Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1311/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 2,5, 33 ust. 3, 18 ust. 2
journal: Dz.U. 1949 nr 27 poz 197
law: Dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Sawa (spr.) Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi S. N. i J. N. na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Minister Inwestycji i Rozwoju na podstawie art. 157 § 1 i § 2 oraz art. 158 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: kpa) po rozpatrzeniu wniosku S. N. (w którego miejsce wstąpiła S. N.) i J. N. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] grudnia 1953 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania na rzecz W. H. odszkodowania w kwocie [...] zł za nieruchomość położoną w gromadzie [...], o pow. [...] m2, oznaczona jako działka nr [...] (pkt 168 orzeczenia), wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem z [...] grudnia 1953 r. nr [...], odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] grudnia 1953 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania odszkodowania na rzecz W. H. w kwocie [...] zł za ww. nieruchomość oznaczoną jako działka nr [...] (pkt 168 orzeczenia).

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Orzeczeniem z [...] grudnia 1953 r. nr [...] Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. orzekło o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa m.in. nieruchomości położonej w gromadzie [...] o pow. [...] m2 oznaczonej jako działka nr [...] stanowiącej własność W. H. (pkt 99 orzeczenia). W tym samym orzeczeniu przyznano również odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości, w tym za działkę nr [...] na rzecz W. H. w kwocie [...] zł. (pkt 168 orzeczenia).

Pismem z [...] kwietnia 2012 r. S. N. i J. N. wystąpili do Wojewody [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w zakresie dotyczącym ustalenia odszkodowania za wymienioną w nim nieruchomość wskazując, że Prezydium Rady Narodowej w S. dopuściło się rażącego naruszenia prawa gdyż orzeczenie to zostało skierowane do osoby zmarłej. Poza tym wnioskodawcy wskazali, że podmiot domagający się wywłaszczenia nieruchomości nie wezwał jej właściciela do odstąpienia tej nieruchomości.

Decyzją z [...] stycznia 2013 r. Nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] grudnia 1953 r. stwierdzając, że pomimo upływu [...] miesięcy od otrzymania przez wnioskodawców postanowienia z [...] lipca 2011 r. wnioskodawcy nie dostarczyli ww. orzeczenia spadkowego po W. H.

Decyzją z [...] października 2013 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej po rozpoznaniu odwołania wnioskodawców, uchylił w całości ww. decyzje Wojewody [...] i umorzył postępowanie przed organem wojewódzkim stwierdzając, że Wojewoda [...] nie był organem właściwym do rozpatrzenia wniosku S. i J. N. a organem właściwym jest Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Minister odwołał się do przepisów art. 16 kpa i art. 156 kpa podkreślając, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz wyłącznie jej weryfikacja przez pryzmat przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa.

Organ wskazał, że przedmiotowe orzeczenie odszkodowawcze zostało wydane na podstawie przepisów dekretu z 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych a zatem w świetle zgodności z przepisami ww. aktu prawnego oraz stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania należy oceniać kwestionowane orzeczenie. Organ podniósł, że z akt archiwalnych wynika, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania w przedmiotowej sprawie było Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w S. Z akt tych wynika także, że wywłaszczona nieruchomość miała charakter uprzywilejowany. Przedmiotem wywłaszczenia była bowiem jedynie część parceli o pow. [...] m2 (z ogólnej powierzchni [...] m2 ). Z uwagi na zbyt małą powierzchnię przedmiotowa nieruchomość nie mogła stanowić gospodarstwa rolnego. Z akt sprawy nie wynika także aby wywłaszczony grunt był zabudowany. Organ wskazał także, że w analizowanej sprawie wniosek o ustalenie odszkodowania złożony został przez inwestora – Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w S. na rozprawie ustaleniowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 1953 r., a zatem organ był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia o przyznaniu odszkodowania. Stosownie do art. 33 ust 3 dekretu orzeczenie o ustaleniu odszkodowania zapadło po przeprowadzeniu rozprawy. Rozprawę wywłaszczeniowo – odszkodowawczą przeprowadzono w dniu [...] grudnia 1953 r., na której poinformowano strony o kwotach ustalonego przez biegłego odszkodowania. Rozprawę poprzedzało obwieszczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] listopada 1953 r. Organ wskazał, że w aktach nie zachował się dowód wywieszenia ww. obwieszczenia z dnia [...] listopada 1953 r. Jednak jak wynika z protokołu rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej z [...] grudnia 1953 r. na rozprawie stawili się niektórzy właściciele wywłaszczonych nieruchomości. Wobec tego, zdaniem organu, należy stwierdzić, że obwieszczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] listopada 1953 r. zostało podane do wiadomości stron w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.

