Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1965/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Dorota Wdowiak Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi O. w K. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr Sp. [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji znaku towarowego DZISIEJSZE oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr Sp. [...], Urząd Patentowy RP – działając na podstawie art. 246 i art. 247 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (t.j. Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej także p.w.p.) oraz art. 7 i art. 8 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz.U. z 1985 r. Nr 5, poz. 17 ze zm.; dalej także u.z.t.) w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. – na skutek sprzeciwu wniesionego przez p. B. K. – unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego DZISIEJSZE R-129728 udzielone na rzecz skarżącej O. w K. (pkt 1 decyzji) oraz przyznał B. K. od skarżącej kwotę 738,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 2 decyzji).

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] marca 2002 r. p. B. K. – działając na podstawie art. 246 p.w.p. złożył sprzeciw wobec udzielenia prawa z rejestracji znaku towarowego DZISIEJSZE R-129728 udzielonego na rzecz O. w K., a przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 29 – mleko. Wnioskodawca wskazał w uzasadnieniu, iż w jego ocenie przy udzieleniu prawa ochronnego na sporny słowny znak towarowy Urząd Patentowy RP dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 8 pkt 3 ustawy o znakach towarowych w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. Wnioskodawca stwierdził, iż słowo dzisiejsze w odniesieniu do mleka jest jedynie informacją o jakości wyrobu, a konkretnie o jego świeżości lub może informować o dacie jego wytworzenia, ponieważ mleko jest z natury produktem nietrwałym. Wnioskodawca przytoczył również postanowienia polskiej normy w zakresie mleka i produktów mleczarskich, w której są podane okresy przydatności mleka do spożycia. Powołując się na dyspozycję przepisu art. 7 ust. 1 i 2 u.z.t. wnioskodawca uznał, iż przedmiotowy znak informuje o jakości – świeżości, a także dacie wytworzenia – dziś. Zarzucając naruszenie art. 8 pkt 3 u.z.t. sprzeciwiający wskazał, że w przypadku, gdy mleko pozostaje w sklepie do dnia następnego, wówczas określenie dzisiejsze będzie zawierało dane niezgodne z prawdą. Ponadto B. K. podkreślił, iż sporny znak jest znakiem słownym, a więc brak jest jakichkolwiek elementów graficznych pozwalających uznać znak za posiadający dostateczne znamiona odróżniające.

Strona skarżąca w piśmie z dnia [...] października 2003 r. ustosunkowując się do zgłoszonego sprzeciwu zakwestionowała możliwość jego zgłoszenia ze względu na fakt, iż w dacie wydania decyzji o rejestracji znaku towarowego DZISIEJSZE obowiązywała jeszcze stara ustawa o znakach towarowych, która nie przewidywała możliwości wniesienia sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego. Ustosunkowując się merytorycznie do zarzutów sprzeciwu skarżąca O. stwierdziła, iż są one bezzasadne, albowiem kwestia zdolności rejestrowej znaku była już przedmiotem oceny Urzędu Patentowego RP w toku postępowania zgłoszeniowego. Ponadto – zdaniem skarżącej sprzeciwiający oparł swoje zarzuty na polskiej normie, która to norma nie zawiera sformułowania dzisiejsze mleko. Zdaniem strony skarżącej obecnie w obrocie nie występuje mleko nieprzetworzone jak w przeszłości, gdy można je było nabyć na targu. Z tego wynika, iż znak towarowy DZISIEJSZE ma charakter fantazyjny, nie określa cech mleka i jest używane przez uprawnionego od 1998 r., jednoznacznie wskazując na źródło pochodzenia towarów.

