Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1213/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II inst oraz postanowienie
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, 135
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f"
journal: Dz.U. 2008 nr 69 poz 415
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: Art. 7, 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt III SA/Kr 1213/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 17 października 2012r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek, Sędziowie WSA Elżbieta Kremer, WSA Halina Jakubiec (spr.), , Protokolant Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2012r., sprawy ze skargi E. T., na decyzję Wojewody, z dnia 10 sierpnia 2011r. nr [...], w przedmiocie odmowy uznania za osobę bezrobotną oraz odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011r. nr [...] o wznowieniu postępowaniu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez E. T. decyzją z dnia 10 sierpnia 2011r. znak [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] 2011 roku, znak: [...], wydaną po wznowieniu postępowania uchylającą decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2011 roku, znak: [...] orzekającą o uznaniu E. T. za osobę bezrobotną oraz decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2011 roku, znak: [...] orzekającą o odmowie przyznania E. T. od 11 lutego 2011 roku prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania warunków określonych w art. 71 ustawy i orzekającą o odmowie uznania E. T. z dniem 11 lutego 2011 roku za osobę bezrobotną w związku z niespełnieniem warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i o odmowie przyznania E. T. od dnia 11 lutego 2011 roku prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy.

Jako podstawa prawna decyzji wskazany został art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.)

i art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. "f" ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2008 r. nr 69, poz. 415 ze zm.).

Decyzja zapadła w następujących okolicznościach stanu faktycznego:

W dniu 11 lutego 2011 roku E. T. dokonała rejestracji w Grodzkim Urzędzie Pracy i na podstawie decyzji z [...] 2011 roku, znak: [...] została uznana za osobę bezrobotną a na podstawie decyzji z [...] 2011 roku, znak: [...] nie przyznano jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy.

W dniu rejestracji skarżąca podpisała kartę "Oświadczenie bezrobotnego",

w którym w pkt 7 znajduje się rubryka na miejsce o oświadczeniu się

o posiadaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej poprzez zakreślenie TAK/NIE oraz o danych dotyczących prowadzonej działalności w sytuacji posiadania wpisu. Rubryka ta nie została przez skarżąca wypełniona. Skarżąca złożyła również podpis pod informacją dla bezrobotnego dotyczącą zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z Funduszu Pracy.

W dniu 29 kwietnia 2011 roku E. T. złożyła w Grodzkim Urzędzie Pracy wniosek o przyznanie jednorazowych środków z Funduszu Pracy i Europejskiego Funduszu Społecznego na podjęcie działalności gospodarczej. W punkcie 1.8 wniosku wpisała: "Nie prowadziłam do tej pory żadnej działalności gospodarczej pomimo wpisu do ewidencji działalności gospodarczej i nie wiedziałam o konieczności wyrejestrowania". Natomiast w punkcie 8 Oświadczenia z 29 kwietnia 2011 roku podała, że: "posiadam wpis do ewidencji działalności gospodarczej ale nigdy nie prowadziłam żadnej działalności gospodarczej i nie wiedziałam o konieczności wyrejestrowania się ". Organ zwrócił się w związku z powyższymi informacjami do Urzędu Miasta, Referatu Ewidencji Działalności Gospodarczej z prośbą o udzielenie informacji, czy skarżąca widnieje lub widniała w ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą wraz ze wskazaniem daty. W odpowiedzi Urząd Miasta poinformował Grodzki Urząd Pracy, że skarżąca posiada wpis w ewidencji działalności gospodarczej, pod numerem [...], od 13 listopada 1996 roku a jako datę rozpoczęcia działalności podano 15 listopada 1996 roku (pismo z 23 maja 2011 roku, znak: [...]).

W związku z powyższym Prezydent Miasta wznowił z urzędu postępowanie w sprawie uznania skarżącej za osobę bezrobotną od 11 lutego 2011 roku oraz odmowy przyznania jej od 11 lutego 2011 roku prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania warunków określonych w art. 71 ustawy (postanowienie

z [...] 2011 roku, znak: [...]).

Następnie Prezydent Miasta wydał w dniu [...] 2011 roku decyzję znak: [...] orzekającą o uchyleniu decyzji z [...] 2011r. znak [...] uznającej E. T. za osobę bezrobotną i uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2011 roku, znak: [...] orzekającej o odmowie przyznania E. T. od 11 lutego 2011 roku prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu niespełnienia w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania warunków określonych w art. 71 ustawy, oraz jednocześnie orzekającą o odmowie uznania E. T. z dniem 11 lutego 2011 roku za osobę bezrobotną w związku z niespełnieniem warunków określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy i o odmowie przyznania E. T. od dnia 11 lutego 2011 roku prawa do zasiłku dla bezrobotnych z Funduszu Pracy.

