Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 431/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.276 ust.1, art. 273 ust. 1 pkt 3, art. 292 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
article: art. 122 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 37 pkt 2
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.
article: art. 75 par. 1 , art. 64 par. 2, art. 58, art.59, art. 108, art. 130 par. 3 pkt 1, art.9
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępownaia administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk -Moskal, Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza (spr.), Protokolant Asystent sędziego Dorota Pawlicka, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 października 2007r. sprawy ze skargi Spółki H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie opłaty za korzystanie ze środowiska oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Marszałka Województwa z dnia [...], określającą dla Spółki A. w K. zobowiązanie z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska (pobór wód) za I półrocze 2006 r. w wysokości [...] zł. i ustalającą zaległość w uiszczeniu w/w opłaty w wysokości [...] wraz z odsetkami od dnia 1 sierpnia 2006 r. W miejsce uchylonej decyzji organ II instancji orzekł merytorycznie, określając dla "Spółki A. w K. opłatę z tytułu korzystania ze środowiska (pobór wody) za I półrocze 2006 r. w wysokości [...]. i po zaliczeniu na poczet tej opłaty uiszczonej przez spółkę kwoty [...]., zobowiązał Spółkę A. w K. do zapłaty kwoty [...]w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

W uzasadnieniu tej decyzji organ ustalił, że spółka A. w dniu 17 listopada 2005 r. wystąpiła z wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych z rzeki K. W związku z tym, że dołączona do wniosku dokumentacja wymagała poprawienia, strona została wezwana do uzupełnienia braków wniosku w terminie 7 dni. Ponieważ w zakreślonym terminie spółka nie przedłożyła poprawionej dokumentacji, Starosta, przed którym toczyło się postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, pozostawił wniosek bez rozpoznania powołując się na przepis art. 64 § 2 kpa. Ponowny wniosek o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego został przez spółkę złożony dopiero w dniu 15 lutego 2006 r., a samo pozwolenie wodnoprawne na pobór wód powierzchniowych z rzeki K. strona uzyskała w dniu [...]. Następnie Spółka A. w Kielcach, na podstawie art. 284 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, ustaliła opłatę podstawową za pobór wód powierzchniowych z rzeki K. za I półrocze 2006 r. w wysokości [...] i taką też kwotę wpłaciła na konto Urzędu Marszałkowskiego. Z uwagi na fakt, że podmiot korzystający ze środowiska nie legitymował się wymaganym pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód powierzchniowych, Marszałek Województwa wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w celu wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska - pobór wód. W toku tego postępowania organ uznał, że strona nie uzyskała przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego na skutek własnego zaniedbania, co uzasadniało obciążenie jej opłatą podwyższoną za korzystanie ze środowiska w wysokości [...] Ponieważ spółka uiściła samodzielnie opłatę w wysokości [...], to jej zaległość wynosi [...] z odsetkami za zwłokę.

Następnie organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 276 ust. 1 Prawa ochrony środowiska, podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Zgodnie z przyjmowaną wykładnią tego przepisu w sytuacji gdy podmiot nie posiada ostatecznej decyzji, ale złożył wniosek o wydanie decyzji albo posiada decyzję nieostateczną, konieczne jest zbadanie, czy podmiot dołożył należytej staranności, by korzystać ze środowiska na podstawie wymaganej decyzji, lecz z przyczyn od niego niezależnych jeszcze jej nie otrzymał. W takim przypadku bowiem podwyższone opłaty nie powinny być naliczane. Stwierdzenie jednak czy strona nie ponosi odpowiedzialności za to, że nie ma pozwolenia wodnoprawnego, musi nastąpić indywidualnie w każdej sprawie, z uwzględnieniem istotnych okoliczności do których należy zaliczyć między innym to, czy jednostka organizacyjna miała w poprzednim okresie decyzję ustalającą dla niej zanieczyszczenie dopuszczone do wprowadzenia do środowiska, czas wystąpienia o wydanie nowej decyzji w tym przedmiocie, przebieg postępowania w takiej sprawie, a także sposób wypełnienia przez przedsiębiorcę obowiązku szczególnej staranności w ochronie środowiska i wprowadzaniu w nim zmian zgodnie z prawem. Organ powołał się tu na rozważania NSA zawarte w uchwale składu 7 sędziów z dnia 21 grudnia 1998 r., (OPS 13/98, ONSA 2/1999 poz. 46). Analizując sprawę pod tym kątem organ II instancji stwierdził, że zgodnie z art. 131 ust. 1 i 2 Prawa ochrony środowiska pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, do którego dołącza się między innymi operat wodnoprawny. Zawartość części opisowej i graficznej operatu wodnoprawnego określają szczegółowo przepisy art. 132 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Szczególne dodatkowe wymagania operatu, na którego podstawie wydaje się pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków do wód określone są w art. 132 ust. 5 Prawa wodnego. Po szczegółowym sprawdzeniu czy przedłożony przez Spółkę A. w dniu 15 listopada 2005 r. operat wodnoprawny zawierał wszystkie przewidziane wymienionymi przepisami informacje, SKO doszło do wniosku, że wymogi te zostały spełnione tylko częściowo. Świadczy o tym fakt wezwania strony przez Starostę do uzupełnienia braków tego operatu. O kompletności, jednoznaczności i szczegółowości tego wezwania świadczy jego treść, składająca się z 22 punktów wyszczególniających te elementy, których przedłożony przez stronę operat nie zawierał.

