Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 609/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.8a
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy referent Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2019 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, z późn. zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec R. P. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że R. P. wnioskiem z dnia [...] września 2017 r. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Podał, że nie wykonywał czynności o charakterze represyjnym, oprawczym, czy zbrodniczym. Podczas służby posiadał upoważnienie do dostępu do informacji niejawnych, był awansowany w stopniu oraz odznaczony: Brązowym Krzyżem Zasługi, Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Srebrną Odznaką Zasłużony Policjant. Podkreślił, że z chwilą odejścia na emeryturę otrzymał list gratulacyjny od ówczesnego [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji, a za swoje działania na rzecz Zarządu Wojewódzkiego Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...] otrzymał dyplom z gratulacjami. Zaznaczył, że służbę pełnił rzetelnie i jednym z jej skutków jest orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej nr [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w [...] zaliczające go do II grupy inwalidzkiej i stwierdzające, że przedmiotowe inwalidztwo jest trwałe i pozostaje w związku ze służbą.

W toku postępowania organ ustalił, że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] w dniu [...] kwietnia 2006 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, z tym że wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Z pisma z dnia [...] marca 2017 r. z Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu stanowiącego informację o przebiegu służby nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia [...] maja 1977 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., tj. 12 lat i 9 miesięcy. Całkowity okres służby wynosi 28 lat i 8 miesięcy (od dnia [...] maja 1977 r. do dnia [...] lipca 1990 r. oraz od dnia [...] grudnia 1990 r. do dnia [...] kwietnia 2006 r.). Dodatkowo do wysługi emerytalnej doliczono okres zasadniczej służby wojskowej wynoszący 2 lata i 1 dzień (od dnia [...] września 1974 r. do dnia [...] września 1976 r.).

Z kopii akt osobowych przekazanych przez IPN nie wynika, aby R. P. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.

Z dokumentów przekazanych przez Komendanta Głównego Policji wynika, że R. P. w toku pełnionej służby po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Wnioskodawca zajmował kolejne, wyższe stanowiska służbowe, miał podwyższone uposażenie, był awansowany w stopniu, a także pozytywnie go opiniowano. Ponadto został odznaczony m.in. Srebrnym Krzyżem Zasługi oraz Srebrną Odznaką "Zasłużony Policjant" .Nie odnotowano także żadnych kar dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów odnoszących się do czynności służbowych, w trakcie których wystąpiło zagrożenie życia lub zdrowia.

Zgodnie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Przepis ten nakłada na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Analizując pierwszą z przesłanek formalnych organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem, że powinna być ona ustalana w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa, oraz w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także analizowany abstrakcyjnie, jako stosunek tego okresu do całego okresu służby. Krótkotrwałość jest pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak biorąc pod uwagę wykładnię językową należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny.

Oceniając zaś drugą z przesłanek formalnych podkreślił, że rzetelność wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia stanowi również przesłankę o charakterze nieostrym, która powinna być każdorazowo oceniana indywidualnie. W oparciu o wykładnię językową zaznaczył, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych należy definiować jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Synonimy powyższego słowa ze słownika wyrazów bliskoznacznych to "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały". Rzetelne zatem wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy i realizowania obowiązków dodatkowych. Istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych. Zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" należy ocenić jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza. Warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Ważne jest, aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Zadaniem organu jest zatem stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Odnosząc się do przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku, uzasadniającego wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, tj. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej podał, że w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji spełnienie tego warunku należy postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Prawidłowość powyższego wywodu wynika z faktu, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne.

"Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie organu zachodzi wówczas, gdy strona, poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, że całkowity okres pełnionej przez R. P. służby wynosi 28 lat i 8 miesięcy, czyli około 44% całego okresu służby. Tak więc przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym w stosunku długości tego okresu do całości okresu służby, nie może być oceniany jako krótkotrwały. Prawie trzynastoletniego okresu wykonywania zadań i obowiązków nie można uznać za tymczasowy. Strona mogła w sposób kompleksowy zapoznać się ze specyfiką stawianych przed nią zadań oraz charakterem służby.

Organ wskazał, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez wnioskodawcę w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Jednak brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Podkreślił, że sam charakter zadań realizowanych w jednostkach organizacyjnych Policji i wynikające z nich prawdopodobieństwo możliwości zaistnienia sytuacji stanowiących zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazane w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej.

