Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2116/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6291 Nacjonalizacja przemysłu
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.),, sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2007r. sprawy ze skargi A. R., M. N. i B. N. na decyzję Ministra Budownictwa z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia zatwierdzającego protokół zdawczo - odbiorczy 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia (...) lutego 2006r. 2. zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz skarżących A. R., M. N. i B. N. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Budownictwa decyzją z dnia (...) sierpnia 2006r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia (...) lutego 2006r. Nr (...) odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. Nr (...).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że Minister Przemysłu i Handlu orzeczeniem Nr (...) z dnia (...) maja 1948r., opublikowanym w Monitorze Polskim z dnia (...) czerwca 1948r. Nr (...), poz. (...) orzekł o przejściu na własność Państwa przedsiębiorstwa (...).

Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych orzeczeniem z dnia (...) stycznia 1963r. Nr (...) ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniu 10 maja 1949r., w dniu 16 października 1950r. oraz w dniu 19 grudnia 1962r. przez P. stanowią część składową przedsiębiorstwa (...), pow. P. i przechodzą na własność Państwa oraz zatwierdził w/w protokoły zdawczo-odbiorcze.

Ministerstwo Gospodarki i Pracy przy piśmie z dnia 6 stycznia 2005r. nadesłało do Ministerstwa Infrastruktury akta sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki i Pracy z dnia (...) listopada 2004r. Nr (...) stwierdzającą nieważność orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa (...), pow. P. wraz z wnioskiem A. R. z dnia 25 stycznia 1999r. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r.

Minister Budownictwa w zaskarżonej decyzji stwierdził, że organ prowadzący postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności ma obowiązek rozpatrywać sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa.

Organ przed wydaniem decyzji ma obowiązek ustalić stan faktyczny i prawny w chwili dokonania wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.

P. w P. - zostały wyznaczone zarządzeniem Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 12 października 1948r. do objęcia przedsiębiorstwa (...), pow. P.

Tym samym zastały spełnione warunki § 72 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa / Dz. U. Nr 16, poz. 62 / zgodnie, z którym jednocześnie z ogłoszeniem orzeczenia o przejściu lub przejęciu przedsiębiorstwa w myśl art. 2 lub 3 właściwy minister zarządzał objęcie przedsiębiorstwa i wyznaczał w tym celu odpowiednie osoby lub organizacje gospodarcze.

Z akt sprawy, w ocenie organu wynika, że protokół zdawczo-odbiorczy z dnia 4 lipca 1946r., z dnia 10 maja 1949r. oraz z dnia 19 grudnia 1962r. przedmiotowego przedsiębiorstwa spełnia wszystkie warunki zawarte w § 75 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r. tj. zawiera dokładny opis przedsiębiorstwa, wymienia wszystkie składniki majątkowe przedsiębiorstwa, spis inwentarza przedsiębiorstwa, prawa i zobowiązania przedsiębiorstwa.

Zgodnie z § 75 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r., Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych orzeczeniem z dnia (...) stycznia 1963r. ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołem zdawczo-odbiorczym sporządzonym w dniu 10 maja 1949r., w dniu 16 października 1950r. oraz w dniu 19 grudnia 1962r. przez P. stanowią część składową przedsiębiorstwa (...), pow. P. i przechodzą na własność Państwa z wyłączeniem nieruchomości gruntowych: parcela nr (...) KW – (...) – G., parcela nr (...) KW – (...) – G., parcela nr (...) KW – (...) – J., część parceli nr (...) KW – (...) - L, parcele nr (...), (...), (...), KW – (...) –P. ( L. (...) ), KW – (...) – J. oraz zatwierdził w/w protokoły zdawczo-odbiorcze.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Budownictwa stwierdził, iż decyzja Ministra Gospodarki i Pracy z dnia (...) listopada 2004r. stwierdzająca nieważność orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948r.o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa (...), pow. P. nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra

Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r., bowiem stwierdzenie nieważności decyzji w oparciu, o którą została wydana decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa, nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji.

W ocenie organu, w toku postępowania administracyjnego nie doszło do naruszenia art. 9 kpa, gdyż strona działająca przez swego pełnomocnika będącego radcą prawnym, była na bieżąco informowana o toczącym się postępowaniu, jak również czynnie w nim uczestniczyła.

Strona ustanawiając pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a w szczególności, gdy ustanawia jako pełnomocnika radcę prawnego, który na mocy prawa świadczy pomoc prawną, która ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana.

Od momentu gry strona ustanowiła pełnomocnikiem radcę prawnego, organ administracji zrealizował swój obowiązek informowania strony o stanie faktycznym sprawy, poprzez poinformowanie pełnomocnika o czynnościach postępowania wyjaśniającego.

Organ powołał się na orzecznictwo, zgodnie, z którym zakres obowiązku organu informowania stron i uczestników postępowania jest interpretowany zwężająco, gdy chodzi o tzw. profesjonalistów.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister Gospodarki podniósł również, że organy administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa (art. 6 kpa), co oznacza, iż działają w oparciu o obowiązującą normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumcji oraz prawidłowe ustalenie następstw prawnych. Dotyczy to zastosowania zarówno norm prawa materialnego, jak i norm prawa procesowego.

Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej unormowanej w art. 7 kpa, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Z decyzją Ministra Budownictwa z dnia (...) sierpnia 2006r. nie zgodzili się A. R., M. N. i B. N. i wnieśli na nią skargę do

Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżonej decyzji zarzucili błędną wykładnię i zastosowanie art. 7, 9, 107, 145 i 146 kpa oraz rażące naruszenie norm prawa materialnego. Skarżący podnieśli, że zaskarżona decyzja nie zawiera wskazania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Ponadto skarżący podnieśli, że w chwili wniesienia wniosku działali samodzielnie. Organ administracji widząc, że wniosek został przez wnioskodawcę źle sformułowany, nie zapytał jego jak należy go interpretować, w sytuacji, kiedy wyraźna była intencja, jaką kierował się wnioskodawca przy składaniu wniosku. Organ, więc nie zbadał całości sprawy pod kątem celu do osiągnięcia, którego dążyła strona składając podanie, a jedynie zbyt formalistycznie potraktował wniosek strony, unikając dogłębnego zbadania sprawy w optyce tego, co wnioskodawca chciał uzyskać.

W ocenie skarżących, skoro Minister Gospodarki i Pracy stwierdził nieważność orzeczenia nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948r. o przejściu przedsiębiorstw na własność Państwa, w części dotyczącej przedsiębiorstwa (...), pow. P., tym samym orzekł, iż w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Zatem nie mają zastosowania także przepisy rozporządzenia wykonawczego wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w ustawie z dnia 3 stycznia 1946r. W tej sytuacji, zdaniem skarżących, zaskarżona decyzja nie została wydana w oparciu o nieważną decyzję, a na podstawie przepisów rozporządzenia wykonawczego, które nie ma zastosowania w sprawie. Niesłusznie, zatem organ uznał, że nie można stwierdzić nieważności zaskarżonej decyzji tylko dlatego, że została wydana na podstawie nieważnej decyzji, czyli takiej, która została usunięta z obrotu prawnego.

Również zaniechanie wszczęcia z urzędu postępowania o wznowienie postępowania nie może ujemnie obciążać strony, wnioskodawca z tego tytułu nie może ponosić skutków uniemożliwiających załatwienie jego sprawy zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Minister Budownictwa w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Legitymuje to sądy administracyjne do dokonywania kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Ponadto, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną

Mając na względzie powyższe unormowania Sąd uznał, że skarga jest częściowo zasadna i w konsekwencji prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej.

Jak wynika z akt administracyjnych, zarządzeniem Przewodniczącego Wojewódzkiej Komisji do spraw upaństwowienia przedsiębiorstw w P. z dnia 4 grudnia 1946r., przedsiębiorstwo (...), pow. P. zostało umieszczone w wykazie nr (...) przedsiębiorstw podlegających przejęciu na własność Państwa na podstawie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej / Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm. /, ogłoszonym w (...) Dzienniku Wojewódzkim z dnia 4 grudnia 1946r. / Nr 30, poz. 290 /.

W dniu (...) maja 1948r. Minister Przemysłu i Handlu wydał orzeczenie Nr (...), na podstawie, którego przejęto na własność Państwa m. in. przedsiębiorstwo (...), pow. P. Podstawą prawną tego orzeczenia był art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy nacjonalizacyjnej z dnia 3 stycznia 1946r. oraz § 65 ust. 1 pkt d i § 71 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa / Dz. U. Nr 16, poz. 62 ze zm. /.

Z kolei orzeczeniem z dnia (...) stycznia 1963r. Minister Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych ustalił, że składniki majątkowe objęte protokołami zdawczo - odbiorczymi, sporządzonymi w dniach 10 maja 1049r., 16 października 1950r. oraz 19 grudnia 1962r. przez P.

wyznaczone do objęcia przedsiębiorstwa (...), pow. P., stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa, z wyłączeniem enumeratywnie wyliczonych w tym orzeczeniu nieruchomości gruntowych, oraz zatwierdził w/w protokoły zdawczo -odbiorcze.

W dniu 30 stycznia 1998r. A. R. wystąpił do Ministra Przemysłu i Handlu z pismem informującym, że jako jedyny spadkobierca po zmarłym S. R. podtrzymuje roszczenia dotyczące przypadającej na niego idealnej połowy byłej (...). W kolejnym piśmie z dnia 25 stycznia 1999r., skierowanym już do Ministerstwa Gospodarki, A. R. zwrócił się z żądaniem wydania decyzji o stwierdzeniu nieważności orzeczeń Nr (...) Ministra Przemysły i Handlu z dnia (...) maja 1948r. oraz Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego, ponieważ decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Pismem z dnia 10 stycznia 2002r. do wniosku A. R. dołączyli się M. N. i B. N..

W dniu 7 sierpnia 2002r. Ministerstwo Gospodarki formalnie zawiadomiło, że zostało wszczęte postępowanie administracyjne z wniosku A. R., M. N. i B. N. o ocenę legalności orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysły i Handlu z dnia (...) maja 1948r.

W wyniku przeprowadzonego postępowania nadzorczego Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia (...) listopada 2004r., wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 157 § 1 i 2 kpa, stwierdził nieważność orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948r. w sprawie przejęcia przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa (...), pow. P..

Jednocześnie w uzasadnieniu tej decyzji Minister Gospodarki i Pracy stwierdził, że do oceny legalności oraz oceny skutków prawnych orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa (...), pow. P. organem właściwym jest obecnie Minister Infrastruktury. Na tej podstawie pismem z dnia 6 stycznia 2005r. sprawę w tym zakresie przekazał do rozpatrzenia Ministrowi Infrastruktury.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem Ministra Budownictwa, jako następcy Ministra Infrastruktury, że samo stwierdzenie nieważności orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948r. w sprawie przejęcia przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa (...), pow. P., które stanowiło podstawę do wydania orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego przedsiębiorstwa (...), pow. P. nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności tej decyzji. Słusznie powołując się na orzecznictwo sądów organ wywiódł, że może to jedynie stanowić przesłankę do wznowienia postępowania, wymienioną w art. 145 § 1 pkt 8 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Dokonując oceny legalności decyzji na podstawie przepisów art. 156-158 kpa, bada się stan sprawy, jaki istniał w chwili wydania ocenianej decyzji. Stwierdzenie nieważności dopiero w dniu (...) listopada 2004r. orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948r., które było podstawą wydania orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r, nie uprawnia do stwierdzenie kwalifikowanej wadliwości tegoż orzeczenia w chwili obecnej. Zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 19 września 2003r. IVSA 99/02 (Wspólnota 2004/10/55) jest to sytuacja, którą należy rozwiązać we właściwym dla niej trybie wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 kpa.

Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem Ministra Budownictwa zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, że w toku postępowania nie doszło do naruszenia zasad art. 7 i 9 kpa.

Jak wynika z zaskarżonej decyzji Ministra Budownictwa z dnia (...) sierpnia 2006r., podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie był wniosek A. R. z dnia 25 stycznia 1999r., w którym zawarł on żądanie stwierdzenia nieważności orzeczeń: Nr (...) Ministra Przemysły i Handlu z dnia (...) maja 1948r. oraz Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo - odbiorczego, ponieważ decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Po przekazaniu do Ministerstwa Infrastruktury przy piśmie z dnia 6 stycznia 2005r. akt sprawy zakończonej decyzją Ministra Gospodarki i Pracy z dnia (...) listopada 2004r., Minister Infrastruktury prowadził, chociaż bez formalnego wszczęcia na podstawie art. 61 § 1 kpa, postępowanie o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. Na tym etapie postępowania wnioskodawcy działali sami. Dopiero pismem z dnia 25 lipca 2005r., które wpłynęło do Ministerstwa Infrastruktury w dniu (...) lipca 2005r., radca prawny P. W. poinformował organ, że został ustanowiony przez wnioskodawców ich pełnomocnikiem w sprawie.

Prowadząc postępowanie w trybie nieważnościowym, organ oparł się na literalnym brzmieniu wniosku stron z dnia 25 stycznia 1999r. A przecież organ administracji państwowej, zgodnie z regulacją zawartą w art. 63 § 1-3 kpa, zobligowany jest do szczególnie wnikliwego badania pism pod kątem zawartych w nim treści oraz dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia przedmiotu żądania strony i celu jaki chce strona osiągnąć. Niezbędny jest przy tym czynny udział samej zainteresowanej strony, która na żądanie organu powinna ostatecznie zadecydować o tym, w jakim kierunku powinno być prowadzone postępowanie, czy wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania, czy też wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Sam organ nie jest władny do dokonania tej kwalifikacji. W razie wątpliwości, sprecyzowanie żądania należy do strony, nie zaś do organu administracji /por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990r. I SA 367/90, ONSA z 1990r. nr 2-3, poz. 4 /. W wyroku z dnia 17 września 1992r. sygn. akt III SA 949/92 przyjęto, że o tym, jaki charakter ma pismo strony, decyduje sama strona, zaś jeżeli charakter wniesionego pisma budzi wątpliwości, organ ma obowiązek na podstawie art. 9 kpa czuwania nad tym, aby strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa i w tym celu powinien udzielić jej w razie potrzeby niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Rozpoznanie sprawy bez ustalenia dokładnego przedmiotu żądania wszczynającego postępowanie administracyjne stanowi naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na jego wynik.

