Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1322/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Teza: Cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) nie uzasadnia sam fakt popełnienia przez posiadacza takiego pozwolenia przestępstwa  przeciwko mieniu, lecz tylko takiego przestępstwa, które jednocześnie realnie wskazuje, że jego sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

TEZY

Cofnięcie pozwolenia na broń na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) nie uzasadnia sam fakt popełnienia przez posiadacza takiego pozwolenia przestępstwa  przeciwko mieniu, lecz tylko takiego przestępstwa, które jednocześnie realnie wskazuje, że jego sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Bujko /spr./ Sędzia NSA del. Paweł Miładowski Protokolant Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej P. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 marca 2007 r. sygn. akt VI SA/Wa 2021/06 w sprawie ze skargi P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji i decyzję ją poprzedzającą, 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz P. M. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...] lipca 2006 r. o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

P. M. uzyskał pozwolenie na posiadanie broni myśliwskiej. Wobec stwierdzenia, że został on oskarżony o popełnienie przestępstwa pomocnictwa w usiłowaniu przekupstwa, to jest o czyn opisany w artykule 229 § 1 K.k., Komendant Wojewódzki Policji w P. wszczął postępowanie o pozbawienie go pozwolenia na broń, a następnie po ustaleniu, że został on skazany za popełnienie tego przestępstwa, decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. pozbawił skarżącego pozwolenia na posiadanie broni.

P. M. odwołał się od tej decyzji, lecz Komendant Główny Policji, decyzją z dnia [...] września 2006 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako prawną podstawę decyzji pozbawiających pozwolenia na broń organy wskazały przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z tymi przepisami pozbawia się pozwolenia na broń osoby, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciw życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organy stwierdziły, że fakt skazania skarżącego ze wskazanego wyżej przepisu Kodeksu karnego powoduje, że pomimo istnienia pozytywnych opinii środowiskowych i wieloletniego nienagannego posługiwania się bronią, jest on osobą mogącą użyć broni w sposób sprzeczny z prawem. Wskazano, że jako lekarz, a więc osoba zaufania publicznego, od której wiedzy i umiejętności zależy zdrowie a często życie ludzkie, sprzeniewierza się zasadom obowiązującym dla dobra wspólnego i posiadając informacje o osobach zajmujących się przekupstwem innych osób pełniących funkcje publiczne, pomaga w nawiązaniu kontaktu z nimi osób zainteresowanych uzyskaniem nienależnego świadczenia rentowego. Jest więc osobą, wobec której organ ma obowiązek podjąć postępowanie i cofnąć pozwolenie na broń.

W skardze do Sądu skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i wskazał na naruszenie przez organ art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez wybiórczą i dowolną ocenę materiału dowodowego w postaci wyroku Sądu Rejonowego w O. W.. Zdaniem skarżącego na podstawie tego dowodu nie można przyjąć, aby w stosunku do niego zachodziło podejrzenie, że może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem. Nadto wskazał, że organ dokonał wybiórczej i dowolnej oceny materiału dowodowego w postaci pozytywnej opinii o skarżącym i faktu wieloletniego, zgodnego z prawem dysponowania bronią poprzez nieuwzględnienie tych dowodów przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Podniósł, iż organ naruszył art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów przy ustaleniu faktu, że w związku z posiadaniem przez skarżącego pozwolenia na broń istnieje obawa, że broń może zostać użyta przez skarżącego w celu sprzecznym z porządkiem prawnym.

Wymienionym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił po ustaleniu, że zaskarżona decyzja a także utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Za bezsporny przyjął Sąd I instancji fakt, iż skarżący wyrokiem sądu został skazany za popełnienie przestępstwa pomocnictwa w usiłowaniu przekupstwa, to jest za czyn wskazany w art. 229 § 1 K.k.

Zdaniem Sądu ustalenia obu organów co do istnienia przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 są trafne. Uprawnienie do posiadania broni ma szczególny reglamentacyjny charakter i od osób posiadających takie uprawnienie należy wymagać poszanowania prawa. Kwestia posiadania broni palnej, z uwagi na skutki, często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wszelkie zatem działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego wymagają zatem wnikliwej oceny z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy i takiej oceny organy dokonały zasadnie uznając, iż wobec treści ww. wyroku, zachodzi przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, o której mowa w tym przepisie prawa.

Niezależnie od powyższego Sąd podkreślił, że ocena, czy w konkretnym przypadku takie szczególne obawy występują i czy są one uzasadnione, należy do organów policji, zaś rolą Sądu jest kontrola czy ocena ta nie nosi cech dowolności oraz czy przy wydawaniu decyzji nie zostały naruszone przepisy prawa.

W rozpatrywanej sprawie nie można dopatrzyć się przekroczenia tych granic. Zdaniem Sądu organy Policji właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego.

