Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 340/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 51 w zw z art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Czesława Nowak - Kolczyńska Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant asystent sędziego Łukasz Sielanko po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 2206/15 w sprawie ze skargi M.Z. na decyzję Rektora - Komendanta Akademii Obrony Narodowej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2206/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. Z. na decyzję Rektora – Komendanta Akademii Obrony Narodowej z dnia [...] października 2015 r., nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich.

Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych

i prawnych:

Kierownik Studiów Doktoranckich Wydziału [...] Akademii Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2015 r., na podstawie art. 197 ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), dalej: "p.s.w.", oraz § 8 pkt 14 Regulaminu studiów doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej, skreślił M. Z. z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] w Akademii Obrony Narodowej. W uzasadnieniu podał, że M. Z. w roku akademickim 2014/2015, zgodnie z decyzją nr [...] z [...] lutego 2015 r. powtarzała III rok studiów doktoranckich z koniecznością zaliczenia III roku i uzupełnienia różnic programowych z wymienionych przedmiotów. Do 30 września 2015 r. nie zaliczyła jednak tychże przedmiotów, przez co nie uzyskała zaliczenia roku akademickiego 2014/2015 i nie została zakwalifikowana na IV rok stacjonarnych studiów doktoranckich.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. Z. podniosła, że w Dziekanacie Studiów Doktoranckich uzyskała informację o możliwości przedłużenia terminu zaliczenia sesji egzaminacyjnej, o co wniosła w piśmie z 29 września 2015 r. do Dziekana (poprzez Kancelarię Jawną), informując o tym również kierownika Studiów Doktoranckich. Do dnia złożenia odwołania nie otrzymała na to pismo odpowiedzi. Ponadto powołała się na swoją bardzo trudną sytuację materialno - bytową oraz dotychczasowe osiągnięcia w toku studiów doktoranckich.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, decyzją z [...] października 2015 r., nr [...] Rektor – Komendant Akademii Obrony Narodowej utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu ponowił argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji oraz wskazał, że doktorantka nie złożyła w wymaganym terminie do 15 września 2015 r. prośby, zgodnie z § 10 Regulaminu studiów doktoranckich.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. Z. podniosła m.in., że w decyzji Rektor powołał złą podstawę prawną, brak w niej także wystarczającego uzasadnienia prawnego i faktycznego. Nadto nie zawiera ona pouczenia o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zarzuciła, że w postępowaniu administracyjnym uniemożliwiono jej skuteczną obronę jej praw.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że zgodnie z art. 197 p.s.w., doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich. Doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów.

W myśl § 8 pkt 14 Regulaminu studiów doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej warunkiem przeniesienia doktoranta na kolejny rok studiów jest uzyskanie przez niego zaliczeń, zdanie kolokwiów i egzaminów przewidzianych w programie studiów, pozytywna opinia promotora (opiekuna) o postępach w prowadzeniu badań oraz działalności dydaktycznej, a także uiszczenie opłat za bieżący rok studiów na studiach niestacjonarnych. Indeks z wpisami wymaganymi przez program studiów doktorant składa do 30 czerwca każdego roku kierownikowi studiów doktoranckich. Z uzasadnionych względów kierownik studiów może przedłużyć ten termin do 15 września lub przesunąć niektóre obowiązki na następny rok w trybie i na zasadach określonych w § 9. Zgodnie zaś z § 10 pkt 1 Regulaminu, doktorant, który nie zaliczył roku studiów, może skierować do kierownika studiów doktoranckich pisemny wniosek o zezwolenie na powtórzenie roku lub warunkowe przeniesienie na następny rok studiów, na zasadach określonych w § 9. Stosownie do § 10 pkt 2 w przypadku niezłożenia przez doktoranta, najpóźniej do 15 września danego roku studiów, wniosku, o którym mowa w ust. 1, kierownik studiów doktoranckich wydaje decyzję o jego skreśleniu z listy doktorantów.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że bezsporne w sprawie jest, że M. Z. uzyskała zezwolenie na powtórzenie III roku stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] w roku akademickim 2014/2015 i przystąpienie do egzaminów w sesji letniej wraz z zaliczeniem różnic programowych wynikających z nowego programu, obejmującego:

‒ Dydaktykę szkoły wyższej,

‒ Nowoczesne technologie kształcenia,

‒ Dowodzenie,

‒ Teorię wojny.

