Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 82/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 16, art. 156 par. 1, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 49
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 30, art. 79 ust 1, art. 63 ust 1., art 77, art 33
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Elżbieta Piechowiak (spr.) sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2017 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] [...] [...] [...] [...] [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia oddala skargę.


UZASADNIENIE

II SA/Bd 82/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Burmistrza L. z dnia [...] r. [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej elektrowni wiatrowej o mocy do 4,5 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, lokalizowanego w obrębie miejscowości K. gm. L. - dz. ewid. Nr [...].

W jej uzasadnieniu wskazano, że wnioskiem z [...] r. Z. W. i R. W. wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza L. i wskazali, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa)polegającym na rażącym naruszeniu art. 7, 8 10 kpa.

Organ I instancji podniósł, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie może być weryfikowane postępowanie dowodowe, które poprzedzało jej wydanie, zaś stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej (w całości lub w części) stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 kpa. Kolegium oceniło, że nie wystąpiły w niej przesłanki stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Kwestionowana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z [...] r. została wydana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm. -dalej powoływanej też jako ustawa i ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie), przepisy wykonawcze do ustawy t.j. § 3 ust 1 pkt 6 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przedsięwzięcie objęte postępowaniem - budowa jednej elektrowni wiatrowej o mocy do 4,5 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą, zostało zakwalifikowane do "mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko" W konsekwencji, zgodnie z art. 71 ust 2 pkt 2 ustawy, wymagane było w przypadku tego przedsięwzięcia uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zaznaczono, że organ właściwy do wydania decyzji orzekł w przedmiocie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a dokonał tego po uprzednim uzyskaniu opinii od organów współdziałających, tj. Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (postanowienie z [...] r. - wydane na podstawie art. 64 ust 1 pkt 1 oraz ust 3 i 4, art. 66 i art. 68 ustawy) oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. (opinia z [...] r. -wydana na podstawie art. 64 ust 1 pkt 2, art. 64 ust 3 oraz art. 78 ust 1 pkt 2 ustawy). Obowiązek współdziałania wynikał przy tym z art. 64 ust. 1 ustawy, zaś orzeczenia w przedmiocie obowiązku oceny - z art. 63 ust 1 i 2 ustawy.

Postanowienie Burmistrza z [...] r. stwierdzające obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, zgodnie z art. 63 ust 4 ustawy, określało także zakres raportu. Wskazano, że po złożeniu raportu przez inwestora, stosownie do art. 77 ust 1 ustawy, Burmistrz L. wystąpił ponownie do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. - w celu uzgodnienia oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego we W. - w celu zaopiniowania, warunków realizacji przedsięwzięcia. Organ przesłał zarazem tym organom złożony w sprawie raport (pisma z [...] r. [...]), a także wniosek o wydanie decyzji. Oba organy współdziałające pozytywnie uzgodniły/zaopiniowały inwestycję, wskazując jednocześnie uwarunkowania środowiskowe realizacji przedsięwzięcia (PPIS we W. w opinii z [...] r. [...], RDOŚ w B. w postanowieniu z [...] r., [...]). Podane w uzgodnieniach uwarunkowania zostały uwzględnione w decyzji kończącej sprawę.

Ostatecznie, kwestionowaną decyzją z [...] r. Burmistrz L. określił środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia opisanego we wniosku, z uwzględnieniem dokonanej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Stwierdzono, że decyzja kończąca sprawę jest co do treści zgodna z art. 82 ust 1 ustawy, a jak wynika z uzasadnienia, po myśli art. 80 ust 1 ustawy, została wydana biorąc pod uwagę:

1) wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust.1;

2) ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

3) wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa, przy czym organ ustalił, że w terminie wyznaczonym na składanie uwag i wniosków nikt nie zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym.

Organ wskazał również, że zgodnie z art. 79 ustawy, przed wydaniem decyzji przeprowadzono procedurę udziału społeczeństwa - podano do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu procedury z udziałem społeczeństwa w dniach [...] i [...] r. na tablicach ogłoszeń UM w L. i w sołectwie K. , a także na stronie internetowej UM w L.. Do decyzji dołączono też charakterystykę przedsięwzięcia, co odpowiada treści art. 82 ust. 3 ustawy.

Kolegium podało, że w ramach postępowania zwykłego, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ umożliwił udział społeczeństwu w postępowaniu poprzez podanie do publicznej wiadomości w dniu [...] r. - na stronie BIP Urzędu Miasta informacji o wydanym postanowieniu z [...] r. w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a następnie, w dniu [...] r. także na stronie BIP Urzędu Miasta - obwieszczenia o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko. Obwieszczenie zawierało informację o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz o możliwości składania uwag i wniosków w terminie od [...] r. do [...] r. Organ podał również do publicznej wiadomości, w dniu [...] r., informację o wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Potwierdzeniem powyższego są wydruki ze strony BIP znajdujące się w aktach sprawy. Zasygnalizowano, że zgodnie z art. 3 pkt 11 ustawy, przez podanie informacji do publicznej wiadomości należało rozumieć:

a) udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie,

b) ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie,

a) ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu,

b) w przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania, a jak wskazują akta sprawy, w postępowaniu zwykłym organ udostępniał informacje tylko na swojej stronie BIP, to jednak opisane naruszenie art. 79 ust 1 w zw. z art. 33 ust 1 i art. 3 pkt 11 ustawy, nie może być kwalifikowane jako rażące. Społeczeństwo mimo wszystko zostało bowiem poinformowane o możliwości udziału w postępowaniu, choć tylko w jednej z przewidzianych ustawą form. Dodatkowo, Kolegium nie znalazło argumentów pozwalających stwierdzić, że skutki naruszenia powołanych przepisów są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Analizując okoliczności związane z udziałem stron w tym postępowaniu uznano,, że w postępowaniu zwykłym zawiadomienia o wszczęciu postępowania w formie pisemnej dokonano wobec osób uznanych za strony przez organ rozpoznający sprawę, a o dalszych czynnościach strony były informowane poprzez publiczne zawiadomienia na BIP UM L.. Jak wynika z akt, strony zawiadomiono - [...] r. o wydanej opinii PIS we W. i postanowieniu RDOŚ w B., o wydanym postanowieniu w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, następnie o zebraniu materiału dowodowego - poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń i ostatecznie, w dniu [...] r. na BIP UM L., o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Kolegium uznało za dopuszczalne na gruncie art. 74 ust 3 ustawy, zawiadamianie stron o czynnościach sprawy poprzez ogłoszenie na BIP organu prowadzącego sprawę.

Kolegium wskazało, że ewentualne zarzuty odwołujące się do pozbawienia prawa udziału w postępowaniu stanowić mogą podstawę wznowienia postępowania, a nie stwierdzenia nieważności decyzji. Dlatego, poza odniesieniem się do przepisów prawa materialnego regulujących możliwości publicznych zawiadomień o czynnościach w sprawie, w tym postępowaniu nadzwyczajnym (o stwierdzenie nieważności decyzji) nie mogły podlegać rozpoznaniu zarzuty dotyczące pozbawienia strony udziału w postępowaniu zwykłym. Kolegium podkreśliło, że nie stwierdzono naruszenia, tym bardziej rażącego, przepisów prawa materialnego mogących uzasadniać stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej z [...] r. Kolegium wyjaśniło, że rażącego naruszenia tych przepisów nie można identyfikować z wydaniem pozytywnej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, którego sprawa dotyczyła. Czym innym jest bowiem rażące naruszenie przepisów, a czym innym ocena zasadności wydania decyzji pozytywnej dla strony, oparta na analizie materiału dowodowego. Kolegium wskazało, ze wywód wnioskodawców przedstawiony na poparcie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji opiera się w istocie na podważaniu zasadności wydania decyzji pozytywnej (w szczególności ze względu na odległość elektrowni wiatrowej od zabudowań), a nie na wykazaniu rażącego naruszenia przepisów.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Kolegium stwierdziło, że materiał zgromadzony w aktach postępowania zwykłego, a w szczególności raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz uzyskane w jego trakcie uzgodnienia/opinie organów wyspecjalizowanych były wystarczające do wydania decyzji. Dane w nich zawarte zostały wzięte pod uwagę przy rozstrzyganiu sprawy. Tym samym nie można zarzucić Burmistrzowi L. rażącego naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 lub 77 Kpa. Kolegium zwróciło uwagę, że w zakresie oceny materiału dowodowego, obowiązuje tzw. zasada swobodnej oceny dowodów, sformułowana w art. 80 Kpa. Rażące naruszenie powołanych przepisów musiałoby się wiązać z wykazaniem wspomnianej dowolności orzeczenia na gruncie materiału dowodowego. W rozpoznawanej sprawie takiego związku nie stwierdzono. Dodano, że zagadnienia poruszane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, a dotyczące nie uwzględnienia pozaprawnych opracowań i zaleceń w kwestiach lokalizacji elektrowni wiatrowych, nie mogą być przedmiotem oceny w postępowaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności decyzji. Zarzuty te, o ile mogłyby uzasadniać weryfikację decyzji w trybie odwoławczym w toku instancji, to są niewystarczające do podważenia decyzji w tym nadzwyczajnym trybie. W nawiązaniu do zarzutów dotyczących raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nadmieniono, że raport był dowodem w postępowaniu zwykłym. W postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej organ nadzoru nie ma podstaw do poddawania analizie tego dokumentu w kontekście zasadności uwzględnienia w decyzji środowiskowej podanych w nim danych, jako że w postępowaniu nadzwyczajnym nie prowadzi się ani postępowania wyjaśniającego właściwego dla sprawy o wydanie decyzji środowiskowej, ani nawet postępowania uzupełniającego w tym zakresie. Dowód ten został zgromadzony na potrzeby wydania decyzji środowiskowej i jego prawidłowość mogła być kwestionowana w toku postępowania zwykłego, w tym w ramach postępowania odwoławczego.

Podobnie za nieuzasadniony uznano zarzut rażącego naruszenia art. 8 kpa, który zobowiązuje organ administracji publicznej do prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. Wskazano, że choć istotnie organ pierwszej instancji winien był udzielać stronom informacji na kierowane zapytania lub wątpliwości w ramach prowadzonego postępowania, to jednocześnie Kolegium nie stwierdziło, by takie naruszenie miało jakikolwiek wpływ na treść ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Odnośnie naruszenia art. 10 kpa, tj zasady zapewnienia udziału stron w postępowaniu Kolegium wyjaśniło, że wbrew twierdzeniom wnioskodawców organ zawiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń UM L., na co wskazuje informacja sporządzona przez pracownika urzędu na zawiadomieniu znajdującym się w aktach sprawy.

