Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1143/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 15 zzs4 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2095
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
article: art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2200
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia del. WSA Marek Krawczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 czerwca 2019 r. sygn. akt III SA/Po 137/19 w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 20 grudnia 2018 r. [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 137/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej zwany "WSA" lub "Sąd I instancji"), działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329; dalej: "p.p.s.a."), oddalił skargę A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z 20 grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów transportu drogowego.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z 20 grudnia 2018 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z 13 września 2018 r. o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 20.000 zł z tytułu naruszeń ujawnionych w protokole kontroli.

W uzasadnieniu organ II instancji podniósł, że w firmie skarżącego przeprowadzono kontrolę w zakresie przestrzegania warunków i obowiązków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2200), zwanej dalej u.t.d., w tym także warunków dostępu do zawodu przewoźnika drogowego w zakresie dysponowania bazą eksploatacyjną. Kontrolą objęto okres od dnia 11 kwietnia 2017r. do dnia 11 kwietnia 2018r. Zgodnie z protokołem kontroli w przedsiębiorstwie w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorstwo zatrudniało średnio 28 kierowców (karta nr 347). Ustalenia kontroli zostały ujawnione w protokole kontroli nr [...] z dnia 1 czerwca 2018r. W toku postępowania przesłuchano stronę oraz świadków – P. P., S. B., M. B., załączono do akt dane cyfrowe pojazdów, dane cyfrowe z kart kierowców, przeprowadzono oględziny tras, protokół oględzin bazy eksploatacyjnej, załączono karty ewidencji nieobecności pracowników, listy płac, rozkłady jazdy, kopie zezwoleń na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym i na wykonywanie krajowego transportu drogowego, kopie dowodów rejestracyjnych pojazdów, umów o prace, pobrano zapisy z urządzeń rejestrujących.

W ocenie organu odwoławczego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż strona wykonywała przewozy na liniach regularnych specjalnych o długości przekraczającej 50 kilometrów bez stosowania wymaganych urządzeń rejestrujących. W toku czynności kontrolnych wykonano oględziny trzech tras regularnych specjalnych. W ich wyniku ustalono, że każda z tras poddana oględzinom przekroczyła 50 kilometrów. Organ odwoławczy za niezasadny uznał też zarzut zwielokrotnienia kary za naruszenie przepisu lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Redakcja wskazanego przepisu nakazuje interpretować go, jako nierejestrowanie określonych elementów na karcie kierowcy. Stosownie do przepisów obecnie obowiązującego rozporządzenia (WE) Nr 165/2014 oraz poprzednio obowiązującego rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 każda karta ma charakter imienny i jest wydawana na jednego kierowcę. Oznacza to, że przepis lp. 6.2.1 sankcjonuje nierejestrowanie na jednej konkretnej oznaczonej imiennie karcie kierowcy. W związku z powyższym przy ustalaniu wielokrotności popełnienia naruszenia decydującą zmienną jest ilość kierowców, którzy nie używali swoich kart zgodnie z przepisami prawa niezależnie od tego ile razy się tego naruszenia dopuścili.

Organ II instancji stwierdził dalej, że okoliczność wydania przez Marszałka Województwa Wielkopolskiego zezwoleń nr [...]1 ,[...]2, [...]3 na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej zbadanie przez inspektorów transportu drogowego przestrzegania przepisów regulujących wykonywanie tych przewozów. W zamkniętym katalogu przesłanek, których weryfikacji dokonuje organ właściwy do zatwierdzenia rozkładów jazdy brak jest wskazania przesłanki obligującej do zbadania długości trasy, która nie może przekraczać 50 km w ramach wykonywania przewozów regularnych zgodnie z art. 3 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 561/2006. Przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozów regularnych specjalnych, który korzysta z wyłączenia od stosowania przepisów rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, poprzez wykonywanie przewozów na trasach do 50 km, powinien w projekcie rozkładu jazdy pomimo braku uprawnień do weryfikacji ze strony organu, dokładnie wskazać łączną długość trasy. W niniejszym przypadku trasy, które inspektorzy poddali oględzinom, znacznie przekroczyły dopuszczalną długość, tj. 50 km- przyjmując wartości odpowiednio: 62,5 km, 65,5 km oraz 69 km.

