Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2995/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant st. sekr. sądowy Magdalena Banaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2018 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Wojewody [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2018 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 roku w sprawię stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej jako "SKO w W.", "SKO") z dnia [...] października 2016 roku, sygn. akt [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr [...] zobowiązującą Skarbu Państwa - Wojewody [...] do zapłaty kwoty 8.154,90 zł z tytułu kosztów przechowywania od dnia 19 czerwca 2009 roku do dnia 3 września 2010 roku na parkingu strzeżonym prowadzonym przez "[...]" Sp. z o.o. pojazdu marki [...] nr rej. [...], usuniętego w dniu 18 grudnia 2008 roku w W., na podstawie art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2906 ze zm., dalej: "k.p.a.") odmówił stwierdzenia nieważności decyzji SKO w W. z dnia [...] października 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu 18 grudnia 2018 r. samochód marki [...] nr rejestracyjny [...] został, na podstawie dyspozycji nr [...], wydanej przez funkcjonariusza Komendy [...] Policji, usunięty z drogi publicznej w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 110, dalej: p.r.d.) w dniu 18 grudnia 2008 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt I Ns [...] Sąd Rejonowy [...] w W. I Wydział Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].

Pismem z dnia 5 kwietnia 2016 r. Prezydent [...] zawiadomił o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kosztów przechowywania przedmiotowego pojazdu na parkingu strzeżonym.

Prezydent [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr: [...], wydaną na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d. w zw. z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018 ze zm.) - dalej również jako "ustawa nowelizująca" - ustalił, że Skarb Państwa - Wojewoda [...] zobowiązany jest do zapłaty kwoty 8154,90 zł brutto z tytułu kosztów przechowywania od dnia 19 czerwca 2009 r. do dnia 3 września 2010 r. na parkingu strzeżonym prowadzonym przez [...] sp. z o.o. pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...], usuniętego w dniu 18 grudnia 2008 r. w W.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2016 r. organ wskazał, że pojazd marki [...] nr rejestracyjny [...] został usunięty z drogi w trybie art. 130a p.r.d. w dniu 18 grudnia 2008 r. i był przechowywany na wyznaczonym parkingu strzeżonym. W dniu 18 czerwca 2009 r. upłynął 6-miesięczny termin określony w art. 130a ust. 10 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 4 września 2010 r., po którym pojazd przepadać miał na rzecz Skarbu Państwa. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. sygn. akt I Ns [...] Sąd Rejonowy dla [...] w W. II Wydział Cywilny orzekł o przepadku przedmiotowego pojazdu na rzecz Miasta [...].

Zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej, koszty przechowywania przedmiotowego pojazdu za okres po upływie tego 6-miesięcznego terminu (po dniu 18 czerwca 2009 r.) do wejścia w życie nowelizacji (do dnia 4 września 2010 r.), czyli za okres od dnia 19 czerwca 2009 r. (zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a.) do dnia 3 września 2010 r. (włącznie), ponosi Skarb Państwa.

W obrocie prawnym Skarb Państwa bierze udział przez tzw. stationes fisci, będące określonymi jednostkami organizacyjnymi. Powyższy przepis przesądza jedynie o odpowiedzialności Skarbu Państwa za zapłatę powyższych kosztów nie wskazuje jednak właściwego statio fisci do ich wypłaty.

Organ, powołując się na art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 525 ze zm.), uznał, że wskazane przepisy ustanawiają zasadę domniemania właściwości wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie. Jeżeli zatem z odrębnych ustaw nie wynika, który z organów administracji rządowej jest właściwy w określonej sprawie z zakresu administracji rządowej, to organem właściwym w takiej sprawie, jest wojewoda (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OW 28/09, LEX nr 574290). Z przepisów tych można również wywieść, iż wojewoda ma generalną kompetencję do wykonywania ochrony interesów Skarbu Państwa i że jest on generalnym reprezentantem mienia i zobowiązań należących do Skarbu Państwa.

Biorąc pod uwagę powyższe, SKO stwierdziło, że w decyzji organu I instancji, wydanej na podstawie art. 130a ust. 10h p.r.d., w sposób prawidłowy jako podmiot zobowiązany do poniesienia kosztów obciążających Skarb Państwa wskazany został Wojewoda Mazowiecki.

