Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1565/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 55, art. 64 ust. 1, art. 60 pkt 6, art. 67, art. 183
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 67a § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Joanna Zabłocka, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Anna Falkiewicz - Kluj (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi M. z siedzibą w B. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki na dofinansowanie realizacji projektu oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej również jako: "organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania M. Spółka z o. o. (dalej jako "skarżący’) od decyzji Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej (dalej jako "MTBiGM") z dnia [...] września 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nierozliczonej w terminie zaliczki na dofinansowanie realizacji projektu, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Zaskarżona decyzja została wydana w ustalonym przez organy następującym stanie faktycznym i prawnym.

Skarżący pismem z dnia [...] maja 2013 r. zwrócił się z prośbą do MTBiGM z wnioskiem o umorzenie w całości albo w części należności, określonej w decyzji Centrum Unijnych Projektów Transportowych (dalej "CUPT") z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...], wynoszącej 86 469 zł, dotyczącej projektu nr [...]pn. [...] w związku z rozwojem infrastruktury. Decyzja ta został utrzymana w mocy decyzją Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]

Przedmiotowa należność wynika z konieczności zwrotu w wymaganym terminie zaliczki, otrzymanej w dniu [...] września 2011 r. w ramach umowy o dofinansowanie (podpisanej dnia [...] grudnia 2009 r.) w kwocie 2 351 666,67 zł. Zaliczka ta została rozliczona w dwóch wnioskach o płatność, tj. we wniosku o płatność nr [...] złożonym w dniu [...] października 2011 r. na kwotę 74 530,89 zł oraz we wniosku o płatność nr [...] złożonym w dniu [...] grudnia 2011 r. na kwotę 2 277 135,78 zł.

Skarżący otrzymał zaliczkę w dniu [...] września 2011 r., termin na jej rozliczenie upłynął w dniu [...] grudnia 2011 r. Tymczasem skarżący we wskazanym terminie rozliczył tylko część zaliczki (w kwocie 74 530,89 zł). Pozostałą część, w kwocie 2 277 135,78 zł rozliczył w dniu 9 grudnia 2011 r., a więc 8 dni po upływie terminu na jej rozliczenie.

Zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie (§ 8 ust. 3a) w razie nierozliczenia zaliczki w terminie, beneficjent zobowiązany jest do zapłaty odsetek na zasadach określonych w art. 189 ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 157, poz. 1240 ze zm.), dalej "u.f.p.".

We wniosku o umorzenie przedmiotowej należności skarżący stwierdził, że wysokość ustalonych odsetek jest niewspółmierna do rangi uchybienia formalnego, tj. złożenia wniosku o płatność rozliczającego zaliczkę z kilkudniowym opóźnieniem. Ponadto podkreślono, że kwota ta stanowi istotną pozycję w budżecie skarżącego. Zdaniem skarżącego uszczuplenie jego środków finansowych – podmiotu świadczącego usługi o charakterze publicznym, a równocześnie ważnego pracodawcy w regionie i silnego motoru regionalnego rozwoju społecznego, nie leży zarówno w interesie samego lotniska jak i w szeroko rozumianym interesie publicznym.

Decyzją z dnia [...] września 2013 r. MTBiGM wydał decyzję o odmowie udzielenia ulgi w postaci umorzenia odsetek z tytułu nierozliczonej w terminie zaliczki, wynikającej z decyzji CUPT z dnia [...] grudnia 2012 r.

Skarżący odwołał się od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

- art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący dowodów w sprawie,

- art. 11 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji argumentacji skarżącego, dotyczącej realizowanego przez niego celu publicznego, jako okoliczności uzasadniającej zastosowanie ulgi w postaci umorzenia w całości lub w części należności w postaci odsetek z tytułu nierozliczonej w terminie zaliczki,

- art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 40 § 2 K.p.a. poprzez doręczenie w toku prowadzonego postępowania pism bezpośrednio skarżącemu, podczas gdy działa on przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika.

Minister Infrastruktury i Rozwoju rozpatrując odwołanie stwierdził, że rozstrzygniecie w przedmiocie umorzenia należności determinowane jest przesłankami "ważnego interesu dłużnika" lub "interesu publicznego". Z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wynika, że "ważny interes podatnika" dotyczy zarówno sytuacji, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty i innych zobowiązań podatkowych.

