Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 875/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6109 Inne o symbolu podstawowym 610
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 14 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis (spr.) Sędzia WSA Anna Siedlecka Protokolant specjalista Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu przejścia na rzecz gminy W. prawa własności nieruchomości oraz zobowiązania Gminy W. do jego wypłaty oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody D. (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) nr [...] z dnia [...]utrzymująca w mocy decyzję Starosty T. (dalej: organ I instancji) z dnia [...] nr [...] ustalającą na rzecz J. i J. W. (dalej: uczestnicy postępowania) odszkodowanie z tytułu przejścia na rzecz Gminy W. (dalej również: skarżąca) prawa własności nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-[...], obręb K. o powierzchni 362 m2 w kwocie 11 000 zł oraz zobowiązującą Gminę W. do jego wypłaty.

W dniu [...] Wójt Gminy W. wydał na wniosek J. W. oraz J. W. decyzję, którą zatwierdził podział nieruchomości gruntowej, położonej w obrębie K., gmina W., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM-[...], o powierzchni 1.0048 ha. W wyniku dokonanego podziału powstała m.in. działka nr [...], która zgodnie z treścią decyzji przeznaczona została pod poszerzenie drogi gminnej. W decyzji wskazano również, że wskutek uprawomocnienia się decyzji działka nr [...] przejdzie z mocy prawa na własność Gminy W. Decyzja stała się ostateczna z dniem 30 czerwca 2011 r.

Prowadzone przez Gminę W. oraz J. i. J. W. negocjacje dotyczące uzgodnienia wysokości odszkodowania za działkę nr [...] zakończyły się niepowodzeniem, wobec czego Wójt Gminy W. zwrócił się do Starosty T. o przeprowadzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz 651, dalej: u.g.n.) w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania.

Decyzją z dnia [...] organ I instancji ustalił wysokość odszkodowania na rzecz uczestników postępowania w kwocie 9 046 zł. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyła skarżąca, co skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (decyzja Wojewody D. z dnia [...] znak: [...]).

Po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym rozpoznaniu sprawy, Starosta T. decyzją z dnia [...] orzekł na rzecz stron wywłaszczonych o odszkodowaniu w wysokości 7 917 zł. Od decyzji tej odwołanie wniosła Gmina W., co ponownie skutkowało uchyleniem zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości i przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (decyzja Wojewody D. z dnia [...] znak: [...]).

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Starosta T. decyzją z dnia [...] znak [...] ustalił na rzecz J. i J. W. odszkodowanie w wysokości 11 000 zł i zobowiązał do jego wypłaty Gminę W. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji oparł się na sposobie wyceny nieruchomości oraz przedstawił analizę operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 27 września 2017 r. przez rzeczoznawcę majątkowego, J. K. Operat ten został poddany ocenie Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych Województwa W., które uznało, że może stanowić dowód w postępowaniu odszkodowawczym po usunięciu uchybień w przedmiocie dat określenia wartości nieruchomości i przywołania planu miejscowego oraz poprawieniu błędów matematycznych.

Od wskazanej decyzji organu I instancji ponownie odwołanie złożyła Gmina W., powołując zarzuty w ogólności takie, jak w poprzednich odwołaniach. Zarzucono ponownie m.in. nieuwzględnienie faktu, że tylko część działki nr [...] stanowi drogę publiczną. Ponadto Gmina W. wniosła o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, bowiem - jej zdaniem - ustalona w decyzji wysokość odszkodowania nie jest adekwatna do rzeczywistej wartości gruntu wydzielonego pod drogę.

W toku prowadzonego postępowania organ II instancji wystąpił pismem z dnia [...] do Wójta Gminy W. o wyjaśnienie zarzutu dotyczącego przeznaczenia tej działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego K. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy W. nr [...] z dnia 28 kwietnia 2010 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr 149, poz. 2342). Wójt Gminy W. wyjaśnił, że "Na dzień wydania decyzji podziałowej, tj. na dzień [...] działka o nr ew. [...], z której wydzielono między innymi działkę [...] przy ulicy O., objęta była niżej wymienionymi miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego: 1) MPZP K., uchwalonym uchwałą nr [...] z dnia [...] 2) MPZP [...], uchwalonym uchwałą nr [...] z dnia [...] (...) Plan miejscowy z roku 2001 r. obowiązywał dla części ul. O., na odcinku od ul. U. we wsi K. do działki ew. o nr [...]. Plan miejscowy z roku 2010 r. obowiązywał dla ul. O. na całej jej długości".