Nie można również, zdaniem organu, podzielić poglądu spółki A., że pozostawienie jej wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego bez rozpatrzenia wymagało wydania przez Starostę decyzji administracyjnej. Organ zauważył, że w judykaturze i w wypowiedziach doktryny istnieje spór co do formy, w jakiej organ administracji publicznej powinien dokonać tej czynności. W orzecznictwie NSA przeważa jednak stanowisko, według którego pozostawienie podania bez rozpoznania nie ma postaci decyzji czy postanowienia, lecz stanowi czynność materialno-techniczną.

Organ wyjaśnił w dalszym ciągu, że zasady ustalania opłat za korzystanie ze środowiska określają przepisy art. 290-291 Prawa ochrony środowiska, a jednostkowe stawki opłat za pobór wody powierzchniowej śródlądowej określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. Nr 260/05 poz. 2176). Stosownie do tych przepisów i w oparciu o przedłożony przez Spółkę A. wykaz ilości wody pobranej w I półroczu 2006 r., wysokość opłaty ustalono biorąc pod uwagę jednostkową stawkę opłat za pobór 1 m- wody, pomnożoną przez współczynnik różnicujący określony dla wody powierzchniowej śródlądowej, zależny od jakości ujmowanej wody określonej sposobem uzdatniania, a także od części obszaru kraju, w której ujęcie się znajduje. Tak wyliczona opłata podstawowa stanowi kwotę [...]. (stawka jednostkowa opłaty za pobór 1 m- wody 0,045 zł. x współczynnik różnicujący 2,8 x współczynnik różnicujący 1,1 x wielkość poboru [...]= [...]). Ponieważ w okresie od 1 stycznia 2006 r. do [...] spółka nie posiadała pozwolenia wodnoprawnego na pobór wody, do opłaty podstawowej za całe I półrocze 2006 r. należy doliczyć jeszcze 100 % opłaty za okres, kiedy spółka korzystała ze środowiska nie posiadając pozwolenia wodnoprawnego. Organ powołał się przy tym na przepis art. 292 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 14 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113/05 poz. 954 ze zm.), który stanowi, że opłaty za korzystanie ze środowiska są ponoszone za okres 2006 r. w wysokości podwyższonej o 100 %. Ponieważ w okresie od 1 stycznia do [...] spółka pobrała [...] wody, to opłata za ten pobór wynosi [...]. Łączna wysokość opłaty wynosi więc [...] po zaokrągleniu. Z uwagi na fakt, że spółka prawidłowo naliczyła i uiściła opłatę podstawową za I półrocze 2006 r. tj. kwotę [...], do uiszczenia pozostała kwota [...].

