Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2028/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska, Sędziowie WSA Alina Balicka (spr.),, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2006 r. sprawy ze skargi P. Spółka z o.o. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. Zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącego P. Spółka z o.o. kwotę 455( czterysta pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymał w mocy, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w G. z dnia [...] kwietnia 2005r. odmawiajacej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych / z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych / P. Spółka z o.o.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż odmowa przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, zarówno w zakresie Jednolitej Płatności Obszarowej jak i Uzupełniającej Płatności Obszarowej wynikała z niezgodności pomiędzy zadeklarowaną sumą powierzchni działek rolnych o identyfikatorach: [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] , a stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu. Kontrola w gospodarstwie P. Spółka z o.o. wykazała następujące nieprawidłowości:

- działka rolna [...] opwierzchnia zadeklarowana 1,06 ha, powierzchnia stwierzdona w wyniku kontroli 1,15 ha,

- działka rolna [...] powierzchnia deklarowana 27,69 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli 18,08 ha,

- działka rolna [...] powierzchnia zadeklarowana 54,35 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli 64,19 ha, zadeklarowana uprawa żyto, stwierdzono, że działka rolna [...] składa się z dwóch części o powierzchni [...] – 63,77 ha i [...] – 0,42 ha, na części [...] stwierdzono ziemniaki. Na działce rolnej [...] stwierdzono także ugór na powierzchni 9,84 ha,

- działka rolna [...] powierzchnia zadeklarowana 43,5 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli 38,33 ha, na powierzchni 5,17 ha nie dotrzymano dobrej kultury rolnej, stwierdzono ugór,

- działka rolna [...] powierzchnia zadeklarowana 1,77 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli 1,5 ha,

- działka rolna [...] powierzchnia zadeklarowana 7,52 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli 7,83 ha,

- działka rolna [...] powierzchnia zadeklarowana 2,85 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli 2,45 ha,

- działka rolna [...] powierzchnia zadeklarowana 5,71 ha, powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli 7,88 ha.

Przeprowadzona kontrona w gospodarstwie rolnym wykazała również, że działki rolne [...] i [...] / do których jako roślinę uprawna zgłoszono we wniosku żyto – [...] , łąki i pastwiska – [...] / nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej. Zasiane żyto oraz łąki i pastwiska nie podlegały pielęgnacji. Producent rolny zobowiązany jest do informowania na pismie Agencji Restruktyryzacji i Modernizacji Rolnictwa o każdej zmianie, która dotyczy m. in. wykorzystywania gruntów rolnych oraz utrzymywania ich w dobrej kulturze rolnej.

Podstawę nałożenia sankcji z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej stanowił art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Komiski /EW/ Nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego przejściowe środki działania dla celów stosowania w roku 2004 rozporządzenia Rady /WE/ nr 1259/1999 w zakresie mechanizmu jednolitej płatnosci powierzchniowej wobec Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji / Dz. U. WE nr L328 z 17 grudnia 2003r., zgodnie z którym jeżeli róznica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią zatwierdzoną przekracza 30%, żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok. Jeżeli różnica przekracza 50%, na rolnika zostaje nałożona kara w kwocie odpowiadającej różnicy między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnia zatwierdzoną.

Różnica pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku – 145,52ha a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli – 78,29 ha wyniosła 67,23 ha, co stanowi 85,87% zatwierdzonej powierzchni.

Podstawę nałożenia sankcji z tytułu Uzupełniającej Płatności Obszarowej stanowił art. 32 ust. 2 Rozporządzenia Komisji /WE/ nr 2419/2002 z dnia 11 grudnia 2001r. ustanawiającego szczegółowe przepisy w zakresie stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli dla niektórych schematów pomocowych Wspólnoty ustanowionego na mocy rozporządzenia Rady /EWG/ nr 3508/92 / Dz. U. WE nr L 327 z 12 grudnia 2001 /, zgodnie z którym jeżeli różnica między powierzchnią zgłoszoną a powierzchnia zatwierdzoną przekracza 50% powierzchni zatwierdzonej żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok, a na rolnika zostaje nałożona kara w kwocie odpowiadającej różnicy miedzy powierzchnią zgłoszoną a powierzchnią zatwierdzoną. Kwota ta jest potrącana z płatności pomocy, do ktorej rolnik jest uprawnionyz tytułu wniosków składanych w okresie trzech lat kalendarzowych.

