Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 875/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 9, art. 29 § 1, art. 33 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz (sprawozdawca) WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant specjalista Kamil Rutkowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (organ) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (organ egzekucyjny) z dnia [...] uznające zarzuty M. K. (zobowiązany) za nieuzasadnione.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz przedstawionych sądowi akt wynika, że organ egzekucyjny prowadzi egzekucję zmierzającą do przymusowego wykonania tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej P. P. S.A. (wierzyciel) w dniu [...] o numerach od [...] do [...]. Powyższe tytuły wykonawcze obejmują niezapłacone przez zobowiązanego opłaty abonamentowe RTV od stycznia 2010 r. do lipca 2014 r. w wysokości [...] zł oraz dodatkowo odsetki za zwłokę. Odpisy tytułów wykonawczych doręczone zostały zobowiązanemu w dniu [...]. Następnie w dniu [...] czerwca 2015 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło pismo zobowiązanego (k. 19 akt egzekucyjnych), w których, powołując się na art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie Dz.U.2017.1201 ze zm. - u.p.e.a.), kwestionował zasadność egzekwowania od niego jakichkolwiek opłat abonamentowych RTV. Zdaniem zobowiązanego, nigdy nie uzyskał pisemnej informacji o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkowania odbiornika RTV, co miało ten skutek, że wcześniej wydana książeczka opłat z tytułu abonamentu RTV utraciła ważność, a jego obowiązek uiszczania spornych opłat wygasł. W przekonaniu zobowiązanego, dokument, na który powołuje się wierzyciel, w świetle prawa, nie może być uznany za informację o nadaniu nowego numeru identyfikacyjnego, skoro jest to tylko duplikat (nazywany też przez zobowiązanego kserokopią bądź wydrukiem komputerowym) bez uwierzytelnienia. Co istotne, organ egzekucyjny nie był w stanie uzyskać dowodu doręczenia zobowiązanemu wymaganej przez prawo informacji o nadaniu nowego numeru identyfikacyjnego. W rezultacie zobowiązany stwierdził, że egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny.

Postanowieniem z [...] wierzyciel uznał stanowisko zobowiązanego za nieuzasadnione. W wyniku zażalenia zobowiązanego postanowienie wierzyciela z [...] zostało utrzymane w mocy postanowieniem z [...] z tą samą argumentacja faktyczną i prawną, sprowadzającą się do stwierdzenia, że wierzyciel nie ma prawnego obowiązku dysponowania dowodem doręczenia zobowiązanemu powiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego, przy czym, jak zaznaczył wierzyciel, stosowna pisemna informacja została skierowana do zobowiązanego w dniu [...] lipca 2008 r. Ponadto obowiązek wierzyciela poinformowania o nadaniu zobowiązanemu indywidualnego numeru indentyfikacyjnego użytkownika odbiornika RTV nie był powiązany z ustawowym obowiązkiem uiszczania opłat abonentowych RTV.

Organ w kontrolowanym postanowieniu zgodził się z organem egzekucyjnym, że powyższe żądanie zobowiązanego należało rozpatrzeć i rozstrzygnąć jako zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, mający u podstaw przesłankę wymienioną w art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zobowiązany bowiem zmierza do wykazania, że egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny z tego powodu, że nie uzyskał informacji o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkowania odbiornika RTV.

W dalszej kolejności organ motywował, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Podstawą zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji mogą być wyłącznie okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 33 § 1 u.p.e.a. Jednocześnie organ wyjaśnił, że stosownie do art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany był uprawniony złożyć w terminie siedmiu dni od doręczenia mu odpisów tytułów wykonawczych. Wobec tego argumenty powoływane przez zobowiązanego w toku rozpatrywania zgłoszonego zarzutu nie mogły być przedmiotem merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego, a w dalszej kolejności organu rozpatrującego zażalenie (dotyczyły one przedawnienia oraz nieistnienia egzekwowanego obowiązku). Natomiast w postępowaniu zainicjowanym zarzutami zobowiązanego rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu podlegały wyłącznie te kwestie, które zobowiązany zawarł w złożonych zarzutach.

