są dwa lokale mieszkalne na dwóch poziomach, mające dwa oddzielne wejścia i wnioskodawczyni mieszka na osobnym poziomie, co zresztą organ II instancji sam ustala. W takiej sytuacji nielogicznym powinno być dla organu montowanie wewnętrznej zasuwy przez A. L. na poziomie, w którym jego matka nie zamieszkuje.

Dysponując materiałem dowodowym w postaci ugody w sprawie posesoryjnej, protokołów rozpraw sądowych w sprawie o separację i rozwód, organ II instancji miał podstawy do uznania za wiarygodne twierdzeń o utrudnieniach i szykanach, jakie doznawała skarżąca w korzystaniu z lokalu mieszkalnego. Uzasadnienie decyzji zawiera braki, które nie pozwalają na kontrolę rozumowania organu II instancji, który utrzymał decyzję Wójta w mocy a z której wynika, iż organ I instancji przyjął opuszczenie lokalu w roku 1997.

Organ II instancji bezpodstawne przyjął sprzecznie z postanowieniami Konstytucji, że "osoba winna być zameldowana tam gdzie faktycznie przebywa".

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że wymeldowanie jest czynnością wtórną wobec wcześniejszego zdarzenia, jakim jest opuszczenie dotychczasowego miejsca przebywania. Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca nie mieszka w przedmiotowym lokalu już od początku 2006r., ponieważ swoje życie skoncentrowała w innym miejscu. Ponadto fakt opuszczenia przedmiotowego budynku potwierdziła także kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącej, że nie może wejść do budynku z uwagi na to, że została zamontowana w drzwiach dodatkowa zasuwa, która jej to uniemożliwia, Wojewoda wskazał, że skarżąca nie podjęła żadnych skutecznych działań w celu ochrony swoich praw. Z powyższego wynika, zatem, że skarżąca opuściła lokal w sposób dobrowolny i trwały. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, za równoznaczne z dobrowolnym opuszczeniem lokalu uznaje się również takie jego opuszczenie, które jest następstwem działań faktycznych, nawet sprzecznych z wolą osoby opuszczającej, jeżeli ta osoba nie podjęła prawem przewidzianych działań w celu ochrony swoich uprawnień lub z nich świadomie zrezygnowała. Obowiązek meldunkowy związany jest tylko z ewidencją ludności, której celem jest zbieranie informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, czyli rejestracja stanu faktycznego a nie stanu prawnego.

Po wniesieniu skargi A. L. przedłożyła kopię pozwu wniesionego w dniu 22 października 2008 r. do Sądu Okręgowego o przeniesienie własności działki wraz z budynkiem przy ul. A w K. Ponadto przedłożyła pismo Komisariatu Policji z 8 listopada 2008 r., z którego wynika, że w rejestrze ewidencji pod numerem [...] zostało odnotowane zgłoszenie skarżącej z prośbą o podjęcie interwencji. Wysłany na miejsce patrol zastał skarżącą, która oświadczyła, że były mąż utrudnia jej wejście do domu gdzie jest zameldowana. Drzwi były zamknięte na klucz od wewnątrz a na dźwięk dzwonka A. L. otworzył drzwi umożliwiając wejście skarżącej.

W toku rozprawy pełnomocnik skarżącej przedłożył też kopię wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] 2005 r. sygn. akt [...] oddalającego powództwo A. L. przeciwko A. L. o rozwód wraz z uzasadnieniem, na okoliczność, że skarżący zataił przed sądem, że znał adres skarżącej.

Skarżąca w toku rozprawy oświadczyła, że w Wiedniu wynajmuje mieszkanie, że kiedy przyjeżdża do Polski i jeżeli zostaje wpuszczona to mieszka przy ulicy A1 jeżeli nie to miesza u matki lub siostry. W ciągu roku 2007 i 2008 była kilkakrotnie w Polsce podczas weekendów.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji, przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm.). Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawowym przepisem regulującym kwestię wymeldowania, o treści obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji, jest art. 15 ust. 2 ustawy ewidencji ludności i dowodach osobistych, który określa, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

Osoba, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, jest obowiązana wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca (art. 15 ust. 1 ustawy).

Osoba, która wyjeżdża za granicę na okres dłuższy niż 3 miesiące, jest obowiązana zgłosić swój wyjazd oraz powrót właściwemu ze względu na miejsce pobytu stałego organowi wymienionemu w ust. 1. Zgłoszenia wyjazdu dokonuje się najpóźniej w dniu opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu, a zgłoszenia powrotu - najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia powrotu (art. 15 ust. 3 ustawy).

W bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym wskazanego unormowania powszechnie przyjęto, że przez opuszczenie lokalu należy rozumieć opuszczenie dobrowolne, przez które należy rozumieć takie opuszczenie, do którego strona została wprawdzie zmuszona, ale nie podjęła przewidzianych prawem środków w celu obrony swych praw do przebywania w tym lokalu (np. wyrok NSA z dnia 3 września 2002 r. sygn. II SA/Wr 332/2000 LexPolonica nr 358077, czy też wyrok NSA z dnia 28 listopada 2001 r. sygn. SA/Rz 685/2000 LexPolonica nr 354463).

Przyjęto również, że sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkiwaniu tam osoby, lecz musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Przez termin "zamiar" pojmuje się wolę wewnętrzną osoby, którą określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności faktycznych (tak NSA w wyroku z dnia 13 lutego 2002 r. sygn. II SA/Gd 646/2000 LexPolonica nr 355460). Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności (zob. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r. sygn. SA/Sz 1278/2000 LexPolonica nr 355462). Przejawem woli opuszczenia miejsca pobytu jest niepodejmowanie we właściwym czasie środków prawnych zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania lokalu (tak NSA w wyroku z dnia 18 grudnia 2001 r. sygn. II SA/Ka 613/2000 LexPolonica nr 354462).

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane wyżej poglądy.

Zgodnie z treścią art. 6 ust. 1. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych "Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania".

Zdaniem Sądu, organy obu instancji trafnie wbrew twierdzeniom skargi, wskazały, że wprawdzie dobrowolne opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez skarżącą nastąpiło w 1997 r. jednakże uznały, ze dopiero czasokres trwający od roku 2006 daje podstawę uznania, iż spełnione zostały przesłanki wynikające z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Wobec tego skoro organy obu instancji ustaliły, że pobyt skarżącej A. L. w przedmiotowym lokalu ma charakter sporadyczny i lokal ten nie stanowi centrum życiowego skarżącej, to zastosowanie do takiego stanu faktycznego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy było prawidłowe. Oznacza to, że zarzut naruszenia prawa materialnego podniesiony w skardze jest zasadny. Wbrew twierdzeniom skargi zdaniem Sądu, organy nie naruszyły też przepisów postępowania art. 7, 77, 80 kpa w związku z art. 107 §3 kpa. W szczególności nie jest trafny zarzut skarżącej o braku jednoznacznego ustalenia w zaskarżonej decyzji, kiedy miałaby opuścić miejsce zameldowania.

Z zachowaniem zasad wynikających ze wskazanych przepisów organy obu instancji wskazały, że w 1997 roku skarżąca dobrowolnie opuściła miejsce pobytu stałego wyjeżdżając do Austrii i w momencie wyjazdu nie miała zamiaru trwałego opuszczenia lokalu mieszkalnego, w którym jest zameldowana i nie występowały też żadne problemy z dostępem skarżącej do lokalu. Mniej więcej od roku 2002 wskutek konfliktów osobistych i majątkowych pomiędzy ówczesnymi małżonkami A. L. i A. L., skarżąca miała problemy z korzystaniem ze spornego lokalu, co znalazło rozwiązanie w postępowaniu sądowym o ochronę posiadania, zakończonym ugodą z dnia [...] września 2005 r. następnie wykonaną.

Pomimo powyższego skarżąca A. L. nie mieszkała w lokalu przy ul. A w K. W czasie pobytów w Polsce przebywa w mieszkaniu swojej matki i siostry w K. przy ul. B. Od chwili podjęcia informacji, iż w drzwiach wejściowych lokalu przy ul. A w K. została zamontowana dodatkowa zasuwa, która uniemożliwia wejście skarżącej do tego budynku, nie podjęła żadnych kroków prawnych w celu usunięcia tej przeszkody.

Trafnie, więc w ocenie Sądu, organy przyjęły, że zaniechanie tego świadczy o tym, iż zgodziła się z takim stanem rzeczy świadomie rezygnując z pobytu w lokalu przy ul. A w K., a zatem opuszczenie to ma charakter dobrowolny i trwały. W tej sytuacji pozostawienie skarżącej zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby niezgodne z prawem. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu (art. 9 ust. 2 b ustawy). Osoba winna być zameldowana tam gdzie faktycznie przebywa. Organ I instancji wydając przedmiotową decyzję zlikwidował istniejącą fikcję meldunkową.

