Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3306/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne: Służba więzienna
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Teresa Kurcyusz - Furmanik Protokolant asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt III SA/Łd 105/18 w sprawie ze skargi M.P. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę; 2. zasądza od M.P. na rzecz Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Łd 105/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi M.P. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] z dnia [...] października 2017 roku nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że decyzją z dnia 6 października 2017 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] orzekł o przeniesieniu skarżącego, zastępcy [...] działu penitencjarnego na niższe stanowisko służbowe, specjalisty działu kadrowo organizacyjnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] podniósł, że działając na podstawie art. 114 ustawy o Służbie Więziennej w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie określenia trybu przeprowadzania procedury określającej predyspozycje funkcjonariuszy do służby na określonych stanowiskach lub w określonych komórkach organizacyjnych w Służbie Więziennej (Dz. U. 2010 r. Nr 143, poz. 966) zarządził w dniu 27 czerwca 2017 r. przeprowadzenie badań skarżącego w celu określenia jego predyspozycji do zajmowania stanowiska służbowego zastępcy [...] działu penitencjarnego.

W wyniku powyższego zarządzenia po przeprowadzeniu badań, sporządzona została przez psychologów Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej w [...] ocena psychologiczna zwierająca w punkcie 3 wynik badania - "wskazuje na istnienie przeciwwskazań do służby na stanowisku, związanym z kierowaniem, nadzorowaniem i kierowaniem ludźmi" oraz w pkt. 4 wniosek psychologów, dotyczący predyspozycji badanego na wskazanym przez pracodawcę stanowisku zastępcy [...] działu penitencjarnego - "nie spełnia wymagań psychologicznych".

Po przeprowadzeniu, wszczętego z urzędu, postępowania administracyjnego na podstawie ustaleń z których wynika, że skarżący nie spełnia wymagań psychologicznych wymaganych na stanowisku zastępcy [...] działu penitencjarnego oraz utracił kwalifikacje wymagane na zajmowanym stanowisku, Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] uznał, że istnieją podstawy do przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe na podstawie art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej.

Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] uzasadniając rozstrzygnięcie podniósł, że szeroko pojmowane predyspozycje do służby na określonych stanowiskach mieszczą się w pojęciu kwalifikacji, o którym mowa wart. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej. Wprawdzie ustawa o Służbie Więziennej nie zawiera takiej definicji, posługując się jedynie pojęciem "utraty kwalifikacji", to jednak należy uznać, że pojęcie użyte wart. 85 ust. 2 pkt 2, trzeba rozumieć szeroko, w odróżnieniu od "kwalifikacji zawodowych" lub "kwalifikacji specjalistycznych", o których mowa w przepisach wyżej wymienionej ustawy. Tym samym kwalifikacje na zajmowanym stanowisku o których mowa wart. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej to pojęcie odnoszące się nie tylko do kwalifikacji zawodowych, ale także innych czynników w tym umiejętności, uzdolnień niezbędnych do pełnienia danej funkcji. Predyspozycje zaś zgodnie ze słownikiem PWN to "wrodzona skłonność lub zdolność do czegoś". Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie o Służbie Więziennej pojęcia predyspozycji do służby na określonym stanowisku, nie mniej jednak wskazał w § 8 ust. 4 rozporządzenia - zakres badań predyspozycji - który obejmuje w szczególności: radzenie sobie w sytuacjach trudnych, komunikatywność, kreatywność, etykę, empatyczność, motywowanie innych, autentyczność, otwartość, kompetencje i rozwój osobisty. A zatem istotne są, z tego punktu widzenia, umiejętności, predyspozycje do służby na stanowisku związanym z nadzorowaniem i kierowaniem ludźmi.

Dyrektor Aresztu Śledczego podkreślił, że stanowisko zastępcy [...] działu penitencjarnego, wymaga, poza kwalifikacjami zawodowymi, rozumianymi jako umiejętności zawodowe (wykształcenie, kwalifikacje zawodowe) potwierdzone określonymi dokumentami, umiejętności zarządzania i współpracy z dużym zespołem ludzi wykonujących w strukturze jednostki zadania bezpośrednio w kontakcie z osobami pozbawionymi wolności. Istotne jest zatem, aby taka osoba spełniała wymagania psychologiczne do zajmowania tego typu stanowiska, tak z punktu widzenia współpracy i zarządzania licznym zespołem ludzkim, jak i z punktu widzenia zadań, które realizowane są przez dział penitencjarny, w tym w jednostce typu areszt śledczy. Zauważył również, że funkcjonariusze działu penitencjarnego, zgodnie z Zarządzeniem Nr 19/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 14 kwietnia 2016 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz zakresów czynności funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych i terapeutycznych oraz oddziałów penitencjarnych, prowadzą szeroko zakreślone oddziaływania penitencjarne, które obejmują wszelkie aspekty związane z funkcjonowaniem osadzonych w oddziałach mieszkalnych, w tym z przeludnieniem jednostek penitencjarnych, samobójstwami, samouszkodzeniami, napaściami na funkcjonariuszy, niebezpiecznymi kategoriami osadzonych z przestępczości zorganizowanej i "grup ryzyka", oddziaływaniami psychokorekcyjnymi, terapeutycznymi, programami resocjalizacyjnymi, nauczaniem. Organ I instancji podkreślił, że psycholodzy badający predyspozycje skarżącego zgodnie z przepisem § 10 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia dysponowali szerokim wachlarzem wniosków, które można było sformułować po badaniu funkcjonariusza: a) "spełnia wymagania psychologiczne w stopniu wysokim", b) "spełnia wymagania psychologiczne w stopniu powyżej przeciętnego", c) "spełnia wymagania psychologiczne w stopniu przeciętnym", d) "spełnia wymagania psychologiczne w stopniu poniżej przeciętnego", e) "nie spełnia wymagań psychologicznych". Badający zaś zawarli w ocenie psychologicznej jednoznaczny i niepodlegający ocenie wniosek o niespełnianiu przez skarżącego wymagań psychologicznych. Przy tak wyraźnym i niepozostawiającym wątpliwości wniosku, nie sposób zdaniem organu I instancji uznać, że skarżący posiada predyspozycje do pełnienia służby na stanowisku zastępcy [...] działu penitencjarnego, a tym samym posiada nadal szeroko rozumiane kwalifikacje na zajmowanym stanowisku które obejmują nie tylko wykształcenie lub kompetencje zawodowe, ale także umiejętności i predyspozycje do pełnienia służby na określonym stanowisku służbowym.

