Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 658/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1-8
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Diana Trzcińska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Dobek - Rak Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. T. na decyzję Wojewody z dnia 9 września 2021 r., Nr [...] w sprawie uchylenia decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. T. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

J. T. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji.

Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z 15 lipca 2020 r. Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę przenoski i przystani kajakowej na działkach nr [..]-[..] w miejscowości P., gmina Ł., jako ogólnodostępnego obiektu służącego turystyce wodnej w ramach programu "Szlaki wodne". Decyzja stała się ostateczna 5 sierpnia 2020 r.

W dniu 28 stycznia 2021 r. J. T. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego wyżej opisaną decyzją oraz o wstrzymanie wykonalności tej decyzji. Wnioskodawca wskazał, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu w sprawie wydania ww. decyzji, a także iż przedmiotowa inwestycja została zlokalizowana na części działki, na której znajduje się budowla hydrotechniczna należąca do wnioskodawcy, tj. która stanowi wał zalewu elektrowni. Wniosek uzupełniono na wezwanie w dniu 12 lutego 2021 r.

Postanowieniem z 10 marca 2021 r. Starosta wznowił postępowanie w sprawie. Zawiadomieniem z tego samego dnia poinformowano strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy lub złożenia zastrzeżeń i uwag w terminie 10 dni, licząc od dnia otrzymania zawiadomienia.

W dniu 30 marca 2021 r. do organu wpłynęło pismo J. T. podtrzymujące jego stanowisko oraz wnoszące następujące postulaty:

1) podtrzymanie nierozpoznanego przez organ od 27 stycznia 2021 r. wniosku o wstrzymanie wykonania ww. decyzji w trybie art. 152 k.p.a.; zdaniem wnioskodawcy, jej wykonanie zagraża bezpieczeństwu oraz znacznej szkodzie materialnej; wnioskodawca wskazał, że zwłoka organu w tym zakresie stanowi przyczynienie do tej szkody;

2) wniesiono o uchylenie ww. decyzji na podstawie art. 151 §1 pkt 2 k.p.a. co najmniej w części obejmującej przenoskę kajaków, z uwagi na:

a) brak tytułu prawnego inwestora do dysponowania urządzeniem wodnym, tj. zaporą

i obwałowaniem na działce nr [..], stanowiącym przedmiot własności J. T. odrębny od własności gruntu i własności wód;

b) nieuwzględnienie faktu lokalizacji obiektu przenoski i prowadzenia robót budowlanych "na" oraz "w" konstrukcji ww. urządzenia wodnego, a tym samym budowa przenoski kajakowej jest zarazem przebudową istniejącego urządzenia wodnego;

- co dodatkowo może skutkować brakiem właściwości rzeczowej organu do rozpoznania sprawy (zgodnie z art. 82 ust. 3 pkt 2 wojewoda jest organem architektoniczno-budowlanym pierwszej instancji "w sprawach obiektów i robót budowlanych hydrotechnicznych piętrzących (...) wraz z obiektami towarzyszącymi, (...))";

c) bezprawną ingerencję, za pomocą rozwiązań projektowych przenoski, objętych projektem budowlanym zatwierdzonym kwestionowaną decyzją, w konstrukcję ww. urządzenia wodnego, a tym samym:

- naruszenie ustawowych zakazów: 1) niszczenia lub uszkadzania urządzeń wodnych; 2) wykonywania w pobliżu urządzeń wodnych robót oraz innych czynności, które mogą powodować: pojawienie się szczelin, rys lub pęknięć, w szczególności w korpusach oraz koronach zapór, nadmierną filtrację wody, erozję gruntu powyżej oraz poniżej urządzeń wodnych, osuwanie się gruntu przy urządzeniach wodnych, zmniejszenie stateczności lub wytrzymałości urządzeń wodnych, wynikających z art. 192 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 3 lit. b, c, f, g, h ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne; naruszenie to jest przyznawane przez projektanta m.in. w informacji - wytycznych do planu BIOZ, w którym wskazuje się nieprawdziwą informację o braku istniejących obiektów budowlanych oraz jednocześnie - na ryzyko obsunięcia skarpy wykopu przy robotach ziemnych;

- niezgodność projektu budowlanego z osnową pozwolenia wodnoprawnego, znak [..] z 4 lutego 2020 r., udzielonego inwestorowi przez Dyrektora Zarządu Zlewni PGW Wody Polskie, w treści którego nie wskazuje się na dopuszczalność ingerencji w konstrukcję istniejącej zapory i obwałowań, gdyż prowadziłoby to właśnie do wyżej wskazanych naruszeń art. 192 Prawa wodnego;

d) bezpodstawne uznanie prawidłowości oraz wystarczalności mapy do celów projektowych do zatwierdzonego projektu budowlanego,

e) bezpodstawne zatwierdzenie projektu budowlanego przez organ architektoniczno-budowlany, w tym - zaakceptowanie wadliwych rozwiązań technicznych z pominięciem względów bezpieczeństwa ludzi lub mienia (por.: wyrok WSA w Szczecinie z 23 stycznia 2008 r. sygn. II SA/Sz 751/07);

f) pominięcie pozwolenia wodnoprawnego służącego J. T., udzielonego decyzją Starosty nr [..] z 27 grudnia 2017 r. (objętego wnioskiem dowodowym wnioskodawcy o włączenie do akt sprawy), obligującego adresata tej decyzji, m.in. do swobodnego przepuszczenia wielkich wód roztopowych i powodziowych (pkt 4 lit. e pozwolenia), co wywrze bezpośrednie skutki dla bezpieczeństwa mienia objętego kwestionowanym projektem i pozwoleniem na budowę, jak też do innych obowiązków utrzymaniowych związanych z korytem i brzegami rzeki, których wykonanie kwestionowane pozwolenie na budowę częściowo uniemożliwia albo zmienia ich treść (pkt 4 lit. f, h pozwolenia wodnoprawnego).

W dniu 14 kwietnia 2021 r. do organu wpłynęło pismo z Urzędu Gminy, w którym poinformowano iż:

1) działki nr [.]-[.] wskazane w: decyzji z 31 grudnia 2016 r. (ze zm. z 2 czerwca 2020 r.) o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, w decyzji z 4 lutego 2020 r. o pozwoleniu wodnoprawnym, jak i wydanym 15 lipca 2020 r. pozwoleniu na budowę, zgodnie z ewidencją gruntów stanowią własność Lasów Państwowych i Wód Polskich - co jednoznacznie zaprzecza twierdzeniom Pana T., który wskazuje, że część inwestycji tj. przenoski, położona jest na jego posesji;

2) organ wydający pozwolenie wodnoprawne, będący jednocześnie właścicielem gruntów pod wodami płynącymi, tj. rzeką Ł., posiadał pełną wiedzę na temat innych zależności związanych z przedmiotowym gruntem, zawartych w pozwoleniach wodnoprawnych na tym terenie, np. pozwoleniu wodnoprawnym dotyczącym elektrowni wodnej w pobliżu gminnej inwestycji. Zatem należy przypuszczać, iż lokalizacja i rodzaj przenoski powyżej piętrzenia w żaden sposób nie komplikuje pracy i nie koliduje z elektrownią wodną Pana T. Ponadto przenoska, co widać jednoznacznie w projekcie, nie wpływa w żaden sposób na poprawne działanie elektrowni wodnej czy też wykonywanie obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego dla elektrowni wodnej. "Rozkopanie wału ziemnego", o którym wspomina Pan T polegało jedynie na wkomponowaniu przenoski przy minimalnej ingerencji w wał zalewowy elektrowni.

3) według oceny Gminy zakazy wskazane w piśmie z 27 stycznia 2021 r., tj. art. 477, 479 i 192 ustawy Prawo wodne nie dotyczą przedmiotowej inwestycji, gdyż nie powodują skutków wskazanych w art. 192. Istniejący wał zalewowy jest wałem ziemnym nie posiadającym żadnego umocnienia brzegu w miejscu przenoski, jak też prawdopodobnie dodatkowych zabezpieczeń/wzmocnień powierzchniowych czy pionowych (co było widać po odkrywce wierzchniej warstwy, fotografie w załączeniu), które podczas realizacji inwestycji czysto teoretycznie można by naruszyć. Przedmiotowa inwestycja w żaden sposób nie niszczy, ani nie uszkadza wału a nawet można by stwierdzić, że dodatkowo wzmacnia docelowo fragment wału, przy którym inwestycja ma miejsce. Dziwne jest, iż dotychczasowy brak przenoski, a co za tym idzie destrukcyjne działania kajakarzy (przy wychodzeniu z wody wałem ziemnym) nie wzbudziły zainteresowania właściciela elektrowni wodnej. Przenoska wskaże jedyne możliwe miejsce do wyciągania kajaków, co zdaniem Gminy spowoduje zaprzestanie wysiadania kajakarzy i wyciągania kajaków w każdym możliwym miejscu na wale, co wpłynie pozytywnie na trwałość walu. Roboty w żaden sposób nie powodują zniszczenia elementów wału ani zagrożeń. Gdyby planowane roboty zagrażały choćby w minimalnym stopniu elektrowni i jej elementom, organ wydający pozwolenie wodnoprawne mając w swoich zasobach osoby z odpowiednim doświadczeniem i wykształceniem nie wydałby pozwolenia kształcie w jakim zostało wydane.

