Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 187/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2021-07-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 4, art. 89 ust. 4 pkt 3, art. 91
journal: Dz.U. 2020 poz 2094
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - t.j.
article: art. 189a, art. 189f par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Tadeusz Lipiński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi Z.D. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie kary z tytułu urządzania gier hazardowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" r., znak "[...]", Naczelnik "[...]" Urzędu Celno-Skarbowego

w O. (dalej jako: "organ I instancji"), na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 4 i ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 2094 ze zm.), dalej jako: "u.g.h.", nałożył na Z.D. - reprezentowanego przez r. pr. L.T. – (dalej jako: "Strona", "Skarżący") karę pieniężną w wysokości 100 000 zł, z tytułu samoistnego posiadania lokalu - sklepu spożywczego w miejscowości Ł., "[...]", w którym w dniu

8 sierpnia 2017 r. ujawniono niezarejestrowany automat do gier Ultimate 10 bn.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, że funkcjonariusze "[...]" Urzędu Celno-Skarbowego w Olsztynie 8 sierpnia 2017 r. przeprowadzili w ww. lokalu kontrolę, podczas której stwierdzono, że w ww. sklepie znajduje się jeden podłączony do sieci

i działający automat do gier Ultimate 10 bn. Ogólne cechy konstrukcyjne oraz wygląd automatu wskazywały, że może on stanowić automat służący do urządzania gier

w rozumieniu przepisów u.g.h.

Powołując przepis art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. organ I instancji stwierdził, że

w kontekście kary pieniężnej nakładanej na posiadacza lokalu, poza kwestią rejestracji automatu, istotne jest ustalenie, czy dany podmiot jest posiadaczem samoistnym, czy w lokalu prowadzona jest działalności gastronomiczna, handlowa lub usługowa oraz czy dane urządzenie jest automatem do gry w rozumieniu przepisów ustawy.

Uzasadniając stanowisko, że ujawniony automat stanowi automat do gry wskazano, że w celu ustalenia zasad działania automatu do gier, kontrolujący dokonali jego oględzin oraz przeprowadzili eksperyment procesowy, polegający na kontrolnym odtworzeniu przebiegu dostępnych na nich gier. Wynik eksperymentu potwierdził losowy charakter urządzanych gier. Podano również, że biegły sądowy

w opinii z dnia 29 listopada 2017 r. (k. 22-26 akt administracyjnych organu I instancji) stwierdził, że na badanym automacie Ultimate 10 prowadzone gry miały charakter komercyjny, ponieważ urządzenia wymagały wniesienia opłaty za grę oraz były wypłaty bezpośrednie przez hoppery, na urządzeniu możliwe było prowadzenie kolejnych gier za wygrane uzyskane w grach poprzednich, co stanowi wygraną rzeczową

w rozumieniu przepisów u.g.h., a także gry te miały charakter losowy, ponieważ wynik gry zależał od przypadku, a osoba grająca nie miała żadnego wpływu na końcowy wynik pojedynczej gry.

Rozpatrując kwestię posiadania lokalu tj. sklepu spożywczego w miejscowości Ł. wyjaśniono, że Skarżący potwierdził fakt bycia właścicielem przedmiotowego lokalu oraz prowadzenia w nim handlowej działalności gospodarczej; nie jest natomiast właścicielem ani dysponentem ujawnionego automatu do gier. Automat do lokalu wstawił D.P., na podstawie umowy najmu z 20 maja 2017 r., której przedmiotem były 3m2 powierzchni lokalu. Wskazano, że w sprawie nie zachodzi przesłanka posiadania zależnego, bowiem przedmiotem posiadania zależnego musi być cały, wyodrębniony architektonicznie i funkcjonalnie lokal, w którym inny podmiot prowadzi działalność handlową, usługową lub gastronomiczną, a nie jedynie niewielka część powierzchni lokalu. Fakt, że urządzenie do gier stało w ogólnodostępnym pomieszczeniu i nie było w żaden sposób wydzielone od części handlowej, nie pozwala na stwierdzenie, że najemca powierzchni pod automat samodzielnie władał lokalem.