Organ I instancji podniósł, że rozważył i uwzględnił dowody z opinii służbowych, wyróżnień, decyzji nagrodowych, wniosków o nadanie wyższych stopni służbowych oraz nadanie odznaki za zasługi w pracy penitencjarnej oraz argumentację strony zawartą w pisemnych wyjaśnieniach z dnia 11 sierpnia 2017 r., jednakże materiał ten wskazuje na posiadanie przez skarżącego kwalifikacji zawodowych, a nie kwalifikacji w znaczeniu szerokim (umiejętności, predyspozycje), o którym mowa w art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł skarżący.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniosek o przeprowadzenie badań psychologicznych w celu określenia predyspozycji skarżącego do służby na stanowisku związanym z kontrolowaniem, nadzorowaniem i kierowaniem ludźmi oraz zarządzenie przeprowadzenia badań były wynikiem dokonanych w postępowaniu wyjaśniającym, dotyczącym anonimowej skargi, ustaleń wskazujących na zaburzone relacje interpersonalne w kontekście przełożony - podwładny, mogące świadczyć o utracie predyspozycji do pełnienia funkcji przełożonego.

Organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał twierdzenie, że strona została pozbawiona prawa czynnego udziału w postępowaniu poprzez nieuwzględnienie tygodniowego terminu na złożenie wniosków dowodowych i wypowiedzenie się co do przedmiotu postępowania, albowiem organ podnoszonego w odwołaniu tygodniowego terminu nie wyznaczył. Ustawodawca nie określił bowiem terminu na realizację wskazanych czynności, pozostawiając organowi swobodę w tym zakresie. W ocenie organu odwoławczego pełnomocnik błędnie odczytał informację wskazaną w przedmiotowym zawiadomieniu. Stronę skutecznie zawiadomiono o planowanym terminie zakończenia postępowania administracyjnego, tj. do dnia 7 października 2017 r., a decyzję w sprawie przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe wydano zgodnie z dyspozycją art. 35 § 3 k.p.a. Tak więc strona posiadała pełną wiedzę w zakresie czynności podejmowanych przez organ. Pismo profesjonalnego pełnomocnika z dnia 5 października 2017 r. zostało więc sporządzone i nadane za pośrednictwem operatora pocztowego już po dacie 4 października 2017 r., który był ostatecznym terminem do wypowiedzenia się co do materiału dowodowego. Organ wskazał, że nie można zatem uznać, że strona dochowała terminu, a organ pośpieszył się z wydaniem decyzji.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w związku zarzutami wskazanymi w punktach 3 i 4 odwołania, skarżący podnosi, że w jego ocenie postępowanie dowodowe było pobieżne, bowiem nie dało podstaw do wydania skarżonej decyzji a nadto, że uzasadnienie decyzji zawiera wiele, zbyt ogólnych twierdzeń. Pełnomocnik podnosi, że strona złożyła wnioski dowodowe, których uwzględnienie spowodowałoby wydanie decyzji innej treści. W związku z nieuwzględnieniem dowodu z prywatnej opinii psychologa klinicznego A.B..T., skarżący podnosi zarzut większych kompetencji A. B.T. do oceny kwalifikacji strony do zajmowania stanowiska związanego z kierowaniem i nadzorowaniem ludźmi z uwagi na posiadany tytuł naukowy - doktora nauk medycznych, w stosunku do psychologów, którzy wydali ocenę psychologiczną z dnia 27 lipca 2017 r. Nadto pełnomocnik wywodzi, że opinia psychologiczna z dnia 27 lipca 2017 r. nie zawierała uzasadnienia, ani żadnej części opisowej, która pozwalałby na dokonanie oceny jej rzetelności. Co więcej strona podnosiła zarzuty dotyczące przebiegu badań oraz wskazujące na brak podpisu jednego z psychologów pod oceną psychologiczną.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że argument o wyższych kompetencjach dr A.B.T.jest pozbawiony jakiejkolwiek podstawy, a także nie ma żadnego znaczenia w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Faktem jest, że istotne znaczenie dla wyniku postępowania administracyjnego, miał dowód z dokumentu - Oceny psychologicznej z dnia 27 lipca 2017 r. wydanego przez psychologów Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej w [...], będącego wynikiem badania psychologicznego w celu określenia predyspozycji skarżącego do służby na zajmowanym stanowisku służbowym zastępcy [...] działu penitencjarnego, badania przeprowadzonego przez psychologów – E.W.W. i M.Z. - w dniach 29 czerwca 2017 roku i 6 lipca 2017 r. Ocena psychologiczna została wydana w oparciu o przepis § 10 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie określenia trybu przeprowadzania procedury określającej predyspozycje funkcjonariuszy do służby na określonych stanowiskach lub w określonych komórkach organizacyjnych w Służbie Więziennej. W § 6 ust. 1 ww. rozporządzenia wskazano, że badanie psychologiczne "przeprowadzają jednostki służby medycyny pracy Służby Więziennej, z zastrzeżeniem że badania mogą przeprowadzać osoby posiadające wykształcenie wyższe z tytułem zawodowym magistra psychologii, przeszkolone w zakresie metod stosowanych w tych badaniach w Służbie Więziennej". Organ uznał zatem, że badanie zostało przeprowadzone przez kompetentne osoby, które oprócz wymaganego tytułu zawodowego magistra psychologii posiadały specjalistyczne, kierunkowe przeszkolenie w zakresie metod badawczych stosowanych w Służbie Więziennej, takiego zaś, odnoszącego się do Służby Więziennej przygotowania, nie przedstawiono w związku z osobą dr A.B.T.. Opinia prywatna sporządzona przez osobę posiadającą tytuł zawodowy magistra psychologii, a dodatkowo tytuł naukowy z zakresu nauk medycznych, sama w sobie nie podważa czynności wykonanych przez psychologów – E.W.W. i M.Z. jako, że fakt posiadania tytułu naukowego, nie generuje przymiotu większych kompetencji do przeprowadzenia czynności z danego zakresu. Organ I instancji w uzasadnieniu skarżonej decyzji, przedstawił wyraźne stanowisko dotyczące przyczyn nieuwzględnienia opinii prywatnej sporządzonej przez dr A.B.T.. Przede wszystkim wykazano, że opinia prywatna sporządzona została w innym trybie, w nieporównywalnych warunkach oraz przy zastosowaniu odmiennych metod, niż ocena psychologiczna. Opinia ta zatem nie podważyła oceny psychologicznej. Organ podkreślił, że opinia ta w przeważającej części odnosiła się do ogólnej zdolności do służby skarżącego, a wobec tego odnosiła się do ogólnej zdolności psychicznej badanego, która weryfikowana jest w trybie przepisów art. 110 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej oraz przepisów art. 112 i 113 ww. ustawy, które to przepisy znajdują zastosowanie w związku ze stanem zdrowia funkcjonariusza Służby Więziennej. Dlatego powoływanie się przez stronę postępowania, na badania (kontrolne i okresowe) przeprowadzone na zasadach określonych wart. 112 ustawy o Służbie Więziennej, nie może skutecznie podważyć wniosków Oceny psychologicznej wydanej na podstawie badań przeprowadzonych w trybie art. 114, tj. badania predyspozycji psychologicznych na zajmowanym stanowisku służbowym.

