Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 764/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-03-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art 3 pkt 1, 3, 5, 6 i 7, art. 28 ust. 1,  art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 30 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8, art. 1, art. 77 par.1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant St. sekr. sąd. Monika Pancewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2020 r. sprawy ze skarg T. Ł. i R. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. Nr [...], II. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących: - T. Ł. kwotę [...]- ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania - R. W. kwotę [...]- ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: PINB), decyzją z [...] stycznia 2019 r. o nr [...], wydaną po rozpatrzeniu sprawy kontenera ustawionego samowolnie na terenie przy [...] w [...] (działka nr [...] - obręb [...]) nakazał T. Ł. wykonać rozbiórkę kontenera ustawionego samowolnie na działce nr [...], obręb [...]" przy [...] w [...] oraz uporządkować teren po dokonaniu rozbiórki.

W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w dniu [...] czerwca 2017r. pracownicy nadzoru budowlanego przeprowadzili kontrolę na terenie wskazanej działki nr [...] przy [...] w [...]. W spisanym na powyższą okoliczność protokole stwierdzono fakt istnienia na działce kontenera bez kół i tablic rejestracyjnych o wymiarach: 6,25m x 2,55m i wysokości 2,65m (od poziomu gruntu). Obiekt niepołączony trwale z gruntem ustawiono na działce na początku maja 2017r. Na ścianie kontenera umieszczono ogłoszenie. Ustalono, iż właścicielem tego terenu jest R. W., który w piśmie z [...] sierpnia 2017 r. oświadczył, iż nie ustawiał żadnych przedmiotów na działce i prawdopodobnie dzierżawca działki powinien być stroną postępowania. W kolejnym piśmie z [...] września 2017 r. wskazał, iż dzierżawcą działki nr [...] w [...] jest T. Ł.. Pismem z dnia [...] listopada 2017r. R. W. poinformował PINB o otrzymanych od T. Ł. wyjaśnieniach, iż kontener należy do niego i nie jest to obiekt budowlany.

Dalej organ wyjaśnił, iż decyzją z [...]/ z dnia [...] grudnia 2017r. ([...]) nakazał R. W. wykonanie rozbiórki ww. kontenera. Decyzja ta została uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z [...] kwietnia 2018 r.

PINB wskazał następnie, iż ponownie rozpoznając sprawę, na wniosek T. Ł. wyznaczył termin kolejnej kontroli przedmiotowej nieruchomości na dzień [...] sierpnia 2018 r. Ponieważ w dniu [...] sierpnia 2018r. PINB otrzymał skan pisma od pełnomocnika T. Ł. - adw. J. P. z prośbą o zmianę terminu zaplanowanej na dzień [...] sierpnia 2018r. kontroli, zdecydowano o odstąpieniu od jej przeprowadzenia uznając wyznaczenie pełnomocnika jako grę na zwłokę i niechęć do dostosowania się sprawcy samowoli do przepisów ustawy Prawo budowlane. Ponadto mimo wezwań T. Ł. nie stawił się w siedzibie organu w celu złożenia wyjaśnień jak też nie przedłożył umowy dzierżawy przedmiotowego terenu.

PINB wyjaśnił, że usytuowanie obiektu budowlanego (kontenera) narusza obowiązujące przepisy i ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla strefy usługowo-handlowej w rejonie [...] w [...] uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] września 2005r. Kontener ustawiony jest przed wyznaczoną na planie zagospodarowania linią zabudowy, co wyklucza możliwość legalizacji samowoli budowlanej, jak również nie ma możliwości doprowadzenia obiektu do stanu techniczno - budowlanego zgodnego z prawem. Uwzględniając powyższe organ nadzoru budowlanego nie może prowadzić postępowania legalizacyjnego. W zaistniałej sytuacji, na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane należało wydać decyzję o rozbiórce kontenera. Jako adresata decyzji wskazano sprawcę samowoli tj. właściciela kontenera - T. Ł. - dzierżawca działki nr [...], [...]" przy [...] w [...].