Powierzchnia zgłoszona we wniosku wyniosła 145,52 ha a powierzchnia zatwierdzona 78,29 ha. Różnica między tymi powierzchniami wyniosła 67,23 ha, co stanowi 85,87 % zatwierdzonej powierzchni.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. Spółka z o.o. podniosła, że inspektorzy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dokonujący kontroli w dniach [...] i [...] września 2004r. dokonali obliczeń powierzchni działek w sposób nierzetelny a ponadto dokonali niezgodnej ze stanem faktycznym kwalifikacji znajdujących się na działkach upraw. Pomiary były dokonywane za pomocą urządzeń GPS z pojazdu będącego w ruchu, co w znaczny sposób wpłynęło na wynik pomiarów. W wyniku kontroli błędnie przyporządkowano poszczególne części działek rolnych, odmiennie niż we wniosku o przyznanie płatności. Jednocześnie w przypadku działek [...] i [...] inspektorzy uznali, że grunty nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej, choć zdaniem skarżącego spełnił on warunki określone w rozporzadzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego AriMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zasdarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzutom skargi nie można odmówić słuszności. Przede wszystkim trafnie podnosi skarżący, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a tym samym decyzje wydane zostały z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 kpa.

Skarżący ubiegał się o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych / Dz. U. z 2004r., Nr 6,poz. 40 ze zm. /.

W związku z członkostwem Polski w Unii Europejskiej organy administracji stosują bezpośrednio akty normatywne wydawane przez organy Unii Europejskiej w randze rozporządzeń, co wynika z art. 249 ak. 2 Traktatu ustanawiającego Europejska Wspólnotę Gospodarczą w związku z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystapienia Republiki Czeskiej, Republiki Estońskiej, Republiki Cypryjskiej, Republiki Łotewskiej, Republiki Litewskiej, Republiki Węgierskiej, Republiki Malty, Rzeczypospolitej Polskiej, Republiki Słowenii, Republiki Słowacji do Unii Europelskiej oraz dostosowań w traktatach stanowiących podstawę Unii Europejskiej / Dz. U. z 2004r., Nr 90, poz. 864 /. Do aktów tych należą też rozporządzenia Komisji /WE/, na podstawie których zastosowano w sprawie sankcje w związku z różnicą pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o pomoc a obszarem ustalonym:

- nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporzadzeniem Rady /EWG/ nr 3508/92,

- nr 2199/2003 z dnia 16 grudnia 2003r. ustanawiającego środki przejściowe dla stosowania w odniesieniu do 2004 r. rozporzadzenia Rady /WE/ nr 1259/1999 w zakresie systemu Jednolitej Płatnosci Obszarowej dla Republiki Czeskiej, Estonii, Cypru, Łotwy, Litwy, Węgier, Malty, Polski, Słowenii i Słowacji.

Przepisy rozporzadzeń Unii Europejskiej muszą być jednak stosowane z poszanowaniem wewnętrznego porządku prawnego państwa członkowskiego, w tym obowiązującej procedury administracyjnej, chyba że z unormowań rozporządzeń wynika, iż ustanawiają one odrębne zasady proceduralne lub określają inne reguły tej procedury niż wynikające z regulacji krajowych.