J. K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzji SKO zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego tj. art. 156 § 1 pkt 2, 9, 10, 7, 77 § 1 kpa oraz art. 79 ust. 1 w związku z art. 33 w związku z art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...).

Uzasadniając żądanie wskazał, że okoliczności podane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] r. jednoznacznie wykazały rażące naruszenie przepisów prawa poprzez niezapewnienia wnioskodawcy udziału w postępowaniu w charakterze strony, co stanowi rażące naruszenie prawa i winno być rozpoznane w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, a nie w trybie wznowieniowym. W ocenie skarżącego pominięcia jednego ze sposobów informowania społeczeństwa o postępowaniu nie można uznać za mało znaczące.

Wnioski o ponowne rozpoznanie sprawy złożyli ponadto: K. K., Z. W., R. W., M. S., J. K., H. S. i R. S. podnosząc w nich argumenty tożsame z wyżej wskazanymi.

Decyzją z dnia [...] r. numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W, po rozpatrzeniu wniosków J. K., M. S., K. K., Z. W., R. W., H. S., R. S., J. K. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W z dnia [...] r., sygn.akt: [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza L. z dnia [...] r. [...] o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia- utrzymało tę decyzję w mocy.

Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanego przedsięwzięcia organ wskazał, że warunek rażącego naruszenia prawa jest kwalifikowanym naruszeniem prawa obwarowanym kumulatywnym spełnieniem następujących przesłanek: po pierwsze - konieczna jest oczywistość naruszenia prawa polegająca na widocznej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, po -drugie przepis, który został naruszony nie wymaga przy jego stosowaniu wykładni prawa, a po trzecie - skutki, które wywołuje decyzja są nie do pogodzenia z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia tej decyzji.

W ocenie Kolegium wyżej wskazane przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji nie wystąpiły w przedmiotowej sprawie. Została ona bowiem wydana w oparciu o przepisy art. 71 ust. 1, ust. 2 pkt 2, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, a także § 3 ust.1 pkt 6 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 213 , poz. 1397). Zgodnie z procedurą uregulowaną w ustawie, w brzmieniu obowiązującym na dzień podjęcia rozstrzygnięcia, Burmistrz L. uzyskał wymagane stanowiska Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. oraz Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. w przedmiocie potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określenia zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Decyzja posiada również wymagany prawem załącznik w postaci charakterystyki przedsięwzięcia, który zawiera konieczne dane pozwalające na scharakteryzowanie przedsięwzięcia. Postępowanie przeprowadzone w sprawie oraz zgromadzony w sprawie materiał dowodowy a w szczególności raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz uzyskane uzgodnienia wyspecjalizowanych organów pozwoliły na wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia.

Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że odstąpiło od oceny treści raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko w kontekście zasadności uwzględnienia w decyzji środowiskowej podanych w nim danych, bowiem przeprowadzenie w ramach postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ponownej oceny zebranych w postępowaniu "zwyczajnym" dowodów nie jest dopuszczalne. Stanowisko organu w tym zakresie oparte zostało na poglądach prezentowanych w powołanych wyrokach sądów administracyjnych, że w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma miejsca na merytoryczną ocenę treści raportu, gdyż przekracza ona ramy kontroli nadzorczej wyznaczonej w tym przypadku art. 156 § 1 pkt 2 in fine w związku z art. 80 kpa. Zastosowania sankcji nieważności nie można bowiem wyprowadzić z odmiennej oceny dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenia stanu faktycznego.

Również zarzut rażącego naruszenia przepisów proceduralnych poprzez niewłaściwe określenie stron postępowania zwykłego nie może być – zdaniem organu-podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza L. z [...]. Okoliczność pominięcia Z. W., R. W., H. S. i R. S. w postępowaniu w sprawie środowiskowych uwarunkowań, może być ewentualnie podstawą do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa), nie może być skutecznie podnoszona w postępowaniu nieważnościowym, co potwierdza jednolita linia orzecznictwa sądów administracyjnych. Pozbawienia strony możliwości wzięcia udziału w danym postępowaniu administracyjnym nie można uznać za przesłankę wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, gdyż przesłanki naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które uzasadniają wznowienie postępowania w świetle art. 145 § 1 kpa nie mogą stanowić jednocześnie podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji w świetle art. 156 § 1 kpa.

Kolegium nie uwzględniło również podnoszonego przez J. K. i K. K. zarzutu pomięcia ich legitymacji do wystąpienia w postępowaniu zwykłym w charakterze stron i stwierdził, że w postępowaniu zwykłym zawiadomienia o wszczęciu postępowania w formie pisemnej dokonano wobec osób uznanych za strony, w tym J. K. i K. K., a o dalszych czynnościach strony były informowane zgodnie z obwiązującymi przepisami poprzez publiczne zawiadomienia na BIP UM L.. Jak wynika z akt, strony zawiadomiono - [...] r. o wydanej opinii PIS we W. i postanowieniu RDOŚ w B., o wydanym postanowieniu w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, następnie o zebraniu materiału dowodowego - poprzez wywieszenie na tablicy ogłoszeń i ostatecznie, w dniu [...] r. na BIP UM L., o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

