Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 783/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 107 par.3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par.17
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: art. 3 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: art. 145 par.1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 51 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Dnia 23 marca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej za rok 2007 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 26 lutego 2010 r. Nr [...] w części odmawiającej przyznania skarżącej uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nakładającej sankcję w wysokości [...] zł, II. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

W dniu 12 maja 2007 r. A. G. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2007 do gruntów rolnych w ramach jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Łączna powierzchnia zadeklarowanych działek rolnych wyniosła:

– 225,66 ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej;

– 208,52 ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej – do powierzchni grupy upraw podstawowych.

Część działek objętych wnioskiem znajduje się w województwie [...], a pozostała część w województwie [...]. Do wniosku załączono 20 egzemplarzy załączników graficznych.

W dniach 31 sierpnia 2007 r. (Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu – Z. G.) i 7 listopada 2007 r. (Regionalne Biuro Kontroli na Miejscu – P.) w gospodarstwie wnioskodawczyni przeprowadzono kontrolę na miejscu.

W wyniku przeprowadzonych kontroli stwierdzono nieprawidłowości co do działek oznaczonych we wniosku lit.: A, B, E, G, H, K, L, R, T, w tym – co do spornych działek:

1) działka oznaczona we wniosku lit. A – działka nr 11 – województwo [...] – wnioskodawczyni zadeklarowała grupę upraw JPO, łąka trwała, na obszarze 2,20 ha. Działka ta nie została zmierzona, ponieważ z raportu z kontroli wynika, że brak było możliwości lokalizacji i przeprowadzenia kontroli działki rolnej. Podczas kontroli nie stwierdzono na działce łąki trwałej.

2) Działka rolna oznaczona we wniosku lit. B – działka nr 11 – województwo [...] – wnioskodawczyni zadeklarowała grupę upraw UPO, RS jęczmień jary, na obszarze 37,29 ha. Działka została zmierzona metodą GPS, jak wynika z raportu z kontroli wielkość przedmiotowego obszaru wyniosła 37,86 ha w ramach grupy upraw JPO. Ustalono, że stwierdzona uprawa (tj. ugór) należy do innej grupy upraw, niż ta, do której należy roślina deklarowana. Nie stwierdzono jednolitej uprawy jęczmienia jarego. Stwierdzono, iż działka B jest silnie zachwaszczona (perz, lebioda); perz wysoki na 50 cm, w którym tylko na obwodzie występują pojedyncze rośliny jęczmienia.

3) Działka rolna oznaczona we wniosku lit. G – działka ew. nr 9 – województwo [...] – wnioskodawczyni zadeklarowała grupę upraw UPO, RS jęczmień jary, na obszarze 78,11 ha. Działka została zmierzona metodą GPS, jak wynika z raportu z kontroli wielkość stwierdzonego obszaru wyniosła 78,11 ha w ramach grupy upraw JPO. Ustalono, że stwierdzona uprawa (ugór) należy do innej grupy upraw niż ta, do której należy roślina deklarowana. Nie stwierdzono jednolitej uprawy jęczmienia jarego, działka B silnie zachwaszczona (perz, lebioda); perz wysoki na 50 cm, w którym tylko na obwodzie występują pojedyncze rośliny jęczmienia.

Dokumentację kontrolną rozszerzono poprzez wykonanie szkiców kontrolowanych działek oraz fotografii stwierdzonych nieprawidłowości. Wobec powyższego, na podstawie sporządzonego raportu z kontroli ustalono, iż obszar zatwierdzony, dla którego zostały spełnione wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy wynosi 220,52 ha w ramach JPO i 90,36 ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej – do powierzchni grupy upraw podstawowych.

Pismem z dnia 25 września 2007 r. wnioskodawczyni wniosła zastrzeżenia do raportu z kontroli.

Zwróciła uwagę na następujące okoliczności.

1) Na działkach rolnych oznaczonych lit. B i G stwierdzono ugór, podczas gdy obie działki obsiane były jęczmieniem. Wskazała, iż na wszystkich działkach podlegających kontroli siew plonu głównego był jednakowy zarówno pod względem terminu jak i wielkości obsady. Dlatego też nie można zgodzić się ustaleniami z kontroli, z których wynika, że na działkach D, E, F i H uprawiany jest jęczmień, natomiast działki B i G stanowią ugór.

2) Nieprawidłowości dotyczą również powierzchni działek – wnioskodawczyni zaznaczyła, że zadeklarowane zostały działki rolne o powierzchni stwierdzonej podczas kontroli w roku ubiegłym (fizycznie użytkowane są działki rolne o identycznym obszarze i położeniu jak w roku ubiegłym).

3) Ponadto, w raporcie dla działek rolnych B i G stwierdzono ugór i znaczne zachwaszczenie perzem i lebiodą, jednak na str. 3 A/6 w sekcji – kontrolna przestrzegania minimalnych wymagań utrzymania w dobrej kulturze rolnej – stwierdzono, iż wszystkie normy zostały spełnione.

W związku z powyższym wnioskodawczyni wniosła o przeprowadzenie ponownej kontroli.

W piśmie z dnia 18 listopada 2007 r. i 11 grudnia 2007 r. Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego podtrzymało wyniki kontroli.

W piśmie z dnia 18 grudnia 2007 r. wnioskodawczyni wniosła o przeprowadzenie ponownej kontroli oraz przesłuchanie osób, które dokonały siewu jęczmienia na działkach B i G. Zwróciła uwagę, że w raporcie z kontroli rolnośrodowiskowej stwierdzono, że na spornych działkach faktyczną uprawą przed posianą gorczycą był jęczmień.