Ponadto organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułami wykonawczymi, o czym stanowi art. 29 § 1 u.p.e.a.

Odnosząc się do kluczowej w sprawie kwestii związanej z doręczeniem zobowiązanemu powiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, organ ustalił, że wierzyciel w dniu [...] lipca 2008 r. wysłał do zobowiązanego przesyłkę listową z zawiadomieniem o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, zastępującym dowód zarejestrowania odbiornika RTV w postaci imiennej książeczki RTV wraz z pakietem zawierającym spersonalizowane blankiety wpłat.

Organ argumentował przy tym, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkowania odbiornika RTV nie jest rozstrzygnięciem, od którego przysługują środki odwoławcze, jak również od tego zawiadomienia nie zależy wynikający z ustawy obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej RTV. Organ nawiązał do § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2007.187.1342), obowiązującego od 13 grudnia 2007 r. W kontekście tej regulacji przedstawił zapatrywanie, zgodnie z którym na wierzycielu spoczywał wyłącznie obowiązek powiadomienia zobowiązanego w terminie do dnia 13 grudnia 2008 r. o nowym indywidualnym numerze identyfikacyjnym na potrzeby uiszczania opłaty abonamentowej RTV. Zatem przesłanie takiej informacji zwykłą korespondencją nie stanowiło naruszenia prawa, jak również skierowanie jej do zobowiązanego nie było warunkiem istnienia obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTV.

Organ przypomniał stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w wyroku sygn. K 24/08, który wyjaśnił w nim między innymi, że abonament radiowo -telewizyjny jest świadczeniem publicznoprawnym, rodzajem daniny publicznej, nałożonej na wszystkie podmioty, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. W tej sytuacji, jeżeli nawet abonent nie otrzymał zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, to nie upoważnia to użytkowników odbiorników RTV do zaprzestania uiszczania opłat abonamentowych, w sytuacji kiedy abonent nie dokonał wyrejestrowania odbiorników.

Dodatkowo organ zauważył, że wierzyciel nie ma w swoich zasobach dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiornika RTV, do czego nawiązywał zobowiązany w toku rozpatrywania zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji.

Podsumowując, zdaniem organu, nie ma podstaw do uwzględnienia stanowiska zobowiązanego i umorzenia postępowania egzekucyjnego w wyniku rozpatrzenia zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji.

Zobowiązany złożył skargę na powyższe postanowienie organu. Wniósł o jego uchylenie w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania sądowego. Zarzucił naruszenie:

- Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U.1997.78.483 ze zm.);

- ustawy o opłatach abonamentowych (Dz.U.2005.85.728 ze zm. - u.o.a.);

- § 3, § 5 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2007.187.1342);

- art. 3, art. 27 § 1, art. 29 § 1 i § 2 pkt 3, art. 33 u.p.e.a.;

- art. 70 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz.U.2017.201 ze zm. - O.p.);

- art. 6, art. 8, art. 9, art. 73 § 1 i § 2, art. 74 § 2, art. 77 § 1, art. 76, art. 80 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 - K.p.a.);

- art. 6, art. 61 ustawy Kodeks cywilny (Dz.U.2017.459 ze zm.);

- art. 39 K.p.a. w związku z art. 6 ust. 4 u.o.a.;

- art. 17 w związku z art. 27 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe z dnia 12 czerwca 2003 r. (Dz.U.2008.189.1159 ze zm.).

W uzasadnieniu formułowanych zarzutów zobowiązany przede wszystkim wyraził pogląd, według którego system pobierania opłat abonamentowych RTV nie odpowiada art. 2, art. 7, art. 84 Konstytucji RP.

