Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 308/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2019-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Protokolant: starszy sekr. sądowy Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2019 r. sprawy ze skargi E. Z. i T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 17 grudnia 2018 r. znak: [...] w przedmiocie wyłączenia gruntu z produkcji rolnej i ustalenie opłat za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżących E. Z. i T. Z. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r., znak: [...], działając na podstawie art. 4 pkt 11, 12, 13, art. 11, art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1161 ze zm.), w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. Z. i T. Z. od decyzji Starosty [...] z dnia 27 sierpnia 2018 r., nr [...]: 1. Stwierdzającej, że grunt o pow. 0,1151 ha, gleby mineralnej, ŁIII (łąki trwałe), stanowiący działkę ozn. nr: [...] położoną w jednostce ewidencyjnej Trzebinia - miasto, obręb [...], został wyłączony z produkcji rolnej, bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust 1 i 2 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przedmiotowa nieruchomość jest wpisana do księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przy Sądzie Rejonowym w C. jako własność E. Z. i T. Z.; 2 Ustalającej dla E. Z. i T. Z. należność za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, podwyższoną o 10%, wysokości 36.900,49 zł, obliczoną wg poniższego: za wyłączenie 1 ha ŁIII – gleby mineralnej – 291 450,00 zł; 0,1151 ha x 291 450,00 zł = 33 545,90 zł; 33 545,90 zł x 10% = 36 900,49 zł. Należność winna być uiszczona w terminie do 60 dni od dnia, gdy decyzja niniejsza stała się ostateczna; 3. Ustalić dla E. Z. i T. Z. opłatę roczną z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, w wysokości 10% należności, czyli 3354,59 zł. Stała opłata roczna winna być uiszczana przez 10 lat w terminie do 30 czerwca danego roku, począwszy od 2019 r. do 2028 r. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Starosta [...] decyzją z dnia 27 sierpnia 2018 r., znak [...], działając na podstawie art. 4 pkt 12, 13, art. 5, art. 28 ust.2, ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1161) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257): 1. Stwierdził, że grunt o pow. 0,1151 ha, gleby mineralnej, ŁIII (łąki trwałe), stanowiący działkę ozn. nr: [...] położoną w jednostce ewidencyjnej Trzebinia - miasto, obręb [...], został wyłączony z produkcji rolnej, bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust 1 i 2 ustawy z dnia 3.02.1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przedmiotowa nieruchomość jest wpisana do księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przy Sądzie Rejonowym w C. jako własność E. Z. i T. Z.; 2 Ustalił dla E. Z. i T. Z. należność za wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, podwyższoną o 10%, wysokości 36.900,49 zł, obliczoną wg poniższego: za wyłączenie 1 ha ŁIII – gleby mineralnej – 291 450,00 zł; 0,1151 ha x 291 450,00 zł = 33 545,90 zł; 33 545,90 zł x 10% = 36 900,49 zł. Należność winna być uiszczona w terminie do 60 dni od dnia, gdy decyzja niniejsza stała się ostateczna; 3. Ustalił dla E. Z. i T. Z. opłatę roczną z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolnej, w wysokości 10% należności, czyli 3354,59 zł. Stała opłata roczna winna być uiszczana przez 10 lat w terminie do 30 czerwca danego roku, począwszy od 2019 r. do 2028 r.

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał w szczególności, że przedmiotowy grunt zgodnie z mapą klasyfikacyjną jest pochodzenia mineralnego i stanowi użytek rolny oraz klasę gruntu oznaczoną w rejestrze ewidencji gruntów jako – ŁIII (łąki trwałe). Zgodnie z wypisem z dnia 1 czerwca 2018 r., nr [...], z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działka ozn. nr [...] położona w jednostce ewidencyjnej Trzebinia – miasto, obręb [...], znajduje się na terenach mieszkalnictwa i usług, oznaczonych symbolem /MU11/, w oparciu o obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia, zatwierdzony uchwałą z dnia 22 kwietnia 2005 r. nr XXXIV/492/IV/2005 (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego nr 328 z dnia 16 czerwca 2005 r.). W dniu [...] maja 2018 r. przeprowadzono oględziny na przedmiotowej nieruchomości i stwierdzono, że cała działka ozn. nr [...] o pow. 0,1151 ha, położona w obrębie [...] przy ul. [...], została w całości zagospodarowana, utwardzona żużlową wysiewką. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. Z 2017 r. poz. 1161), w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne, zostały wyłączone z produkcji rolnej bez decyzji zgodnie z art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%.