Bezsporna jest także okoliczność, że skarżąca do 30 września 2015 r. nie zaliczyła sesji egzaminacyjnej III roku studiów i przedmiotów wynikających z różnic programowych. Jednocześnie do 15 września 2015 r. nie złożyła wniosku o zezwolenie na powtórzenie roku lub warunkowe przeniesienie na następny rok studiów. Jedynie w dniu 29 września 2015 r. wniosła o przedłożenie sesji poprawkowej do 6 października 2015 r. ze względu na trudną sytuację materialno-bytową.

W ocenie Sądu pierwszej instancji w stanie faktycznym i prawnym sprawy uzasadnione było podjęcie przez kierownika Studiów Doktoranckich decyzji o skreśleniu skarżącej z listy uczestników studiów doktoranckich. Wobec bezspornych faktów, w sprawie nie zaszła sytuacją, w której naruszone przepisy postępowania (zarzucone w skardze), miały wpływ na wynik sprawy. Zatem skarga nie mogła odnieść skutku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. Z., reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wyrokowi zarzuciła, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

I. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 15, 77 i 107 k.p.a. poprzez oddalenie skargi wskutek niedostrzeżenia licznych uchybień Rektora - Komendanta Akademii Obrony Narodowej polegających na:

1. nieprzeprowadzeniu przez organ drugiej instancji własnej analizy zasadności skreślenia M. Z. z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] w Akademii Obrony Narodowej i odstąpieniu od wszechstronnego rozważenia wszelkich okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, z całkowitym pominięciem przedstawionej przez skarżącą argumentacji wskazującej na obiektywny brak możliwości zaliczenia przez nią do 30 września 2015 r. sesji egzaminacyjnej III roku studiów i przedmiotów wynikających z różnic programowych oraz złożenia wniosku przewidzianego w § 10 ust. 2 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej, co w konsekwencji doprowadziło do ograniczenia się przez organ drugiej instancji do przytoczenia stanowiska organu pierwszej instancji i zaniechania ponownego rozpatrzenia sprawy w sposób zgodny z wynikającą z treści art. 15 k.p.a. zasadą dwuinstancyjności;

2. zbagatelizowaniu przez organy obu instancji faktu, że skarżąca nie miała możliwości przystąpienia do sesji egzaminacyjnej w wyznaczonym od 14 do 18 września 2015 r. terminie z powodu konieczności odbycia ćwiczeń wojskowych w dniach od 14 do 23 września 2015 r., do czego zobligowana była na mocy art. 4 ust. 2 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, co winno skutkować usprawiedliwieniem niepodejścia przez skarżącą do sesji egzaminacyjnej oraz przynajmniej rozpatrzeniem złożonego przez M. Z. wniosku o przedłużenie sesji poprawkowej;

3. całkowitym pominięciu okoliczności, iż wyznaczenie terminu sesji egzaminacyjnej w dniach od 14 do 18 września 2015 r. w rzeczywistości uniemożliwia zachowanie przez doktoranta określonego w § 10 ust. 2 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej terminu złożenia do 15 września danego roku studiów wniosku o zezwolenie na powtarzanie roku lub warunkowe przeniesienie na następny roku studiów, wobec nieposiadania przez doktoranta na dzień 15 września wiedzy odnośnie wyniku całej sesji egzaminacyjnej, a w konsekwencji braku świadomości odnośnie ewentualnej konieczności złożenia stosownego wniosku;

4. zaniechaniu wyjaśnienia oraz braku jakiejkolwiek analizy sytuacji materialno - bytowej w jakiej znalazła skarżąca, polegającej na nieposiadaniu środków wystarczających do zapewniania nawet podstawowych potrzeb oraz utracie miejsca zamieszkania, której rzetelne rozważenie prowadzi do wniosku, iż skarżąca nie miała możliwości podjęcia stosownych działań określonych w Regulaminie Studiów Doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej;

II. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w istocie do przytoczenia stanowiska i poglądów organów obu instancji bez przeprowadzenia ich analizy z uwzględnieniem podniesionych przez skarżącą argumentów dotyczących jej trudnej sytuacji materialno - bytowej i faktu złożenia wniosku o przedłużenie sesji egzaminacyjnej oraz zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez Sąd pierwszej instancji wyroku bez rozważenia rzeczywistej możliwości złożenia przez skarżącą wniosku określonego w § 10 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej;

III. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo, iż w aktach sprawy brak jest kluczowych dokumentów, a mianowicie karty powołania Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. [...] oraz zaświadczenia o odbyciu ćwiczeń wojskowych z dnia 23 września 2015 r., a także sprawozdania z przeprowadzonych badań społecznych z dnia 23 września 2015 r., co w konsekwencji doprowadziło do wydania orzeczenia na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, z pominięciem analizy ogółu okoliczności wskazujących, iż złożony przez skarżącą 29 września 2015 r. wniosek o przedłużenie sesji poprawkowej był uzasadniony, zatem to zaniechanie organu polegające na braku jego rozpatrzenia doprowadziło do skreślenia M. Z. z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] w Akademii Obrony Narodowej.

W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżone orzeczenie zostało wydane z pominięciem szeregu istotnych okoliczności wskazujących jednoznacznie na niezasadność wydanych decyzji.

W ocenie skarżącej rzetelna analiza wszelkich okoliczności niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że skarżąca pozbawiona została realnej możliwości zaliczenia do 30 września 2015 r. sesji egzaminacyjnej III roku studiów i przedmiotów wynikających z różnic programowych. Jak bowiem wynika z karty powołania Wojskowej Komendy Uzupełnień w Z. [...] oraz zaświadczenia o odbyciu ćwiczeń wojskowych z dnia 23 września 2015 r. Skarżąca w dniach od 14 do 23 września 2015 r. odbywała ćwiczenia wojskowe w Jednostce Wojskowej nr [...] w L., do czego zobowiązana była na mocy przepisu art. 4 ust. 2 oraz art. 55 ust. 1 ustawy dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z treścią przepisu art. 4 ust. 2 wskazanej ustawy "Powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku.".

Autor skargi kasacyjnej pokreślił, że skarżąca wyłącznie z przyczyn od siebie niezależnych, z konieczności wypełnienia obowiązku wynikającego z prawa powszechnie obowiązującego, nie miała możliwości przystąpić do sesji egzaminacyjnej wyznaczonej w dniach od 14 do 18 września 2015 r. Zatem nieprzystąpienie przez skarżącą kasacyjnie do sesji egzaminacyjnej jest w sposób oczywisty usprawiedliwione, co winno znaleźć odzwierciedlenie w umożliwieniu jej podejścia do egzaminów w innym terminie. Skarżąca kasacyjnie w tym celu w dniu 29 września 2016 r. złożyła stosowny wniosek z prośbą o przedłużenie sesji egzaminacyjnej, który jednakże został przez Dziekana Wydziału [...] całkowicie zignorowany.

Skarżąca kasacyjnie zarzuciła, że zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu ustalenie przyczyn nieprzystąpienia przez nią do sesji egzaminacyjnej oraz niezłożenia w terminie wniosku o zezwolenie na powtarzanie roku lub warunkowe przeniesienie na następny roku studiów. Tymczasem przyczyny te należy uznać za obiektywne i usprawiedliwione. Po odbyciu ćwiczeń wojskowych skarżąca kasacyjnie została pozbawiona dotychczasowego miejsca zamieszkania i stała się osobą bezdomną. Fakt ten uniemożliwił jej podjęcie natychmiastowych działań mających na celu wywiązanie się z obowiązków doktoranta. Jednakże niezwłocznie, gdy tylko uzyskała taką możliwość, w dniu 29 września 2016 r. skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek o przedłużenie sesji egzaminacyjnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zaniechał rozważenia wskazanych okoliczności, ograniczając się do stwierdzenia, że skarżąca w przewidzianym w § 10 ust. 2 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej terminie nie złożyła wniosku o zezwolenie na powtarzanie roku lub warunkowe przeniesienie na następny rok studiów.

Skarżąca kasacyjnie podniosła, że Sąd pierwszej instancji całkowicie pominął fakt, że decyzja o skreśleniu jej z listy uczestników stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] w Akademii Obrony Narodowej wydana została przedwcześnie, bez rozpatrzenia kluczowego w niniejszej sprawie wniosku o przedłużenie sesji egzaminacyjnej. Sesja egzaminacyjna została wyznaczona w dniach od 14 do 18 września 2015 r., a zatem na dzień 15 września 2015 r. doktorant nie znał jeszcze jej wyników, co uniemożliwiało złożenie stosownego wniosku w przewidzianym terminie. Wobec tego skarżąca kasacyjnie, nawet gdyby przystąpiła do sesji, nie mogłaby zachować wskazanego w regulaminie terminu.