Natomiast za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej.

Organ odwoławczy stwierdził, że MTBiGM, rozpatrując wniosek skarżącego, dokonał oceny jego kondycji finansowej w formie analizy głównych elementów sprawozdania finansowego za lata: 2009, 2010, 2011, 2012, tj. bilansu, rachunku wyników i sprawozdania z przepływów środków pieniężnych.

Do przeprowadzenia analizy finansowej skarżącego wykorzystane zostały następujące wskaźniki:

- rentowności sprzedaży, który w 2012 r. wyniósł 31 %, co oznacza wysoką efektywność osiąganych przez skarżącego dochodów,

- bieżącej płynności, który wyniósł w 2012 r. ponad 1.600%, co oznacza ,że skarżący nie ma problemów z bieżącą płynnością oraz ze spłatą zobowiązań bieżących,

- wypłacalności gotówkowej, który w 2012 r. wyniósł prawie 1.400%, który świadczy o możliwości spłaty zobowiązań krótkoterminowych bezpośrednio środkami pieniężnymi,

- zadłużenia ogólnego, który w 2012 r. wyniósł niespełna 2%, co oznacza, że udział kapitałów obcych w finansowaniu majątku skarżącego jest minimalny.

Zatem z dokonanej analizy wynika, że sytuacja finansowa skarżącego jest bardzo dobra i umożliwia mu spłatę należności, o umorzenie której wystąpił. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że ze sprawozdania finansowego skarżącego za rok 2012 wynika, że dysponuje on wolnymi środkami w kwocie ponad 120 mln złotych, które na przestrzeni badanego okresu stale się powiększały.

Minister Infrastruktury i Rozwoju co prawda stwierdził, że w decyzji organ pierwszej instancji nie wskazał wprost, że w niniejszej sprawie nie występuje "interes publiczny", jednakże odniósł się do tej kwestii stwierdzając: "Z uwagi na fakt, iż skarżący nie kwestionuje faktu niewłaściwego rozliczenia zaliczki, potwierdzając tym samym, że swoim działaniem doprowadził do naruszenia przepisów, w ocenie MYBiGM budżet państwa nie powinien ponosić odpowiedzialności za tego typu sytuacje."

Organ odwoławczy uznał, że w niniejszej sprawie przesłanka "interesu publicznego" nie zachodzi bowiem za spełnienie tej przesłanki nie może być uznane przerzucanie ciężaru finansowego na Skarb Państwa w związku z działaniami skarżącego, który osiąga zyski z podstawowej działalności operacyjnej, co umożliwia mu zapłatę przedmiotowej należności. Dodatkowo stwierdził, że w przypadku umorzenia należności zgodnie z wnioskiem skarżącego, spowodowałoby to uszczerbek w dochodach budżetu państwa, a tym samym z uwagi na istniejący w tym zakresie deficyt zwiększałoby jego potrzeby pożyczkowe.

Ponadto organ odwoławczy za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów postepowania, tj. art. 7, 10 § 1, 11, 40 § 2, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a.

W ocenie organu odwoławczego zebrany przez MTBiGM materiał dowodowy w postaci sprawozdań finansowych za lata 2009, 2010, 2011 i 2012 jest zupełny i umożliwiał prawidłowe ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie. Odpowiadają na zarzut nie poddania ocenie okoliczności realizacji przez skarżącego planu inwestycyjnego, organ odwoławczy stwierdził, że zdarzenia gospodarcze, przedstawione we wniosku jako zamierzenia inwestycyjne, nie znajdują odzwierciedlenia w dokumentach finansowych sporządzonych według stanu ksiąg rachunkowych na koniec 2012 r. i nie mogą stanowić rzetelnej oceny finansowej. Sam fakt realizacji planów inwestycyjnych, nie jest, zdaniem organu odwoławczego, wystarczający aby udzielić skarżącemu ulgi.

Odnosząc się do argumentów skarżącego dotyczących zaciągnięcia w 2013 r. "niezwykle dużych zobowiązań finansowych", organ odwoławczy zauważył, że skarżący w 2012 r. podpisał z jednym z banków komercyjnych umowę emisji obligacji, która ma zabezpieczyć finansowanie realizacji projektu inwestycyjnego, ponadto proces inwestycyjny ma charakter długoterminowy i płatności z nim związane rozkładają się w czasie i nie obciążają majątku spółki w jednym momencie.