E. Z. i T. Z. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie: przepisów postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 100 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania z urzędu przez organ I instancji, podczas gdy w sprawie konieczne było wystąpienie do Starosty [...] o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, które dotyczyć miało określenia klasy gruntu w trybie gleboznawczej klasyfikacji gruntów, co miało bezpośredni wpływ na określenie wysokości należności oraz opłaty rocznej; przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez przyjęcie, że cały grunt stanowiący powierzchnię działki nr [...] został wyłączony z produkcji rolnej, podczas gdy wzdłuż całej działki poprowadzony jest rów odwadniający wraz z pasem bioczynnym o wymiarach 3m x 100m, co sprawiło, że przyjęty przez organ I instancji przelicznik 0,1151 ha jest zawyżony, w związku z czym zawyżona jest także wysokość należności i opłaty rocznej; przepisów prawa procesowego, tj. art. 7 k.p.a., poprzez niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, co poskutkowało przyjęciem błędnej powierzchni wyłączonego gruntu, co miało istotny wpływ na treść decyzji.

Na skutek odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, opisaną na wstępie decyzją z dnia 17 grudnia 2018 r., orzekło o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał w szczególności, że wyłączenie gruntu z produkcji rolnej jest czynnością faktyczną, która może nastąpić tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłącznie i w jej następstwie. W przeciwnym wypadku wyłączenie z produkcji narusza przepisy ustawy. Przepisy ustawy nie przewidują żadnych sytuacji wyjątkowych, które umożliwiłyby organowi administracji odstąpienie od wydania decyzji administracyjnej lub wymierzenia niższej należności, jeżeli spełnione są przesłanki art. 28 tej ustawy. Wydanie decyzji w trybie kontrolnym, o jakim mowa w jej art. 28 ust. 2, wymaga precyzyjnego ustalenia obszaru, na jakim faktycznie rozpoczęto już inne niż rolnicze użytkowanie gruntu i kiedy to faktyczne wyłączenie nastąpiło. Zawarte w decyzji wydanej na podatnie art. 11 ust. 1, czy też art. 28 ust. 2 u.o.g.r., zezwolenie na wyłączenie z produkcji takiej powierzchni gruntu rolnego lub leśnego, która nie jest niezbędna na potrzeby nierolne i nieleśne, stanowiłoby działanie wymierzone przeciwko celom określonym w omawianej ustawie. Ponadto istotne jest, iż rekompensata pieniężna z tego tytułu musi być adekwatna zarówno do daty faktycznego wyłączenia, jak i obszaru wyłączonego. W przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż właściciele działki nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej Trzebinia - miasto, obręb [...] utwardzili przedmiotową działkę żwirem i nie użytkują jej na cele rolnicze. Z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, iż przedmiotowa działka została zagospodarowana częściowo, tj. utwardzona w połowie 2017 r. Zagospodarowanie polegało m. in. na odwodnieniu działki (istniejący rów odwadniający), utwardzeniu gruzem, piaskiem, tłuczniem, ziemią (odprowadzenie w części rury odwadniającej do kanalizacji deszczowej przy ul. [...]). Stanowi ona drogę dojazdową i miejsce postojowe dla samochodów. Organ I instancji ustalił na podstawie zaświadczenia uzyskanego z Urzędu Miasta w T., że dla działki nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej T. - miasto, obręb T. obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia dla obszaru położonego w rejonie ulicy Tuwima w Trzebini zatwierdzony uchwałą nr XXXIV/492/IV/2005 z dnia 22 kwietnia 2005 r. Rady Miasta Trzebini. Zgodnie z tym planem przedmiotowa działka znajduje się na terenach przeznaczonych pod tereny mieszkalnictwa i usług MU11. Na podstawie danych zgromadzonych w Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w C. – informacji z rejestru gruntów oraz załączonych map, organ ustalił, że gruntem wyłączonym z użytkowania rolniczego są łąki trwałe – gleby mineralne.