Odnośnie zarzutu strony zastosowania arbitralnej metody, którą organ zastosował do zweryfikowania czy wykonywane przez stronę przejazdy na trasach regularnych specjalnych wypełnią warunek określony w art. 3 lit. a rozporządzenia (WE) Nr 561/2006, organ odwoławczy wskazał, że pomiar długości tras nastąpił na wskazanych w udzielonych przedsiębiorcy zezwoleniach - przystankach początkowych i końcowych. Potwierdzeniem długości mierzonych przez inspektorów transportu drogowego tras przejazdu są załączone do protokołu oględzin wykresówki jednoznacznie określające przebytą przez pojazd drogę wynoszącą w każdym przypadku ponad 50 km. Odnośnie zarzutu strony wskazującego, iż organ I instancji nie określił terminu, w którym doszło do popełnienia naruszeń ww. przepisu, organ odwoławczy zważył, iż w decyzji administracyjnej z dnia 13 września 2018r. organ I instancji wskazał, że stwierdzone naruszenia zostały popełnione w grudniu 2017 r. oraz styczniu 2018 r.

W ocenie organu II instancji, przy stwierdzonych naruszeniach ma zastosowanie rozporządzenie (WE) Nr 561/2006, z uwagi na niespełnienie wszystkich przesłanek związanych z wykonywaniem regularnych specjalnych przewozów osób zgodnych z udzielonymi zezwoleniami. Organ odwoławczy opierając się na protokole kontroli w przedsiębiorstwie, pismach strony, protokole przesłuchania strony z dnia 1 czerwca 2018 r., piśmie z Biura do Spraw Transportu Międzynarodowego Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego z dnia 13 kwietnia 2018r. oraz z dnia 14 czerwca 2018r., piśmie Starosty Powiatowego w K. z dnia 20 kwietnia 2018r., oświadczeniu strony z dnia 23 marca 2018 r. poparł stanowisko organu I instancji, że strona nie dokonała zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 u.t.d. w wymaganym terminie w zakresie nie zgłoszenia do licencji nr [...] wycofania pojazdów o nr rej.: [...]1, [...]2, [...]3 oraz niezgłoszenia w ustawowym terminie do licencji nr [...] wycofania pojazdów o nr rej.: [...]4 oraz [...]5. Wskazano też, że naruszenie przepisu lp. 1.4 załącznika nr 3 do u.t.d. w odniesieniu do pojazdu o nr rej. [...]6 nie znalazło oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, w związku z powyższym organ odstąpił od nałożenia na stronę kary pieniężnej za wskazane naruszenie.

Organ odwoławczy wskazał też, iż nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., z uwagi na okoliczność, iż strona miała wpływ na powstanie pozostałych naruszeń, a ich popełnienie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które strona mogła przewidzieć. Takimi naruszeniami są niewątpliwie nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek kierowców wykonujących przejazdy w załodze, a także niezgłoszenie na piśmie lub w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8, w wymaganym terminie. Główny Inspektor Transportu Drogowego nie stwierdził także okoliczności uzasadniających zastosowanie wobec skarżącego przepisów egzoneracyjnych art. 92b u.t.d.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego złożył skarżący.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę.

Sąd I instancji uznał, że organ prawidłowo nałożył karę administracyjną za przewinienie każdego z kierowców w związku z obowiązkiem rejestrowania prędkości, aktywności i przebytej drogi.

Odnosząc się do zarzutów skargi WSA w Poznaniu wskazał, że zgodnie z art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r w sprawie tachografów stosowanych transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 2012.1155 j.t):

1. Kierowcy stosują wykresówki lub karty kierowcy w każdym dniu, w którym prowadzą pojazd, począwszy od przejęcia pojazdu. Nie wyjmuje się wykresówki ani karty kierowcy z urządzenia rejestrującego przed zakończeniem dziennego okresu pracy, chyba że jej wyjęcie jest dopuszczalne z innych powodów. Wykresówka lub karta kierowcy nie może być używana przez okres dłuższy niż ten, na który jest przeznaczona.

2. Kierowcy odpowiednio chronią wykresówki lub karty kierowcy i nie używają zabrudzonych lub uszkodzonych wykresówek lub kart kierowcy. Zgodnie z art. 32 ust. 3 cyt. wyżej Rozporządzenia zabrania się fałszowania, ukrywania, likwidowania i niszczenia danych zarejestrowanych na wykresówkach lub przechowywanych w tachografie lub na karcie kierowcy albo zarejestrowanych na wydrukach z tachografu. Każda forma manipulowania tachografem, wykresówką lub kartą kierowcy, która mogłaby spowodować sfałszowanie, zlikwidowanie lub zniszczenie danych lub informacji wydrukowanych jest zabroniona. W pojeździe nie może znajdować się żadne urządzenie, które mogłoby zostać użyte w powyższych celach.