W ocenie organu nie zasługuje także na uwzględnienie podnoszony we wnioskach o ponowne rozpoznanie sprawy zarzut niewłaściwego lub niewystarczającego informowania wnioskodawców oraz pozostałej części społeczeństwa o istotnych okolicznościach proceduralnych oraz zdarzeniach mających znaczenie dla sprawy. Kolegium uznało bowiem, że w ramach postępowania zwykłego, przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ I instancji umożliwił udział społeczeństwu w postępowaniu poprzez podanie do publicznej wiadomości w dniu [...] r. - na stronie BIP Urzędu Miasta informacji o wydanym postanowieniu z [...] r. w sprawie obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a następnie, w dniu [...] r. także na stronie BIP Urzędu Miasta - obwieszczenia o przeprowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko. Obwieszczenie zawierało informację o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy oraz o możliwości składania uwag i wniosków w terminie od [...] r. do [...] r.. Organ podał również do publicznej wiadomości, w dniu [...] r., informację o wydanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przedmiotowej sprawie organ I instancji udostępnił zatem powyższe informacje poprzez podanie ich do publicznej wiadomości w formie przewidzianej w art. 3 pkt 11 lit. a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...), a mianowicie publikując je na swojej stronie BIP. Społeczeństwo zostało bowiem poinformowane o możliwości udziału w postępowaniu, choć tylko w jednej z przewidzianych ustawą form. Kolegium nie znalazło przy tym argumentów pozwalających stwierdzić, że skutki naruszenia powołanych przepisów są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.

Decyzję tę zaskarżył w całości J. K. zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,tj.:

- naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji w warunkach rażącego naruszenia prawa,

* art. 9 i 10 kpa poprzez nieuwzględnienie faktu niezapewnienia stronom udziału w postępowaniu i nie udzielenia informacji stronom w toku postępowania,

* naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędną ocenę materiału dowodowego,

* art. 80 ust. 1 pkt. 3, art. 79 ust. 1 w zw. art. 33 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie(..) polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu przez organ orzekający w pierwszej instancji.

W ocenie skarżącego okoliczności wskazane we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy L. z dnia [...]. w sposób jednoznaczny i szczegółowy wykazały, że przepisy prawa przy wydaniu zaskarżonej decyzji były naruszane w sposób rażący. Przede wszystkim rażący charakter naruszenia prawa miało niezapełnienie stronom postępowania zwykłego udziału w tym postępowaniu na każdym jego etapie, a nadto uznanie, że takie naruszenie podlega weryfikacji właściwej dla instytucji wznowienia postępowania, o które wnioskodawcy nie występowali. Zdaniem skarżącego Burmistrz L. nie spełnił minimalnych wymogów i określił stron postępowania w sposób nieczytelny pomijając wnioskodawców, których nieruchomości znajdują się w bezpośrednim pasie oddziaływania inwestycji, Pominięcie wnioskodawców jako stron postępowania w kontekście gwarancji, jakie stronom postępowania daje procedura administracyjna należy uznać za naruszenie przepisów w stopniu rażącym.

Skarżący wywodził także, że zasada informowania społeczeństwa jest ideą i regułą przewodnią ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (..), a wszelkie rozwiązania w niej przewidziane mają charakter bezwzględnie wiążących norm, od których nie ma wyjątku i dlatego organ musi dyspozycję tej normy spełnić w całości, a nie wybiórczo. Z uwagi na obligatoryjny charakter czynności określonych tą ustawą ich nieprawidłowa realizacja powoduje znaczącą wadliwość prowadzonego postępowania, nawet wówczas, gdy wydane rozstrzygnięcie cech wadliwości nie zawiera. Naruszenie przez organ bezwzględnie obowiązujących norm należy zawsze uznać za rażące naruszenie prawa. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie, ze względu na naruszenie podstawowych, obligatoryjnych form informowania społeczeństwa o inwestycji i jej uwarunkowaniach, nie można mówić o zapewnieniu udziału społeczeństwa w procedurze wydawania decyzji, tym samym o prawidłowo wydanej decyzji. W tym stanie faktycznym brak informacji i brak zapewnienia społeczeństwu właściwego udziału w postępowaniu należy uznać z za brak istotny i rażący.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066.) w zw. z art. 3 ustawy z dnia [...] r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej powoływanej jako ppsa), nie uzasadnia zdaniem Sądu uwzględnienie wniesionej w sprawie skargi.

Zaskarżona do Sądu decyzja SKO z dnia [...] r. oraz poprzedzająca ją decyzja SKO z dnia [...] r., wydane zostały w wyniku rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza L. z dnia [...] r. określającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej elektrowni wiatrowej o mocy do 4.5 MW wraz z infrastrukturą towarzyszącą na działkach ewid. nr [...] w obrębie miejscowości K., gmina L..

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, że instytucja stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art.16 kpa). Oznacza to, że wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej może nastąpić wyłącznie, w sytuacji gdy ponad wszelką wątpliwość zostanie ustalone, że decyzja dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji winny być interpretowane ściśle, a ustalenie, że decyzja nie jest dotknięta jedną z nich wyklucza możliwość stwierdzenia nieważności kwestionowanego aktu. Rozpoznając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji właściwy organ nie bada sprawy merytorycznie, nie prowadzi ponownie postępowania wyjaśniającego, tak jak ma to miejsce w postępowaniu zwyczajnym, lecz jedynie ustala, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. W konsekwencji organ nie prowadzi już postępowania dowodowego, lecz orzeka w oparciu o stan sprawy istniejący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Konstrukcja instytucji prawnej stwierdzenia nieważności decyzji oparta jest na założeniu istnienia przyczyny nieważności w momencie podejmowania decyzji administracyjnej. Dlatego więc rozstrzygający dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności jest stan (faktyczny i prawny) z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może zatem mieć też wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani zmiana interpretacji przepisu prawa. Kontrola organu orzekającego w trybie art. 156 § 1 kpa zasadza się więc wyłącznie na ocenie stanu prawnego i faktycznego ustalonego na podstawie materiału dowodowego istniejącego w dacie wydania decyzji ostatecznej objętej tym postępowaniem.