Organ wskazał także, że treść operatu szacunkowego z [...] listopada 1953 r. sporządzonego dla przedmiotowej nieruchomości rolnej wskazuje, że zastosowano mnożnik 3,8 celem określenia sumy wyrównawczej. Treść opinii szacunkowej wskazuje, ze wartość wszystkich gruntów W. H. określono na [...] zł, powierzchnia wywłaszczonej nieruchomości [...]m2, wartość wywłaszczonych gruntów [...] zł wartość sumy wyrównawczej [...] zł. Wartość wywłaszczonego gruntu powiększona o sumę wyrównawczą [...] zł. Wysokość należnego odszkodowania została ustalona w sposób prawidłowy. Nie doszło zatem do naruszenia § 3 rozporządzenia oraz § 9 rozporządzenia. Organ wskazał, że zebrany w sprawie materiał archiwalny dowodzi, iż wysokość odszkodowania została ustalona zgodnie z przepisami rozporządzenia z [...] listopada 1952 r. Nie doszło zatem w ww. zakresie do rażącego naruszenia prawa.

Organ wskazał, że w przedmiotowym orzeczeniu wywłaszczeniowo – odszkodowawczym wskazano jako właściciela wywłaszczonej nieruchomości zmarłego w dniu [...] stycznia 1953 r. W. H.

Odnosząc się do kwestii wskazania w treści orzeczenia jako właściciela osoby zmarłej, organ podniósł, że nie kwestionuje co do zasady poglądu, ze skierowanie decyzji do osoby zmarłej stanowi przejaw rażącego naruszenia prawa. Jednakże ocena czy doszło do rażącego naruszenia prawa musi być zawsze dokonywana z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy, zarówno w aspekcie stanu faktycznego jak i relawentnych regulacji prawnych. W przedmiotowej sprawie orzeczenie wywłaszczeniowe zostało skierowane do ostatniego znanego organowi właściciela nieruchomości tj. do W. H. Przedmiotem tego orzeczenia była nieruchomość, a istota tego orzeczenia polegała na ukształtowaniu stanu prawnego tej nieruchomości przez odjęcie prawa własności jej właścicielowi i przeniesieniu go na Skarb Państwa. Zgodnie bowiem z art. 40 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. orzeczenie o wywłaszczeniu przenosiło prawo własności nieruchomości na rzecz wywłaszczającego z dniem zgłoszenia wniosku o wywłaszczenie. Orzeczenie takie stawało się podstawą ujawnienia prawa Skarbu Państwa w księdze wieczystej. Tym samym skutek prawny orzeczenia wywłaszczeniowego następował tu niezależnie od tego kto był rzeczywiście właścicielem danej nieruchomości w chwili orzekania . Zgodnie z art. 26 dekretu z 26 kwietnia 1949 r. co do zasady strona postępowania wywłaszczeniowego był właściciel tabularny nieruchomości – lub w braku księgi wieczystej właściciel ustalony w oparciu o dostępne dowody. W przypadku brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów (a taka sytuacja miała miejsce w przypadku przedmiotowej nieruchomości)i braku innych dokumentów pozwalających na ustalenie właściciela – należało uznać, że ni ruchomość ma nieuregulowany stan prawny. Zgodnie z art. 26 ust 1 dekretu osoba uprawniona lecz nie ujawniona w księdze wieczystej mogła zgłosić swoje prawo dostarczając stosowne dowody na oparcie swoich twierdzeń. Nie zgłoszenie przez taką osobę praw do nieruchomości w toku postępowania wywłaszczeniowego – stosownie do art 26 ust 4 dekretu – nie pozbawiło jej prawa do dochodzenia roszczeń od podmiotu uznanego w trybie art. 26 dekretu za stronę postępowania wywłaszczeniowego.