Odwołania od powyższej decyzji wnieśli R. W. i T. Ł..

T. Ł. zarzucił naruszenie:

- art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.a. poprzez pozbawienie strony - T. Ł. możliwości czynnego udziału w postępowaniu wskutek niedoręczania pism w sprawie pełnomocnikowi ustanowionemu przez T. Ł., tj. adwokatowi J. P.

- art. 79 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony postępowania - T. Ł. o terminie kontroli w dniu [...] czerwca 2017 r. oraz art 75 § 1 k.p.a. w zw. zart 85 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie z udziałem stron, w tym z udziałem T. Ł., oględzin kontenera posadowionego na nieruchomości - działce nr [...], obręb [...] w [...], podczas gdy oględziny były niezbędne celem ustalenia okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy

- art. 75 § t k.p.a. w zw. z art. 39 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenia rozprawy administracyjnej w sytuacji, gdy było to konieczne celem przeprowadzenia oględzin;

- art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, w sytuacji gdy organ w żadnym stopniu nie podołał uzasadnieniu gołosłownego twierdzenia, że do kontenera na działce nr [...], obręb [...] w [...] mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane (że jest obiektem budowlanym];

- art 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia, polegające na braku jakiegokolwiek uzasadnienia dla stwierdzenia, że kontener znajdujący się na działce nr [...] obręb [...] w [...] podlega przepisom ustawy Prawo budowlane;

- art. 1, art. 3 pkt 1, art. 48 ust. i pkt. 1 i art. 52 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że rzecz znajdująca się na działce nr [...], obręb [...] w [...] jest obiektem budowlanym i podlega przepisom ustawy Prawo budowlane,

Zdaniem strony, przedmiotowy kontener jest rzeczą ruchomą, częścią samochodową, stanowiącą przedmiot obrotu gospodarczego.

Za kolei R. W. zarzucił naruszenie:

- art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a., art. 40 § 2 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącemu możliwości czynnego udziału w sprawie, w szczególności poprzez zaniechanie doręczenia, ustanowionemu przez R. W. pełnomocnika, pism w toku postępowania (wszystkich z wyjątkiem pisma z dnia [...] stycznia 2019 r.) jak również poprzez kierowanie zawiadomień i wezwań bezpośrednio na adres T. Ł., nie zaś (prawidłowo) na adres jego pełnomocnika adw. [...];

- art. 7 k.p.a. w zw. z art, 77 § 1 k.p.a., art. 75 k.p.a., art. 79 § 2 k.p.a., art. 84 k.p.a., art. 85 k.p.a. w zw. z art. 67 § 2 pkt 3 k.p.a. art. 68 k.p.a., art. 89 k.p.a., art. 107 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie wyczerpujące zebranie (nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin, treści dokumentu, przesłuchania strony oraz dowodu z treści opinii biegłych) jak również poprzez błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, a także brak uzasadnienia zawierającego wszystkie elementy określone w przepisie;

- art. 3 pkt 1 w zw. z art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędne zastosowanie.

Zdaniem strony organ zaniechał ustalenia przeznaczenia i funkcji kontenera zlokalizowanego na przedmiotowej działce.