W dniu [...] organ odwoławczy wydał decyzję, którą utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...]. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził jednoznacznie, że spełnione zostały wszystkie wymienione w art. 98 u.g.n. przesłanki - podział nieruchomości został dokonany na wniosek jej właściciela, decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, wydzielony grunt został przeznaczony pod budowę nowych bądź poszerzenie istniejących dróg publicznych, a przebieg tych dróg został przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie orzekania o podziale nieruchomości.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że wystarczające do zaistnienia skutku w postaci przejścia nieruchomości z mocy prawa na własność gminy jest jej przeznaczenie w miejscowym planie pod drogę publiczną, zaś określona kategoria może być nadana drodze publicznej (zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych Dz. U. z 2018 r. poz. 2068 z późn. zm., dalej: u.d.p.) dopiero wtedy, gdy droga spełnia ustawową funkcję w sieci drogowej, co jest możliwe wtedy, gdy uzyska ona określone parametry techniczno-użytkowe, a uzyskanie ich następuje w praktyce dopiero po wybudowaniu drogi.

Organ odwoławczy zauważył przy tym, że w księdze wieczystej o nr [...], w której jest wpisana ta działka, w dziale II - własność widnieje Gmina W. i żadna ze stron nie kwestionowała tego wpisu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano ponadto, że operat szacunkowy stanowiący podstawę decyzji organu I instancji został sporządzony w sposób prawidłowy. Dotyczy to zgodności z przepisami prawa, wyliczeń matematycznych, jak również logicznego i spójnego zastosowania przez rzeczoznawcę założeń dotyczących jakości poszczególnych cech rynkowych. Operat z dnia 29 września 2017 r. może zatem w ocenie organu odwoławczego stanowić dowód co do wartości prawa własności działki nr [...].

W skardze na ostateczną decyzję skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie: 1) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.), poprzez: zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w stopniu wystarczającym do podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia, co w następstwie skutkowało oparciem zaskarżonej decyzji na błędnych ustaleniach faktycznych dotyczących statusu drogi - działki nr [...], - przekroczenie przez organ granic swobodnego uznania i oceny dowodów, polegające na błędnym przyjęciu, iż cała wydzielona pod drogę działka [...] stanowiła drogę publiczną, podczas gdy o drodze publicznej można mówić jedynie w odniesieniu do odcinka położonego wzdłuż ulicy Ł., -w konsekwencji naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności i prawdy obiektywnej, 2) art. 12 § 1 k.p.a., poprzez uchybienie obowiązkowi wnikliwego działania w sprawie; 3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. a) art. 1, art. 2 ust. 1 pkt. 4 i art. 7 ust. 3 u.d.p. poprzez niezasadne przyjęcie, iż dla uznania, że dana droga stanowi drogę publiczną wystarczającym jest przewidzenie jej przebiegu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, podczas gdy z treści tego przepisu wynika, iż ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy; b) art. 98 ust 1 u.g.n. w z w. z art. 7 ust 3 u.d.p. poprzez uznanie, iż nastąpiły przesłanki do przejścia z mocy prawa na własność gminy całej nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], AM [...] obręb K., podczas gdy skutek taki nie nastąpił z uwagi na brak spełnienia warunku wydzielenia całej drogi pod drogę publiczną.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, względnie

o zobowiązanie organu administracji do wydania, na podstawie art. 145 a p.p.s.a., decyzji uchylającej decyzję organu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, zgodnie z przepisem art. 200 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że w jej ocenie odnośnie do części działki gruntu nr [...] nie zaistniał skutek w postaci przejścia z mocy prawa na jej własność. W istocie działka nr [...] ma stanowić poszerzenie dróg o symbolu 9KDD oraz 10KDD, z tym, że droga 9KDD stanowiąca ul. O. nie została objęta uchwałą o uznaniu jej za drogę gminną, co w ocenie skarżącej przesądza o tym, iż nie została spełniona przesłanka przemawiająca za jej zaliczeniem do kategorii dróg gminnych. Zastrzeżeń takich zaś skarżąca nie zgłasza odnośnie do drogi oznaczonej symbolem 10KDD stanowiącej ul. Ł., która w ocenie skarżącej posiada status drogi publicznej.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie obejmuje kwestię zaistnienia skutku podziału nieruchomości w postaci przejścia z mocy prawa na własność Gminy W. całej działki gruntu nr [...], AM-[...], obręb K. na podstawie art. 98 ust.1 u.g.n. przeznaczonej zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego K. uchwalonym uchwałą nr [...] z dnia [...] (dalej: miejscowy plan) pod drogi publiczne.