Organ zauważył, że ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy uzależnia status osoby bezrobotnej od nieposiadania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej ewentualnie od zdarzeń tego rodzaju, że osoba po złożeniu wniosku o wpis zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął , albo nie upłynął jeszcze okres do określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f). Tymczasem z ustaleń dokonanych na podstawie danych

z ewidencji działalności gospodarczej wynika, że skarżąca dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w dniu 13.11.1996r. pod numerem ewidencyjnym [...], we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej zgłosiła dzień 15.11.1996r. jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej, nie zgłosiła faktu zawieszenia działalności gospodarczej i ewentualnego wznowienia wykonywania tej działalności a także nie zgłosiła organowi ewidencyjnemu zmiany stanu faktycznego i prawnego odnoszącego się do wykonywanej działalności gospodarczej w zakresie danych zawartych w zgłoszeniu powstałych po dniu dokonania wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Wobec tego organ ustalił, że na dzień rejestracji tj. 11.02.2011r. skarżąca nie spełniła warunków niezbędnych do uznania jej za osobę bezrobotną, ponieważ posiadała wpis od dnia 13.11.1996r. do nadal, ze wskazaniem rozpoczęcia prowadzenia tejże działalności od dnia 15.11.1996r.

Odwołując się od powyższej decyzji, skarżąca nie zaprzeczyła rejestracji działalności gospodarczej, niemniej zarzuciła organowi, iż niezasadnie przyjął, iż wykonywała działalność gospodarczą. Podała, że nie dopełniła w związku

z zarejestrowaną działalnością (pośrednictwo ubezpieczeniowe) formalności typu zgłoszenie do Urzędu Skarbowego czy do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Nie osiągnęła też żadnego dochodu. Wskazała, że nie mogła zawiesić działalności gospodarczej, w sytuacji gdy nawet jej nie podjęła. Zauważyła też, że pojęcie "zawieszenie działalności" funkcjonuje w prawie od 2008r. a jej rejestracja miała miejsce na długo przed tą datą. Podana przez nią data rozpoczęcia działalności 15.11.1996r. była datą jedynie zadeklarowaną, która nie znalazła odzwierciedlenia w faktycznym podjęciu działalności. O planowaniu podjęcia działalności (a nie jej wykonywaniu) świadczyć również mają jej dalsze starania – zdobywanie uprawnień licencja pośrednika ubezpieczeniowego, licencja do usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych a także starania o przyznanie jednorazowo środków z FP i EFS. Dodała na koniec, iż osobą bezrobotną stała się w związku z utratą pracy.

Po rozpoznaniu odwołania Wojewoda wydał opisaną na wstępie decyzję, w szczególności podkreślając okoliczność, że od 13 listopada 1996 roku skarżąca posiadała wpis do ewidencji działalności gospodarczej ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności gospodarczej na dzień 15 listopada 1996 roku. Organ podkreślił, że statusu bezrobotnego nie może posiadać osoba, która posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej a nie zgłosiła wniosku o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do, określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

W skardze na w/w decyzję do Sądu E. T. wniosła o uchylenie decyzji, podkreślając niekorzystną bytową sytuację, w której zostaje pozbawiona środków do życia, zauważając, że nie była świadoma obowiązku informowaniu organu

z dniem rejestracji w GUP o posiadanym wpisie do ewidencji. Ponadto powtórzyła argumentację z odwołania, w szczególności brak znaczenia dla statusu bezrobotnego rejestracji działalności gospodarczej przy faktycznym jej niepodjęciu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji (postanowień) sąd bada czy zaskarżona decyzja (postanowienie) nie narusza prawa oraz czy zostały wydane w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Kierując się powyższymi kryteriami stwierdzić należy, że skarga E. T. podlega uwzględnieniu, choć z przyczyn odmiennych niż wskazane w skardze.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ilekroć w ustawie jest mowa o bezrobotnym - oznacza to osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym

w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli: (...) nie złożyła wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po złożeniu wniosku o wpis, zgłosiła do ewidencji działalności gospodarczej wniosek o zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej i okres zawieszenia jeszcze nie upłynął, albo nie upłynął jeszcze okres do określonego we wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dnia podjęcia działalności gospodarczej.

Redakcja w.w przepisu ukształtowała się wskutek nowelizacji dokonanej

art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r, nr 257, poz. 1725). Nowelizacja położyła akcent na faktyczne prowadzenie działalności gospodarczej, odchodząc w ten sposób od uprzedniego rozumienia osoby bezrobotnej jako osoby, która jedynie "nie posiada wpisu do ewidencji działalności gospodarczej".