W odwołaniu od decyzji pełnomocnik Skarżącego zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisu art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo, że przepisy u.g.h. nie regulują kwestii odstąpienia od wymierzenia kary, wobec czego należało zastosować art. 189f k.p.a. oraz naruszenie przepisu art. 189f k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Mając na uwadze wskazane naruszenia wniesiono o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu odwołania podkreślono, że ustalenia faktyczne w sprawie nie budzą wątpliwości, jednak stanowisko organu jest wadliwe. Powołując wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, wyjaśniono, że kara pieniężna przewidziana w art. 89 u.g.h. jest administracyjną karą pieniężną, wobec czego winny do niej znaleźć zastosowanie znowelizowane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, m.in. regulujące kwestię odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Wskazano, że obowiązkiem organu było ustalenie, czy w sprawie nie występują przesłanki uprawniające do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, określone w art. 189f k.p.a.; organ natomiast w ogóle nie ustalił wagi naruszenia przez Skarżącego prawa i zaniechał dalszych czynności po ustaleniu tegoż naruszenia. Ostatecznie podano, że istotne znaczenie dla sprawy może mieć sytuacja finansowa Skarżącego oraz okoliczność, że w czasie zawierania przez niego umowy najmu części pomieszczenia został on wprowadzony w błąd, że postawienie automatu w sklepie jest legalne.

Decyzją z "[...]" r., znak "[...]" Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w O. (dalej jako: "organ odwoławczy", "Dyrektor Izby") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W obszernym uzasadnieniu przytoczono stan faktyczny sprawy oraz opisano przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, przytaczając orzecznictwo sądowoadministracyjne dokonujące wykładni powołanych norm prawnych. Odnosząc się do zarzutów odwołania, wyjaśniono, że przepisy u.g.h. zawierają jedynie odesłanie do odpowiedniego stosowania Ordynacji podatkowej, wobec czego w sprawie nie znajdowały zastosowania przepisy działu IV k.p.a. Podano również, że w toku postępowania Strona nie podała żadnych zasadnych okoliczności "dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej", a w aktach sprawy nie znajdują się dokumenty, potwierdzające, że takie okoliczności mają miejsce w niniejszej sprawie; dodatkowo przepisy rozdziału 10 u.g.h nie przewidują możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, a stwierdzenie naruszenia prawa obliguje organ do wymierzenia kary pieniężnej, w ustawowo określonej wysokości. W przypadku podmiotów, na które nakładana jest kara pieniężna na podstawie art. 89 u.g.h. nie można mówić ani o znikomej wadze naruszenia prawa, ani tym bardziej o tym, że podmioty zaprzestały naruszenia. Zauważyć bowiem należy, że podmioty nie zaprzestają samodzielnie naruszenia prawa, lecz dzieje się to wskutek zajęcia automatu do gier przez organ. W ustalonym stanie faktycznym należało więc zastosować przepis art. 89 u.g.h., a w konsekwencji wymierzyć Stronie karę pieniężną w wysokości 100 000 zł od automatu.

Od ww. decyzji Skarżący - reprezentowany przez pełnomocnika - wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucając organom naruszenie prawa materialnego, polegające na błędnej wykładni prawa, poprzez uznanie, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania przepisów działu IVA k.p.a. – Administracyjne kary pieniężne.

W uzasadnieniu skargi przytoczono orzecznictwo sądowoadministracyjne, zgodnie z którym przepisy działu IVA k.p.a. stosuje się w takim zakresie, w jakim przepisy odrębne dotyczące nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w ich nałożeniu, nie zawierają swoistych regulacji - co ma miejsce w przypadku kar wymierzanych na podstawie przepisów u.g.h. Podano, że odstępując od zastosowania przepisów k.p.a. organy zrównały naruszenie prawa przez Skarżącego, który nie organizował nielegalnych gier na automatach i nie uszczuplał z tego tytułu należności Skarbu Państwa, z naruszeniem dokonanym przez D.P., który wynajmował powierzchnię lokalu od Skarżącego i organizował gry na automatach;

w ocenie Skarżącego inna jest waga ich naruszeń. Powołując się na zasadę proporcjonalności, wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wyjaśniono, że w świetle orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego ustawodawca nie może stosować sankcji oczywiście nieadekwatnych lub nieracjonalnych, albo niewspółmiernie dolegliwych, oderwanych od stopnia naganności zachowania jednostki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, powielając zawartą tam argumentację i odnosząc się do zwartych w skardze zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności

z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do treści

art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a.

Na wstępie wyjaśnić należy, że skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna

z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie, Skarżący w piśmie

z dnia 17 marca 2021 r. oświadczył, że nie żąda przeprowadzenia rozprawy, co Sąd potraktował jako ww. wniosek, zaś organ nie sprzeciwił się temu wnioskowi.

W przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy ww. ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (u.g.h.). W dniu 1 kwietnia 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 88), na mocy której został zmieniony przepis art. 89 u.g.h., ustanawiający odpowiedzialność administracyjną podmiotu urządzającego gry, bowiem wskazanym zakresem objęto także inne podmioty m.in. posiadacza samoistnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier oraz posiadacza zależnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier.

Z akt sprawy wynika, że ujawnienie zdarzenia będącego przedmiotem postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej – samoistne posiadanie lokalu przez Skarżącego, w którym znajduje się niezarejestrowany automat do gier

i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa – nastąpiło w dniu 8 sierpnia 2017 r., a zatem jest ono objęte zakresem zastosowania norm o treści zmodyfikowanej przez ww. ustawę zmieniającą, albowiem sankcja administracyjna za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów prawa powinna być wymierzona na podstawie przepisów obowiązujących w dacie deliktu administracyjnego, tj. naruszenia zakazu (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt II GSK 1358/18, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej jako CBOSA). Nie budzi zastrzeżeń tutejszego Sądu twierdzenie organów obydwu instancji, że ujawnione w lokalu Skarżącego urządzenie było automatem do gier hazardowych, gdyż cechował je cel komercyjny, gry miały charakter losowy, a automat realizował samodzielnie wygrane pieniężne. Nie było to zresztą kwestionowane przez Skarżącego, podobnie jak okoliczność, że Skarżący jest posiadaczem samoistnym lokalu, w którym ujawniono automat Ultimate 10, a lokal ten nie był przedmiotem posiadania zależnego. Wobec tego, zgodnie z przepisem art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h. stanowiącym, iż "karze pieniężnej podlega posiadacz samoistny lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier i w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, o ile lokal nie jest przedmiotem posiadania zależnego", organy prawidłowo ukarały Skarżącego. Zgodnie z przepisami prawa określono również wysokość nałożonej na Stronę kary pieniężnej, ponieważ wysokość kary pieniężnej, wymierzanej w przypadku określonym w art. 89 ust. 1 pkt 4 u.g.h., wynosi 100.000 zł od każdego automatu (art. 89 ust. 4 pkt 3 u.g.h.).

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje natomiast okoliczność niezastosowania przez organy administracji skarbowej przepisów działu IVA zatytułowanego "Administracyjne kary pieniężne" ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735), dalej jako: "k.p.a.". Organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji, stwierdził, że przepisy k.p.a. nie mogą znaleźć zastosowania w sprawie, ponieważ przepisy u.g.h. odsyłają wyłącznie do stosowania w kwestiach nieuregulowanych Ordynacji podatkowej.

W ocenie tutejszego Sądu, ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić.

W istocie, zgodnie z przepisem art. 8 u.g.h. do postępowań w sprawach określonych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej, chyba że ustawa stanowi inaczej; przepis art. 91 u.g.h. przewiduje zaś, że do kar pieniężnych należy stosować odpowiednio przepisy Ordynacji podatkowej. Jednak odpowiednie stosowanie przepisów nie oznacza stosowania tych przepisów wprost; należy bowiem uwzględnić również specyfikę danej dziedziny prawa. W przedmiotowej sprawie istotne jest to, że przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują regulacji w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnych kar pieniężnych, wobec tego przyjąć należy, że pełną regulację postępowania w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu, przewiduje Dział IVA k.p.a.

Stanowisko o stosowaniu przepisów k.p.a. dotyczących administracyjnych kar pieniężnych do kar przewidzianych przepisami u.g.h., znajduje potwierdzenie również

w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych. Podstawowym celem ustawodawcy, wprowadzając do k.p.a. przepisy regulujące administracyjne kary pieniężne, było zapewnienie adekwatności przedmiotowych kar do zaistniałych przypadków naruszenia prawa, a więc w konsekwencji uregulowanie ogólnych dyrektyw wymiaru kar, przesłanek odstąpienia od nałożenia kary, terminów przedawnienia nałożenia i egzekucji kary oraz warunków udzielania ulg w zapłacie kar pieniężnych. Co istotne, rozwiązania kodeksowe stanowią uzupełnienie regulacji przewidzianych w przepisach szczególnych, przy poszanowaniu zasady lex specialis derogat legi generali. Kodeksowa regulacja administracyjnych kar pieniężnych ma więc charakter subsydiarny i nie może ona stanowić samodzielnej podstawy do nałożenia kary pieniężnej, ponieważ prawną podstawę kary pieniężnej kreuje zawsze przepis ustawy prawnomaterialnej. Z tych względów, biorąc pod uwagę dość szerokie możliwości stosowania m.in. przepisów Ordynacji podatkowej, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego będą w praktyce stosowane wyjątkowo. Stanowisko takie, a co za tym idzie – możliwość zastosowania działu IVA k.p.a. do administracyjnych kar pieniężnych wskazanych w komentowanej ustawie podzielone zostało przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyjaśnił, że biorąc pod uwagę to, że przepisy działu IVA [Kodeksu postępowania administracyjnego – dopisek aut.] stosuje się w takim zakresie, w jakim przepisy odrębne, dotyczące nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu, nie zawierają swoistych regulacji m.in. terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, a tak się dzieje