Organ odwoławczy zaznaczył, że kwestią sporną pozostaje gleboznawcza klasyfikacja gruntów. W ocenie E. Z. i T. Z. przedmiotowa działka znajduje się w bliskim sąsiedztwie klasy IV i V, w obszarze dawnej cegielni, która mogła mieć wpływ na zdegradowanie zdolności produkcyjnej gleby. Ponadto po zamknięciu kopalni i zakładów górniczych oraz likwidacji wyrobisk podniósł się poziom wód gruntowych, a w sąsiedztwie leżą działki, na których w ostatnich latach stwierdzono niższą klasę ziemi. Z tego powodu zwrócili się do organu I instancji o zawieszenie przedmiotowego postępowania do czasu wykonania gleboznawczej klasyfikacji gruntów na terenie działki [...]. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2018 r., znak: [...], organ I instancji odmówił zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia, że działka nr [...] została wyłączona z produkcji rolnej niezgodnie z przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Decyzją z dnia 20 sierpnia 2018 r., [...], Starosta [...] odmówił dokonania zmian w obowiązującej gleboznawczej klasyfikacji gruntów działki nr [...] jednostka ewidencyjna Trzebinia - miasto, obręb ewidencyjny [...]. W uzasadnieniu tej decyzji wskazano, iż obniżenie klasy bonitacyjnej gruntu jest możliwe wyłącznie z przyczyn obiektywnych, nie może zaś być wynikiem zaniedbania właściciela lub celowego jego działania w celu zmiany sposobu użytkowania gruntu rolnego. Pogorszenie klasy bonitacyjnej gruntu stanowiące wyłączenie rezultat działań właściciela nie może prowadzić do zmiany klasyfikacji gleboznawczej gruntu, w szczególności w sytuacji, gdy pogorszenie jego właściwości było rezultatem nawiezienia na nieruchomości gruzu i kamieni. W trakcie prowadzonego postępowania stwierdzono, że dokonano zmiany przeznaczenia działki rolnej (LIII), działka została utwardzona i stanowi drogę dojazdową i miejsce postojowe dla samochodów. Ponieważ działka utraciła charakter rolny, to nie może być przeprowadzona gleboznawcza klasyfikacja gruntów, lecz należy wykonać pomiar mający na celu aktualizację użytku gruntowego innego niż użytek na gruntach rolnych. Zatem kwestia gleboznawczej klasyfikacji gruntów działki nr [...] została już rozstrzygnięta.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowo obliczonej powierzchni gruntu z powodu istnienia rowu odwadniającego wzdłuż całej działki wraz z pasem bioczynnym o wymiarach 3 m x 100 m, organ odwoławczy wskazał, iż za grunt wyłączony z produkcji nie można uznać wyłącznie gruntu bezpośrednio zajętego pod zabudowę; do terenów zabudowanych zaliczane są bowiem także grunty wolne od zabudowań i urządzeń z nimi funkcjonalnie związanych; terenu takiego nie można identyfikować jedynie z tymi fragmentami działki, na których bezpośrednio znajdują się jakieś urządzenia budowlane. Zezwolenie na wyłączenie gruntów na działce budowlanej powinno obejmować tylko taką powierzchnię, na jakiej rozpoczęto inne niż rolnicze lub leśne wykorzystanie gruntu, a zatem powierzchnię pod inwestycją i towarzyszącą jej infrastrukturę. Skoro na działce rozpoczęto inne niż rolnicze użytkowanie, nastąpiło wyłączenie gruntu z produkcji rolnej w rozumieniu ustawy. Działka została wyłączona z produkcji rolniczej poprzez proces inwestycyjny, jakim było utwardzenie działki i stworzenie z niej drogi dojazdowej i miejsca postojowego dla samochodów wraz z wykonaniem rowu odwadniającego. Ponadto sposób zagospodarowania i użytkowania gruntu jednoznacznie wskazuje, że działka użytkowana w ww. sposób nie może być zaliczona do użytków rolnych zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wykonanie rowu odwadniającego nie można uznać za produkcję rolną, lecz stanowi on infrastrukturę towarzyszącą inwestycji, bez której nie mogłaby funkcjonować.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji słusznie podjął z urzędu postępowanie w przedmiocie wyłączenia z produkcji rolnej gruntu stanowiącego użytki rolne o powierzchni 0,1151 ha, wchodzące w skład nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej Trzebinia - miasto, obręb [...]. Przesłanki obligujące organ I instancji do wydania w trybie art. 28 ust. 2 ustawy o o.g.r.l. zostały spełnione, potwierdzone to zostało podczas wizji przeprowadzonej w dniu [...] maja 2018 r. przez organ I instancji oraz utrwalone w postaci dokumentacji. Przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie, a zwłaszcza oględziny w terenie, własne obliczenia, jednoznacznie wykazały, iż przedmiotowy teren nie jest wykorzystywany rolniczo. Dokumentacja fotograficzna potwierdza, iż część działki przeznaczona została pod zabudowę usługową wraz z towarzyszącą infrastrukturą. Organ I instancji prawidłowo ustalił wysokość należności.