Za chybione organ odwoławczy uznał argumenty odwołania, dotyczące braków formalnych i merytorycznych oceny psychologicznej z dnia 27 lipca 2017 r. Zdaniem organu odwoławczego ocena zawiera wszelkie elementy wymienione w § 10 ust. 1 ww. rozporządzenia. Brak było podstaw do żądania uzupełnienia oceny w zakresie podnoszonym przez skarżącego, czego nie czynił także skarżący w toku postępowania w I instancji, bowiem elementy oceny zostały zawarte w "zamkniętym" katalogu określonym w §. 10 ust. 1. Nadto w piśmie z dnia 21 września 2017 r. Zakład Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy potwierdził, że badanie przeprowadzone zostało zgodnie z wymogami ww. rozporządzenia, nietrafne zatem są twierdzenia, że doszło do wydłużenia badania ponad ustaloną w przepisie prawa normę czasu.

Ocena psychologiczna z dnia 27 lipca 2017 r. sporządzona w zakresie kompetencji zakreślonych w przepisach prawa oraz w formie wyznaczonej przez te przepisy, na podstawie przepisu art. 76 § 2 k.p.a. stanowi w istocie dokument urzędowy, który zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a. korzysta z przymiotu prawdziwości tego co w nim oświadczono. Błąd formalny w postaci braku podpisu jednego z psychologów prowadzących badanie i sporządzających opinię, został skutecznie uzupełniony przez właściwego psychologa przed wydaniem decyzji z dnia 6 października 2017 r. Organ odwoławczy wskazał, że sporządzający opinię końcową nie ma obowiązku wystąpienia o analizę i interpretację wyników badania psychologicznego, o której mowa w § 16 ust. 2 rozporządzenia, co usiłuje zarzucić skarżący. Organ podkreślił, że wniosek zawarty w ocenie psychologicznej, był jednoznaczny, nie dający żadnej możliwości interpretacji, a w związku z tym nie było potrzeby wystąpienia o analizę i interpretację wyników badania, przy czym brak było również takiego obowiązku.

Organ II instancji podzielił argumenty podniesione przez Dyrektora Aresztu Śledczego przemawiające za oddaleniem wniosku dowodowego o dopuszczeniu dowodu z opinii badania psychologicznego na okoliczność predyspozycji funkcjonariusza do służby na określonym stanowisku, którą wyda jednostka służby medycyny pracy Służby Więziennej spoza Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...] wskazane w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2017 r. oraz w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2017 r. Dowód z opinii badania psychologicznego na okoliczność predyspozycji funkcjonariusza do służby na określonym stanowisku, którą wyda jednostka służby medycyny pracy Służby Więziennej spoza Okręgowego Inspektoratu Służby Więziennej w [...], zmierzał w istocie, do ponownego przeprowadzenia badania psychologicznego skarżącego w trybie art. 114 ustawy o Służbie Więziennej. Zgodnie zaś z przepisem § 14 ust. 1 w zw. z ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. wynik badania, dotyczący wskazanego we wniosku stanowiska służbowego lub komórki organizacyjnej, zachowuje ważność przez okres 12 miesięcy od daty badania. Wobec tego, nawet uzyskanie innego wyniku badania przeprowadzonego przez inną jednostkę medycyny pracy, nie mogło skutecznie podważyć wyników badania uzyskanego w Zakładzie Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej w [...].

Organ wskazał, że twierdzenie, że skarżący poddawany był cyklicznym badaniom psychologicznym, w tym wykonywanym przez E.W.W. i M.Z., które były dla badanego korzystne, co zdaniem strony miałoby wskazywać, że skarżący może zajmować dane stanowisko służbowe, nie może być uwzględnione. Jak już wyżej wskazano, badania kontrolne i okresowe dotyczą stanu zdrowia funkcjonariusza i nie są badaniem predyspozycji, które wymaga innych, bardziej złożonych instrumentów badawczych. Dlatego brak zdarzeń wpływających na wyniki badań przeprowadzonych w związku ze stanem zdrowia (badaniami kontrolnymi lub okresowymi) nie może skutecznie podważyć oceny psychologicznej. Badania prowadzone w związku ze stanem zdrowia funkcjonariusza nie stanowią kontrdowodu w stosunku do oceny wydanej na podstawie art. 114 ustawy.