Organ II instancji omówił również problem dotyczący odsetek od opłaty podwyższonej. Kolegium zauważyło, że z art. 281 ust. 2 w zw. z art. 276 ust. 1 Prawa ochrony środowiska wynika, że do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska stosuje się co do zasady przepisy Ordynacji podatkowej z tym, że przepisów tej ustawy odnoszących się m. in. do odsetek za zwłokę nie stosuje się do opłat za korzystanie ze środowiska w części stanowiącej tzw. opłatę podwyższoną. SKO wyciągnęło stąd wniosek, że w decyzji określającej opłatę z tytułu korzystania ze środowiska i zobowiązującej do zapłaty kwoty z tego tytułu nie może się znaleźć zobowiązanie skarżącej spółki do naliczenia odsetek ustawowych od nieuiszczonej części opłaty za wprowadzanie ścieków od dnia 1 sierpnia 2006 r.

W oparciu o przepis art. 281 ust. 1 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, Kolegium określiło w zaskarżonej decyzji 14-dniowy termin płatności nałożonej opłaty za korzystanie ze środowiska, biegnący od dnia doręczenia decyzji.

Uchylenie zaskarżonej decyzji organu I instancji i rozstrzygnięcie sprawy co do istoty, Kolegium uzasadniło brakiem konieczności uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części (art. 138 § 2 kpa).

W/w decyzję z dnia [...] zaskarżyła w całości Spółka A w K., wnosząc o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 9 kpa i w zw. z art. 35 § 1 i 3 kpa i w zw. z art. 36 kpa i w zw. z art. 104 kpa w zw. z art. 64 § 2 kpa poprzez wydanie decyzji orzekającej o obowiązku uiszczenia przez Spółkę A. kwoty [...] za korzystanie ze środowiska, w tym kwoty [...] tytułem kary za pobór wód bez wymaganego prawem zezwolenia w sytuacji, gdy z przepisów prawa, załączonych dowodów i okoliczności wynika, że spółka złożyła we właściwym czasie wniosek o wydanie pozwolenia na korzystanie ze środowiska, a tylko w wyniku naruszenia prawa przez organy wydające pozwolenie, takie pozwolenie nie zostało wydane w odpowiednim terminie. Ten sam motyw uzasadniał również zarzut rażącego naruszenia art. 276 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska w zw. z art. 107 § 1 kpa polegającego na wydaniu decyzji orzekającej wymiar opłaty za środowisko w podwójnej wysokości.

W uzasadnieniu skargi stwierdzono, że SKO w sposób błędny ustaliło stan faktyczny sprawy, a także w sposób niezgodny z prawem i okolicznościami oceniło, że spółka A. ponosi odpowiedzialność za nieuzyskanie w terminie pozwolenia na korzystanie ze środowiska. Rozwijając ten zarzut skarżąca stwierdziła, że wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego składała w 2005 r. dwukrotnie, tj. w trzecim i w czwartym kwartale tamtego roku. Skoro w odpowiedzi na pierwszy z tych wniosków, zostało wystosowane pismo o jego uzupełnienie i wniosek został uzupełniony, to wystosowanie następnego wezwania o uzupełnienie wniosku nie znajdowało stosownej podstawy takiego wezwania. Poza tym wydając dwukrotnie wezwanie do uzupełnienia wniosków organ naruszył art. 9 kpa bowiem zaniedbał obowiązku poinformowania strony w sposób szczegółowy i wyczerpujący o sposobie poprawienia załączonego operatu. Ponadto pozostawiając bez rozpoznania wniosek skarżącej i nie wydając decyzji administracyjnej, organ naruszył art. 104 kpa, który nakazuje załatwianie spraw przez wydanie decyzji. Jeśliby jednak nawet przyjąć, że organ nie miał obowiązku wydania decyzji, to z pewnością zgodnie z art. 9 i 64 § 2 kpa powinien poinformować wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania naruszyło także art. 35 i 36 kpa, gdyż stanowiło niezałatwienie sprawy administracyjnej w terminie o jakim mowa w art. 35 kpa. Wreszcie obciążenie skarżącej spółki podwyższonymi opłatami narusza zasady państwa prawa wyrażone w art. 2 i 7 Konstytucji RP, gdyż obciąża skutkami sprzecznych z prawem działań i zaniechań organu administracji podmiot, który złożył w terminie wniosek o wydanie właściwej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153/2002 poz. 1269 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ).

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji będącej przedmiotem skargi ( art. 145 § 1 u.p.p.s.a.).

