Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 419/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a art. 200 art. 152 art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1 lit. a  ust. 1pkt 5 art. 4 ust. 2 art. 1 lit. a ust. 1 pkt 2 art. 2 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 191
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 49
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont /spr./ Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2007r. sprawy ze skargi spółki A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] Prezydenta Miasta nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie wymienione w pkt I decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R.Wiatrowski /-/ W.Zygmont /-/ M.Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Spółka A wnioskiem z dnia [...] zwróciła się do Prezydenta Miasta o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2001-2005 w kwocie: [...] zł.

Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] nr[...], określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2003, nie stwierdzając wystąpienia nadpłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...]nr [...], uchyliło w całości powyższą decyzję i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia wskazując, że wyjaśnienia wymaga zasadność żądania wyłączenia z podstawy opodatkowania wartości istniejącej wewnątrz budynku instalacji elektroenergetycznej oraz wewnętrznego fundamentu pod maszyny.

Prezydent Miasta, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, decyzją z dnia[...]. Nr[...], określił spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2003 w kwocie [...] zł oraz nadpłatę w tym podatku za ten rok w kwocie [...] zł

W odwołaniu spółka, domagała się uchylenia powyższej decyzji i orzeczenia o nadpłacie w kwocie [...] zł albo uchylenia tejże decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Podniosła, że kwestionowana decyzja narusza art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 5 tej ustawy poprzez dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 1 ust. 1 pkt 5, art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy w zw. z jej art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 49 k.c., poprzez zaniechanie wyłączenia z podstawy opodatkowania budowli - linii i instalacji służących dostarczaniu mediów, mimo niespełnienia przez nie przesłanki niezbędnej do objęcia opodatkowaniem, tj. związku z prowadzoną przez spółkę działalnością gospodarczą oraz narusza art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z jej art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 poprzez niewyłącznie z podstawy opodatkowania wartości fundamentu pod maszynę drukarską położoną wewnątrz budynku i stanowiącego jego integralną część, czego skutkiem jest zaniżenie orzeczenia o nadpłacie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr[...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 21 § 3, art. 72 § 1 pkt 1 i art. 74a O.p., art. 2 ust. 1 pkt 3, art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy z dn. 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - ( Dz.U. z 2006 r. nr 121, poz. 844 ze zm.), uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie Kolegium stwierdziło, że nie podziela zapatrywania wyrażonego w piśmie z dnia 4 maja 2006r. zastępcy dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru, na które powołuje się spółka. Wprawdzie ustawa o podatkach i opłatach lokalnych zawiera legalną definicję powierzchni użytkowej budynku, to jednak na uwagę zasługuje art. 16 ust. 4 ustawy z dn. 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (ówcześnie - Dz.U. z 1997 r. nr 16, poz. 89 ze zm.), zgodnie z którym "za powierzchnię użytkową budynku (lokalu) (...) uważa się powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach (podziemnych i naziemnych, z wyjątkiem powierzchni piwnic i klatek schodowych oraz szybów dźwigowych). Brak jest zatem słowa "pomieszczeń" w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Różnica pomiędzy definicjami w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych i ustawie o podatku od spadków i darowizn polega na tym, że w pierwszym przypadku idzie o "powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian na wszystkich kondygnacjach", a w drugim o "powierzchnię mierzoną po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach". W konsekwencji, dla potrzeb podatku od nieruchomości powierzchnia użytkowa jest równa sumie poszczególnych kondygnacji, mierzonych po wewnętrznej stronie ścian zewnętrznych budynku (a nie poszczególnych pomieszczeń).