W rozpoznawanej sprawie na podstawie czynności kontrolnych na miejscu organ administracji uznał, iż suma powierzchni działek rolnych o identyfikatorach [...] , [...] , [...] , [...] , [...] ,[...] , [...] , [...] zadeklarowana we wniosku, nie odpowiada powierzchni rzeczywiście uprawianej co było podstawą odmowy przyznania płatności. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji kwestionowano rzetelność pomiarów wykonanych w trakcie kontroli w stosunku do wszystkich działek rolnych wskazując, iż uzyskane wyniki są następstwem błędnego przyporządkowania poszczególnych części działek rolnych oraz mylnie zakwalifikowano uprawy żyta, pszenżyta, łąk, ziemniaków do poszczególnych działek rolnych.

W tej sytuacji organ odwoławczy w związku z obowiązkiem wyczerpującego zbadania istotnych dla sprawy okoliczności powinien był wyjaśnić kwestie rozbieżności pomiędzy danymi zawartymi we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych a wynikami pomiarów powierzchni działek rolnych uzyskanymi w wyniku kontroli na miejscu.

Należało wyjaśnić, czy przeprowadzając pomiary uwzględniono wymagania formalne wynikające z treści mającego bezpośrednie zastosowanie art. 22 rozporządzenia nr 2419/2001 precyzującego szczegółowo wymagania odnośnie dokonywania pomiarów działki. Przepis ten wymaga zapewnienia pomiaru z dokładnością co najmniej równoważną pomiarom urzędowym, co oznacza konieczność zapewnienia także warunków prowadzenia tych pomiarów przez osoby mające wymagane kwalifikacje potwierdzone w ramach krajowego systemu prawnego nadaniem uprawnień zawodowych. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rrozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2004r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym może być powierzone przeprowadzenie kontroli / dz. U. Nr 31, poz. 271 ze zm. / jadnostki takie powinny zatrudniać m.in. pracowników, którzy posiadają uprawnienia zawodowe w zakresie pomiarów geodecyjnych - § 2 ust. 1 pkt 2 , lecz także osoby, które ukończyły studia na kierunku rolnictwo i ogrodnictwo - § 2 ust. 1 pkt 1. Szczególnie wnikliwa analiza wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu konieczna była w sytuacji, kiedy stwierdzone różnice powierzchni dotyczyły wszystkich działek rolnych, a w stosunku do działki oznaczonej identyfikatorem A, stwierdzona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej przekraczała powierzchnię tej działki wynikającą z ewidencji gruntów.

Ponadto należy zauważyć, iż w trakcie czynności kontrolnych, co wynika z treści protokołu, działki rolne zlokalizowano na podstawie szkicu osoby, która nie ujawniła swoich danych osobowych. Zapis taki musi budzić poważne wątpliwości. Osoba, której nie można zidentyfikowa, nie mająca upoważnienia producenta rolnego, nie może być uznana za osobe wiarygodną w zakresie wiedzy potrzebnej przy czynnościach kontrolnych.

W przypadku braku możliwości ustalenia, czy pomiary zostały przeprowadzone w sposób właściwy na podstawie dostępnej dokumentacji, organ administracji powinien przeprowadzić ponowne pomiary w celu zweryfikowania kwestionowanych ustaleń kontroli.

Zweryfikowanie kwestionowanych ustaleń kontroli będzie miało istotne znaczenie dla właściwego ustalenia wielkości sankcji w rozpoznawanej sprawie wynikajacych z w/w rozporządzeń nr 2419/2001 i nr 2199/2003, tak więc bedzie miało wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć również należy, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie zajął merytorycznego stanowiska w kwestii zarzutów podniesionych w odwołaniu dotyczących błędnego w czasie kontroli przyporządkowania poszczególnych części działek rolnych, jak również dlaczego argumenty podnoszone w odwołaniu przez skarżącego są niewystarczające dla uznania, że działki rolne [...] i [...] były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, co stanowi naruszenie wymagań odnośnie właściwego uzasadnienia decyzji.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 77 i 80 kpa polegające na nie wyjaśnieniu istotnych kwestii w sprawie, co znalazło odzwierciedlenie w braku właściwego uzasadnienia decyzji organu odwoławczego / naruszenie art. 107 § 3 kpa / było przesłanka uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy.