Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SAB/Op 24/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2009-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: Zobowiązano organ do wydania aktu
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 1992 nr 5 poz 18
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - tekst jedn.
article: art. 8 ust. 1, art. 73 ust. 1 pkt 2, art. 74 ust. 1, art. 104
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
article: art. 14 par. 2, art. 37, 67, art. 72, art. 109 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 52 par. 1, art. 149
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz - spr. Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Ewa Janowska Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 lutego 2009 r., sprawy ze skargi K. K. na bezczynność Jednostki Wojskowej Nr [...] w O. w przedmiocie wypłaty 1/12 części nagrody rocznej za 2005 r. zobowiązuje Dowódcę Jednostki Wojskowej Nr [...] w O. do wydania decyzji w przedmiocie wypłaty K. K. 1/12 części nagrody rocznej za 2005 r. wraz z odsetkami, w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku.


UZASADNIENIE

K. K., pełniący zawodową służbę wojskową, rozkazem Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia 8 grudnia 2004 r., nr [...] został zwolniony ze służby. Rozkaz ten został następnie uchylony decyzją Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 marca 2005 r., nr [...]. Powołując się na powyższe okoliczności K. K. pismem z dnia 5 października 2005 r. zwrócił się do Dowódcy Jednostki Wojskowej [...] w O. o wypłacenie nagrody rocznej za rok 2005 w kwocie 2305 zł netto (2880 zł brutto) wraz z należnymi odsetkami za okres od 1 lutego 2005 r. liczonymi do dnia wypłaty, wskazując, że przywrócenie do służby nastąpiło dopiero z dniem 16 września 2005 r.

W nawiązaniu do powyższego pisma, K. K. skierował do Ministra Obrony Narodowej pismo z dnia 23 sierpnia 2006 r., podnosząc, że dowódca jednostki Wojskowej [...] w O. nie udziela odpowiedzi na skierowane do niego pismo i zarzucił naruszenie art. 9, art. 35 § 3 oraz art. 36 § 1 K.p.a.

W dniu 30 września 2008 r. K. K. złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Opolu skargę, domagając się m.in. zasądzenia od Jednostki Wojskowej [...] w Opolu wypłaty 1/12 nagrody rocznej, której mu nie wypłacono wraz z należnymi odsetkami do dnia wydania orzeczenia. W uzasadnieniu wskazał, że po przybyciu do służby został zobowiązany do zwrotu kwoty 21832,55 zł, natomiast do pobrania tytułem uposażenia za okres od 1 lutego 2005 r. do 30 września 2005 r. naliczono mu kwotę niższą od tej, którą miał zwrócić, bo wynoszącą 20287,23 zł. Dalej skarżący wywiódł, że Dowódca Jednostki nie wypłacił należnych odsetek ani 1/12 nagrody rocznej, wskazując że pomimo obowiązku wynikającego z przepisu art. 14 K.p.a. nie otrzymał dotychczas pisemnej odpowiedzi na swe pismo z dnia 5 października 2005 r.

W odpowiedzi na skargę Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w O., reprezentowany przez pełnomocnika – r. pr. M. D., wnosił o odrzucenie ewentualnie oddalenie skargi oraz o zasądzenie kosztów postępowania, wskazując na bezzasadność skargi i podając, że sprawa została zakończona i załatwiona zgodnie z art. 14 § 2 K.p.a. w formie ustnej, o czym świadczą dowody zawarte w aktach oraz postanowienie Wojskowej Prokuratury Garnizonowej we Wrocławiu z dnia 28 września 2007 r. Wskazano poza tym, że skarżący był dwukrotnie informowany o stanowisku Dowódcy, o czym świadczą zapiski w aktach, natomiast należności z tytułu wynagrodzenia za miesiące luty-wrzesień zostały skarżącemu wypłacone

W piśmie procesowym z dnia 1 grudnia 2008 r. skarżący sprecyzował, że z wnioskiem o wypłatę 1/12 nagrody rocznej wystąpił w dniu 5 października 2005 r., natomiast skargę wniósł w dniu 30 września 2008 r., nie zachodzi zatem trzyletni okres przedawnienia określony w art. 75 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, gdyż jego bieg został przerwany. Poza tym zawarł obszerny wywód, poparty cytatami z orzecznictwa, dotyczący zasady pisemności postępowania i wyjątku ustnego załatwienia sprawy wynikającego z art. 14 § 2 w zw. z art. 63 K.p.a., akcentując, że na taki sposób nie wyrażał zgody. Zarzucił też naruszenie art. 35 § 1 i 2 K.p.a. wskazując, że poprzez nieudzielenie odpowiedzi w terminie zakreślonym do załatwienia sprawy, jednostka wojskowa popadła w bezczynność; w szczególności nie wydano negatywnej decyzji zawierającej stosowne uzasadnienie wyczerpujące wymogi z art. 107 § 3 K.p.a.