Stwierdzenie nieważności decyzji jest instytucją procesową, służącą eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych kwalifikowanymi wadami, tkwiącymi w samej decyzji i powodującymi jej wadliwość ze skutkiem ex tunc. Nie są to wady ze swej istoty o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest na podstawie przepisów o wznowieniu postępowania. Naruszenia przepisów postępowania uzasadniające wznowienie postępowania, określone w art. 145 kpa, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. Przewidziany w procedurze administracyjnej system weryfikacji decyzji ostatecznych obejmuje kilka trybów weryfikacji decyzji ostatecznych, tj.: postępowania w sprawie wznowienia postępowania, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętej wadami niekwalifikowanymi lub decyzji prawidłowej. System ten oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Konstruując przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji ustawodawca wiąże je z kwalifikowaną wadliwością samej decyzji jako aktu woli organu. Ocenie podlega zatem sama decyzja i jej skutki prawne (poprzedzające ją postępowanie bywać może tylko elementem prowadzącym do tej oceny). W konsekwencji jedynie wadliwości decyzji i tylko wadliwości wymienione wprost przez ustawodawcę stanowią podstawę przeprowadzenia postępowania w celu zbadania, czy rzeczywiście miały one miejsce. Ponieważ niezależnie od nich mogą zaistnieć również wadliwości samego postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji, to ustawodawca przewidział tryb wznowienia postępowania administracyjnego z powodów określonych w art. 145 § 1, art. 145a i art. 145b kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji i wznowienie postępowania są to dwa odrębne niekonkurujące ze sobą nadzwyczajne tryby wzruszenia decyzji administracyjnej. Wskazuje na to zarówno odmienny charakter przesłanek zastosowania tych trybów, jak i same tytuły rozdziału 12 i 13 kpa, a mianowicie "Wznowienie postępowania" i "Uchylenie, zmiana oraz stwierdzenie nieważności decyzji" (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 lutego 2016 r., sygn. akt III SA/Łd 1079/15, CBOiS; B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Wydanie 9, str. 644 i 737; Robert Kędziora - Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, str. 416).

Mając zatem na uwadze poczynione uwagi i okoliczność, że zaskarżona decyzja wydana została w ramach postępowania nadzwyczajnego dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, Sąd uznał, że SKO prawidłowo stwierdziło, iż kwestionowana decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 156 § 1 kpa. Strona skarżąca nie kwestionuje tego stanowiska w odniesieniu do przesłanek z art. 156 § 1 pkt 1, 3 - 7 kpa. Spór natomiast między skarżącym a SKO dotyczył kwestii, czy decyzja środowiskowa nie narusza w sposób rażący prawa, a więc koncentrował się na przesłance określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa można mówić wówczas, gdy w odniesieniu do decyzji zachodzą kumulatywnie następujące przesłanki:

- naruszenie prawa jest oczywiste, co oznacza, iż istnieje widoczna sprzeczność między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, czyli decyzja wydana została wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w powyższym przepisie prawnym, wbrew przesłankom określonym w tym przepisie,

- naruszony przepis może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, nie wymaga wykładni, nie jest ocenny (treść decyzji pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu poprzez proste ich zestawienie z sobą),

- skutki wywołane przez decyzję (dla strony oraz społeczne, gospodarcze) nie są możliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (wystąpienie tych skutków powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa).

Wskazane przesłanki rażącego naruszenia prawa muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wykazane. W przypadku rażącego naruszenia prawa nie chodzi o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Potraktowanie naruszenia prawa jako rażącego może mieć miejsce tylko wyjątkowo - gdy jego wada jest znacznie większa niż stabilność ostatecznej decyzji, gdy zachodzi bezprawie, którego nie można tolerować ani usprawiedliwiać. Z powyższego wynika, iż dla dokonania oceny, czy na tle konkretnej sprawy mamy do czynienia z rażącym naruszeniem prawa, należy brać pod uwagę stopniowanie wad decyzji administracyjnej. Przy rażącym naruszeniu prawa chodzi o tego rodzaju wady, które powodują konieczność wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym.

W przedmiotowej sprawie skarżący zarzucił rażące naruszenie:

- art. 9 i 10 kpa z uwagi na niezapełnienie stronom (wnioskodawcom) udziału w postępowaniu i nie udzielenie im w jego toku informacji,

-art. 77 § 1 w zw. z art. 7 kpa na skutek niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i błędnej oceny materiału dowodowego,