Organ wskazał, że na gruncie przedmiotowej sprawy dla ww. nieruchomości, której właścicielem był W. H. nie prowadzono księgi wieczystej ani zbioru dokumentów. W dacie wywłaszczenia niemożliwe było ustalenie rzeczywistego właściciela ww. nieruchomości (z akt sprawy wynika, ze Z. N., jedyny spadkobierca W. H. nabyła pozostałą po wywłaszczeniu część nieruchomości w drodze zasiedzenia z dniem [...] stycznia 1985 r. – Postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z 22 maja 2007 r. sygn.. akt I Ns [...]). Również ustalenie następców prawnych W. H. było utrudnione ponieważ postępowanie spadkowe prowadzono dopiero w 2013 r. Minister wskazał, że wobec powyższego organ prawidłowo postąpił wskazując jako osobę uprawnioną ostatniego znanego właściciela wywłaszczonej nieruchomości. Zawiadamiając zaś strony w trybie obwieszczeń publicznych organ umożliwił spadkobiercom ww. zmarłego zgłoszenie swojego udziału w postępowaniu. Zdaniem organu nie sposób uznać w tych warunkach, że doszło do rażącego naruszenia prawa. Tym samym nie doszło zdaniem organu do skierowania orzeczenia do osoby zmarłej. Rzeczywistym adresatem orzeczenia była bowiem Z. N. – jedyna żyjąca wówczas spadkobierczyni W. H.

Organ wskazał także, że odszkodowanie przyznane za ww. nieruchomość zostało wpłacone do depozytu sądowego na podstawie zezwolenia zawartego w postanowieniu Sądu Powiatowego w [...] z [...] czerwca 1954 sygn. Akt I Ns [...]. Tym samym wskazanie w orzeczeniu W. H. jako uprawnionego nie pozbawiło jego spadkobierców możliwości odbioru odszkodowania. Na przeszkodzie stanęła jednak zwłoka spadkobierców w przeprowadzeniu postepowania spadkowego po W. H.

W związku z powyższym, zdaniem organu, wszystkie kluczowe dla postępowania orzeczenia były obwieszczane publicznie na tablicy Prezydium [...] Rady Narodowej w [...]. Tym samym następcy prawni zmarłego W. H. w każdym czasie mieli możliwość poinformowania organu o śmierci ww. osoby (czego nie uczynili ) i zgłoszenia swojego udziału w postępowaniu.

Skargę na powyższe orzeczenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli S. N. i J. N. zaskarżając je w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucili:

Naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez błędne uznanie przez organ, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z dnia [...] grudnia 1953 r. w zakresie pkt 168 orzeczenia podczas gdy z ustaleń samego organu wynika, że adresatem tego orzeczenia była osoba nieżyjąca, co stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego przepisu.

Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Podtrzymał jednocześnie swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, powoływana dalej jako "ppsa").

Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest uzasadniona, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Poza sporem pozostaje fakt, że postępowanie toczące się w sprawie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Postępowanie nadzorcze prowadzone jest na podstawie przepisów art. 156-158 k.p.a. i podlega podobnym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, inny jest jednak przedmiot obu postępowań. W postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest z reguły ostateczna decyzja i ustalenie, czy została ona wydana z wadami, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a. Organ w postępowaniu nadzorczym powinien badać nie tylko samą treść decyzji oraz zachowanie przepisów procedury administracyjnej przy jej wydawaniu, ale również ustalić, czy weryfikowane rozstrzygnięcie nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego będących podstawą jego wydania. Organ w toku postępowania bada m.in. prawidłowość gromadzenia materiału dowodowego, tym samym sprawdza, czy przy wydawaniu decyzji podlegającej weryfikacji zostały spełnione ustawowe wymagania warunkujące wydanie orzeczenia zgodnego z prawem. W dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Charakterystycznym dla rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Należy mieć bowiem na uwadze, że decyzje, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym podlegają domniemaniu legalności chyba, że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Potwierdzeniem dla takiego sformułowania jest treść przepisu art. 16 k.p.a. ustanawiającego zasadę trwałości decyzji.

W niniejszej sprawie kontroli Sądu została poddana decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju, w której Minister odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] grudnia 1953 r. nr [...] w części dotyczącej przyznania na rzecz W. H. odszkodowania w kwocie [...] zł za nieruchomość położoną w gromadzie [...], o pow. [...] m2, oznaczonej jako działka nr [...] (pkt 168 orzeczenia), wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem z [...]grudnia 1953 r. nr [...].

Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się zatem w opisanym wyżej trybie nadzwyczajnym tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Jak już wskazano do uznania, że decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa konieczne jest ustalenie oczywistego charakteru naruszenia prawa materialnego lub dokonanie przez organ oceny materiału dowodowego w sposób oczywiście sprzeczny ze zgromadzoną w aktach dokumentacją lub innymi oczywistymi, znanymi faktami.

Z analizy akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja wydana została na podstawie dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1949 r. Nr 27, poz. 197, ze zm.), a zatem w świetle zgodności z przepisami ww. aktu prawnego oraz stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania należało ocenić kwestionowane orzeczenie. Powołany dekret z dnia 26 kwietnia 1949 r. regulował m. in. tryb wywłaszczenia nieruchomości niezbędnych do realizacji narodowych planów gospodarczych.