4) mapa geodezyjna do celów projektowych wykonana przez geodetę z uprawnieniami i projekt zagospodarowania terenu wykonany przez architekta z odpowiednimi uprawnieniami w żadnej z ww. procedur administracyjnych nie budziły wątpliwości w kwestii potencjalnego wejścia na teren będący własnością prywatną, w tym przypadku Pana T. Dodano, iż działki Pana T znajdują się przy lewym brzegu rzeki, natomiast gminna inwestycja położona jest przy prawym brzegu rzeki, co w żaden sposób nie wskazuje na kolizję działań Gminy względem gruntów prywatnych. Dlatego też Gmina nie zgadza się z twierdzeniem o braku dbałości przy wykonaniu mapy, a tym bardziej o jej sfałszowaniu.

W dniu 13 maja 2021 r. organ zawiadomił strony o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji. W dniu 24 maja 2021 r. do organu wpłynęło pismo J. T. podtrzymujące jego stanowisko.

Postanowieniem z 1 czerwca 2021 r. Starosta odmówił wstrzymania wykonania decyzji własnej z 15 lipca 2020 r. z uwagi na to, że okoliczności sprawy nie wskazują na prawdopodobieństwo uchylenia decyzji w wyniku wznowienia postępowania.

Decyzją z 8 czerwca 2021 r. Starosta odmówił uchylenia ostatecznej decyzji własnej z 15 lipca 2020 r.

W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawca jako podstawę żądania wznowienia postępowania podał iż, bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, czyli art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz fakt, że wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, czyli art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Starosta powołał się na przepisy ustawy Prawo budowlane, a następnie wyjaśnił, że działka nr [..] obr. P., gm. Ł., zgodnie z ewidencją gruntów, nie jest własnością J. T. Właścicielem działki jest Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej, który wydał decyzję [..] w dniu 4 lutego 2020 r., która stała się ostateczna 21 maja 2019 r. oraz postanowienie [..] o sprostowaniu oczywistej omyłki rzędnych spodu pomostu. Inwestor złożył wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę w dniu 24 marca 2020 r. oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod rygorem odpowiedzialności karnej. Ww. decyzja udziela pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przystani kajakowej poniżej małej elektrowni wodnej oraz przenoski kajakowej przy małej elektrowni wodnej poniżej mostu na rzece Ł. w miejscowości P., na terenie działek nr [..]-[..]. Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane zgodnie z wymogami określonymi w art. 407 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne na dzień złożonego wniosku tj. w oparciu o:

1. operat wodnoprawny (wersja tekstowa oraz elektroniczna) wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych,

2. decyzję Wójta Gminy znak: [..] z 31 października 2016 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie przystani kajakowej oraz przenoski przy jazie elektrowni wodnej w miejscowości P. jako ogólnodostępnych obiektów służących turystyce wodnej (w ramach programu Szlaki kajakowe), na terenie działek nr [..]-[..], obręb geodezyjny P.

Organ architektoniczno - budowlany wydał pozwolenie na budowę w oparciu o ww. pozwolenie wodnoprawne, które zostało wydane przez zarządcę nieruchomości, jak i organ właściwy miejscowo do wydania pozwoleń na urządzenia wodne. W decyzji sugeruje, iż stosownie do art. 389 pkt. 6 Prawa wodnego "Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych. Wg art. 16 pkt. 65 lit. i) ww. ustawy urządzeniem wodnym jest urządzenie służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów w tym urządzeniem wodnym są mury oporowe, bulwary, nabrzeża, mola, pomosty, i przystanie. Przenoski nie wymieniono wprost w art. 16 pkt. 65 Prawa wodnego, jednakże biorąc pod uwagę jej konstrukcję składającą się z dwóch stanowisk - pomost stały do wodowania i wyjmowania kajaków - uznać ją można za urządzenie o analogicznych funkcjach służących do kształtowania zasobów wodnych i korzystania z tych zasobów". Jednocześnie w decyzji stwierdzono, że "przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne nie narusza zapisów art. 396 ust. 1 Prawa wodnego oraz, że wykonanie uprawnień określonych w niniejszej decyzji nie będzie miało negatywnego wpływu na ochronę zdrowia ludzi , środowiska, ochrony przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków i nie spowoduje ujemnych skutków zagrożenia dla środowiska gruntowo-wodnego oraz nie wpłynie negatywnie na żaden obszar chroniony".

W kwestii obszaru objętego zagrożeniem powodzią przedmiotowa inwestycja nie znajduje się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią, w sytuacji gdyby znajdowała się organ wydający pozwolenie wodnoprawne ująłby to w decyzji i nałożył szczegółowe zobowiązania. Pozwolenie na budowę zostało wydane na podstawie projektu budowlane opracowanego przez uprawnionych projektantów oraz w oparciu o wszelkie niezbędne decyzje oraz o aktualną mapę do celów projektowych na dzień składania wniosku podpisaną przez uprawnionego geodetę i zarejestrowana w ośrodku geodezji i kartografii.

Następnie Starosta przypomniał, że zgodnie z treścią art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wyznaczenie takiego obszaru w oparciu o powyższe przesłanki winno nastąpić biorąc pod uwagę funkcję, formę, konstrukcję projektowanego obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Zgodnie z Prawem budowlanym art. 34 pkt. 3 ust. 1e w projekcie budowlanym projektant winien wskazać informację o obszarze oddziaływania obiektu. Następnie w postępowaniu zmierzającym do wydania pozwolenia na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany jest do ponownego ustalenia kręgu stron. Tym samym organ ten ustala dla każdej inwestycji nierozerwalnie z nią związany obszar oddziaływania. Miało to miejsce również w badanej sprawie. Zgodnie z art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane obszar oddziaływania obiektu jest to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Zakres inwestycji nie spowodował jakiekolwiek ograniczeń na obszarze w otoczeniu obiektu budowlanego. W związku z powyższym nie uznano wnioskodawcy za stronę w postępowaniu.

Powołując się na przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. strona winna wskazać na konkretne dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a które okazały się fałszywe, oraz nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Takich dowodów wnioskodawca nie wskazał. Przedstawione wyżej okoliczności nie są takimi, które mogą mieć wpływ na treść decyzji Starosty z 15 lipca 2020 r.

Po rozpatrzeniu odwołania J. T. decyzją z 9 września 2021 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na wyrok NSA z 9 października 2007 r. (sygn. akt II OSK 1321/2006, CBOSA), gdzie wyrażono stanowisko, iż "w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wyznacza każdorazowo na potrzebę konkretnej sytuacji biorąc pod uwagę indywidualne cechy projektowanego obiektu oraz sposób zagospodarowania terenu w jego otoczeniu, uwzględniając treść nakazów i zakazów zawartych w przepisach odrębnych, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z projektowanym obiektem budowlanym.

Tymczasem z analizy materiału dowodowego wynika, iż przedmiotowa inwestycja nie spowoduje jakichkolwiek ograniczeń na terenie w otoczeniu obiektu budowlanego. Zgodnie z ewidencją gruntów działki inwestycyjne nr [..]-[..] stanowią własność Skarbu Państwa, z czego działkę nr [..] oddano w trwały zarząd Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej, zaś działkę nr [..] - Państwowemu Gospodarstwu Leśnemu Lasy Państwowe Nadleśnictwo. Wniosek o pozwolenie na budowę złożyła Gmina, reprezentowana przez Wójta. Wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę inwestor złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod rygorem odpowiedzialności karnej. Jako tytuł, z którego wynika prawo do dysponowania ww. działkami na cele budowlane podano ograniczone prawo rzeczowe. Decyzją z 4 lutego 2021 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich udzielił Gminie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie przystani i przenoski na rzece na terenie działek [..]-[..].

Przedmiotowa inwestycja obejmuje wykonanie przystani kajakowej, zlokalizowanej poniżej Małej Elektrowni Wodnej (dalej powoływana w skrócie jako MEW) na działce nr [..] oraz przenoski kajakowej powyżej MEW (działka nr [..]). Z kolei Mała Elektrownia Wodna położona jest na działkach nr [..]-[..], będących własnością J. T., zaś brama wjazdowa na teren elektrowni wraz z fragmentem drogi dojazdowej do ww. nieruchomości znajduje się na działce nr [..], będącej własnością Skarbu Państwa. Projektowaną przenoskę, tj. miejsce wyciągania kajaków, zlokalizowano na działce nr [..], w odległości ok. 28 m od budynku elektrowni wodnej i 43 m od bramy wjazdowej na teren (pomiary dokonane skalówką przez organ). Faktem jest, iż obiekt usytuowano na południowej skarpie wału zalewowego, jednakże w oparciu o sporządzony operat wodny oraz decyzję wodnoprawną nie ma podstaw do uznania, iż roboty budowlane polegające na budowie przedmiotowej przenoski wpłyną negatywnie na stabilność gruntu wału ani na prawidłowe funkcjonowanie elektrowni.