W piśmie z dnia 19 marca 2008 r. Biuro Kontroli na Miejscu Oddział [...] wyjaśniło, że w czasie kontroli działek rolnych w dniu 31 sierpnia 2007r. nie stwierdzono obecności resztek rośliny uprawianej w plonie głównym /zał. 1/ pożniwnych, ani innych śladów świadczących o zbiorze. Zbiór, gdyby odbył się rzeczywiście, to widoczne byłoby albo ściernisko, albo rola uprawiana na czarno lub w razie opóźnienia zbiorów – dojrzały jęczmień. Na działce ewidencyjnej 11 w obrębie G., na której producent zadeklarował działkę rolna A i B inspektorzy zlokalizowali działkę B, jednak zamiast deklarowanej uprawy jęczmienia o pow. 37,29 ha, stwierdzili ugór o pow.37,86 ha. Nie dysponując załącznikami graficznymi z naniesionym obrysem działki A, inspektorzy nie mogli stwierdzić, w którym fragmencie działki ewidencyjnej znajdować się winna, zdaniem producenta, działka A . Na całek powierzchni działki ewidencyjnej oprócz ugoru przyjętego jako działka B stwierdzono jedynie obszary nie kwalifikujące się do dopłat bezpośrednich: nieużytki, zadrzewienia, zakrzaczenia. W żadnym miejscu, w obrębie ww. ewidencji nie stwierdzono deklarowanej przez producenta łąki trwałej i dlatego też zastosowano kod DR5, nie mogąc zlokalizować i skontrolować działki rolnej A.

W piśmie z dnia 15 stycznia 2008 r. organ kontrolujący wyjaśnił, że kontrola w dniu 31 sierpnia 2007 r. odbyła się bez udziału producenta oraz, że kontrolerzy nie dysponowali dokumentami, na których naniesione były działki rolne. Na działce nr 11 zadeklarowane były dwie działki rolne A i B. W dniu kontroli na działce nr 11 stwierdzono ugór na powierzchni 37,86 ha, pozostała cześć działki J nie była użytkowana rolniczo, co potwierdza dokumentacja fotograficzna.

W dniu 10 kwietnia 2008 r. poinformowano wnioskodawczynię, m.in., że kontrola na miejscu z tytułu Wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt miała na celu stwierdzenie, czy wnioskodawczyni przestrzega założeń realizacji Działania 4. Zgodnie z deklaracją we wniosku rolnośrodowiskowym na deklarowanych działkach dla pakietu K01c – międzyplon ścierniskowy, został posiany międzyplon. W związku z powyższym inspektorzy przeprowadzający kontrolę w dniu 21.listopada 2007 r. dokonywali weryfikacji działek rolnych w celu stwierdzenia upraw w międzyplonie. Dla działek B E D F G H inspektorzy na dzień 21 listopada 2007 r. stwierdzili występowanie gorczycy, jako międzyplon ścierniskowy

Decyzją z dnia 23 czerwca 2008 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawczyni płatności do gruntów rolnych na rok 2007 z tytułu jednolitej płatności obszarowej i odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych nakładając sankcję w wysokości 34.846,57 zł.

Po rozpoznaniu odwołania A. G. od powyższej decyzji, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 1 października 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Zdaniem organu odwoławczego postępowanie w sprawie udzielenia płatności wnioskodawcy wymaga ponownej weryfikacji wniosku o płatności przez organ I instancji. W przedmiotowej sprawie zachodzi bowiem konieczność przeprowadzenia ponownej weryfikacji wniosku o płatności bezpośrednie w zakresie obszaru działek rolnych o identyfikatorach L i R, do których przypisano błędną wartość powierzchni stwierdzonej po kontroli na miejscu. Organ stwierdził ponadto, że decyzja w pozostałym zakresie właściwie odzwierciedla tzw. obszar zatwierdzony.

Pismem z dnia 28 października 2008 r. A. G. wniosła o zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W uzasadnieniu pisma wnioskodawczyni podała, że w konkluzji decyzji organ odwoławczy zarzucił jej, iż złożony przez nią wniosek pod względem faktycznym nie był prawidłowy, gdyż zdaniem organu na kwestionowanych działkach nie było zadeklarowanej uprawy jęczmienia. Wskazała, iż na skutek zawiadomienia przez ARiMR organów ścigania o popełnieniu przez nią przestępstwa z art. 297 § 1 k.k. postępowanie karne w tej sprawie jest w toku. Jego celem jest ustalenie, czy oświadczenia zawarte we wniosku o płatności na 2007 r. są prawdziwe tzn., czy zadeklarowane uprawy jęczmienia na spornych działkach były rzeczywiście uprawiane.

Pismem z dnia 20 czerwca 2009 r. wnioskodawczyni wniosła o podjęcie postępowania.

W uzasadnieniu wniosku wskazała, że Prokuratura Rejonowa postanowieniem z dnia 21.11.2008 r., w sprawie [...] umorzyła dochodzenie w przedmiocie złożenia przez nią we wniosku o płatności niezgodnego z prawdą oświadczenia o uprawie działek. Wnioskodawczyni podniosła, iż umorzenie postępowania potwierdza zasadność jej zarzutów podniesionych w odwołaniu.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z dnia 14 lipca 2009 r. wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.), przyznał wnioskodawczyni płatności do gruntów rolnych na 2007 r. z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 66.404,14 zł oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 34.914, 39 zł. potrącanej z płatności w ciągu kolejnych trzech lat.