Skargę na decyzję SKO w [...] z dnia [...] października 2016 r., znak: [...], wniósł Wojewoda [...] domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw polegającą na przyjęciu, że właściwym do zapłaty kosztów przechowywania pojazdu w imieniu Skarbu Państwa jest Wojewoda [...]. Odnośnie trybu oraz organu właściwego w zakresie zwrotu kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej, skarżący podniósł, że art. 13 ustawy nowelizującej nie wskazuje podmiotu, który w imieniu Skarbu Państwa jest obowiązany do ponoszenia wymienionych w tym przepisie kosztów przechowywania pojazdów, a także trybu dokonywania zwrotu tych kosztów jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone. Brak jest zarazem podstaw do wywodzenia kompetencji w tym zakresie z innych przepisów ustawy nowelizującej oraz Prawa o ruchu drogowym, w tym z art. 130a ust. 10h p.r.d. Zdaniem skarżącego, działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w przedmiocie pokrycia kosztów przechowywania pojazdów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej, pozostają właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych. Skarżący podał, że art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nakłada na organ egzekucyjny obowiązek przyznania, na żądanie dozorcy przechowującego zajętą rzecz, zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór. Ponieważ zgodnie z art. 19 § 1 ustawy w przypadku egzekucji administracyjnej należności pieniężnych organem egzekucyjnym jest co do zasady naczelnik urzędu skarbowego, można prezentować pogląd, że działającymi w imieniu Skarbu Państwa podmiotami właściwymi w zakresie zwrotu kosztów wskazanych w art. 13 ustawy nowelizującej są właściwi miejscowo naczelnicy urzędów skarbowych. W ocenie skarżącego za właściwością naczelników urzędów skarbowych przemawia również ciągłość obowiązku ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów przechowywania pojazdów w zakresie określonym w art. 13 ustawy nowelizującej (tj. kosztów powstałych po upływie terminu 6 miesięcy od dnia usunięcia danego pojazdu z drogi do dnia 4 września 2010 r. wobec tych pojazdów, w przypadku których powyższy termin 6 miesięcy upłynął w okresie pomiędzy 11 czerwca 2009 r. a 4 września 2010 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2735/16 oddalił powyższą skargę. W ocenie sądu całkowicie nieuprawnione było stanowisko Wojewody [...] wskazujące na konieczność posiłkowego stosowania przy rozstrzyganiu sprawy na podstawie art. 13 ustawy nowelizującej, trybu uregulowanego w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stosowanie ustawy egzekucyjnej byłoby zasadne, tak jak miało to miejsce przed nowelizacją, tylko wówczas, gdyby na skutek tej lub innej nowelizacji prawa, nadal w ustawie - Prawo o ruchu drogowym nie przewidziano trybu i organu właściwego do orzekania w przedmiocie kosztów dozoru pojazdu. Tak jednak nie jest, a to oznacza, iż sprawę w tym przedmiocie obowiązany był rozstrzygnąć właściwy starosta, określając przy tym - z uwagi na jej przedmiot dotyczący kosztów, o których mowa w art. 13 ustawy nowelizującej - statio fisci Skarbu Państwa zobowiązanego do ich poniesienia. Tak też w ocenie sądu prawidłowe organy orzekające w sprawie postąpiły prawidłowo.

Wojewoda [...] złożył skargę kasacyjną od powyższego wyroku.

Przed rozstrzygnięciem przez WSA w Warszawie skargi i wydaniem powyższego wyroku, Wojewoda [...] pismem z dnia 22 sierpnia 2017 r. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji SKO w W. z dnia [...] października 2016 r. Wskazał, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie przez błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że domniemanie kompetencji wojewody w sprawach z zakresu administracji rządowej w województwie obejmuje kompetencje i obowiązki o charakterze finansowym. Na poparcie swoich racji przywołał wyroki NSA z dnia 10 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2059/17 i sygn. akt 2061/17.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] października 2018 r. znak: [...], odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji SKO w W. z dnia [...] października 2016 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji organ zawarł obszerne wywody dotyczące postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Podkreślił, że jako rażącego naruszenia prawa nie można potraktować rozstrzygnięcia wynikającego z odmiennej interpretacji przepisu, nawet jeśli później byłoby to uznane za nieprawidłowe. Rażące naruszenie prawa jest bowiem z reguły wyrazem ewidentnego i jasno uchwytnego błędu w interpretowaniu prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia wtedy, gdy uchybienie prawu ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, niedopuszczający możliwości odmiennej wykładni.

Organ podkreślił, że stanowisko Kolegium zawarte w decyzji SKO w W. z dnia [...] października 2016 roku, "wskazujące na odpowiedzialność finansową Wojewody [...] jako statio fisci Skarbu Państwa znalazło aprobatę w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, .np. w prawomocnych wyrokach: z dnia 25.11.2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 1097/14, z dnia 05.04.2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1409/15, z dnia 13.01.2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1226/15, z dnia 28.03.2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2747/16, a także z dnia 29.09.2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2624/16 oraz z dnia 17.10.2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2738/16. Ostatnie z powyższych wyroków wydane zostały już po wydaniu wyroków NSA, o których mowa we wniosku o stwierdzenie nieważności." Tym samym, w ocenie organu, nie doszło do rażącego naruszenia prawa, tj. art. 2 i 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 roku o wojewodzie i administracji rządowej w województwie.

SKO wskazało, że nie znalazło podstaw do uznania, że przedmiotowa decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, oraz nie stwierdziło także zaistnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym nie znalazło

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożył Wojewoda [...]

Postawił zarzuty:

1. naruszenia prawa procesowego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego nieuwzględnienie;

2. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 i art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie poprzez przyjęcie, że wskazane przepisy stanowią podstawę do domniemania odpowiedzialności finansowej Wojewody [...] za przechowywanie pojazdów usuniętych w trybie art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumentację podnoszoną w postępowaniu zwykłym oraz zawartą we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z dnia [...] października 2016 r., że brak jest podstaw do obciążania Wojewody obowiązkiem wypłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Sąd postanowieniem z dnia 23 maja 2019 r. zawiesił postępowanie na postawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). do czasu rozpoznania przez NSA skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt I OSK 1278/18, tj. skargi kasacyjnej Wojewody [...] od ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2735/16. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że z analizy treści skarg w sprawach o sygn. akt VII SA/Wa 2735/16 i VII SA/Wa 2995/18 wynika, że zarzuty naruszenia prawa podnoszone w skardze na decyzję SKO w W. z dnia [...] października 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w W. z dnia [...] października 2016 r. podnoszone były również w skardze na decyzję SKO w W. z dnia [...] października 2016 r. oraz w skardze kasacyjnej od wyroku w sprawie VII SA/Wa 2735/16.

W związku z wyrokiem NSA z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1278/18 rozpoznającym ww. skargę kasacyjną, WSA w Warszawie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2020 r. podjął zawieszone postępowanie sądowe w sprawie niniejszej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławcze w W. z dnia [...] października 2018 r. znak: [...], którą to decyzją, po rozpatrzeniu wniosku Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji SKO w W. znak: [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 roku, nr [...] zobowiązującą Skarbu Państwa - Wojewody [...] do zapłaty kwoty 8.154,90 zł z tytułu kosztów przechowywania od dnia 19 czerwca 2009 roku do dnia 3 września 2010 roku na parkingu strzeżonym prowadzonym przez "[...]" Sp. z o.o. pojazdu marki [...] nr rej. [...], usuniętego w dniu 18 grudnia 2008 roku w [...].

Decyzja ta wydana została w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne, tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w tym trybie decyzji, czy postanowienia na zasadzie art. 126 k.p.a. - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a.

Wskazać należy, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, o której mowa w art. 16 k.p.a. toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a Przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest zatem ustalenie wad decyzji, które pozwalają na stwierdzenie nieważności z powodu wad istniejących od dnia jej wydania. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji, organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny, jak i prawny z daty wydania decyzji. Przedmiotem postępowania w- sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy, a jedynie ustalenie, czy decyzja nie jest dotknięta kwalifikowanymi wadami prawnymi.

Podkreślić należy, iż kontrola zaskarżonego rozstrzygnięcia opiera się na tych samych dowodach, które były podstawą wydania pierwotnej decyzji. Nowy materiał dowodowy wniesiony do sprawy, na ogół pozostaje bez wpływu na kontrolę zaistnienia przesłanek wskazanych w 156 § 1 k.p.a.. Nowe dowody i okoliczności wykazane w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności, nie będące częścią akt sprawy na dzień wydania decyzji, co do zasady zgodnie z art. 145 Kpa mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Właściwy organ orzeka o stwierdzeniu nieważności badanej decyzji tylko wówczas gdy stwierdzi, iż wystąpiła jedna z przesłanek ściśle określonych w art. 156 § 1 k.p.a. i jednocześnie nie zachodzi żadna z negatywnych przesłanek stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 § 2 k.p.a. ustawy, a więc nie upłynął termin dopuszczalności stwierdzenia nieważności badanego rozstrzygnięcia, ani też rozstrzygnięcie to nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych.

Zauważyć w tym miejscu trzeba, że rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art.156 § 1 pkt 2 k.pa., a na które powołuje się skarżący, określane jest w doktrynie i orzecznictwie jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które wywołuje skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W orzecznictwie zgodnie zauważa się, iż rażące naruszenie prawa występuje w przypadku naruszenia przepisu prawnego, którego treść bez żadnych wątpliwości może być ustalona w bezpośrednim rozumieniu. O rażącym naruszeniu prawa można mówić w razie oczywistego naruszenia prawa, tj. takiego, gdy dane rozstrzygnięcie stoi w oczywistej sprzeczności z jasno sformułowanym przepisem prawa, a więc takim, który nie wymaga dalszych wyjaśnień.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem (vide: wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 390/07. LEX nr 469719, wyrok NSA z dnia 21 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 1053/09. LEX nr 594859) w przypadku, gdy z żądaniem wszczęcia postępowania nieważnościowego występuje strona, fakt ten nie zwalnia organu administracyjnego z obowiązku przeprowadzenia kontroli kwestionowanej decyzji w pełnym zakresie pod względem występowania także innych od wskazanych we wniosku strony przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Dotyczy to także sytuacji, kiedy wniosek strony ograniczał się do wskazania jednej tylko z kwalifikowanych wad decyzji. W ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji właściwy organ nadzoru zobowiązany jest zatem dokonać wyczerpujących ustaleń i wszechstronnej oceny kontrolowanej decyzji przez pryzmat wszystkich wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.

Sąd zauważa, że zaskarżona decyzja ograniczyła się do analizy wyłącznie wskazanej we wniosku przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Organ nie odniósł się natomiast w sposób rzetelny i wyczerpujący do pozostałych kwalifikowanych wadliwości, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., co niewątpliwie stanowi uchybienie procesowe, bowiem nie zbadano decyzji kompleksowo, tj. pod względem wszystkich wad nieważności wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W ocenie Sądu niewystarczające jest zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie, że cyt.: "Kolegium nie stwierdziło także zaistnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a tym samym nie znalazło podstaw do stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji."

Nieodniesienie się przez organ do wszystkich przesłanek nieważności uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Przede wszystkim jednak należy wskazać, że wspomnianym już wyżej wyrokiem z dnia 14 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 1278/18 Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną Wojewody [...] od wyroku WSA w Warszawie z dnia 26 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2735/16 oddalającego skargę Wojewody [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia kosztów przechowywania pojazdu, uchylił zaskarżony wyrok, zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...].

NSA w uzasadnieniu wyroku wskazał, że podziela stanowisko zawarte w wyroku NSA z dnia 10 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2061/15 (CBOSA), gdzie zwrócono uwagę, że przepis art. 13 ustawy nowelizującej jest przepisem, który nie łączy się z żadną inną regulacją, która wskazywałaby w jaki sposób oraz ewentualnie jaki podmiot (statio fisci) miałby realizować obowiązki Skarbu Państwa z niego wynikające. Tymczasem z art. 11 ustawy nowelizującej wynika, że pojazdy, wobec których rozpoczął się, ale trwa nadal termin mający skutkować ich przepadkiem, w efekcie tego przepadku stają się własnością powiatu. Z kolei, art. 12 omawianej ustawy odnosi się do postępowań w sprawie przejęcia pojazdów nie odebranych przez osoby uprawnione - postępowania te w całości przechodzą do właściwości starostów. Jedynie wskazany wyżej art. 13 ustawy reguluje skutki faktyczne zaistniałe, a mianowicie wskazuje na Skarb Państwa jako generalnie odpowiedzialny za koszty powstałe z tytułu przechowywania pojazdów, które objęte były dawnymi regulacjami, ale od dnia 11 czerwca 2009 r. nie mogły przejść na własność Skarbu Państwa. Zatem art. 13 ustawy koresponduje z brzmieniem art. 130a ust. 5f p.r.d. zabezpieczając możliwość domagania się przez powiaty od Skarbu Państwa zwrotu kwot poniesionych za okres przechowywania pojazdów przed 4 września 2010 r.

NSA podkreślił, że podobnie co do roli art. 13 ustawy nowelizującej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 kwietnia 2015 r. (sygn. akt I OPS 4/14). W jej uzasadnieniu wyjaśniono, iż w przepisach międzyczasowych ustawy nowelizującej nie rozstrzygnięto, które organy są właściwe do rozstrzygania odnośnie kosztów przechowywania pojazdu za okres sprzed wejścia w życie nowych przepisów. W art. 13 ustawy zmieniającej wskazano jedynie, iż koszty powstałe po terminie do odebrania pojazdów i dotyczące przechowywania pojazdów, dla których okres ten upłynął pomiędzy 11 czerwca 2009 r. a 4 września 2010 r. ponosi Skarb Państwa. Decyzja ustawodawcy o przejęciu przez Skarb Państwa obowiązku poniesienia kosztów przechowywania pojazdów w tym okresie ma zatem jedynie taki skutek, że zobowiązanym stał się Skarb Państwa.

NSA zwrócił uwagę na pogląd, w myśl którego konstrukcja stosunku administracyjnoprawnego, pod rządami p.r.d. po dniu 11 czerwca 2009 r., nie stoi w kolizji z kwestią odpowiedzialności prawnej za koszty przechowania pojazdów, która - zgodnie z art. 13 ustawy nowelizującej - spoczywa na Skarbie Państwa. Na podstawie normy wypływającej z tego przepisu starosta może wystąpić do właściwego statio fisci Skarbu Państwa z roszczeniem regresowym i w razie konieczności wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o zapłatę wskazanych kosztów. Brak jest przy tym podstaw do obciążenia wojewody obowiązkiem wypłaty wynagrodzenia za usunięcie i dozór pojazdu w drodze decyzji administracyjnej. Jakkolwiek wojewoda - zgodnie z art. 3 ust.1 pkt 6 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie - jest reprezentantem Skarbu Państwa, jednak wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach.

Zdaniem NSA analiza przepisów ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o zasadach wykonywania uprawnień przysługujących Skarbowi Państwa (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 154, obowiązującej do dnia 31 grudnia 2017r.), ustawy z dnia 16 grudnia 2016r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (t.j. Dz.U. z 2016r., poz.1302) oraz ustawy z dnia 16 grudnia 2016r. Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz.U. z 2016, poz. 2260) nie pozwala na przyjęcie, iż wojewoda wykonuje jakiekolwiek obowiązki związane z ponoszeniem kosztów usuwania i przechowywania pojazdów w ujęciu administracyjnoprawnym, a takich obowiązków nie można domniemywać z przepisów prawa administracyjnego (por. wyrok NSA z 22 października 2019 r., sygn. akt I OSK 513/18 oraz prawomocne wyroki WSA w Poznaniu z 2 lipca 2016 r., sygn. akt III SA/Po 1261/15 i z 12 stycznia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 527/16).

NSA stwierdził, że w myśl z art. 130a ust. 10f p.r.d., do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu jest obowiązany starosta. Wykonanie orzeczenia następuje w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (uwzględnieniem przepisów p.r.d. Z uwagi na treść art. 13 ustawy nowelizującej, w niniejszej sprawie za wskazany okres tj. od 19 czerwca 2009r. do 3 września 2010r. nie znajdzie zastosowania art. 130a ust. 10h p.r.d., a zatem starosta nie wyda decyzji o zapłacie tych kosztów przez osobę będącą właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. W tej sytuacji, w kontrolowanej sprawie znajdzie zastosowanie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017, poz. 265). Zgodnie zaś z § 3 pkt 1 lit. a) tego rozporządzenia, przepisy działu II rozdziału 6 ustawy egzekucyjnej dotyczące przechowywania, oszacowania i sprzedaży ruchomości stosuje się do ruchomości, które stały się własnością Skarbu Państwa albo powiatu na podstawie prawomocnego orzeczenia przepadku przedmiotów, wydanego w postępowaniu karnym, w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe, w postępowaniu administracyjnym, w postępowaniu cywilnym oraz w postępowaniu w sprawach o wykroczenia. Z kolei w myśl § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b), przepisy działu II rozdziału 6 ustawy egzekucyjnej dotyczące organu egzekucyjnego stosuje się odpowiednio do starostów w zakresie likwidacji ruchomości, które zostały przejęte na rzecz powiatu na podstawie przepisów p.r.d.

W sytuacjach określonych w art. 13 ustawy nowelizującej, przyznanie kosztów przechowywania pojazdów dokonywane jest przez starostę (w niniejszej sprawie przez Prezydenta [...]) w oparciu o art. 102 § 2 ustawy egzekucyjnej w związku z § 3 pkt 1 lit. a) i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Stanowisko powyższe nie sprzeciwia się powołanemu wyżej poglądowi, że w takiej sytuacji staroście przysługuje regres w stosunku do Skarbu Państwa o zwrot poniesionych kosztów przechowywania pojazdu.

Sąd w składzie tu orzekającym w pełni podziela powyższe stanowisko NSA. Podkreślić należy, że w ocenie Sądu skierowanie decyzji zobowiązującej do zapłaty do niewłaściwego podmioty stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Tym samym w ocenie Sądu naruszono art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 13 ustawy nowelizującej oraz art. 130a ust. 10h p.r.d.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 ww. ustawy.