Trafnie również organ odwoławczy wskazał, że zarzuty, że organ I instancji nie wziął pod uwagę interwencji policji, jaka miała miejsce w 2004 r. oraz sprawy w sądzie dotyczącej utrudnień związanych z korzystaniem z przedmiotowego lokalu, a także wyników wizji lokalnej z dnia 9 listopada 2007 r. nie mogą mieć wpływu na zmianę zaskarżonej decyzji. Organ administracji publicznej wydając decyzję o wymeldowaniu osoby bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie jej wydania. W dacie wydania tej decyzji A. L. nie mieszkała w spornym lokalu oraz pomimo, iż uległ zmianie stan faktyczny sprawy od daty zawarcia ugody przed sądem z dnia [...] września 2005 r., nie podejmowała żadnych środków prawem przewidzianych, aby ponownie mieć dostęp do tego lokalu i w nim zamieszkać.

Zdaniem Sądu, takie stanowisko organów wynikające z oceny zebranego materiału dowodowego przez organy obu instancji nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów albowiem ocena ta jest zgodna z zasadami logiki, doświadczenia życiowego nie wykazując wewnętrznej sprzeczności. Także wyprowadzony z tej oceny wniosek o zaistnieniu w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, że opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego lokalu od roku 2006 spełnia przesłanki wynikające z art.15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności jest zdaniem Sądu, prawidłowy.

A. L. w skardze podniosła też zarzut, że przez uznanie, "że osoba winna być zameldowana tam, gdzie faktycznie przebywa", wobec konieczności zarobkowania przez nią za granicą byłoby równoznaczne z pozbawieniem jej jako obywatela możliwości zachowania dotychczasowego meldunku na terenie Polski. Trafnie, zdaniem Sądu, w tym zakresie organ odwoławczy wskazał, że pozostawienie skarżącej zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem byłoby niezgodne z prawem skoro zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu. Decyzje z zakresu ewidencji ludności niewątpliwie są pochodną zachowania się osób podlegających obowiązkom wynikającym ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Świadomy wybór wieloletniego przebywania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej spowodowany koniecznością zarobkowania nie jest równoznaczny z pozbawieniem obywatela możliwości zachowania dotychczasowego meldunku na terenie Polski. Osoby dokonujące takiego wyboru, powinny jednak uwzględniać to, że może takie zachowanie doprowadzić do podjęcia przez organy prowadzące ewidencje ludności decyzji likwidujących fikcję meldunkową w oparciu o obowiązujące przepisy prawa krajowego. W przypadku skarżącej nie można pominąć jej oświadczenia złożonego przed sądem, że w 2007 r. i 2008 r. tylko kilkakrotnie przyjeżdżała do Polski na kilka dni, co w połączeniu z bezsporną okolicznością, że choć początkowo dobrowolnie z Polski wyjechała w 1997 r. wskazuje, że centrum spraw zawodowych i życiowych skarżącej nie znajduje się w chwili orzekania przez organy ewidencyjne w lokalu przy ul. A w K. chociażby pozostawiła tam swoje rzeczy osobiste. Wyrażany przez skarżącą zamiar zamieszkiwania w lokalu, w którym była dotychczas na stałe zameldowana pozostaje, więc w sprzeczności z okolicznościami sprawy zwłaszcza, że niewątpliwie nie podjęła żadnych działań związanych z utrudnianiem jej wejścia do spornego lokalu podczas krótkich pobytów w Polsce.

Obowiązek meldunkowy związany jest tylko ewidencją ludności, której celem jest zbieranie informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, czyli rejestracja stanu faktycznego a nie stanu prawnego. Dlatego też nie ma znaczenia dla kontroli zaskarżonej decyzji okoliczność wystąpienia przez skarżącą już po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na drogę sądową z powództwem o przeniesienie własności nieruchomości położonej w K. przy ulicy A. Niewątpliwie trafnie organy wskazały, że pomiędzy skarżącą a jej byłym mężem A. L. istnieje spór natury osobistej i majątkowej, co potwierdziła także treść wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] 2005 r. sygn. akt [...] oddalającego powództwo A. L. przeciwko A. L. o rozwód wraz z uzasadnieniem. Nie można jednak oczekiwać, że spór ten zostanie rozwiązany przez organy prowadzące ewidencje ludności, ponieważ właściwym do jego rozwiązania jest droga przed sądami powszechnymi.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.