Ponadto, w przekonaniu zobowiązanego, jego obowiązek uiszczania spornych opłat wygasł, gdyż nie otrzymał pisemnej informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, na potrzeby ich uiszczania. Wierzyciel, kierując taką informację do zobowiązanego, nie był zwolniony z obowiązku stosowania przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo pocztowe. Wyłącznie twierdzenia wierzyciela nie mogą stanowić dowodu i uzasadniać stosowania wobec zobowiązanego przymusu egzekucyjnego. Niezbędny jest dowód doręczenia zobowiązanemu omawianej informacji. Tymczasem wierzyciel dysponuje tylko wydrukiem z sytemu, którym nie można - jak to określił zobowiązany - dowolnie manipulować.

Zdaniem zobowiązanego, w wyniku zmiany stanu prawnego, wcześniejsza książeczka opłat abonamentowych RTV utraciła ważność. Utraciły ważność także wcześniejsze rejestracje odbiorników RTV. Wobec tego nadawanie indywidualnych numerów indentyfikacyjnych bez uprzedniej rejestracji odbiorników było nielegalne. W następstwie tytuły wykonawcze zostały wystawione bezpodstawnie, a prowadzona egzekucja jest bezprawna.

Według zobowiązanego, rozpatrując zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, organy miały obowiązek przeanalizować wszystkie przesłanki wymienione w art. 33 u.p.e.a. i wziąć pod uwagę, że: - tytuły wykonawcze zostały wystawione bezprawnie, - nie zawierają numeru PESEL i NIP, gdy pod adresem zobowiązanego zameldowane są jeszcze dwie osoby o tym samym imieniu i nazwisku, - zobowiązany nie otrzymał upomnienia, - egzekwowane opłaty uległy przedawnieniu.

Zobowiązany podważał również dopuszczalność egzekwowania opłat abonamentowych RTV z mocy prawa i w trybie egzekucji administracyjnej. Kwestionował także uprawnienia wierzyciela do ich dochodzenia.

Zdaniem zobowiązanego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego w sprawie sygn. K 24/08 nie dotyczył kompleksowo systemu pobierania omawianych należności, jego zgodności z wszystkimi zasadami ustanowionymi w Konstytucji RP, istotnymi z punktu widzenia praw i obowiązków obywatela. Ponadto motywy powyższego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie są wiążące.

Zobowiązany nie zgodził się ze stanowiskiem, w myśl którego opłata abonamentowa RTV jest daniną publiczną. W jego ocenie, jest to należność na rzecz spółek prawa handlowego.

Jak wywodził zobowiązany, organy pominęły, że od 2003 r. nie jest już użytkowaniem odbiorników RTV i nie musiał przechowywać dowodu wyrejestrowania przez nieograniczony czas, a co najwyżej przez pięć lat.

W ocenie zobowiązanego, wierzyciel oraz organy dowolnie i wybiórczo intepretują prawo. Dodatkowo bezprawnie nakładają na zobowiązanego obowiązek przedstawienia dowodów na okoliczności sprzed kilkunastu lat. W tej sytuacji zobowiązany otrzymał upomnienie niezgodnie z prawem.

W dalszej kolejności zobowiązany wykazywał, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej RTV przed 21 kwietnia 2005 r. był niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP, bowiem tylko mocą ustawy można nałożyć na obywateli obowiązek uiszczania daniny publicznej. Ponownie argumentował, że zmiana stanu prawnego w 2005 r. spowodowała nie tylko utratę ważności książeczek opłat, ale też wygaśnięcie wcześniejszych rejestracji odbiorników RTV. W następstwie od tego czasu zobowiązany nie miał obowiązku uiszczania spornych opłat abonamentowych RTV, skoro nie rejestrował odbiorników po tych zmianach. Nie musiał także wyrejestrowywać odbiorników. Wobec tego, raz jeszcze podkreślał, że kierowanie do niego informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego było nielegalne.

Następnie zobowiązany wyraził przekonanie, że prowadzenie wobec niego egzekucji nie znajduje podstawy prawnej i jest niedopuszczalne, skoro nie otrzymał od wierzyciela zawiadomienia o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego ani jakiejkolwiek informacji o zadłużeniu.

Zobowiązany powołał się też na okoliczność, że egzekwowane opłaty uległy przedawnieniu, stosownie do art. 70 § 1 O.p.