Stosownie do art. 2 ww. dekretu prawo do przejmowania nieruchomości służyło wykonawcom narodowych planów gospodarczych a w szczególności władzom i urzędom państwowym, zakładom i instytucjom państwowym, centralom spółdzielni itp. Art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 listopada 1952 r. w sprawie trybu wypłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości (Dz. U. z 1953 r. Nr 52, poz. 340) określał pojęcie wykonawcy co oznaczało tego na czyj wniosek wszczynano postępowanie wywłaszczeniowe.

Zgodnie z art. 5 dekretu, zezwolenia na nabycie nieruchomości udzielał Przewodniczący Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego na wniosek wykonawcy Narodowych Planów Gospodarczych na podstawie opinii Prezydium właściwej Wojewódzkiej Rady Narodowej, jeżeli uznał, że nieruchomość jest niezbędna dla realizacji narodowych planów gospodarczych oraz, że przewidziane będą środki na jej nabycie. Procedurę wywłaszczeń poprzedzała procedura polegająca na wezwaniu właścicieli do dobrowolnego zbycia nieruchomości (art. 8 ust. 1 dekretu). Mocą art. 8 ust. 3 dekretu Przewodniczący mógł zezwolić na przeprowadzenie procedury ogłoszeń w przypadku gdy przedmiotem wywłaszczenia były nieruchomości stanowiące własność większej liczby wywłaszczanych właścicieli nieruchomości lub gdy miejsce zamieszkania właściciela nie było znane. Skarżący nie kwestionowali przedmiotowej decyzji w zakresie wywłaszczenia lecz wyłącznie w części dotyczącej odszkodowania.

Z kolei zasady dotyczące ustalania odszkodowania uregulowane zostały w rozdziałach 4 i 5 dekretu. Obowiązek odszkodowawczy ciążył na tym podmiocie, na którego wniosek orzeczono wywłaszczenie. Ustalenie odszkodowania następowało odrębnym orzeczeniem zawsze na wniosek każdej ze stron.

Jak wynika z analizy akt administracyjnych na co wskazywał także organ, z akt archiwalnych wynika, że podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowania w przedmiotowej sprawie było Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w S. Z akt tych wynika także, że wywłaszczona nieruchomość miała charakter uprzywilejowany. Przedmiotem wywłaszczenia była bowiem jedynie część parceli o pow. [...] m2 (z ogólnej powierzchni [...] m2 ). Z uwagi na zbyt małą powierzchnię przedmiotowa nieruchomość nie mogła stanowić gospodarstwa rolnego. Z akt sprawy nie wynika także aby wywłaszczony grunt był zabudowany. Z akt natomiast wynika, co prawidłowo ustalił organ, że wniosek o ustalenie odszkodowania złożony został przez inwestora – Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w S. na rozprawie ustaleniowej przeprowadzonej w dniu [...] lipca 1953 r., a zatem organ był uprawniony do wydania rozstrzygnięcia o przyznaniu odszkodowania. Stosownie do art. 33 ust 3 dekretu orzeczenie o ustaleniu odszkodowania zapadło po przeprowadzeniu rozprawy. Rozprawę wywłaszczeniowo – odszkodowawczą przeprowadzono w dniu [...] grudnia 1953 r., na której poinformowano strony o kwotach ustalonego przez biegłego odszkodowania. Rozprawę poprzedzało obwieszczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] listopada 1953 r. W aktach nie zachował się dowód wywieszenia ww. obwieszczenia z dnia [...] listopada 1953 r., jednak jak słusznie wskazał organ, z protokołu rozprawy wywłaszczeniowo – odszkodowawczej z [...] grudnia 1953 r. wynika, że na rozprawie stawili się niektórzy właściciele wywłaszczonych nieruchomości. Wobec tego słusznie organ stwierdził, że obwieszczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w S. z [...] listopada 1953 r. zostało podane do wiadomości stron w sposób umożliwiający zapoznanie się z jego treścią.

Organ prawidłowo także ocenił treść operatu szacunkowego z [...] listopada 1953 r. sporządzonego dla przedmiotowej nieruchomości rolnej z którego wynika, że zastosowano mnożnik 3,8 celem określenia sumy wyrównawczej. Treść opinii szacunkowej wskazuje, że wartość wszystkich gruntów W. H. określono na [...] zł, powierzchnia wywłaszczonej nieruchomości [...] m2, wartość wywłaszczonych gruntów [...] zł wartość sumy wyrównawczej [...] zł. Wartość wywłaszczonego gruntu powiększona o sumę wyrównawczą [...] zł. Wysokość należnego odszkodowania została ustalona w sposób prawidłowy. Zebrany w sprawie materiał archiwalny dowodzi, iż wysokość odszkodowania została ustalona zgodnie z przepisami rozporządzenia z [...] listopada 1952 r. Nie można zatem uznać, że w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa.