W pierwszej kolejności przytoczyć należy mające zastosowanie w sprawie przepisy prawne. Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.g.n. działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe - z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym, że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. W myśl ustępu 3 cytowanego przepisu za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

W ustawie o drogach publicznych odnaleźć można definicję legalną drogi publicznej, w myśl której jest to droga zaliczona na podstawie niniejszej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy, zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych (art. 1 u.d.p.). Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 1 u.d.p., do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. W myśl ustępu 2 tego przepisu zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Ponadto, ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy (ust. 3.).

W realiach niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości, iż podział geodezyjny, w wyniku którego wydzielona została sporna działka gruntu dokonany został na wniosek współwłaścicieli nieruchomości (uczestników niniejszego postępowania), decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, zaś sama działka gruntu nr [...] położona jest na obszarze obowiązywania miejscowego planu, który przewiduje dla niej przeznaczenie drogowe o symbolach 9KDD oraz 10KDD. Zgodnie z § 7 ust. 4 miejscowego planu dla terenów oznaczonych na rysunku planu symbolami od 1KDD do 10KDD ustalono jako wiodącą funkcję terenu tereny publicznej komunikacji drogowej – ulica klasy "D" (pkt 1), za zgodne z funkcją wiodącą terenu uznaje się lokalizację ulicy klasy "D" – dojazdowej (pkt 2). Ponadto, zgodnie z § 7 ust. 4 pkt 3 miejscowego planu dla tych terenów obowiązują następujące zasady ochrony i kształtowania ładu przestrzennego: szerokość ulicy zgodnie z rysunkiem planu, nie mniej niż 10 m, jezdnia minimum 6m oraz obowiązuje chodnik i oświetlenie w terenie zabudowanym.

Powyższe okoliczności nie są sporne w niniejszej sprawie, natomiast skarżąca nie zgadza się z uznaniem skutku przejścia prawa własności działki nr [...] w całości, z uwagi na brak uchwały o zaliczeniu do kategorii dróg gminnych ul. O., na poszerzenie której przeznaczona jest sporna działka w części oznaczonej symbolem 9KDD.

Podkreślić należy, że w świetle art. 98 ust. 1 u.g.n. skutek przejścia prawa własności z mocy prawa na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa następuje w razie geodezyjnego wydzielenia działki gruntu w całości pod drogi publiczne. Nie jest dopuszczalne zaistnienie rozważanego skutku jedynie w odniesieniu do części nieruchomości. Potwierdza to również brzmienie art. 98 ust. 2 u.g.n., w myśl którego właściwy organ składa wniosek o ujawnienie w księdze wieczystej praw gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa do działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne lub pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Podstawą wpisu tych praw do księgi wieczystej jest ostateczna decyzja zatwierdzająca podział. Gdyby przyjąć inne rozumienie rozważanych przepisów, dopuszczające przejście z mocy prawa własności jedynie części wydzielonej nieruchomości, musiałoby dojść do współwłasności podmiotu publicznego oraz osoby fizycznej lub prawnej takiej nieruchomości, która częściowo miałaby być przeznaczona pod drogę publiczną. Taki stan rzeczy nie jest jednak racjonalny ani celowy z punktu widzenia możliwości zrealizowania celu publicznego na nieruchomości o takiej strukturze własnościowej.

Wobec powyższego sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę nie podziela stanowiska strony skarżącej w kwestii przejścia prawa własności działki nr [...] jedynie w części na własność Gminy W., albowiem taka konstrukcja w świetle art. 98 ust. 1 u.g.n. nie jest dopuszczalna.

Jakkolwiek sąd nie podziela reprezentowanego przez skarżącą stanowiska w przedstawionej kwestii wynikającą z nieprawidłowej wykładni art. 98 ust. 1 u.g.n., nie można się również zgodzić z argumentacją skarżącej w pozostałym zakresie. Skarżąca twierdzi bowiem, iż wobec braku podjęcia przez Radę Gminy W. uchwały w przedmiocie uznania ul. O. za drogę gminną nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 7 ust. 2 u.d.p. w postaci zaliczenia drogi do kategorii dróg gminnych. To zaś w ocenie skarżącej pociąga za sobą niemożność przejścia nieruchomości z mocy prawa na własność gminy. Tak przedstawiona argumentacja nie zasługuje na aprobatę, gdyż ugruntowane jest już orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że konieczną przesłanką do skutecznego podjęcia przez radę gminy uchwały o zaliczeniu drogi do kategorii dróg gminnych jest legitymowanie się przez gminę prawem własności do gruntów, po których taka droga przebiega. Zatem droga, która nie jest własnością gminy, nie może być drogą gminną i z tego powodu nie może być zaliczona do dróg gminnych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Wr 69/18, to oraz pozostałe przywołane orzeczenia zostały opublikowane w CBOIS).