Po rozpoznaniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia 6 listopada 2009 r. ponownie uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotowe postępowanie wymaga konieczności przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i weryfikacji wniosku o płatności. Stwierdził, iż organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniósł się do postanowienia Prokuratury z dnia 21.11.2008 r. o umorzeniu postępowania przygotowawczego przeciwko wnioskodawczyni oraz wniosku o przesłuchanie świadków, o co wnosiła odwołująca w pismach z dnia 18 grudnia 2007 r., 16 kwietnia 2008 r. i 14 maja 2008 r., a to oznacza, że dowód ten został pominięty.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku A. G. o przyznanie płatności na rok 2007 do gruntów rolnych Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia 26 lutego 2010 r., nr [...] wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 35, poz. 217 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071 z 2000 r. ze zm.), przyznał skarżącej płatności do gruntów rolnych na 2007 r. z tytułu jednolitej płatności obszarowej w kwocie 66.405,14 zł. oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości 34.914, 39 zł., która będzie potrącana z płatności w ciągu 3 kolejnych lat.

Uzasadniając przyznanie płatności w ramach jednolitej płatności obszarowej organ wskazał, iż powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 kwalifikowana do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 225,66 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona podczas kontroli wyniosła 220,52 ha. Wyliczona procentowa różnica, między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz kontroli na miejscu wynosi 2,47 %. Zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającym szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) w związku z art. 136 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782, w odniesieniu do systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) w przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną nie przekracza 3%, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

W kwestii uzupełniającej płatności obszarowej organ wyjaśnił, że ze względu na stwierdzone różnice miedzy powierzchnią kwalifikowaną działek rolnych zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną, wszystkie uzupełniające płatności obszarowe zostały odmówione i została nałożona sankcja. Organ wyjaśnił, że przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie zadania Wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt, miała na celu stwierdzenie, czy wnioskodawczyni przestrzega założenia realizacji Działania 4. W związku z powyższym inspektorzy przeprowadzający kontrolę w dniu 21 listopada 2007 r. dokonywali weryfikacji działek rolnych w celu stwierdzenia upraw w międzyplonie. Kontrola przeprowadzona w dniu 21 listopada 2007 r. nie podważyła wyników kontroli obszarowej z dnia 31 sierpnia 2007 r., ponieważ celem każdej z wymienionych kontroli było stwierdzenie upraw deklarowanych na poszczególnych działkach oraz w odpowiednich wnioskach. Odnosząc się do postanowienia Prokuratury Rejonowej o umorzeniu dochodzenia prowadzonego w sprawie o sygn. [...] wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa, organ stwierdził, że nie mógł w jakikolwiek sposób ustosunkować się do wyników przeprowadzonego postępowania karnego, albowiem jego rozstrzygnięcie – za wyjątkiem budzących wątpliwości prowadzącego dochodzenie, co do jakości zdjęć fotograficznych sporządzonych przez kontrolujących oraz, co do obsługi urządzenia przez dokonującego pomiaru powierzchni techniką GPS, nie wniosło nic nowego do sprawy p. G. Organ wskazał, że po dokonaniu oceny dokumentu w postaci postanowienia o umorzeniu dochodzenia prowadzonego w sprawie [...] nie można przyjąć, że ustalenia przeprowadzone w toku postępowania karnego wykazały w przekonujący sposób nierzetelność uznanych za wiarygodne źródło dowodowe protokołów z kontroli przeprowadzonych dniach 31 sierpnia oraz 7 listopada 2007 r. w gospodarstwie rolnym A. G.

Nadto organ wskazał, że w dniu 7 września 2009 r. E. S. przedstawiający się jako przedstawiciel [...] Izby Rolniczej poinformował organ o nieprawidłowościach mających miejsce w gospodarstwie A. G., wskazując, że działki nie są użytkowane zgodnie z zasadami dobrej kultury rolnej, nie są koszone we właściwym terminie. Do informacji dołączone zostały zdjęcia potwierdzające zaistniałą sytuację. Jak dalej wskazano w uzasadnieniu decyzji, Kierownik Biura Powiatowego Agencji zwrócił się z prośbą o przesłuchanie E. S. w celu uzyskania informacji dotyczących ww. nieprawidłowości. W protokole z przesłuchania świadka z dnia 15 lutego 2010r. E. S. potwierdził brak dobrej kultury rolnej w gospodarstwie A. G. Na podstawie zebranego materiału dowodowego w postaci zeznań świadka E. S., organ, jak wskazano, pragnie udowodnić, iż nieprawidłowości w gospodarstwie Pani G. nie są jednorazowe, lecz trwające już od lat. Organ powołał się na postanowienie nr 1/2010, o dopuszczeniu dowodów z akt postępowania sygn. [...] i [...]. Wskazał, że w toku prowadzonego w tej sprawie przez Policję dochodzenia zostali przesłuchani świadkowie, o których przesłuchanie wnioskowała w swym odwołaniu strona w pismach z dnia 18 grudnia 2007 r., 16 kwietnia 2008 r. i 14 maja 2008 r. Nadto do akt niniejszej sprawy włączono pisemne oświadczenia inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G., odnoszące się do przebiegu kontroli oraz poprawności podejmowanych czynności kontrolnych. Jako wiarygodne oceniono ustalenia dokonane przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G. Organ zaznaczył, że w postanowieniu o umorzeniu (orzeczonego w oparciu o art. 17 ust. 1 pkt 1 k.p.k.) dochodzenia w sprawie przedłożenia dokumentów stwierdzających nieprawdę przy składaniu wniosku o wypłatę dotacji – sygn. [...] – nie wskazano, zeznania których świadków uznano za wiarygodne i dlaczego, jakie uchybienia popełniono w toku kontroli na miejscu, dlaczego dokumentacja z kontroli jest nierzetelna, czy dlaczego przygotowane przez kontrolujących zdjęcia oceniono jako "złej jakości". Zdaniem organu Prokuratura Rejonowa w przeprowadzonym postępowaniu z braku dowodów nie opowiedziała się po żadnej ze stron, zatem postanowienie z dnia 26 listopada 2008 roku o umorzeniu dochodzenia nie może stanowić podstawy do stwierdzenia, iż wyniki kontroli były nierzetelne. Organ stwierdził, że tym samym nie można uwzględnić żądania wnioskodawczyni i przyznać jej płatności uzupełniającej do całej zadeklarowanej przez nią powierzchni.