W konsekwencji, po przeprowadzeniu w dniach [...] lutego i [...] czerwca 2005 r. dwóch rozpraw w postępowaniu spornym, Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] – działając na podstawie art. 246 i art. 247 p.w.p. oraz art. 7 i art. 8 pkt 3 u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p. –unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego DZISIEJSZE R-129728 udzielone na rzecz skarżącej O. w K.. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie ogłoszenie o rejestracji spornego znaku zostało zamieszczone w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" Nr [...], a więc już w okresie obowiązywania przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej, dlatego też – zdaniem Urzędu - wobec decyzji organu możliwie było wniesienie sprzeciwu w trybie art. 246 ust. 1 p.w.p. Urząd Patentowy RP podzielił stanowisko zgłaszającego sprzeciw i uznał, że sporny słowny znak towarowy DZISIEJSZE nie posiada konkretnej zdolności odróżniającej. W ocenie organu słowo dzisiejsze zgodnie z zasadami języka polskiego jest przymiotnikiem, posiadającym swój konkretne znaczenie – zawierający się w granicach trwającego właśnie dnia lub doby, dziejący się dziś, związany z obecnością, bieżący. Tym samym słowo to informuje, że chodzi o teraźniejszość, nie zaś o wczoraj czy jutro, stwierdza o obecności i jest używane w różnorodnym kontekście. Ponadto – w ocenie organu – w powszechnym użyciu słowo dzisiejsze oznacza świeży, świeże. Biorąc pod uwagę towar, dla którego przeznaczone jest przedmiotowe oznaczenie – mleko, należące do rodzaju artykułów spożywczych, których przydatność do konsumpcji jest ograniczona. Urząd Patentowy RP stwierdził w konsekwencji, iż znak towarowy DZISIEJSZE nie posiada dostatecznych znamion odróżniających dla specyficznego rodzaju towaru, jakim jest mleko i dlatego nie może pełnić funkcji znaku towarowego w świetle art. 7 u.z.t. Odnosząc się do zarzutu wynikającego z naruszenia przepisu art. 8 pkt 3 u.z.t. organ stwierdził, iż ze względu na semantykę słowa dzisiejsze – znak towarowy DZISIEJSZE będzie adekwatny jedynie dla mleka pochodzącego z dnia dzisiejszego. Natomiast – jak podniósł organ – nieprawdą będzie oznaczenie znakiem DZISIEJSZE mleka pochodzącego z dnia wczorajszego, gdyż mleko to nie będzie dzisiejsze, ponieważ samo to określenie sugeruje o świeżości tak oznaczonego mleka. Organ stwierdził jednocześnie, iż ustalając wysokość niezbędnych kosztów postępowania oparł się na przepisie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Od powyższej decyzji Urzędu Patentowego RP skarżąca O. w K. – działając za pośrednictwem organu - wniosła w dniu [...] września 2005 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zarzuciła decyzji organu z dnia [...] czerwca 2005 r. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 i art. 8 pkt 3 ustawy o znakach towarowych. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP strona skarżąca podniosła w uzasadnieniu, iż przy obecnie obowiązujących przepisach sanitarnych, jak i poziomie techniki nie sprzedaje się mleka w tym samym dniu po udoju, albowiem jest to zabronione. Zdaniem skarżącej znak towarowy mleka DZISIEJSZE ma cechę odróżniającą, albowiem po pierwsze – jest ten wyraz ujęty w cudzysłów. Z uwagi na ujęcie znaku słownego DZISIEJSZE w cudzysłów, nie można rozumieć go dosłownie. W ocenie strony jest to przenośnia wskazująca, że takie mleko zachowuje swoje parametry przez szereg dni. Skarżący stwierdził, iż w przypadku mleka długoterminowego nadaje się ono do spożycia przez 21 dni. Ponadto strona wskazała, iż oprócz napisu "DZISIEJSZE", na opakowaniu znajduje się także data przydatności mleka do spożycia. Przeciętny człowiek będzie wiedział, że mleko "DZISIEJSZE" mogło być wyprodukowane nie w dniu zakupu, ale wcześniej i że mleko to zachowuje jakość z dnia wyprodukowania do daty przydatności do spożycia. W świetle tego znak słowny DZISIEJSZE nie zawiera – zdaniem strony skarżącej – danych niezgodnych z prawdą, w rozumieniu art. 8 pkt 3 u.z.t.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP – podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko - wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł, że sporny słowny znak towarowy DZISIEJSZE R-129728 nie spełniał wymogów wynikających z treści art. 7 uz.t. ze względu na brak dostatecznych znamion odróżniających. Urząd podkreślił, iż biorąc pod uwagę znaczenie słowa dzisiejsze (w znaczeniu słownikowym – dziejący się dziś, a w znaczeniu potocznym – świeży), które zostało przeznaczone do oznaczania mleka, należy przyjąć, iż sporny znak towarowy nie spełnia funkcji odróżniającej, albowiem wskazuje na właściwości tak oznaczanego towaru. Organ podniósł jednocześnie, iż oceniając niedopuszczalność udzielenia prawa wyłącznego także w świetle art. 8 pkt 3 u.z.t., należało stwierdzić, że znak towarowy DZISIEJSZE zawiera dane niezgodne z prawdą. Zostało to – w ocenie organu – uzasadnione poprzez wskazanie, że znaczenie słowa dzisiejsze wymusza dokonanie jego oceny pod względem adekwatności – prawdziwości. Z powyższego wynika – zdaniem Urzędu Patentowego RP – że słowo dzisiejsze odnosi się do konkretnie oznaczanego czasu, a wobec tego nie można uznać, by np. mleko wczorajsze było dzisiejsze. Przyjęcie takiego poglądu– w ocenie organu – nie jest zgodne z zasadami logiki, a w tym kontekście trudno uznać, by sporny znak DZISIEJSZE posiadał charakter fantazyjny.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 31 stycznia 2006 r. pełnomocnik skarżącego – popierając skargę – podniósł dodatkowo, iż w ocenie strony skarżącej uczestnik postępowania B. K. nie ma interesu prawnego w sprawie, albowiem do postępowania ma zastosowanie przepis art. 28 k.p.a., precyzujący, kto jest stroną postępowania. Dla uzasadnienia swojej tezy, pełnomocnik strony powołał się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2004 r., sygn. akt 6 II SA 3954/02. Obecny na rozprawie uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi i podniósł, że sporny znak towarowy zarejestrowany jest bez cudzysłowia, na dowód czego przedłożył do akt sprawy kserokopię informacji zawartej w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" Nr [...] pod pozycją [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga O. w K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Urzędu Patentowego RP z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] – nie narusza prawa.