Organ odwoławczy ponadto wskazał, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych zgłoszonych w piśmie z dnia 5 października 2017 r. ponieważ wymienione pismo zostało sporządzone i nadane po dniu 4 października 2017 r., a więc z uchybieniem terminu wskazanego jako ostateczny termin do przedstawienia stanowiska przez stronę. Pismo to wpłynęło do Aresztu Śledczego w [...] w dniu 11 października 2017 r., strona nie dochowała terminu wyznaczonego przez organ dla realizacji czynności, a postępowanie przed organem I instancji zostało zakończone wydaniem decyzji administracyjnej.

W związku z zarzutem dotyczącym braków uzasadnienia faktycznego decyzji przez niewskazanie przez organ pierwszej instancji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił waloru wiarygodności i mocy dowodowej, w szczególności nie odniesienie się do zeznań świadków pozostających w sprzeczności z przyjętym przez organ stanem faktycznym a mających istotne znaczenie dla sprawy, organ stwierdził, że zarzut ten nie jest uzasadniony. W uzasadnieniu skarżonej decyzji odniesiono się także do pozostałych dowodów - z opinii służbowych, wyróżnień, decyzji nagrodowych, wniosków o nadanie wyższych stopni służbowych oraz nadanie odznak "Za zasługi w pracy penitencjarnej" oraz twierdzeń strony zawartych w pisemnych wyjaśnieniach z dnia 11 sierpnia 2017 r. Przy ocenie tej uznano, że ten materiał dowodowy wskazuje na posiadanie przez stronę kwalifikacji zawodowych, a nie kwalifikacji w znaczeniu szerokim (umiejętności, predyspozycje), o którym mowa w art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej. W ocenie organu II instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia 6 października 2017 r. właściwie ustalono stan faktyczny w sprawie, a także wskazano dowody, na których oparto rozstrzygnięcie. Nadto odpowiednio uzasadniono stanowisko organu w kwestii dowodów oddalonych lub dowodów, którym odmówiono mocy dowodowej.

Organ wyjaśnił, że w sprawie nie przesłuchano żadnych świadków, ani z urzędu, ani na wniosek strony. Co więcej w terminie, do dnia wydania decyzji, strona postępowania nie zgłaszała wniosku dowodowego z zeznań jakichkolwiek świadków, dopiero w piśmie z dnia 5 października 2017 r. doręczonego organowi, 5 dni po dacie wydania decyzji (11.10.2017), strona zgłosiła wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań E.W.W. i M.Z. zakreślając bardzo ogólną tezę dowodową.

Podsumowując, zarzuty oparte na naruszeniu przepisów art. 7, 8, 11, 107 § 3 k.p.a. organ uznał za ogólnikowe, nieuzasadnione i niewykazujące istotnego wpływu na wynik postępowania.

W związku z zarzutem określonym w punkcie 7 odwołania, organ odwoławczy podniósł, że nie można uznać za naruszenie przepisu prawa materialnego § 16 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. działanie organu polegające na nieuzyskaniu analizy i interpretacji wyników badania psychologicznego skarżącego. Organ I instancji wystąpił, zgodnie z wnioskiem strony, do Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy Służby Więziennej w [...] o przesłanie analizy i interpretacji wyników badania psychologicznego. Z przyczyn od organu niezależnych nie uzyskano wnioskowanego materiału. Wskazać jednak należy, że analiza i interpretacja wyników badania psychologicznego sporządzana jest w toku postępowania prowadzonego w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia i udostępniana jest na wniosek osoby sporządzającej opinię końcową. Osoba ta nie ma jednak obowiązku uzyskania analizy i interpretacji wyników. A wobec tego nie można skutecznie zarzucić organowi pierwszej instancji naruszenia przepisu § 16 ust. 2 ww. rozporządzenia, bowiem organ w postępowaniu administracyjnym nie posiadał uprawnienia do pozyskania omawianego materiału, nie miał także wpływu na nieuwzględnienie wniosku strony postępowania w tym zakresie.

Zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29 lipca 2010 r. w związku z ustawą z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej, wskazany w punkcie 9 odwołania, został również uznany za niezasadny. Przede wszystkim w zarzucie wskazano jedynie tytuł aktu prawnego nie wskazano natomiast naruszonego przepisu prawa materialnego, zaś z uzasadnienia można wywieść, że zarzut odnosi się do przyjętego przez organ I instancji poglądu, że na stanowisku zastępcy [...] działu penitencjarnego wymagane jest posiadanie kwalifikacji mierzalnych za pomocą opinii psychologicznych.

Organ podkreślił, że przeniesienie skarżącego na niższe stanowisko służbowe nastąpiło w związku z utratą kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku. Organ zauważył, że ustawodawca w przepisie art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy o Służbie Więziennej odnosi się do pojęcia "kwalifikacji", a nie pojęcia "kwalifikacji zawodowych". Dlatego też "kwalifikacje" wskazane w tym przepisie muszą być rozumiane szerzej niż kwalifikacje zawodowe, czy kwalifikacje specjalistyczne. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia 6 października 2017 r. , organ I instancji szczegółowo rozważył zagadnienie pojęcia "kwalifikacji", a organ II instancji podzielił przedstawiony tam pogląd.