Skarżąca kasacyjnie podniosła, że przez cały okres studiów w sposób rzetelny i z ogromnym zaangażowaniem wykonywała obowiązki doktoranta, uzyskując bardzo dobre wyniki w nauce. Przebywając na ćwiczeniach wojskowych na terenie Jednostki Wojskowej nr [...] w L., na podstawie upoważnienia Ministra Obrony Narodowej w dniach 14 do 23 września 2015 r. przeprowadziła wywiad ekspercki na potrzeby rozprawy doktorskiej. Zatem nie tylko wypełniała obowiązek uczestniczenia w ćwiczeniach wojskowych, ale nadto zdobywała cenny materiał naukowy na potrzeby pisanej rozprawy doktorskiej, pozostając w słusznym przekonaniu, iż obiektywna niemożność wzięcia udziału w sesji egzaminacyjnej jest usprawiedliwiona i termin sesji zostanie skarżącej kasacyjnie przedłużony.

Wobec tego należy zdaniem autora skargi kasacyjnej stwierdzić, iż Sąd pierwszej instancji w rzeczywistości nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu przeprowadzenie rzetelnej kontroli decyzji wydanych przez organy administracji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje więc zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna jest zasadna. Za usprawiedliwiony w szczególności uznać należało podniesiony w niej zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. z art 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez ten Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do przytoczenia stanowiska i poglądów organów obu instancji, bez przeprowadzenia ich analizy z uwzględnieniem podniesionych przez skarżącą w skardze argumentów dotyczących jej trudnej sytuacji materialno - bytowej i faktu złożenia wniosku o przedłużenie sesji egzaminacyjnej oraz zaniechanie podjęcia jakichkolwiek działań mających na celu wszechstronne wyjaśnienie niniejszej sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez ten Sąd wyroku bez rozważenia rzeczywistej możliwości złożenia przez skarżącą wniosku określonego w § 10 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej oraz – w okolicznościach niniejszej sprawy - możliwości przystąpienia przez skarżącą kasacyjnie w wyznaczonym terminie do egzaminów ze wskazanych przedmiotów.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Powołany przepis określa elementy, z jakich powinno składać się uzasadnienie orzeczenia. Jest więc przepisem o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić przede wszystkim wówczas, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych, wyżej wymienionych warunków.

Na gruncie uchwały 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 9/09 (ONSAiWSA 2010/3/39) przyjmuje się, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 672/09 - Lex nr 597768). Ponadto, aby zarzut taki mógł stanowić samodzielną podstawę skargi kasacyjnej, wskazana wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że może ona mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt II FSK 1479/09, lex nr 745670), a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyrok NSA z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt I OSK 1605/09, lex nr 745098). Oznacza to, że orzeczenie sądu I instancji nie będzie się poddawało takiej kontroli w przypadku braku wymaganych prawem części (np. nieprzedstawienia stanu sprawy, czy też niewskazania lub niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia), a także wówczas, gdy będą one co prawda obecne, niemniej jednak obejmować będą treści podane w sposób niejasny, czy też nielogiczny, uniemożliwiający jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, stanowiącego podstawę kontrolowanego orzeczenia sądu (por. wyrok NSA z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 986/09, lex nr 597986).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji ograniczył się do przytoczenia treści art. 197 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), dalej: "p.s.w.", oraz § 8 pkt 14, § 10 pkt 1 i 2 Regulaminu studiów doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej. Sąd ten powtórzył za organami orzekającymi w sprawie, że skarżąca kasacyjnie uzyskała zezwolenie na powtórzenie III roku stacjonarnych studiów doktoranckich na Wydziale [...] w roku akademickim 2014/2015 i przystąpienie do egzaminów w sesji letniej wraz z zaliczeniem różnic programowych wynikających z nowego programu, obejmującego:

‒ Dydaktykę szkoły wyższej,

‒ Nowoczesne technologie kształcenia,

‒ Dowodzenie,

‒ Teorię wojny.