Odnosząc się do wniosku strony co do przeprowadzenia dowodu z dokumentów na okoliczność pełnienia służby z narażeniem zdrowia i życia organ stwierdził, że jest on niezasadny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. P. zakwestionował decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 6 K.p.a. stanowiącego o zasadzie praworządności, której podstawą jest art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie treści przepisu prawa powszechnie obowiązującego w odniesieniu do przesłanki "krótkotrwałości" wskazanej w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym wydanie decyzji administracyjnej z przekroczeniem granic prawa,

b) art. 7 K.p.a., poprzez niedopełnienie obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także pominięcie obowiązku uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli w sprawie dotyczącej tak istotnej kwestii jaką jest prawo do zabezpieczenia społecznego,

c) art. 7b i art. 8 K.p.a., poprzez naruszenie zasady proporcjonalności przez brak rozważenia słusznego interesu skarżącego (prawa do wypracowanej w trudnych, niebezpiecznych warunkach emerytury) w relacji do interesu społecznego, a tym samym zastosowanie przepisu ustawy (art. 8a) wbrew woli ustawodawcy,

d) art. 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a., polegające na niedostatecznym zebraniu materiału dowodowego w sprawie oraz niepełnym rozpatrzeniu zebranego materiału dowodowego (oparciu się wyłącznie o informację o przebiegu służby z IPN), a w szczególności faktów i dowodów świadczących o rzetelnym wykonywaniu zadań i obowiązków, z narażeniem życia i zdrowia,

e) art. 75 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § 1 K.p.a., polegające na nieprzeprowadzeniu dowodów, niedopuszczeniu dowodów zgłoszonych w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r., mających istotne znaczenie dla sprawy, potwierdzających spełnienie przesłanek warunkujących zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, jego zaangażowanie w pełnienie obowiązków na rzecz Ojczyzny i warunkach pełnionej służby.

2. naruszenie przepisów prawa materialnego mające bezpośredni wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji odmowę wyłączenia stosowania wobec niego przepisów ustawy, pomimo okoliczności świadczących o istnieniu podstaw ich wyłączenia,

b) art. 67 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez naruszenie prawa do odpowiedniego zabezpieczenia społecznego w sytuacji spełnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, spowodowanego pominięciem w zakresie dokonywania wykładni art. 8a zasad wyrażonych w przywołanych przepisach Konstytucji RP.

Skarżący opisując w sposób szczegółowy przebieg służby (od 1977 r. w Komendzie Wojewódzkiej MO w [...], a następnie po przeprowadzonej pozytywnej weryfikacji od grudnia 1990 r. w Komendzie Rejonowej Policji w [...] – [...]) wskazał, że doceniano jego profesjonalizm, cieszył się uznaniem i zaufaniem kierownictwa, był nagradzany, awansowany i odznaczany. Podkreślił, że swoje zadania wykonywał sumiennie i z poświęceniem, w nienormowanym czasie pracy, często narażając życie i zdrowie. W związku z tym czynienie mu zarzutu działania na rzecz totalitarnego państwa (w sytuacji gdy nie wykonywał żadnych czynności zbrodniczych, nie naruszał praw i wolności innych osób, podejmował próby przeniesienia do innej jednostki) i gdy następnie przez 16 lat działał na rzecz wolnej, demokratycznej Polski jest nieuzasadniona.