w przypadku kar pieniężnych wymierzanych na podstawie ustawy o grach hazardowych. To wydaje się zasadnym przyjęcie, że przepisy komentowanego działu winny pełnić funkcję ujednolicania zasad nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej również w sprawach hazardowych" (zob. S. Radowicki [w:] Ustawa

o grach hazardowych. Komentarz, red. M. Wierzbowski, Warszawa 2019 i powołane tam orzecznictwo, a także wyrok WSA w Gdańsku z 7 kwietnia 2021 r., sygn. akt III SA/Gd 967/20, LEX nr 3172069 czy wyrok NSA z 4 marca 2020 r., sygn. akt II GSK 53/20, LEX nr 3009831).

W myśl przepisu art. 189a § 1 k.p.a., w sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu stosuje się przepisy niniejszego działu. Natomiast zgodnie z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Z ww. przepisów wynika, że unormowań działu IVA k.p.a. nie stosuje się

w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych (szczególnych) spraw enumeratywnie wymienionych w pkt 1-6 § 2 art. 189a k.p.a. Przenosząc tę regulację na grunt niniejszej sprawy poza sporem pozostaje okoliczność, że przepisy u.g.h. regulują tylko przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej. Co więcej również przepisy działu III Ordynacji podatkowej nie zawierają uregulowań dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Oznacza powyższe, że wbrew stanowisku organów obydwu instancji, w sprawach nieuregulowanych ww. przepisami tj. ustawy o grach hazardowych oraz ustawy Ordynacja podatkowa, mają zastosowanie przepisy działu IVA k.p.a. - pod warunkiem jednak, że wystąpi stan faktyczny wyczerpujący dyspozycję konkretnego przepisu tegoż działu.

W tym zakresie zatem Sąd nie podzielił stanowiska orzekających w sprawie organów. Okoliczność powyższa nie skutkuje jednak uchyleniem zaskarżonej decyzji, bowiem pomimo stanowiska organu odwoławczego o braku podstaw do stosowania w rzeczonej sprawie regulacji działu IVA k.p.a., organ ten dokonał oceny wskazanych przesłanek dotyczących odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

W rozpoznawanej sprawie słuszne pozostaje stwierdzenie, że Skarżący nie wykazał okoliczności uzasadniających wystąpienie przesłanki uprawniającej do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.

Zgodnie z przepisem art. 189f k.p.a. organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe

i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 1). Aby organ odstąpił od wymierzenia kary administracyjnej konieczne jest więc łączne spełnienie obydwóch przesłanek przewidzianych ww. przepisie. Znikoma waga naruszenia prawa jest wprawdzie konieczną, ale niewystarczającą przesłanką odstąpienia od wymierzenia kary. Z brzmienia przepisu § 1 pkt 1 wynika, że wraz ze znikomą waga naruszenia prawa musi być spełniona łącznie druga przesłanka, a mianowicie strona musi zaprzestać naruszania prawa.

W ocenie Sądu, organy zebrały wystarczający materiał dowodowy i dokonały jego wnikliwej oceny. W niniejszej sprawie co prawda można rozważyć, czy zachodziła przesłanka znikomej wagi naruszenia, jednak należy zgodzić się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że w żadnym razie nie można uznać okoliczności zaprzestania naruszenia prawa, ponieważ naruszenie to nie ustało wskutek działań samego Skarżącego, a w wyniku przeprowadzonych przez organ czynności i zajęcia automatu do gier. Wyjaśnić w tym miejscu również należy, że instytucja odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Nie oznacza to jednak oparcia odpowiedzialności administracyjnej na zasadzie winy (por.

A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021). Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje więc także okoliczność, czy Skarżący był przekonany o legalności wynajęcia powierzchni lokalu pod automat do gier.