Przedmiotem niniejszej sprawy była kwestia odpowiedzialności skarżącej spółki za korzystanie ze środowiska w okresie od 1 stycznia do [...], polegającego na poborze wody z rzeki K. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Problematykę tę regulują przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, przytaczanej dalej jako Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. Nr 129/06 poz. 902 ze zm.). Ustawa ta w art. 276 ust. 1 przewiduje, że podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska. Opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona m. in. za pobór wód (art. 273 ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Podmiot korzystający ze środowiska ponosi w 2006 r. opłaty podwyższone o 100 % w przypadku braku wymaganego pozwolenia na pobór wód (art. 292 pkt 2 Prawa ochrony środowiska w zw. z art. 14 ustawy z dnia 18 maja 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 113/05 poz. 954 ze zm.).

Pozwolenie wodnoprawne jest wymagane m. in. na szczególne korzystanie z wód, którym jest w szczególności pobór wód powierzchniowych (art. 122 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 37 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. Nr 239/05 poz. 2019 ze zm.). Podmiotem korzystającym ze środowiska jest natomiast m. in. przedsiębiorca w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.04.173.1807), o czym stanowi art. 3 pkt 20 lit. a). Prawa ochrony środowiska.

Nie było w sprawie wątpliwe, że przesłanki warunkujące ponoszenie przez skarżącą spółkę opłat za pobór wód określone w przytoczonych przepisach - zostały spełnione. Nie było też wątpliwe, że na takie szczególne korzystanie z wód, z jakiego korzystała skarżąca spółka w 2006 r., konieczne było uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. To że skarżąca spółka w okresie od 1 stycznia do [...] nie dysponowała takim pozwoleniem, nie było kwestionowane. Główny zarzut skargi dotyczył natomiast tego, czy były podstawy do obciążenia spółki A. opłatami podwyższonymi za pobór wód bez wymaganego pozwolenia. Wątpliwość dotyczyła ponadto tego, czy przyczyny dla których to pozwolenie nie zostało przez skarżącą uzyskane, są usprawiedliwione.

Na wstępie należy wyjaśnić, czy istotnie przyczyny te mają znaczenie dla istnienia obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych o jakich mowa w art. 292 Prawa ochrony środowiska, obciążającego podmiot dokonujący poboru wód. W literaturze został bowiem zaprezentowany pogląd, że ponieważ odpowiedzialność za pobór wód bez wymaganego pozwolenia oparta została na konstrukcji przesłanek obiektywnych - skutkowych, których istnienie warunkuje w sposób bezwzględny określone w przepisach konsekwencje, niezależnie od braku po stronie danej jednostki organizacyjnej, ponoszącej opłaty za korzystanie ze środowiska, zawinienia w zakresie nieuzyskania pozwolenia wodnoprawnego, ustawodawca nie przewidział żadnych podstaw pozwalających na odstąpienie od obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych, a odstąpienie od obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej to wyjątek od reguły, który nie może być interpretowany rozszerzająco - to przyczyny i okoliczności nieuzyskania przez podmiot korzystający ze środowiska pozwolenia wodnoprawnego na szczególne z niego korzystanie, nie mają znaczenia przy stosowaniu opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska i nie podlegają badaniu w postępowaniu wszczętym w celu wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania z tytułu opłat za korzystanie ze środowiska (por. K. Gruszecki Prawo ochrony środowiska. Komentarz. Wolters Kluwer Polska Sp. z o.o., Warszawa 2007, str. 529-531). W orzecznictwie sądów administracyjnych, jeszcze na gruncie analogicznych przepisów poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (Dz. U. Nr 49/94 poz. 196 ze zm.), ukształtował się jednak pogląd, który podziela również Sąd w niniejszym składzie, że "stwierdzenie, czy strona nie ponosi odpowiedzialności za to, że nie ma decyzji o której mowa w art. 30 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. (tj. decyzji zezwalającej na korzystanie ze środowiska), musi nastąpić indywidualnie w każdej sprawie, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności, których dopiero łączna ocena może doprowadzić do konkluzji, że w tej konkretnej sprawie wymierzenie dodatkowej opłaty (sankcji o charakterze represyjnym) byłoby nie do pogodzenia z konstytucyjnymi zasadami państwa prawa, w tym z zasadą sprawiedliwości. Do okoliczności istotnych w tego rodzaju sprawie należałoby zaliczyć między innymi to, czy jednostka organizacyjna miała w poprzednim okresie decyzję ustalającą dla niej zanieczyszczenie dopuszczone do wprowadzenia do powietrza, czas wystąpienia o wydanie nowej decyzji w tym przedmiocie oraz przebieg postępowania w takiej sprawie, ale także sposób wypełnienia przez przedsiębiorcę obowiązku szczególnej staranności w ochronie środowiska i wprowadzaniu w nim zmian zgodnie z prawem" (uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 grudnia 1998 r., OPS 13/98, ONSA 2/99 poz. 46, wyrok NSA w Warszawie z dna 25 lutego 1999 r., IV SA 418/97, wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 lipca 2005 r., IV SA/Wa 714/05, LEX nr 190598).

