Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 549/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2008-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.8 ust.1, art. 38 ust.1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Protokolant Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 4 w związku z art. 38 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W., przez Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr VIII Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z dnia [...] r. nr [...], przyznającą zasiłek okresowy J. K. od lipca do grudnia 2006 r. w wysokości 300,00 zł miesięcznie.

J. K. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. z wnioskiem o przyznanie zasiłku okresowego do czasu podjęcia pracy. Organ wydał w tym przedmiocie decyzję z dnia [...] r. nr [...] przyznającą zasiłek okresowy w wysokości 300 zł miesięcznie od lipca do grudnia 2006 r. Strona od tej decyzji wniosła odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. (nr [...]) uchyliło pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji nie wykazał, jakimi względami kierował się orzekając o wysokości przyznanego J. K. zasiłku okresowego (300 zł).

Po przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania Strony, którego podpisania J. K. odmówił, organ pierwszej instancji -decyzją z dnia [...] r. - ponownie przyznał zainteresowanemu zasiłek okresowy, w kwocie 300 zł miesięcznie, od lipca do grudnia 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ wykazał, że w pierwszych trzech kwartałach 2006 r. dysponował na realizację zasiłków okresowych kwotą 1.704.874 zł dla 1.836 osób (7280 świadczeń), co stanowi o średniej wysokości zasiłku okresowego - 234,19 zł. Przyznanie J. K. zasiłku okresowego na stosunkowo długi okres (sześciu miesięcy) zapewnia podopiecznemu czas na podjęcie działań zmierzających do zmiany swej sytuacji życiowej, a wysokość przyznanego świadczenia (przekraczająca średnią kwotę przyznawanych przez MOPS świadczeń) jest znacznym wsparciem w trudnej sytuacji bytowej.

W odwołaniu J. K. podniósł, że ustalone w zaskarżonej decyzji daty wypłaty zasiłków okresowych od lipca do listopada 2006 r. upłynęły przed dniem wydania decyzji, a w grudniu 2006 r., przed dniem doręczenia decyzji, nie uwzględniono wniosku Strony o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Odwołujący się wskazał, że decyzję wydał pracownik, co do którego wniósł o wyłączenie z postępowania administracyjnego w sprawie. Nie wyłączono też od udziału w prowadzonym postępowaniu wskazanych przez Stronę pracowników socjalnych. J.K. zarzucił, że przyznano mu zasiłek okresowy na sześć miesięcy, z których pięć upłynęło przed datą wydania decyzji. Przyznając zasiłek okresowy w wysokości 300 zł, organ nie uwzględnił faktu, iż odwołujący się jest osobą samotną, bez żadnego dochodu, w wieku przedemerytalnym i w złym stanie zdrowia. Organ pierwszej instancji wykazał środki wydatkowane na świadczenia okresowe w trzech kwartałach 2006 r., ale nie przedstawił swych aktualnych możliwości finansowych w tym zakresie. W dalszej części odwołania J. K. zarzucił, że organ pierwszej instancji pozbawił go prawa do czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a także prawa do przeglądania akt sprawy. Zdaniem Odwołującego się, organ pierwszej instancji błędnie interpretuje art. 4 ustawy o pomocy społecznej, dotyczący obowiązku współdziałania osób korzystających z pomocy w rozwiązywaniu ich trudnej sytuacji życiowej, gdyż w celu określenia sposobu współdziałania ośrodek zawiera kontrakt socjalny z tą osobą. Pogląd organu, że odmowa podpisania przez Stronę niewypełnionego arkusza wywiadu środowiskowego świadczy o braku współdziałania jest sprzeczny z prawem.

W motywach rozstrzygnięcia decyzji z dnia [...] r. (nr [...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż zgodnie z art. 38 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek okresowy przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego. W przypadku osoby samotnie gospodarującej zasiłek okresowy ustala się do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby z tym, że kwota tego zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Zgodnie natomiast z art. 147 ust. 3 ustawy, minimalna wysokość zasiłku okresowego w 2006 r. w przypadku osoby samotnie gospodarującej wynosi 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Ustawodawca określił zatem tylko górną i dolną granicę zasiłku okresowego, która w przypadku J. K. wynosi 161,35 zł (35% kwoty 461 zł) i 418 zł (maksymalna kwota zasiłku). Ustalenie w tych granicach wysokości wypłacanego zasiłku okresowego pozostawiono uznaniu organu pierwszej instancji, który ustala ją, uwzględniając potrzeby strony oraz własne możliwości finansowe i organizacyjne.