Skarżąca błędnie przyjmuje zatem, iż warunkiem przejścia prawa własności w trybie art. 98 u.g.n. na gminę jest uprzednie nadanie jej w drodze uchwały kategorii drogi gminnej. Uchwała taka zaś może być podjęta jedynie wobec nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod drogę publiczną będących w zasobie nieruchomości gminnych, a zatem stanowiących własność gminy. Podkreślić przy tym należy, że uchwała o zaliczeniu drogi do drogi publicznej powinna być poprzedzona czynnościami zmierzającymi do przejęcia własności drogi przez podmiot publicznoprawny, a nie odwrotnie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2009 r. sygn. akt I OSK 148/09).

Przyjmując zatem reprezentowane przez orzecznictwo rozumienie art. 7 ust. 2 u.d.p., w myśl którego uchwała o nadaniu kategorii drogi może zostać podjęta już po nabyciu prawa własności do nieruchomości drogowej przez gminę, uzależnienie przejścia prawa własności na gminę w trybie art. 98 ust. 1 u.g.n. od uprzedniego przyjęcia takiej uchwały prowadziłoby do wykładni ab absurdum.

W kwestii samego przejścia prawa własności działki gruntu nr [...], sąd w całości podziela stanowisko reprezentowane przez organ odwoławczy, który w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dokonał dogłębnej analizy okoliczności sprawy obejmującej ustalenie tego, czy w istocie doszło do przejścia prawa własności na gminę, czy złożenie wniosku o wszczęcie postępowania administracyjnego o ustalenie odszkodowania zostało poprzedzone bezskutecznymi rokowaniami co do odszkodowania oraz tego, czy sporządzony operat szacunkowy może stanowić dowód w przedmiocie wartości nieruchomości.

Organ odwoławczy słusznie przyjął, że sporna działka była przeznaczona pod drogę publiczną, którą należy uznać za ulicę gminną, do oceny czego wystarczająca jest analiza zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu wydania decyzji podziałowej. Słusznie przy tym organ odwoławczy wskazał – wbrew stanowisku skarżącej wyrażonemu w piśmie z dnia 29 sierpnia 2018 r. – że kluczowe znaczenie ma jedynie plan obowiązujący w dacie podziału dla działki wydzielonej, a zatem - miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego z 2010 r. Biorąc pod uwagę zapisy miejscowego planu określające ustalenia na terenów oznaczonych symbolem 9KDD i 10KDD, w tym parametry dróg dojazdowych, organ odwoławczy prawidłowo stwierdził, że zgodnie z § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124) drogi dojazdowe należą do kategorii dróg gminnych (§ 4 ust. 1 i 2). Opisana w planie miejscowym funkcja, a także usytuowanie komunikacji oznaczonej symbolem KDD potwierdzają jej lokalny charakter, uzupełniający sieć dróg służących miejscowym potrzebom, co odpowiada definicji drogi publicznej gminnej zawartej w art. 7 ust. 1 u.d.p.

Organ odwoławczy prawidłowo ustalił wystąpienie wszystkich przesłanek niezbędnych do zaistnienia skutku przejścia nieruchomości drogowej na własność gminy tj. podział nieruchomości został dokonany na wniosek jej właściciela, decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna, wydzielony grunt został przeznaczony pod budowę nowych bądź poszerzenie istniejących dróg publicznych, a przebieg tych dróg został przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie orzekania o podziale nieruchomości.