Skarżący zarzut skargi opiera przede wszystkim na stwierdzeniu, że w przedmiotowym orzeczeniu wywłaszczeniowo – odszkodowawczym (kwestionując je jednak wyłącznie w zakresie odszkodowania) wskazano jako właściciela wywłaszczonej nieruchomości zmarłego w dniu [...] stycznia 1953 r. W.H.

Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 18 ust. 2 dekretu gdy postępowanie wywłaszczeniowe, tak jak w tym przypadku (wniosek dotyczy pkt 168 orzeczenia), dotyczyło większej liczby właścicieli, zawiadamiania w toku postępowania wywłaszczeniowego mogły być dokonywane za pomocną obwieszczeń wywieszanych na tablicach ogłoszeń prezydiów właściwych gminnych (miejskich) rad narodowych. W tym samym trybie zawiadamiany mógł być właściciel nieruchomości, którego miejsce zamieszkania nie było znane.

Wybór trybu publicznych ogłoszeń uprawniał organ do informowania stron o podejmowanych czynnościach w taki właśnie sposób. W związku z tym zarówno co do wszczęcia postępowania jak i doręczania odpisu orzeczenia (czynności odrębne od czynności polegających na wezwaniu właściciela do dobrowolnego zbycia nieruchomości) obowiązywały te same zasady. Zastosowanie trybu ogłoszeń w trybie art. 18 ust. 2 zwalniało organ od doręczenia indywidualnego. Zastosowanie trybu ogłoszeniowego powodowało, że dokonane ogłoszenia odnosiły skutek nie tylko do nieznanego z miejsca pobytu właściciela ale i w stosunku do spadkobierców zmarłego. W związku z tym nawet gdyby przyjąć, że adresatem decyzji była osoba zmarła to okoliczność ta, wobec zastosowanego trybu i zasad trwałości decyzji administracyjnych nie może skutkować stwierdzeniem nieważności orzeczenia odszkodowawczego w okolicznościach niniejszej sprawy. Zwrócić bowiem należy uwagę, że prawo własności nieruchomości wywłaszczonej W. H. nie wynikało z wpisu do księgo wieczystej ani zbioru dokumentów. Z akt sprawy wynika, że Z. N. jedyny spadkobierca W. H. nabyła pozostałą po wywłaszczeniu część nieruchomości w drodze zasiedzenia w 1985 r. Z. N. mogła poinformować organ o śmierci W. H. zwłaszcza, że zmarł on [...] stycznia 1953 a orzeczenie zostało wydane [...] grudnia 1953 r. i czynnie w tym postępowaniu uczestniczyć. Z tej możliwości nie skorzystała a tryb ogłoszeniowy służył właśnie uproszczeniu a jednocześnie usprawnieniu postępowań wywłaszczeniowych, w których mogli wziąć udział wszyscy, którzy udowodniliby swe prawa do wywłaszczanej nieruchomości (także spadkobiercy zmarłych właścicieli).

W świetle powyższych ustaleń Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ, że w okolicznościach faktycznych tej sprawy nie można uznać, ze orzeczenie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa wobec jego skierowania do osoby zmarłej. W ocenie Sądu organ dokonał w sposób rzetelny oceny zebranych dowodów pozwalającej na ustalenie że w sprawie miał zastosowanie tryb o jakim mowa w art. 18 ust. 2 dekretu ustalając jednocześnie, że zastosowany tryb ogłoszeń był związany z wezwaniem i zawiadomieniem właścicieli na co wskazuje także fakt, że część z nich stawiła się na rozprawie wywłaszczeniowo – odszkodowawczej.

Istotne znaczenie w niniejszej sprawie ma również fakt, na co zwrócił uwagę organ, że odszkodowanie przyznane za ww. nieruchomość zostało wpłacone do depozytu sądowego na podstawie zezwolenia zawartego w postanowieniu Sądu Powiatowego w [...] z [...] czerwca 1954 sygn. Akt I Ns [...]. Tym samym wskazanie w orzeczeniu W. H. jako uprawnionego nie pozbawiało jego spadkobierców możliwości odbioru przyznanego odszkodowania.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.