Jednakże rozważania organów mające na celu ustalenie czy E. T. na dzień 11.02.2011r. spełniała względem w.w przepisu przesłanki statusu osoby bezrobotnej były o tyle przedwczesne, iż organ wydając w dniu [...] 2011r. postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowanie w sprawach E. T. dotyczących uznania jej za osobę bezrobotną, odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych a następnie, po wznowieniu postępowania, decyzję merytoryczną w dniu [...] 2011 – naruszył przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 149 § 1 Kpa wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia a zgodnie z § 2 postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Prezydent Miasta za podstawę faktyczną wznowienia postępowania przyjął okoliczność, że E. T. posiada w ewidencji działalności gospodarczej wpis pod nr [...]. Wpis został dokonany 13.11.1996 r. ze wskazaniem daty rozpoczęcia działalności 15.11.1996 r. Okoliczność tę organ przyjął za "nową okoliczność faktyczną" w sprawie, istniejącą w dniu wydania decyzji a nieznaną organowi, który wydał decyzję w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

W ocenie Sądu jednakże okoliczność posiadania przez skarżącą wpisu do ewidencji działalności gospodarczej nie została należycie przez orzekające

w sprawie organy wyjaśniona w dacie rejestracji skarżącej. Organy posłużyły się jedynie zaświadczeniem Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta z dnia 23.05.2011r. o wpisie do ewidencji na rzecz E. T. działalności gospodarczej, nie odnosząc się do okoliczności z daty rejestracji E. T. w Grodzkim Urzędzie Pracy. Organ zatrudnienia przeoczył w momencie rejestracji skarżącej, że E. T. podpisując oświadczenie bezrobotnego (karta C) nie wypowiedziała się w żaden sposób o posiadaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. W karcie tej w pkt 7 wyodrębniono oświadczenie, w którym bezrobotny wypowiada się czy posiada wpis do ewidencji działalności gospodarczej czy nie, a w przypadku zaznaczenia odpowiedz "TAK" bezrobotny ma wskazać datę wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, datę rozpoczęcia działalności gospodarczej i daty ewentualnego zawieszenia działalności gospodarczej. Okoliczność braku jakiegokolwiek oświadczenia złożonego przez skarżącą w tym względzie posiada z punktu widzenia zasadności wznowienia postępowania i ponownego ustalania jej statusu jako osoby bezrobotnej – istotne znaczenie.

Podstawą wznowienia postępowania musi być nie tylko "nowa okoliczność faktyczna" nieznana organowi w dniu wydania decyzji, lecz nieznana pomimo wykonania przez organ obowiązków z art. 7 kpa zmierzających do należytego wyjaśnienia w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją okoliczności istotnych tzn. niezbędnych do jej wydania. Taką okolicznością była właśnie odpowiedź na pytanie postawione na karcie C pkt 7 Karty rejestracyjnej . Braku wypełnienia tego punktu nie sanuje fakt złożenia przez skarżącą podpisu na wydruku z " Syriusza", bowiem wobec niewypełnienia w/w pkt 7 organ winien wyjaśnić jakiej treści oświadczenie składa osoba rejestrująca się jako bezrobotna.

Wznowienie postępowania jest nadzwyczajną procedurą kontroli decyzji ostatecznych, zarazem wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej wyrażonej w art. 16 § 1 Kpa. Nie może zatem otwierać możliwości uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, w zakresie w jakim organ mógł i powinien je przeprowadzić wydając decyzje, gdyż nie można wówczas uznać okoliczności nie wyjaśnionych przez organ za okoliczność nie znaną temu organowi w dacie wydania decyzji.

Na uwadze Sądu pozostaje stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawarte w uzasadnieniu wyroku z 22.07.2011r. sygn. akt II SA/Gl 235/11 (LEX nr 852983): istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji jest powrót do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania. Nową decyzją, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się tak, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygnięta. Stwierdzenie to ma tego rodzaju znaczenie, że w nowowprowadzonym postępowaniu obowiązują zasady zawarte w art. 7 Kpa tj. zasada prawdy obiektywnej oraz zasada oficjalności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 Kpa stanowiącym, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Orzekające w sprawie organy naruszyły powyższe przepisy, orzekając

w przedmiocie statusu E. T. jako osoby bezrobotnej i świadczeń z nim związanych na podstawie niepełnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, w ten sposób tworząc stan sprawy, który nie może podlegać kontroli sądowej z punktu widzenia prawidłowości dokonania subsumcji. Orzekając ponownie, organ pierwszej instancji, mając w dyspozycji zaświadczenie Wydziału Spraw Administracyjnych Urzędu Miasta z dnia 23.05.2011r., i dokumentację z daty rejestracji skarżącej E. T. w Grodzkim Urzędzie Pracy dokona ponownie oceny zaistnienia podstaw wznowienia postępowania w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku E. T. i wydania dalszych orzeczeń , mając na uwadze fakt , że okoliczność o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k p a , w dacie wydania decyzji nie została przez organ wyjaśniona , dlatego nie była mu znana.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. art. 135 w.w ustawy z uwagi na naruszenie przez orzekające w sprawie organy przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 5 Kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 7 Kpa z uwagi na nie wyjaśnienie we wznowionym już postępowaniu istotnych okoliczności sprawy.