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]INB) decyzją z [...] czerwca 2019 r. o nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wskazał, iż zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1332, dalej: prawo budowlane) roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Natomiast w świetle z art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Tymczasowe obiekty budowlane są to obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem (art. 3 pkt 5 prawa budowlanego). Skoro nie dokonano stosownego zgłoszenia zamiaru wykonania przedmiotowego kontenera należało przyjąć, że zamiarem inwestora było posadowienie obiektu na okres dłuższy. Powyższe potwierdza także fakt, iż obiekt znajduje się na terenie działki już ponad 180 dni - w protokole sporządzonym podczas kontroli przeprowadzonej przez PINB dnia [...] czerwca 2017r. organ powiatowy wskazał, że obiekt powstał na początku maja 2017r. Z akt sprawy wynika, że o wykonaniu powyższego obiektu PINB został powiadomiony w piśmie I. D., [...] sp. j. z dnia [...] maja 2017r. Zatem pomiędzy powstaniem obiektu, a wydaniem decyzji PINB z dnia [...] grudnia 2017r. ([...]) upłynęło ponad 180 dni, tym samym obiekt ten nie jest objęty zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 prawa budowlanego. Mając na uwadze, iż przedmiotowy kontener znajduje się w tym samym miejscu na działce niezmiennie od 2017r. (ponad 2 lata), nie pełni on już funkcji części samochodowej, bliżej mu natomiast do funkcji reklamowej lub informacyjnej. Posadowienie obiektu o tak dużych gabarytach (także w przypadku, gdy został on przeniesiony w całości z innej lokalizacji) na znaczny okres czasu, nawet w przypadku, gdy pierwotnie stanowił on kontener samochodowy oraz faktyczne zaprzestanie użytkowania go zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem wiąże się z koniecznością uznania kontenera za tymczasowy obiekt budowlany.

Dalej zauważono, iż w przypadku wykonania obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zastosowanie znajduje procedura przewidziana w art. 48 Prawa budowlanego. Zastosowanie procedury legalizacyjnej, zgodnie z art. 48 ust. 2 i 3 prawa budowlanego jest możliwe jedynie w przypadku, gdy przedmiotowa budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Przedmiotowy obiekt znajduje się na terenie objętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla strefy usługowo-handlowej w rejonie [...] w [...] uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] września 2005r. Kontener został posadowiony przed wyznaczoną na planie linią zabudowy w sposób, który uniemożliwia jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Zatem ze względu na naruszenie przez obiekt ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest możliwe zastosowanie procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 prawa budowlanego, w konsekwencji organ I instancji był zobowiązany do nałożenia na właściciela obiektu obowiązku rozbiórki, o którym mowa w art. 48 ust. 1 tejże ustawy.

Następnie [...]INB wyjaśnił, iż nakaz rozbiórki został prawidłowo na nałożony na inwestora tj. sprawcę samowoli - T. Ł..

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że w niniejszej sprawie, dnia [...] czerwca 2017r. PINB przeprowadził kontrolę na podstawie art. 81a Prawa budowlanego. Kontrola została przeprowadzona prawidłowo - wskazany przepis nie zawiera obowiązku informowania stron o terminie kontroli. Skarżący nie zawarli w swoich pismach argumentów mogących świadczyć o nieprawidłowym przeprowadzeniu kontroli lub błędnie dokonanych ustaleniach. Zebrany materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Rozbieżności w pismach skarżących dotyczą w rzeczywistości innej interpretacji przepisów, a nie błędnych ustaleń dokonanych podczas kontroli (skarżący nie wskazali konkretnych kwestii, które miałyby być źle ustalone przez PINB). Odnosząc się natomiast do kierowania korespondencji przez PINB bezpośrednio do stron postępowania (zamiast do ich pełnomocników) należy przyznać, iż jest to błędne działanie organu I instancji. Niemniej jednak dotyczy ono korespondencji, która w rzeczywistości nie ma wpływu na wynik niniejszego postępowania (prawidłowa kontrola została przeprowadzona już wcześniej a dokumenty wymienione w pismach PINB miały jedynie potwierdzić wcześniejsze ustalenia). Strony postępowania i ich pełnomocnicy mieli możliwość zapoznania się z aktami sprawy po wystosowaniu zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy (pismo PINB z dnia [...] stycznia 2019r. sygn. [...]; pismo [...]INB z dnia [...] kwietnia 2019r. sygn. [...]). Z powyższego prawa skorzystał dnia [...] stycznia 2019r. adw. J. P. - pełnomocnik T. Ł..

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję wnieśli T. Ł. oraz R. W., obaj reprezentowani przez profesjonalnych pełnomocników.