Za nietrafny organ uznał również zarzut dotyczący naruszenia przepisu art. 114 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie decyzji przenoszącej stronę na niższe stanowisko służbowe "w związku z utratą kwalifikacji", gdy wspomniany przepis upoważnia skierowanie funkcjonariusza na badanie psychologiczne jedynie w związku z utratą predyspozycji. Organ zwrócił uwagę, że wydał zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu art. 85 ust. 2 pkt 2, art. 32 ust. 1 oraz art. 218 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o Służbie Więziennej. W oparciu o przepis art. 114 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej nastąpiło zaś, zarządzenie przez przełożonego przeprowadzenia badań psychologicznych w celu określenia predyspozycji funkcjonariusza do służby na określonym stanowisku lub w określonych komórkach organizacyjnych w Służbie Więziennej. Organ II instancji podkreśla, że w uzasadnieniu decyzji organu I instancji z dnia 6 października 2017 r. wskazano, że brak predyspozycji psychologicznych do służby na zajmowanym stanowisku służbowym zastępcy [...] działu penitencjarnego stwierdzony w ocenie psychologicznej, a także brak predyspozycji do służby na stanowisku zastępcy [...] działu penitencjarnego stwierdzony w opinii końcowej wydanej na podstawie oceny psychologicznej zawierającej jednoznacznie brzmiącym wniosek, że mjr M.P. nie spełnia wymagań psychologicznych do zajmowania stanowiska zastępcy [...] działu penitencjarnego oraz istnieją przeciwwskazania do służby na stanowisku związanym z nadzorowaniem i kierowaniem ludźmi, wpływa na ocenę kwalifikacji na zajmowanym stanowisku zastępcy [...] działu penitencjarnego. Bezwzględnie orzeczony brak predyspozycji psychologicznych do zajmowania stanowiska zastępcy [...] działu penitencjarnego przesądza o braku kwalifikacji do pełnienia służby na tym stanowisku.

Skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący.

Sąd I instancji uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że z treści art. 85 ustawy wynika jednoznacznie, że w ust. 1 ww. przepisu ustawy zostały ustalone przesłanki obligatoryjne przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, zaś w ust. 2 przesłanki, które zawierają w sobie element uznaniowości. Ustawodawca bowiem użył w tym przepisie ustawy słowa "można". Wynika z tego, że w pierwszym przypadku mamy do czynienia z decyzją związaną, zaś w drugim z decyzją uznaniową. Oznacza to, że w przypadkach określonych w ust. 1 tego przepisu organ przenosi funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe, zaś w sytuacjach określonych w ust. 2, organ może przenieść na niższe stanowisko służbowe.

W przeciwieństwie do art. 85 ust. 1, w unormowaniu zawartym w art. 85 ust. 2 ustawy nie ma automatyzmu. Zatem organ przenosząc funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe jest zobowiązany wykazać w uzasadnieniu decyzji w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości dlaczego podjął takie rozstrzygnięcie. Wynika to z braku związania organu opinią, w której stwierdzono niespełnianie wymagań psychologicznych do zajmowanego stanowiska, jak i braku obligatoryjności przeniesienia na niższe stanowisko, w przypadku gdy opinia stwierdza niespełnianie wymagań psychologicznych i istnienie przeciwwskazań do służby na stanowisku, związanym z kierowaniem, nadzorowaniem i kierowaniem ludźmi.

Dalej Sąd podkreślił, że pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, że ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Właściwy przełożony wydając stosowną decyzję, jest związany regułami postępowania administracyjnego, które określają jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Stąd też musi on m. in. przestrzegać zasady dochodzenia do prawdy obiektywnej, a więc podejmować wszelkie niezbędne kroki zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy (art. 7 K.p.a.), jak również jest on zobowiązany do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw oraz obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 K.p.a.) i musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzyć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami przewidzianymi przepisami prawa (art. 107 § 3 K.p.a.).

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że decyzja uznaniowa pozostaje wprawdzie pod kontrolą sądu, to jednak zakres tej kontroli jest ograniczony. W tego rodzaju sprawie sąd administracyjny jest zobowiązany do zbadania, czy podjęcie decyzji zostało dokonane przez właściwego przełożonego oraz czy przy wydaniu decyzji nie przekroczono granic uznania administracyjnego. Kontrola sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Ocena, czy przy podejmowaniu decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego, a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 K.p.a. Zarówno pojęcia interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. Z reguły interes indywidualny nie pokrywa się z interesem społecznym. Ustawodawca w art. 7 K.p.a. nie określił hierarchii tych wartości, ani też zasad rozstrzygania kolizji pomiędzy interesem społecznym i słusznym interesem strony. Sąd Najwyższy w wyroku z 18 listopada 1993 r., III ARN 49/93 (OSNCP 1994/9/181) stwierdził, że "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym. Oznacza to, że w każdym przypadku działający organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych obywateli. Zarówno istnienie takiego interesu, jak i jego znaczenie, a także przesłanki powodujące konieczność przedłożenia w konkretnym wypadku interesu publicznego nad indywidualny podlegać muszą zawsze wnikliwej kontroli instancyjnej i sądowej".

Następnie Sąd I instancji zauważył, że w sprawie nie jest kwestionowane, że w świetle przepisów ustawy o Służbie Więziennej wydanie zaskarżonej decyzji było dopuszczalne. Zaistniała bowiem przesłanka do ewentualnego zastosowania przepisu art. 85 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, tj. sporządzona została opinia służbowa (końcowa) z dnia 4 sierpnia 2017 r. stwierdzająca brak predyspozycji na stanowisku zastępcy [...] działu penitencjarnego w Areszcie Śledczym w [...]. Opinia ta została sporządzona na podstawie opinii psychologicznej wydanej po przeprowadzeniu w trybie art. 114 ustawy postępowania mającego na celu określenie predyspozycji do służby na stanowisku zastępcy [...] działu penitencjarnego w Areszcie Śledczym w [...].

Sąd I instancji stwierdził, iż wbrew stanowisku organu decyzja o przeniesieniu na niższe stanowisko służbowe nie jest naturalną konsekwencją wydanej w sprawie opinii służbowej w związku z opinią psychologiczną. Otworzyła ona jedynie organowi możliwość wykorzystania przewidzianego przepisami ustawy o Służbie Więziennej rozwiązania prawnego. Decydując się na skorzystanie z niej, organ był jednak zobowiązany do rozważenia tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony. Zdaniem Sądu, temu obowiązkowi organy w rozpoznawanej sprawie nie sprostały.