Zdaniem organu, przyznany J. K. zasiłek okresowy w kwocie 300 zł miesięcznie mieści się w podanych wyżej granicach. Organ pierwszej instancji w zakresie swoich możliwości stara się, więc uwzględniać potrzeby strony. W ocenie Kolegium żądanie przyznania zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości (418 zł miesięcznie) wybiega ponad możliwości finansowe Ośrodka Pomocy Społecznej, który uwzględniać musi potrzeby życiowe znacznej liczby podopiecznych, w tym osób chorych i w podeszłym wieku. Strona nie może oczekiwać zaspokojenia przez pomoc społeczną wszystkich swoich potrzeb. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej pomoc społeczna ma być wsparciem dla osób w ich wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb.

W ocenie Kolegium nie znajduje uzasadnienia podnoszony przez stronę zarzut, że organ pierwszej instancji powinien był przyznać J. K. zasiłek okresowy na cały okres pozostawania przez stronę bez pracy. Zgodnie z art. 38 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej okres, na jaki jest przyznany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Zdaniem Kolegium organ pierwszej instancji słusznie ocenił, wziąwszy pod uwagę także swoje własne możliwości, że stronie w jej zmaganiach z bezrobociem pomocny będzie zasiłek przyznany na okres 6 miesięcy. W razie niepowodzenia w poszukiwaniu pracy i dalszym pozostawaniu w trudnej sytuacji strona może - jak wskazano w uzasadnieniu decyzji - złożyć wniosek o przyznanie zasiłku na następny okres.

Odnosząc się do zarzutu niewyłączenia z prowadzonego postępowania wymienionych osób, tj. Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej oraz dwóch pracowników socjalnych (według wniosku J. K. z dnia 2 listopada 2006 r.), Kolegium podniosło, że zostały w tej sprawie wydane: postanowienie Zastępcy Dyrektora MOPS we W. z dnia [...] r. ([...]) o odmowie wyłączenia Kierownika ZTPS nr VIII od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku J. K. z dnia 19 czerwca 2006 r. o przyznanie zasiłku okresowego, które J. K. otrzymał listem poleconym, w dniu 9 listopada 2006 r. oraz postanowienia Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr VIII z dnia [...] r. ([...] i [...]) o odmowie wyłączenia wymienionych pracowników socjalnych ZTPS nr VIII od udziału w postępowaniu w sprawie wniosku J. K. z dnia 19 czerwca 2006 r. o przyznanie zasiłku okresowego, które zostały przesłane Odwołującemu się. Kolegium uznało, że w rozpatrywanym przypadku nie było podstaw wymienionych w art. 24 ust. 3 k.p.a., do wyłączenia wskazanych pracowników MOPS od udziału w postępowaniu prowadzonym z wniosku J. K. o udzielenie zasiłku okresowego. Zgodnie z tym przepisem bezpośredni przełożony pracownika jest zobowiązany na żądanie strony wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika. Zdaniem Kolegium ciężar uprawdopodobnienia tych okoliczności spoczywa na podmiocie, który wystąpił z inicjatywą wyłączenia pracownika (wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2006 r., sygn. akt l OSK 724/06). W swoim wniosku z dnia 2 listopada 2006 r. J. K. nie uprawdopodobnił, aby w rozpatrywanym przypadku zachodziły wątpliwości co do bezstronności wymienionych przez niego pracowników. Wskazywany we wniosku fakt popełniania przez tych pracowników uchybień proceduralnych, powodujących w konsekwencji uchylenie decyzji przez nich wydawanych, nie może być powodem uzasadniającym ich wyłączenie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J.K., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, wskazał na uchybienia proceduralne i merytoryczne w prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu administracyjnym, polegające m. in. na błędnej wykładni art. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, - wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, naruszeniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie: art.6 i art. 7 przez uznanie, że ustalenie niezgodnie z przepisami terminu wykonania decyzji jest prawidłowe; art. 7 i art. 77 przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego; art. 10 § 1 poprzez uniemożliwienie Skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się co do materiałów przed wydaniem decyzji; art. 107 § 3 przez nienależyte wyjaśnienie motywów rozstrzygnięcia sprawy.