W skardze T. Ł. podniesiono, iż protokół z kontroli z [...] czerwca 2017 r. nie powinien zastąpić dowodu z oględzin kontenera, którego domagał się skarżący, a także przeprowadzenia innych dowodów, w tym m.in. dowodu z przesłuchania skarżącego i opinii biegłego. Zaznaczono, iż dowód z oględzin i pozostałe wnioskowane dowody miały potwierdzić, iż kontener posadowiony na działce "jest towarem handlowym przeznaczonym do sprzedaży" i nie służy "ani do obsługi robót budowlanych, ani do obsługi działalności handlowej. Ustalenie organu odwoławczego w zakresie celu umieszczenia na nieruchomości kontenera i jego charakteru są gołosłowne i nie wynikają z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie w konsekwencji przyjęcie przez organy, że kontener umieszczony na nieruchomości podlega reżimowi ustawy Prawo budowlane zostało oparte na niczym nie popartej ocenie, która nie wynika z żadnego dowodu przeprowadzonego w sprawie. Bak jest jakichkolwiek ustaleń faktycznych, pozwalających na przyjęcie, że kontener samochodowy znajdujący się na nieruchomości położonej przy [...] w [...] jest obiektem budowlanym. Uznano za zbyt dowolne twierdzenia organów, o przeobrażeniu rzeczy stanowiącej towar handlowy w obiekt budowlany.

Pismem z [...] grudnia 2019 r. pełnomocnik T. Ł. wniósł o dopuszczenie dowodu z załączonej opinii biegłego z dziedziny budownictwa inż. R. C., sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego w [...], II Wydział Karny w sprawie toczącej się przeciwko skarżącemu o czyn z art. 90 ustawy Prawo budowlane, na okoliczność: charakteru rzeczy znajdującej się na działce nr [...], obręb [...], przy [...] w [...] błędnie zakwalifikowanej przez organ I i II instancji jako "tymczasowy obiekt budowlany" w rozumieniu art. 3 pkt. 5 ustawy Prawo budowlany, a nadto zasadności zarzutów skarżącego, co do nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w postępowaniu administracyjnym, mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Strona podniosła, iż opinii tej wynika, że przedmiotowy kontener nie spełnia warunków obiektu budowlanego w świetle definicji Prawa budowlanego.

Z kolei w swojej skardze R. W. podniósł, iż organy nie wyjaśniły rzeczywistych cech i funkcji przedmiotowego kontenera. Zaniechały dopuszczenia dowodu z oględzin jak też przesłuchana stron w celu wyjaśnienia tych okoliczności. Powyższe było konieczne w celu zweryfikowania twierdzeń skarżącego, iż przedmiotowy kontener jest niczym innym jak towarem (częścią samochodową) przeznaczoną do sprzedaży w ramach działalności gospodarczej, którą T. Ł. miał zamiar prowadzić na przedmiotowej działce. Zauważono, iż części samochodowe, a także w pełni wyposażone samochody mogą być składowane (i faktycznie są składowane) miesiącami i latami na różnego rodzaju składowiskach i placach nie tracąc swoich właściwości i przeznaczenia. Zaznaczono tez, iż w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (handel częściami samochodowymi) jest dopuszczalna na przedmiotowej działce. Organy nie wyjaśniły w jakikolwiek sposób aby przedmiotowy kontener był użytkowany w jakikolwiek inny sposób od swojego pierwotnego przeznaczenia. Zaznaczono również, iż kontrola nie może zstąpić oględzin o które wnosiła strona. Nadto wbrew twierdzeniom zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji PINB nie wezwał prawidłowo T. Ł. do złożenia wyjaśnień dotyczących kontenera oraz dostarczenia kserokopii umowy dzierżawy. Organ konsekwentnie kierował zawiadomienia i wezwania do T. Ł. osobiście zamiast do jego pełnomocnika. Z analizy treści akt sprawy wynika, że organ I instancji został powiadomiony o ustanowieniu przez Pana Ł. pełnomocnika, w osobie adwokata J. P., pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Oznacza to, że ani wezwanie z dnia [...] września 2018 r., ani wezwanie z [...] października 2018 r. nie zostały skutecznie doręczone T. Ł..