Następnie Wojewoda wskazał na pismo inwestora z 14 kwietnia 2021 r., w którym wyjaśnił on, że planowane roboty budowlane nie powodują zniszczenia elementów wału ani zagrożeń, a jedynie obudowę stanowiącą umocnienie południowego brzegu w postaci drewnianej palisady. W oparciu o dokumentację fotograficzną przedstawiającą przedmiotowy wał zalewowy przed oraz w trakcie wykonywania robót budowlanych organ stwierdził, że istniejący wał zalewowy jest wałem ziemnym nie posiadającym żadnego umocnienia brzegu w miejscu przenoski ani żadnych zabezpieczeń powierzchniowych, które podczas realizacji inwestycji mogłyby ulec naruszeniu. Ponadto, w decyzji z 4 lutego 2021 r. ustalono, że wykonanie uprawnień, o których mowa w tej decyzji, nie będzie miało negatywnego wpływu na ochronę zdrowia ludzi, środowiska, ochronę przyrody i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków i nie spowoduje ujemnych skutków zagrożenia dla środowiska gruntowo-wodnego oraz nie wpłynie negatywnie na żaden obszar chroniony.

Wojewoda zauważył również, że nie ma postaw by uznać, że poziom wody ulegnie zmianie. Rodzaj przenoski oraz lokalizacja powyżej piętrzenia powodują, że nie będzie ona mieć wpływu na działanie elektrowni wodnej czy też wykonywanie obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego dla MEW. Ponadto, z załączonego do akt sprawy wyciągu z mapy zagrożenia powodziowego (www.isok.gov.pl) nie wynika, aby inwestycja znajdowała się w obszarze szczególnego zagrożenia powodzią.

W ocenie Wojewody, biorąc pod uwagę powyższe, zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowych rozwiązań projektowych w zakresie zabezpieczenia skarp wału zalewowego oraz zespołu obiektów MEW należy uznać za bezzasadne, podobnie jak argument wskazujący na szkody spowodowane robotami budowlanymi oraz niebezpieczeństwo wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Organ przypomniał także o treści art. 5 Prawa budowlanego oraz wskazał, że zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy (w brzmieniu sprzed 19 września 2020 r.) to projektant bierze na siebie odpowiedzialność za zgodność projektu z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Podobnie kierownik budowy musi spełnić warunki, o których mowa w art. 21a Prawa budowlanego. W konsekwencji, Wojewoda uznał, że inwestycja nie spowoduje jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu bądź zabudowie MEW, a nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, zatem słusznie nie uznano wnioskodawcy za stronę postępowania.

We wniosku powołano się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. na nowe okoliczności faktyczne lub dowody. Wnioskodawca wskazał, że udzielając pozwolenia na budowę Starosta nie był w posiadaniu informacji o rodzaju i rozmieszczeniu poszczególnych elementów budowli hydrotechnicznej tworzącej MEW, o faktycznym przebiegu granicy między nieruchomościami oraz o faktycznym zagospodarowaniu terenu. Jednakże zdaniem Wojewody, z akt sprawy wynika, iż Starosta był w posiadaniu tych informacji w dniu wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Wraz z projektem budowlanym przedłożono mapę sytuacyjno-wysokościową do celów projektowych sporządzoną przez uprawnionego geodetę 20 września 2019 r. Na mapie zawierającej klauzulę o jej zgodności z treścią aktualnej mapy zasadniczej, oznaczono m.in. granice działek i istniejące obiekty budowlane.

Wojewoda wskazał, że nie dopatrzył się również naruszeń obowiązujących przepisów mogących skutkować koniecznością wyeliminowania spornej decyzji z obrotu prawnego. Skarżący powołał się przy tym na to, że ww. inwestycja stanowi przebudowę budowli hydrotechnicznej (piętrzącej). Organ powołał się na art. 16 pkt 65 lit. i ustawy Prawo wodne oraz § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 kwietnia 2007 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, które wymienia pomost wśród budowli hydrotechnicznych. Zdaniem organu, przenoska kajakowa, obejmująca pomosty stałe, nie mieści się w zakresie ani pojęcia budowli hydrotechnicznych piętrzących, ani upustowych, ani regulacyjnych. W załączniku do Prawa budowlanego ustawa zalicza pomosty do kategorii XXI – obiekty związane z transportem wodnym. Natomiast budowle hydrotechniczne piętrzące, upustowe i regulacyjne zostały zaliczone do innej kategorii (XXVII). A zatem przenoska nie jest budowlą hydrotechniczną. Pomosty zostały wymienione w art. 9 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne wśród urządzeń wodnych, jednakże w wyroku z 30 listopada 2005 r., sygn. OSK 1604/04, NSA wskazał, że umieszczenie pomostów wśród urządzeń wodnych nie oznacza, że pomosty także należy zaliczyć do obiektów, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. NSA stwierdził wprost, że pomost nie należy do grupy obiektów wymienionych w art. 82 ust. 3 pkt 2 Prawo budowlane. Nie ma przy tym znaczenia, że został on zakwalifikowany do urządzeń wodnych (czyli urządzeń służących kształtowaniu zasobów wodnych oraz korzystaniu z nich), o których mowa w art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, iż stosownie do art. 156 § 1 k.p.a. wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości stanowiłoby przesłankę do stwierdzenia nieważności, nie zaś do uchylenia ostatecznej decyzji w trybie wznowieniowym.

W niniejszej sprawie skarżący, zdaniem Wojewody, nie wskazał na żaden przepis prawa materialnego, który uzasadniałby uznanie, że postępowanie w sprawie zaskarżonego pozwolenia na budowę dotyczy jego interesu prawnego. Jak wyjaśniono powyżej, organ odwoławczy również istnienia takich przepisów się nie dopatrzył. Organ zaznaczył ponadto, że zarzuty podniesione przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania (oraz uzupełnieniach wniosku) są niewystarczające do uchylenia ostatecznej decyzji. Zważywszy, iż w niniejszym przypadku nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 145 k.p.a., organ administracji nie bada merytorycznej poprawności zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę. Reasumując, w ocenie organu odwoławczego, w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne i prawne nie wskazują na wystąpienie przesłanek do wznowienia postępowania. Starosta zatem zasadnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 15 lipca 2020 r.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego wadliwe zastosowanie, tj. bezprawne uznanie braku podstaw do uchylenia kwestionowanego pozwolenia na budowę pomimo spełnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. oraz zasadności uchylenia tego pozwolenia na podstawie okoliczności i dowodów podanych przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania oraz w toku postępowania wznowieniowego, u podstaw którego legły:

1) naruszenie przez organy obu instancji przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania wznowieniowego, wyrażające się w:

a) niepełnym ustaleniu stanu faktycznego dla potrzeb oceny przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz oceny prawdopodobieństwa uchylenia kwestionowanego pozwolenia na budowę, będącym wynikiem nierozpoznania i nieuwzględnienia, bez jakiegokolwiek uzasadnienia, przez organy obu instancji, wniosków dowodowych i dowodów powoływanych przez skarżącego we wniosku o wznowienie postępowania oraz w toku postępowania wznowieniowego, w szczególności dowodów z dokumentacji technicznej i instrukcji eksploatacji MEW eksploatowanej przez skarżącego, pozwolenia wodnoprawnego skarżącego, jak też mapy zagrożenia powodziowego w zasobach Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie jako dowodów na okoliczność, że:

- przenoska kajakowa, stanowiąca jeden z elementów kwestionowanego przez skarżącego pozwolenia na budowę, będzie budowana w konstrukcji i na koronie zapory wodnej na rzece (wzmiankowanej jedynie przez organ odwoławczy za pomocą określenia "wał zalewowy"), wykonanej przez inwestora MEW celem piętrzenia wody dla potrzeb ujęcia wody i pozostałych urządzeń MEW;

- zapora ta, szczególnie wraz ze zbiornikiem spiętrzonej wody, w którym również przewidziano elementy budowlane i roboty budowlane inwestycji w zakresie przenoski kajakowej stanowi element zespołu urządzeń MEW oraz odrębne urządzenie wodne;

- zapora ta, jako urządzenie wodne, stanowi odrębny od gruntu pokrytego wodami płynącymi przedmiot własności służącej skarżącemu, który nie wyrażał zgody na przebudowę ani inną ingerencję techniczną w tą zaporę – jego obiekt budowlany i jego mienie - które to fakty nie zostały w ogóle odzwierciedlone w projekcie budowlanym, jaki został zatwierdzony kwestionowaną decyzją, w szczególności we wskazywanym przez skarżącego jako wadliwy projekcie zagospodarowania terenu, stanowiącym część tego projektu budowlanego (bowiem nie uwidacznia on istnienia zapory i projektuje przenoskę w taki sposób, jakby była wykonywana na lądzie – "zwykłej’ nieruchomości gruntowej przyległej do rzeki – a nie w innej budowli (urządzeniu wodnym); nie uwidacznia też na mapie do celów projektowych stanowiącej podkład dla projektu zagospodarowania terenu wyników prawidłowej inwentaryzacji wszystkich urządzeń MEW oraz urządzeń budowlanych z nią związanych) - co doprowadziło organy do fałszywych ustaleń, iż istnienie i położenie przenoski nie posiadają znaczenia dla MEW i będą się odbywać poza nią, poza jej granicami i poza związanym z nią zakresem korzystania z wód, a przez to:

- został błędnie ustalony obszar oddziaływania obiektu budowlanego przenoski kajakowej i bezprawnie pozbawiono skarżącego statusu strony postępowania, czego Wojewoda dowolnie i bezprawnie nie uznał w skarżonej decyzji,

- projekt budowlany jest wadliwy w stopniu uzasadniającym odmowę jego zatwierdzenia,