W uzasadnieniu skargi J. K. wskazał, że organ pierwszej instancji ustalił wypłaty świadczenia w poszczególnych miesiącach, przy czym daty od lipca do listopada 2006 r. upłynęły przed dniem wydania decyzji, a w grudniu 2006 r. przed dniem doręczenia decyzji Skarżącemu, co miało miejsce w dniu 18 grudnia 2006 r.

W grudniu 2006 r. J. K. wniósł odwołanie od pierwszoinstancyjnej decyzji, w którym domagał się m.in. uchylenia postanowienia Zastępcy Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej we W. o odmowie wyłączenia z postępowania w jego sprawie Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr VIII. Kolegium nie załatwiło sprawy w terminie ustawowym, dopiero w dniu 25 stycznia 2007 r. wydało rozstrzygniecie utrzymujące w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W dalszej części skargi J. K. wskazał, że wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w dniu 24 kwietnia 2007 r. o uzupełnienie osnowy zaskarżonej decyzji o rozstrzygnięcie, czy pierwszoinstancyjna decyzja została wykonana przed uzyskaniem statusu ostateczności, a także o sprostowanie daty wydania decyzji z dnia [...] r. W związku z bezczynnością Kolegium w tej sprawie, J. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność. Kolegium, postanowieniami z dnia [...] r., [...] - odmówiło sprostowania decyzji, a [...] - odmówiło uzupełnienia decyzji.

Zdaniem Skarżącego, decyzja organu pierwszej instancji została wydana bez przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. W dacie wejścia do lokalu mieszkalnego Skarżącego (13 listopada 2006 r.) pracownicy socjalni posługiwali się nieważnymi legitymacjami służbowymi i nie mogli skutecznie wykonywać czynności służbowych, a Skarżący się nie miał obowiązku udzielać takim osobom informacji, ani okazywać dokumentów. Pracownicy socjalni nie mogą też żądać podpisania niewypełnionego - kwestionariusza wywiadu środowiskowego. J. K. stwierdził, że decyzję organu pierwszej instancji wydał pracownik, który - zgodnie z żądaniem Skarżącego - podlegał wyłączeniu z postępowania. Również pozostali pracownicy socjalni, wskazani przez Skarżącego, nie zostali wyłączeni od udziału w postępowaniu. Natomiast Kolegium nie wyjaśniło, dlaczego organ pierwszej instancji nie doręczył Skarżącemu postanowienia o odmowie wyłączenia wskazanych pracowników socjalnych.

Poruszając ponownie sprawę wskazanych w decyzji organu pierwszej instancji terminów wypłaty przyznanego zasiłku okresowego, J. K. stwierdził, że nie otrzymał w tych terminach wypłaty świadczeń, jak również że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w tych datach nie wysyłał Skarżącemu zasiłku za pośrednictwem poczty.

Skarżący wskazał, że jego zdaniem decyzja powinna być oparta na okolicznościach faktycznych istniejących w dacie jej wydania, czyli w czwartym kwartale 2006 r., a organ pierwszej instancji w uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołał informację o wysokości zasiłków okresowych przyznanych w trzech pierwszych kwartałach 2006 r. Nie wskazano również dlaczego Skarżący nie otrzymał zasiłku we wnioskowanej wysokości 418,00 zł.