Organ, odpowiadając na skargę, wniósł o jej oddalenie. W całości podtrzymał stanowisko i argumenty przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zobowiązanego nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.

W pierwszej kolejności należy wyjaśnić zobowiązanemu, że kontrolowane postanowienie zostało wydane w wyniku zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji. Takie zarzuty są sformalizowanym środkiem zaskarżenia w tym znaczeniu, że, aby mogły być rozpatrzone i rozstrzygnięte co do istoty, muszą być złożone w terminie wyznaczonym przez ustawodawcę w art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a., a więc w ciągu siedmiu dni od doręczenia odpisu tytułu wykonawczego. Ponadto podstawą zarzutów mogą być wyłącznie okoliczności, które ustawodawca wyczerpująco (w katalogu zamkniętym) wymienił w art. 33 § 1 pkt 1 - 10 u.p.e.a.

Trzeba przypomnieć, że w myśl art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

W tym stanie prawnym, wbrew odmiennym wywodom zobowiązanego, rozpatrując i rozstrzygając zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, organ egzekucyjny, a następnie organ nadzorujący egzekucję, były uprawnione odnieść się wyłącznie do tych okoliczności i zastrzeżeń zobowiązanego, które zostały zawarte w treści takiego środka zaskarżenia, złożonego w wyznaczonym przez ustawodawcę czasie. Dlatego wszystkie późniejsze, dodatkowo formułowane przez zobowiązanego argumenty, mające zmierzać do podważenia zgodności z prawem prowadzonej wobec niego egzekucji, pozostawały poza przedmiotowymi granicami postępowania zainicjowanego rozpatrywanymi zarzutami. W następstwie dla wyniku niniejszej sprawy nie mają znaczenia wywody zobowiązanego nieujęte w zarzutach, dotyczące niedoręczenia upomnienia, wadliwej treści tytułu wykonawczego, statusu wierzyciela, przedawnienia egzekwowanego obowiązku, dopuszczalności prowadzenia egzekucji bez uprzedniej decyzji. Konstrukcja prawna środka zaskarżenia w postaci zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji wymagała skoncentrowania się ściśle na zagadnieniu ujętym przez zobowiązanego w jego treści. Wyznaczyło ono bowiem, w sposób wiążący, przedmiot postępowania przed organami, a w dalszej kolejności zakres sądowej kontroli legalności, zgodnie z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm. - P.p.s.a.).

W okolicznościach analizowanej sprawy zobowiązany wywiódł zarzuty w sprawie prowadzenia wobec niego egzekucji z tej okoliczności, że nie ma żadnego dowodu potwierdzającego doręczenie pisemnej informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiorników RTV. Zobowiązany ocenił, że w następstwie mamy do czynienia z sytuacją, w której egzekwowany obowiązek nie jest wymagalny.

Powyższa kwestia, do której nawiązuje zobowiązany, chcąc uwolnić się w trybie zarzutów od kierowanego do jego majątku przymusu egzekucyjnego, nie jest nowa w orzecznictwie sądowym.