Odpowiadając na skargi [...]INB wniósł o ich oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – w dalszej zwana w skrócie jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W przedmiotowej sprawie istotą sporu jest kwestia kwalifikacji obiektu zlokalizowanego na działce nr [...], obręb [...]" przy [...] w [...], uznanego przez organy nadzoru budowlanego za tymczasowy obiekt budowalny (kontenerowy), a tym samym ocena, czy na posadowienie tego obiektu wymagane jest przez przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.2019.1186 tj. ze zm.) uzyskanie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

Jak wynika z art. 28 ust. 1 w zw. art. 3 pkt 6 i 7 Prawa budowlanego, wykonanie obiektu budowlanego (budowa), co do zasady wymaga pozwalania na budowę. Wyjątki od tej zasady przewidziane zostały w art. 29-31 tej ustawy.

Organy obu instancji uznały, iż przedmiotowy obiekt stanowi tymczasowy obiekt budowlany o którym mowa w art. 3 pkt 5 ustawy Prawo budowlane.

Zgodnie z definicją ustawową, za tymczasowy obiekt budowlany uznaje się obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe (od [...] października 2019 r. do tego wyliczenia dodano jeszcze przenośne wolno stojące maszty antenowe).

Definicja z art. 3 pkt 5 Prawa budowlanego określa dwie kategorie tymczasowych obiektów budowlanych. Pierwsza, to tymczasowe obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej, przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub do rozbiórki. Druga to tymczasowe obiekty budowlane niepołączone trwale z gruntem, takie jak strzelnica, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.

Do pierwszej grupy należą więc obiekty zaliczone do niej w pewnym sensie z woli inwestora, który zakłada, że okres użytkowania obiektu w danym miejscu będzie krótszy niż jego trwałość techniczna i przewiduje jego przeniesienie w inne miejsce lub rozbiórkę. Dodatkowo, ta cecha obiektu budowlanego może wynikać także z projektu budynku, jego konstrukcji, zastosowanych materiałów i technologii (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 566/07, czy w wyroku z dnia 14 października 2008 r., sygn. akt II OSK 299/08 - dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Element wyróżniający drugą grupę tymczasowych obiektów budowlanych łączyć należy z faktem ich nietrwałego połączenia z gruntem, przy czym należą do nich obiekty mieszczące się w zakresie wyznaczonym przez znaczenie obiektów przykładowo wymienionych w tym przepisie np. obiekty kontenerowe. Wyliczenie to ma charakter jedynie przykładowy, co oznacza, że do tego typu obiektów będą się zaliczały takie inne, posiadające podobne właściwości.

W odniesieniu do tego rodzaju obiektów istotne jest ustalenie zamiaru inwestora w jego posadowieniu, przy czym może on wynikać również z czynności konkludentnych podjętych przez konkretny podmiot, jak również z okoliczności temu działaniu towarzyszących. W zależności więc od powyższych ustaleń obiekt tymczasowy może wymagać zgłoszenia, jeżeli spełnione zostały warunki określone w art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego tj. jeżeli mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym, niepołączonym trwale z gruntem i przewidzianym do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Wszystkie inne obiekty tymczasowe, które nie spełniają tego warunku np. są wprawdzie nietrwale związane z gruntem jednakże w zamiarze inwestora mają funkcjonować dłużej niż ustawowo wskazane 180 dni, wymagają uzyskania pozwolenia na budowę.