Pismem z dnia 12 lutego 2019 r. E. Z. i T. Z. wnieśli skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, dokonane w sposób dowolny, nielogiczny i sprzeczny z zasadami doświadczenia życiowego, przez co wydano decyzję naruszającą słuszny interes obywatela; b) art. 8 k.p.a. poprzez nieprzyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania, co było wynikiem zaniechania zawieszenia postępowania celem ustalenia prawidłowej i pierwotnej klasy bonitacyjnej gleby, co miało wpływ na wysokość opłaty rocznej; 2) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 7 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych poprzez przyjęcie, że cały grunt stanowiący powierzchnię działki nr [...] położonej w jednostce ewidencyjnej Trzebinia - miasto, obręb [...] został wyłączony z produkcji rolnej, podczas wzdłuż całej działki poprowadzony jest rów odwadniający wraz z pasem bioczynnym o wymiarach 3m x 100m, co sprawiło, że przyjęty przez organ I instancji przelicznik 0,1151ha jest zawyżony, w związku z czym zawyżona jest także wysokość należności i opłaty rocznej. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżący zaprezentowali argumentację na poparcie powyższych zarzutów i wniosków.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżących podał, że decyzja w przedmiocie odmowy dokonania zmian w obowiązującej gleboznawczej klasyfikacji gruntów działki nr [...] jednostka ewidencyjna Trzebinia - miasto, obręb ewidencyjny [...] – jest ostateczna, a skarga do sądu administracyjnego na tę decyzję została oddalona. Nadto pełnomocnik skarżących wyjaśnił, że wedle jego wiedzy rów odwadniający na przedmiotowej działce istniał przed jej utwardzeniem; został wykonany przez poprzedników prawnych skarżących.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej, choć nie wszystkie zarzuty skargi okazały się zasadne. Na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu I instancji.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przede wszystkim art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1161, dalej "u.o.g"), zgodnie z którym w razie stwierdzenia, że grunty przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze lub nieleśne zostały wyłączone z produkcji bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2, decyzję taką wydaje się z urzędu, podwyższając jednocześnie wysokość należności o 10%. Przepis ten został zamieszczony w rozdziale 7 ustawy zatytułowanym "Kontrola wykonania przepisów ustawy". Art. 11 ust. 1 u.o.g. stanowi, że wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego i organicznego, zaliczonych do klas I, II, III, IIIa, IIIb, oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, przeznaczonych na cele nierolnicze może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Z kolei zawarta w art. 4 pkt 11 u.o.g. definicja legalna głosi, że przez "wyłączenie gruntów z produkcji" rozumie się rozpoczęcie innego niż rolnicze lub leśne użytkowanie gruntów; nie uważa się za wyłączenie z produkcji gruntów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3, jeżeli przerwa w rolniczym użytkowaniu tych obiektów jest spowodowana zmianą kierunków produkcji rolniczej i trwa nie dłużej niż 5 lat. Same zaś "grunty rolne" zostały normatywnie opisane w art. 2 ust. 1 u.o.g. Są nimi grunty: 1) określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne; 2) pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa; 3) pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu; 4) pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych; 5) parków wiejskich oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym również pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami przeciwerozyjnymi; 6) rodzinnych ogrodów działkowych i ogrodów botanicznych; 7) pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi; 8) zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa; 9) torfowisk i oczek wodnych; 10) pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych. Ilekroć w ustawie jest mowa o gruntach bez bliższego określenia – rozumie się przez to grunty rolne i leśne (art. 4 pkt 1 u.o.g.).