Dla oceny sprawy pod tym kątem konieczne jest na wstępie wyjaśnienie zasadności zawartego w skardze zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia przez organy administracji stanu faktycznego sprawy, czego wynikiem miało być błędne przyjęcie, że skarżąca spółka ponosi odpowiedzialność za nieuzyskanie w terminie pozwolenia na korzystanie ze środowiska. Skarżąca twierdziła w skardze, że "z okoliczności sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż spółka [...] złożyła swój wniosek o wydanie pozwolenia w roku 2005 r. dwukrotnie", po raz pierwszy w trzecim kwartale 2005 r.

Z takim twierdzeniem nie można się zgodzić.

Pierwszym znajdującym się w aktach sprawy wnioskiem skarżącej spółki o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie ze środowiska - pobór wód rzeki K., jest wniosek z dnia 17 listopada 2005 r. zaopatrzony w oryginalną prezentatę Starostwa - k. 2 akt administracyjnych. Jedynym potwierdzeniem faktu wcześniejszego złożenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie ze środowiska - pobór wód powierzchniowych z rzeki K., miało być pismo bez nagłówka, daty ani podpisu zatytułowane "Uwagi do operatu pobór wód - Spółka A.", co do którego skarżąca twierdziła, że stanowiło odpowiedź Starostwa na pierwszy wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Pismo to zostało dołączone do akt sprawy przez skarżącą spółkę dwukrotnie; po raz pierwszy jako załącznik do pisma Spółki A. w K. z dnia 13 listopada 2006 r. adresowanego do Urzędu Marszałkowskiego (k. 79) i po raz drugi jako załącznik do odwołania od decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] (k. 135). Na piśmie z k. 135 znajduje się pieczątka o treści "Potwierdzam zgodność z oryginałem Adwokat M. W." oraz nieczytelny podpis. Pełnomocnik skarżącej spółki oświadczył na rozprawie w dniu 11 października 2007 r., że nie posiada oryginału tego pisma. Pełnomocnik organu stwierdził natomiast, że pismo z k. 135 nigdy nie znajdowało się w aktach Starosty i nie wiadomo od kogo pochodzi. Uwzględniając te okoliczności należy przyjąć, że organy administracji rozstrzygające sprawę nie miały podstaw do uznania wskazanej okoliczności za udowodnioną. Wprawdzie zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, ale omawiane pismo przez brak jakichkolwiek cech identyfikujących jego autora i pozwalających ustalić datę jego sporządzenia, nie może w żaden sposób przyczynić się do wykazania, aby skarżąca spółka kiedykolwiek wcześniej przed dniem 17 listopada 2005 r. składała wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie ze środowiska - pobór wód powierzchniowych z rzeki K..

Pozostaje więc do wyjaśnienia, czy znajdujący się w aktach sprawy wniosek skarżącej spółki o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie ze środowiska- pobór wód powierzchniowych z rzeki K., złożony w dniu 17 listopada 2005 r., dawał podstawę do uznania, że skarżąca spółka nie ponosi odpowiedzialności za nieuzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, lub ściślej, czy złożony wniosek i dołączony do niego operat wodnoprawny dawały podstawę do wydania przedmiotowego pozwolenia, względnie czy organ rozpatrujący tamtą sprawę uchybił jakimkolwiek obowiązkom obciążającym organ administracji publicznej przy rozpatrywaniu takich spraw i przez to sam spowodował lub się przyczynił do nieuzyskania przez spółkę A. przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego.