- organ architektoniczno-budowlany wydając kwestionowane pozwolenie nie mógł był przeprowadzić prawidłowo oceny zgodności projektu zagospodarowania terenu z przepisami, do czego był zobowiązany na podstawie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego – do czego wbrew żądaniom skarżącego organy prowadzące postępowanie wznowieniowe w ogóle się nie odniosły, pomijając je i ignorując albo dowolnie uznając, na podstawie analizy ograniczonej do dokumentacji i wyjaśnień inwestora, że twierdzenia i dowody skarżącego nawet nie uprawdopodabniają potrzeby uchylenia kwestionowanego pozwolenia na budowę;

b) niepełnym ustaleniu stanu faktycznego dla potrzeb j.w., wyrażającym się niezgromadzeniem materiału dowodowego wystarczającego do ustalenia prawdy obiektywnej oraz do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę, tj. orzeczenia w przedmiocie legalności pozostawania kwestionowanego pozwolenia na budowę w obrocie prawnym, w tym niewyjaśnienie:

- kiedy, czyim staraniem, w ramach jakiej inwestycji i dla jakich potrzeb wykonana została przegroda poprzeczna (zapora) na rzece na działce nr [..] o użytku Wp, wadliwie określana i jedynie wzmiankowana przez organ odwoławczy jako "wał zalewowy", będący również, co organ odwoławczy przyznaje w swoich szczątkowych ustaleniach, miejscem realizacji przenoski kajakowej;

- charakteru technicznego, statusu prawnego i funkcji budowli stanowiącej ww. przegrodę poprzeczną na rzece na działce nr [..] o użytku Wp (wody płynące) – koryto rzeki, w konstrukcji której faktycznie zaplanowana została budowa przenoski kajakowej, choć projekt budowlany tej przenoski, w szczególności projekt zagospodarowania terenu i stanowiąca jego podstawę mapa do celów projektowych, konstrukcji tej w ogóle nie identyfikuje i nie przyjmuje jako danej wejściowej procesu projektowania – z tym skutkiem, że wszystkie decyzje realizacyjne dotyczące przenoski wydane zostały na podstawie nieprawdziwego stanu faktycznego;

- czyją własnością jest ww. "wał zalewowy" - w kontekście art. 216 ust. 5 ustawy Prawo wodne, stanowiącego expressis verbis, iż: "urządzenia wodne lub ich części oraz budowle i ich części, znajdujące się na gruntach pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, stanowią odrębny od tych gruntów przedmiot własność", i czy inwestor posiada tytuł do dysponowania tym wałem do celów budowlanych;

- z jakich przyczyn na działce nr [..] występują inne elementy budowlane MEW takie jak brama wjazdowa czy ogrodzenie, wymagane ze względu na zakaz wstępu osób nieupoważnionych na urządzenia hydrotechniczne -

a przez to - w niewystarczającej ocenie całokształtu materiału dowodowego co do tego, jaką wagę posiadają ww. dane dla przedmiotu sprawy, jak powinny rzutować na kształt i treść dokumentacji projektowej inwestora przenoski kajakowe, i przystani wodnej, a przede wszystkim - czy kwestionowane pozwolenie na budowę mogłoby zostać wydane, gdyby dowody będące nośnikiem ww. informacji, istniejące na moment wydawania pozwolenia na budowę były znane organowi architektoniczno-budowlanemu.

c) wadliwym ustaleniu stanu faktycznego, będącym wynikiem poczynienia fałszywych lub bezprzedmiotowych ustaleń oraz bezpodstawnego przypisania im przez Wojewodę znaczącej wagi dla rozstrzygnięcia sprawy, co ma swój wyraz w:

- fałszywym ustaleniu, że MEW "położona jest na działkach nr [..]-[..], będących własnością Pana J. T., zaś brama wjazdowa na teren elektrowni wraz z fragmentem drogi dojazdowej do ww. nieruchomości znajduje się na działce nr [..], będącej własnością Skarbu Państwa", jak też że własność gruntu determinuje pojęcie MEW, podczas gdy elementem MEW jest również zapora piętrząca wodę w korycie rzeki Ł. na działce nr [..], na której koronie usytuowana jest droga wjazdowa i - w części - brama MEW, jak też zbiornik górnej wody (cofkowy), który dostarcza podpiętrzoną wodę do ujęcia wody w MEW i którego brzegi obowiązany jest utrzymywać, na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, prowadzący MEW (fałszywym ustaleniu elementów i przestrzennego zakresu MEW);

- gołosłownym, nie popartym dowodami, nie wynikającym z dokumentacji budowlanej będącej podstawą udzielenia kwestionowanego pozwolenia na budowę ustaleniu (a w istocie tylko mniemaniu) organu, że przenoska kajakowa zaprojektowana w zaporze i zbiorniku cofkowym nie ma znaczenia dla MEW i na nią nie oddziałuje, podczas gdy taka ocena techniczna, której jednoznacznie brak w materiale dowodowym postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę przenoski i postępowania wznowieniowego powinna być dokonana w trybie właściwym dla rozstrzygania wiadomości specjalnych i powinna zostać dokonana również w stosunku do zbiornika górnej wody oraz do zapory, która w wyniku budowy przenoski ulega przebudowie, a której uszkodzenie skutkować może unieruchomieniem MEW z uwagi na unieruchomienie ujęcia wody MEW;

- w bezkrytycznym i stronniczym, w kontekście sposobu potraktowania wniosków skarżącego, daniu wiary wyjaśnieniom inwestora, za pomocą których organ odwoławczy opisuje stan faktyczny w sprawie, iż planowane roboty "nie powodują zniszczenia elementów wału ani zagrożeń", co stanowi językową manipulację względem faktu, iż dochodzi do technicznej, budowlanej ingerencji w wał i jego koronę, jak też dotyczą "obudowy stanowiącej umocnienie południowego brzegu w postaci drewnianej palisady", co jest również manipulacją w świetle faktu, że palisada wbijana jest w konstrukcję w części rozbieranego wału, w który wbudowywane są również inne elementy techniczne przenoski;

- w przeprowadzeniu przez organ, w uzasadnieniu skarżonej decyzji, analizy w zakresie statusu urządzenia wodnego, obiektu hydrotechnicznego i obiektu piętrzącego jedynie w odniesieniu do obiektu przenoski, jako samodzielnego obiektu, w oderwaniu do zapory, w którą przenoska jest wbudowywana, a która jednoznacznie jest obiektem hydrotechnicznym piętrzącym (co zostało w ustaleniach organu odwoławczego zmarginalizowane i sprowadzone do wzmianki, iż "obiekt usytuowano na południowej skarpie wału zalewowego", podczas gdy dowody i żądania skarżącego dotyczyły zapory, jak też tego, że obiekt jest sytuowany w konstrukcji wału a nie "na skarpie"); poczynione przez organ ustalenia co do statusu samej przenoski są bezprzedmiotowe, zbędne i ambiwalentne dla oceny i rozstrzygnięcia sprawy;

- wadliwym i nielogicznym przyjęciu, że przenoska jest posadawiana na nieruchomości gruntowej, jak też - wbrew twierdzeniom skarżącego, który wał ten wykonał - że miejsce realizacji przenoski nie stanowi obiektu budowlanego i urządzenia wodnego;

- wadliwym i nielogicznym ustaleniu, za pomocą cytatu z pozwolenia wodnoprawnego dotyczącego przenoski i przystani, podanego w uzasadnieniu na str. 3 decyzji, iż fakt, że nie zachodzą podstawy dla odmowy tego pozwolenia (inwestycja nie narusza wymagań ochrony środowiska i zabytków, etc.) jest równoznaczny twierdzeniu o dopuszczalności realizacji przenoski oraz niezasadności uwag skarżącego (dotyczących ingerencji w jego mienie, zagadnień techniczno-budowlanych, oddziaływania na MEW);

- bezprzedmiotowej analizie, czy sama budowa przenoski będzie miała wpływ na poziom wody i działanie elektrowni wodnej - co przeczy istocie twierdzeń skarżącego podniesionych w postępowaniu;

- bezprzedmiotowym ustaleniu przez organ, w metrach, odległości przenoski od źle zdefiniowanej przedmiotowo i przestrzennie MEW, dokonanym przez organ zaocznie, bez powiadamiania stron o takim dowodzie, metodą (zastosowanie skalówki), która nie jest adekwatna i która nie umożliwia uzyskanie precyzyjnych wniosków na okoliczność tezy, którą organ próbuje dowieść; co za tym idzie, w zakresie określonym wyżej pod lit. a) - c) naruszenie:

- zasady prawdy obiektywnej, w tym obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, określonej w art. 7 k.p.a.;

- art. 77 § 1 k.p.a. obligującego organ do tego, by w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy;

- art. 75 §1 i art. 78 § 1 k.p.a. wskazujących, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem oraz ze żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy;

- zasady wnikliwości określonej w art. 12 § 1 k.p.a., tu: która powinna się przejawiać w rozpatrzeniu wszystkich zarzutów i leżących u ich podstawy problemów prawnych, jak też prowadzeniu postępowania dowodowego w sposób przedmiotowy i adekwatny do ustaleń niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy;

- art. 136 §1 k.p.a., przez zaniechanie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie;

