Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 865/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik ( spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi W. R. i A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie o pozwolenie na budowę wydanej w wyniku wznowienia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Starosta C. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 w związku z art. 146 i 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.), w wyniku uprzedniego wznowienia postępowania z wniosku W. i A. R. stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...]r. o nr [...] w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w U. przy ul. A na działce nr A, wydanej dla E. W., została wydana z naruszeniem prawa. Jednocześnie odmówiono uchylenia tej decyzji z uwagi na upływ pięcioletniego okresu od dnia doręczenia w/w pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ przedstawił przebieg postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek W.A. R. o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...]r. Nadto wskazał na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i wyrażoną w nich ocenę prawną. Zatem wobec braku udziału W. i A. R. w postępowaniu zakończonym powyższą decyzją o pozwoleniu na budowę spełniona została przesłanka do wznowienia tego postępowania. Argumentując zasadność stwierdzenia wydania tej decyzji z naruszeniem prawa podkreślono, że na planie realizacyjnym nie została wrysowana klatka na działce sąsiedniej oraz ukośna w stosunku do granicy działki ściana zewnętrzna budynku inwestora. W/w części budynku pomniejszyły faktyczne odległości pomiędzy istniejącymi budynkami poniżej 8m, co nie było zgodne z obowiązującymi wówczas przepisami.

Od decyzji tej odwołanie wnieśli W. i A. R. kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia jako krzywdzącego, gdyż rozbudowa budynku na sąsiedniej działce koliduje z ich planami inwestycyjnymi . Podkreślono, że chybiony jest argument, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. została wydana [...] r. i tego samego dnia doręczona stronom, gdyż odwołujący się dowiedzieli się o jej istnieniu w chwili rozpoczęcia robót budowlanych. Podkreślono usytuowanie obiektu niezgodnie z odległościami wymaganymi przez rozporządzenie dot. warunków technicznych oraz umieszczenie otworów okiennych mimo że przed rozbudową ich nie było.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] r. o nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust. 3 pkt 3 Prawa budowlanego utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów podnoszonych w odwołaniach uznając je za bezzasadne. Jako naruszenie prawa wskazano niezawiniony brak udziału W.A. R. w postępowaniu dot. zatwierdzenia planu realizacyjnego spornej rozbudowy oraz niezgodne z rzeczywistością określenie odległości między budynkami, co z kolei uzasadniało wznowienie tego postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa. Poza tym zaznaczono, że z uwagi na upływ pięcioletniego okresu od dnia doręczenia w/w pozwolenia na budowę należało odmówić uchylenia wnioskowanej decyzji mimo stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa.

Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodzili się W. i A. R. podtrzymując zarzuty przedstawione w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje :

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że zarówno ona jak i poprzedzająca ją decyzja Starosty C. nie są dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich uchylenie.

Przechodząc do merytorycznej oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy przede wszystkim wskazać, że na mocy art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm. – zwanej dalej kpa) w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Skoro zatem skarżący jako właściciele sąsiedniej nieruchomości nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. o nr [...] zatwierdzającą plan realizacyjny i udzielająca pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w U. przy ul. A na działce nr A, ani też tej decyzji nie otrzymali – to istotnie nastąpiła przesłanka wznowieniowa. Natomiast pismo A. R. z dnia [...] 1992r. złożone jako skarga na wydaną już, a nie doręczoną mu powyższą decyzję prawidłowo zakwalifikowano w trybie art. 235 kpa jako wniosek o wznowienie; a wobec stwierdzenia zachowania miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa, postanowiono o wznowieniu w/w postępowania. Sam bowiem fakt nie brania udziału przez stronę bez jej winy w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania i jest bez znaczenia, czy nieuczestnictwo strony miało wpływ na treść decyzji oraz czy brak udziału spowodował szkodę dla strony. Ważne jest tylko czy wniosek w tym zakresie wpłynął w miesięcznym terminie, od dnia w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji.

Dodatkowo Wojewoda [...] uznał w zaskarżonej decyzji, że niezgodne z rzeczywistością określenie odległości między budynkami na planie realizacyjnym poprzez nie wrysowanie klatki na działce sąsiedniej oraz ukośnej w stosunku do granicy działki ściany zewnętrznej budynku inwestora również uzasadniało wznowienie tego postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa, gdyż stanowiło okoliczność uzasadniającą stwierdzenie, że decyzja z dnia [...] r. została wydana z naruszeniem prawa .