Co do tego, że wniosek strony, a ściślej dołączony do niego operat wodnoprawny miał braki uniemożliwiające wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego - nie było w sprawie żadnych wątpliwości. Nie miała ich zresztą również skarżąca spółka, skoro w żadnym momencie tak nie twierdziła. Ilość, rodzaj i charakter tych braków został wyczerpująco omówiony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a zawarta tam ocena znajduje podstawę w obowiązujących przepisach, w szczególności w art. 131 i 132 Prawa wodnego, określających konieczne wymogi, jakim powinien odpowiadać operat wodnoprawny. Konsekwencją stwierdzenia istnienia licznych braków w operacie dołączonym do wniosku strony, było wezwanie do ich usunięcia pod rygorem określonym w art. 64 § 2 kpa. Zasadności samego faktu wezwania nie kwestionuje również skarżąca spółka. Twierdzi jednak, że wezwanie to nie było dostatecznie szczegółowe i wyczerpujące, aby umożliwić stronie poprawienie operatu w zakreślonym terminie. Z taką oceną nie można się zgodzić przede wszystkim dlatego, że braki operatu zostały wskazane w 22 szczegółowych punktach, znajdujących oparcie w powołanych przepisach Prawa wodnego. Wezwanie to określa ściśle i kompletnie konieczne wymogi, jakim powinien odpowiadać operat wodnoprawny. Znamienne też jest, że kwestionowane wezwanie pozwoliło jednak skarżącej spółce na skuteczne poprawienie operatu wodnoprawnego, który został dołączony do kolejnego wniosku strony z dnia 16 lutego 2006 r. o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, choć żadnych dalszych wyjaśnień ani uściśleń tego wezwania strona się nie domagała, ani też ich nie otrzymała. Wniosek ten, już bez żadnych uzupełnień czy korekt, zaowocował wydaniem w dniu 2 maja 2006 r. wnioskowanego przez spółkę A. pozwolenia wodnoprawnego.

Kolejny zarzut skarżącej spółki dotyczył pozostawienia bez rozpoznania wniosku z dnia 17 listopada 2005 r. o wydanie pozwolenia. Z zarzutem tym nie można się zgodzić. Według przeważającego poglądu, który akceptuje również Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę, pozostawienie podania strony bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 kpa nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. Nie usunięte braki co do wymagań formalnych, powodują bezskuteczność podania strony. Bezskuteczność taka oznacza, że podanie nie jest zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania. Tylko żądanie strony nie dotknięte brakami formalnymi jest zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania w sprawie. Podstawę do wydania decyzji może stanowić przepis prawa materialnego lub procesowego. Przepisy prawa procesowego nie przewidują jednak wydania decyzji o pozostawieniu podania bez rozpoznania (Barbara Adamiak (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.. 7 wydanie. Wydawnictwo C.H. Beck. Warszawa 2005 str. 366-367). Wniosek stąd, że Starosta nie mógł wydać decyzji administracyjnej czy choćby postanowienia o pozostawieniu wniosku strony o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na korzystanie ze środowiska - pobór wód powierzchniowych z rzeki Kamiennej - bez rozpoznania, a czynność ta ma charakter materialno-techniczny.

Zgodzić się natomiast należy z kolejnym zarzutem skargi, dotyczącym nie powiadomienia strony o pozostawieniu jej wniosku o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego bez rozpoznania. Taki obowiązek organu można istotnie wywieść z ogólnej zasady wyrażonej w art. 9 kpa, nakładającej na organy administracji publicznej obowiązek udzielania stronom informacji faktycznej i prawnej. To jednak uchybienie nie mogło spowodować uznania, że spółka A. nie ponosi winy w nieuzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego przed dniem 1 stycznia 2006 r. Zawinienie strony wynika bowiem już z faktu nie wywiązania się przez nią z nałożonego obowiązku uzupełnienia i poprawienia dołączonego do wniosku operatu wodnoprawnego, w zakreślonym terminie. Określony w art. 64 § 2 kpa siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych podania jest terminem ustawowym, a zatem nie mógł być przez organ administracji ani skrócony, ani przedłużony. Wnoszący podanie mógł jednak złożyć wniosek o przywrócenie tego terminu, w razie uchybienia bez własnej winy, na zasadach i w trybie określonym w art. 58-59 kpa. Takiego wniosku jednak strona w żadnym momencie nie zgłosiła.