W ocenie Kierownika Biura Powiatowego postanowienie kończące dochodzenie w sprawie sygn. [...] nie ma również – co stara się wykazać A. G. w swoim odwołaniu – charakteru zagadnienia wstępnego w przypadku prowadzonego przez ARiMR postępowania administracyjnego, od którego rozstrzygnięcia może zależeć kształt decyzji o przyznaniu odwołującej płatności na rok 2007. Tym samym organy obu instancji nie są związane rozstrzygnięciem podjętym przez organy ścigania, są natomiast zobowiązane do samodzielnej, obiektywnej i rzetelnej oceny całości zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego. Organ stwierdził, iż postanowienie o umorzeniu postępowania nie jest – w kontekście powyższej sprawy – dokumentem poświadczający rodzaj, czy areał upraw prowadzonych przez wnioskodawczynię w 2007 roku, co miałoby mieć wpływ na kształt decyzji administracyjnej o przyznaniu płatności obszarowych.

Jak wskazał zatem organ, powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2007 do wszystkich płatności uzupełniających wynosiła 208,52 ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 208,52 ha. Powierzchnia stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła 90,13 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zadeklarowanych we wniosku do uzupełniającej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej oraz na miejscu wynosi 131,35 %. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ powołał § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326 ze zm.) w związku z art. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50 %, rolnikowi odmawia się przyznania płatności i nakłada się sankcje wieloletnie w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną.

A. G. wniosła odwołanie od ww. decyzji w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz nakładającej sankcję. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie przepisu art. 78 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nieprzeprowadzenie zawnioskowanego przez stronę dowodu z zeznań osób wykonujących czynności agrotechniczne na jej zlecenie, jak również odmowę przeprowadzenia powtórnej kontroli;

2) naruszenie przepisu art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego poprzez, niewyjaśnienie w decyzji podstawy nieuwzględnienia wniosku odwołującej o przeprowadzenie dowodu z zeznań osób wykonujących czynności agrotechniczne na zlecenie odwołującej;

3) naruszenie przepisu art. 3 ust. 2 pkt. 2 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez dopuszczenie dowodu z akt postępowania w sprawie płatności za rok 2009 tj. z zeznań świadka E. S. przy jednoczesnym pominięciu protokołu kontroli z 2009, który pozostaje w sprzeczności z zeznaniami tegoż świadka,

4) naruszenie przepisu art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez, przeprowadzenie dowodu z urzędu (protokół zeznań świadka E. S.) pomimo, że inicjatywa dowodowa nie przysługuje organowi;

5) naruszenie przepisu art. 3 ust. 1 w związku z art. 3 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dniu 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez zastosowanie przepisów art. 77 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego (niepowołanego w podstawie prawnej decyzji ale wskazanego w jej uzasadnieniu) pomimo, iż stosowanie art. 77 § 1 k.p.a. wyłączone jest ze względu na treść art. 3 ust. 2 pkt. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego;

6) naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granie swobodnej oceny dowodów polegające na odmowie przyznania mocy dowodowej postanowieniu o umorzeniu postępowania karnego wydanego przez Prokuraturę Rejonową z dnia 21.11.2008 r., sygn. [...].

Wobec powyższego odwołująca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w zaskarżonej części i orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie w zaskarżonej części decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Decyzją z dnia 4 października 2010 r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że z protokołu kontroli na miejscu wykonanej w dniach 31 sierpnia 2007 r. i 7 listopada 2007 r. jednoznacznie wynika, że wbrew zarzutom skarżącej czynności kontrolne zostały przeprowadzone w sposób pozwalający określić faktyczną powierzchnię, na której zostały spełnione podstawowe warunki udzielenia pomocy finansowej. Podczas wykonywania czynności kontrolnych dla działek rolnych oznaczonych literami: B i G ustalono, że grunty te nie były zajęte pod uprawę jęczmienia. Na obszarze kontrolowanych działek rolnych stwierdzono sposób użytkowania inny niż deklarowany tj.: B – ugór, G – ugór.

Organ wyjaśnił, że przedmiotem kontroli jest określenie zastanego stanu faktycznego na dzień przeprowadzania kontroli, w związku ponowna kontrola nie wniosłaby żadnych zmian w ustaleniu stanu faktycznego, mając na względzie zebraną dokumentację fotograficzną. Ponadto, kontrola została przeprowadzona w prawidłowy sposób i nie ma żadnej przesłanki do ponownego jej przeprowadzenia. Odnosząc się do zarzutu odwołującej odnośnie nieprzydatności zeznań świadka E. S., organ odwoławczy stwierdził, że Kierownik Biura Powiatowego nie wziął pod uwagę zeznań świadka dotyczących kwestii użytkowania w roku 2009 lecz lat poprzednich, w tym roku 2007. (protokół przesłuchania świadka z dnia 15 lutego 2010r.). Zdaniem organu nie mogą więc być brane pod uwagę w przedmiotowej sprawie zarówno zeznania świadka E. S. dotyczące upraw w roku 2009 jak i protokół z kontroli na miejscu w roku 2009 r. Kontrola na miejscu z roku 2009 nie wniosłoby żadnych zmian w ustaleniu stanu faktycznego na czas jej pierwotnego przeprowadzenia z uwagi na kolejny okres wegetacyjny i inną strukturę zasiewów.