W konsekwencji, jako niesłuszne Sąd ocenił stanowisko organu, że sam fakt wydania opinii służbowej, w której stwierdzono brak predyspozycji na dotychczas zajmowanym przez skarżącego stanowisku, obliguje organ do przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe. Właściwy organ może zatem, ale nie musi przenieść funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe. Jeżeli jednak decyduje się na takie rozwiązanie, to winien przedstawić przyczyny oraz okoliczności, które legły u podstaw takiego rozstrzygnięcia. Organ nie może poprzestać na powołaniu się na istnienie opinii służbowej (końcowej) i psychologicznej, czy na ich zacytowaniu. Organ ma obowiązek wskazać, o jaki interes ogólny (publiczny) chodzi i udowodnić, iż jest on na tyle ważny i znaczący, że bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień indywidualnych funkcjonariusza.

Sąd I instancji zauważył, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] w decyzji z 6 października 2017 r. podkreślał, iż wydanie opinii końcowej z dnia 4 sierpnia 2017 r. nastąpiło w związku z jednoznacznie brzmiącym wnioskiem oceny psychologicznej z dnia 27 lipca 2017 r., stwierdzającej, że skarżący nie spełnia wymagań psychologicznych do zajmowanego stanowiska zastępcy [...] działu penitencjarnego. To samo uczynił organ odwoławczy, akcentując rolę i znaczenie opinii psychologicznej. Zarówno organ pierwszej instancji jak również organ odwoławczy skoncentrował się na odpieraniu zarzutów skarżącego pod adresem sporządzonej opinii psychologicznej z dnia 27 lipca 2017 r. Organy w swojej argumentacji nie wyjaśniły powodów, które przesądziły o przeniesieniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe, czyli mówiąc inaczej nie wskazały dlaczego zdecydowały się skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy, w kontekście interesu służby i słusznego interesu skarżącego. Argumentacja uzasadnienia rozstrzygnięć organów skonstruowana jest w taki sposób jakby organy wydawały decyzję związaną, której treść determinuje wydanie opinii psychologicznej w związku z zastosowaniem art. 114 ustawy. Nie jest kwestionowane, że opinia psychologiczna wydana w sprawie jest opinią ostateczną ważną przez okres 12 miesięcy. Na tym etapie nie podlega ona już badaniu. Kognicji sądu administracyjnego nie podlega jednak ocena opinii o funkcjonariuszu oraz jego kwalifikacji, a niekwestionowanym prawem organów Służby Więziennej jest określenie kwalifikacji i predyspozycji funkcjonariusza do służby w danej komórce organizacyjnej i na danym stanowisku służbowym. Sporządzona na podstawie § 16 rozporządzenia w dniu 4 sierpnia 2017 r. opinia służbowa z wykorzystaniem wniosków wynikających z opinii psychologicznej z dnia 27 lipca 2017 r. nie powoduje zmian w zakresie stosunku służbowego funkcjonariusza, a jedynie zawiera ocenę kwalifikacji do pełnienia służby przez funkcjonariusza. Stanowi także swego rodzaju informację dla przełożonych o ewentualnej możliwości wykorzystania funkcjonariusza na innym stanowisku służbowym. Przełożony po zapoznaniu się z opinią, o której mowa w § 16 Rozporządzenia rozstrzyga o dalszym postępowaniu w odniesieniu do funkcjonariusza, który był poddany czynnościom oceniającym (§ 17 Rozporządzenia). Żaden przepis prawa nie stanowi, że wydana opinia ma charakter wiążący dla organu podejmującego decyzję w sprawie utraty kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku. Tymczasem w niniejszej sprawie opinia psychologiczna przesądziła niejako automatycznie o przeniesieniu skarżącego na niższe stanowisko służbowe. Organy w swojej argumentacji nie wskazały dlaczego zdecydowały się skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 85 ust. 2 pkt 2 ustawy, w kontekście interesu służby i słusznego interesu skarżącego.

Sąd I instancji podzielił ponadto stanowisko skarżącego odnośnie braków wydanej opinii psychologicznej z dnia 27 lipca 2017 r. Z uwagi na fakt, że przedmiotowa opinia była dla organów dowodem podstawowym i kluczowym słusznie uzasadnia skarżący, iż winna spełniać wymagania § 10 rozporządzenia. Tymczasem treść tej opinii wskazuje, że tak nie jest. Brak jest bowiem w opinii psychologicznej elementu koniecznego wymienionego w § 10 ust.1 pkt 3 rozporządzenia tj. wyników badania psychologicznego. Wbrew twierdzeniom organów zawarte w pkt 3 opinii z dnia 27 lipca 2017 r. stwierdzenie, że "Wynik badania psychologicznego wskazuje na istnienie przeciwwskazań do służby na stanowisku związanym z kierowaniem, nadzorowaniem i kierowaniem ludźmi" to nie są wyniki badania psychologicznego w rozumieniu powyższego przepisu, a jedynie konkluzja psychologów oceniających konkretne wyniki badania. W tym kontekście Sąd podkreślił, że z § 16 ust. 2 rozporządzenia wynika uprawnienie sporządzającego opinię końcową do wystąpienia z wnioskiem do psychologa wykonującego badania o analizę i interpretację wyników badania psychologicznego. Zdaniem Sądu oznacza to, że takie wyniki badania przedmiotowa opinia powinna zawierać. Co istotne w sprawie organ wystąpił do jednostki badającej o taką analizę i interpretację wyników badania jednak dokumentu tego nie otrzymał. Stwierdził to jednoznacznie Dyrektor Aresztu Śledczego w [...]. Odnosząc się do tej kwestii organ odwoławczy podkreślił natomiast, że sporządzający opinię końcową nie ma obowiązku wystąpienia o analizę i interpretację wyników badania, a ponieważ wniosek zawarty w ocenie psychologicznej był jednoznaczny, nie dający żadnej możliwości interpretacji w związku z tym nie było potrzeby wystąpienia o analizę i interpretacje wyników badania. Sąd nie podzielił tego stanowiska. Po pierwsze takie uzasadnienie organu odwoławczego wskazuje na niekonsekwencję organów. Skoro bowiem jak twierdzą organy nie było takiego obowiązku, to tym samym jednak fakt wystąpienia o analizę i interpretacje wyników badania i jej nieotrzymanie nie może być następnie dyskredytowane tłumaczeniem, że sporządzający opinię końcową nie ma obowiązku wystąpienia o analizę i interpretację wyników badania. Zgodzić się należy z organem, że zawarty w przedmiotowej opinii psychologicznej wniosek był jednoznaczny jednak w § 16 ust. 2 rozporządzenia nie ma mowy o analizie i interpretacji wniosków opinii tylko o analizie i interpretacji wyników badania psychologicznego. Takie zachowanie organów stanowi o istotnym naruszeniu art. 7, 77 , 80 i 107 § 3 K.p.a. Sąd wskazał również, że Dyrektor Aresztu Śledczego w [...] podjął próbę wyjaśnienia pozostałych zarzutów skarżącego dotyczących sposobu przeprowadzania badania psychologicznego, czasu jego trwania, zachowania terminu wydania opinii oraz faktu niepodpisania opinii psychologicznej przez drugiego psychologa przeprowadzającego badanie i zwrócił się w tej kwestii do jednostki badającej. W odpowiedzi na wezwanie organu skierowane do jednostki badającej celem odniesienia się do tych zarzutów skarżącego organ uzyskał jedynie informację, że powyższe kwestie regulują wskazane przepisy rozporządzenia oraz uzupełniono wydaną opinię psychologiczną o brakujący podpis drugiego psychologa (pismo Zakładu Opieki Zdrowotnej Medycyny Pracy z dnia 21 września 2017 r. karta 19 akt administracyjnych). W ocenie Sądu fakt, że organ występował do jednostki badającej o wyjaśnienie tych kwestii wskazuje na istnienie po stronie organu wątpliwości co do przeprowadzonego badania i rzetelności sporządzonej opinii. Organ nie uzyskał odpowiedzi na powyższe kwestie i również sam nie zajął stanowiska jaki wpływ na ewentualny wynik badania psychologicznego miał m.in. czas jego trwania znacznie przekraczający, jak twierdzi skarżący, dopuszczalne normy czasowe wynikające z § 8 ust. 3 rozporządzenia.

Sąd I instancji podkreślił, że nawet w wypadku otrzymania przez przełożonego jednoznacznej opinii o braku predyspozycji do zajmowanego stanowiska, daje mu ona tylko możliwość przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko, a nie obowiązek. W konsekwencji, jako niesłuszne ocenił stanowisko organu, że sam fakt wydania opinii służbowej – na podstawie opinii psychologicznej, w której stwierdzono brak predyspozycji na dotychczas zajmowanym przez skarżącego stanowisku, obliguje organ do przeniesienia funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe. Właściwy organ może zatem, ale nie musi przenieść funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe. Opinia otworzyła jedynie organowi możliwość wykorzystania przewidzianego przepisami ustawy o Służbie Więziennej rozwiązania prawnego. Decydując się na skorzystanie z niej, organ był jednak zobowiązany do rozważenia tak interesu społecznego, jak i słusznego interesu strony, czego organy nie uczyniły.

Sąd zauważył również, że postępowania w sprawie przeniesienia skarżącego na niższe stanowisko służbowe zostało wszczęte w związku z pozyskaniem anonimowych informacji wskazujących na nieprawidłowe relacje interpersonalne skarżącego z podwładnymi. Z pisma procesowego skarżącego z dnia 5 października 2017 r. wynika, że w tej sprawie w stosunku do skarżącego toczy się również postępowanie dyscyplinarne. Do powyższego pisma procesowego skarżący załączył sprawozdanie z prac komisji ds. relacji w środowisku służby i pracy w związku ze zgłoszeniem dotyczącym sposobu pełnienia służby przez zastępcę [...] działu penitencjarnego. Niestety organ odwoławczy w żaden sposób nie ustosunkował się do pisma procesowego z dnia 5 października 2017 r., ani do jego załącznika. Jak wynika z treści pism skarżącego z dnia 5 października 2017 r., zmierza on do wykazania, że nie utracił kwalifikacji do zajmowania stanowiska zastępcy [...] działu penitencjarnego, a zaistniała sytuacja spowodowana jest okolicznościami zewnętrznymi, niezależnymi od strony, brakami kadrowymi w dziale penitencjarnym i spowodowanej tym złej atmosfery w pracy. Zdaniem Sądu, brak oceny tych okoliczności wskazuje na istotne naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 w zw. z art. 15 K.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w [...], zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., przez przyjęcie, że przy podejmowaniu decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe organy nie rozważyły interesu służby i interesu skarżącego w kontekście całokształtu materiału dowodowego należycie zgromadzonego i rozpatrzonego w świetle regulacji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że stanowisko Sądu I instancji świadczy o pominięciu w ustaleniach faktycznych i ocenie prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, uzasadnienia decyzji organu I instancji, zaakceptowanego przez organ II instancji, w którym podkreślono znaczenie i rolę działu penitencjarnego, którego zastępcą [...] był skarżący, w prawidłowym funkcjonowaniu aresztu śledczego, wymagania w zakresie kwalifikacji stawiane funkcjonariuszom kierującym tym działem, konieczność zapewnienia, aby tym działem kierowały osoby spełniające w odpowiednim stopniu wymagania psychologiczne. Te rozważania należy utożsamiać z rozważeniem dobra i potrzeb służby stanowiących interes publiczny z koniecznością ograniczenia indywidualnych uprawnień funkcjonariusza, który utracił kwalifikacje do kierowania tym działem.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona przez Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej w [...] oparta została wyłącznie na jednym zarzucie - zarzucie naruszenia przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., przez przyjęcie przez Sąd I instancji, że przy podejmowaniu decyzji o przeniesieniu funkcjonariusza na niższe stanowisko służbowe organy nie rozważyły interesu służby i interesu skarżącego w kontekście całokształtu materiału dowodowego należycie zgromadzonego i rozpatrzonego w świetle regulacji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.

Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.

Wbrew stanowisku Sądu I instancji zaprezentowanemu w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w decyzji Dyrektora Aresztu Śledczego w [...] organ zawarł szczegółową ocenę odnoszącą się do wymagań ( poza kwalifikacjami zawodowymi ) jakie powinien spełniać zastępca [...] działu penitencjarnego. Organ wskazał, że osoba zajmująca to stanowisko winna posiadać umiejętność zarządzania i współpracy z dużym zespołem ludzi wykonującymi zadania bezpośrednio w kontakcie z osobami pozbawionym wolności. Nadto dyrektor powołał się na zarządzenie Nr 19/2016 Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia 14 kwietnia 2016 r. w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia i organizacji pracy penitencjarnej oraz zakresów czynności funkcjonariuszy i pracowników działów penitencjarnych i terapeutycznych oraz oddziałów penitencjarnych, zgodnie z którym funkcjonariusze działów penitencjarnych Służby Więziennej prowadzą szeroko zakreślone oddziaływania penitencjarne, które obejmują wszelkie aspekty związane z funkcjonowaniem osadzonych w oddziałach mieszkalnych, w tym z przeludnieniem jednostek penitencjarnych, samobójstwami, samouszkodzeniami, napaściami na funkcjonariuszy, niebezpiecznymi kategoriami osadzonych z przestępczości zorganizowanej i "grup ryzyka", oddziaływaniami psychokorekcyjnymi, terapeutycznymi, programami resocjalizacyjnymi, nauczaniem.

Uwzględniając zadania wykonywane przez funkcjonariuszy służby penitencjarnej oraz oczekiwania wobec osoby zajmującej stanowisko kierownicze, organ mając na uwadze ocenę psychologiczną ( nie spełnia wymagań psychologicznych, przeciwwskazania do służby z nadzorowaniem i kierowaniem ludźmi ), doszedł do wniosku że skarżący utracił kwalifikacje do zajmowania dotychczasowego stanowiska służbowego.

Przytoczona wyżej argumentacja, która została przedstawiona w uzasadnieniu decyzji organu I instancji wyraźnie wskazuje, że organ rozważył interes służby – interes społeczny, w zakresie którego mieści się zapewnienie obsady personalnej w sposób dający gwarancje wykonywania zadań służbowych w sposób optymalny.

Gwarancji takich niewątpliwie nie daje pozostawienie na stanowisku kierowniczym osoby, co do której stwierdzono przeciwwskazania do wykonywania pracy na stanowisku [...] i niespełnienie wymagań psychologicznych.

Należy zgodzić się z organem, że przy tak wyraźnym i niepozostawiającym wątpliwości wniosku opinii psychologicznej nie można uznać, że skarżący posiada predyspozycje do pełnienia służby na stanowisku zastępcy [...] działu penitencjarnego, a tym samym posiada nadal szeroko rozumiane kwalifikacje na zajmowanym stanowisku które obejmują nie tylko wykształcenie lub kompetencje zawodowe, ale także umiejętności i predyspozycje do pełnienia służby na określonym stanowisku służbowym.

Organ rozważył również interes skarżącego. Uwzględnił opinie służbowe dotyczące skarżącego, przyznane mu nagrody, wnioski o nadanie wyższych stopni służbowych oraz wyjaśnienia skarżącego. Stwierdził jednak, że fakt posiadania przez skarżącego określonych kwalifikacji nie jest równoznaczny ze spełnieniem przez skarżącego wymagań odnośnie koniecznych predyspozycji psychologicznych do pełnienia służby na stanowisku kierowniczym.

Z powyższego wynika, że organ dał prymat interesowi służby ponad interes skarżącego. Ocena w tym przedmiocie została w całości zaakceptowana przez organ II instancji.

W takim stanie sprawy czynienie wobec organu przez Sąd I instancji zarzutów dotyczących nierozważenia interesu służby i interesu skarżącego należy ocenić jako bezpodstawne.

Nie można zgodzić się także ze stanowiskiem Sądu I instancji co do tego, że opinia końcowa powinna zawierać analizę i interpretację wyników badania psychologicznego.

Zgodnie z § 16 ust. 2 rozporządzenia określającego tryb przeprowadzania procedury określającej predyspozycje funkcjonariuszy do służby na określających stanowiskach lub w określonych komórkach organizacyjnych w Służbie Więziennej, wnioskodawca może wystąpić z wnioskiem do psychologa wykonującego badania o analizę i interpretację wyników badania psychologicznego. Jak z powyższego wynika jest to uprawnienie, a nie obowiązek wnioskodawcy, co skutkuje tym że nieskorzystanie z niego nie oznacza naruszenia prawa. Fakt iż wnioskodawca wystąpił z takim wnioskiem i nie uzyskał żądanej analizy i interpretacji, nie ma znaczenia prawnego. Podobnie jak zarzucany mu przez Sąd I instancji brak konsekwencji w tym przedmiocie.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wątpliwości Sądu I instancji co do sposobu przeprowadzenia badania psychologicznego i rzetelności opinii ( czas trwania badania, brak podpisu ), nie znajdują uzasadnienia w aktach sprawy. Oparte są wyłącznie na wyjaśnieniach skarżącego. Brakujący podpis został uzupełniony, a Sąd I instancji nie wykazał wpływu jaki miałby wywrzeć przedłużony czas badania psychologicznego na treść oceny psychologicznej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. i art. 203 pkt. 2 P.p.s.a. orzekł jak sentencji.