Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3185/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
659
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 149 § 1 pkt 3, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 4 czerwca 2020 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 4 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.Z., A.C., W.K., A.Z., J.F., S.P. i M. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt I SAB/Wa 171/19 w sprawie ze skargi M.Z., A.C., W.K., A.Z., J.F., S.P. i M. R. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego 1. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania; 2. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących M.Z., A.C., W.K., A.Z., J.F., S.P. i M. R. solidarnie kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 11 czerwca 2019 r. (sygn. akt I SAB/Wa 171/19), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi M.Z., A. B, W.G., A. S. Z., J. F., S.P., M. R. – 1. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku o przyznanie prawa użytkowania wieczystego miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa, 2. umorzył postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania w/w wniosku, 3. oddalił skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądził od Prezydenta [...] na rzecz skarżących: M.Z., A. B, W.G., A. S. Z., J. F., S.P., M. R. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd Wojewódzki wskazał, że M.Z., A. B, W.G., A. S. Z., J. F., S.P., M. R., pismem z dnia 17 października 2017 złożyli do Sądu (cyt.): "skargę na przewlekłość Prezydenta [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z 27 sierpnia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) nieruchomości położnej w [...] przy ul. [...] hip. Nr [...] działka nr [...]" i w związku z tym wnieśli o: 1. wyznaczenie Prezydentowi [...] maksymalnie miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie prawa własności czasowej; 2. rozpoznanie niniejszej skargi w postępowaniu uproszczonym z uwagi na charakter sprawy dotyczący rozpoznania sprawy o bezczynność organu, 3. przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, 4. zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Odpowiadając na skargę, Prezydent [...] poinformował, iż decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], odmówił M.Z., A.C., W.K., A.Z., J.F., S.P., M. R. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu opisanej wyżej nieruchomości, stanowiącego część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w KW nr [...] i obecnie jest prowadzone postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku, złożonego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279), o przyznanie użytkowania wieczystego do pozostałej części gruntu ww. dawnej nieruchomości [...].

W tym stanie rzeczy, Sąd Wojewódzki stwierdził, że skoro w rozpoznawanej sprawie, wyżej wspomnianą decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], Prezydent [...] - po rozparzeniu wniosku z dnia 27 sierpnia 1947 r. złożonego przez L.C. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu położonego [...] przy ul [...] , ozn. hip. [...], dz. [...] - odmówił skarżącym ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul [...] (dawniej ul [...]) o hip. Nr [...] dz. [...], który stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w KW Nr [...], to (cyt.): "Sprawa zatem do dnia wyrokowania została załatwiona w związku z czym Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ppsa umorzył postępowanie w zakresie wyznaczenia Prezydentowi [...] maksymalnie miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie prawa własności czasowej".

Ponadto Sąd Wojewódzki uznał, że zaistniała w sprawie przewlekłość nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. W tym miejscu Sąd omówił tę instytucję, podkreślając zwłaszcza, iż o rażącym naruszeniu prawa można mówić wówczas, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest ona efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, a które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź poprzez wykonywanie czynności pozornych. A zatem – jak wywodził Sąd Wojewódzki - rażącym naruszeniem prawa jest stan, w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa czyli stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, Sąd Wojewódzki wyjaśnił zaś, że (cyt.): "W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca mając na uwadze charakter sprawy oraz przebieg postępowania do daty wydania decyzji".

Ponadto Sąd I instancji nie uwzględnił także wniosku skarżących o przyznanie sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Jak wskazał, suma pieniężna z art. 154 § 7 p.p.s.a. do której odwołuje się także art. 149 p.p.s.a. (cyt.): "ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej "sankcji" organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Organ bowiem, jak wskazano wyżej, sprawę załatwił wydając decyzje merytoryczną".

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, M.Z., A.C., W.K., A.Z., J.F., S.P., M.R. zarzucili Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) to jest:

1. art. 3 § 1 i § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a. z zw. z art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. w zw. z art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. - przez niedostateczną i niewłaściwą kontrolę sposobu prowadzenia przez Prezydenta [...] postępowania w przedmiocie wniosku z dnia 27 sierpnia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) nieruchomości położonej w [...] ul. [...] hip. nr [...] działka [...], poprzez błędne ustalenie, iż wniosek został przez organ rozpoznany w całości,

podczas gdy rozpoznano wniosek wyłącznie w niewielkiej części, nie dokonano analizy czynności podejmowanych przez organ w toku postępowania oraz ich terminowości oraz zasadności, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało uznaniem, iż przewlekłość organu w prowadzeniu w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego miała miejsce bez rażącego naruszania prawa oraz skutkowało oddaleniem wniosku o przyznanie na rzecz skarżących sumy pieniężnej;