Ustosunkowując się do zarzutu odwołującej, dotyczącego odmowy przyznania przez organ I instancji mocy dowodowej postanowieniu o umorzeniu postępowania karnego, organ odwoławczy stwierdził, iż w jego ocenie Kierownik Biura Powiatowego w sposób rzetelny i wyczerpujący dokonał oceny postanowienia o umorzeniu śledztwa z dnia 21 listopada 2008 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego zwrócił uwagę, że Prokuratura Rejonowa w przeprowadzonym postępowaniu z braku dowodów nie opowiedziała się po żadnej ze stron, a tym samym postanowienie z dnia 16 listopada 2008 roku o umorzeniu dochodzenia nie może stanowić podstawy do przyjęcia, iż wyniki kontroli były nierzetelne. W przedmiotowym dokumencie nie wskazano zeznania których świadków uznano za wiarygodne. Ponadto zdaniem Dyrektora Oddziału twierdzenie, iż zdjęcia fotograficzne są "złej jakości" jest niezgodne z rzeczywistością. Ilość zdjęć przedstawiających nieprawidłowości, miejsce ich wykonania oraz właśnie ich jakość przesądza o poprawności przeprowadzonej kontroli. Niczym nie poparte są również twierdzenia o rzekomych błędach w kontroli poprzez zastosowania techniki pomiaru powierzchni – GPS przez brak doświadczenia pracującego z tym urządzeniem, warunki atmosferyczne i przeszkody terenowe w trakcie wykonywania tego pomiaru, a także rzetelności w wykonaniu samego pomiaru.

Organ II instancji stwierdził również, iż dokonał ewentualnej sanacji uzasadnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego, które mogło być w ocenie odwołującej niepełne. Podkreślił, że prawidłowa merytorycznie decyzja, przy ewentualnych brakach w uzasadnieniu, nie stanowi przesłanki do jej uchylenia, co zostało potwierdzone również w wyrokach sądowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. G. zaskarżyła decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w części odmawiającej jej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej, do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz nakładającej sankcję w wysokości 34.914,39 zł. potrącanej przez trzy kolejne lata.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie prawa polegające na niezastosowaniu przepisu art. 78 k.p.a. w związku z art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, przejawiające się ograniczeniem inicjatywy dowodowej strony;

2) naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego, poprzez przeprowadzenie dowodu z urzędu (protokół zeznań świadka E. S.) pomimo, że inicjatywa dowodowa nie przysługuje organowi.;

3) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dopuszczenie dowodu z akt postępowania w sprawie płatności za rok 2009 tj. z zeznań świadka E. S., przy jednoczesnym pominięciu protokołu kontroli z 2009 r., który pozostaje w sprzeczności z zeznaniami tegoż świadka.

4) naruszenie prawa polegające na błędnym zastosowaniu art. 77 § 1 k.p.a. (niepowołanego w podstawie prawnej decyzji, ale wskazanego w jej uzasadnieniu) pomimo, iż stosowanie art. 77 § 1 k.p.a. jest wyłączone ze względu na treść art. 3 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 26.01.2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego;

5) naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, polegające na odmowie przyznania mocy dowodowej postanowieniu o umorzeniu postępowania karnego wydanego przez Prokuraturę Rejonową z dnia 21.11.2008 r., sygn. akt [...];

6) naruszenie jej interesu prawnego, poprzez niezasadne i niezgodne z prawem odmówienie jej przyznania płatności z tytułu uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych oraz nałożenie sankcji w wysokości 34.914,39 zł. potrącanej przez trzy kolejne lata.

Wobec powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 26 lutego 2010 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu, skarżąca podniosła, m.in., że wyniki kontroli z dnia 31 sierpnia 2007 r. nie odzwierciedlają rzeczywistego stanu działek B i G, jaki istniał w dniu kontroli. Jęczmień jary był bowiem posiany na czterech działkach B, E, G i H położnych w miejscowości G. woj. [...]. Uprawa na tych czterech działkach była jednakowa pod względem czasu siewu, wielkości wsadu oraz przeprowadzonych zabiegów. Stan wszystkich czterech działek był jednakowy dlatego niezrozumiałe jest zakwestionowanie dwóch z nich. Skarżąca wnosiła o przeprowadzenie dowodu z zeznań osób, które faktycznie wykonywały czynności agrotechniczne w 2007r. i które mogły potwierdzić, że wszystkie grunty w miejscowości G. były równomiernie obsiane i uprawiane, a zabiegi wykonane na działkach B i G nie odbiegały od zabiegów wykonanych na pozostałych, sąsiednich działkach, niekwestionowanych przez kontrolerów. Zarówno ponawiany wniosek o przeprowadzenie powtórnej kontroli, jak i o przesłuchanie świadków nie zostały uwzględnione przez organy.