J. K. stwierdził dalej, że został pozbawiony prawa do zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w obydwu instancjach. Skarżący zakwestionował dokument (duplikat potwierdzenia odbioru listu poleconego) o doręczeniu pisma z dnia 16 listopada 2006 r., - w którym organ wyznaczył termin skorzystania przez Skarżącego z uprawnień wynikający z art. 10 § 1 k.p.a. - wskazując, że nie otrzymał przesyłki. Ponadto stwierdził, że stosowne przepisy dotyczące usług pocztowych nie przewidują możliwości wydania przez urząd pocztowy duplikatu potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej. Uznanie tego dokumentu za dowód potwierdzający odbiór ww. pisma stanowi - zdaniem Strony - naruszenie prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem. Sąd administracyjny nie rozważa kwestii, czy decyzja organu administracji publicznej jest słuszna, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują, skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracji dokonały właściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Wbrew stanowisku strony skarżącej, organy administracji obu instancji dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego, tj. przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Nie naruszyły również przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Niesporne w sprawie jest, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji życiowej jako osoba nieposiadająca dochodów. Są to przesłanki pozytywne dla objęcia skarżącego pomocą społeczną. Należy podkreślić, że organy obydwu instancji uznały istnienie tych przesłanek pozytywnych.

Przedmiotem sporu jest tryb wydawania decyzji i wysokość przyznanego zasiłku okresowego.

Podstawę prawną obydwu spornych elementów rozstrzygnięcia stanowią przepisy o charakterze uznaniowym, zawarte w art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Według tej regulacji, zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Organ II instancji słusznie zwrócił uwagę na to, że powołany przepis nie zawiera precyzyjnej formuły, której zastosowanie prowadziłoby do obliczenia kwoty zasiłku należnej wnioskodawcy, określając jedynie dolną i górną granicę wysokości świadczenia. Skarżący żądając zasiłku w kwocie maksymalnej 418 zł miesięcznie, podniósł przedstawione już okoliczności. Sąd ustosunkowując się do twierdzeń skarżącego stwierdza, że ustawa o pomocy społecznej nie daje osobom nieposiadającym dochodów podstawy do roszczenia o przyznanie zasiłku okresowego w maksymalnej wysokości. Ustawa przyjmuje natomiast w art. 38 kwotę maksymalną jako punkt wyjścia obliczenia zasiłku dla osoby samotnie gospodarującej, którą jest skarżący. Kwotę zasiłku okresowego ustala się mianowicie nie w wysokości, lecz do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym, że wysokość miesięczna zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł. Ustawa ustala też dolną granicę zasiłku. Zgodnie z art. 147 ust. 1 pkt 1 ustawy, wynosi ona w przypadku osoby samotnie gospodarującej 35% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Artykuł 38 ust. 3 oraz 4 ustawy stanowi jednak, że kwota zasiłku nie może być niższa niż 50 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Nie może jednak wynosić mniej niż 20 zł miesięcznie. Ustawodawca określił zatem tylko górną i dolną granicę zasiłku okresowego, która w przypadku J. K. wynosi 161,35 zł (35% kwoty 461 zł) i 418 zł (maksymalna kwota zasiłku). W ten sposób przepisy ustawowe pozwalają organom pomocy społecznej na przyznawanie zasiłków okresowych w granicach kwotowych od minimalnej kwoty 20 zł do maksymalnej kwoty 418 zł miesięcznie. Zasiłek w kwocie 300 zł. miesięcznie, przyznany skarżącemu mieści się zatem w tych granicach określonych przez ustawę.

Ustawa w art. 2 ust. 1 stanowi, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przepis ten akcentuje zatem jako fundamentalną dla pomocy społecznej, wyrażoną we Wstępie do Konstytucji RP, zasadę pomocniczości (subsydiarności), zgodnie z którą "(...) to co jednostka i grupy społeczne oddolnie powołane mogą zrealizować własnymi siłami i z własnej woli tego nie powinny odbierać struktury wyższego rzędu - państwo lub organizacje" ( J. Auleytner, Polityka społeczna. Teoria a praktyka, Warszawa 1997 r., s. 172). Tak więc uruchomienie rozwiązań z zakresu pomocy społecznej staje się możliwe dopiero wówczas, gdy jednostka lub rodzina doświadczone trudną sytuacją życiową nie są w stanie pokonać jej, korzystając z własnych środków, możliwości i uprawnień.