2. art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. - poprzez niewłaściwą kontrolę sposobu prowadzenia przez Prezydenta [...] postępowania w przedmiocie wniosku z dnia 27 sierpnia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) nieruchomości położonej w [...] ul. [...] hip. nr [...] działka [...] i uznaniu, że wystąpiła przesłanka do umorzenia postępowania tj. postępowanie stało się bezprzedmiotowe z uwagi na załatwienie sprawy przez organ,

podczas gdy organ do chwili obecnej sprawy ostatecznie nie załatwił, gdyż prowadzone jest postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku przedmiocie wniosku z dnia 27 sierpnia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) co do części nieruchomości, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m oraz części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż powinno dojść do wyznaczenia Prezydentowi [...] maksymalnie miesięcznego terminu do wydania orzeczenia rozpoznającego wniosek z dnia 27 sierpnia 1947 r., w pozostałej części w określonym czasie po dacie zwrotu akt sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem;

3. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1a p.p.s.a. i art. 149 § 2 p.p.p.s.a. - poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób uniemożliwiający kontrolę kasacyjną oraz prześledzenie toku rozumowania sądu pierwszej instancji poprzez:

a) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, iż powodowie wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], podczas gdy powodowie wnieśli skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta [...], co w konsekwencji powoduje, iż nie sposób dokonać kontroli w trybie instancyjnym czy sąd pierwszej instancji orzekał również o bezczynności Prezydenta [...] przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego lecz uznał, iż przewlekłe prowadzenie postępowania pochłania bezczynność Prezydenta [...] rozpoznaniu wniosku dekretowego czy też nie orzekł o bezczynności Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku dekretowego,

b) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż sprawa w której wniesiono skargę na bezczynności i przewlekłość Prezydenta [...] ostała w całości załatwiona ze względu na wydanie decyzji Prezydent [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] (dawnej ul. [...]), ozn. hip. nr [...], dz. [...], który stanowi części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], podczas gdy wniosek pozostaje nierozpoznany w części nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m oraz części działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2,

c) brak jakiejkolwiek analizy przebiegu postępowania w przedmiocie rozpoznania przez Prezydenta [...] wniosku z dnia [...] sierpnia 1947 r., o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) nieruchomości położonej w [...] ul. [...] hip. nr [...] działka [...], w tym brak ustalenia od kiedy toczy się postępowanie w wyniku stwierdzenia nieważności poprzedniej decyzji, brak wskazania czynności podejmowanych przez organ, ich zasadności oraz terminowości; brak wyciągnięcia skutków prawnych związanych z wyznaczeniem dodatkowego terminu załatwienia sprawy oraz jego przekroczeniem również dla stwierdzenia bezczynności Prezydenta [...],

d) brak wyjaśnienia, na jakiej podstawie WSA uznał, iż sprawa została przez organ załatwiona w związku z wydaniem decyzji Prezydent [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie której rozpoznano wniosek z dnia 27 sierpnia 1947 r. wyłącznie w części, zaś Prezydent [...] w piśmie do WSA z dnia 11 kwietnia 2019 r. wyraźnie wskazał, iż w dalszym ciągu toczy się postępowanie w przedmiocie rozpoznania wniosku dekretowego w pozostałym zakresie,

co miało wpływ na wynik sprawy, albowiem Sąd I instancji nie poddał wszechstronnej kontroli działań organu i nie zbadał kompleksowo sprawy, a w skutek tego nie zastosował odpowiednich środków nadzorczych tj. przepisów art. 149 § 1a i § 2 p.p.s.a., w związku ze stwierdzonym przewlekłym prowadzeniem postępowania,

4. art. 149 § 1b p.p.s.a. - poprzez brak stwierdzenia, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zważywszy, że organ naruszył szereg przepisów proceduralnych tj. art. 6 k.p.a. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., art. 12 § 1 i § 2 k.p.a., art. 35 § 1, § 2 i § 3 k.p.a., jak również biorąc pod uwagę, że skarżący nie tylko nie przyczynili się do powstania przewlekłości, oraz bezczynności Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku dekretowego, ale kierowali do organu pisma w których wskazywali właściwy sposób postępowania i podstawy prawne żądań, przypominali o konieczności rozpoznania wniosku dekretowego, doprowadzili do skompletowania całości materiału dowodowego na podstawie którego Prezydent [...] mógł i był zobowiązany wydać decyzję przed datą wyznaczenia dodatkowego terminu załatwienia sprawy tj. 31 października 2016 r., na podstawie wyłącznie art. 7 dekretu warszawskiego nie, zaś na podstawie nowych uregulowań prawnych wynikających z art. 214a) ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 50 poz. 279), co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