Za utrwalone należy uznać stanowisko prawne przyjęte przez Naczelny Sąd Administracyjny między innymi w sprawie sygn. II GSK 3328/15. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że zgodnie z art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika (ust. 2). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego (ust. 3). Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 u.o.a. odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach operatora publicznego (obecnie wyznaczonego - uwaga Naczelnego Sądu Administracyjnego), w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe (Dz.U.2003.130.1188, ze zm.). Z przepisów tych wynika, że po pierwsze, obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Ustawa o opłatach abonamentowych jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Jak wyjaśniono w orzecznictwie sądów administracyjnych po raz pierwszy opłaty za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zostały ustawowo usankcjonowane mocą art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r., dodanego do niej z dniem 1 marca 1985 r., a ich wysokość była kształtowana przez Radiokomitet w porozumieniu z Ministrem do Spraw Cen i ogłaszana w wielokrotnie zmienianym zarządzeniu Przewodniczącego Radiokomitetu z dnia 31 października 1985 r. w sprawie opłat za używanie radiofonicznych i telewizyjnych (M.P.1985.41.264, ze zm.). Obowiązki rejestracyjne w dacie rejestracji wynikały z przepisów rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 września 1985 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.1985.46.236). Zgodnie z § 6 tego rozporządzenia posiadacz odbiorników mógł w każdym czasie dokonać ich wyrejestrowania. Niedopełnienie tego wymogu oznaczało, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwał do końca obowiązywania ustawy z dnia 2 grudnia 1960 r. W dniu 1 marca 1993 r. weszła w życie ustawa o radiofonii i telewizji. Ustawa nie zawierała przepisów intertemporalnych istotnych dla rozstrzygnięcia omawianego zagadnienia. Jej przepisy regulowały problematykę opłat abonamentowych (art. 48) oraz obowiązek rejestracji odbiorników (art. 49). Zgodnie z zasadą natychmiastowego (bezpośredniego) działania prawa, nowe przepisy (jeśli nie ma przepisów szczególnych stanowiących inaczej) znajdują zastosowanie nie tylko do zdarzeń mających miejsce po wejściu w życie nowej ustawy, ale również do wszystkich sytuacji znajdujących się "w toku", które nie zostały jeszcze zakończone (zamknięte). W tej ustawie z faktem posiadania odbiornika, w stosunku do którego ciążył na posiadaczu obowiązek jego rejestracji, ustawodawca połączył obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Zatem według ustawy o radiofonii i telewizji obowiązek taki ciążył zarówno na osobach, w stosunku do których powstał on w okresie od wejścia jej w życie, ale również na osobach, które w dniu wejścia w życie tej ustawy spełniały wymogi objęcia obowiązkiem abonamentowym, a więc w dniu wejścia w życie ustawy o radiofonii i telewizji miały zarejestrowane odbiorniki RTV. Według § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.1993.70.338) posiadacz książeczki radiofonicznej był obowiązany powiadomić urząd pocztowy między innymi o zaprzestaniu używania odbiornika. Z dniem 16 czerwca 2005 r. weszła w życie wspomniana już wyżej ustawa abonamentowa. Również i ta ustawa nie zawierała istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przepisów intertemporalnych, a zatem znajduje bezpośrednie zastosowanie także do spraw "w toku". W tym stanie rzeczy obowiązek ponoszenia opłaty abonamentowej ciąży m.in. na podmiotach, które w dacie jej wejścia w życie miały zarejestrowany odbiornik. Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając zapatrywanie wypracowane we wcześniejszym orzecznictwie sądowym, uznał za trafną konkluzję, zgodnie z którą zarejestrowanie odbiornika pod rządami którejkolwiek z wymienionych ustaw bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia wynikającego z ustawy obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (aktualnie jest to opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym (zob. m.in. wyrok NSA sygn.: II GSK 2878/15). Obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do dnia poprzedzającego zgłoszenie wyrejestrowania lub do końca miesiąca, w którym dopełniono formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (por. art. 4 u.o.a., obecnie Dz.U.2014.1204 ze zm.).

Jak dalej motywował Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. K 24/08, orzekając o zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej art. 7 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i ust. 6 ustawy o opłatach abonamentowych, stanął na stanowisku, w myśl którego "zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy abonamentowej na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika ciąży ex lege obowiązek uiszczenia abonamentu, powstający z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu rejestracji odbiornika". Analogicznie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzając, że obowiązek uiszczenia takiej opłaty powstaje z mocy samej ustawy, bez wezwania i jest realizowany w terminach i w wysokości określonej tą ustawą (zob. przykładowo wyrok NSA sygn. II GSK 1818/14).