W niekwestionowanym stanie faktycznym przedmiotowej sprawy stwierdzić więc należy, że przepisy Działu IVA k.p.a. nie znalazły zastosowania. Co prawda argumentacja organu odwoławczego nie była prawidłowa, bowiem wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że "przepisy działu IV k.p.a. nie mają zastosowania do kar pieniężnych, wymierzonych w drodze decyzji na podstawie rozdziału 10 u.g.h.", to jednak w świetle poczynionych ustaleń, że nie zachodzą w sprawie przesłanki określone w przepisie art. 189f k.p.a., jak też wobec braku wystąpienia w niniejszej sprawie innych stanów faktycznych czy przesłanek wyczerpujących dyspozycje przepisów Działu IVA k.p.a. dotyczących wymierzania administracyjnych kar pieniężnych, Sąd uznał, że uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy, a Skarżący nie wykazał, aby naruszenie to skutkowało odmiennym rozstrzygnięciem niż przyjętym w zaskarżonej decyzji.

W tym miejscu pozostaje nadto wyjaśnić, że właśnie z uwagi na znaczący wpływ dla urządzania gier hazardowych pozostawała okoliczność bezrefleksyjnego wynajmowania powierzchni lokali, w których prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa, pod lokalizację automatów do gier przez urządzającego gry hazardowe, jak też oczywista pomoc w urządzaniu gier hazardowych w tym zakresie, ustawodawca dokonał z dniem 1 kwietnia 2017 r. (ustawą z dnia 15 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw -Dz.U. z 2017 r. poz. 88) ustawowego poszerzenia kręgu podmiotów podlegających karze pieniężnej m.in. na posiadacza samoistnego lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier. To z uwagi na szczególną wagę naruszeń, jak też doniosłą rolę w pomocy dla podmiotów prowadzących taką działalność poprzez urządzanie gier na automatach, ustawodawca poszerzył kategorię podmiotów podlegających karze z tego tytułu m.in. na posiadaczy samoistnych lokali. W tym zakresie to ustawodawca zrównał poziom społecznej szkodliwości prowadzonej działalności pomiędzy osobą urządzającą gry hazardowe, a osobą będącą posiadaczem samoistnym lokalu, w którym zlokalizowano taki automat, bowiem społeczna szkodliwość działań w tym zakresie oceniona została negatywnie zarówno w odniesieniu do urządzającego gry hazardowe bez udzielonej koncesji, udzielonego zezwolenia, jak i osoby będącej samoistnym posiadaczem lokalu, w którym automat został zlokalizowany.

Odnosząc się do zarzutu skargi, że orzekające organy, odstępując od zastosowania w odniesieniu do Skarżącego przepisów działu IV k.p.a. i nie stosując art. 189 f zrównały naruszenie prawa Skarżącego, który nie organizując nielegalnej gry na automatach nie uszczuplał z tego tytułu należności przysługującej Skarbowi Państwa,

a potraktowany został tak jak D.P., najemca powierzchni 3m² lokalu od Skarżącego, który organizował taką grę i uszczuplał z tego tytułu należności podatkowe, należy wskazać, że to nie orzekające w tej sprawie organy dokonały zrównania naruszenia prawa przez te podmioty lecz sam ustawodawca ustalił taką samą karę pieniężną

w stosunku do urządzającego gry hazardowe, jak i osoby będącej posiadaczem samoistnym lokalu, w którym znajdują się niezarejestrowane automaty do gier. Skoro zaś wysokość kary została ustalona przez ustawodawcę w sposób jednoznaczny na tym samym poziomie, to oznacza tylko, że ustawodawca taką samą rolę przypisał tak urządzającemu gry hazardowe, jak i osobom, dzięki którym taka działalność może być realizowana poprzez udostępnienie lokalu, w którym prowadzona jest działalność gastronomiczna, handlowa lub usługowa.

W świetle powyższego zarzuty dotyczące naruszenia przez organy przepisów prawa uznać należy na niezasadne, chociaż błędnie przyjmowano, że w odniesieniu do kary pieniężnej uregulowanej w art. 89. u.g.h. nie znajdują zastosowania przepisy Działu IVa k.p.a., to jednak Sąd nie stwierdził po stronie organu uchybień naruszających prawo, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę. Jak wskazano wyżej, pomimo stanowiska o braku stosowania przepisów Działu IVa k.p.a., organ odwoławczy dokonał oceny sytuacji Skarżącego pod kątem zaistnienia przesłanki do odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej tj. art. 189 f § 1 k.p.a.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie,

na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.