Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 376/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 108 ust. 2 pkt 4, ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Piotr Godlewski AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek–Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2022 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Rektora [...] z dnia 8 lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Rektora [....] (dalej: "Rektor", "Organ odwoławczy", "Organ II instancji") z dnia 8 lutego 2022 r., nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Dziekana [....] (dalej: "Dziekan", "Organ I instancji") z dnia 1 marca 2021 r. nr [...] wydana w przedmiocie skreślenia B.K.(dalej: "Skarżąca") z listy studentów.

W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 108 ust. 2 pkt 4 oraz art. 108 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm.; dalej: "Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce"), § 5 w zw. z § 42 ust. 2 pkt 4 załącznika do Uchwały Senatu [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r. w sprawie zatwierdzenia zmian i tekstu jednolitego Regulaminu studiów na [...].

Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu:

Skarżąca rozpoczęła studia na kierunku prawo studia niestacjonarne I stopnia w 2018 r., następnie podpisała umowę o warunkach pobierania opłat związanych z odbywaniem studiów i opłat za usługi edukacyjne na niestacjonarnych studiach wyższych, zgodnie z którą zobowiązała się do wnoszenia określonej wysokości opłat w formie ratalnej, tj. 4 równe raty po 850 zł.

Następnie w roku akademickim 2020/2021 Skarżąca w dniu 9 listopada 2020 r. złożyła do Dziekana wniosek o przesunięcie terminu płatności I raty na V semestrze III roku. Dziekan rozstrzygnięciem z dnia 10 listopada 2020 r. przesunął termin płatności raty do 15 grudnia 2020 r. Dzień przed upływem terminu płatności raty, wskazanej przez Dziekana, Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przesunięcie terminu płatności raty do stycznia 2021 r., argumentując go brakiem stypendium socjalnego, oczekiwaniem na wypłaty pieniędzy "z tarczy" oraz ubieganiem się o pożyczkę. Dziekan [...] nie wyraził zgody na przesunięcie płatności ww. raty. Skarżąca wniosła od ww. rozstrzygnięcia odwołanie. Rektor [...] rozstrzygnięciem z dnia 30 grudnia 2020 r. nr [...] podtrzymał rozstrzygnięcie Dziekana. Od powyższego rozstrzygnięcia, Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, która postanowieniem z dnia 17 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 158/21 została odrzucona.

Dziekan [...] decyzją z 1 marca 2021 r. nr [...] skreślił Skarżącą z listy studentów VI semestru III roku studiów niestacjonarnych I stopnia – profil ogólnoakademicki, kierunek Prawo w roku akademickim 2020/2021 z powodu niedokonania opłaty w semestrze V III roku, w roku akademickim 2020/2021.

Od powyższej decyzji Skarżąca oraz jej pełnomocnik złożyli odwołania. Skarżąca podniosła, że jej problemy finansowe spowodowane są trwającą pandemią COVID-19, przez co jej firma generuje straty. Pełnomocnik Skarżącej w odwołaniu zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że Skarżąca nie dokonała opłaty za studia w semestrze V na III roku akademickim 2020/2021, podczas gdy faktycznie wniosła dwie opłaty po 150 zł każda. Wobec powyższego pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przywrócenie Skarżącej na listę studentów [...].

W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik wskazał, że Skarżąca faktycznie zalegała z opłatami za studia, jednak było to spowodowane koniecznością zawieszenia przez nią działalności gospodarczej, która stanowiła główne źródło jej utrzymania oraz wstrzymaniem wypłaty stypendium socjalnego.

W wyniku rozpoznania odwołania Skarżącej, Rektor [...] decyzją z 25 marca 2021 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Dziekana z 1 marca 2021 r.

Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę.

Po rozpoznaniu skargi B.K., tut. Sąd wyrokiem z 28 października 2021 r. sygn. akt II SA/Rz 745/21 uchylił zaskarżoną decyzję. Wyrok stał się prawomocny 23 grudnia 2021 r.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Rektor [...] decyzją z 8 lutego 2022 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dziekana [....] z 1 marca 2021r.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie znajduje podstaw do odstąpienia od wydania decyzji w przedmiocie skreślenia z listy studentów, gdyż do obowiązków studenta należy w szczególności pełne wykorzystanie możliwości kształcenia się oraz postępowanie zgodnie z Regulaminem studiów na [...], który zobowiązuje studenta do terminowego wnoszenia opłat za świadczone usługi edukacyjne oraz innych opłat pobieranych przez [...] na podstawie odrębnych przepisów, udostępnionych w BIP na stronie internetowej [...] oraz podanych do wiadomości poprzez elektroniczny system WU.