Zauważyć należy, iż w judykaturze i doktrynie funkcjonuje pogląd, który Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie popiera, iż wykonywanie obiektu w określonym miejscu w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy może polegać również na usytuowaniu obiektu, którego konstrukcja została wykonana w całości poza miejscem budowy, z ewentualnym wykonaniem pewnych przystosowawczych robót budowlanych, co może dotyczyć takich obiektów budowlanych jak np. zbiorniki, urządzenia techniczne, kontenery, barakowozy i inne tego typu "konstrukcje". Określona rzecz ruchoma może więc stać się obiektem budowlanym po jej usytuowaniu w danym miejscu, ze względu na jej przeznaczenie i sposób użytkowania ( por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 20 lutego 2013 r. o sygn. akt VII SA/Wa 2271/12 - dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, to, że określony obiekt budowlany został wykonany w znacznej części lub nawet w całości w innym miejscu, a następnie przeniesiony i usytuowany w innym miejscu, nie może uzasadniać wniosku, że nie jest to budowa rozumiana jako wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu. W takim przypadku wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu polega na usytuowaniu obiektu w określonym miejscu z zamiarem korzystania z niego. Określona rzecz może stać się obiektem budowlanym po usytuowaniu jej w określonym miejscu z uwagi na jej przeznaczenie i sposób użytkowania (por. wyrok NSA z 31 sierpnia 2005 r. o sygn.. akt OSK 1922/04 - dostępny na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy mieć także na uwadze, że ze względu na treść definicji "obiektu budowlanego" (zob. art. 3 pkt 1) oraz oddzielne umieszczenie definicji "tymczasowych obiektów budowlanych", wyodrębnienie "budynków", "budowli" i "obiektów małej architektury" nastąpiło według innego kryterium niż "tymczasowych obiektów budowlanych". Z brzmienia przepisu art. 3 pkt 1 wynika, że wyliczenie to ma charakter wyczerpujący – zatem każdy obiekt budowlany możemy zaliczyć do którejś z trzech wymienionych kategorii, tzn. budynków, budowli i obiektów małej architektury. W takim znaczeniu odrębnej kategorii obiektów budowlanych nie tworzą "tymczasowe obiekty budowlane". Te ostatnie są bowiem pewną odmianą wszystkich obiektów budowlanych, wobec czego również w kategoriach budynków, budowli czy obiektów małej architektury mogą się mieścić takie, które spełniają te cechy i są tymczasowymi obiektami budowlanymi (patrz. Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz. Wyd. 9, Warszawa 2020, komentarz do art. 3 ).

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, iż rację mają skarżący, że organy nadzoru budowlanego zaniechały należnego rozważania, czy przedmiotowy obiekt, zlokalizowany na działce [...], obręb [...]" przy [...] w [...] może zostać uznany za tymczasowy obiekt budowlany. Jedynym dowodem utrwalonym w aktach, opisującym dane techniczne, konstrukcyjne tego obiektu jest protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2017r . W dokumencie tym opisano wymiary obiektu nazwanego jako kontener, jego lokalizację oraz załączono zdjęcia zewnętrzne. Wskazano też, iż na kontenerze wykonano ogłoszenie. Z opisu obiektu , zdjęć, jak też późniejszych wyjaśnień stron wynika, iż obiekt ten stanowi fragment przyczepy samochodowej, pozbawiony kół i oświetlenia samochodowego. Zdaniem Wojewody, odłączenie tej części pojazdu na dłuższy czas i zaprzestanie jej użytkowania zgodnie z przeznaczeniem (cześć pojzadu), skutkuje uznaniem za tymczasowy obiekt budowlany. W ocenie Sądu stanowisko takie jest co najmniej przedwczesne. Z akt nie wynika bowiem, czy przyczepa po posadowieniu jej na działce [...] utraciła swój dotychczasowy charakter - została poddana pracom budowlanym, czy też jaka jest jej aktualna funkcja (sposób użytkowania).

