Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 770/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędziowie: sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia WSA del. Marian Wolanin Protokolant asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 1021/10 w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II SA/Bd 1021/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę P. S. na decyzję Szefa Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych w Bydgoszczy z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w przedmiocie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego dokonał wypowiedzenia chor. szt. P. S. stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z powodu rozformowania [...] oraz braku możliwości wyznaczenia żołnierza na inne stanowisko służbowe.

Od decyzji tej skarżący nie wniósł odwołania, w związku z czym stała się ona decyzją ostateczną. Po upływie okresu wypowiedzenia, skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 września 2002 r.

Skarżący dnia 19 września 2007 r. złożył wniosek do Dowódcy Wojsk Lądowych o stwierdzenie nieważności ww. decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji.

Po rozpatrzeniu odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Na powyższą decyzję skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 17 września 2009 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wskazano, że organ administracji wojskowej nie wykazał jakiegokolwiek dowodu na okoliczność braku możliwości wyznaczenia skarżącego na inne stanowisko służbowe, zatem wypowiedzenie stosunku służbowego w myśl art. 78 ust. 2 pkt 2 z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stanowi rażące naruszenie prawa.

W związku z powyższym Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego nr [...].

W rezultacie Dowódca Śląskiego Okręgu Wojskowego wydał nową decyzję nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., w której potwierdził, że data zwolnienia żołnierza nie ulega zmianie, a jednocześnie uznał, że zwolnienie nastąpiło w trybie art. 111 pkt 9 lit. b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.), tj. zwolnienie żołnierza zawodowego wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. Orzeczono również o wypłaceniu skarżącemu odszkodowania, zgodnie z art. 116 ust. 3 ww. ustawy.

Po rozpoznaniu odwołania P. S., Szef Inspektoratu Wsparcia Sił Zbrojnych decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję ww. z dnia [...] kwietnia 2010 r.

W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji podkreślił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w rezultacie wydania przez Dowódcę Wojsk Lądowych decyzji z dnia [...] lutego 2010 r., stwierdzającej nieważność decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. Zatem nie ma w sprawie zastosowania art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw, stanowiący, że sprawy wszczęte, lecz niezakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzi się na podstawie przepisów dotychczasowych. Nie zgodził się również organ odwoławczy z argumentem skarżącego, jakoby w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji nr [...], nigdy nie przestał być on żołnierzem zawodowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy P. S. zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że organ prawidłowo zastosował w sprawie jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia art. 116 ust. 1-3 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r. Treść art. 116 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wskazuje, że wydanie przez organ decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w przypadku ziszczenia się warunków w nim przewidzianych ma charakter deklaratoryjny, ponieważ obowiązek zwolnienia ze służby powstaje z mocy samego prawa. Oznacza to, że bez względu na datę wydania w tym zakresie aktu zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje z dniem oznaczonym w ustawie.

W ocenie WSA w Bydgoszczy w sprawie nie miały zastosowania przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym przed jej nowelizacją dokonaną ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r., ponieważ przedmiotowa sprawa nie spełnia kryteriów przewidzianych w przepisie art. 10 ustawy zmieniającej. Podstawą wszczęcia nowego postępowania był fakt uchylenia po dniu 1 stycznia 2008r. ostatecznej decyzji Ministra Obrony Narodowej nr [...] utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji. Nie można przyjąć, że obecnie rozpatrywana sprawa toczy się w tym samym trybie i przedmiocie, co decyzje wyeliminowane z obrotu prawnego wyrokiem z dnia 17 września 2009 r. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 1598/09 zwrócono również uwagę, iż ustawodawca nie zawarł regulacji międzyczasowych, dotyczących stosowania art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w odniesieniu do decyzji ostatecznych. Gdyby bowiem zamierzał wyłączyć jego stosowanie w stosunku do żołnierzy zwolnionych ze służby na podstawie ostatecznych decyzji wydanych przed dniem 1 stycznia 2008 r., to niewątpliwie by to uczynił. W konsekwencji oznaczało to stosowanie zasady bezpośredniego działania nowej ustawy we wszystkich sprawach, w których miało miejsce uchylenie decyzji o zwolnieniu żołnierza z zawodowej wojskowej zarówno wydanych przed, jak i po dniu 1 stycznia 2008 r.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł P. S., domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania, ewentualnie rozpoznania sprawy merytorycznie i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne zastosowanie przepisu art. 116 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu aktualnie obowiązującym zamiast prawidłowego zastosowania przepisów ww. ustawy w brzmieniu obowiązującym na dzień 19 września 2007 r.;

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niezastosowanie art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz o zmianie innych ustaw, zamiast tego nieprawidłowe zastosowanie art. 6 k.p.a.