- art. 107 § 3 k.p.a. obligującego organ do wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

d) naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w postępowaniu odwoławczym, przejawiające się niestworzeniem stronom możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, w tym do dodatkowych okoliczności, dowodów, na nowe prowadzonych przez organ w trybie art. 136 k.p.a., ze zdjęć lub z pomiarów, o których stron nawet nie powiadomiono i o czym dowiedziały się z uzasadnienia decyzji;

e) w konsekwencji ww. naruszeń - dowolną i wycinkową ocenę materiału dowodowego, mającą u podstaw założoną tezę co do kierunku orzeczenia, jak też orzeczenie o istocie sprawy na podstawie materiału dowodowego, który do tego nie był wystarczający oraz nie był odpowiedni do przedmiotu sprawy, wbrew dyspozycji art. 80 i art. 81 k.p.a.; dotyczy to w szczególności:

- nieobjęcia oceną przez organ odwoławczy skutków prawnych ujawnienia faktu budowy przenoski kajakowej w konstrukcji zapory a nie: na gruncie rodzimym - jak prezentuje to projekt budowlany przenoski, powodującej iż budowa przenoski powinna być traktowana jako przebudowa innego obiektu hydrotechnicznego, jak też że pod tym kątem powinna zostać dokonana ocena dopuszczalności w ogóle realizacji tego przedsięwzięcia, szczególnie w kontekście podnoszonego zarzutu naruszenia zakazów z art. 192 ustawy - Prawo wodne;

- nieobjęcia oceną przez organ odwoławczy zagadnienia prawidłowości ustalenia obszaru oddziaływania obiektu (przenoski) - w sytuacji, gdyby zakres obiektów i funkcjonowania MEW zostały ustalone poprawnie;

- błędnej oceny o braku oddziaływania inwestycji objętej kwestionowanym pozwoleniem na budowę na MEW i odmowy przyznania skarżącemu statusu strony postępowania;

- zignorowania twierdzenia skarżącego, iż zapora ("wał zalewowy") stanowi urządzenie wodne i odrębny od gruntu przedmiot własności;

- błędnej oceny prawidłowości oświadczenia inwestora o tytule prawnym do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które nie odnosi się do obiektu budowlanego - urządzenia wodnego (zapora - "wał zalewowy"), stanowiącego odrębny od gruntu przedmiot własności, służącej skarżącemu,

2) nierozpoznanie przez Wojewodę większości zarzutów odwołania, tj. zarzutów wskazanych w pkt 1, pkt 3 lit. b, c, d, e, pkt 5, pkt 6 tego odwołania.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi odwoławczemu.

W uzasadnieniu skarżący przypomniał, że jest właścicielem MEW oddanej do eksploatacji w 1997 r. Elektrownia powstała w ten sposób, że działka nr [..] – stanowiąca koryto rzeki Ł. – została w ramach inwestycji inwestora MEW przegrodzona. Podpiętrzona w ten sposób woda rozlała się na działki nr [.].-[.] (będące własnością skarżącego) w granicach wykonanych na tych działkach obwałowań, tworząc łącznie na tych działkach i na działce nr [..] zbiornik wodny (cofkowy, górnej wody MEW). Na terenie zalanych wodą działek skarżącego wykonano: ujęcie wody, jaz z budynkiem, w którym umiejscowiono turbinę oraz przepławkę dla ryb. Woda przeprowadzana przez MEW jest kierowana z powrotem do koryta rzeki na działce nr [..], poniżej wykonanej zapory. Korytem rzeki, nieruchomością gruntową o użytku "wody płynące" (Wp) pozostaje nadal działka nr [..] wraz z zaporą (wałem). Woda przeprowadzana przez teren MEW to zbiornik i kanał na gruntach rolnych skarżącego i część składowa jego gospodarstwa. Dojazd do budynku turbiny i jazu (położonych na lewym brzegu rzeki) z drogi publicznej położonej na prawym brzegu rzeki jest możliwy m.in. zjazdem urządzonym na koronie zapory. Z mocy udzielonego pozwolenia wodnoprawnego dla MEW skarżący był obowiązany wykonać ogrodzenie tak, aby uniemożliwić dostęp osób trzecich do obiektów hydrotechnicznych (zakaz wstępu wynika z ustawy Prawo wodne). Teren wygrodzony objął zaporę na działce nr [..] w korycie rzeki (określaną w skarżonej decyzji jako "wał zalewowy") oraz jaz i budynek z turbiną.

Następnie skarżący powołał się na art. 216 ust. 5 i 6 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne, jak i poprzednio obowiązujące przepisy, i wskazał, że urządzenia wodne lub ich części oraz budowle i ich części, znajdujące się na gruntach pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, stanowią odrębny od tych gruntów przedmiot własności. Własność Skarbu Państwa stanowią przy tym jedynie urządzenia wodne, które zostały wykonane albo są wykonywane przez Wody Polskie na gruntach pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi lub na będących własnością Skarbu Państwa nieruchomościach, niebędących gruntami pokrytymi śródlądowymi wodami płynącymi. Z kolei zgodnie z art. 16 pkt 65 Prawa wodnego urządzeniami wodnymi są urządzenia lub budowle służące do kształtowania zasobów wodnych lub korzystania z tych zasobów, w tym urządzenia lub budowle piętrzące, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także kanały i rowy. W ocenie skarżącego, własność zapory - przegrody na rzece Ł. na działce nr [..] musi być odróżniona od własności wody oraz własności gruntów pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi. Jako że urządzenie to (zapora, "wał zalewowy") zostało wykonane przez inwestora MEW, to własność tej zapory (wału) służy skarżącemu. Przegroda poprzeczna na cieku Stanowic będzie zawsze urządzenie wodne bez względu na zastosowane rozwiązanie techniczne (ziemna, betonowa, etc.) i sposób jej wykonania. Co istotne, z mocy art. 192 ust. 1 pkt i 3 Prawa wodnego zakazuje się niszczenia lub uszkadzania urządzeń wodnych, a także wykonywania w pobliżu urządzeń wodnych robót oraz innych czynności, które mogą powodować pojawienie się szczelin, rys lub pęknięć, w szczególności w korpusach oraz koronach zapór, nadmierną filtrację wody, erozję gruntu powyżej oraz poniżej urządzeń wodnych, osuwanie się gruntu przy urządzeniach wodnych, zmniejszenie stateczności lub wytrzymałości urządzeń wodnych.

Zdaniem skarżącego, dokumentacja inwestycji w zakresie przenoski kajakowej, w tym projekt budowlany, wprowadza w błąd. Przenoska została bowiem zaprojektowana w zaporze, choć projekt budowlany tego faktu i uwarunkowań z niego wynikających w ogóle nie identyfikuje, przyjmując do projektowania stan, jakby rzeka biegła przez MEW a teren przepławki był lądem, nieruchomością gruntową oddaloną od rzeki i od MEW, lądem na prawym brzegu rzeki (zbiornika). Stąd też nawet określenie organu odwoławczego: "wał zalewowy" jest błędne, bo nie chodzi o wał okalający zbiornik, lecz o przegrodę koryta, która spiętrza. Fakt ten w ogóle nie został wzięty pod uwagę przy wydawaniu kwestionowanego pozwolenia na budowę, a skarżący nie był traktowany jako strona, gdyż organy traktowały jako MEW wyłącznie budynek MEW i jaz, znajdujące się w oddaleniu od przenoski kajakowej i błędnie uznały z tego powodu, że nieruchomość i urządzenia skarżącego znajdują się poza obszarem oddziaływania obiektu przenoski i związanej z nią inwestycji. Problem stanowiący podstawę wniosku skarżącego o wznowienie postępowania w ogóle by nie istniał, gdyby przenoskę wykonano na brzegu koryta rzeki, na gruncie przyległym do działki nr [..], do którego inwestor przenoski posiadałby tytuł prawny, a nie w urządzeniu skarżącego przegradzającym nurt rzeki.

Zdaniem skarżącego, zrównanie w niniejszej sprawie takich stanów faktycznych przez organy obu instancji postępowania wznowieniowego, a w zasadzie uporczywe niedostrzeganie i pomijanie, że rzeczywisty stan faktyczny odpowiada drugiej z ww. sytuacji, przeczy prawu, faktom, logice i zasadom doświadczenia życiowego, kompromitując organy obu instancji i podważając praworządność ich działań. Faktem jest, że przez to, że inwentaryzacja geodezyjna i mapa do celów projektowych, stanowiąca element projektu zagospodarowania terenu (projektu budowlanego przenoski) nie identyfikują miejsca ("gruntu"), na którym jest lokalizowana przenoska, jako zapory - urządzenia wodnego, choć miejsce to znajduje się na działce oznaczonej jako "wody płynące", stanowiącej koryto rzeki. Organy, tak wodnoprawny jak i architektoniczno-budowlany, wprowadzone w tym zakresie w błąd przez inwestora przenoski, rozpatrywały przenoskę kajakową jako samodzielny obiekt budowlany, lokalizowany na gruncie, co nie odpowiada prawdzie. Skarżona decyzja jednak taki sposób rozpatrzenia sprawy podtrzymuje, ignorując fakty i dowody na ich poparcie, podane przez skarżącego oraz nie uznając, że doszło

do jakiejkolwiek nieprawidłowości.