- art. 80 ust. 1 pkt 3 i art. 79 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm., dalej powoływanej tez jako ustawa i ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie) ze względu na nie zapewnienie w sposób prawidłowy udziału społeczeństwa w procedurze wydania decyzji środowiskowej.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu dotyczącego niezapewnienia stronom udziału w postępowaniu wskazać należy, że zarzut pozbawienia strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu administracyjnym wyczerpuje podstawę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, i jako taki, jak wykazano to powyżej, nie może być uznany zarazem za przesłankę wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa. W przeciwnym wypadku mogłoby dojść chociażby do pominięcia ustalonego w art. 148 kpa terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Oznacza to, że przedmiotowy zarzut nie mógł stanowić skutecznej podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej z dnia [...] r. Na marginesie wskazać należy jedynie, że zgodnie z art. 49 kpa strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Takim przepisem szczególnym w rozumieniu art. 49 kpa jest regulacja zawarta w art. 74 ust. 3 ustawy, która wprost stanowi, że jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekracza 20, stosuje się przepis art. 49 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej zawiadomienie stron tego postępowania występujących w nim w liczbie większej niż 20 o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej następuje według reguł określonych w art. 49 kpa, a zatem przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Podkreślić należy, że przepis art. 74 ust. 3 ustawy odnosi się wyłączenia do stron postępowania. W związku z tym, za zgodny z art. 74 ust. 3 ustawy w zw. z art. 49 kpa należy uznać zastosowany przez Burmistrza L. w sprawie zakończonej wydaniem decyzji środowiskowej z dnia [...] r. sposób zawiadamiania stron postępowania o decyzjach i czynnościach organu w drodze publicznego obwieszenia oraz ogłoszenia na BIP UM L. (zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...] r., zawiadomienie z dnia [...] r. o wydaniu opinii PIS we W. z dnia [...] r. i postanowienia RDOŚ w B. z dnia [...] r. w sprawie konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zawiadomienie z dnia [...] r. o wydaniu przez Burmistrza L. postanowienia z dani [...] r. stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko – o tym także w drodze indywidualnego zawiadomienia stron postępowania, zawiadomienie o zebraniu materiału dowodowego z dnia [...] r., zawiadomienie z dnia [...] r. o wydaniu decyzji środowiskowej w dniu [...] r.). Mając na uwadze niejasność zarzutu skarżącego odnośnie kwestii, jakich stron postępowania on dotyczy (czy skarżącego, czy innych stron postępowania) podkreślić należy również, że skarżący nie może w kontrolowanym postępowaniu skutecznie występować w imieniu innych stron postępowania, gdyż nie jest on w żaden sposób umocowany i nie ma interesu prawnego do działania w imieniu tych innych stron postępowania. W takim przypadku to te zainteresowane podmioty powinny osobiście lub przez ustanowionego pełnomocnika, powołując się na swój interes prawny, podnosić zarzuty dotyczące przeprowadzonego postępowania i ich w nim udziału, mając m.in. możliwość domagania się wznowienia postępowania administracyjnego z uwagi na ewentualnie niezgodne z prawem pozbawienie ich udziału w postępowaniu.

W kwestii zarzutu dotyczącego niewyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz błędnej oceny materiału dowodowego podnieść należy, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie mogą być skutecznie podnoszone zarzuty, iż kwestionowana decyzja została wydana na skutek wadliwej oceny dowodów i dokonania na ich podstawie wadliwych ustaleń faktycznych. Jak zaznaczono to wcześniej, w ramach postępowania nieważnościowego nie ma bowiem proceduralnych możliwości poszerzenia materiału dowodowego w sprawie rozstrzygniętej w postępowaniu zwykłym i poczynienia w oparciu o ten materiał dowodowy dodatkowych ustaleń faktycznych. Rażące naruszenie prawa może wynikać tylko z wady oczywistej i niedającej się pogodzić ze standardami państwa prawa, gdyż jest naruszeniem kwalifikowanym przepisów. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu przez ich proste zestawienie ze sobą. Chodzi tu nie tyle o błędy w wykładni prawa, lecz o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 803/17, CBOiS). Rację ma SKO, że czym innym jest rażące naruszenie prawa, o czym innym ocena zasadności wydania pozytywnej dla inwestora decyzji środowiskowej, oparta na analizie materiału dowodowego. Dlatego też zarzuty dotyczące postępowania dowodowego, w szczególności odnośnie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko nie mogą być w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej analizowane i oceniane w kontekście zasadności wydania na ich podstawie decyzji pozytywnej oraz uwzględnienia w decyzji podanych w nich danych. W postępowaniu nadzwyczajnym w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej nie prowadzi się już bowiem postępowania wyjaśniającego właściwego dla sprawy o wydanie decyzji środowiskowej, czy nawet postępowania uzupełniającego w tym zakresie. Skoro więc argumenty i zarzuty skarżącego odnośnie sporządzonego raportu i przeprowadzonego postępowania dowodnego sprowadzają się w istocie do podważania zasadności wydania decyzji pozytywnej (w szczególności ze względu na odległość elektrowni wiatrowej od zabudowań), a nie na wykazaniu rażącego naruszenia przepisów proceduralnych, to tym samym nie mogły one skutkować stwierdzeniem nieważności kwestionowanej decyzji środowiskowej. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności mających świadczyć o dowolności oceny materiału dowodowego czy innym rażącym naruszeniu przepisów proceduralnych lecz koncentrował swoją argumentację na samej zasadności wydania decyzji pozytywnej na podstawie ustaleń zawartych w raporcie oraz wyników uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, co jak słusznie zaznaczył to organ, o ile mogłyby uzasadniać weryfikację decyzji w postępowaniu zwyczajnym w trybie odwoławczym, to było niewystarczające do podważenia decyzji w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji ostatecznej. Wniosek ten należ odnieść także w pełnym zakresie do argumentów dotyczących nie uwzględnienia pozaprawnych opracowań i zaleceń w kwestiach lokalizacji elektrowni wiatrowych. Należy wyraźnie podkreślić, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie jest i nie może być ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która była już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Takie otworzenie ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy już rozstrzygniętej decyzją ostateczną tworzy postępowanie w sprawie wznowienia postępowania. Zastosowania sankcji nieważności nie można wyprowadzić z odmiennej oceny mocy dowodowej, na której organy orzekające w sprawie oparły ustalenie stanu faktycznego. Oparcie stosowania sankcji nieważności decyzji na różnicy w ocenie mocy dowodowej materiału dowodowego byłoby sprzeczne z zasadą ogólną trwałości decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 363/10, CBOiS).