W piśmie procesowym (bez daty), które wpłynęło do tut. Sądu w dniu 16 lutego 2009 r. pełnomocnik ponownie wskazał, że sprawa została załatwiona i zakończona, gdyż w dniu 31 stycznia 2005 r. wypłacono skarżącemu m.in. dodatkowe uposażenie roczne 1/12 za 2005 r. w wysokości 262,51 zł, po czym skarżący dokonał zwrotu wypłaconych należności, a następnie uposażenie za okres od 1 lutego 2005 r. do 30 września 2005 r., które było dostępne już od dnia 27 września 2005 r., zostało podjęte przez skarżącego w dniu 4 października 2005 r. Z kolei w związku ze zwolnieniem w dniu 30 listopada 2005 r. wypłacono dodatkowe uposażenie roczne w wysokości 11/12 miesięcznego uposażenia przysługującego w ostatnim miesiącu pełnienia służby, które to okoliczności czynią zgłoszone w skardze roszczenie bezpodstawnym. Ponadto, powołując się na uzasadnienie postanowienia z dnia 28 września 2007 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, wskazał, że nie wynika zeń brak zapłaty 1/12 części nagrody rocznej, a poza tym mowa w nim o co najmniej dwukrotnym poinformowaniu skarżącego o stanowisku zajętym w tej sprawie, przy czym w tej kwestii została sporządzona odręczna adnotacja na piśmie skarżącego, a z uwagi na obciążenie pracą nie została sporządzona odpowiedź w formie pisemnej. Wskazując na przepis art. 67 § 1 K.p.a. pełnomocnik podniósł, że w sytuacji gdy czynność została w inny sposób utrwalona na piśmie brak jest obowiązku sporządzenia protokołu przez organ administracji publicznej i ten przepis ma zastosowanie w sprawie, gdyż działanie w postaci nadania biegu pismu z dnia 5 października 2005 r., polegające na skierowaniu sprawy do zaopiniowania przez radcę prawnego poinformowanie skarżącego o bezzasadności roszczenia w sprawie odsetek i sporządzenie odręcznej adnotacji stanowi działanie zgodne z przepisami prawa. Pełnomocnik podniósł też, że istnieje pełna dokumentacja dotycząca wypłaty na rzecz skarżącego żądanej części nagrody rocznej. Odnośnie przerwania biegu przedawnienia pełnomocnik stwierdził, że w art. 75 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych mowa jest o czynności przed organem właściwym do rozpatrzenia roszczenia, to chociaż dowódca jednostki wojskowej jest organem właściwym w sprawach m.in. nagrody rocznej, nie jest on organem, o którym mowa w powołanym art. 75 ust. 2 pkt 1. Tym samym złożenie w dniu 6 października 2005 r. wniosku z dnia 5 października 2005 r. nie przerwało biegu przedawnienia roszczenia z tytułu prawa do nagrody rocznej.

W piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2009 r. skarżący stwierdził, że brak jest w aktach sprawy notatki z ustnego poinformowania o sprawie. Poza tym wywiódł, iż nagroda roczna jest płatna w miesiącu marcu, natomiast jemu wypłacono w dniu 3 października 2005 r. wartość 11/12 nagrody rocznej, podczas gdy już w marcu powinien otrzymać całą nagrodę roczną, a pozbawienie żołnierza 1/12 nagrody rocznej jest karą.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta obejmuje jednak tylko orzekanie w sprawie skarg na akty administracyjne lub czynności z zakresu administracji publicznej, enumeratywnie wymienione w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., jak również skargi na bezczynność organów w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., gdy organ w ustalonym w przepisach prawa terminie nie wydał decyzji administracyjnej lub postanowienia, bądź innego aktu albo nie podjął innej czynności z zakresu administracji publicznej.

Zakreślona wyżej kognicja sądów administracyjnych, sprowadzająca do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, przesądza o tym, że badana jest wyłącznie legalność działań organów administracji publicznej, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej.