Zdaniem WSA, konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ww. ustawy, który karą pieniężna w wysokości 5.000 złotych sankcjonuje nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub na karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Wyraźnie w treści sankcjonowanego przewinienia użyto formułowania "kierowcy" jako każdego odpowiedzialnego za rejestrowanie, a nie "kierowców" jako ogółu zatrudnionych w przedsiębiorstwie transportowym.

WSA stwierdził, iż ustawa o transporcie drogowym rozdziela odpowiedzialność za wykroczenia związane z wykonywaniem przewozu drogowego na 3 podmioty tj. kierującego, zarządzającego przedsiębiorstwem i na podmiot wykonujący przewóz drogowy. W związku z powyższym zapisy poszczególnych przewinień, ich redakcja uzależniona jest od podmiotu, do którego jest kierowana.

Sąd I instancji nie podzielił zarzutu strony naruszenia przepisu materialnego tj. art. 3 pkt a rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenie rady (EWG) Nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3820/85 (Dz. U. L. 1020 z 11 kwietnia 2006 r.).

WSA podzielił stanowisko organu co do braku przesłanek wyłączających odpowiedzialność podmiotu wykonującego przewóz drogowy. Sąd I instancji podkreślił, iż okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., powinien wykazać sam przedsiębiorca transportowy, bowiem to on odpowiada za organizację pracy w swoim przedsiębiorstwie. Wskazane przez skarżącego okoliczności związane z przeświadczeniem o wiążącej weryfikacji rozkładów jazdy w żadnym razie nie mogą zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i których nie mógł on przewidzieć.

W przekonaniu WSA nieuzasadniony był również zarzut zastosowania niewłaściwej ustawy. Sąd I instancji zauważył, że na skarżącego nałożono karę administracyjną za przewinienia z załącznika Nr 3 ustawy dotychczasowej tj. sprzed nowelizacji z dnia 3 września 2018 roku. Żadne ze stwierdzonych przewinień nie jest przewinieniem z załącznika Nr 3 do ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. (Dz.U.2018 poz.1481), która to ustawa weszła w życie z dniem 3 września 2018 r.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył powyższy wyrok w całości oraz wniósł o uchylenie wyrok WSA w Poznaniu w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jak również wniósł o zasądzenie od Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a., w związku z naruszeniem przez organy administracji art 76 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie mocy dowodowej dokumentu urzędowego w sytuacji, w której nie ma podstaw do kwestionowania jego treści, wobec faktu, iż został on wydany w treści i formie, co do której strona nie mogła mieć podejrzeń, iż zawiera informacje niezgodne ze stanem faktycznym, co z kolei doprowadziło również do niezastosowania reguły uchylającej odpowiedzialność strony na gruncie niniejszego postępowania, zapisanej w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

2. art. 145 §1 pkt 1 lit c p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie w związku z naruszeniem przez organy administracji przepisu sankcjonującego Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez niewłaściwe zwielokrotnienie kary przewidzianej w tym przepisie.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie oraz o wyznaczenie i przeprowadzenie rozprawy.

Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA - w oparciu o art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.; dalej: ustawa: COVID-19) sprawę skierowano na posiedzenie niejawne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Wobec zgłoszonego wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie i wobec wydanego w sprawie zarządzenia o skierowaniu sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy COVID-19 w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany żądaniem strony o przeprowadzenie rozprawy. W przypadku skierowania sprawy podlegającej rozpoznaniu na rozprawie na posiedzenie niejawne Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w składzie trzech sędziów.

Zauważyć należy też, że stosownie do art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy COVID-19 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skład orzekający NSA podziela pogląd, że wykładnia funkcjonalna przepisów ustawy COVID-19 nakazuje opowiedzieć się za dopuszczalnością rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym. Przytoczone regulacje należy traktować jako "szczególne" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami ustawy COVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19. W niniejszej sprawie należało mieć też na uwadze ograniczone możliwości przeprowadzenia rozpraw we wszystkich sprawach przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (por. wyrok NSA z 15 lipca 2021 r., sygn. akt III OSK 3743/21 i uchwała NSA z 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19 dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe cytowane orzeczenia tamże).

