Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt SA/Po 1172/95
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 1995-11-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486
law: Obwieszczenie Ministra Finansów z dnia 1 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zobowiązaniach podatkowych.
Teza: Art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1994 r. nie przewidywał możliwości oprocentowania nienależnie uiszczonych podatków, chyba że nadpłata wynikła z uchylenia lub zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

TEZY

Art. 29 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. 1993 nr 108 poz. 486 ze zm./ w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1994 r. nie przewidywał możliwości oprocentowania nienależnie uiszczonych podatków, chyba że nadpłata wynikła z uchylenia lub zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.


SENTENCJA

oddala skargę.


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy w W. decyzją z 21.2.1995 r. na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych /Dz.U. nr 108/1993 poz. 486 ze zm./ nie uwzględnił wniosku T. S.A. w W. o zwrot odsetek za zwłokę w związku ze zwrotem nienależnie uiszczonej kwoty podatku dochodowego od różnic kursowych za 1989 r.

W uzasadnieniu tej decyzji podano, że Urząd Skarbowy decyzją z 7.9.1994 r. dokonał zwrotu nienależnie uiszczonego podatku dochodowego od osób prawnych za 1989 rok z tytułu różnic kursowych w kwocie 108.908,45 zł /po denominacji/.

We wniosku z 15.6.1994 r. dot. zwrotu przedmiotowego podatku T. S.A. stwierdził, że wpłacił w drodze samoopodatkowania w 6 równych ratach miesięcznych od czerwca 1990 r. do września 1990 r. podatek dochodowy z tytułu różnic kursowych.

Mając powyższe na uwadze, a także dodatkowo pismo Ministerstwa Finansów z dnia 22 marca 1993 r. wyjaśniające, iż nadpłata wynikła z samoopodatkowania nie podlega oprocentowaniu organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Spółki.

Spółka odwołała się od powyższej decyzji i zarzuciła, że przepisy obowiązujące w latach 1989-1990 r. nie uprawniały do naliczania podatku od różnic kursowych. Minister Finansów więc wydając zarządzenie nr 16 z dnia 28 lutego 1990 r. w sprawie częściowego zaniechania poboru podatku dochodowego z tytułu różnic kursowych, w oparciu o które odwołujący wpłacił 50 procent podatku od dochodu z tytułu różnic kursowych, naruszył obowiązującą ustawę i przekroczył swoje kompetencje. Zapłacony podatek nienależny podlegał zwrotowi. Od tej nienależnie pobranej kwoty należą się odsetki.

Izba Skarbowa w P. decyzją z 23.5.1995 r. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że nadpłata w niniejszej sprawie powstała jeszcze pod rządami poprzedniej regulacji prawnej art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, w myśl której oprocentowaniu podlegały tylko nadpłaty wynikłe w związku z uchyleniem lub zmianą decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

W przedmiotowej sprawie Urząd Skarbowy nie wydał decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Podatnik sam obliczył i wpłacił podatek od różnic kursowych. Zwrot nadpłaconego podatku mógł nastąpić na wniosek podatnika, który uczynił to 20.6.1994 r.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Spółka zarzuciła zaskarżonej decyzji niezgodność z prawem oraz konstytucyjną zasadą równości wobec prawa. Niedopuszczalne jest przerzucanie skutków niezgodnych z obowiązującą ustawą przepisów na podmiot, który zgodnie z zasadą legalizmu i w dobrej wierze płaci dobrowolnie podatki.

Odpowiadając na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa /art. 196 par. 1 Kpa/. Zagadnienie prawne w niniejszej sprawie sprowadza się jedynie do oceny, czy organy podatkowe I i II instancji zasadnie odmówiły skarżącej Spółce odsetek od nienależnie uiszczonego podatku dochodowego z 1989 r. z tytułu różnic kursowych, zwróconych tej Spółce decyzją Urzędu Skarbowego w W. z 7.9.1994 r.

Z niespornych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że zapłata przedmiotowego podatku przez Spółkę nastąpiła w drodze samoopodatkowania.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko i pogląd organów podatkowych I i II instancji, że brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia wniosku strony skarżącej. W szczególności zauważyć należy, że art. 29 ustawy o zobowiązaniach podatkowych w brzmieniu obowiązującym przed 1.1.1994 r. przewidywał jedynie oprocentowanie nadpłat wynikających ze zmiany lub uchylenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego.

Dopiero ustawa z dnia 16 grudnia 1993 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania i niektórych innych ustaw /Dz.U. nr 134 poz. 646/ w art. 4 pkt 5 nadała nowe brzmienie art. 29 cyt. ustawy o zobowiązaniach podatkowych stanowiąc w ust. 3, że "jeżeli zwrot nadpłaty nie nastąpił w terminie określonym w ust. 1 /tj. w okresie 3 miesięcy/, nadpłata ta podlega oprocentowaniu od dnia powstania nadpłaty, w wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych (...)", a zatem niezależnie od sposobu jej powstania. Nie ulega wątpliwości, ze powyższa zasada może odnosić się jedynie do nadpłat podatkowych powstałych po dniu wejścia w życie tych przepisów, tj. od 1.1.1994 r. Z powyższego wynika, że oprocentowanie nienależnie zapłaconego podatku za 1989 r. z tytułu różnic kursowych nie znajduje podstawy prawnej. Organy podatkowe zobowiązane do ścisłego stosowania przepisów prawa podatkowego nie mogły zatem uwzględnić wniosku skarżącej Spółki.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, uznając skargę za niezasadną w oparciu o art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 68 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzekł jak w sentencji wyroku.