Zdaniem Sądu unieważniając prawo z rejestracji spornego słownego znaku towarowego DZISIEJSZE R-129 728, Urząd Patentowy RP nie dopuścił się zarówno naruszenia przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, w tym w szczególności art. 7 i art. 8 pkt 3 u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p., jak również nie uchybił przepisom postępowania, a w szczególności normom regulującym postępowanie sporne przed Urzędem Patentowym RP, w tym w szczególności przepisom art. 255 ust. 1 pkt 9 i art. 246 i art. 247 p.w.p.

W ocenie Sądu organ nie naruszył również ogólnych norm postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przepisów art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Na wstępie należy podnieść, iż zgodnie z przepisem art. 246 ust. 1 ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej, każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy w ciągu 6 miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa.

Jak stanowi ust. 2 art. 246 cyt. ustawy podstawę sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji.

Według przepisu art. 247 p.w.p. o wniesieniu sprzeciwu, o którym mowa w art. 246, Urząd Patentowy niezwłocznie zawiadamia uprawnionego, wyznaczając mu termin na ustosunkowanie się do sprzeciwu (ust. 1). Jeżeli uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie Urzędu podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym (ust. 2).

Sąd rozpatrując niniejszą sprawę stwierdził, iż w przedmiotowym stanie faktycznym ogłoszenie o rejestracji spornego znaku towarowego na rzecz skarżącej O. w K. zostało opublikowane w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001 (vide: k. 31 akt sądowoadministracyjnych), a więc już w okresie obowiązywania przepisów ustawy – Prawo własności przemysłowej. Z tej przyczyny – jak słusznie uznał organ - wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak DZISIEJSZE możliwie było wniesienie sprzeciwu w trybie art. 246 ust. 1 p.w.p.

Jeśli chodzi o zarzut braku interesu prawnego po stronie uczestnika B. K., należy wskazać, iż w świetle przepisu art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw, a więc – zdaniem Sądu - nie istnieją podstawy do ograniczenia tak szeroko zakreślonych uprawnień do kręgu osób, po stronie których istnieje jakikolwiek interes lub interes prawny (podobnie: T. Żyznowski "Niektóre aspekty drogi sądowej w sprawach z zakresu własności przemysłowej", Przegląd Sądowy z 2002 r. Nr 9, poz. 3). Podobne stanowisko znajduje odzwierciedlenie w tezie postawionej przez R. Skubisza, według którego w razie przekazania sprawy, o której mowa w art. 247 p.w.p. do postępowania spornego, wnioskodawca nadal nie musi wykazywać swojego interesu prawnego, zaś odmienne stanowisko w tej kwestii przekreśliłoby znaczenie postępowania sprzeciwowego (vide: R. Skubisz "Prawo własności przemysłowej (charakterystyka ogólna)", Państwo i Prawo z 2002 r. Nr 3, poz. 3).