W jego ocenie treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji budzi wątpliwość, czy jedyną przesłanką dla wydania negatywnej decyzji było uznanie przez organ, że okres 12 lat i 9 miesięcy nie może być uznany za krótkotrwały w świetle wykładni przepisu 8a, czy też organ uznał, że nie została spełniona przesłanka pkt 2 art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wskazując, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań jednak brak podstaw do uznania, aby służba pełniona była z narażeniem życia i zdrowia albo czy też uznał, że wykonywał je rzetelnie, ale jednak nie w sposób na tyle szczególny aby uznać jego przypadek za przypadek szczególny uzasadniający zastosowanie art. 8a. Tymczasem jest bezsporne, że służba przez niego pełniona miała wzorowy przebieg, o czym świadczą liczne rozkazy przyznające mu nagrody, opinie służbowe z bardzo dobrymi ocenami, awanse (za rzetelne i pełne poświęcenia pełnienie służby w Policji oraz wyróżniające wyniki w służbie) na kolejne stopnie oficerskie: komisarza (w 1992 r.), nadkomisarza (w 1996 r.), podinspektora (w 2000 r.), odznaczenia państwowe oraz odznaczenia resortowe, tj.: Brązowy Krzyż Zasługi, Srebrny Krzyż Zasługi, Srebrna Odznaka Zasłużony Policjant, dyplomy zawierające podziękowania za zaangażowanie, wzorową i pełną poświeceń służbę, opinia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2018 r., ocena rzetelności służby pełnionej przez skarżącego z dnia [...] stycznia 2018 r., informacja dotycząca przebiegu służby z dnia [...] stycznia 2018 r. Zwrócił uwagę na swój ogromny wkład w szkolenie kadry, w tym kadry, która obecnie pełni służbę. Okoliczności sprawy w sposób jednoznaczny świadczą o jego zasługach dla służby po 1990 r. oraz o rzetelnym wykonywaniu zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. Zgłoszone w toku postępowania dowody, w tym również przedstawione dokumenty potwierdzają fakt, rzetelnego wykonywania przez niego obowiązków po dniu 12 września 1989 r.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ ograniczył się do sprawdzenia jak okres jego służby przed 31 lipca 1990 r. ma się do całego okresu służby, nie uwzględniając w jakim charakterze służba ta była pełniona przed i po 31 lipca 1990 r., jaki ciężar gatunkowy zadań występował w tych dwóch okresach, jakie zadania wykonywał, narażając zdrowie i życie. Te kwestie pozwalają na określenie, czy dana sprawa stanowi przypadek o szczególnym charakterze, czy rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki, jak również warunkują uznanie pełnienia służby jako krótkotrwałej. Tym samym organ nie dokonał wykładni pojęcia "krótkotrwałości" w świetle okoliczności przedmiotowej sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ w pełni nie wyjaśnił, z jakich powodów nie wyłączył zastosowania względem niego art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, dlaczego okres 44% nie mógłby zostać uznany za spełniający kryterium krótkotrwałości i zachodzi szczególny przypadek uzasadniający zastosowanie przepisu z uwagi na spełnienie jego przesłanek w szczególności rzetelnego wykonywania obowiązków. W jego ocenie krótkotrwałość należałoby rozumieć jako przewagę służby po 31 lipca 1990 r. Można odnieść i postawić w relacji do okresu życia, w którym przeszedł na emeryturę (miał 53 lata), czy zaś całego okresu życia (ma 66 lat). Okres 12 lat nie jest okresem długotrwałym i nie uprawnia do nabycia prawa do emerytury. Zaznaczył, że za okres służby do 31 lipca 1990 r. prawa do emerytury nie nabył, stąd wniosek, że okres tej służby był jednak krótkotrwały. Tymczasem jego emerytura została obniżona do 0%, a on został potraktowany tak jakby nie świadczył jakiejkolwiek pracy przed 1990 r., dodatkowo regulacje, zmiany ustawy dotyczą okresu po 1990 r. i sprowadzają się do ukarania go za pracę legalną w czasie jej wykonywania. Nie ma uzasadnienia, aby aktywność zawodowa emerytów od 1990 r. nie zasługiwała na aprobatę społeczną.

Skarżący podkreślił, że obywatel nie może bowiem ponosić negatywnych konsekwencji tego, że nie mógł przewidzieć, iż jego działania podejmowane zgodnie z obowiązującym prawem będą w przyszłości uznawane za naruszające porządek prawny (art. 2 Konstytucji RP).

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu, skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ww. ustawy (Dz. U. z 2016 r. poz. 2270) jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniowej przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru – za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru – za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.

Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1 – 3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1 – 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 – 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).

Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Stosownie natomiast do treści art. 24a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku renty rodzinnej przysługującej po osobie, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., renta rodzinna przysługuje na zasadach określonych w art. 24, z zastrzeżeniem, iż wysokość renty rodzinnej ustala się na podstawie świadczenia, które przysługiwało lub przysługiwałoby zmarłemu z uwzględnieniem przepisów art. 15c lub art. 22a. Wysokość renty rodzinnej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty rodzinnej wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 2). W celu ustalenia wysokości renty rodzinnej, zgodnie z ust. 1 i 2, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 3). Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli osoba uprawniona do renty rodzinnej udowodni, że osoba, o której mowa w tych przepisach, przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 4).

W myśl zaś art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i zostać uprawdopodobnione.

Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym ze sporządzonej przez IPN informacji o przebiegu służby z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] wynika, że R.P. w okresie od dnia [...] maja 1977 r. do dnia [...] stycznia 1990 r., tj. przez 12 lat i 9 miesięcy pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skarżący został zwolniony ze służby w Komendzie Wojewódzkiej Policji w [...] z dniem [...] kwietnia 2006 r.