5. art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z. art. 154 § 6 p.p.s.a.- przez nieprzyznanie od organu na rzecz każdego ze skarżących sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a,, z uwagi na stwierdzenie, iż suma pieniężna ma charakter kompensacyjny i prewencyjny w sytuacji gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej "sankcji" organ sprawy nadal nie załatwi, gdyż jak wynika z akt sprawy organ załatwił sprawę wydając decyzje merytoryczną, podczas gdy z akt sprawy wynika, iż Prezydent [...] od dnia 19 lutego 2016 r., pomimo wyznaczeniu dodatkowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 października 2016 r., oraz zgromadzenia pełnej dokumentacji umożliwiającej wydanie rozstrzygnięcia oczekiwał na wejście w życie nowych przesłanek rozpoznania wniosku dekretowego wynikających z art. 214a) u.g.n. z dniem 17 października 2016 r., a obecnie nadal nie rozpoznaje wniosku, a nawet nie zleca sporządzenia opinii biegłych, które uznaje za zasadne dla rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 214a) u.g.n., a nadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż Prezydent [...] naruszył szereg przepisów postępowania administracyjnego, nie reagował w sposób właściwy na pisma skarżących wzywające do rozpoznania wniosku o ustanowienie użytkowania wieczystego czym wyrządził skarżącym znaczną szkodę i krzywdę oraz podważył zaufanie skarżących do organów publicznych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi ewentualnie uchylenie wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie i przekazanie sprawy temuż Sądowi do ponownego rozpoznania – w obu przypadkach wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto oświadczyli, że - na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a. – zrzekają się przeprowadzenia rozprawy.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

W piśmie procesowym z dnia 8 kwietnia 2020 r. skarżący podtrzymali stanowisko oraz zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej a ponadto - na podstawie art. 106 § 3 i 6 w zw. z art. 193 p.p.s.a. - wnieśli o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: postanowień Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. [...] i z dnia [...] lutego 2020 r. [...], zawierającego uzupełnienie i sprostowanie postanowienia z dnia [...] maja 2019 r. na okoliczność stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], iż niezałatwienie przez Prezydenta [...] sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz że postępowanie Prezydenta [...] prowadzone z wniosku z dnia 27 sierpnia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej do nieruchomości toczyło się sposób przewlekły i w związku z tym zarządzenia przez SKO w [...], by Prezydent [...] wyjaśnił przyczyny i ustalił osoby winne niezałatwienia sprawy w terminie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019, poz. 2325), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej a które to zarzuty, w odniesieniu do zarzutów, opartych na: art. 3 § 1 i 2 pkt 8, art. 141 § 4, art. 134 § 1 i art. 161 § 1pkt 3 p.p.s.a. okazały się z wszech miar usprawiedliwione.

Zgodnie z art. 3 § 1 i 2 pkt 8 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a.

Po myśli zaś art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną (....).

Na zasadzie natomiast art. 141 § 4 p.p.s.a., uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. (...).

Odnosząc powyższe regulacje prawne do stanu analizowanej sprawy, skład orzekający stanął na stanowisku, że wprawdzie w skardze M.Z., A.C., W.K., A.Z., J. F., S.P., M.R., wniesionej do Sądu Wojewódzkiego w dniu 20 października 2017 na bezczynność i przewlekłość Prezydenta [...] w rozpoznaniu wniosku z dnia 27 sierpnia 1947 r. o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego) nieruchomości położonej w [...] ul. [...] hip. nr [...] działka [...], Sąd nadał formalnie bieg, czego następstwem było wydanie zaskarżonego wyroku, tym niemniej stopień wadliwości tego wyroku dowodzi, że w tym przypadku kontrola działalności administracji publicznej praktycznie nie została przez Sąd Wojewódzki dokonana a przez to okazała się jedynie pozorna.