Organ II instancji wskazał, że Uczelnia wielokrotnie uruchamiała na korzyść Skarżącej instrumenty pozwalające na dogodny i wnioskowany przez nią sposób i termin uiszczenia opłaty za studia (możliwość wnoszenia opłat za studia w ratach, przesunięcia terminu płatności), także w poprzednich latach akademickich. Skarżąca mogła skorzystać także z regulaminowego prawa do zmiany formy studiów, poprzez przeniesienie ze studiów niestacjonarnych na studia stacjonarne.

Rektor [...] wyjaśnił ponadto, że z dokumentacji zgromadzonej przez [...] wynika, że Skarżąca w semestrze I (zimowym) w roku akademickim 2018/2019 pobrała stypendium socjalne w łącznej wysokości 3.000 zł, przy czym w tym semestrze pobierała stypendium socjalne równocześnie na dwóch uczelniach wyższych w Rzeszowie (wyrok WSA w Rzeszowie Il SA/Rz 1118/20.) Skarżąca w dniu 10 września 2020 r. złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na semestr zimowy w roku akademickim 2020/2021, jednak w przedmiotowej sprawie została wydana decyzja odmowna z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego. Od powyższej decyzji Skarżąca złożyła do WSA w Rzeszowie skargę na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 7 września 2021 r. sygn. akt Il SA/Rz 967/21 oddalił skargę, nie znajdując podstaw do kwestionowania stanowiska Uczelni wskazującego, że obowiązek uiszczenia opłaty za studia nie jest zależny od przyznania stypendium socjalnego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że 3 stycznia 2022 r. wezwał Skarżącą do przedłożenia zaświadczenia/postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] informującego o wyniku zakończenia postępowania podatkowego prowadzonego w sprawie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2019, a także innych dokumentów mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie trudnej sytuacji materialnej wywołanej epidemią wirusa COVID-19. W odpowiedzi, Skarżąca złożyła odwołanie do Prorektora do Spraw Studenckich i Kształcenia, w którym zwróciła się o uwzględnienie faktu, że orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zostało zaskarżone do Dyrektora IAS R. i dalej do WSA w Rzeszowie. Organ wezwał Skarżącą do przedłożenia postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], które zostało zaskarżone. W odpowiedzi na wezwanie Skarżąca złożyła zawiadomienie do Prorektor [...], w którym poinformowała, że Naczelnik wydał w 2021 r. decyzję, w której stwierdził, że jej dochody za 2019 r. wynoszą 0,00 zł. Decyzja ta została przez Skarżącą zaskarżona. W dalszej kolejności DIAS w R. uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] oraz stwierdził, że jej dochody za 2019 r. wyniosły 0,00 zł. Do zawiadomienia Skarżąca dołączyła kopię decyzji DIAS w R., z której wynika, że Skarżąca nie prowadziła działalności w 2019 r., dlatego sytuacja majątkowa w jakiej się znalazła nie wynikała z trwającej epidemii. Fakt ten został potwierdzony przez DIAS w R. w uzasadnieniu decyzji.

Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji podał także, że do dnia wydania przedmiotowej decyzji, opłata za usługi edukacyjne nie została przez Skarżącą uregulowana. Skarżąca nie podjęła żadnych dodatkowych działań mających na celu uregulowanie należności wobec Uczelni wynikających z opłat za świadczone usługi edukacyjne, jak również nie złożyła wniosków bądź zaświadczeń potwierdzających brak możliwości ich wniesienia po zakończonym postępowaniu podatkowym.