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

Skarga kasacyjna oparta jest na zarzucie naruszeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 145 §1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., a więc przepisu typowo proceduralnego, w powiązaniu z twierdzeniem o naruszeniu art 76 § 1 k.p.a. w związku z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. oraz Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenie z pkt. I petitum skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w związku z art 76 § 1 k.p.a., poprzez pozbawienie mocy dowodowej dokumentu urzędowego w sytuacji, w której nie ma podstaw do kwestionowania jego treści.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo uznał, że ustalenia organu poczynione w niniejszej sprawie nie były sprzeczne z treścią zezwoleń na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym wskazywanych przez skarżącego i nie podważyły ich mocy dowodowej. WSA słusznie zauważył, iż zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 10 kwietnia 2012 r. w sprawie rozkładów jazdy (Dz. U. z 2012 r., poz. 451) rozkład jazdy ma określać wprawdzie odległość w kilometrach pomiędzy przystankami komunikacyjnymi, ale nie można z treści tego przepisu wywieźć, że jest on wyznacznikiem przyjęcia i podstawą ustalania przestrzegania wskazanego w 3 lit. a) rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 limitu 50 kilometrów. Przypomnieć w tym miejscu należy, że przepis ten stanowi, że "niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do przewozu drogowego pojazdami używanymi do przewozu osób w ramach przewozów regularnych, których trasa nie przekracza 50 km".

Eksponowanie w skardze kasacyjnej znaczenia okoliczności, iż integralną częścią każdego z ww. zezwoleń są załączniki w postaci rozkładów jazdy, a z ich treści wynika, że wszystkie trzy trasy wymienione powyżej nie przekraczały 50 km, w sytuacji kiedy Marszałek Województwa Wielkopolskiego, zgodnie z zapisami rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 10 kwietnia 2012 r. w sprawie rozkładów jazdy, nie miał obowiązku weryfikowania odległości między przystankami w odniesieniu do tras, co do których wydał zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych - w żadnym razie nie mogą być uznane za korespondujące z celami rozporządzenia (WE) nr 561/2006, które ukierunkowane zostały na ochronę sfery socjalnej pracowników sektora transportowego oraz ochronę bezpieczeństwa transportu drogowego (por. również art. 1), a w konsekwencji za mieszczący się w ustanowionym w art. 3 lit. a) ww. rozporządzenia wyjątku od zasad ogólnych przyjętych na gruncie wymienionego aktu prawa unijnego.

Należy podkreślić, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie przez organ wynika, iż strona skarżąca wykonywała przewozy na liniach regularnych specjalnych o długości przekraczającej 50 kilometrów bez stosowania wymaganych urządzeń rejestrujących. Organ ustalił, iż długość trasy linii regularnej specjalnej określonej w zezwoleniu nr [...]1 (Ś. – K. – L.) wynosi 62,5 kilometrów, długość trasy linii regularnej specjalnej określonej w zezwoleniu nr [...]2 (B. G. – L.) wynosi 65,5 kilometrów, natomiast długość trasy linii regularnej specjalnej określonej w zezwoleniu nr [...]3 (L. – R. – L.) wynosi 69 kilometrów. Wielkopolski Organ zasadnie uznał zatem, iż każda z ww. tras przekroczyła 50 kilometrów, a zatem wyłączenie o jakim mowa w art. 3 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006, na które powoływał się skarżący nie miało w niniejszym przypadku zastosowania. Strona skarżąca kasacyjnie skutecznie nie podważyła prawidłowości ustaleń dokonanych przez organ. To wymienione okoliczności - jak w pełni zasadnie trzeba przyjąć - nie zaś okoliczność eksponowana przez stronę skarżącą, miały zasadnicze znaczenie w sprawie. Walorowi ich istotności dla oceny prawidłowości stanowiska odnośnie do ziszczenia się przesłanek odpowiedzialności strony skarżącej za przypisane jej naruszenie prawa, w żadnym stopniu nie można więc przeciwstawiać argumentu dotyczącego znaczenia zatwierdzonych rozkładów jazdy. Nie ma to bowiem w rozpatrywanej sprawie istotnego znaczenia

Ponadto, z punktu widzenia treści art. 3 lit. a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz w relacji do celów wymienionego aktu prawnego, za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że ocena odnośnie do zaktualizowania się sytuacji opisanej w przywołanym przepisie prawa w żadnym stopniu, ani też zakresie nie może abstrahować od długości rzeczywistej trasy na której wykonywany jest przewóz osób.

Uwzględniając powyższe, za uzasadniony należy uznać wniosek, że omawiany zarzut kasacyjny naruszenia art. 76 § 1 k.p.a. jest niezasadny.