Wymieniony wyrok zaskarżył skargą kasacyjną P. M. reprezentowany przez adw. M. M.. Zarzucił mu następujące naruszenia prawa:

1) art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez:

– błąd w ustaleniach faktycznych zaaprobowanych w całości przez Wojewódzki Sąd Administracyjny odnośnie ustaleń poczynionych przez organy administracyjne i uznania ich za słuszne odnośnie przyjęcia, że w stosunku do skarżącego zachodziło podejrzenie, że może użyć broni w sposób sprzeczny z prawem, pomimo braku wykazania w treści uzasadnienia wyroku oraz decyzji organów obu instancji konkretnego bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem, tj. słownym poinformowaniem pacjentki o innej pacjentce posiadającej "dotarcie" do osoby "załatwiającej" renty, za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które pozwalałoby na zaistnienie obawy, że skarżący użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego,

– wydanie orzeczenia w oparciu tylko o część materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, tj. tylko wyroku Sądu Rejonowego w O. W.., przy nieuwzględnieniu dowodów w postaci pozytywnej opinii o skarżącym i faktu wieloletniego zgodnego z prawem dysponowania bronią, co było przedmiotem zarzutu wskazanego w punkcie 2 skargi do WSA;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez nieuchylenie decyzji zaskarżonej skargą, wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego;

3) art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez błędną interpretację tych przepisów, a w konsekwencji ich zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie, że:

– istnieją w stosunku do skarżącego, jako lekarza skazanego za pomocnictwo do przekupstwa polegającego na słownym poinformowaniu pacjentki o innej pacjentce posiadającej "dotarcie" do osoby "załatwiającej" renty, obawy wskazanej w treści naruszonego przepisu, pomimo niewskazania w toku całego postępowania jakie zachowanie skarżącego może budzić konkretne obawy co do użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania,

2) zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzutom skargi kasacyjnej nie można odmówić słuszności. Przyjmując wniosek, iż skarżący należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc takich, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą one użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, Sąd I instancji nie ocenił zasadności i trafności tego wniosku a posłużył się ogólnikowym stwierdzeniem, że organy właściwie zastosowały prawo materialne oraz prawidłowo oceniły całokształt zgromadzonego materiału dowodowego. W sprawie brak jest natomiast rozumowania wskazującego na istnienie podstaw do przyjęcia takiego wniosku. Sąd stwierdził wprawdzie, że od posiadacza pozwolenia na broń należy oczekiwać przestrzegania prawa a osoba popełniająca przestępstwo rażąco narusza prawo, lecz nie wystarcza to do przyjęcia wniosku, że każda taka osoba należy do kategorii określonej art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Po pierwsze bowiem – każdy obywatel ma obowiązek przestrzegania prawa, po drugie – każdy popełniający przestępstwo narusza prawo, lecz ustawodawca nie wprowadził generalnej zasady pozbawiania każdej osoby popełniającej jakiekolwiek przestępstwo, bez względu na jego opinię i cechy osobowe oraz rodzaj i okoliczności popełnienia przestępstwa, pozwolenia na broń. Dlatego w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zostało przyjęte (por. wyroki WSA w Warszawie z 28 maja 2004 r., sygn. akt III SA 2258/02, Lex nr 158939; NSA z 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02 i NSA z 20 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 955/06 – niepubl. a także inne), iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem karnym, lecz konieczne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami jego charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem, które mogłoby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Rolą sądu administracyjnego kontrolującego zgodność z prawem wydanej decyzji administracyjnej jest również sprawdzenie prawidłowości wnioskowania organu stwierdzającego, że skazany za konkretne przestępstwo stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku i bezpieczeństwa publicznego. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroli takiej nie dokonał. W szczególności nie oceniono trafności i zgodności z logiką rozumowania, że skoro osoba popełniająca jakiekolwiek przestępstwo narusza prawo to może również użyć broni w sposób wskazany w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.

Należy nadto zauważyć, że wprawdzie przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wskazuje przykładowo ("w szczególności") przestępstwa, za które skazanie lub nawet o których podejrzenie uzasadnia najczęściej obawę użycia przez sprawcę broni w sposób określony w początkowej części tego przepisu, lecz nie oznacza to, iż do osób tych nie ma zastosowania omówiona wyżej zasada. Jak bowiem wskazał NSA w wyroku z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 84/07 (niepubl.) wymienione art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji rodzaje przestępstw muszą wiązać się ze wskazaną w początkowej części tego przepisu uzasadnioną obawą użycia broni w celu sprzecznym z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Obie części tego przepisu są bowiem ze sobą związane w taki sposób, że część druga (po wyrazach "w szczególności") uszczegóławia tylko ogólną przesłankę pozbawienia prawa do posiadania broni, jaką jest stworzenie obawy co do sposobu jej użycia. Dlatego cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia każdy fakt popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu, lecz tylko takiego, które jednocześnie realnie wskazuje, że jego sprawca (a także podejrzany, w stosunku do którego toczy się postępowanie karne) może użyć tej broni w sposób sprzeczny z interesem porządku lub bezpieczeństwa publicznego.

W rozpoznawanej sprawie brak jest przekonywującego i opartego na analizie pełnego materiału dowodowego, w tym również dowodów wskazujących na opinię i dotychczasowe postępowanie skarżącego, wywodu wskazującego, iż lekarz skazany za jednorazowe przestępstwo pomocnictwa w usiłowaniu do wręczenia korzyści majątkowej innej osobie może również użyć broni myśliwskiej niezgodnie z jej przeznaczeniem. Skarga kasacyjna trafnie zarzuciła więc obrazę art. 141 § 4 i 145 § 1 pkt 1 lit. a/ P.p.s.a. oraz podanych w niej przepisów ustawy o broni i amunicji. Dlatego na podstawie art. 188 P.p.s.a. NSA uchylił zaskarżony wyrok i uwzględnił skargę P. M., a także zasądził na jego rzecz zgodnie z art. 203 pkt 1 P.p.s.a. – koszty postępowania za obie instancje sądowe składające się z wpisów, wynagrodzenia adwokata i opłaty za uzasadnienie wyroku.