W dalszej kolejności tenże organ prawidłowo ustalił, iż wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania poprzedzone zostało nieskutecznymi negocjacjami pomiędzy skarżącą a byłymi właścicielami przejętej działki gruntu. Pierwszeństwo drogi cywilnoprawnej prowadzącej do uzgodnienia wysokości odszkodowania za przejętą pod drogę publiczną nieruchomość wynika z brzmienia art. 98 ust. 3 zdanie drugie u.g.n, zgodnie z którym, jeżeli nie do uzgodnienia odszkodowania pomiędzy właścicielem a właściwym organem, na wniosek właściciela odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości. W realiach niniejszej sprawy dokumentacja z negocjacji (pismo z dnia: 21 listopada 2012 r., znak SG.7043.8.2012) oraz stanowisko prezentowane przez Gminę W. w postępowaniu administracyjnym (odwołania od wszystkich dotychczasowych decyzji starosty orzekających o ustaleniu odszkodowania), potwierdzają, że w niniejszym przypadku nie ma możliwości zaspokojenia roszczenia odszkodowawczego w trybie cywilnoprawnym.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji zaprezentował również obszerną analizę operatu szacunkowego, sporządzonego z uwzględnieniem uwag zawartych w opinii Stowarzyszenia Rzeczoznawców Majątkowych Województwa W. w sprawie o sygn. [...] wydanej dnia [...], w której wskazano, że oceniany operat może stanowić dowód w postępowaniu o odszkodowanie z tytułu przejęcia gruntów z mocy prawa, po usunięciu uchybień w zakresie daty określenia wartości nieruchomości i przywołania planu miejscowego oraz poprawienia błędów matematycznych. Sąd podziela w pełni ocenę tego operatu szacunkowego jako sporządzonego z poszanowaniem przepisów prawa oraz uwag Stowarzyszenia, zaś przyjęte w nim założenia oraz prowadzone na ich podstawie wyliczenia są spójne, logiczne i przekonują o prawidłowości wyceny.

Nie bez znaczenia pozostaje również okoliczność ujawnienia w księdze wieczystej nr [...] prowadzonej dla działki gruntu nr [...] prawa własności Gminy W., czego skarżąca nie kwestionuje. Zgodnie bowiem z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2018 r. poz. 1916 z późn. zm.) domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Domniemanie to może być obalone przez przeciwstawienie dowodu przeciwnego, czego jednak skarżąca na żadnym etapie prowadzonego postępowania nie uczyniła. Nadto zauważyć należy, że właściwym do ewentualnego uchylenia istniejącego wpisu w księdze wieczystej jest sąd powszechny, skarżąca zaś nie wytoczyła stosownego powództwa w tym zakresie.

Końcowo sąd pragnie zauważyć na rozbieżność w orzecznictwie oraz w doktrynie dotyczącą zasadności zawierania w decyzji podziałowej klauzuli dotyczącej przeznaczenia nowo wydzielonej działki gruntu pod drogę publiczną i skutku prawnego w postaci przejścia z mocy prawa na własność jednostki samorządu terytorialnego lub Skarbu Państwa z dniem uostatecznienia się decyzji podziałowej. Organ odwoławczy zawarcie takiej klauzuli w decyzji podziałowej uznał za warunek konieczny prawidłowości prowadzonego postępowania.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela stanowisko reprezentowane w orzecznictwie zgodnie z którym skutki prawne, o których mowa w art. 98 ust. 1 u.g.n., w postaci utraty własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne nie są przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale są następstwem wydania tej decyzji, przejście prawa własności następuje bowiem z mocy samego prawa (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 61/18). Potwierdza to również doktryna, w której zauważa się, że "Trudno znaleźć prawne argumenty przemawiające za dopuszczalnością zamieszczania w decyzji zatwierdzającej na wniosek strony podział nieruchomości klauzuli o przejściu własności wydzielonej pod drogę publiczną działki na rzecz podmiotu publicznoprawnego i to bez względu na sposób sformułowania takiej klauzuli i miejsce jej usytuowania w ramach wewnętrznej struktury decyzji zatwierdzającej podział. Postanowienia dotyczące tej kwestii nie mieszczą się bowiem w granicach rozstrzyganej przez organ sprawy administracyjnej podziału nieruchomości" G. Węgrzyn, Klauzula o przejściu prawa własności działki wydzielonej pod drogę publiczną jako element decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, Samorząd Terytorialny, 2010, nr 3. s. 46-57. Jednocześnie na uwzględnienie zasługuje pogląd, wedle którego z decyzji podziałowej musi wynikać, czy działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1474/15, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 986/11).

Zatem o ile należy zgodzić się z organem odwoławczym, iż słusznie w decyzji podziałowej zawarto informację o przeznaczeniu drogowym spornej działki gruntu, o tyle sąd nie zgadza się, by zawarcie w decyzji podziałowej informacji o skutku prawnorzeczowym wynikającym z art. 98 ust. 1 u.g.n. było właściwe, a tym bardziej, by stanowiło kryterium oceny prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji oraz przeprowadzonym postępowaniu naruszenia przepisów prawa, które miałoby skutkować usunięciem decyzji organu odwoławczego z obrotu prawnego.

Mając powyższe na względzie sąd orzekł na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.)