W odpowiedzi na zarzut skarżącego dotyczący zwrócenia się przez organ pierwszej instancji bezpośrednio do skarżącego, podczas gdy w sprawie działał przez profesjonalnego pełnomocnika, organ odwoławczy stwierdził, że skarżący dysponuje zapleczem merytorycznym, zwrócenie się zatem bezpośrednio do niego o przekazanie dokumentów finansowych spółki, nie pozbawiło go jego praw. Organ odwoławczy zwrócił także uwagę, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi. Ponadto organ podniósł, ze w odwołaniu nie wykazano istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postepowania w tym zakresie a wynikiem sprawy.

W skardze na omawianą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 14 kwietnia 2014 r. skarżący zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie:

- art. 138 § 1, art. 11, art. 107 § 3 w związku z art. 140 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji MTBiGM i nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do części zarzutów podniesionych w odwołaniu, w szczególności dotyczących pominięcia w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, a następnie w decyzji organu odwoławczego szerokiej argumentacji skarżącego dotyczącej realizowanych przez niego inwestycji lotniskowych celu publicznego służących wykonywaniu zadań o charakterze publicznym, jako przesłanki uzasadniającej zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań z tytułu niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym w postaci odsetek od nierozliczonej w terminie zaliczki;

- art. 64 ust. 2 pkt 3 lit. c0 i lit. e) ufp w związku z art. 60 pkt 6 i 55 ufp, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie administracyjnej nie występuje interes publiczny stanowiący przesłankę do zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań z tytułu nierozliczonej w terminie zaliczki, podczas gdy realizacja przez skarżącego inwestycji lotniskowych z wykorzystaniem przedmiotowej zaliczki służy wykonywaniu zadań publicznych wskazanych w ustawie prawo lotnicze.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji MTBiGM w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę, podniesiono, że organy obu instancji w istocie nie odniosły się do szerokiej argumentacji skarżącego dotyczącej realizacji przez niego inwestycji lotniskowych, jako inwestycji celu publicznego, realizowanych w interesie publicznym, a także realizacji w toku działalności zadań publicznych zakreślonych w szczególności w ustawie – Prawo lotnicze, w tym działań prowadzonych w ogólnym interesie gospodarczym.

Ponadto skarżący zarzucił, ze szeroka argumentacja organu odwoławczego dotycząca rozumienia "interesu publicznego", odnoszona wyłącznie do interesu fiskalnego państwa, jest bardzo spłycona. W nauce i praktyce prawa administracyjnego pojęcie to jest rozumiane znacznie szerzej.

Ponadto skarżący podkreślił, że dobra kondycja finansowa, na która powoływał się organ w zaskarżonej decyzji, nie może dyskwalifikować a priori wnioskodawcy jako potencjalnego beneficjenta ulgi w spłacie zobowiązań, bez wszechstronnego rozważenia innych aspektów przesłanek jej zastosowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska przedstawionego w zaskarżonej decyzji i uznając zarzuty skargi uznał za nieuzasadnione. Organ pokreślił także, że realizacja inwestycji lotniskowych skarżącego nie jest związana wyłącznie z wykonywaniem zadań publicznych, ale również z prowadzoną przez niego działalnością komercyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozważając w tym kontekście zarzuty skargi, stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przechodząc do wyjaśnienia motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia przede wszystkim wskazać należy na treść mających w sprawie zastosowanie przepisów prawa.

Zgodnie zatem z treścią przepisu art. 60 u.f.p., środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu państwa albo budżetu samorządu terytorialnego:

1) kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w niniejszej ustawie;

2) należności z tytułu gwarancji i poręczeń udzielonych przez Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego;

3) wpłaty nadwyżek środków obrotowych samorządowych zakładów budżetowych;

4) wpłaty nadwyżek środków finansowych agencji wykonawczych;

5) wpłaty środków z tytułu rozliczeń realizacji programów przedakcesyjnych;

6) należności z tytułu zwrotu płatności dokonanych w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich;

7) dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw;

8) pobrane przez jednostkę samorządu terytorialnego dochody związane z realizacją zadań z zakresu administracji rządowej oraz innych zadań zleconych jednostkom samorządu terytorialnego odrębnymi ustawami i nieodprowadzone na rachunek dochodów budżetu państwa.

W przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdzie art. 60 pkt 6 u.f.p.

Wniosek o umorzenie przedmiotowej należności złożony został z uwagi na określenie decyzją Dyrektora CUPT z [...] grudnia 2012 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Rozwoju Regionalnego z [...] kwietnia 2013 r. kwoty do zwrotu z tytułu odsetek naliczonych jak dla zaległości podatkowych na podstawie art. 189 ust. 3 u.f.p. W myśl tego przepisu w przypadku niezłożenia wniosku o płatność na kwotę lub w terminie, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie ust. 4, od środków pozostałych do rozliczenia, przekazanych w ramach zaliczki, nalicza się odsetki jak dla zaległości podatkowych, liczone od dnia przekazania środków do dnia złożenia wniosku o płatność.

Obowiązek zwrotu dotacji określony wobec skarżącego na podstawie ww. przepisów prawa należy więc do kategorii należności wymienionych w treści art. 60 pkt 6 u.f.p.

Zgodnie z art. 64 ust. 1 u.f.p. właściwy organ, na wniosek zobowiązanego, może udzielać określonych w art. 55 ulg w spłacie zobowiązań z tytułu należności, o których mowa w art. 60.

Przepisy ustawy o finansach publicznych nie zawierają przesłanek, które warunkują dopuszczalność stosowania ulg w odniesieniu do niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym, lecz zawierają odesłanie zawarte w art. 67 u.f.p., iż do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm., dalej: "o.p.").

Dział III ustawy Ordynacja podatkowa, zwanej dalej w skrócie "o.p.", dotyczy zobowiązań podatkowych. Powyższe oznacza, że do ulg niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym należy stosować rozdział 7a - ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, gdzie miejsce organu podatkowego zajmuje organ jednostki samorządu terytorialnego.

W związku z powyższym Sąd zauważa, że organ odwoławczy nieprawidłowo zastosował art. 55 u.f.p., który w sprawie nie miał zastosowania i winien zastosować art. 67a § 1 o.p. Trzeba bowiem wyjaśnić, że art. 55 u.f.p. stosuje się tylko do należności cywilnoprawnych, natomiast przedmiotowe należności są niepodatkowymi należnościami budżetowymi o charakterze publicznoprawnym, o czym szerzej wyżej. W sprawie zgodnie z art. 67 u.f.p. odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy działu III Ordynacji podatkowej. Jednakże powyższe zdaniem Sądu nie miało wpływu na wynik sprawy, a tym bardziej istotnego wpływu, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O braku podstawy prawnej można mówić wówczas, gdy nie istnieje przepis prawa pozwalający regulować daną materię w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast decyzja, która nie zawiera powołania podstawy prawnej, określa ją ogólnikowo lub błędnie, nie będzie wydana bez podstawy prawnej. W takim bowiem przypadku podstawa prawna realnie istnieje, lecz nie ma o niej prawidłowej informacji w decyzji administracyjnej. W tej sytuacji można mówić o uchybieniu formy aktu administracyjnego z racji naruszenia art. 107 k.p.a., ale nie można mówić o braku podstawy prawnej do wydania tego aktu.

Dlatego też w ocenie Sądu uchybienia, których dopuściły się organy w niniejszej sprawie stanowiły naruszenie art.107 § 1 k.p.a., jednakże nie miały one wpływu na wynik sprawy, ponieważ de facto istniał przepis prawa dający organom prawo do orzekania w przedmiocie wniosku o umorzenie odsetek i organy rozważyły przesłanki do zastosowania ulgi, wskazane w tym przepisie.

Zgodnie z art. 67a § 1 o.p., organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatnika prowadzącego działalność gospodarczą), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Decyzja organu ma charakter uznaniowy, lecz musi uwzględniać przesłanki zawarte w art. 67a § 1 o.p.

Podsumowując powyższe zasady postępowania dotyczące umarzania przedmiotowej należności stwierdzić należy, iż organ administracyjny przy wydawaniu decyzji w zakresie zastosowania ulg dotyczących niepodatkowych należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym winien rozważyć czy za zastosowaniem ulgi w postaci umorzenia przedmiotowych należności przemawia ważny interes strony lub interes publiczny.