Zgodnie z postanowieniami art. 3 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przytoczony przepis wskazuje jako cel pomocy społecznej zaspokajanie "niezbędnych" potrzeb życiowych. Termin ten nie ma jednak praktycznego znaczenia, nie wskazuje bowiem zakresu owej niezbędności, która może obejmować tylko środki minimum biologicznej egzystencji człowieka, a może oznaczać zaspokojenie także różnorodnych potrzeb społecznych. W ocenie Sądu celowe wydaje się interpretowanie tego terminu w drugim rozumieniu pojęcia niezbędności potrzeb życiowych, jako bardziej odpowiadającemu duchowi ustawy i przyjętym międzynarodowym standardom w tym zakresie.

Jak stanowi art. 3 ust. 3 ustawy, rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 4 potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. W przepisach tych ustanowiono, zatem zasady indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej.

Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, iż zarówno zaskarżona, jak i decyzja organu I instancji, naruszają przepisy art. 4 oraz art. 106 ust. 4 w związku z art. 107 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, a także przepisów postępowania administracyjnego przytoczonych w skardze, a w szczególności art. 6, art. 7 i art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego, a także art. 10 § 1 oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

W zakresie ustalenia sytuacji materialnej i życiowej skarżącego, wbrew jego zarzutom, organy orzekające postępowały zgodnie z art. 7 oraz 77 kodeksu postępowania administracyjnego, które nakazują organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Z akt administracyjnych wynika, że przed wydaniem decyzji w I instancji organ próbował przeprowadzić aktualizację wywiadu środowiskowego, którego podpisania J. K. odmówił. Próbowano zatem ustalić sytuację skarżącego z punktu widzenia potrzeb prowadzonego postępowania. Organy orzekające nie naruszyły więc także art. 80 k.p.a. Oceniły prawidłowo, na podstawie całokształtu materiału zebranego w sprawie, okoliczności udowodnione w sprawie.

Odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu legitymowania się pracowników Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej legitymacjami nieodpowiadającymi nowemu wzorowi, określonemu w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 19 kwietnia 2005 r. Sąd zauważa, że to uchybienie nie miało wpływu na uprawnienia wymienionych pracowników socjalnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do przeprowadzenia przedmiotowego wywiadu środowiskowego u Skarżącego. Należy przy tym zauważyć, że, jak wynika z oświadczeń organów wydających decyzję, J. K., korzystający od dłuższego już czasu systematycznie z różnych form i zasiłków pomocy społecznej, doskonale znał pracowników socjalnych, którzy wylegitymowali się przedłużonymi na 2006 r. legitymacjami służbowymi. Na podstawie aktualnych kontaktów Skarżącego z organem pierwszej instancji, nie mogło także być żadnych wątpliwości, co do faktu, że osoby te są pracownikami Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Z przedstawionej sytuacji wynika, że odmowa wyrażenia przez skarżącego zgody na przeprowadzenie w dniu 13 listopada 2006 r. wywiadu środowiskowego przez pracowników socjalnych Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr VIII uniemożliwiła organowi ustalenie aktualnej sytuacji osobistej, rodzinnej, dochodowej i majątkowej w miejscu zamieszkania, zgodnie z art. 107 ust. 1 powoływanej ustawy wskazującym cel przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i art. 7 k.p.a.., który obliguje do podejmowania kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Jednak mimo to organ podtrzymał w zaskarżonej decyzji deklarowaną (i wypłacaną od lipca 2006 r.), pomoc w formie zasiłku okresowego z uwagi na sytuację życiową Skarżącego, która znana jest organowi pierwszej instancji od lat.

Z akt sprawy wynika, wbrew podniesionym zarzutom, że Skarżący został powiadomiony o odmowie wyłączenia Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej Nr VIII i wskazanych pracowników socjalnych MOPS z postępowania w sprawie J. K. o przyznanie zasiłku okresowego, jak i o możliwości skorzystania z uprawnień wynikających z art. 10 §1 k.p.a.

Bezzasadny jest również zarzut Skarżącego, że nie otrzymał we wskazanych w decyzji terminach przyznanych świadczeń, a organ pierwszej instancji w tych terminach nie wysyłał świadczeń za pośrednictwem poczty. Z akt sprawy wynika bowiem, że świadczenia otrzymał.

Mając powyższe na uwadze należy uznać, ze zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).