W uzasadnieniu wnoszący skargę kasacyjna wskazał, że decyzja Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] lutego 2010 r. stwierdzająca nieważność decyzji Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] listopada 2001 r. została wydana nie w nowym postępowaniu, lecz na skutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie poprzednich decyzji organów wojskowych odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu skarżącego ze służby. Co więcej, literalna treść decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. w sposób wyjątkowo czytelny i nader jednoznaczny wskazuje, że została podjęta nie z urzędu, lecz po rozpoznaniu wniosku P. S. z dnia [...] września 2007 r. Wydanie decyzji nr [...] stanowiło czynność podjętą wskutek wytycznych zawartych w wyroku WSA w Warszawie w toku postępowania wszczętego z wniosku skarżącego w dacie, w której nie obowiązywała nowela do ustawy pragmatycznej. Podobnie decyzja nr [...] Dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego w swojej sentencji odwołuje się do stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2001 r., a zatem do decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. wydanej po rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 9 września 2007 r. Nie można zatem pod żadnym pozorem traktować jej, jako wydanej w nowej sprawie.

Przepisy ustawy pragmatycznej obowiązujące w brzmieniu przed datą 1 stycznia 2008 r. przewidywały możliwość reaktywowania stosunku służbowego w sytuacji stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego. Takie właśnie przepisy powinny stać się podstawą prawną wydanej przez Dowódcę Śląskiego Okręgu Wojskowego decyzji określającej skutki stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej P. S. stosunek służbowy w myśl interporalnego przepisu szczególnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego wymienione w art. 183 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. Oznacza to związanie Sądu podstawami, przytoczonymi w skardze kasacyjnej wymienionymi w art.174 P.p.s.a. Podstawy te określają kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oceniana w tym zakresie skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Prawidłowo Sąd I instancji uznał, że materialnoprawną podstawą kontrolowanych decyzji jest przepis art. 116 ust. 1-3 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r. a nie jak to wskazuje sporządzający kasację w brzmieniu obowiązującym na dzień 19 września 2007 r. to jest na dzień wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Wyrokiem tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Obrony Narodowej utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Lądowych odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2001 r. wypowiadającej skarżącemu P. S. stosunek zawodowej służby wojskowej.

Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. w wyniku rozpoznania wniosku P. S. stwierdził nieważność decyzji dowódcy Śląskiego Okręgu Wojskowego z dnia [...] listopada 2001 r.

Istota nadzwyczajnego postępowania nieważnościowego polega na tym, że kontrolowana decyzja badana jest pod kątem jej zgodności ze stanem prawnym obowiązującym w dniu jej wydania. Natomiast sprawa rozpoznawana ponownie w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest sprawą nową i mają do niej zastosowanie przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji kończącej postępowanie przed organem I instancji, Skoro jest to sprawa nowa wszczęta po wydaniu w dniu [...] lutego 2010 r. decyzji stwierdzającej nieważność poprzedniego orzeczenia to stosuje się stan prawny aktualny na dzień orzekania. Oznacza to, że w sprawie ma zastosowanie przepis art. 116 ust. 1-3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w znowelizowanej wersji obowiązującej od dnia 1 stycznia 2008 r. Przepis ten stanowi, że "w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. (ust.1).

W przypadkach, o których mowa w ust. 1, data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ. (ust. 2).

Sąd I instancji zasadnie uznał, iż kontrolowane decyzje których materialnoprawną podstawę stanowi art. 116 ust. 1-3 cytowanej ustawy z dnia 11 września 2003 r. w wersji znowelizowanej ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw są zgodne z prawem.

Zarzut naruszenia art. 10 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz innych ustaw nie miał zastosowania w tej sprawie, bowiem jak wyżej wskazano sprawa rozpoznawana po wyeliminowaniu z obrotu prawnego w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji rozstrzygającej sprawę jest sprawą nową, nie zaś, jak wskazuje skarżący kasacyjnie, sprawą wszczętą przed nowelizacją i nie zakończoną.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sad Administracyjny skargę kasacyjną jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw oddalił na podstawie art. 184 P.p.s.a.