Wskazał jako bezsporną okoliczność, że skarżąca do 30 września 2015 r. nie zaliczyła sesji egzaminacyjnej III roku studiów i przedmiotów wynikających z różnic programowych. Jednocześnie do 15 września 2015 r. nie złożyła wniosku o zezwolenie na powtórzenie roku lub warunkowe przeniesienie na następny rok studiów. Jedynie w dniu 29 września 2015 r. wniosła o przedłożenie sesji poprawkowej do 6 października 2015 r. ze względu na trudną sytuację materialno-bytową. W tych okolicznościach sprawy uznał, że uzasadnione było podjęcie przez kierownika Studiów Doktoranckich decyzji o skreśleniu skarżącej z listy uczestników studiów doktoranckich.

Nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 133 § 1 p.p.s.a.), Sąd pierwszej instancji nie odniósł się do podnoszonych przez skarżącą kasacyjnie zarzutów dotyczących możliwości złożenia przez skarżącą w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy wniosku określonego w § 10 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich w Akademii Obrony Narodowej. W toku postępowania skarżąca kasacyjnie podnosiła, że nie miała możliwości przystąpienia do sesji egzaminacyjnej w wyznaczonym od 14 do 18 września 2015 r. terminie z powodu konieczności odbycia ćwiczeń wojskowych w dniach od 14 do 23 września 2015 r., do czego zobligowana była na mocy art. 4 ust. 2 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższa okoliczność winna jej zdaniem skutkować usprawiedliwieniem nieprzystąpienia przez nią do sesji egzaminacyjnej, a przynajmniej rozpatrzeniem złożonego przez nią wniosku o przedłużenie sesji poprawkowej. Podawała też przyczyny, które legły u podstaw złożenia wniosku o przedłużenie sesji egzaminacyjnej dopiero w dniu 29 września 2015 r. Rozpoznając sprawę organy w ogóle ww. okoliczności nie wyjaśniały i nie rozważały. Powyższych okoliczności nie rozważał także Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika czy i jaki wpływ na wynik sprawy mają wyżej powołane okoliczności. W końcowej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd ten jedynie podał, że podzielił częściowo zarzuty skargi co do naruszenia przepisów postępowania, jednak naruszenie to nie mogło mieć istotnego wypływu na rozstrzygniecie sprawy. Z uzasadnienia tego nie wynika jednak, jakie zarzuty skargi Sąd pierwszej instancji uznał częściowo za zasadne. Powyższe uchybienia uniemożliwiały przeprowadzenie przez Naczelny Sąd Administracyjny prawidłowej kontroli instancyjnej sprawy przez ten Sąd.

W tej sytuacji istniała podstawa do uznania za zasadną podstawę skargi kasacyjnej dotyczącą naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. (pkt II i III skargi kasacyjnej), które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i uzasadniało konieczność uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania, co orzeczono na podstawie art. 185 p.p.s.a.

Odnoszenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny na obecnym etapie postępowania do zarzutów skargi kasacyjnej sformułowanych w pkt. I skargi kasacyjnej uznać należy za przedwczesne. Zważyć bowiem należy, że okoliczności podnoszone w ramach powyższego zarzutu nie były wyjaśniane i ustalane przez organy rozpatrujące sprawę, a ich brak nie był także przedmiotem oceny przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Rozpoznając ponownie sprawę Sąd pierwszej instancji oceni i rozważy, czy okoliczności podnoszone przez skarżącą kasacyjnie, które w jej ocenie uniemożliwiły jej przystąpienie do sesji egzaminacyjnej w wyznaczonym terminie oraz złożenie przez nią wniosku o przedłużenie sesji egzaminacyjnej dopiero w dniu 29 września 2015 r., mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dopiero wówczas oceni pod względem legalności wydane w spawie decyzje, po czym wyda w sprawie właściwe rozstrzygnięcie, uzasadniając je zgodnie z wymogami art. 141 § 4 p.p.s.a. Ocena ta bowiem w pierwszej kolejności należy do Sądu pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie wyżej wskazanego przepisu prawa orzeczono jak w wyroku.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w przedmiocie wniosku pełnomocnika skarżącej kasacyjnie o przyznanie mu wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącej kasacyjnie z urzędu albowiem zgodnie z art. 254 §1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy oraz wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.