Wymagane przepisem art. 28 u.o.g. stwierdzenie "wyłączenia z produkcji" oznacza konieczność ustalenia faktu polegającego na wprowadzeniu realnych zmian w istniejącej rzeczywistości – rozpoczęciu innego niż rolnicze lub leśne użytkowania gruntów (por. wyrok WSA w Szczecinie z 13 lipca 2017 r., II SA/Sz 36/17, CBOSA).

W niniejszej sprawie organy prawidłowo ustaliły, że przedmiotowy grunt zgodnie z mapą klasyfikacyjną jest pochodzenia mineralnego i stanowi użytek rolny oraz klasę gruntu oznaczoną w rejestrze ewidencji gruntów jako ŁIII (łąki trwałe). Nie budzi też wątpliwości okoliczność, że grunt ten przeznaczony jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele nierolnicze. Zgodnie bowiem z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Trzebinia, zatwierdzonym uchwałą z dnia 22 kwietnia 2005 r. nr XXXIV/492/IV/2005 (Dziennik Urzędowy Województwa Małopolskiego nr 328 z dnia 16 czerwca 2005 r.), działka oznaczona nr [...], położona w jednostce ewidencyjnej Trzebinia – miasto, obręb [...] – znajduje się na terenach mieszkalnictwa i usług, oznaczonych symbolem /MU11/. Z zebranego materiału dowodowego wynika również niezbicie, że na wspomnianej działce wykonano utwardzenie żużlową wysiewką, a to utwardzenie implikuje wyłączenie z produkcji rolnej. Nastąpiło ono bez decyzji, o której mowa w art. 11 ust. 1 i 2 u.o.g. W obliczu tych okoliczności co do zasady prawidłowe było wszczęcie postępowania i wydanie z urzędu decyzji na podstawie art. 28 ust. 2 u.o.g.

W ocenie Sądu, zebrany materiał dowodowy nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że opisany w protokole oględzin i uwidoczniony w dokumentacji fotograficznej rów odwadniający z pasem bioczynnym stanowi infrastrukturę towarzyszącą wykonanej inwestycji – a tym samym nie daje podstaw do przyjęcia, że cała działka skarżących została wyłączona z produkcji rolnej. Ujawnione właściwości przedmiotowego rowu odwadniającego, zdaniem Sądu, nie pozwalają mu przypisać znamion wspomnianej infrastruktury, tym bardziej, że wedle oświadczenia skarżących istniał on już znacznie wcześniej, przed wykonaniem utwardzenia działki, a nawet przed jej nabyciem przez skarżących. Odpowiednia kwalifikacja rowu odwodniającego ma oczywiście znaczenie z punktu widzenia prawidłowego ustalenia powierzchni wyłączonej z produkcji rolnej i – w konsekwencji – prawidłowego ustalenia należności i opłat. Rację mają przy tym skarżący, gdy podkreślają, że należności i opłaty roczne mogą być naliczane tylko od powierzchni gruntu faktycznie wyłączonej z produkcji rolnej pod inwestycję i – o ile taka istnieje – pod towarzyszącą jej infrastrukturę. W tym zakresie sprawa nie jest zatem należycie wyjaśniona, co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., przy czym naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z kolei za niezasadne Sąd uznał zarzuty i twierdzenia skargi zmierzające do wykazania, że przedmiotowy grunt w momencie wykonywania inwestycji przez skarżących z uwagi na uwarunkowania biologiczne utracił charakter gruntu rolnego względnie jego klasa była inna niż wynikająca z ewidencji gruntów. W tym kontekście zauważyć wypada, że kwestia ta była przedmiotem odrębnego postępowania jurysdykcyjnego zakończonego decyzją o odmowie dokonania zmian w obowiązującej gleboznawczej klasyfikacji gruntów działki nr [...] jednostka ewidencyjna Trzebinia - miasto, obręb ewidencyjny [...]. Decyzja ta jest ostateczna, a skarga do sądu administracyjnego na nią została oddalona. W tej sytuacji nie sposób nie zgodzić się z organem odwoławczym co do tego, że kwestia gleboznawczej klasyfikacji gruntów działki nr [...] została już rozstrzygnięta.

W ponownym postępowaniu w sprawie organy obowiązane będą uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku i poczynić miarodajne ustalenia co do powierzchni gruntu faktycznie wyłączonego z produkcji rolnej.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono w punkcie II sentencji wyroku na zasadzie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a.