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu skargi dotyczącego braku zapewnienia prawidłowego udziału społeczeństwa w procedurze wydania decyzji środowiskowej wskazać należy, że ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie w reguluje w Dziale III kwestię udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji wymagających udziału społeczeństwa. W myśl art. 30 tej ustawy, społeczeństwo ma zagwarantowany udział w procedurze podjęcia decyzji w tych kategoriach spraw, w których ustawa lub inne przepisy szczególne taką możliwość mu przyznają. W art. 79 ust. 1 ustawy ustawodawca przewidział zaś, że społeczeństwo ma zagwarantowany udział w tych postępowaniach dotyczących określenia uwarunkowań środowiskowych, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. W przypadku takich decyzji, poprzedzonych przeprowadzeniem oceny oddziaływania na środowisko zachodzi również konieczność uzyskania stanowisk organów określonych w art. 77 ust.1 pkt 1 i 2 co do warunków realizacji przedsięwzięcia. Przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy, realizacja przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko tj. mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (pkt1) oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 ustawy (pkt 2). Katalog przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zgodnie z delegacją zawartą w art. 60 ustawy, określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Kwestią bezsporną w sprawie jest kwalifikacji przedmiotowej inwestycji, jako przedsięwzięcia wymienionego w § 3 ust. 1 pkt 6 lit. b oraz to, że obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony zgodnie z art. 63 ust. 1 ustawy, w postanowieniu Burmistrza L. z dnia [...] r., wydanym po wcześniejszym zasięgnięciu opinii organów współdziałających - RDOŚ i PPIS, które to organy zgodnie stwierdziły, że w sprawie zachodzi konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. W tym stanie rzeczy wydanie w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, musiało być poprzedzone postępowaniem w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, a co za tym idzie opracowaniem raportu o oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oraz uzyskaniem wymaganych art. 77 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowisk innych organów co do warunków realizacji przedsięwzięcia, tj. regionalnego dyrektora ochrony środowiska w postaci uzgodnienia i państwowego inspektora sanitarnego w formie opinii. Przesądzenie, że w ramach postępowania dotyczącego przedmiotowej inwestycji przeprowadza się ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, oznacza zatem, że organ przed wydaniem decyzji środowiskowej musiał zapewnić możliwość udziału społeczeństwa w tym postępowaniu (art. 79), a wydając decyzje wziąć pod uwagę wyników postępowania z udziałem społeczeństwa (art. 80 ust. 1 pkt 3), a także wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1 ustawy, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone (art. 80 ust. 1 pkt 1, 2 i 4). Uczestnictwo w podejmowaniu decyzji wymagającym udziału społeczeństwa odbywa się na warunkach określonych ustawą, a zatem zgodnie z postanowieniami zawartymi w przepisach art. 29-38 ustawy, konkretyzującymi wyrażane w art. 5 i 30 ustawy zasady gwarantujące każdemu uczestnictwo w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Wśród wskazanych przepisów szczególne istotna jest regulacje określona w art. 33 ust. 1 ustawy, który wymienia instrumenty prawne gwarantujące społeczeństwu udział w podejmowaniu decyzji. Stanowią je wyszczególnione w tym przepisie informacje (o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, wszczęciu postępowania, przedmiocie decyzji, która ma być wydana, organie właściwym do jej wydania oraz organach właściwych do wydania decyzji i uzgodnień, możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu, możliwości składania uwag i wniosków, sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 21-dniowy termin ich składania, organie właściwym do ich rozpatrzenia, a także o terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, jeżeli ta ma być przeprowadzona oraz o postępowaniu w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, gdy jest ono prowadzone) wymagane do podania przez organ do publicznej wiadomości, bez zbędnej zwłoki przed wydaniem lub zmianą decyzji. Pojęcie podania informacji do publicznej wiadomości samodzielnie definiuje i wyjaśnia ustawa w art. 3 ust. 1 pkt 11, określając, że przez podanie informacji do publicznej wiadomości uznaje się w rozumieniu ustawy udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie, ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie oraz ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu. Z powyższego wynika, że instytucja podania informacji do publicznej wiadomości stanowi charakterystyczną formę powiadamiania "społeczeństwa" o informacjach wymaganych w ramach udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji wymagającej jego udziału, w ramach której ustawodawca w ustawie w sposób samoistny i specyficzny określił termin podania informacji do publicznej wiadomości (bez zbędnej zwłoki – art. 33 ust. 1 ustawy), sposób podania informacji do publicznej wiadomości (art. 3 ust. 1 pkt 11 ustawy) i adresata informacji (społeczeństwo - art. 33 ust. 1 ustawy). Analiza akt sprawy wskazuje, że w ramach prowadzonego postępowania powiadomiono społeczeństwo na stronie Biuletynu Informacji Publicznej organu obwieszeniem z dnia [...] r. o prowadzeniu oceny