Mając na uwadze wcześniejsze uwagi, Sąd stoi na stanowisku, że aby uznać część pojazdu mechanicznego (tu przyczepę kontenerową) za obiekt budowlany, w tym tymczasowy obiekt budowlany ( np. obiekt kontenerowy), konieczne jest ustalenie, czy taka część pojazdu mechanicznego, została poddana jakimkolwiek przeróbkom, tj. pracom wpływającym na jej dotychczasową konstrukcję, jak też dotychczasową funkcję użytkową. Istotny jest także sposób użytkowanie związany z tym przekształceniem, odmienny do jej pierwotnego przeznaczenia ( w wyroku NSA z 29 października 2008 r o sygn.. akt II OSK 1291/07 jak też w wyroku WSA w Łodzi z 21 października 2011 r. o sygn. II SA/Łd 14/11 sądy stwierdziły, iż przebudowany i zaadaptowany w wyniku robót budowlanych wagon kolejowy służący rekreacji stanowi tymczasowy obiekt budowlany – oba wyroki są dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl ).

Jak wynika z akt sprawy organy zaniechały dokonania powyższych ustaleń. Zdaniem Sądu samo odłączenie kół od przyczepy i posadowienie jej na gruncie na dłuższy czas nie może prowadzić do automatycznego wniosku, iż doszło do jej przekształcenia w obiekt budowlany. Zauważyć też należy, iż Wojewoda nie wyjaśnił naj jakiej podstawie uznał, iż przedmiotowy obiekt pełni aktualnie funkcję nośnika reklamy. Z fotografii wykonanych podczas kontroli w dniu [...] czerwca 2017 r. nie wynika, aby obiekt ten pokryty był treścią o charakterze reklamową (ani jakąkolwiek inną treścią ). Przy protokole znajduje się jedna fotografia obrazując przedmiotowy obiekt pokryty napisami ( ogłoszeniem) lecz, z protokołu nie wynika kiedy ta fotografia została wykonana, kto ją wykonała i na jakiej podstawie została załączona do protokołu. W protokole zaznaczono, iż na ścianie zewnętrznej kontenera w dniu [...] czerwca 2017 r. wykonano ogłoszenie, tymczasem jak wskazano wyżej, podczas kontroli w dniu [...] czerwca 2017 r. tego ogłoszenia nie było.

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż tablice reklamowe i urządzenia reklamowe trwale związane z gruntem są zaliczane do budowli ( art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego). Zatem niezwiązane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe zaliczyć należy do tymczasowych obiektów budowlanych. Tym samym nie można wykluczyć, iż przedmiotowy obiekt stanowi takie "urządzenie reklamowe". Wymaga to jednak ustalanie, czy rzeczywiście pełni taką funkcję (nośnika treści reklamowych) i czy jest to jego główne przeznaczenie, przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności faktycznych wskazujących na taki sposób użytkowania przedmiotowego obiektu, na które składa się m.in. umieszczenie na tym urządzeniu informacji o charakterze reklamowanym, jak też jego lokalizacja z uwzględnieniem adresatów tego typu treści. Takich ustaleń organy zaniechały, na co słusznie zwracają uwagę skarżący, a jedno znajdujące się w aktach sprawy zdjęcie, niewiadomego pochodzenia i wykonane w nieokreślonym terminie, nie może stanowić dowodu na tą okoliczność.

Okoliczności badanej sprawy, a w szczególności zebrany materiał dowodowy nie potwierdzają zatem wniosków organów o charakterze przedmiotowej przyczepy ciężarowej jako obiektu podlegającego reżimowi Prawa budowlanego. Z akt sprawy nie wynika aby poczyniono jakiekolwiek ustalenia dowodzące zamiaru bądź wykorzystywania spornej naczepy ciężarowej na cele inne niż jej właściwe przeznaczenie. Organ nie odniósł się też do konsekwentnie podnoszonych przez stronę twierdzeń, iż przyczepa ta stanowi jednie przedmiot obrotu gospodarczego i nie pełni jakiejkolwiek innej funkcji. Jedynym argumentem podniesionym przez organy i bezspornie udokumentowanym w aktach sprawy mającym dowodzić charakteru naczepy, jako tymczasowego obiektu budowlanego jest jej długotrwale osadzenie na działce nr [...]. Z kolei okoliczność pełnienia funkcji nośnika reklamowego, jak wskazano wyżej, nie została należycie udokumentowana.