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że zarówno § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2013.1676), jak i wcześniej przepisy § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2007.187.1342), obowiązującego do 31 grudnia 2013 r. a także § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2005.141.1190) nakładały na abonenta obowiązek powiadomienia właściwej placówki operatora pocztowego o zmianie m.in. miejsca zamieszkania, miejsca używania odbiorników, zagubienia lub zniszczenia dowodu rejestracji, czy zaprzestania używania odbiorników. Zasady postępowania w tym zakresie były zawarte w imiennej książeczce opłaty abonamentowej, która była jednocześnie dowodem zarejestrowania odbiorników. Po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, jak stanowił o tym § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników, nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia. Z kolei na podstawie ust. 2 tego przepisu, operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia rejestracyjnego z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Wobec tego, osoby które przed dniem wejścia w życie cytowanego rozporządzenia z dnia 25 września 2007 r. zarejestrowały odbiornik, winny kontynuować wnoszenie opłat abonamentowych, bez konieczności dokonywania ponownej rejestracji odbiorników RTV. Natomiast obowiązkiem operatora publicznego było nadanie dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek opłat abonamentowych indywidualnego numeru identyfikacyjnego w zakreślonym, dwunastomiesięcznym terminie, liczonym od dnia wejścia w życie tego rozporządzenia oraz powiadomienie o tym użytkownika. Powyższy obowiązek powiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest przy tym równoznaczny z koniecznością posiadania dowodu doręczenia takiej pisemnej informacji użytkownikowi odbiorników RTV. Prawodawca nie ustanowił obowiązku, aby dla skuteczności nadania użytkownikowi odbiornika RTV numeru identyfikacyjnego, konieczne było posiadanie przez operatora dowodu doręczenia zawiadomienia o jego nadaniu. Takiej zależności cytowane przepisy nie wprowadzają. Przesłanie zawiadomienia ma wobec tego charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a kierujący informację o nadaniu omawianego numeru nie był zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru tej korespondencji. Dla skuteczności nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne legitymowanie się przez operatora dowodem nadania czy też zwrotnym potwierdzeniem odbioru takiego powiadomienia (por. wyrok NSA sygn. II GSK 913/15). Zatem zarejestrowanie odbiornika RTV, przy braku jego wyrejestrowania, stanowiło wystarczającą podstawę dla stwierdzenia, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstał i istnieje. Natomiast wykazanie faktu wyrejestrowania odbiornika RTV leży po stronie abonenta, zainteresowanego uwolnieniem się od obowiązku uiszczenia omawianych opłat. Ta okoliczność służy bowiem obronie jego praw, a w sensie logicznym nie jest zwykle możliwe udowodnienie okoliczności, której zaistnienie się neguje, tak jak to jest w przypadku organu negującego fakt wyrejestrowania odbiornika.

W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w przypadku zarejestrowania odbiornika RTV i braku jego wyrejestrowania oraz wobec nadania użytkownikowi indywidualnego numeru identyfikacyjnego, istnieje obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych. Powyższe stanowisko prawne zostało zaprezentowane przez Naczelny Sąd Administracyjny także w sprawach sygn.: II FSK 2116/16, II GSK 1297/15, II GSK 913/15, II GSK 5276/16 (wszystkie powołane wyżej orzeczenia są dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela powyższe stanowisko prawne. W realiach analizowanej sprawy prowadzi ono do wniosku, zgodnie z którym twierdzenia zobowiązanego, nawiązujące do niepoinformowania go o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, nie mogą podważać legalności kontrolowanego postanowienia. Taki numer niewątpliwie został nadany zobowiązanemu i miał on obowiązek uiszczać sporne opłaty, wynikające z ustawy. Jak to zostało wyjaśnione wyżej, informacja dla zobowiązanego o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie miała żadnego powiązania z przesłankami decydującymi o istnieniu obowiązku ponoszenia tych opłat.