W tej sytuacji – wbrew twierdzeniom pełnomocnika strony skarżącej – należy przyjąć, iż nie można, powołując się na normę wyrażoną w art. 28 § 1 k.p.a., stwierdzać, że ze sprzeciwem w trybie art. 246 ust. 1 p.w.p. może wystąpić wyłącznie podmiot posiadający interes prawny w rozumieniu wspomnianego przepisu art. 28 § 1 k.p.a.

Również, jeśli chodzi o powołany przez stronę skarżącą wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2004r., sygn. akt 6 II SA 3954/02, należy zauważyć, iż w stanie faktycznym rozstrzyganej przez Sąd sprawy chodziło o postępowanie sporne o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego, które prowadzone było nie na podstawie trybu sprzeciwowego przewidzianego w ustawie – Prawo własności przemysłowej (vide: art. 255 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 246 ust. 1 i art. 247 p.w.p.), lecz w oparciu o wniosek o unieważnienie zgłoszony w trybie ogólnym, w ramach którego – w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych - rzeczywiście podmiot zgłaszający wniosek musi wykazać się interesem prawnym w rozumieniu przepisu art. 28 § 1 k.p.a.

W związku z powyższym należy uznać, iż zarzut braku interesu prawnego po stronie uczestnika postępowania B. K. jest całkowicie niezasadny.

Przechodząc do oceny merytorycznej materialnoprawnych zarzutów skargi, należy na wstępie zaznaczyć, iż ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 stanowi, iż ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na znak towarowy ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym. Przepis ten wyraża więc zasadę, w myśl której zdolność ochronną znaków towarowych zarejestrowanych lub zgłoszonych do rejestracji przed dniem [...] sierpnia 2001 r. ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. W związku z tym organ zasadnie przyjął, iż przepisami, stanowiącymi podstawę do oceny zdolności rejestracyjnej znaku towarowego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania, są przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, skoro zgłoszenie spornego znaku do rejestracji nastąpiło w dniu [...] marca 1998 r.

Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 u.z.t. znakiem towarowym może być znak nadający się do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw.

Powyższy przepis jest wyrazem funkcji znaku towarowego jako właściwego gospodarce instrumentu komunikacji między przedsiębiorcą a konsumentem towarów lub usług. Znak towarowy, pozostając w fizycznym lub jedynie pojęciowym związku z konkretnym egzemplarzem towaru, przekazuje bowiem nabywcom informację, że wszystkie towary tak oznaczone pochodzą z jednego i tego samego źródła podporządkowanego przedsiębiorcy, który jest uprawniony do używania znaku towarowego. Z przepisu art. 4 ust. 1 ustawy o znakach towarowych wynika także, że wskazaną funkcję wyróżniania towarów i usług na podstawie ich pochodzenia może realizować tylko taki znak, który ma zdolność odróżniającą w odniesieniu do konkretnych towarów lub usług. Wyróżniający charakter znaku polega na wyposażeniu znaku w takie cechy, które w świadomości uczestników obrotu gospodarczego w sposób niebudzący wątpliwości wskazując, że towar w ten sposób oznaczony pochodzi od określonego, tego samego przedsiębiorstwa (tak m.in. /w:/ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2002 r., sygn. akt II SA 3847/01, Monitor Prawniczy z 2002, nr 10, poz. 436).

Z kolei, przepis art. 7 ust. 1 ustawy o znakach towarowych przewiduje, że powyższą zdolnością odróżniania (dostatecznymi znamionami odróżniającymi) znak towarowy powinien legitymować się w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Należy przyjąć, że zdolnością odróżniania w rozumieniu cytowanych przepisów jest zdolność danego oznaczenia do przekazywania informacji o pochodzeniu towaru z określonego przedsiębiorstwa. Zdolność odróżniania może być zdolnością pierwotną, wynikającą z natury oznaczenia, względnie zdolnością wtórną, nabytą poprzez używanie danego oznaczenia jako znaku towarowego w obrocie gospodarczym.