Należy zwrócić uwagę, że na organach ciążą obowiązki prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie (art. 8 k.p.a.) oraz zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.), które wyrażają się w obowiązku stosownego uzasadnienia decyzji. Podkreślenia wymaga, że zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie winno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ administracji publicznej stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia. Niewątpliwie nakładając obowiązek o takich skutkach jak rozbiórka obiektu budowlanego, organ musi w sposób odpowiadający wymogom prawa wykazać, że sporny obiekt podlega reżimowi Prawa budowlanego. Należy podkreślić, że skarżący konsekwentnie podnosili, że sporny obiekt nie jest obiektem budowlany, nie został wykonany przy użyciu wyrobów budowlanych i od pewnego czasu nie pełni funkcji reklamowych. Jednak w żaden sposób nie odniesiono się do tych zarzutów oby skarżących. Nie wyjaśniono również, jakie konkretnie cechy spornego obiektu – przyczepy ( oprócz jego długotrwałego posadowienia na działce [...]) przesądzają o zasadności zastosowania do niego przepisów Prawa budowlanego. Są to uchybienia, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy i świadczą o naruszeniu obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych mających wpływ na wynik sprawy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Z tych też przyczyn zaskarżona decyzja, jak też decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] podlegają uchyleniu jako wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

W tej sytuacji rzeczą organów, przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, przy rozważeniu przeprowadzenia środków dowodowych wnioskowanych przez strony postępowania, udokumentować poczynione ustalenia w aktach sprawy, wskazać cechy które zadecydowały o utracie przez sporna naczepę ciężarową statusu elementu pojazdu, czyniąc z niej tymczasowy obiekt budowlany. Organy winny przy tym wziąć pod uwagę poczynioną w tym wyroku ocenę prawną.

Sąd dostrzega także, iż zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy – wydruki część graficzna miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla strefy usługowo-handlowej w rejonie [...] w [...] uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] września 2005r. nie pozwala na odczytanie przebiegu ustalonej w tym planie ( § 9 ust. 2 pkt1 ww. planu miejscowego) nieprzekraczalnej dla wszystkich obiektów linii zabudowy (brak legendy). Zatem w przypadku ustalenia, iż przedmiotowy obiekt stanowi tymczasowy obiekt budowlany podlegający reżimowi ustawy Prawo budowlane, organy winny uzupełnić też akta sprawy o ww. załącznik graficzny planu miejscowego z czytelną legendą.

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika T. Ł. o przeprowadzania dowodu z dokumentu – opinii biegłego z dziedziny budownictwa inż. R. C., sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego w [...], II Wydział Karny zauważyć należy, iż zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Co do zasady nie jest zatem możliwe prowadzenie postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym, który kontrolę legalności opiera na materiale dowodowym zgromadzonym w postępowaniu przed organem administracji, wydającym zaskarżoną decyzję. Celem postępowania dowodowego, o którym mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a., nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z przepisami postępowania, a w konsekwencji, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Innymi słowy istotne wątpliwości, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a. winny być związane z oceną, czy zaskarżony akt jest zgodny z prawem, nie zaś z ustalaniem na nowo stanu faktycznego. O takich wątpliwościach można mówić, gdy istotne dla sprawy elementy stanu faktycznego pozostają niewyjaśnione, są sporne, przy czym dopuszczenie nowego dowodu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu. W rozpoznawanej sprawie, z uwagi dostrzeżone naruszanie przez organy przepisów dotyczących obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, sąd uznał za zbyteczne przeprowadzanie wnioskowanego dowodu.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych zasądzając od [...]INB na rzecz każdego ze skarżących kwotę po [...],- złotych, na którą składa się uiszczony wpis od skargi ([...],- zł), wynagrodzenie pełnomocnika ( [...],- zł), uiszcza opłat skarbowa od pełnomocnictwa ( [...] zł).