Dla dopełnienia oceny prawnej nie sposób nie zauważyć, że twierdzenia zobowiązanego, mające - w jego przekonaniu - uzasadnić nieistnienie obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych RTV, są wzajemnie sprzeczne, a przez to niewiarygodne, jeśli oceniać je w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego. Zobowiązany bowiem jednocześnie powoływał się w sprawie na wyrejestrowanie odbiornika RTV, na wygaśnięcie obowiązku ponoszenia spornych opłat w wyniku zmiany stanu prawnego oraz z powodu niedoręczenia mu informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ten poszerzany z upływem czasu zbiór niespójnych argumentów, jakie prezentuje zobowiązany oznacza, że faktycznie nie doszło do wyrejestrowania odbiorników RTV, do których odnoszą się egzekwowane opłaty. Jeśli bowiem zobowiązany miał wyrejestrować odbiornik RTV, to nie ma znaczenia późniejsza zmiana stanu prawnego i nie byłby nadawany mu indywidualny numer identyfikacyjny użytkownika odbiorników RTV. Natomiast skoro jednocześnie zobowiązany mocno i konsekwentnie akcentuje, że nie spoczywa na nim obowiązek ponoszenia analizowanych opłat z uwagi na zmianę stanu prawnego i niedoręczenie informacji o nadaniu indywidualnego numeru, wówczas należy przyjąć, że zdaje sobie sprawę z faktu niewyrejestrowania odbiornika RTV. Zatem, w świetle całokształtu okoliczności analizowanej sprawy, jakie wynikają z zestawienia kolejnych twierdzeń zobowiązanego ze zgromadzonym materiałem dowodowym, organ prawidłowo wywiódł, że nie doszło do wyrejestrowania odbiornika RTV, którego dotyczą egzekwowane opłaty.

Już tylko na marginesie powyższych rozważań należy zauważyć, że obowiązek powiadomienia operatora pocztowego o zaprzestaniu używania odbiorników wynikał wprost z § 4 rozporządzenia Ministra Łączności w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.1993.70.338), z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2005.141.1190) oraz z § 4 rozporządzenia Ministra Transportu w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U.2007.187.1342).

Podsumowując należy stwierdzić, że żaden z zarzutów zawartych w skardze nie może podważać legalności kontrolowanego postanowienia. Przeciwne stanowisko zobowiązanego jest wyrazem jego subiektywnego przekonania co do tego kto i na jakich zasadach powinien ponosić sporne opłaty, które jednak nie uwzględnia rozwiązań przyjętych w obowiązującym porządku prawnym. Z przedstawionych wyżej przyczyn zarzuty naruszenia wymienionych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego nie mogły odnieść zamierzonego skutku. W zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji zobowiązany wyraził przekonanie, że obowiązek uiszczania opłat objętych realizowanymi tytułami wykonawczymi nie jest wymagalny z uwagi na niedoręczenie informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownika odbiornika RTV. Tymczasem omówiony wyżej stan prawny prowadzi do zasadniczo odmiennego wniosku, według którego powyższa okoliczność, będąca w centrum uwagi zobowiązanego, dla prawodawcy nie miała znaczenia przy konstrukcji przesłanek rozstrzygających o powstaniu, istnieniu oraz wymagalności obowiązku uiszczania opłat abonamentowych RTV. Z powodów omówionych wyżej twierdzenie, na którym zobowiązany oparł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji, pozostaje bez wpływu na istnienie egzekwowanego obowiązku w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., jak również na jego wymagalność, wymienioną z kolei w art. 33 § 1 pkt 2 powoływanej ustawy egzekucyjnej.

Na zakończenie, raz jeszcze należy przypomnieć, że zagadnienia, których zobowiązany nie ujął ściśle w zarzutach w sprawie prowadzenia egzekucji (zobowiązany wraz z tokiem postępowania w przedmiocie zarzutów zwracał uwagę na niedoręczenie upomnienia, wadliwą treść tytułu wykonawczego, wadliwy podmiot wierzyciela, przedawnienie egzekwowanego obowiązku, niedopuszczalność prowadzenia egzekucji należności wynikającej z ustawy), pozostawały poza zakresem niniejszej sprawy. W związku z tym ani organy rozpatrujące zarzuty, ani następnie sąd kontrolujący zaskarżone rozstrzygnięcie, nie były uprawnione, aby przesądzać o zasadności (pozytywnie bądź negatywnie) tych argumentów zobowiązanego, które formułował w dalszym toku postępowania.

Dlatego niezasadna skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.