Nie ulega wątpliwości, że do budowli należały (i należą w obecnym stanie prawnym,) położone na nieruchomości na zewnątrz budynków instalacje i linie przesyłowe, służące do dostarczania na nieruchomość i do budynków tzw. mediów (energii elektrycznej, gazu, wody itp.) oraz odprowadzania poza nieruchomość ścieków, dymów itp. Jeśli budynek przeznaczony był do działalności gospodarczej, innej niż działalność rolnicza lub leśna, to budowle takie w sposób oczywisty również służyły tej działalności gospodarczej (były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej). Skoro spółka jako właściciel nieruchomości prowadzący działalność gospodarczą była równocześnie właścicielem budowli na tej nieruchomości związanych z prowadzeniem tej działalności (np. służących dostarczaniu przez inny podmiot tzw. mediów dla prowadzenia statutowej działalności gospodarczej przez właściciela), to obciążał ją podatek od nieruchomości nie tylko od gruntu i budynku, ale również od tych budowli. Brak podstaw do posiłkowania się w tej sytuacji art. 49 k.c. i twierdzenia, że nie są one związane z działalnością gospodarczą" spółki jako usługobiorcy.

Budowlą są także "fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową". Organ podatkowy powołał w tej kwestii biegłego mgr inż. F.P., który uznał, że fundament ten jest odrębną od budynku budowlą. Ta opinia jest zrozumiała i spójna i dlatego na niej została oparta część rozstrzygnięcia organu I instancji w kwestii fundamentu jako przedmiotu opodatkowania. Prywatne opinie zostały poparte stwierdzeniem, że budowa fundamentu została zrealizowana na podstawie tego samego pozwolenia, jakie wydano na budowę budynku, a skoro zbudowano budynek drukarni, to z celem w postaci umiejscowienia tam maszyny drukarskiej, a jeśli ta wymaga fundamentu, to jest on integralną częścią budynku.

W skardze spółka domagała się uchylenia wyżej wymienionej decyzji w części oraz zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych Mianowicie spółka domagała się:

- uznania, iż decyzja organu I instancji nie narusza art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. 2006, Nr 121, poz. 844 ze zm.) przez co odmówiono uznania za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w kategorii "budynki" przedstawionej przez spółkę wielkości powierzchni użytkowej;

- odmowy wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości w kategorii "budowle" wartości linii i instalacji służących dostarczaniu mediów;

- odmowy wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości w kategorii "budowle" wartości fundamentu pod maszynę drukarską położonego wewnątrz budynku jako naruszającej prawo.

Spółka zaskarżonej decyzji zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie prawa przez:

- dokonanie błędnej wykładni przepisu art. 1 a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;

- niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. 2006, nr 156, poz. 1118 ze zm.), w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych;

-niezastosowanie art. 49 k.c. w zw. z art. 551 k.c.;

-niewłaściwe zastosowanie art. 1 a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane;

-niezastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a ustawy Prawo budowlane.

Ponadto skarżąca spółka zarzuciła decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez odmowę mocy dowodowej przedstawionym przez spółkę ekspertyzom dotyczącym fundamentu.

Uzasadniając skargę spółka podkreśliła samodzielny charakter definicji legalnej pojęcia "powierzchnia użytkowa" w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. W definicji nie sprecyzowano czy chodzi o wewnętrzną długość ścian wewnętrznych czy zewnętrznych. Wobec tego, interpretując tę definicję należy odwołać się do reguł języka powszechnego. Według skarżącej obmiaru powierzchni użytkowej budynku na potrzeby podatku od nieruchomości należy dokonywać po wewnętrznej długości ścian zewnętrznych oraz wewnętrznych. Powierzchnia użytkowa przedstawiona w toku postępowania przez skarżącą w inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej to powierzchnia użytkowa, mierzona po wewnętrznej stronie murów z wyłączeniem powierzchni klatek schodowych i wind stosownie do definicji powierzchni użytkowej zawartej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Do powierzchni tej nie wliczono powierzchni zajętej na ściany i słupy wewnętrzne, albowiem żadna definicja powierzchni użytkowej nie traktuje powierzchni zajmowanej przez ściany i słupy wewnętrzne jako powierzchni użytkowej. Zaproponowany przez organ I i II instancji sposób pomiarów, skutkować będzie otrzymaniem "powierzchni kondygnacji netto" nie zaś powierzchni użytkowej.