Przepis art. 7 ust. 2 ustawy o znakach towarowych przewidywał, że nie ma dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi tylko nazwę rodzajową towarów lub informuje jedynie o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji, przydatności towaru, bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru. Wymienione oznaczenia mogą jednak być zarejestrowane jako znaki towarowe, jeżeli nie będą stanowić jedynie nazwy rodzajowej towaru lub informacji o jego właściwościach. W wyroku z dnia 10 grudnia 1996 r., III RN 50/96 (OSNAPiUS 1997 nr 15, poz. 263), Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że przepis art. 7 ust. 2 nie przesądza, czy wszystkie lub tylko niektóre z wymienionych w tym przepisie oznaczeń mogą nabyć zdolność odróżniania wskutek używania w obrocie gospodarczym. Przy ocenie, czy oznaczenie posiada zdolność odróżniania należy jednak uwzględniać interes uczestników obrotu gospodarczego, który wyraża się w swobodnym dostępie do wszystkich oznaczeń informujących o nazwie lub cechach towarów lub usług. Taki interes można potwierdzić tak długo, jak długo dany znak jest odbierany jako nazwa produktu lub informacja o właściwościach towaru lub usługi. W przypadku wielu takich oznaczeń, nawet długotrwałe używanie w charakterze znaku towarowego w celu wskazania na pochodzenie towaru z przedsiębiorstwa, nie może doprowadzić do zmiany pierwotnej informacji odnoszącej się do produktu jako takiego w nośnik informacji właściwej znakowi towarowemu. Dlatego też takie oznaczenia nie mogą być rejestrowane jako znaki towarowe. Interes uczestników obrotu gospodarczego nakazuje wyłączenie od rejestracji takich oznaczeń, ponieważ ich rejestracja prowadziłaby do monopolizacji używania tych oznaczeń przez poszczególnych przedsiębiorców, co w rezultacie stanowiłoby bardzo poważne i nieuzasadnione ograniczenie działalności innych przedsiębiorców (tak również /w:/ wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2002 r., III RN 218/01, OSNP z 2004 nr 2, poz. 23). Pogląd ten jest aktualny również w rozpoznawanej sprawie.

Przedstawione wyżej stanowisko wyraźnie wskazuje, iż podstawową przesłanką udzielenia praw ochronnych jest zdolność odróżniająca danego oznaczenia.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie należy uznać, iż Urząd Patentowy RP zasadnie przyjął, iż sporny znak DZISIEJSZE, nr R-129728, przeznaczony do oznaczania mleka, nie posiada zdolności odróżniającej, albowiem jest to oznaczenie słowne, pozbawione jakichkolwiek elementów fantazyjnych, wskazujące na właściwość tak oznaczanego towaru. W konsekwencji według Sądu przyjąć należy, iż wyraz "dzisiejsze", stanowiący wyłączny element znaku słownego, ma charakter ściśle informacyjny, a więc nie stanowi fantazyjnej kompozycji słownej, lecz posiada jedynie swoje opisowe, dosłowne znaczenie i tylko tak może być postrzegane. Zdaniem Sądu taki znak nie spełnia prawidłowo funkcji odróżniającej, ponieważ nie ma żadnych cech (znamion), które utkwiłyby w pamięci odbiorcy i pozwoliły zindywidualizować dany towar na rynku wśród towarów tego samego rodzaju, ale pochodzących z różnych przedsiębiorstw.

Według Sądu sporne oznaczenie DZISIEJSZE jest typowym znakiem towarowym opisowym, a więc znakiem składającym się z oznaczeń (elementów) mogących służyć w obrocie do wskazywania cech towarów lub usług (tak np. W. Włodarczyk "Zdolność odróżniająca znaku towarowego", Oficyna Wydawnicza VERBA, Lublin 2001, s. 152).

Urząd Patentowy RP prawidłowo – zdaniem Sądu – zakwalifikował znak towarowy DZISIEJSZE, jako przykład oznaczenia właściwości, a więc oznaczenia, które może być użyteczne do wskazania w obrocie na pewne właściwości towaru. Oznaczenie to stanowi w szczególności przykład oznaczenia jakości, tj. oznaczenia, które może w obrocie służyć do wskazywania na cechy jakościowe towaru, którego odbiorca (w tym przypadku konsument mleka) nie będzie kojarzył z pewnym przedsiębiorstwem, wytwarzającym dany towar, lecz z samym towarem i jego cechami specyficznymi.