Skarżąca, kwestionując stanowisko organów według którego ponowna kontrola nie wniosłaby żadnych zmian w ustaleniu stanu faktycznego, podniosła, że wnosiła o przeprowadzenie ponownej kontroli w czasie, w którym stan upraw nie uległ żadnym zmianom. Ponadto, skarżąca zarzuciła organom obu instancji naruszenie art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez przeprowadzenie z urzędu dowodu z zeznań E. S. złożonych do akt innej sprawy, tj., dopłat za 2009r. Podniosła, że świadek E. S. pozostaje z nią w konflikcie. W 2006r. świadek ten zgłosił działkę 408/1 obręb G. we własnym wniosku o dopłaty, choć działka ta w rzeczywistości uprawiana była przez skarżącą. Natomiast w 2009 r. dokonał bezprawnego zajęcia części działki nr 20/4 stanowiącej własność skarżącej. Skarżąca wskazała również, że postępowanie karne zostało wszczęte na skutek złożenia przez ARiMR zawiadomienia o popełnieniu przez nią przestępstwa, polegającego na złożeniu nieprawdziwego oświadczenia, co do upraw na działkach B i G.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności.

Dokonując oceny legalności zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia 26 lutego 2010 r., w części odmawiającej skarżącej A. G. przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz nakładającej sankcję, w świetle wskazanych wyżej przepisów, Sąd stwierdził, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Jak wynika z materiału zgromadzonego w sprawie, z treści uzasadnień decyzji organów obu instancji i zarzutów podniesionych w skardze, problem w rozpatrywanej sprawie powstał na tle niezgodności pomiędzy zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności uzupełniającej uprawą na działkach oznaczonych we wniosku literami B i G , a uprawą stwierdzoną w trakcie przeprowadzonej przez organ w gospodarstwie skarżącej kontroli na miejscu oraz stwierdzonej różnicy w wielkości powierzchni działki oznaczonej literą E zadeklarowanej we wniosku i ustalonej w trakcie kontroli.

Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zakwestionowały złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie płatności do gruntów rolnych – płatności uzupełniającej do powierzchni grupy upraw podstawowych, odmawiając przyznania płatności oraz nakładając sankcję w wysokości 34.913,39 zł.

Spośród zadeklarowanych do płatności uzupełniającej działek tj. działek oznaczonych we wniosku literami B, D, E, F, G, H, R, organy zakwestionowały zadeklarowaną we wniosku uprawę występującą na działkach B i G oraz zadeklarowaną powierzchnię działki oznaczonej literą E.

Z uzasadnienia decyzji, w części odmawiającej przyznania płatności wynika, że w trakcie przeprowadzonej przez organ kontroli w gospodarstwie skarżącej w dniach 31 sierpnia 2007 r. i 7 listopada 2007 r. stwierdzono, że na działce rolnej nr 11, na obszarze 37,29 ha, oznaczonej we wniosku literą B, gdzie zadeklarowana została przez wnioskodawcę grupa upraw UPO, czyli w ramach uzupełniającej płatności obszarowej, RS jęczmień jary, nie można stwierdzić jednorodnej uprawy jęczmienia jarego; działka jest silnie zachwaszczona (lebioda, perz); jedynie na obwodzie występują pojedyncze rośliny jęczmienia. Ustalono, że stwierdzona uprawa, tj. ugór należy do innej grupy upraw, niż ta, do której należy roślina deklarowana. Podobnie na działce nr 9, na obszarze 78,11 ha, oznaczonej we wniosku literą G z zadeklarowaną we wniosku uprawą jęczmienia jarego, stwierdzono, że działka jest silnie zachwaszczona i nie można stwierdzić jednorodnej uprawy jęczmienia. Stwierdzona uprawa, tj. ugór należy do innej grupy upraw niż ta, do której należy roślina deklarowana. Odnośnie działki nr 324, oznaczonej literą E, organ stwierdził, że po zmierzeniu działki metodą GPS, jej powierzchnia wynosi 18,93 ha, zaś powierzchnia zadeklarowana we wniosku to 22,83 ha. Ostatecznie, organ ustalił, że powierzchnia kwalifikująca się do objęcia płatnością w ramach uzupełniającej płatności obszarowej wynosi 90,36 ha, natomiast powierzchnia zgłoszona we wniosku wynosiła 208,52 ha. Zatem różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym do płatności w ramach UPO, a obszarem ustalonym w trakcie kontroli, przekroczyła 50 %, co uzasadniało odmowę przyznania płatności i nałożenie sankcji na podstawie § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326.) w zw. z At. 51 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Ustalenia wskazanych wyżej okoliczności organy dokonały, przede wszystkim w oparciu o informacje wynikające z protokołu kontroli z dnia 31 sierpnia 2007 r. Kontrola przeprowadzona przez organ w dniu 7 listopada 2007 r. nie obejmowała spornych działek. Na dołączonym do protokołu kontroli z dnia 31 sierpnia 2007r. szkicu graficznym w obrębie działki B i G widnieje skreślony zapis "jęczmień" i nadpisany zapis "ugór". W żadnym z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie wyjaśniono przyczyny i okoliczności dokonania zmiany w zapisie widniejącym w sporządzonym w trakcie kontroli szkicu.

W piśmie z dnia 25 września 2007 r. zawierającym zastrzeżenia do raportu z kontroli przeprowadzonej w dniu 31 sierpnia 2007 r., kwestionując ustalenia kontroli, co do rodzaju uprawy stwierdzonej na działkach B i G, skarżąca zarzuciła również, że w części protokołu dotyczącej oceny przestrzegania minimalnych wymagań utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej, odnośnie działek B i G, odnotowano "spełnione". Odnosząc się do ustalonych nieprawidłowości dotyczących powierzchni działek, skarżąca wskazała, że zadeklarowane zostały działki rolne o powierzchni stwierdzonej podczas kontroli w 2006 roku. Wniosła o ponowne przeprowadzenie kontroli. Wniosek ten ponowiła w piśmie z dnia 18 grudnia 2007 r., wskazując, że trakcie przeprowadzonej kontroli rolnośrodowiskowej (21 listopada 2007r) stwierdzono , że na działkach B i G uprawiany był jęczmień, o czym świadczyły liczne wysiewki pożniwne jęczmienia, jak również resztki ścierniska. Jak wynika z pisma skarżącej, osoby dokonujące kontroli stwierdziły, że mogą tę informację przekazać kierownikowi biura kontroli, choć nie jest im zręcznie oceniać i poprawiać kolegów dokonujących poprzedniej kontroli. Jak wskazała skarżąca, w protokole z kontroli rolnośrodowiskowej, w poz. 10 wpisano symbol jęczmień UPRS, potwierdzający wcześniejszą uprawę jęczmienia.

W odpowiedzi organu kontrolującego z dnia 19 marca 2008 r. powtórzono informacje zawarte w protokole kontroli z dnia 31 sierpnia 2007 r., nie odnosząc się do zastrzeżeń i zarzutów zawartych w ww. pismach A. G.

W dniu 14 maja 2008 r. skarżąca wniosła o przesłuchanie w charakterze świadków osób które faktycznie wykonywały na jej zlecenie czynności agrotechniczne w gospodarstwie w 2007 r., celem zweryfikowania ustaleń kontroli z dnia 31 sierpnia 2007 r.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odnosząc się do wniosków dowodowych i zastrzeżeń podnoszonych przez skarżącą w jej pismach, w tym w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR wskazał, że kontrola na miejscu w zakresie zadania "Wspierania przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt" miała na celu stwierdzenie, czy są przestrzegane założenia w ramach realizacji Działania nr 4. W związku z powyższym, inspektorzy przeprowadzający kontrolę w dniu 21 listopada 2007 r. dokonywali weryfikacji działek rolnych w celu stwierdzenia upraw w międzyplonie. Jak wskazał organ, kontrola rolnośrodowiskowa nie podważyła wyników kontroli obszarowej z dnia 31 sierpnia 2007 r., ponieważ celem każdej z wymienionych kontroli było stwierdzenie upraw deklarowanych na poszczególnych działkach oraz w odpowiednich wnioskach. Jak wskazał organ, nie dokonano pomiaru powierzchni gruntów rolnych uprawianych w plonie głównym w 2007r., wobec czego nie stanowi to przesłanki do uznania, iż pomiary te są sprzeczne z wynikami kontroli przeprowadzonej w dniu 31 sierpnia 2007r.

W ocenie Sądu, nie negując stwierdzeń dokonanych przez organ II instancji, że celem każdej z wymienionych wyżej kontroli było stwierdzenie upraw deklarowanych na poszczególnych działkach oraz w odpowiednich wnioskach, w okolicznościach rozpatrywanej sprawy, gdzie spór dotyczy rodzaju uprawy w plonie głównym, należało jednak wyjaśnić, czy w istocie, jak twierdzi skarżąca, raport z kontroli przeprowadzonej w dniu 21 listopada 2007r. zawiera zapisy potwierdzające wcześniejszą uprawę jęczmienia. Tymczasem organ, mimo, że w istocie dokonał oceny raportu z 21 listopada 2007 r. dokumentu tego nie włączył do akt sprawy, jako materiału dowodowego, jak również w żaden sposób, w uzasadnieniu decyzji, nie odniósł się do wskazanych wyżej twierdzeń skarżącej.

Odnosząc się do wniosku o przeprowadzenie powtórnej kontroli oraz o przesłuchanie w charakterze świadków osób, które faktycznie wykonywały czynności agrotechniczne w gospodarstwie skarżącej w 2007 r. organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem kontroli jest określenie zastanego stanu faktycznego na dzień przeprowadzana kontroli. Stwierdzony stan faktyczny, w ocenie organu, został zaś określony w protokole i dokumentacji fotograficznej, zatem, wniosek uznano za bezzasadny, gdyż ponowna kontrola nie wniosłaby żadnych zmian.

Jednocześnie Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego wskazał, że nie przeprowadzono dowodu z zeznań osób, które faktycznie wykonywały czynności agrotechniczne w 2007 r., gdyż przedmiotem kontroli jest określenie zastanego stanu faktycznego. Jak wskazał organ, mimo, że jak twierdzi wnioskodawca, były tam wykonywane zabiegi agrotechniczne, to należy stwierdzić, że były one niewystarczające, biorąc pod uwagę zastany przez kontrolę stan gruntu.

Z przedstawionym wyżej stanowiskiem organu, nie można się zgodzić. Zdaniem Sądu, oznaczałby to bowiem, że w sprawach o przyznanie płatności obszarowych, jedynym i niepodważalnym dowodem byłby raport z kontroli na miejscu i fotografie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 grudnia 2007 r. wydanym w sprawie o sygn. II GSK 246/07 "Nie ma podstaw prawnych do przyjęcia, że protokół z kontroli i zdjęcia wykonane przez kontrolerów posiadają szczególną moc dowodową i uzasadniają pominięcie przeciwdowodów (...)".Wyrażony pogląd Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego podnosiła, że na działkach oznaczonych we wniosku literami B i G, podobnie, jak na pozostałych sąsiadujących z nimi działkach, wykonywane były stosowne zabiegi agrotechniczne i na poparcie tych twierdzeń zgłaszała wnioski dowodowe. Zaniechanie przez organ administracji podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji.

Wskazać należy również, że w aktach administracyjnych brak materiału fotograficznego, na który organ wskazuje w zaskarżonej decyzji. Zachodzi zatem wątpliwość, czy i w jakim zakresie skarżąca miała możliwość zapoznania się z tym materiałem. Jak również uniemożliwia to Sądowi przeprowadzenie oceny ustaleń faktycznych, dokonanych przez organ na tej podstawie.

Słusznie, w ocenie Sądu, skarżąca zarzuca również organowi dokonanie ustaleń w sprawie na podstawie dowodów z akt postępowania toczącego się w innej sprawie. Organ I instancji wskazał na materiał dowodowy w postaci zeznania świadka E. S., jak również powołał się na postanowienie nr [...], o dopuszczeniu dowodów z akt postępowania sygn. [...] i [...], którego jednak brak w aktach administracyjnych rozpatrywanej sprawy, Organ wskazał, że w toku prowadzonego w tej sprawie przez Policję dochodzenia zostali przesłuchani świadkowie, o których przesłuchanie wnioskowała w swym odwołaniu strona w pismach z dnia 18 grudnia 2007 r., 16 kwietnia 2008 r. i 14 maja 2008 r. Nadto do akt niniejszej sprawy włączono pisemne oświadczenia inspektorów terenowych z Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w Z. G., odnoszące się do przebiegu kontroli oraz poprawności podejmowanych czynności kontrolnych.

Organ II instancji, odnosząc się do zarzutu podniesionego przez skarżącą dopuszczenia dowodu z akt innego postępowania, wskazał, że "Kierownik Biura Powiatowego nie wziął pod uwagę zeznania dotyczące kwestii użytkowania w roku 2009 lecz z lat poprzednich, w tym roku 2007 – vide protokół przesłuchania świadka z dnia 15 lutego 2010 r." Zauważyć jednak należy, iż nie wynika z akt administracyjnych, by organy dopuściły jako dowód w niniejszej sprawie, którykolwiek z dowodów przeprowadzonych w sprawie o ww. sygnaturze, bądź jakiejkolwiek innej, np. zawierającej protokół zeznań świadka E. S., na który wskazuje organ odwoławczy. Wskazanych przez organ dowodów brak w materiale dowodowym rozpatrywanej sprawy. W aktach sprawy nie zamieszczono również postanowienia Prokuratury Rejonowej z dnia 21 listopada 2008 r. sygn. akt [...] o umorzeniu postępowania karnego, mimo, że organy obu instancji dokonały oceny tego postanowienia , pod względem przydatności w niniejszym postępowaniu. Nie ulega zaś wątpliwości, że fakty ustalone w innym postępowaniu, na których organy opierają decyzję w niniejszej sprawie muszą zostać zakomunikowane stronie, która, zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ma prawo przed wydaniem decyzji, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Obowiązek ten ciąży zaś na organie niezależnie od tego, czy i na ile strona miała możliwość zapoznania się z materiałem zgromadzonym w innym postępowaniu administracyjnym.

Zauważyć również należy, że w aktach administracyjnych znajdują się dwa wnioski skarżącej – z dnia 28 października 2008 r. o zawieszenie postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz z 20 czerwca 2009 r. o podjęcie postępowania, odnośnie których, brak informacji, czy w i jaki sposób zostały rozstrzygnięte w prowadzonym przez organy postępowaniu.

Wskazane wyżej uchybienia czynią niemożliwym dokonanie przez Sąd oceny prawidłowości ustaleń faktycznych organów obu instancji. Skoro zaś stan faktyczny sprawy jest wątpliwy, przedwczesna jest również merytoryczna ocena zaskarżonej decyzji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny przeprowadzić postępowanie stosując się do powyższych wskazań, tak aby uczynić zadość wymogom wynikającym z powołanych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051). W szczególności, organy powinny włączyć do postępowania te dowody, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia niniejszej sprawy i przedłożyć je do akt administracyjnych oraz dokonać ich oceny we wzajemnej łączności zgodnie z zasadami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego, tak aby Sąd miał możliwość kontroli prawidłowości dokonanych ustaleń faktycznych i legalności merytorycznego rozstrzygnięcia.

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, że ponownie wydana decyzja administracyjna winna zawierać prawidłowo zredagowane uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 kpa), spełniające wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Stosownie do tego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zauważyć bowiem należy, na co Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wielokrotnie zwracał już uwagę, że uzasadnienia decyzji organów obu instancji są nader rozbudowane, zawierają kazuistyczny opis przebiegu całego postępowania oraz obszerne cytaty z kart akt administracyjnych, co powoduje, że uzasadnienia są nieczytelne i niezrozumiałe. Tymczasem, jak wykazano powyżej, prawidłowo skonstruowane uzasadnienie w sferze faktów powinno zawierać ustalenie okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia w sprawie. W tym celu organy winny dokonać wszechstronnej oceny materiału dowodowego, wskazując, jakie ostatecznie dowody i w jakim zakresie pozwoliły organom ustalić stan faktyczny przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia oraz jakie są przyczyny odmowy wiarygodności innym dowodom zebranym w sprawie. Konstrukcja uzasadnienia winna być przy tym zwięzła, przejrzysta i czytelna. Spełnienie powyższych wymogów ma szczególne znaczenie z punktu widzenia zasady przekonywania wynikającej z art. 11 kpa, nakazującego organom administracji publicznej wyjaśnianie stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 lit. c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd orzekł, jak w sentencji.