Kolejny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 35 i 36 kpa przez pozostawienie wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego bez rozpoznania, również nie był zasadny. Nie kwestionując utrwalonego w orzecznictwie poglądu, że pozostawienie podania bez rozpoznania jest nierozpoznaniem sprawy w terminie, i że na takie zawiadomienie przysługuje skarga do sądu administracyjnego należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie przedmiotem kontroli Sądu nie była domniemana bezczynność Starosty przy rozstrzyganiu wniosku strony o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego, lecz decyzja SKO uchylająca decyzję Marszałka Województwa wydaną w przedmiocie opłat za korzystanie ze środowiska (pobór wód powierzchniowych z rzeki K.) i orzekająca merytorycznie o określeniu wysokości tych opłat. Sposób rozpatrzenia wniosku strony o wydanie pozwolenia wodnoprawnego był w niniejszej sprawie istotny tylko o tyle, o ile mógłby świadczyć o braku odpowiedzialności strony za to, że nie uzyskała ona decyzji zezwalającej na korzystanie ze środowiska. Taką okolicznością usprawiedliwiającą brak pozwolenia wodnoprawnego mogłaby przykładowo być sytuacja, w której organ administracji niezałatwiłby w terminie przewidzianym w art. 35 kpa sprawy o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie ze środowiska w zakresie poboru wód mimo tego, że wniosek strony nie miał żadnych braków uniemożliwiających jego uwzględnienie. Taka sytuacja jednak w sprawie nie zachodziła, gdyż: wniosek spółki A. miał braki uniemożliwiające jego uwzględnienie, wniosek ten został z tego powodu pozostawiony bez rozpatrzenia, a strona nie zaskarżyła do sądu administracyjnego domniemanej bezczynności Starosty mającej polegać na niezałatwieniu tamtego wniosku.

Nie mogło wpłynąć na rozstrzygnięcie Sądu uchybienie przepisów prawa materialnego polegające na naliczeniu w zaskarżonej decyzji opłat podwyższonych z tytułu korzystania ze środowiska (pobór wód powierzchniowych z rzeki K.) - za okres tylko do [...] Wyliczając opłatę podwyższoną za okres od 1 stycznia do [...] (co jednoznacznie wynika z treści uzasadnienia decyzji organu II instancji) organ uznał, że skarżąca spółka korzystała ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia wodnoprawnego tylko w tym okresie. Organ nie uwzględnił jednak, że pozwolenie wodnoprawne o jakim mowa w art. 122 Prawa wodnego jest decyzją administracyjną, która co do zasady podlega wykonaniu z chwilą, gdy stanie się ostateczna. Decyzja Starosty dnia [...] udzielająca firmie A. w K. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód powierzchniowych z rzeki K., jako niezaskarżona stała się ostateczna w dniu 31 maja 2006 r. Nie podlegała ona wcześniejszemu wykonaniu gdyż nie został jej nadany rygor natychmiastowej wykonalności ( art. 108 i art. 130 § 3 pkt 1 kpa ), nie była zgodna z żądaniem wszystkich stron (art. 130 § 4), ani też nie podlegała natychmiastowej wykonalności z mocy ustawy (art. 130 § 3 pkt 2). Wniosek stąd, że okres w ciągu którego skarżąca spółka korzystała ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, zakończył się dopiero w dniu 31 maja 2006 r. i do tej daty powinna być naliczona opłata podwyższona z tytułu korzystania ze środowiska (pobierania wód powierzchniowych z rzeki K.) przez spółkę A. bez wymaganego pozwolenia.

Ponieważ stwierdzone naruszenie prawa nie ma charakteru skutkującego koniecznością stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji (gdyż nie ma, zdaniem Sądu, charakteru rażącego naruszenia prawa, ani nie spełnia żadnej z pozostałych przesłanek nieważności decyzji administracyjnej wskazanych w art. 156 § 1 kpa), a jego uwzględnienie spowodowałoby wydanie orzeczenia na niekorzyść skarżącego, Sąd kierując się treścią art. 134 § 2 u.p.p.s.a. nie mógł uchylić zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) u.p.p.s.a.

Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Ponieważ jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu ze skutkiem mającym wpływ na byt prawny zaskarżonej decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 u.p.p.s.a.