Niewątpliwie ocena dostatecznych znamion odróżniających znaku towarowego musi być dokonywana przy uwzględnieniu towarów i usług, do których oznaczania przeznaczony jest dany znak (tak również: wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 3446/01, ONSA 2003/1/27). Ponadto należy brać pod uwagę zwykłe warunki obrotu gospodarczego, a więc odczucia jego uczestników.

W ocenie Sądu należy zgodzić się z Urzędem Patentowym RP i uznać, iż przy ustaleniu, czy sformułowanie "dzisiejsze" ma w niniejszej sprawie charakter czysto fantazyjny (jak uważa strona skarżąca), czy też jest tylko nośnikiem informacji - należy wziąć pod uwagę to, iż słowo dzisiejsze zgodnie z zasadami języka polskiego jest przymiotnikiem, posiadającym swój konkretne znaczenie – zawierający się w granicach trwającego właśnie dnia lub doby, dziejący się dziś, związany z obecnością, bieżący. Tym samym słowo to informuje, że chodzi o teraźniejszość, nie zaś o wczoraj czy jutro, stwierdza o obecności i jest używane w różnorodnym kontekście. Ponadto – jak zasadnie podniósł organ – w powszechnym użyciu słowo dzisiejsze oznacza świeży, świeże.

Takie znaczenie wyrazu użytego jako słowny znak towarowy, przy uwzględnieniu rodzaju towaru, dla którego został użyty (mleko) daje podstawy do uznania, iż skojarzenia, jakie wiążą się z nim w świadomości przeciętnego odbiorcy, nie pozwalają na przyjęcie, że sporne oznaczenie spełnia swą podstawową funkcję, czyli funkcję odróżniania towarów lub usług w obrocie.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie brak zdolności odróżniającej oznaczeń ogólnoinformacyjnych wynika z obowiązującej w obrocie handlowym zasady swobody informowania – w interesie uczestników obrotu - o istotnych właściwościach produktów i usług (tak również: R. Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz." Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1997, s. 57-58). Zakaz udzielania praw ochronnych na znaki opisowe wiąże się ściśle z regułą swobody komunikacyjnej w zakresie opisu towarów lub usług na rynku. Reguła ta gwarantuje, że żaden inny podmiot w obrocie nie uzyska monopolu na używanie oznaczeń, które są w nim przydatne dla informowania o cechach towarów lub usług i jako taka stanowi konkretyzację konstytucyjnej zasady wolności gospodarczej. Utrzymywanie swobody w zakresie używania tego rodzaju oznaczeń uzasadnia interes uczestników obrotu gospodarczego. Interes ten ujmować należy jako interes publiczny (vide: W. Włodarczyk "Zdolność odróżniająca znaku towarowego", s. 165 i powołane tam orzeczenie ETS z dnia 4 maja 1999 r., sygn. C-108/97 i C-109/97 w sprawie Chiemsee oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1996 r., III RN 50/96, OSNAPiUS nr 15 z 1997 r., poz. 263 w sprawie znaku WAWELSKIE).

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 8 pkt 3 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych, to należy podkreślić, iż przepis ten stwierdza, iż niedopuszczalna jest rejestracja znaku, który zawiera dane niezgodne z prawdą.

Niewątpliwie oznaczenie zawiera dane niezgodne z prawdą, gdy może wywołać fałszywe wyobrażenie przeciętnego odbiorcy co do przeznaczenia, działania, cech użytkowych towarów itp. Ocena treści oznaczenia jest dokonywana przez Urząd Patentowy z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy. Interes nabywcy wymaga, aby przyjąć, że znak jest mylący, gdy już niewielka grupa konsumentów może być wprowadzona w błąd co do cech towaru (vide: R. Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz.", s. 78).