Należy zwrócić uwagę, iż w dacie składania wniosku, tj. 25 stycznia 1999r, decyzja nacjonalizacyjna Ministra Przemysłu i Handlu Nr (...) z dnia (...) maja 1948r. była w obiegu prawnym.

W tej sytuacji sformułowanie przez A. R. żądania jako stwierdzenia nieważności orzeczeń: Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...)

maja 1948r. i Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. było uzasadnione. Zwłaszcza, że żądanie dotyczące stwierdzenia nieważności obu orzeczeń zostało skierowane do jednego adresata, jakim było wówczas Ministerstwo Gospodarki. Widać w przekonaniu strony oba te postępowania mogły toczyć się jednocześnie przed tym samym organem.

Sytuacja uległa zmianie, kiedy z obrotu prawnego, jako nieważne zostało wyeliminowane orzeczenie Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948r. na podstawie decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia (...) listopada 2004r., a do zbadania legalności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. właściwy okazał się inny organ, tj. Minister Infrastruktury.

Organ nie poinformował wnioskodawców o zaistniałej sytuacji prawnej w sprawie, jaka powstała po wydaniu przez Ministra Gospodarki i Pracy decyzji z dnia (...) listopada 2004r. stwierdzającej nieważność orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948r. Organ nie działał tym samym w interesie wnioskodawców naruszając art. 7, 8 i 9 kpa, co miało wpływ na wynik sprawy.

Organ wszczynając postępowanie, winien wszcząć je we właściwym trybie. Przed wszczęciem przedmiotowego postępowania, w określonej sytuacji prawnej powstałej po decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia (...) listopada 2004r., kiedy wnioskodawcy działali bez pełnomocnika, organ powinien był stosując art. 9 kpa zwrócić się do strony udzielając jej niezbędnych wyjaśnień i wskazówek do sprecyzowanie trybu postępowania.

W przedmiotowym postępowaniu organ zdecydował, że sprawa toczy się w trybie nieważnościowym kierując się literalnym sformułowaniem wniosku z dnia 25 stycznia 1999r. Organ nie wziął pod uwagę celu postępowania, jaki zawarła w tym wniosku strona. Gdyby organ wziął pod uwagę ten cel, tj. wyeliminowanie z obrotu prawnego wymienionych we wniosku decyzji, które w ocenie strony były wydane z naruszeniem prawa, to musiałby mieć wątpliwości jak należy interpretować wniosek z dnia 25 stycznia 1999r.

Organ stanął na stanowisku, że z inicjatywy wnioskodawców postępowanie w sprawie toczy się w trybie nieważnościowym. Tryb ten okazał się właściwy do wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948 zarządzenia r., co uczynił Minister Gospodarki i Pracy, ale jednocześnie okazał się niewłaściwy w zaistniałej sytuacji prawnej do

wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r.

Zgodnie z art. 147 kpa wznowienie postępowania m. in. na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa następuje z urzędu lub na żądanie strony. Organ po otrzymaniu przy piśmie z dnia 6 stycznia 2005r. decyzji Ministra Gospodarki i Pracy z dnia (...) listopada 2004r. wraz z aktami sprawy (...) celem zajęcia stanowiska, zgodnie z właściwością rzeczową, w zakresie oceny legalności orzeczenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 25 stycznia 1963r. nie informował wnioskodawców, że dalsze postępowanie w sprawie ich wniosku z dnia (...) stycznia 1999r. winno się toczyć w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. W tej sytuacji wnioskodawcy ponieśli szkodę z powodu nieznajomości prawa, do czego organ nie powinien był dopuścić. Organ w związku z tym nie badał, czy zachodzą przesłanki do wznowienia na żądanie strony postępowania administracyjnego zakończonego orzeczeniem Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 kpa.

Należy zauważyć również, że organ miał możliwość wszczęcia postępowania wznowieniowego także z urzędu. W demokratycznym państwie prawa, w interesie społecznym leży wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji wydanych na podstawie aktów, które zostały wyeliminowane z obrotu prawnego gdyż były wydane z rażącym naruszeniem prawa. W sytuacji, kiedy stwierdzono nieważność orzeczenia Nr (...) Ministra Przemysłu i Handlu z dnia (...) maja 1948r., wydane na jego podstawie orzeczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia (...) stycznia 1963r. funkcjonuje w obrocie prawnym bez swojej podstawy uzasadniającej jego byt prawny.

Z tych względów, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.