Skutkiem błędu inwestora przenoski i wad dokumentacji projektowej przenoski:

1) skarżący, choć sprawa bezpośrednio dotyczy jego mienia, zespołu urządzeń MEW

procesu technologicznego MEW, bezprawnie został pozbawiony praw strony postępowania;

2) inwestycja w zakresie przenoski umiejscawiając przenoskę w zaporze, ingeruje jednoznacznie w jej konstrukcję (a nie, jak próbuje wyjaśniać inwestor, ją "obudowuje") a co za tym idzie, bez względu na to jakie są rozwiązania przenoski, stanowi przebudowę zapory, w rozumieniu art. 3 pkt 7a ustawy - Prawo budowlane ("wykonywanie robót budowlanych. w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego") – i taka kwalifikacja powinna zostać przyjęta przy ocenie inwestycji w zakresie przenoski, która, z tych powodów, nie może być rozpatrywana samodzielnie, abstrakcyjnie i w oderwaniu od ww. faktu;

3) inwestor przenoski, dysponując jedynie zgodą właściciela gruntu pokrytego wodą płynącą, a nie dysponując tytułem udzielonym przez skarżącego jako właściciela urządzenia wodnego - zapory, w której przenoska jest umiejscawiana, nie posiada wystarczającego tytułu do ubiegania się o pozwolenie na budowę i do realizacji inwestycji;

4) inwestycja w zakresie przenoski prowadzi do bezpośredniego zniszczenia ogrodzenia i uszkodzenia zapory, nawet jeśli rozwiązania techniczne przenoski obejmują jej późniejszą naprawę - narusza w konsekwencji wprost i bezprawnie własność skarżącego, bez jego zgody;

5) nawet gdyby hipotetycznie skarżący wyraził zgodę na inwestycję w zakresie przenoski - konieczna jest analiza, czy jest ona dopuszczalna w świetle zakazów wynikających żart. 192 ustawy - Prawo wodne, jak też, czy charakter i funkcja zapory i fakt jej przebudowy, nie powinny inaczej kształtować właściwości rzeczowej organu architektoniczno-budowlanego - a kwestionowana niniejszą skargą ocena organu odwoławczego odniesiona kuriozalnie i nielogicznie tylko do samej przenoski, ww. wymagania w ogóle nie realizuje przez co jest bezprzedmiotowa dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżący twierdzi, że przedstawione przez niego we wniosku o wznowienie postępowania i dalszych pismach, wyżej opisane okoliczności faktyczne, poparte przedstawianymi dowodami lub dowodami wnioskowanymi przez niego celem wykazania przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uzasadniają:

1) traktowanie go jako strony postępowania wznowieniowego i pominiętej strony postępowania o wydanie kwestionowanego pozwolenia na budowę (co formalnie, wbrew orzeczeniu, przyznaje organ odwoławczy utrzymując decyzję w mocy, a nie stosując instytucji umorzenia postępowania);

2) uznanie, że wniosek inwestora przenoski o pozwolenie na budowę nie zawiera oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, odpowiedniego do przedmiotu i charakteru zamierzenia budowlanego;

3) uznanie, że projekt zagospodarowania terenu, który podlega badaniu przez organ architektoniczno-budowlany pod kątem zgodności z przepisami odrębnymi (art. 35 ust.1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane) jest - w zakresie opisu miejsca posadowienia i rozwiązań przenoski - sporządzony niezgodnie z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym, a ponadto, poprzez to, choćby z powodu braku uprawnienia do przebudowy zapory, jest niekompletny (art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane) - co jednoznacznie uzasadnia uchylenie pozwolenia na budowę w postępowaniu wznowieniowym i zastosowanie art. 151 § 1 pkt 2, a nie, jak uczyniono, zastosowanie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Tymczasem postępowanie dowodowe w sprawie o wznowienie postępowania przeprowadzone zostało w takim zakresie i w taki sposób, że nie można uznać, że zachodziła w ogóle możliwość orzeczenia w sprawie. Żądane dowody z dokumentacji MEW, z pozwolenia wodnoprawnego skarżącego, z mapy zawartej na publicznej mapie zagrożenia powodziowego, na której wyraźnie prezentowana jest "zapora", nie zostały przez organy przeprowadzone ani też organy te się do nich nie odniosły. Organ ograniczył bezprawnie analizę do dokumentacji budowlanej samej przenoski, uznając ją, w oderwaniu od jakiegokolwiek kontekstu, za prawidłową, jak też dał wiarę tylko wyjaśnieniom inwestora, pomijając fakty i dowody podane przez skarżącego. W istocie, organ przemilczał wszystkie fakty podane przez skarżącego, które sprzeciwiają się przyjętemu kierunkowi rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji nie odnosi się do wszystkich kwestii spornych, wywołanych wnioskiem skarżącego o wznowienie postępowania. Organ, pomijając wnioski dowodowe skarżącego, ograniczył też postępowanie odwoławcze jedynie do postępowania kontrolnego.

Zdaniem skarżącego, o wadliwości decyzji Wojewody świadczy również, nawet pomijając względy merytoryczne, sam fakt, że organ ten nie odnosi się do wszystkich zarzutów odwołania, w tym w zasadniczych kwestiach: istnienia i przebudowy zapory, własności zapory, zakresu inwestycji MEW, tytułu prawnego inwestora do realizacji inwestycji, zignorowania wniosków dowodowych i dowodów przez organ I instancji, zaniechania przeprowadzenia tych dowodów w postępowaniu odwoławczym. Oprócz więc tego, że stopień rozpoznania sprawy nie dawał podstaw do jej rozstrzygnięcia, sposób jej rozpoznania, w zakresie, w jakim organ tego dokonał, ma charakter dowolny, gdyż organ podejmował czynności nie związane z istotą sprawy, dla niej bezprzedmiotowe.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Jednocześnie doprecyzował ustalenia, wynikające z decyzji wskazując, że teren na którym posadowiono przenoskę stanowi grodzę zasypanego koryta ziemi, której nie można uznać za część budowli pełniącej funkcję MEW, ani tym bardziej – za część urządzenia wodnego.

W piśmie z 26 listopada 2021 r. skarżący podtrzymał skargę i przedstawione w niej zarzuty. Skarżący zarzucił organowi trywializowanie mocy dowodowej dokumentu jakim jest szkic MEW oraz zignorowanie wniosku o przeprowadzenie dowodu z dokumentacji technicznej i instrukcji eksploatacji MEW, pozwolenia wodnoprawnego skarżącego i mapy zagrożenia powodziowego. Ponadto, organ wprowadza pojęcie "grodzy ziemnej" dopiero w odpowiedzi na skargę próbując, w ocenie skarżącego, ratować swoją argumentację, gdyż w zaskarżonej decyzji obiekt ten określał jako "wał zalewowy", a więc część brzegu. Również dopiero w odpowiedzi na skargę organ odmawia zasadności zastosowania art. 216 ust. 5 Prawa wodnego. Zdaniem skarżącego, odmowy przyznania grodzy (zapory wodnej – wg. dokumentacji Wód Polskich, przegrody poprzecznej cieku – koryta rzeki) statusu urządzenia wodnego i stosowania art. 216 ust. 5 Prawa wodnego jest wykładnią contra legem. Dodatkowo, organ powtarza bezrefleksyjnie nieadekwatne klauzule z uzasadnienia pozwolenia wodnoprawnego przenoski, które są bezprzedmiotowe dla sprawy. Nie jest też prawdą, a więc narusza art. 7 k.p.a., twierdzenie organu, że rodzaj i lokalizacja przenoski nie będzie mieć wpływu na obowiązki skarżącego wynikające z jego pozwolenia wodnoprawnego. Co więcej, organ nie wspomina, że na mapie zagrożenia powodziowego miejsce usytuowania i realizacji przenoski jest uwidocznione i wprost określone jako "zapora wodna".

W piśmie z 12 maja 2022 r. skarżący przedłożył wyrys z ewidencji gruntów, obejmujący teren kwestionowanej inwestycji oraz nieruchomości i obiekty MEW wraz ze związanymi z nią innymi urządzeniami wodnymi (budowlanymi) oraz szkic na podkładzie z tego wyrysu obrazujący budowle i urządzenia wodne wykonane przez inwestora MEW i stanowiące własność skarżącego na mocy tytułu prawnego do nieruchomości gruntowej albo art. 216 ust. 5 Prawa wodnego – ich lokalizację, relację dostępu do przenoski kajakowej i przystani kajakowej oraz obszar, którego dotyczą obowiązki skarżącego wynikające z posiadanego pozwolenia wodnoprawnego wraz z fotografiami. Jednocześnie skarżący podtrzymał skargę i przedstawione w niej zarzuty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z 9 września 2021 r., którą utrzymano w mocy decyzję Starosty z 8 czerwca 2021 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty z 15 lipca 2020 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie pozwolenia na budowę przenoski i przystani kajakowej na działkach nr [..]-[..] obręb P.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że zaskarżona decyzja została wydana w administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym, tj. w postępowaniu wznowieniowym. Wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją jest jednym z nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych. Przesłanki wznowienia postępowania zostały enumeratywnie określone przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. oraz art. 145a-145b k.p.a. Warunkiem jego uruchomienia jest istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji, której postępowanie to będzie dotyczyć, złożenie wniosku w tym przedmiocie przez uprawniony podmiot ze wskazaniem jednej z przesłanek przewidzianych w ww. przepisach k.p.a. oraz zachowanie terminu, o którym stanowi art. 148 k.p.a. Spełnienie łącznie wskazanych przesłanek stanowi podstawę do wydania przez organ postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a., które stanowi następnie podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Negatywne ustalenia w odniesieniu do którejś z ww. przesłanek nakłada na organ rozpoznający wniosek obowiązek wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a.