Podkreślić również należy, iż jak wielokrotnie zaznaczano w orzecznictwie przesłanka naruszenia prawa występuje jeżeli treść decyzji pozostaje w sprzeczności z normą zawartą w danym przepisie prawa. Zatem zasadnie organy obu instancji uznały, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. o nr [...] zatwierdzająca plan realizacyjny i udzielająca pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w U. przy ul. A na działce nr A, została wydana z naruszeniem prawa.

Zatwierdzony decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. o nr [...] plan realizacyjny rozbudowy budynku mieszkalnego w U. przy ul. A na działce nr A należącej do E. W., ustalał odległości pomiędzy budynkami sąsiadujących ze sobą nieruchomości na ok. 8m zgodnie z ówcześnie obowiązującym przepisem § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. nr 17, poz. 62 ze zm.). Powyższą okoliczność przesądził także Naczelny Sąd Administracyjny w Wyroku z dnia 18 lipca 2003r. o sygn. akt IV S.A. 4121/01 oddalając skargę W. i A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności w/w pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego.

Jednakże na tymże planie realizacyjnym nie została wrysowana klatka na działce sąsiedniej oraz ukośna w stosunku do granicy działki ściana zewnętrzna budynku inwestora. W/w części budynku pomniejszyły faktyczne odległości pomiędzy istniejącymi budynkami poniżej 8m, co nie było zgodne z obowiązującymi wówczas przepisami.

Reasumując powyższe rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty C. z dnia [...] r., którym stwierdzono, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. o nr [...] w sprawie pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego została wydana z naruszeniem prawa - należało uznać za odpowiadające prawu.

Natomiast po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy zakończenie wznowionego postępowania administracyjnego następuje w formie decyzji rozstrzygającej dalszy byt prawny decyzji ostatecznej, której to postępowanie dotyczyło. Zgodnie z art. 151 § 1 kpa organ administracji publicznej wydaje decyzję, w której albo odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, albo uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wówczas wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Natomiast w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek upływu terminu organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (§ 2).

W konsekwencji takiego brzmienia powyższego przepisu art. 151 § 2 kpa na organie spoczywa obowiązek stwierdzenia, że dana decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdyż w powołanym przepisie użyto wyrazu "ograniczy się do stwierdzenia", co stanowi obligatoryjność w tym względzie. Natomiast wystąpienie tzw. przesłanki negatywnej wyłączające dopuszczalność uchylenia tej decyzji przesądza, iż dana decyzja nie podlega eliminacji z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie.

Zważyć bowiem należy, iż w myśl art. 146 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych m.in. w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 kpa nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Jak wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie przez doręczenie decyzji, o jakim mowa w art. 146 § 1, należy rozumieć doręczenie decyzji w odniesieniu do którejkolwiek ze stron biorących udział w danym postępowaniu, przy czym termin, od którego liczy się upływ pięcioletniego okresu, biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie (wyrok NSA z 28 listopada 1996 r., II SA/Gd 766/96; NSA z 12 sierpnia 1997 r., II SA/Kr 865/96).

Określona zacytowanym przepisem sytuacja wyłącza możliwość uchylenia danej decyzji i jej zaistnienie w sprawie powoduje, iż decyzja mimo że jest obarczona wadą nie podlega uchyleniu, a organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których jej nie uchylił. Wadliwa decyzja pozostaje zatem w obrocie prawnym. Nie korzysta już jednak z domniemania legalności, a przy tym strona, która poniosła szkodę w związku z jej wydaniem może dochodzić odszkodowania od organu, który taką decyzję wydał.

W rozpatrywanym przypadku decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w C. z dnia [...] r. o nr [...] zatwierdzająca plan realizacyjny i udzielająca pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, zlokalizowanego w U. przy ul. A na działce nr A, została doręczona inwestorce E. W. oraz Urzędowi Miasta U. i od tej daty należy liczyć 5 letni termin warunkujący dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowieniowym. Okoliczność bowiem, że skarżący nie otrzymali decyzji więc brak jest podstaw do liczenia powyższego terminu nie znajduje oparcia w przedstawionych uwarunkowaniach prawnych.

Odnosząc się do zarzutów skarżących dotyczących ich możliwości inwestycyjnych należy stwierdzić, że kwestie te również były przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w Wyroku z dnia 18 lipca 2003r. o sygn. akt IV S.A. 4121/01. W Wyroku tym wskazano także, że odstąpienie przez inwestora w czasie realizacji budowy, od warunków wydanego pozwolenia winno być przedmiotem działań organów nadzoru budowlanego celem zbadania prawidłowości wykonanych robót. Powyższe jednak nie mieści się w granicach niniejszej sprawy i może być rozstrzygnięte wyłącznie w odrębnym postępowaniu administracyjnym.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.