Sąd wskazuje, że stan faktyczny sprawy ustalony został prawidłowo. Bezsporne jest, że w niniejszej sprawie doszło do powstania po stronie skarżącego zobowiązania z tytułu odsetek na kwotę 86 469,00 zł, należnej od kwoty nierozliczonej w terminie zaliczki w kwocie 2 277 135,78 zł. Podstawą określenia tego zobowiązania jest art. 189 ust. 3 u.f.p.

Skarżący we wniosku o umorzenie omawianej należności wskazał, że kwota ta stanowi istotną pozycję w budżecie skarżącego. Zdaniem skarżącego uszczuplenie jego środków finansowych – podmiotu świadczącego usługi o charakterze publicznym, a równocześnie ważnego pracodawcy w regionie i silnego motoru regionalnego rozwoju społecznego, nie leży zarówno w interesie samego lotniska jak i w szeroko rozumianym interesie publicznym. Skarżący podkreślił, że jest podmiotem realizującym zadania publiczne (zarządza portem lotniczym, który na charakter publiczny). Pokreślił także, że w chwili obecnej przystępuje do realizacji największego w jego historii planu inwestycyjnego związanego z budową infrastruktury lotniskowej, która będzie służyła funkcjonowaniu lotniska użytku publicznego.

Wyjaśniając przesłanki wiążące organ w przedmiotowej sprawie ustawodawca w dyspozycji art. 67a o.p. użył zwrotów niedookreślonych: ważny interes podatnika oraz interes publiczny, co uznaje się za swoistą klauzulę generalną odsyłającą do ocen pozaprawnych. Przyjmuje się, że klauzula ta określa dyrektywy wyboru organu podatkowego, co każdorazowo wymaga dokonania oceny skutków rozstrzygnięcia, przy czym obie przesłanki o jakich mowa w art. 67a § 1 o.p. mają charakter równorzędny. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, w myśl którego "interes publiczny" to sytuacja, gdy zapłata zaległości spowoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego do środków pomocy państwa, gdyż nie będzie w stanie zaspakajać swoich potrzeb materialnych (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98, niepubl.). Nie powinno budzić zastrzeżeń stwierdzenie, że "interes publiczny" nie sprowadza się do zapewnienia maksymalnych dochodów w budżecie państwa, zaś wystarczającą przesłanką do stosowania ulgi powinien być interes podatnika (wyrok NSA z 30 maja 2001 r. w sprawie III SA 830/00), jednak mówiąc o interesie publicznym mowa jest o ochronie wpływów do budżetu, która powinna uniemożliwiać sytuację rezygnacji z tych wpływów oraz rezygnację z konieczności ochrony interesów innych podatników. Z kolei "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik (strona) nie jest w stanie uregulować zaległości. Będzie to między innymi utrata losowa majątku, utrata możliwości zarobkowania, nieporadność życiowa związana również ze stanem zdrowia, czy też w przypadku podmiotów innych niż osoby fizyczne; trudności ekonomiczne podmiotu zobowiązanego.

W ocenie Sądu, należy zwrócić szczególną uwagę na wyjątkowość instytucji umorzenia należności. Instytucja umorzenia należności budżetowych o charakterze publicznoprawnym powinna być odstępstwem od generalnej zasady ich płacenia i może być stosowana jedynie w przypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami towarzyszącymi zarówno powstaniu zaległości jak i warunkom ich spłaty.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie słusznie uznano, że nie zostały spełnione przesłanki warunkujące udzielenie skarżącemu wnioskowanej ulgi.

Organy prawidłowo i wnikliwie przeanalizowały sytuację finansową skarżącego, dochodząc do wniosku, że jest ona bardzo dobra i umożliwia mu spłatę należności, o umorzenie której wystąpił. Ocena ta nie budzi wątpliwości Sądu. Ponadto organ drugiej instancji odniósł się do podnoszonych w odwołaniu kwestii zaciągnięcia w 2013 r. "niezwykle dużych zobowiązań finansowych", wskazując, że skarżący w 2012 r. podpisał z jednym z banków komercyjnych umowę na emisję obligacji, która ma zabezpieczyć finansowanie realizacji planu inwestycyjnego, ponadto proces inwestycyjny ma charakter długoterminowy i płatności z nim związane rozkładają się w czasie i nie obciążają majątku spółki w jednym momencie.

W ocenie Sądu skarżący w toku postępowania nie przedstawił takich dowodów, które wskazywałyby, że jego sytuacja ekonomiczna jest tak trudna, iż nie jest w stanie uregulować przedmiotowego zobowiązania. Brak jest zatem podstaw do uznania, że spełniona został przesłanka "ważnego interesu podatnika (dłużnika)".

Przechodząc do kontroli prawidłowości oceny przez organy przesłanki "interesu publicznego", należy stwierdzić, że organ pierwszej instancji wnikliwie i szeroko przeanalizował kondycję finansową skarżącego, co należy uznać za zbadanie przesłanki "ważnego interesu podatnika (dłużnika)", nie wykazał natomiast wprost, że w sprawie nie występuje "interes publiczny". Jednakże uchybienie to, zdaniem Sądu zostało naprawione przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przy czym nieuzasadniony jest zarzut skargi, ze organ odwoławczy nie odniósł się do tej kwestii. Na stronie 5 zaskarżonej decyzji w ostatnim akapicie Minister Infrastruktury i Rozwoju zwrócił uwagę na braki decyzji organu pierwszej instancji w tym zakresie, a następnie sam przeanalizował kwestię istnienia w niniejszej sprawie "interesu publicznego" dochodząc do wniosku, że przesłanka ta w niniejszej sprawie nie zachodzi. W tym miejscu należy zaznaczyć, że obowiązkiem organu odwoławczego, wynikającym z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.), jest nie tylko kontrola orzeczenia organu pierwszej instancji, ale przede wszystkim ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do jej wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Z powyższego wynika m. in., że jeżeli materiał dowodowy został zgromadzony prawidłowo, to ewentualne uchybienia organu pierwszej instancji (np. w zakresie zbyt ogólnikowego uzasadnienia orzeczenia), powinien naprawić organ odwoławczy, uzasadniając swoje rozstrzygniecie zgodnie z wymogami z art. 107 § 3 K.p.a. – tak jak to stało się w rozpatrywanej sprawie.

Nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącego, że realizowanie przez niego inwestycji lotniskowych celu publicznego służących wykonywaniu zadań o charakterze publicznym (wynikających z ustawy – Prawo lotnicze), stanowi o spełnieniu przesłanki "interesu publicznego". Uznając słuszność argumentacji skarżącego, niejako z góry należałoby przyjąć, że każdemu podmiotowi (również prywatnemu) świadczącemu usługi o charakterze publicznym, z urzędu przysługuje umorzenie odsetek naliczonych na podstawie art. 189 ust. 3 u.f.p., bowiem realizuje on zadania publiczne. Przyjęcie z góry takiego założenia wypaczałoby sens instytucji umorzenia, która jest uregulowana jednolicie dla każdego z dłużników w tym dla podmiotów realizujących zadania publiczne. Ustawodawca bowiem w żadnym z przepisów dotyczących umorzenia nie faworyzuje takich jednostek. Gdyby prawodawca chciał wprowadzić określone ułatwienia, czy też wyłączenia, to zawarłby je w przepisach. Należy ponadto zwrócić uwagę, że realizacja inwestycji lotniskowych wskazanych przez skarżącego nie jest związana wyłącznie z wykonywaniem zadań publicznych, ale również z prowadzoną przez niego działalnością komercyjną. Podkreślenia wymaga także fakt, że powstanie zobowiązania wynikało z działań samego skarżącego (nierozliczenie w terminie zaliczki na dofinansowanie realizacji projektu). W ocenie Sądu, budżet państwa nie powinien ponosić konsekwencji za tego typu sytuacje.

Podsumowując, należy stwierdzić odwoławczy słusznie doszedł do wniosku, że w rozpatrywanej sprawie za umorzeniem zobowiązania skarżącego nie przemawia "interes publiczny".

Reasumując Sąd stwierdza, że na podstawie przedstawionego przez skarżącego materiału dowodowego oraz podnoszonych argumentów, organy obydwu instancji prawidłowo odmówiły umorzenia odsetek.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.