W kwestii odmowy wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości w kategorii " budowle" - wartości linii i instalacji służących dostarczaniu mediów w opinii skarżącej podkreślenia wymaga, że linie i instalacje doprowadzające media, będące własnością spółki, włączone zostały do przedsiębiorstw dostawców mediów i funkcjonują w ich zakresie w celu realizacji sprecyzowanych zadań. Zatem nie są one związane z działalnością gospodarczą prowadzoną przez spółkę albowiem pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną przez dostawców działalnością gospodarczą. Dopuszczalność zaistnienia takiego stanu prawno faktycznego wynika z art. 49 k.c. wskutek występującego w nim pojęcia "wchodzenia w skład przedsiębiorstwa".

Wobec odmowy wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości w kategorii " budowle " wartości fundamentu pod maszynę drukarską położonego wewnątrz budynku spółka stwierdziła, że warunkiem uznania fundamentu za samodzielną budowlę , jest techniczna odrębność fundamentu od budynku. Budynek drukarni wraz z fundamentami został sfinansowany na podstawie jednego kosztorysu robót i nie stanowi on w dokumentacji skarżącego odrębnego środka trwałego. Prywatna opinia mgr inż. Arch K.I. , stwierdza, iż fundament pod względem technicznym jest integralną częścią budynku, za czym przemawia m.in. fakt zrealizowania całego obiektu, tj. drukarni wraz z fundamentem na podstawie jednego pozwolenia na budowę, które dotyczyło całości obiektu, jak i techniczne założenia budynku wyszczególnione w dokumencie z dnia 20 stycznia 1999 r. zatytułowanym: "Projekt architektoniczno-budowlany Drukarni [...] przy ul. [...]". Wnioski przedstawione w tym dokumencie zostały potwierdzone w kolejnej prywatnej opinii sporządzonej przez mgr inż.J.L..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i całości podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

Zasadny jest zarzut , iż decyzja narusza art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tj. Dz. U. 2006, Nr 121, poz. 844 ze zm.) przez odmówienie uznania za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości w kategorii "budynki" powierzchni użytkowej obliczonej metodą przedstawioną przez spółkę. Organy podatkowe przy wykładni art. 1 a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych postąpiły wadliwie odwołując się do definicji "powierzchni użytkowej budynku" zawartej w art. 16 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn. Stanowisko powyższe znajduje oparcie w następujących argumentach:

Należy uszanować samodzielny charakter definicji legalnej pojęcia "powierzchnia użytkowa" zamieszczonej w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Skoro nie zawiera ona odesłań do innych aktów prawnych, przyjąć trzeba, że jej znaczenie powinno być wyinterpretowane wyłącznie w oparciu o jej treść. W konsekwencji nie ma podstawy ani uzasadnienia do dokonywania jej interpretacji poprzez zapisy innych ustaw. W związku z tym, że w definicji powierzchni użytkowej nie sprecyzowano czy chodzi o wewnętrzną długość ścian wewnętrznych czy zewnętrznych, należy odwołać się do reguł języka powszechnego, bowiem mają one pierwszeństwo przed dyrektywami systemowymi i funkcjonalnymi. Słowo "ściana" w języku powszechnym oznacza: "pionową płaszczyznę ograniczającą lub przedzielającą wnętrze budynku, wykonaną z cegły, betonu, drewna etc". Ściana będąca płaszczyzną, która oddziela wnętrze budynku od otaczającego go środowiska zewnętrznego to ściana zewnętrzna, natomiast ściana będąca płaszczyzną wydzielającą wewnątrz budynku poszczególne mniejsze przestrzenie, tj. pomieszczenia, to ściana wewnętrzna.

Kierując się ogólną regułą wykładni prawa podatkowego należy zwrócić uwagę na treść art. 1 a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, który stanowi, iż do powierzchni użytkowej nie wlicza się powierzchni klatek schodowych i szybów dźwigowych. Nie ulega wątpliwości, że powierzchnie te znajdują się wewnątrz budynku i są wyznaczone oraz ograniczone, przynajmniej częściowo, ścianami wewnętrznymi. Ustawodawca uściśla, iż do powierzchni użytkowej nie wlicza się powierzchni klatek schodowych i szybów windowych, a więc powierzchni komunikacji wertykalnej. W przypadku spółki, do powierzchni tej nie należy wliczać powierzchni zajętej na ściany i słupy wewnętrzne, albowiem żadna definicja powierzchni użytkowej nie traktuje powierzchni zajmowanej przez ściany i słupy wewnętrzne jako powierzchni użytkowej.

Należy zważyć na zapis art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowiący, iż powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, zaś powierzchnia o wysokości mniejszej niż 1,40 m jest pomijana. W tym właśnie miejscu, biorąc pod uwagę założenie racjonalnego działania ustawodawcy oraz reguły wykładni systemowej i celowościowej, stwierdzić należy, iż celowo posłużył się on w powołanym przepisie słowem "pomieszczeń". W ten sposób twórca ustawy o podatkach i opłatach lokalnych wskazał, iż powierzchnia użytkowa budynku zdefiniowana w art. 1a ust. 1 pkt 5 jest sumą powierzchni poszczególnych pomieszczeń na kondygnacjach, mierzoną po wewnętrznej długości ścian wewnętrznych tych pomieszczeń, tj. powierzchnia użytkowa powinna być mierzona po wewnętrznej długości zarówno ścian zewnętrznych, jak i wewnętrznych. Gdyby przyjąć stanowisko przeciwne, ustawodawca nie posłużyłby się w art. 4 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych pojęciem powierzchni pomieszczeń, lecz napisałby o powierzchni kondygnacji lub ich części.

Reasumując, obmiaru powierzchni użytkowej budynku na potrzeby podatku od nieruchomości należy dokonywać po wewnętrznej długości ścian zewnętrznych oraz wewnętrznych. Tym samym sąd podziela stanowisko przedstawione w piśmie [...] Zastępcy Dyrektora Departamentu Podatków Lokalnych i Katastru z dnia [...] r. dotyczącego pomiaru powierzchni użytkowej budynku na potrzeby podatku od nieruchomości.

Natomiast bezzasadne są pozostałe zarzuty skargi.

W słowniczku ustawy o podatkach i opłatach lokalnych znalazła się definicja m. in. budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Wszystkie budynki (wyjątkiem są budynki mieszkalne) i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Sam fakt posiadania przez przedsiębiorcę skutkuje tym, że budynek, budowla jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak podkreśla L. Etel [w] "Podatek od nieruchomości, rolny, leśny", CH Beck 2005), a co podziela sąd, w definicji nie ma warunku wykorzystywania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę.

Według słowniczka budowlą stosownie do art. la ust.1 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenia budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Sąd podziela także pogląd L. Etela, co do tego, że przyjęcie rozumienia budowli spowodowało, że wszystkie problemy z tym związane należy rozstrzygać na podstawie tego aktu. Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. ze zm.) pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury np: lotniska, linie kolejowe, mosty, wiadukty, tunele, sieci techniczne, wolnostojące maszty antenowe, wolnostojące trwale związane z gruntem (urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki , wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Na powyższym tle bezzasadny jest zarzut, iż decyzja narusza art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez odmowę wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości w kategorii "budowle" wartości linii i instalacji służących dostarczaniu mediów. Stosownie do powołanego przepisu opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają budowle związane z działalnością gospodarczą inną niż działalność rolnicza i leśna. Budowlami są instalacje i linie przesyłowe służące do dostarczania na nieruchomość i do budynków tzw. mediów i odprowadzania poza nieruchomość ścieków i dymów. Wyłączone przez spółkę z opodatkowania budowle: wodociągi zewnętrzne, kanalizacje sanitarne zewnętrzne, sieci energetyczne zewnętrzne łącza do sieci zarządzanych przez dostawców mediów, to urządzenia trwale złączone z nieruchomością. Przysługująca spółce, będącej przedsiębiorcą, własność i posiadanie linii przesyłowych nie budzi wątpliwości. Nie wchodzą one również w skład przedsiębiorstw dostawców mediów jak i nie pozostają w ich posiadaniu. Brak dowodów stwierdzających aby którekolwiek z budowli - instalacji dostarczających lub odprowadzających media znajdowały się w posiadaniu kogokolwiek innego niż skarżąca spółka. Z informacji pisemnych Grupy "B" S.A., Spółki "C", Miejskie Wodociągi i Kanalizacja sp. z o.o. wynika, że przedsiębiorstwa prowadzone przez te spółki nie przejmowały jakichkolwiek budowli od spółki A.