Drugi etap tego postępowania (po wydaniu ww. postanowienia) obejmuje natomiast kontrolę merytoryczną, tj. postępowanie dotyczące przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcie co do istoty sprawy. Przy czym w sytuacji, gdy kwestia ustalenia statusu podmiotu ubiegającego się o wznowienie jako strony postępowania zakończonego ostateczną decyzją stanowi jednocześnie przesłankę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), jej zbadanie jest możliwe po wszczęciu postępowania wznowieniowego. Jeżeli po wznowieniu postępowania w oparciu o omawianą podstawę organ stwierdzi, że wnioskodawcy jednak nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, to powinien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. i odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej. Natomiast ponowne przeprowadzenie kontrolowanego postępowania jest możliwe wyłącznie po stwierdzeniu, że zaistniała przesłanka wznowienia, a więc – w okolicznościach niniejszej sprawy – że skarżący bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu głównym oraz że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że sens uregulowania zawartego w art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. polega na braku możliwości przejścia do merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, gdy stwierdzi się, że nie zaistniała żadna z podstaw wznowienia postępowania. Decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej może być podjęta po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w wyniku którego jednoznacznie można stwierdzić, że nie istniały określone w k.p.a. podstawy wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie to może bowiem odnosić się wyłącznie do kwestii ustalenia istnienia kwalifikowanych wad procesowych wyliczonych w art. 145 § 1, art. 145a - 145b k.p.a. i z tej przyczyny w jego toku organ nie można prowadzić rozważań materialnoprawnych.

W niniejszej sprawie Starosta wznowił postępowanie na wniosek skarżącego z 27 stycznia 2021 r. na mocy postanowienia z 10 marca 2021 r., a więc w dalszej kolejności zobowiązany był do weryfikacji wskazanych przez wnioskodawcę podstaw wznowienia, tj. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a następnie również z pkt 5 tego przepisu. Miał więc za zadanie przede wszystkim ustalić, czy podmiot, który wystąpił o wznowienie postępowania z powołaniem się na przesłankę pozbawienia strony udziału w postępowaniu, posiada przymiot strony w świetle przepisów obowiązujących w dacie wydania kwestionowanej decyzji, a także, czy wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

W odniesieniu do powyższego w uzasadnieniu decyzji organu I instancji powołano art. 28 ust. 2 oraz art. 34 ust. 3 pkt 1e ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2020, poz. 1333 ze zm., dalej jako Prawo budowlane) dotyczące ustalania obszaru oddziaływania obiektu i w konsekwencji kręgu stron postępowania. Starosta stwierdził lakonicznie, że "Zakres inwestycji nie spowodował jakiekolwiek ograniczeń na obszarze w otoczeniu obiektu budowlanego. W związku z powyższym nie uznano Wnioskodawcy za stronę w postępowaniu" (s. 6 decyzji). Z kolei w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego również przytoczono art. 28 ust. 2, a także art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane i stwierdzono, że: "przedmiotowa inwestycja nie spowoduje jakichkolwiek ograniczeń na terenie w otoczeniu obiektu budowlanego" (s. 3 decyzji). Następnie Wojewoda wyjaśnił, że MEW skarżącego znajduje się na działkach nr [..]-[..], natomiast inwestycja na działkach nr [..]-[..], które nie stanowią własności inwestora. Dodatkowo, Wojewoda dokonał pomiarów skalówką, z których wynika, że przenoska jest zlokalizowana w odległości ok. 28 m od budynku elektrowni i 43 m od bramy wjazdowej na teren skarżącego. Ponadto, powołując się na pismo inwestora z 14 kwietnia 2021 r. oraz pozwolenie wodnoprawne z 4 lutego 2020 r., organ odwoławczy wskazał, że: "Rodzaj przenoski oraz lokalizacja powyżej piętrzenia nie powinny mieć wpływu na działanie elektrowni wodnej, czy też wykonywanie obowiązków wynikających z pozwolenia wodno-prawnego dla elektrowni wodnej" (s. 3 decyzji). "[...] inwestycja nie spowoduje jakichkolwiek ograniczeń w zagospodarowaniu bądź zabudowie terenu Małej Elektrowni Wodnej" (s. 4 decyzji). Wojewoda stwierdził więc, że Starosta prawidłowo ustalił, iż skarżący nie ma interesu prawnego do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w charakterze strony, w związku z czym nie zaszła przesłanka do wznowienia postępowania.

Biorąc pod uwagę powyższą konstatację organów obu instancji Sąd wskazuje, że na tym etapie jest ona przedwczesna. Istotą sporu pomiędzy stronami jest ustalenie charakteru faktycznego i prawnego "obwałowania", na którym posadowiona jest przenoska. Skarżący twierdzi, że obwałowanie to stanowi zaporę, którą on zrealizował w ramach MEW, jako jej element hydrologiczny, a w konsekwencji – będąc urządzeniem wodny (budowlą hydrotechniczną) – jest ona jego własnością. Realizacja przenoski na koronie tej zapory w takiej sytuacji nastąpiła bez uzyskania prawa do dysponowania jego własnością, a co więcej – powinna być potraktowana jako przebudowa urządzenia hydrotechnicznego (zapory) z uwzględnieniem wszelkich oddziaływań z tym się wiążących, w szczególności oznaczających, że skarżący jako właściciel urządzenia wodnego został bezzasadnie pominięty w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego). Okoliczność ta w zasadzie nie była przedmiotem oceny organu I instancji. Natomiast organ odwoławczy ustalił, że przenoska powstanie na "wale zalewowym". W odpowiedzi na skargę natomiast wskazał, że obwałowanie to stanowi "grodzę ziemną".

Powyższe wskazuje, że organy w istocie nie odniosły się do kluczowych zarzutów skarżącego, których wyjaśnienie rzutuje na prawidłowość oceny przesłanek wznowieniowych. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji ocenił wpływ robót związanych z budową przenoski na "wał zalewowy", ale nie ustalił jego charakteru, a więc w szczególności – czy jest to urządzenie wodne (budowla hydrotechniczna) oraz czy stanowi własność skarżącego. W konsekwencji ocena dokonana przez organ w zakresie oddziaływania inwestycji jest przedwczesna i w tym zakresie Sąd podziela stanowiska skarżącego. Organy administracji zdają się bowiem nie dostrzegać, że skarżący nie twierdzi, że jest właścicielem działki nr [..] (do czego odnosi się w swej argumentacji inwestor w toku postępowania), lecz urządzenia wodnego, które w jego ocenie stanowi budowlę hydrotechniczną, na której posadowiona jest przenoska. Z tego faktu skarżący wywodzi istnienie przesłanek wznowieniowych – z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – pominięcie go jako strony – właściciela urządzenia wodnego objętego inwestycją oraz z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. – polegające na braku uwzględnienia tego urządzenia w dokumentacji projektowej (w tym mapach), a w konsekwencji – nie zbadanie oddziaływania z realizacji przenoski na to urządzenie i MEW. W ocenie Sądu, ustalenie statusu obwałowania, na którym posadowiona jest przenoska, w kontekście zarzutów skarżącego, popartych przedłożoną dokumentacją mapową i fotograficzną – a więc stwierdzenie czy jest to "wał zalewowy", "grodza ziemna", czy "zapora" i czy stanowi urządzenie wodne, którego właścicielem jest skarżący, jest kluczowa i pozwoli zrewidować istnienie w sprawie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., także w kontekście prawidłowości i zupełności map, uwzględniających urządzenia wodne pozostające w obszarze oddziaływania inwestycji (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.). Wskazać przy tym należy, że organ odwoławczy przeanalizował charakter prawny przenoski, którą to ocenę sąd podziela, natomiast pominął ocenę charakteru prawnego "wału zalewowego", tym samym pozostawiając poza ramami swej oceny kluczowe kwestie, rzutujące niewątpliwie na prawidłowość rozstrzygnięcia, słusznie kwestionowaną przez stronę skarżącą.

Przypomnieć należy, że już we wniosku z 27 stycznia 2021 r. o wznowienie postępowania skarżący wskazał, że budowa stanowiska wyjmowania kajaków została zlokalizowana na części jego posesji (Małej Elektrowni Wodnej), tj. na budowli hydrotechnicznej, jaką stanowi wał zalewu elektrowni. Podniesiono wówczas, że inwestor rozkopał wał zalewu elektrowni oraz zdemontował część ogrodzenia i ją zawłaszczył. Wobec braku zawiadomienia skarżącego tak o postępowaniu administracyjnym, jak i o rozpoczęciu prac, wezwał on Policję, a także poinformował Wójta Gminy i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Natomiast w piśmie z 1 lutego 2021 r. skarżący poinformował Starostę, że zapoznał się z podkładem geodezyjnym oraz planem zagospodarowania inwestycji, stanowiącym integralną cześć projektu budowlanego, i stwierdził, że materiały te zostały wykonane niedbale oraz zostały sfałszowane. W szczególności, nie ujawniono, że inwestycja będzie zlokalizowana na wale zalewu MEW, a ponadto nie wskazano rosnących tam drzew i istniejącego żelbetowego płotu. Co więcej, zdaniem skarżącego, opracowanie zawiera również błędne określenie granic działki sąsiadującej. Zdaniem skarżącego, w sprawie mamy do czynienia z budowlą wodną znajdującą się częściowo w korycie rzeki, a zatem należy mieć na względzie art. 16 i 216 Prawa wodnego w kontekście ustalania stron postępowania. Powyższa argumentacja została rozszerzona w piśmie z 11 lutego 2021 r. i następnych.