O powyższym świadczy już samo niedokładne określenie w zaskarżonym wyroku przedmiotu skargi, wniesionej przez skarżących do Sądu Wojewódzkiego. W skardze tej strony zarzuciły bowiem Prezydentowi [...] bezczynność i przewlekłość postępowania w sprawie rozpoznania wniosku z dnia 27 sierpnia 1947 r. złożonego przez L.C. o przyznanie prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) do gruntu położonego [...] przy ul [...], ozn. hip. [...], dz. [...], tymczasem Sąd Wojewódzki wydał wyrok jedynie w sprawie przewlekłości wyżej opisanego postępowania, nie wyjaśniając przyczyn takiego stanu rzeczy.

Poza tym w niniejszej sprawie strony w skardze wnosiły o wyznaczenie Prezydentowi [...] maksymalnie miesięcznego terminu do wydania decyzji rozstrzygającej wniosek o przyznanie prawa własności czasowej i przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości 2.000 zł. Zatem obowiązkiem Sądu I instancji było w takiej sytuacji dokonanie analizy przebiegu przedmiotowego postępowania administracyjnego i dopiero w następstwie takiej analizy Sąd winien odnieść się do powyższych żądań. Tymczasem Sąd Wojewódzki wyjaśnił jedynie na czym - co do zasady – polega przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ z rażącym naruszeniem prawa, ograniczając się tylko do wypowiedzi, że jego zdaniem (cyt.):

"W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca mając na uwadze charakter sprawy oraz przebieg postępowania do daty wydania decyzji".

Wadliwie również Sąd Wojewódzki potraktował wniosek dotyczący przyznania stronom sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. W tym zakresie Sąd wskazał bowiem, że w/w suma pieniężna (cyt.): "ma charakter kompensacyjny i prewencyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego sprawy. Środek ten powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu oraz w sytuacji, gdy istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej <> organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Organ bowiem, jak wskazano wyżej, sprawę załatwił wydając decyzje merytoryczną". Uszło jednak uwagi Sądu Wojewódzkiego, że wcześniej odnotował, iż decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], Prezydent [...] odmówił M.Z., A. C., W.K., A.Z., J.F., S.P., M.R. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], uregulowanej w KW nr [...] a zatem obecnie nadal jest prowadzone postępowanie w przedmiocie rozpoznania pozostałej części wniosku, złożonego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz.U. Nr 50, poz. 279) o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do pozostałej części gruntu ww. nieruchomości. W takiej zaś więc orzeczona zaskarżonym wyrokiem odmowa przyznania stronom wspomnianej sumy pieniężnej traci swoje uzasadnienie. Nie można bowiem twierdzić, że organ (cyt.): " sprawę załatwił wydając decyzje merytoryczną".

Powyższe błędne ustalenie faktyczne powoduje również to, że w zaistniałym stanie faktycznym brak było podstaw do umarzania postępowania sądowego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., to jest z uwagi na jego bezprzedmiotowość. Postępowanie administracyjne nie zostało bowiem w tym przypadku w całości zakończone. Jak podnoszą zaś skarżący w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] dotyczyła jedynie tylko niewielkiego fragmentu gruntu [...], objętego wnioskiem z 1947 r. a postępowanie to w pozostałym zakresie jest nadal prowadzone przez organ.

Biorąc powyższe pod uwagę, skład orzekający uznał, że błędne ustalenia faktyczne oraz praktycznie brak wyjaśnienia motywów, jakimi kierował się Sąd Wojewódzki wydając zaskarżony wyrok, przemawiają za tym, iż koniecznym jest ponowne rozpoznanie przez Sąd I instancji wniesionej do niego skargi. Rozpoznając ją zaś Sąd winien rzetelnie dokonać ustaleń faktycznych w sprawie i odnieść je do obowiązującego stanu prawnego. Uzasadnienie wyroku winno bowiem wyjaśniać jakimi zasadami i przesłankami kierował się Sąd, wydając wyrok.

Pozostałe natomiast zarzuty należało uznać za co najmniej przedwczesne. Dopiero bowiem prawidłowo ustalony w sprawie stan faktyczny umożliwi zajęcie stanowiska co do pozostałych żądań zgłoszonych w skardze. Z uwagi zaś na fakt, że zaskarżony wyrok został uchylony i sprawa została przekazana Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zbędne było – na tym etapie sprawy – przeprowadzanie przez Naczelny Sąd Administracyjny jakiegokolwiek postępowania dowodowego. O jego celowości zdecyduje bowiem Sąd Wojewódzki.

Mając to wszystko na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna była uzasadniona i - z mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

-----------------------

10