Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 137/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pkt 1 lit c, art.184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.164
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity
article: art.247 par.1 pkt3
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art.1 a ust.1 pkt 3
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak (sprawozdawca), Sędzia NSA Stefan Babiarz, Sędzia WSA del. Ludmiła Jajkiewicz, , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Gl 326/07 w sprawie ze skargi Spółka Wodna "B." w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 12 marca 2007 r. [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 12 marca 2007 r. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia 15 grudnia 2006 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy K. z dnia 14 lipca 2006 r., zmieniającej w trybie art. 230 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej Ord.pod.) w sprawie określenia Spółce [...] w R. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r.

W skardze na decyzję organu odwoławczego spółka na poparcie tezy, że nie posiada przymiotu jednostki prowadzącej działalność gospodarczą, wskazała, że cel jej działalności służy zaspokojeniu potrzeb ludności w zakresie zadań własnych jednostek samorządu terytorialnego i nie ma charakteru zarobkowego i wskazała art. 164 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019 ze zm.) oraz art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U. Nr 101, poz. 178 ze zm.). Spółka wskazała także na art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (j.t. Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm., dalej u.p.o.l.), podkreślając, że zastosowanie stawek podatku od nieruchomości przewidzianych dla gruntów i budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz budowli skutkuje niewłaściwym określeniem wysokości zobowiązania podatkowego, co stanowi rażące naruszenie prawa. Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosząc o jej oddalenie, podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 19 listopada 2007 r., sygn.akt I SA/GL 326/07, uchylił zaskarżoną decyzję.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że nie jest zasadne twierdzenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, zgodnie z którym przesłanka określona w art. 247 § 1 pkt 3 Ord. pod. wyklucza dopuszczalność wzruszenia decyzji ostatecznej opartej na stanie faktycznym, którego strona nie kwestionowała w toku instancji i podkreślił, że w ramach weryfikacji prawidłowości samoobliczenia podatku organ podatkowy zobowiązany był uwzględniać zarówno okoliczności wpływające na zwiększenie wysokości zobowiązania podatkowego, jak i te elementy stanu faktycznego, które skutkują jego obniżeniem.

Sąd powołując się na art. 2 ustawy - Prawo działalności gospodarczej oraz art. 164 ust. 1 - 3 ustawy - Prawo wodne stwierdził, że spółki wodne jako szczególne formy organizacyjne nie mogły działać w celu osiągnięcia zysku ani też nie mogły prowadzić działalności w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, co oznacza to, że w badanym roku podatkowym działalność spółek wodnych została z mocy samego prawa wyłączona spod rygorów obowiązującej ówcześnie ustawy - Prawo działalności gospodarczej, gdyż ustawodawca wyłączył z celów działania tych podmiotów zysk oraz wykluczył możliwość prowadzenia określonej działalności. Powołując się na art. 170, art. 171, art. 179 ust. 2 oraz art. 180 ust. 1 ustawy – Prawo wodne Sąd uznał, że skoro spółka wodna w istocie nie prowadzi działalności gospodarczej, lecz ewentualnie innego rodzaju działalność, której celem nie może być zysk, przy czym działalność ta podlega nadzorowi i kontroli organu administracji publicznej, to nie można zasadnie twierdzić, że ta forma organizacyjna prowadząc działalność usługową w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków niewątpliwie spełnia wymogi podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą.

Zdaniem Sądu, decyzja ostateczna objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 Ord. pod., w której nie dokonano weryfikacji statusu podatnika i nie wykazano z uwzględnieniem ustawowych zasad prowadzenia postępowania dowodowego, że spółka wykracza poza dopuszczone ustawą - Prawo wodne formy działalności może być dotknięta wadą nieważności, określoną w tym przepisie, wynikającą z rażącego naruszenia art. 21 § 3 Ord. pod.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych, zarzuciło naruszenie:

1) prawa materialnego przez jego błędną wykładnię, a mianowicie przyjęcie, że spółka wodna jako forma organizacyjna określona w art. 164 ustawy - Prawo wodne nie może prowadzić działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy – Prawo działalności gospodarczej, a w konsekwencji, że grunty i budynki związane z jej działalnością nie stanowią gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.);

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., polegającego na przyjęciu, że postępowanie administracyjne naruszyło przepisy postępowania w ten sposób, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna podlega oddaleniu ze względu na niedostosowanie merytorycznej zawartości zarzutów i ich uzasadnienia do powołanych podstaw kasacyjnych (dopuszczenie się zasadniczych błędów konstrukcyjnych, uniemożliwiających weryfikację stanowiska strony skarżącej w granicach tych podstaw).

Należy przede wszystkim zauważyć, iż formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzestano na wskazaniu – jako naruszonego przepisu – tylko art. 145 § 1 pkt1 lit. c p.p.s.a. Przepis ten określa sankcję uruchamianą przez sąd administracyjny pierwszej instancji w razie stwierdzenia "innych naruszeń przepisów postępowania, jeżeli mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy" (innych niż dające podstawę do wznowienia postępowania – pkt 1 lit. b). Aby ocenić, czy zasadnie ją zastosowano, trzeba wskazać jakiego rodzaju błędu dopuścił się sąd wyliczając odpowiednie, naruszone przepisy regulujące postępowanie sądowoadministracyjne lub (operując konstrukcją "w związku z...") przepisy normujące postępowanie przed organami administracji. Dopiero wtedy można bowiem nadać odpowiednią kwalifikację postawionym zarzutom. Tymczasem ani w petitum skargi, ani w jej uzasadnieniu nie wskazano takich przepisów, co jest równoznaczne z postawieniem ogólnikowej tezy, iż wynik postępowania sądowoadministracyjnego był nieprawidłowy (niezgodny z prawem).

Z kolei sposób sformułowania zarzutu naruszenia prawa materialnego nie pozwala ustalić, naruszenie którego z wymienionych w pkt 1 petitum skargi przepisów zarzuca się sądowi. Obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest jasne określenie, jaki przepis naruszono. Tymczasem w analizowanym przypadku, naruszenie prawa materialnego sprowadzono do "przyjęcia, iż spółka wodna jako forma organizacyjna określona w art. 164 z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne nie może prowadzić działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo o działalności gospodarczej [...], a w konsekwencji, że grunty i budynki związane z jej działalnością nie stanowią gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 1 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych – w brzmieniu obowiązującym w 2003 r.)" – s. 1 skargi kasacyjnej. Z wywodu tego wynika, że autor skargi kasacyjnej nie zgadza się z poglądem sądu, jednak nie wiadomo, z naruszeniem którego, konkretnego przepisu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię łączy ów pogląd. Co więcej, analiza tego sformułowania może prowadzić do wniosku, iż w związku z dwoma pierwszymi przepisami, zarzuca się sądowi administracyjnemu błąd oceny dotyczącej niewłaściwego zastosowania ostatniego z przepisów. Ujęcie to wyłamywałoby się wszakże z powołanych podstaw kasacyjnych. W ich granicach nie mieści się także to, co jest istotą rozważań zawartych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej – wskazanie na naruszenie art. 247 § 1 pkt 3 Ord. pod. Brak zarzutu naruszenia tego przepisu nie pozwala nadać twierdzeniom skargi kasacyjnej takiej kwalifikacji, która pozwalałaby odnieść się merytorycznie do kwestii dopuszczalności stwierdzenia (odmowy stwierdzenia) nieważności decyzji w przedmiocie wymiaru podatku od Spółki – zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2003 r.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.