Rektor [...] wskazał, że Skarżąca wielokrotnie składała wnioski o umorzenie opłaty oraz wnioski o rozłożenie płatności na raty, tj.:

1. wniosek do Dziekana z 8.11.2018 r. o umorzenie opłaty za semestr pierwszy (zimowy) w roku akademickim 2018/2019 - zgoda Dziekana z 21.11.20218 r. na umorzenie w wysokości 30%;

2. wniosek do Dziekana z 17.12.2018 r. o zgodę na przesunięcie płatności drugiej raty za pierwszy semestr studiów do 15.01.2021 r. - zgoda Dziekana z 20.12.2018 r. na przedłużenie terminu do 15.01.2019 r.;

3. wniosek do Rektora [...] z 10.12.2018 r. o umorzenie opłaty za usługi edukacyjne w roku akademickim 2018/2019 - zgoda Rektora z 20.12.2018 r. na dodatkowe umorzenie w wysokości 20%, czyli łącznie za semestr zimowy w wysokości 50%;

4. wniosek do Dziekana z 9.03.2019 r. o przesunięcie terminu płatności III raty do 30.04.2021 r. - zgoda Dziekana z 13.03.2021 r.;

5. wniosek do Dziekana z 12.04.2019 r. w sprawie umorzenia raty (III) za studia w semestrze letnim (drugim) w roku akademickim 2018/2019 - brak zgody Dziekana z 26.04.2019 r. na zwolnienie z opłat w semestrze letnim w roku akademickim 2018/2019;

6. wniosek z 14.05.2019 r. przesunięcie terminu płatności raty (IV) za studia do 30.06.2019 r. - zgoda Dziekana z 20.05.2019 r.;

7. wniosek do Dziekana z 27.06.2019 r. o umorzenie opłaty w kwocie 850 zł w roku akademickim 2018/2019 - brak zgody Dziekana z 11.07.2019 r. na zwolnienie z opłat w kwocie 850 zł;

8. wniosek z 15.07.2019 r. do Rektora o zwolnienie z opłat w kwocie 850 zł - brak zgody Rektora z 23.07.2019 r.;

9. wniosek do Rektora z 26.07.2019 r. o dodatkowy termin na zapłacenie zaległości za opłaty za studia i ponowne rozpatrzenie prośby o umorzenie. Postanowienie Rektora z 29.07.2019 r. informujące, że sprawa zwolnienia z opłaty za świadczone usługi edukacyjne została rozstrzygnięta w decyzji Rektora nr [...] z [...] lipca 2019 r., natomiast wyznaczenie dodatkowych terminów należy do kompetencji Dziekana,

10. wniosek z 6.08.2019 r. do Dziekana o ponowne przeanalizowanie sytuacji materialnej, rozłożenie na raty zaległej opłaty a także wyznaczenie terminu płatności na 30.09.2019 r. - brak zgody Dziekana z 10.09.2019 r. na przedłużenie terminu płatności poprzez rozłożenie na raty opłaty do 30.09.2019 r. Brak zgody Dziekana z 10.09.2019 r. na wszczęcie postepowania w sprawie zwolnienia z opłaty za usługi edukacyjne w roku akademickim 2018/2019;

11. wniosek do Rektora z 16.09.2019 r. o odwołanie decyzji Dziekana - zgoda Rektora z 30.09.2019 r. na umorzenie zaległej opłaty w wysokości 420,94 zł;

12. wniosek z dnia 15.11.2019 r. o odroczenie płatności I raty za semestr zimowy (trzeci) w roku akademickim 2019/2020 do grudnia 2019 r. - zgoda Dziekana z 18.11.2019 r. na odroczenie płatności I raty do 1.12.2019 r.;

13. wniosek do Dziekana z 01.12.2019 r. o przesunięcie terminu płatności Il raty za semestr zimowy (trzeci) w roku akademickim 2019/2020 do końca semestru zimowego - zgoda Dziekana na przesunięcie terminu płatności do 15.12.2019 r.;

14. wniosek do Dziekana z 1.12.2019 r. o całkowite lub częściowe umorzenie I raty opłaty za studia w kwocie 850 zł - decyzja Dziekana z [...] stycznia 2020 r. nr [...] w sprawie braku zgody na zwolnienie z opłaty za studia na II roku studiów w roku akademickim 2019/2020;

15. Decyzja Dziekana nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów 3 semestru na Il roku studiów z powodu niedokonania opłaty za studia w semestrze 3 w roku akademickim 2019/2020;

16. wniosek do Rektora z 5.02.2020 r. w sprawie odwołania od decyzji Dziekana nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów oraz w sprawie całkowitego lub częściowego zwolnienia z opłaty. Decyzja Rektora z [...] lutego 2020 r. nr [...] dotycząca braku zgody na dodatkowe zwolnienie. Decyzja Rektora z [...] marca 2020 r. nr [...] utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie skreślenia z listy studentów, gdyż zgodnie z § 6 ust. 9 umowy nr [...] wznowienie studiów następuje po zapłaceniu należnej opłaty za świadczone usługi edukacyjne wraz z należytymi odsetkami.