Biorąc zatem pod uwagę fakt, że całkowity okres służby R. P. wyniósł 28 lat i 8 miesięcy, z czego okres 12 lat i 9 miesięcy, to służba na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, należy zgodzić się z organem, że skarżący nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ww. ustawy, tj. warunku krótkotrwałej służby, o której mowa w art. 13b, przed dniem 31 lipca 1990 r.

Według "Słownika przypomnień" Władysława Kopalińskiego (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1992 r.) krótkotrwały to przelotny, przemijający. Z klei według "Słownika wyrazów bliskoznacznych" (Wydawnictwo Wiedza Powszechna – Warszawa 1988 r.) krótkotrwały to chwilowy, przemijający, efemeryczny, przelotny, niestały, nietrwały, tymczasowy, przejściowy, dorywczy, doraźny, prowizoryczny. Ma zatem rację organ, że zarówno długość okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa, jak również stosunek tej służby do ogółu okresu służby, powinny wykazywać zdecydowaną przewagę tej drugiej, bowiem tylko wówczas tę pierwszą można uznać za "krótkotrwałą". W sytuacji natomiast, w której z 28 lat i 8 miesięcy ogólnego stażu służby znaczna jej część, bowiem aż 12 lat i 9 miesięcy pełniona była na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, nie można mówić o krótkotrwałości służby przed dniem 31 lipca 1990 r. W ocenie Sądu, za "krótkotrwały" nie może być uznawany okres stanowiący 44% ogólnego stażu służby funkcjonariusza, bowiem dysproporcja pomiędzy podanymi wartościami nie jest ilością marginalną, nieistotną, pomijalną, akceptowalną jako odstępstwo od normy.

Z konstrukcji art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej wynika, że przesłanki określone w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, na co wskazuje użyty spójnik "oraz" między punktami 1 i 2. Organ zasadnie zatem stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c powołanej ustawy w przypadku, gdy nie została spełniona przesłanka określona w pkt 1 dotycząca krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r.

W tej sytuacji organ nie miał obowiązku wnikliwie badać, czy spełniona została przesłanka określona w pkt 2 dotycząca rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, gdyż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie miałoby to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności pisma Komendanta Głównego Policji z dnia [...] marca 2018 r. l.dz. [...] skarżący rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby, a dokumenty zgromadzone w sprawie nie zawierają treści, które mogłyby poddawać w wątpliwość jego rzetelność służby. Ponadto nie stwierdzono kar dyscyplinarnych, jak również nie były prowadzone wobec funkcjonariusza żadne postępowania karne lub karno-skarbowe. Brak jest też informacji dotyczących wszczynania i prowadzenia w stosunku do niego postępowań karnych, karno-skarbowych oraz dyscyplinarnych.

Podkreślić należy, że jeżeli skarżący nie zgadza się z informacją o przebiegu służby wydaną przez IPN na podstawie powołanych przepisów z uwagi na fakt błędnych jego zdaniem zapisów dotyczących przebiegu służby, to powinien zwrócić się w tej kwestii do IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji. Zgodnie z art. 13a ust. 1 powołanej ustawy, na wniosek organu emerytalnego IPN sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych i w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku przekazuje organowi emerytalnemu, informację o przebiegu służby wskazanych funkcjonariuszy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy. Stosownie do treści art. 13a ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl art. 13a ustawy zaopatrzeniowej do informacji, o której mowa w ust. 1 nie stosuje się przepisów K.p.a. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest związany z treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez IPN.

W świetle powyższych ustaleń za nietrafne należy w ocenie Sądu uznać podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., ponieważ organ dokładnie wyjaśnił te okoliczności faktyczne, które były istotne dla podjętego rozstrzygnięcia, a także uzasadnił swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie brak przesłanek wskazujących na naruszenie przez organ uprawnień procesowych skarżącego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy czynnik zarzuty skargi nieuzasadnionymi.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja z dnia [...] stycznia 2019 r. odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c ustawy zaopatrzeniowej nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Odnośnie żądania zwrotu kosztów postępowania należy stwierdzić, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. d P.p.s.a, skarżący w przedmiotowej sprawie nie miał obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu w wypadku uwzględnienia skargi oraz w sytuacji określonej w art. 201 P.p.s.a., co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.