Zdaniem Sądu w przypadku, gdy znak sugeruje cechę, której towar nie posiada, wprowadza klientelę w błąd co do jakości. W doktrynie zgodnie podnosi się wprawdzie, iż znak towarowy nie jest sam w sobie gwarantem jakości, niemniej powszechnie przyjmuje się, że nie może dezinformować klienteli (tak m.in. /w:/ U. Promińska "Ustawa o znakach towarowych. Komentarz." Wydawnictwa Prawnicze PWN, Warszawa 1998, s. 35)

W ocenie Sądu sporny znak towarowy niewątpliwie myli co do oczekiwanej jakości towaru. Urząd Patentowy RP zasadnie przyjął, iż znaczenie słowa dzisiejsze wymusza dokonanie jego oceny pod względem adekwatności – prawdziwości. Z powyższego wynika – zdaniem Sądu – że słowo dzisiejsze odnosi się do konkretnie oznaczanego czasu, a wobec tego nie można uznać, by mleko wczorajsze było dzisiejsze. Przyjęcie takiego poglądu– w ocenie Sądu – nie jest zgodne z zasadami logiki, a w tym kontekście trudno uznać, by sporny znak DZISIEJSZE nie sugerował cechy, której towar nie posiada, czy też nie wprowadzał klienteli (nabywców mleka) w błąd co do jakości tak oznaczanego produktu skarżącej O. w K..

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej dotyczących rzekomej przenośni znaku DZISIEJSZE, o której świadczyć ma ujmowanie wyrazu dzisiejsze w cudzysłów, należy zauważyć, iż rozpatrywany słowny znak towarowy został zarejestrowany przez Urząd Patentowy RP bez cudzysłowia, czego dowodem jest znajdująca się w aktach sprawy informacja zawarta w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" Nr [...] pod pozycją [...].

Jeśli chodzi o zarzuty skarżącej dotyczące przepisów sanitarnych w zakresie sprzedaży mleka, a także kwestii podawania daty przydatności do spożycia na opakowaniach należy podnieść przede wszystkim, iż przedmiotem oceny jest sam zarejestrowany słowny znak towarowy jako instrument komunikacji między przedsiębiorcą a konsumentem towarów lub usług, nie zaś opakowanie używane w obrocie przez skarżącą spółdzielnię mleczarską.

Ponadto należy wskazać, iż nawet biorąc pod uwagę model przeciętnego konsumenta określonego rodzaju dóbr, który w świetle orzecznictwa wspólnotowego postrzegany jest jako osoba należycie, dobrze poinformowana, należycie uważna i ostrożna (vide: orzeczenia ETS w sprawie C – 342/97 Lloyd/Klijsen, jak również w sprawie C – 210/96 Gut Springenheide i Tusky), należy stwierdzić, iż z całą pewnością poziom spostrzegawczości przeciętnego konsumenta mleka, który z oczywistych względów nie zna norm sanitarnych dotyczących udoju i wprowadzania do obrotu mleka, wskazuje, iż dla odbiorcy towarów oznaczanych spornym znakiem, wyraz DZISIEJSZE będzie jedynie stanowił informacje o właściwości (jakości) towaru, sugerując przy tym cechę, której towar w rzeczywistości nie posiada.

Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, iż sporny znak towarowy DZISIEJSZE R-129728 nie posiada zdolności rejestracyjnej w świetle przepisów art. 7 i art. 8 pkt 3 u.z.t., a więc organ zasadnie unieważnił prawo z rejestracji przedmiotowego znaku udzielone na rzecz skarżącej O. w K..

W ocenie Sądu trzeba podkreślić, iż Urząd Patentowy RP, wydając zaskarżoną decyzję administracyjną, uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy (vide: art. 256 ust. 1 p.w.p.). Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy RP jest obowiązany m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art.8 k.p.a.). Zdaniem Sądu organ uwzględniając powyższą zasadę zobowiązany jest dokładnie wyjaśnić okoliczności sprawy, konkretnie ustosunkować się do żądań i twierdzeń strony oraz uwzględnić w decyzji zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Organ administracji jest ponadto obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i ocenić cały materiał dowodowy (art. 7, art.77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z tej przyczyny należy stwierdzić, iż w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi dokonania prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenia się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi stawiane przez art. 107 § 3 k.p.a., gdyż Urząd Patentowy RP w dostatecznym stopniu, wyraźnie wskazał, dlaczego unieważnił prawo z rejestracji znaku towarowego DZISIEJSZE.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.