17. wniosek z 28.04.2020 r. w sprawie obniżenia opłaty za usługi edukacyjne w roku akademickim 2019/2020 w wysokości 20% w związku z Zarządzeniem nr 44/2020 Rektora [...] z 22 kwietnia 2020 r. w sprawie obniżenia opłat za usługi edukacyjne w roku akademickim 2019/2020 w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Na podstawie § 1 ust. 1 ww. zarządzenia Rektor [...] obniżył o 20% wysokość opłat za usługi edukacyjne w semestrze letnim roku akademickiego 2019/2020 związanych z kształceniem na studiach niestacjonarnych;

18. wniosek z 28.04.2020 r. do Rektora o przyznanie zapomogi z powodu przejściowej trudnej sytuacji życiowej. Decyzja Rektora [...] nr [...] w sprawie odmowy przyznania zapomogi Skarżącej;

19. wniosek z 4.05.2020 r. do Rektora [...] z prośbą o zrozumienie bardzo trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej. Postanowienie Rektora [...] z [...] maja 2020 r. nr [...] utrzymujące w mocy decyzję Rektora [...] w sprawie braku zgody na umorzenie opłaty za studia oraz utrzymanie w mocy decyzji Rektora [...] nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów z uwagi na fakt, że wznowienie studiów następuje po zapłaceniu należnej opłaty za świadczone usługi edukacyjne wraz z należytymi odsetkami;

20. wniosek z 7.05.2020 r. przesłany za pośrednictwem poczty elektronicznej o przesunięcie terminu płatności pierwszej raty do terminu drugiej raty w semestrze letnim (czwartym) w roku akademickim 201912020 w związku ze złożeniem podania o zapomogę - brak zgody Dziekana z 11.05.2020 r.,

21. wniosek z 09.06.2020 r. do Dziekana o odroczenie terminu płatności Il raty za czesne do końca czerwca 2020 r. - brak zgody Dziekana,

22. wniosek z 15.06.2020 r. do Rektora [...] z prośba o anulowanie decyzji o skreśleniu z listy studentów. Decyzja Rektora [...]z [...] czerwca 2020 r. nr [...] zmieniająca decyzję nr [...], poprzez uchylenie w całości decyzji Dziekana z [...] marca 2020 r. nr [...] w sprawie skreślenia z listy studentów i umorzenie postępowania w pierwszej instancji w całości;

23. Dziekan KNS 7.01.2021 r. wezwał Studentkę do zapłaty należności wynikającej z zawartej umowy nr [...].

Organ odwoławczy podał, że mając na uwadze liczne wnioski Skarżącej o wydawanie rozstrzygnięć na jej korzyść, dotyczące obowiązku wnoszenia opłat, uzasadnione przez nią trudną sytuacją materialną wynikającą z różnych przyczyn, stwierdził, że są to działania mające na celu uniknięcie ich wniesienia, a nie faktyczny brak możliwości. Pomimo wielokrotnych działań Organów podejmowanych na korzyść Skarżącej, Rektor powinien także uwzględnić w swoich decyzjach interes Uczelni, w tym interes społeczności akademickiej. Uczelnia wywiązała się z warunków zawartej umowy ze Skarżącą, w tym niezaprzestawania świadczenia usług edukacyjnych, pomimo braku dokonywanych terminowo wpłat.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosła B.K., wnosząc o jej uchylenie, przywrócenie jej na listę studentów oraz przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2021/2022, do przyznania którego spełnia wszystkie wymogi, gdyż jej dochód w 2020 r. wyniósł 0,00 zł.