Uwzględniając powyższe, w świetle zarzutów podniesionych w skardze oraz sformułowanego przez skarżącego żądania, sprecyzowanego w kolejnych pismach procesowych, od razu wskazać trzeba, że z uwagi na przedmiot sprawy należało ją zakwalifikować jako skargę na bezczynność Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] w O. w przedmiocie rozstrzygnięcia o prawie sformułowanym w skardze, tj. o prawie żołnierza zawodowego do części nagrody rocznej. Podkreślić w tym miejscu przyjdzie, że z kontrolnej funkcji sądów administracyjnych wynika, iż sądy te, dokonując oceny działań organów administracji publicznej, nie stanowią kolejnej instancji w sprawach należących do właściwości tych organów i nie są uprawnione do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć w sprawach objętych kontrolą. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na akt wydany przez organ administracji publicznej, czy też bezczynność organu w wydaniu tego aktu, nie skutkuje tym samym przejęciem sprawy administracyjnej i wydaniem w niej końcowego rozstrzygnięcia przez sąd. W szczególności na zasadzie art. 149 P.p.s.a, w razie stwierdzenia bezczynności organu, w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a., sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie też, orzekając w przedmiocie bezczynności, Sąd nie rozstrzyga kwestii mających wpływ na merytoryczną treść przyszłego aktu lub czynności. Z tego względu w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym nie mogło dojść do wydania wnioskowanego przez skarżącego władczego orzeczenia o zasądzeniu od Jednostki Wojskowej [...] w O. wypłaty 1/12 nagrody rocznej ani też kwestii dotyczących przedawnienia roszczenia w tym zakresie.

Nawiązując do dokonanej przez Sąd kwalifikacji żądania zawartego w skardze, w pierwszej kolejności wyjaśnić trzeba, że bezczynnością organów administracji publicznej w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy organ, pomimo ustawowego obowiązku podjęcia w indywidualnej sprawie określonej czynności, nie podejmuje jej w prawnie ustalonym terminie. Dotyczy to zatem sytuacji gdy organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy organ wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył tego postępowania w terminie wydaniem decyzji, postanowienia, czy też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Zauważyć przy tym trzeba, że w tym zakresie zgodnie z art. 3 § 3 P.p.s.a. przepisy ustaw szczególnych, mogą przewidywać kontrolę sądów administracyjnych także w innych sprawach, nie wynikających ze stosunków administracyjnoprawnych.

W niniejszej sprawie kompetencja sądu administracyjnego do rozpoznania sprawy bezczynności organu w przedmiocie rozstrzygnięcia o wskazywanym w skardze prawie do nagrody rocznej żołnierza zawodowego, wynika właśnie z ustawy szczególnej, którą jest ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), na mocy której spory w niektórych ze spraw, wynikających ze stosunku służbowego żołnierzy zawodowych, przekazane zostały do właściwości sądów administracyjnych. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 wskazanej ostatnio ustawy, od decyzji (przez którą stosownie do art. 6 ust. 2 pkt 2 rozumieć należy również rozkaz personalny) wydanych przez właściwe organy w sprawach określonych w ustawie, żołnierz zawodowy może wnieść odwołanie do organu wyższego stopnia, na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej K.p.a., a także skargę do właściwego sądu administracyjnego, na zasadach określonych w P.p.s.a., z zastrzeżeniem ust. 2, określającego zakres spraw, w których wniesienie skargi jest wyłączone. Sprawami tymi jest wyznaczenie, przeniesienie i zwolnienie ze stanowiska służbowego oraz przeniesienie do rezerwy kadrowej lub do dyspozycji; mianowanie na stopień wojskowy; przeniesienie do innego korpusu osobowego lub do innej grupy osobowej; delegowanie do wykonywania zadań służbowych poza jednostką wojskową. Oznacza to, że wszystkie sprawy wynikające ze stosunku służbowego żołnierza zawodowego rozstrzygane w drodze decyzji, z wyjątkiem wskazanych w art. 8 ust. 2 ustawy, podlegają kontroli sądów administracyjnych.

W kontekście dotychczas powiedzianego, uznać trzeba, że sprawami rozpoznawanymi w postępowaniu administracyjnym, a następnie podlegającymi kontroli w postępowaniu sądowoadaministracyjnym, są także wynikające ze stosunku służbowego sprawy dotyczące należności pieniężnych żołnierzy zawodowych, do jakich z mocy art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należy również dodatkowe uposażenie roczne.

W tym miejscu zauważyć wypada, że powyższa ustawa weszła w życie z dniem 1 lipca 2004 r., zastępując dotychczas obowiązującą ustawę z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jedn. Dz. U. z 1997 r. Nr 10, poz. 55 ze zm.). W zakresie uposażeń przysługujących żołnierzom zawodowym poprzedni akt normatywny w art. 58 ust. 2 odsyłał do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn. Dz. U. z 1992 r. Nr 5, poz. 18 ze zm.), która w art. 2 ust. 2 pkt 3 wśród innych należności pieniężnych przewidywała nagrody roczne. Zasady ich przyznawania i ustalania oraz termin wypłaty sprecyzowane były w wydanym z mocy delegacji zawartej w art. 45 ust. 2 pkt 3 tej ustawy rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 lipca 2000 r. w sprawie nagród rocznych, nagród pieniężnych w formie wyróżnienia oraz zapomóg dla żołnierzy (Dz. U. Nr 65, poz. 770 ze zm.). W porównaniu z tymi regulacjami ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wprowadziła nową nomenklaturę, określając w art. 73 ust. 1 pkt 2 dotychczasowe nagrody roczne jako dodatkowe uposażenie roczne, a nadto regulując w art. 83 ogólne warunki i zasady jego przyznawania. Szczegółowe unormowania w tym zakresie zawiera z kolei rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego (Dz. U. Nr 108, poz. 1146), wydane na podstawie delegacji wynikającej z art. 83 ust. 6 tej ustawy.

Wracając jeszcze do uregulowań dotyczących wypłaty należności pieniężnych, określonych obowiązującą ustawą o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, odnotować należy, że na zasadzie art. 74 ust. 1 tej ustawy wypłaty uposażenia oraz innych należności, o których mowa w art. 73, w tym również dodatkowego uposażenia rocznego, dokonuje jednostka wojskowa lub instytucja cywilna, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostaje. Zauważyć trzeba, że powołany wyżej przepis art. 73 zamieszczony został w rozdziale 5 omawianej ustawy, obejmującym przepisy art. 71-104, a zatytułowanym "Uposażenie i inne należności pieniężne żołnierzy zawodowych". Kwestię właściwości w sprawach, o których mowa w tym rozdziale, określa natomiast art. 104 tej ustawy, przekazujący te sprawy do kompetencji dowódców jednostek wojskowych zajmujących stanowiska służbowe dowódcy batalionu lub równorzędne, albo wyższe - w stosunku do wszystkich żołnierzy zawodowych pełniących zawodową służbę wojskową w podległej jednostce wojskowej, z wyjątkiem tego dowódcy i jego zastępcy.

Konkludując, na podstawie powołanych regulacji stwierdzić przyjdzie, że organy właściwe w sprawach z rozdziału 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w postępowaniu administracyjnym, w drodze decyzji, rozstrzygają kwestie określone w tym rozdziale, a przekazane przez ustawodawcę do ich właściwości. W odniesieniu do dodatkowego uposażenia rocznego stanowisko odnośnie wymogu władczego, decyzyjnego rozstrzygania wzmocnić należy argumentacją, że stosownie do treści § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 20 kwietnia 2004 r. w sprawie przyznawania żołnierzom zawodowym dodatkowego uposażenia rocznego, przyznanie dodatkowego uposażenia rocznego następuje w rozkazie albo decyzji organu, o którym mowa w art. 104 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, właściwego ze względu na ostatnie miejsce pełnienia przez żołnierza zawodowego zawodowej służby wojskowej w roku kalendarzowym, za który przysługuje dodatkowe uposażenie roczne. Natomiast zgodnie z ust. 2 tego przepisu, odmowa przyznania dodatkowego uposażenia rocznego w przypadkach, o których mowa w art. 83 ust. 4 ustawy, następuje w formie decyzji organu, o którym mowa w ust. 1.

W oparciu o powyższe rozważania uznać w niniejszej sprawie należało, że na skutek pisma skarżącego z dnia 5 października 2005 r., właściwy w świetle art. 104 ust. 1 ustawy o służbie żołnierzy zawodowych organ, tj. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w O., obowiązany był do przeprowadzenia postępowania administracyjnego w przedmiocie dodatkowego uposażenia rocznego i rozpoznania sprawy poprzez podjęcie rozstrzygnięcia w formie decyzji. Skarżący wskazanym pismem wystąpił bowiem o "wypłatę nagrody rocznej za rok 2005", a zatem świadczenia pieniężnego tożsamego z tym, jakie określa art. 73 ust. 1 pkt 2 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że przez właściwy organ wnioskowane roszczenie nie zostało rozpoznane i nie została wydana decyzja. Wobec braku takiego rozstrzygnięcia skarżący w piśmie z dnia 23 sierpnia 2006 r., kierowanym do Ministra Obrony Narodowej, zasadnie podniósł zarzut naruszenia przepisów art. 35 i art. 36 K.p.a., poprzez niezałatwienie w terminie żądań, jakie zawarł w piśmie z dnia 5 października 2005 r. Jak stanowi bowiem art. 37 K.p.a. w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie stronie przysługuje zażalenie do organu wyższego stopnia. Na gruncie powołanej regulacji, o niezałatwieniu sprawy w terminie można przy tym mówić w sytuacji, gdy w terminach przewidzianych art. 35 i art. 36 K.p.a. właściwy organ nie podejmuje w sprawie rozstrzygnięcia tj. pozostaje w bezczynności. Stosownie do tego, skoro Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] w O., nie wydał decyzji w przedmiocie dochodzonej nagrody rocznej (dodatkowego uposażenia rocznego), a skarżący winien wnieść zażalenie do organu wyższego stopnia, to za takie zażalenie należy uznać pismo skarżącego z dnia 23 sierpnia 2006r., kierowane do Ministra Obrony Narodowej.

W przypadku skargi wniesionej w niniejszej sprawie dostrzec przy tym trzeba, iż zażalenie wniesione w trybie art. 37 K.p.a. stanowiło w myśl art. 52 § 1 P.p.s.a. środek zaskarżenia, którego wyczerpanie przed wniesieniem skargi przesądzało o jej dopuszczalności. Zgodnie bowiem z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, w myśl art. 52 § 2 P.p.s.a rozumieć z kolei należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W przypadku skargi na bezczynność organów administracji publicznej w wydaniu aktu rozstrzygającego sprawę, o wyczerpaniu środków zaskarżenia można przy tym mówić w sytuacji, gdy skarżący przed wniesieniem skargi skorzysta ze środka przewidzianego w art. 37 K.p.a., bądź gdy zażalenie takie nie przysługuje - stosownie do art. 52 § 3 i § 4 P.p.s.a. przed wniesieniem skargi wezwie organ do usunięcia naruszenia prawa. Zażalenie na bezczynność, określone w art. 37 K.p.a., można jednak uznać za skuteczne w postępowaniu sądowym dopiero po upływie okresu umożliwiającego organowi wyższego stopnia dokonanie czynności, o których mowa w art. 37 § 1 K.p.a.

W świetle przedstawionych dotychczas rozważań, uwzględniając fakt, iż skarżący w piśmie z dnia 23 sierpnia 2006 r. podniósł zarzut niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, należało przyjąć, że skarga w niniejszej sprawie wniesiona została po wyczerpaniu środka zaskarżenia określonego w art. 37 K.p.a. Jednocześnie też, stwierdzając dopuszczalność skargi, uznać należało, że brak podjęcia przez właściwy organ decyzji w sprawie o wypłatę dodatkowego wynagrodzenia rocznego z art. 73 ust. 1 pkt 2 obowiązującej ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wyczerpywał znamiona bezczynności w podjęciu aktu rozstrzygającego przedmiotową sprawę. Pomimo obowiązku wydania decyzji, właściwy organ nie wydał jej bowiem w ustawowym terminie wynikającym z art. 35 K.p.a., bądź ustalonym na podstawie art. 36 K.p.a.