Ustawa definiuje, iż przez budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy rozumieć budowle "będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą (...), chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych. Oczywistym jest, że spółka prowadzi swoją działalność gospodarczą przy użyciu mediów dostarczanych za pomocą stanowiących jej własność linii przesyłowych i linie te, jako budowle są związane z tą działalnością gospodarczą i podlegają, zgodnie z ustawą o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Nie zachodzi w sprawie stan faktycznego tego rodzaju, aby twierdzić , iż zgodnie z art. 49 k.c. sporne linie weszły w skład przedsiębiorstw usługodawców. Sąd podziela reprezentatywne dla orzecznictwa i doktryny stanowisko S. Rudnickiego w glosie do wyroku SN z dnia 3.12.2004 r. sygn. akt IV CZP 347/2004, OSP 12/2005 s. 66, że użyte w hipotezie art. 49 k.c. słowa, iż urządzenie "wchodzi w skład przedsiębiorstwa lub zakładu ", oznaczają, że prowadzący przedsiębiorstwo uzyskuje tytuł prawny (ale nie własność) do korzystania z tych urządzeń, przy czym tytułu tego nie nabywa na podstawie art.49 k.c. , ale w oparciu o umowę, na podstawie której przedsiębiorstwo przesyłowe może korzystać z danego urządzenia (np. umowę leasingu) względnie na podstawie umowy (o charakterze odpłatnym lub nieodpłatnym) przeniesienia własności przez osobę, która dane urządzenie sfinansowała, na przedsiębiorstwo przesyłowe. "

Sąd nie podziela prezentowanego przez spółkę poglądu, że z momentem technicznego przyłączenia spornych budowli do sieci dostawców zostały one włączone do przedsiębiorstw dostawców przez co powstała sytuacja, w której dostawcy mediów korzystają na potrzeby wykonywanej działalności gospodarczej z obiektów będących własnością skarżącego, lecz jednocześnie wchodzących w skład przedsiębiorstw tych podmiotów i co więcej - stanowiących elementy niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie dostawy tychże mediów.

Przyjęcie takiej konstrukcji , gdy desygnatem "wchodzenia w skład przedsiębiorstwa" może być zarówno sytuacja, w której własność określonych obiektów wchodzących w skład przedsiębiorstwa, przysługuje podmiotowi, do którego przedsiębiorstwo należy, jak i sytuacja, w której podmiotowi takiemu służy w stosunku do tych obiektów inne niż własność majątkowe prawo o charakterze rzeczowym lub obligacyjnym, kreujące równocześnie uprawnienie do ich wykorzystywania, prowadziłaby do obejścia prawa podatkowego. Skutkiem tego byłoby uznanie, iż właściciel tych budowli nie jest podatnikiem , co jest korzystne dla podatnika, ale także, iż budowle te nie podlegają w ogóle opodatkowaniu (bo dostawcy nie odpowiadają definicji podatnika – nie są właścicielami ani posiadaczem samoistnymi budowli).

Bezzasadny jest także zarzut, iż decyzja narusza art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez odmowę wyłączenia z podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości w kategorii "budowle" wartości fundamentu pod maszynę drukarską położonego wewnątrz budynku. Prawo budowlane wyraźnie wskazuje, że fundament pod maszynę jest budowlą. W przypadku nieruchomości podatnika mamy do czynienia z dwoma przedmiotami opodatkowania tj. budynkiem i znajdującą się w nim budowlą. Nie ma przy tym znaczenia, że znajduje się on wewnątrz budynku.

W odniesieniu do fundamentu pod maszynę drukarską [...] należy stwierdzić, że w świetle powołanego wyżej przepisu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, stanowi on odrębną budowlę w kategorii "budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" i w żadnym wypadku nie może by traktowany jako część budynku. Budynek jest obiektem budowlanym, posiadającym własne fundamenty, ściany i dach oraz urządzenia.

Organy podatkowe prawidłowo oparły to ustalenie o należycie ocenione dowody. Prawidłowo, bo zgodnie z art. 191 O.p., organy podatkowe oceniły zgromadzone w toku postępowania opinie prywatne spółki i uzyskaną w trybie proceduralnym – na zlecenie organu - opinię rzeczoznawcy. Nie budzi wątpliwości danie wiary opinii wykonanej i przez rzeczoznawcę budowlanego inż.F.P., bowiem pochodzi ona od osoby mającej stwierdzoną formalnie, w wąskiej, wybranej przez niego dziedzinie wyjątkową wiedzę i doświadczenie z dziedziny budownictwa, wpisem do centralnego rejestru rzeczoznawców budowlanych pod poz. [...]. Opinia tego rzeczoznawcy jest zwięzła, spójna, konsekwentna i logiczna oraz zrozumiała. Ściśle nawiązuje ona do stanu faktycznego stwierdzonego podczas przeglądu technicznego dokonanego przez tego biegłego w toku oględzin i wyjaśnia powód, dla którego fundament pod maszynę drukarską podlega sklasyfikowaniu przez organy podatkowe jako budowla podlegająca opodatkowaniu. Biegły ten stwierdził jednoznacznie, że maszyna drukarska posadowiona jest na tymże osobnym fundamencie o znacznych rozmiarach, który jest zdylatowany od elementów konstrukcyjnych budynku i w posadzce (...) fundament pod maszynę zlokalizowany w hali stanowi oddzielny obiekt budowlany nie połączony konstrukcyjnie z budynkiem (...) budynek jest obiektem budowlanym, posiadającym własne fundamenty, ściany i dach oraz urządzenia i że wobec tego mamy do czynienia z dwoma przedmiotami opodatkowania tj. budynkiem i znajdującą się w nim budowlą.

Nie budzi zastrzeżeń dokonana przez organy podatkowe odmowa mocy dowodowej opiniom prywatnym. Pierwsza z nich sporządzona przez mgr inż. arch. K.I. , nie będącego biegłym ani rzeczoznawcą , jest wadliwa formalnie bowiem jest opinią interpretującą prawo ( o czym przesądza nawet jej tytuł: "Opinia biegłego w zakresie kwalifikacji prawnej fundamentów..."), a ta czynność należy do organów orzekających w sprawie, druga zaś opinia sporządzona przez mgr inż. J.L., również nie będącego biegłym ani rzeczoznawcą, w istocie nie jest przekazem specjalistycznej wiedzy zawodowej wymaganej od biegłego , a jej konkluzja pozostaje pod przemożnym wpływem dokumentów budowy z podkreśleniem znaczenia zbieżności czasowej budowy hali i budowy fundamentu. Żadna z tych opinii prywatnych nie zwraca uwagi na całkowitą dylatyzację, a więc i niezależność konstrukcyjną spornego fundamentu względem hali, ani na wynikającą z rzutu poziomego hali, jego monumentalność wiążącą się z przeznaczeniem wyłącznie pod maszynę drukarską [...]

Wobec powyższego sąd na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zobowiązuje organ podatkowy I instancji , aby przy ponownym rozpatrywaniu sprawy uwzględnił wiążącą ocenę prawną sądu dotyczą interpretacji przepisu art. 1a ust. 1 pkt 5 ustawy podatkowej definiującego powierzchnię użytkową budynku dla celów podatku od nieruchomości. Ponadto sąd wskazuje na potrzebę skontrolowania czy obliczenia tej powierzchni dokonane przez spółkę, wynikowo odpowiadają wyrażonej przez sąd interpretacji tego przepisu.

Sąd administracyjny sprawując kontrolę zaskarżonych decyzji w oparciu o kryterium zgodności z prawem, na art. 145 § 1 pkt 1 lit.a , art. 200 ustawy a także art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ R. Wiatrowski /-/ W. Zygmont /-/ M. Skwierzyńska