Mając na względzie stanowisko skarżącego organy powinny były ustalić właściwy stan faktyczny sprawy, a w szczególności stan własności nie tylko gruntu i wód, ale także urządzeń wodnych. Niezaprzeczalnie bowiem zgodnie z art. 216 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 624 ze zm.) urządzenia wodne lub ich części oraz budowle i ich części, znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1 [tj. gruntach pokrytych śródlądowymi wodami płynącymi, wodami morza terytorialnego oraz morskimi wodami wewnętrznymi – przyp. sądu], stanowią odrębny od tych gruntów przedmiot własności. A zatem skoro działka nr [..] stanowi koryto rzeki i należy do Skarbu Państwa w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, to należało ustalić zakres obszaru MEW, nie ograniczając się jedynie do wskazania, że obiekty MEW znajdują się na działkach skarżącego.

Jednocześnie, co słusznie podkreśla skarżący, w toku postępowania organy nie pochyliły się nad ww. kwestiami i co więcej, w aktach sprawy nie ma żadnego dokumentu, który umożliwiłby konfrontację twierdzeń skarżącego ze stanem faktycznym, jak np. pozwolenie wodnoprawne dotyczące MEW, czy inne dokumenty wskazujące na zakres działania i obszar oddziaływania MEW, a także na elementy składowe elektrowni i ich własność.

Podkreślić należy, że jak zauważył WSA w Gorzowie Wielkopolskim w prawomocnym wyroku z 11 marca 2020 r., sygn. II SA/Go 54/20 (CBOSA), przyjęcie stanowiska, że pojęcia właściciela lub inwestora na gruncie Prawa wodnego i Prawa budowlanego mogą być kwalifikowane rozłącznie i odrębnie na potrzeby każdej z tych regulacji jest nieracjonalna i nie do pogodzenia z zasadą równości prawa. Zakres tych regulacji nie jest już tak autonomiczny i rozłączny jak przyjmowano to w poprzednim stanie prawnym i orzecznictwie ukształtowanym na tle tamtego stanu prawnego. Mianowicie w obecnie obowiązującym Prawie wodnym nie ma już przepisu odpowiadającego ogólnemu przepisowi art. 62 poprzednio obowiązującego Prawa wodnego, zgodnie z którym jego przepisy dotyczące budownictwa wodnego miały "nie naruszać" przepisów ustawy Prawo budowlane. Z poprzedniego stanu prawnego pozostał jedynie natomiast przepis art. 2 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów Prawa wodnego - w odniesieniu do urządzeń wodnych. W nowym Prawie wodnym nie ma zatem generalnej regulacji odnoszącej się do relacji między tym Prawem a Prawem budowlanym, natomiast są zawarte przepisy szczególne dotyczące stosowania Prawa budowlanego w danych przypadkach. Taka zmieniona konstrukcja relacji między rozważanymi aktami prawnymi wskazuje uznanie prawa wodnego za regulację szczególną i korzystającą z pierwszeństwa w zastosowaniu, w której prawo budowlane znajduje zastosowanie tylko w przypadkach wskazanych w tej ustawie (reguły lex speciali derogat legi generali oraz lex posteriori derogat legi priori). Zmiana ta jest racjonalna bowiem równoległe, niekonkurencyjne stosowanie całości obu rozważanych regulacji do tych samych stanów faktycznych mogłoby bowiem (i tak było w przeszłości) prowadzić do kumulowania kompetencji, obowiązków, trybów i sankcji wzajemnie się zakłócających.

Powyższe też prowadzi do wniosku, że w ramach niniejszego postępowania rolą organu architektoniczno – budowlanych nie jest ocena zarzutów skarżącego dotyczących hydrologicznych aspektów współfunkcjonowania analizowanej inwestycji związane z przenoską oraz MEW. Te kwestie są bowiem przedmiotem pozwolenia wodnoprawnego, które pozostaje poza zakresem niniejszej sprawy administracyjnej.

Natomiast, o czym mowa już była częściowo powyżej, nie wyjaśniona została dostatecznie kwestia istnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., tj. nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, której skarżący upatruje w nieodpowiadającej stanowi faktycznemu i prawnemu dokumentacji, będącej podstawą projektu budowlanego i wydanej następnie decyzji o pozwoleniu na budowę, pomijającej urządzenia wodne skarżącego. W okolicznościach niniejszej sprawy obie przesłanki są ze sobą powiązane, bowiem sprowadzają się do ustalenia charakteru obwałowania, na którym posadowiona jest przenoska i uwzględnienia tej okoliczności – jeśli jest to urządzenie wodne - w dokumentacji projektowej. W ocenie skarżącego, Starosta został wprowadzony w błąd, gdyż rozstrzygał sprawę w oparciu o nieprawdziwe dane.

Ustosunkowując się do powyższego Starosta stwierdził jedynie, że to strona winna wskazać konkretne dowody, a takich wnioskodawca nie wskazał. Z kolei przedstawione okoliczności nie mogą mieć wpływu na treść decyzji o pozwoleniu na budowę z 15 lipca 2020 r. Natomiast Wojewoda wskazał, że z akt sprawy wynika, iż Starosta był w posiadaniu powyższych informacji w dniu wydania zaskarżonej decyzji, gdyż przedłożona z projektem budowlanym mapa sytuacyjno-wysokościowa do celów projektowych została sporządzona 20 września 2019 r. przez uprawnionego geodetę, a do mapy dołączono klauzulę o zgodności tej mapy z aktualną mapą zasadniczą przeznaczoną do celów projektowych przyjętą do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 4 października 2019 r. Na mapie tej zaznaczono granice działek oraz istniejące obiekty budowlane (s. 4 decyzji).

Zgodnie z art. 3 pkt 14a ustawy Prawo budowlane przez mapę do celów projektowych należy rozumieć mapę do celów projektowych w rozumieniu art. 2 pkt 7a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, tj. opracowanie kartograficzne, wykonane z wykorzystaniem wyników pomiarów geodezyjnych i materiałów państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierające elementy stanowiące treść mapy zasadniczej lub mapy, o której mowa w art. 4 ust. 2, a także informacje niezbędne do sporządzenia dokumentacji projektowej oraz, z uwzględnieniem art. 12c ust. 1 pkt 1, klauzulę urzędową, o której mowa w art. 40 ust. 3g pkt 3, stanowiącą potwierdzenie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zbiorów danych lub dokumentów, o których mowa w art. 12a ust. 1, w oparciu o które mapa do celów projektowych została sporządzona, albo oświadczenie wykonawcy prac geodezyjnych o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji. Stosownie zaś do art. 2 pkt 7 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne mapą zasadniczą jest wielkoskalowe opracowanie kartograficzne, zawierające informacje o przestrzennym usytuowaniu: punktów osnowy geodezyjnej, działek ewidencyjnych, budynków, konturów użytków gruntowych, konturów klasyfikacyjnych, sieci uzbrojenia terenu, budowli i urządzeń budowlanych oraz innych obiektów topograficznych, a także wybrane informacje opisowe dotyczące tych obiektów.

Zasadnie zauważył organ odwoławczy, że projekt budowlany w niniejszej sprawie zawiera stosowne klauzule. Nie mniej jednak w kontekście powyższych rozważań na temat braku ustaleń co do urządzeń wodnych należących do skarżącego, kwestię tą należy przekonująco potwierdzić na bazie nowego materiału dowodowego, w szczególności akt postepowania wodnoprawnego dotyczącego MEW (o co wnioskował skarżący) i np. wizji lokalnej, a dopiero wówczas rozstrzygnąć sprawę.

Ustaleń w powyższym zakresie zabrakło, a ich prawidłowa weryfikacja może mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy. Dlatego też Sąd uznał, że naruszono przepisy postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Przy czym, Sąd nie przesądza o wyniku niniejszego postępowania wznowieniowego, toczącego się w oparciu o przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., bowiem byłoby to przedwczesne wobec braku kluczowych ustaleń w sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z 9 września 2021 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., o czym orzekł w punkcie 1 sentencji wyroku.

Sąd uznał, że opisane naruszenia przepisów postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy, a jednocześnie organ odwoławczy jest władny do samodzielnego rozstrzygnięcia wskazanych wątpliwości w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego (art. 136 § 1 k.p.a.). Stosownie do art. 153 p.p.s.a. organ jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu co do dalszego postępowania wyrażonymi w niniejszym orzeczeniu.

W punkcie 2 sentencji, na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzygnął o kosztach zasądzając na rzecz skarżącego J. T. od Wojewody kwotę 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a. zgodnie z wnioskiem skarżącego zawartym w piśmie z 26 listopada 2021 r. oraz wobec braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez pozostałe strony.