W realiach rozpoznawanej sprawy, nie sposób przyjąć, że stosownie do art. 109 § 2 w zw. z art. 14 § 2 K.p.a. sprawa załatwiona została przez ustne ogłoszenie decyzji. W myśl pierwszego z powołanych przepisów art. 109 § 2 K.p.a. decyzja może być ogłoszona stronom ustnie jedynie w przypadkach wymienionych w art. 14 § 2 K.p.a., zgodnie z którym sprawy mogą być załatwiane ustnie, gdy przemawia za tym interes strony, a przepis prawa nie stoi temu na przeszkodzie. Treść oraz istotne motywy takiego załatwienia powinny być przy tym utrwalone w aktach w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji. W kontekście art. 14 § 2 K.p.a. dopuszczalność załatwienia sprawy w formie ustnej wymaga jednoczesnego wystąpienia określonych w nim przesłanek. Nie można jednak przyjmować, że wynikający z analizowanego przepisu warunek ustnego załatwienia sprawy ze względu na interes strony został spełniony w przypadku, gdy strona w sposób wyraźny i bezpośredni nie wyraziła zgody na ustne załatwienie sprawy, a jednocześnie prezentowane w sprawie stanowiska organu i strony są rozbieżne. Odnośnie obowiązku utrwalenia w aktach treści oraz istotnych motywów ustnego załatwienia sprawy w formie protokołu lub podpisanej przez stronę adnotacji odnotować z kolei trzeba, iż służy on pewności obrotu zapobiegając nieporozumieniom co do treści decyzji administracyjnej. Uprawnienia bądź obowiązki strony powinny bowiem wynikać z decyzji w sposób jasny i nie budzący wątpliwości. Utrwalenie ich treści w przypadku ustnego załatwienia sprawy winno zatem nastąpić w formie określonej przepisem art. 14 § 2 K.p.a. Wprawdzie przepis ten przewiduje, obok formy protokołu, również adnotację, niemniej jednak w świetle art. 67 i art. 72 K.p.a., określających zakres i charakter czynności utrwalanych w tych formach, zgodzić należy się ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1997 r., sygn. akt FPK 13/97, opubl. ONSA 1998, nr 1, poz. 7), że ogłoszenie ustne decyzji administracyjnej, jako wyjątek od zasady pisemności, wymaga utrwalenia tej czynności na piśmie w drodze sporządzenia protokołu (tak jak stanowi art. 67 § 2 pkt 5 K.p.a.), który powinien odpowiadać wymaganiom art. 68 K.p.a. i 107 K.p.a. w zakresie koniecznych elementów decyzji.

W aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jakiegokolwiek dowodu, który potwierdzałby wyrażenie przez skarżącego zgody na załatwienie sprawy w drodze ustnego ogłoszenia decyzji. Wobec sprzecznych stanowisk strony i organu co do sposobu załatwienia sprawy, przyjąć tym samym należało, że nie została spełniona konieczna przesłanka z art. 14 § 2 K.p.a. Jednocześnie też, skoro brak jest w aktach utrwalenia czynności ustnego ogłoszenia decyzji w formie protokołu, nie ma podstaw do przyjęcia, że decyzja, której obowiązek wydania związany był z roszczeniem skarżącego zawartym w piśmie z dnia 5 października 2005 r., a określonym w art. 73 ust. 1 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, wprowadzona została do obrotu prawnego przez jej ustne ogłoszenie. Zauważyć przy tym można, że jedynym dokumentem odpowiadającym ogólnym wymogom formalnym z K.p.a. jest znajdująca się w materiale dowodowym, podpisana przez skarżącego, notatka służbowa z dnia 3 października 2005 r., sporządzona przez pracowników sekcji finansów, w której odnotowano poinformowanie skarżącego przez tychże pracowników w dniach 29 września 2005 i 3 października 2005 r. o naliczeniu uposażenia należnego za okres od 1 lutego 2005 r. do 30 września 2005 r. w wysokości 20287,23 zł oraz o wysokości nielaneżnych świadczeń z ich wyszczególnieniem. Zważywszy na treść powyższej notatki oraz stanowiska zajmowane przez sporządzające ją osoby, nie można mówić o spełnieniu warunków, jakie dla protokołu ogłoszenia decyzji przewidują w powołane wyżej przepisy procedury administracyjnej oraz przepisy wykonawcze do ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nie może być zatem mowy o ustnym poinformowaniu skarżącego przez organ o treści decyzji dotyczącej przyznania dodatkowego wynagrodzenia rocznego albo odmawiającej przyznania tego wynagrodzenia w jakiejś części.

Reasumując, skoro sprawa nagrody rocznej skarżącego (dodatkowego uposażenia rocznego) za 2005 r. nie została przez właściwy organ rozstrzygnięta w drodze decyzji, stwierdzić należało bezczynność organu w tym zakresie.

W świetle stwierdzonej bezczynności, na podstawie art. 149 P.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.