W uzasadnieniu skargi Skarżąca podniosła, że 22 grudnia 201 r. Dziekan wydał decyzję o ponownym skreśleniu jej z listy studentów, podczas gdy nie był do tego uprawniony, gdyż do czasu rozpoznania sprawy przez tut. Sąd w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 745/21 narosły zaległości za czesne za rok akademicki 2021/2022. Skarżąca podniosła, że nie otrzymała żadnej decyzji dotyczącej stypendium na obecny rok. Podała, że jej firma nie osiąga żadnych dochodów, w 2019 i 2020 r. poniosła straty w związku z epidemią COVID-19, a aktualny jej stan zdrowia uniemożliwia jej podjęcie pracy na cały etat.

Skarżąca podniosła także, że brak jest dowodów na to, że Rektor przeprowadził postępowanie odwoławcze, gdyż dotyczyło ono przyznania stypendium socjalnego na rok akademicki 2021/2022, do którego niezbędne było przedłożenie zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach za 2019 r., które zostało przez Naczelnika wydane, jednak zawierało błąd, gdyż Naczelnik nie odjął od dochodów straty z lat ubiegłych. Następnie DIAS poprawnie zinterpretował zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], który przeprowadził ponowne postępowanie podatkowe i nie uznał dochodów Skarżącej za 2019 r. oraz uznał jej straty. Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie, w następstwie czego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w R. wydał decyzję, w której uchylił decyzję Naczelnika US w [....] i ustalił dochody Skarżącej na 0,00 zł. Następnie Skarżąca zaskarżyła decyzję DIAS do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Rz 735/21 oddalił skargę.

Zdaniem Skarżącej żaden urząd nie uznał jej dochodów za 2019 r. zatem ma ona pełne prawo do otrzymania stypendium socjalnego na rok akademicki 2020/2021 oraz na rok akademicki 2021/2022, gdyż jej dochody w 2020 r. również wynoszą 0,00 zł.

W ocenie Skarżącej jej wniosek o przyznanie stypendium socjalnego celowo nie został rozpoznany. Skarżąca zaznaczyła, że ma pełne prawo do stypendium socjalnego na obecnym roku i tym samym zostaną uregulowane jej zaległości.

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości twierdzenia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja o skreśleniu z listy studentów.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowi między innymi art. 108 ust. 2 pkt 4 oraz art. 108 ust. 3 ustawy P.s.w.

Zgodnie z tymi przepisami: student może być skreślony z listy studentów w przypadku niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Użycie w przepisie zwrotu może oznacza, że decyzja ma charakter uznania administracyjnego. W przeciwieństwie do decyzji związanej, gdzie organ ma obowiązek wydania pozytywnego rozstrzygnięcia w przypadku ziszczenia się określonych przesłanek, w przypadku decyzji uznaniowych spełnienie nawet wszystkich przesłanek nie rodzi po stronie obowiązku wydania pozytywnego rozstrzygnięcia. Nie oznacza to oczywiście dowolności działania organu. Tak jak we wszystkich innych przypadkach rozstrzygania spraw, na organie spoczywa obowiązek wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a następnie wyjaśnienia zajętego w sprawie stanowiska. Organ ma obowiązek wytłumaczyć się z podjętej decyzji. Jego zadaniem jest przy tym uwzględnić zarówno interes indywidualny, jak też interes społeczny.

Poza powinnością wynikającą z treści przepisu a także jego charakteru, w niniejszej sprawie na organie spoczywał także obowiązek uwzględnienia wskazówek Sądu zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie.

Poprzednio rozpoznając sprawę, wyrokiem z 28 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 745/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił decyzję organu II instancji z 25 marca 2021 r., nr [...] o skreśleniu Skarżącej z listy studentów. Sąd stwierdził, że organ nadużył swobodnego uznania, ponieważ decyzja i sporządzone do niej uzasadnienie nie usprawiedliwiały rozstrzygnięcia. Sąd zwrócił uwagę na to, że pomimo podnoszonych przez Skarżącą okoliczności związanych z trudną sytuacją finansową związaną z ogłoszeniem w kraju stanu epidemii wirusa COVID-19, decyzje były całkowicie oderwane od oceny związanych z pandemią, powszechnie znanych okoliczności, abstrahowały od sytuacji majątkowej w jakiej znalazła się Skarżąca w związku z epidemią. Jednocześnie Sąd zwrócił uwagę, że poruszane przez Skarżącą kwestie odmowy przyznania stypendium socjalnego pozostają poza kontrolą Sądu w niniejszej sprawie, stanowią bowiem odrębną sprawę.

Ponownie rozpoznając sprawę ustalono, że Skarżąca rozpoczęła studia 1 października 2018 r. na kierunku prawo studia niestacjonarne I stopnia w roku akademickim 2018/2019 i w dniu 6 października 2018 r. podpisała umowę o warunkach pobierania opłat związanych z odbywaniem studiów i opłat za usługi edukacyjne na niestacjonarnych studiach. Skarżąca zobowiązała się do wnoszenia opłat w systemie ratalnym, w 4 równych ratach po 850 zł miesięcznie, płatnych: 5 listopada, 15 grudnia, 15 marca i 15 maja.

Z akt sprawy wynika, że Skarżąca wielokrotnie składała wnioski o umorzenie należności i rozłożenie na raty szczegółowo opisanych w decyzji ( 22 wnioski).

W roku akademickim 2020/2021 czego dotyczy sprawa zwróciła się o przesunięcie terminu płatności I raty na V semestrze III roku studiów niestacjonarnych kierunek prawo w roku akademickim 2020/2021. Termin został przesunięty do 15 grudnia 2020 r. W dniu 14 grudnia 2020 r. Skarżąca złożyła kolejny wniosek o przesunięcie płatności, który został rozpoznany negatywnie. W semestrze zimowym 2018/2019 Skarżąca pobierała stypendium socjalne w łącznej wysokości 3000 zł. 10 września 2019 r. złożyła wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na kolejny okres na semestr zimowy 2020/2021. W tej sprawie została wydana decyzja odmowna, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 7 września 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 967/21 oddalił skargę.

Przyczyną skreślenia z listy studentów było niedokonanie odpłatności za V semestr 2020/2021 r.

Zatem do rozważenia organu w kwestii braku odpłatności za studia pozostała wyłącznie kwestia wpływu sytuacji epidemii na sytuację majątkową Skarżącej w kontekście braku regulacji czesnego.

W tym zakresie organ sięgnął do ustaleń organów skarbowych, w tym decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w R. z [...] lipca 2021 r. nr [...] uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] określającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2019 r. ( w roku podatkowym poprzedzającym rok akademicki) w wysokość 0 zł i określająca dochód z działalności gospodarczej za 2019 r. w wysokości 0 zł.

Z decyzji Dyrektora Administracji Skarbowej wynika, że Skarżąca w okresie od 8 czerwca 2018 r. do 19 stycznia 2020 r. zarejestrowana była jako osoba bezrobotna. Począwszy od czerwca 2018 r. zgłaszała się w celu potwierdzenia statusu bezrobotnego. Jednocześnie składała liczne wnioski do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej. Powyższych zmian dokonywała również w 2020 r. z datą wsteczną, co miało na celu, zdaniem organów skarbowych, uprawdopodobnienie odpowiednim organom, faktu rzekomo prowadzonej działalności gospodarczej, celem uzyskania środków. Organ wskazał jednocześnie, że Skarżąca nie dowiodła prowadzenia działalności gospodarczej ani osiągnięcia dochodów w 2019 r. W toku postępowania podatkowego Skarżąca potwierdziła, że działalność zarejestrowana w CEIDG w dniu 1 stycznia 2017 r., prowadzona była do kwietnia 2018 r., kiedy ogłoszona została upadłość konsumencka. Przesądzono, że Skarżąca nie osiągnęła w 2019 r. żadnych dochodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w szczególności z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie organ zaznaczył, że nie mogła również skorzystać z preferencji o jakiej mowa w art. 52 k ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w postaci możliwości odliczenia straty, ponieważ możliwość ta przewidziana jest w stosunku do dochodu z działalności gospodarczej, a takiego Skarżąca nie osiągnęła, ponieważ nie prowadziła działalności gospodarczej.

Organ podatkowy jednoznacznie wyjaśnił, że podejmowane przez Skarżącą działania miały na celu uprawdopodobnienie odpowiednim organom faktu rzekomo prowadzonej działalności gospodarczej.

W ocenie Sądu dokonane przez organ ustalenia usprawiedliwiają podjętą decyzję o skreśleniu Skarżącej z listy studentów. Nie powiodła się podjęta przez Skarżącą próba wykazania, że brak opłaty za studia, co stanowiło bezpośrednia przyczynę skreślenia jej z listy studentów, było wynikiem sytuacji wywołanej wirusem COVID i trudnościami związanymi z prowadzeniem działalności gospodarczej. Jak wynika z przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania i wydanej w tym zakresie decyzji, która stanowiła również podstawę ustaleń organu, Skarżąca dokonała zwieszenia prowadzonej przez siebie działalności w 2018 r. Od tej pory posiadała status bezrobotnego. Sytuacja związana z wirusem COVID nie stanowiła przyczyny pogorszenia prowadzonej działalności gospodarczej, ale stała się dla niej podstawą do podjęcia środków mających na celu uzyskanie środków związanych z pomocą przedsiębiorcom. Świadczą o tym podejmowane przez Skarżącą próby dokonania zmian wpisów w CEODG z datą wsteczną. Jednak postępowanie podatkowe dowiodło, że Skarżąca w tym czasie nie prowadziła działalności gospodarczej.

Skarżąca w zależności od sytuacji podawała różnym organom różne, często pozostające ze sobą w sprzeczności informacje. Dążąc do uzyskania stypendium socjalnego wskazywała na problemy związane z prowadzeniem działalności gospodarczej i w konsekwencji jej zawieszenie. Z kolei chcąc uzyskać środki przyznawane osobom prowadzącym działalność gospodarczą w okresie COVID podejmowała pozorne czynności mające na celu uprawdopodobnienie prowadzenia tej działalności.

W ocenie Sądu to naganne zachowanie Skarżącej nie może stać się podstawą do przyznania jej kolejnej pomocy w postaci czy to stypendium socjalnego – kwestia ta została przesądzona w wyroku WSA w Rzeszowie II SA/Rz 967/21, czy też stanowić podstawy do zakwestionowania decyzji organu o skreśleniu Skarżącej z listy studentów z powodu braku odpłatności.

Sąd podziela stanowisko organu, że Skarżąca rozpoczynając studia zobowiązała się do odpłatności. Tymczasem od samego początku studiów poodejmowała działania mające na celu zwolnienie się od tego obowiązku. Choć oczywiście mogą powstać okoliczności usprawiedliwiające takie zachowanie i przewidują to przepisy, w tym Regulamin studiów, to analizując postępowanie Skarżącej nasuwa się wniosek, że w jej przypadku przybrało to postać zasady, a nie wyjątku. Postawa Skarżącej wskazuje na umotywowane działanie mające na celu pozyskanie środków dla różnych celów nie zawsze w sposób odpowiadający prawdzie. Takie działanie Skarżącej nie zasługuje na aprobatę i nie może być podstawą do korzystnej dla nie decyzji. Organ działając w ramach swobodnego uznania miał prawo do oceny tego zachowania. Prawidłowo przeanalizowano wywiązywanie się przez Skarżącą z ciążącego na niej obowiązku odpłatności od chwili rozpoczęcia studiów, a także podawane przez nią przyczyny zaniechania. Z perspektywy czasu i powiązania z innymi postępowaniami ustalono, że Skarżąca wykorzystała instytucje zwolnień jako sposób na niepłacenie należności za studia, do których się zobowiązała.

Skarżąca wielokrotnie korzystała z ulg w odpłatności za studia. Nie bez wpływu na ocenę jej zachowania pozostaje również studiowanie na kilku różnych kierunkach. Również to miało wpływ na wywiązywanie się przez Skarżącą z obowiązku odpłatności.

Wszystkie te okoliczności, a zwłaszcza obalenie przez organ twierdzenia, że trudności gospodarcze związane z epidemią COVID uniemożliwiły Skarżącej wywiązanie się z obowiązku odpłatności usprawiedliwiało decyzję organu o skreśleniu Skarżącej z listy studentów. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie to nie COVID był tą przyczyną ale zachowanie Skarżącej, która rozpoczynając studia na różnych kierunkach nie podołała obowiązkowi odpłatności. Epidemia COVID stanowiła dla niej łatwe usprawiedliwienie sytuacji, które jednak dla jej sytuacji pozostało bez wpływu. Wbrew twierdzeniom nie prowadziła działalności gospodarczej, by tak jak twierdziła COVID miał załamać koniunkturę, a tylko na takie okoliczności powołała się w związku z epidemią.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.