oddziaływania na środowisko, w którym to obwieszczeniu zawarto informacje wymienione w art. 33 ust. 1 pkt 1-8 ustawy, w tym o możliwości zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy i o możliwości składania uwagi i wniosków w terminie od [...] do [...] r. W wyznaczonym terminie nikt nie skorzystał z tych uprawnień. Z akt sprawy wynika również, że na stronie BIP organu podano także do publicznej wiadomości w dniu [...] r. informację o wydaniu przez Burmistrza L. postanowienia z dnia [...] r. stwierdzającego obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, a w dniu [...] r. informację o wydaniu decyzji środowiskowej w dniu [...] r. Niewątpliwie zatem w sprawie podano do publicznej wiadomości informacje wymagane w ramach zapewnienia udziału społeczeństwa w podejmowaniu decyzji środowiskowej jedynie w jednej z trzech przewidzianych ustawą form, a więc tylko w drodze udostępniania informacji w BIP organu właściwego w sprawie. Niemniej jednak to uchybienie nie stanowi rażącego naruszenia prawa we wskazanym przez Sąd rozumieniu. Choć bowiem w sprawie nie dokonano podania do informacji publicznej w formie określonej w art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. b i c ustawy, to jednak zastosowano formę przewidzianą w art. 3 ust. 1 pkt 11 lit. a ustawy, podając wymagane informacje do publicznej wiadomości w drodze ich udostępnia na stronie BIP organu i tym samym umożliwiając społeczeństwu udział w podejmowaniu decyzji środowiskowej. Zarzuty dotyczące nieprawidłowości w zapewnieniu społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu nie miały w związku z tym charakteru rażącego i nie uzasadniały wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Skarżący nie wykazał argumentacyjnie ani rażącego naruszenie wymagań praworządności przez organ, ani konkretnych skutków gospodarczych lub społecznych zaistniałych uchybień. Tożsame stanowisko odnośnie omawianego uchybienia zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 758/15 (CBOiS). Należy również zwrócić uwagę, że ustawa udostępnieniu informacji o środowisku nie zawiera normy prawnej, która wskazywałaby, iż naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu winno skutkować bezwzględną eliminacją z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć. Oznacza to, iż ewentualne naruszenie zasad postępowania musi podlegać ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt II SA/Po 823/12, LEX nr 1393296). Zaznaczenia wymaga także, że nie stanowi uchybienia właściwego organu wystąpienie do organów uzgadniających i opiniujących w celu zajęcia stanowiska co do warunków realizacji przedsięwzięcia jeszcze przed terminu na wniesienie uwag i wniosków przez społeczeństwo (por. art. 33 ust. 2 pkt 2 lib. b ustawy). Ustawodawca nie nakłada także obowiązku przedłożenia organom uzgadniającym i opiniującym ewentualnych uwag i wniosków społeczeństwa, ponieważ organem właściwym do rozpatrzenia tych uwag i wniosków jest tylko organ główny – właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia (wyrok NSA z dnia 21 marca 2017 r., sygn. akt II OSK 2077/15, CBOiS). W tym stanie rzeczy, uwzględniając wskazane okoliczności i stanowiska sądów administracyjnych w przywołanych orzeczeniach, nie było w ocenie Sądu podstaw do stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji środowiskowej ze względu na zakres i formę zapewnienia udziału społeczeństwa w podejmowaniu tej decyzji. Jednocześnie wymaga podkreślenia, że w świetle art. 79 ust. 1 ustawy społeczeństwo ma zagwarantowany udział w tych postępowaniach, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. Oznacza to, że w postępowaniach, dla których przeprowadzenie oceny ma charakter fakultatywny, społeczeństwo będzie miało zagwarantowany udział dopiero od momentu wydania postanowienia ustalającego konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania. Dopiero zatem od tego momentu aktualizują się obowiązki informacyjne organu określone w art. 33 ust. 1 ustawy, którym to organ powinien zadośćuczynić bez zbędnej zwłoki, co jak przyjmuje się w doktrynie powinno nastąpić po wpłynięciu raportu do organu odpowiedzialnego za przeprowadzenia procedury udziału społeczeństwa (Krzysztof Gruszecki, Komentarz Lex do art. 33 ustawy). W sprawie Sąd nie dostrzegł w tym zakresie (tj. terminu wypełnienia dyrektyw art. 33 ust. 1 ustawy) naruszenia prawa.

Mając zatem na uwadze wszystkie przytoczone przepisy prawa i poczynienie do nich uwagi, uwzględniając charakter kontrowanego postępowania, a więc to, iż dotyczyło on stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, co w sposób bezpośredni determinuje zakres i przedmiot tego postępowania, a w konsekwencji wpływa na spektrum weryfikacji decyzji ostatecznej, a także biorąc pod uwagę okoliczność, że przedmiot zarzutów skargi koncentrował się przede wszystkim na kwestii legalności postępowania poprzedzającego wydanie decyzji środowiskowej, oraz że w przypadku instytucji stwierdzenia nieważności decyzji jej kwalifikowana wadliwość musi tkwić w samej decyzji, Sąd orzekł o oddaleniu wniesionej w sprawie skargi, nie dopatrując się rażącego naruszenia przepisów prawa, a w przypadku przepisów proceduralnych także ich bezpośredniego i oczywistego wpływu na ostateczną decyzję środowiskową. Zdaniem Sądu, żaden z podniesionych przez skarżącego zarzutów nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej z dnia [...] r. Również Sąd z urzędy nie dopatrzył się podstaw do stwierdzenia nieważności tej decyzji.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.