W tym stanie rzeczy Sąd I instancji zasadnie również uznał, że w sprawie nie znajduje zastosowania regulacja prawna, o której mowa w art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że okolicznościami, o których mowa w powołanym wyżej przepisie, mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem w przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego. W związku z tym należy wskazać, że art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Odpowiedzialność administracyjna przedsiębiorcy za naruszenia ma charakter obiektywny, nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego, a zatem określona w art. 92a u.t.d. kara jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem (por. np. wyrok NSA z 23 listopada 2018 r., sygn. akt II GSK 3554/16). W realiach kontrolowanej sprawy zasadne jest stanowisko WSA, że okoliczności związane z przeświadczeniem skarżącego o wiążącej weryfikacji rozkładów jazdy nie mogą zostać zakwalifikowane jako zdarzenie spowodowane wystąpieniem nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych i niezależnych od przedsiębiorcy okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i których nie mógł on przewidzieć.

Odnosząc się z kolei do zawartego w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit c) p.p.s.a., poprzez jego niezastosowanie w sprawie w związku z naruszeniem przez organy administracji przepisu sankcjonującego Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do u.t.d., poprzez niewłaściwe zwielokrotnienie kary przewidzianej w tym przepisie należy wskazać, że skarżący kasacyjnie stoi na stanowisku, że kara za omawiany delikt administracyjny, winna na gruncie niniejszego postępowania zostać nałożona w wysokości 5 000 zł bez jej mnożenia przez ilość kierowców wykonujących przewozy na trzech spornych trasach w okresie poddanym kontroli przez Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.

Należy zauważyć, że powołana jednostka katalogowa kar określa, iż za nierejestrowanie za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi nakłada się karę w kwocie 5.000 zł. Umieszczenie lp. 6.2.1 w podgrupie 6.2 zatytułowanej "Wykonywanie przewozu drogowego z ingerencją w działanie urządzenia rejestrującego" oznacza zaś tylko tyle, że każdy przypadek nierejestrowania wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego, ustawodawca traktuje jako ingerencję w działanie tego urządzenia (zob. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 335/22).

Uwzględniając zatem powyższy sposób rozumienia przytoczonych powyżej przepisów należy zauważyć, że zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej za każde naruszenie. W kwestii wielokrotnych naruszeń prawa przy wykonywaniu transportu drogowego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 24 lutego 2011r., sygn. akt II GSK 257/10, w którym stwierdził, że uchybienia przepisom dotyczącym transportu drogowego związane z przewozem wykonywanym przez każdy pojazd i każdego kierowcę muszą być oceniane oddzielnie.

Nie miał zatem racji skarżący kasacyjnie podnosząc, że nastąpiło naruszeniem przez organy administracji przepisu sankcjonującego Ip. 6.2.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, poprzez błędną jego wykładnię, prowadzącą do niewłaściwego zastosowania przejawiającego się zwielokrotnieniem kary przewidzianej w tym przepisie.

Należy wskazać - na co słusznie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 19 stycznia 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 722/15 - że naruszenie objęte lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do u.t.d. dotyczy nierejestrowania danych na karcie kierowcy lub wykresówce, które stanowią dokumenty osobiste kierowcy, co w konsekwencji oznacza, że przedmiotowe naruszenie można popełnić tyle razy ilu kierowców nie stosowało kart lub wykresówek, niezależnie od tego w ilu pojazdach to robili czy też ile razy się tego dopuszczali. Brak rejestracji wymaganych danych (aktywności) na karcie konkretnego kierowcy (pomimo takiego obowiązku w danym przypadku), powoduje zaistnienie naruszenia w postaci nierejestrowania tych danych w tylu przypadkach, ilu kierowców strony dopuści się takiego nieuprawnionego nierejestrowania swych danych. Błędnym jest zatem pogląd kasatora, iż brak rejestracji danych na karcie jednego z kierowców wyłączać miałby odpowiedzialność strony za nierejestrowanie danych na kartach pozostałych kierowców.

Takie rozumienie omawianej regulacji wynika również z treści art. 4 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego, jego ust. 2 tiret pierwszy, w który określono, że tachografy muszą spełniać wymóg rejestrowania dokładnego i wiarygodnego danych dotyczących kierowcy, czynności kierowcy oraz pojazdu, a także z treści ust. 3 i ust. 4, zgodnie z którymi tachografy cyfrowe rejestrują następujące dane: a) przebytą odległość i prędkość pojazdu; b) pomiar czasu; c) punkty położenia, o których mowa w art. 8 ust. 1; d) tożsamość kierowcy; e) aktywność kierowcy; f) dane dotyczące kontroli, kalibracji i naprawy tachografu, w tym dane identyfikujące warsztat; g) zdarzenia i usterki; tachografy analogowe rejestrują co najmniej dane, o których mowa w ust. 3 lit. a), b) i e).

Mając powyższe na uwadze należy zatem uznać, że nie zasadny jest zarzut podniesiony w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

Z podanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.