Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 734/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 17, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 i art. 83 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 10 par. 1 KPA, art. 138 par.1 i par. 2 , KPA 136 PKA, art. 7, 77 i 80 KPA,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Sędzia WSA Arkadiusz Windak Protokolant Teresa Zauerman po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 września 2011 r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 3 pkt 17, art. 50 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 4 i 5 ustawy Prawo budowlane wstrzymał roboty budowlane przy rozbiórce części budynku obory w [...] na działce nr [...] obręb ewidencyjny [...].

Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że rozbiórka budynku prowadzona jest na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty z dnia [...] r. Stan zaawansowania budowy, to rozebrana część budynku murowanego obory z wymurowaniem ściany szczytowej od strony rozebranego budynku. Organ ustalił, że wybudowana ściana szczytowa wykonana jest niezgodnie z normami i przepisami prawa budowlanego, tj. brak odpowiednich powiązań konstrukcyjnych z istniejącym murem i stropem, posadowienie ściany na fundamencie (na posadzce) grubości 30 cm, zamiast na fundamencie zagłębionym na głębokości co najmniej 80 cm (strefa przemarzania) i z tego powodu wstrzymał prowadzone roboty budowlane.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , powołując art. 104 Kpa oraz art. 3 pkt 17, art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nakazał inwestorom rozbiórki K. i S. A. wykonanie robót budowlanych na świeżo wymurowanej ścianie szczytowej od strony południowej budynku obory posadowionej w miejscowości [...] na podstawie oceny technicznej opracowanej przez inż.. A. R. posiadającego uprawnienia budowlane i dostarczonej do PINB w dniu [...] r., które określił następująco:

"1. Podbić fundamenty betonem marki B-20 na głębokości min. 0,80 m metodą odcinkową

2. Ścianę otynkować tynkiem cementowo-wapiennym

3. Wyszczególnione w pkt 1-2 roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane (kierownik rozbiórki Pani B. S.) w terminie do dnia [...] r. "

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że postępowanie administracyjne wszczęto z urzędu. W dniu [...] r. przeprowadzono kontrolę częściowo rozebranego budynku obory. W wyniku kontroli stwierdzono, że budynek obory dwukondygnacyjny (parter z poddaszem) murowany ze stropem Kleina został wzniesiony na początku XX wieku, bez podpiwniczenia. Posadowiony jest na fundamencie z kamienia, posiada ściany wymurowane z cegły czerwonej grub. 1,5 i 2 cegieł, a od płatwi do kalenicy ½ cegły. Dach jest dwuspadowy, drewniany, kryty eternitem. Brak jest zwieńczenia budynku nad parterem i obróbek blacharskich, posadzka betonowa, wrota są dwuskrzydłowe typu inwentarskiego. Ściana szczytowa północna jak i ściana podłużna wschodnia i zachodnia posiadają znaczne wybrzuszenia w kierunku zewnętrznym. Na ścianie wschodniej wykute są dwa otwory. Ściany są popękane w części przyokapowej wypadają cegły (są luźne). Rozbiórka jest prowadzona na podstawie projektu budowlanego opracowanego przez B. S. (upr. bud. w spec. konstrukcyjno-budowlanej), zatwierdzonego decyzją Starosty z dnia [...] r. Nr [...]. Budowa posiada tablicę informacyjna i prawidłowo prowadzony dziennik budowy, Kierownikiem budowy jest B. S. Stan zaawansowania budowy, to rozebrana część budynku murowanego obory z wymurowaniem ściany szczytowej od strony rozebranego budynku. W trakcie rozbiórki I. S.- współwłaściciel budynku, pismem z dnia [...] r. poinformowała organ o nieprawidłowościach w prowadzonych robotach, szczególnie przy murowaniu ściany szczytowej. Oznajmiła, że ściana posadowiona jest na fundamencie zagłębionym na ok. 30 cm, brakuje prawidłowego powiązania ściany z pozostałymi elementami konstrukcyjnymi budynku. Ponowna kontrola budowy przeprowadzona w dniu [...] r. potwierdziła sugerowane błędy, ale tylko w kwestii zagłębienia fundamentów. Pozostałe zarzuty nie potwierdziły się. Wymurowaną ścianę powiązano z istniejącymi elementami konstrukcyjnymi częściowym powiązaniem cegłą kotwami metalowymi, czego dowodem są wykonane zdjęcia fotograficzne.

W ocenie organu, zgromadzona dokumentacja dowodzi, że wybudowana ściana szczytowa wykonana jest niezgodnie z normami i przepisami prawa budowlanego, tj. posadowiona jest na fundamencie (na posadzce) grubości 30 cm, zamiast na fundamencie zagłębionym na głębokości co najmniej 80 cm(strefa przemarzania). Oznacza to, według organu, że kierownik budowy nie dopełnił obowiązków wynikających z art. 22 ust. 3 prawa budowlanego, a wymurowana ściana może stanowić niebezpieczeństwo dla osób i mienia w przyszłej jej eksploatacji.

Organ wyjaśnił dalej, że nakazał wykonanie robót budowlanych na podstawie oceny technicznej wykonanej przez inż. A. R., a nie mgr inż. H. S., który swą ekspertyzę zawęził jedynie do wykonania nowej ściany szczytowej nie uwzględniając stanu technicznego pozostałych elementów budynku. Wymieniony zakres robót byłby możliwy tylko w przypadku budynku będącego w dobrym stanie technicznym. Zasugerowana rozbiórka ściany zagraża utratą stateczności całego budynku i w konsekwencji możliwością spowodowania katastrofy budowlanej.

Od decyzji organu I instancji odwołała się I. S., właścicielka pozostałej części budynku obory podnosząc, że:

1) Ściana szczytowa posadowiona na posadzce nie posiada izolacji, grubość ściany wynosi 12 cm, brak jakichkolwiek wiązań ze ścianą działową, która nie posiada żadnego posadowienia (stoi na ziemi). Istniejące wiązanie kotwami jest nieprawidłowe, gdyż owe kotwy są nieprawidłowo zamocowane (odwrotnie) do konstrukcji drewnianej (słupa drewnianego).

2) W decyzji nie ma wzmianki o uszkodzonym jednym polu stropu, które także nie zostało prawidłowo i w całości naprawione pomimo moich próśb.

3) Na wniosek kierownika budowy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał wykonanie ekspertyzy technicznej budynku wraz z dobudowaną ścianą szczytową. Zgodnie z nakazem ekspertyza techniczna została szczegółowo wykonana (za co poniosła duże koszty) przez osobę posiadającą uprawnienia

mgr inż. H. S. Ekspertyza ta została przyjęta przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego . Natomiast z decyzji wynika, iż ta ekspertyza została jednak odrzucona, oparto się na ekspertyzie technicznej wykonanej przez Pana A. R. (na zlecenie Państwa A.), który nie dokonał oględzin budynku jak wewnątrz tak i zewnątrz gdyż odwołująca się nic nie wie o wizycie tego Pana.

Zdaniem I. S. - kierownik budowy B. S. i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wiedząc, że ściana szczytowa jest nieprawidłowo wykonana nakazał wykonanie ekspertyzy za co poniosłam duże koszta. Moim zdaniem Pani kierownik budowy i Państwowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie skupili uwagi na ścianie szczytowej (nowo dobudowanej przez Państwa A.) tylko na pozostałej części budynku, która nie dotyczy Ugody Sądowej zawartej w dniu [...]r.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 51 ust 1 pkt 2 i ust. 7 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), po ponownym rozpatrzeniu odwołania I. S., uchylił zaskarżoną decyzję w części dot. wskazania osoby kierownika rozbiórki i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz w części dot. terminu wykonania obowiązków i orzekł wykonanie obowiązków w terminie do dnia [...] r., w pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po ustaleniu, że roboty budowlane, związane z rozbiórką części obory w m. [...] i budową ściany szczytowej zostały wykonane niezgodnie z przepisami, zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał inwestorowi wykonanie określonych robót budowlanych.

Odwołanie od decyzji PINB złożył właściciel pozostałej części budynku obory, I. S., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu odwołania skarżąca podniosła, że przedmiotowa ściana szczytowa jest posadowiona na posadzce, nie posiada izolacji, brak jest jakichkolwiek wiązań z posadowioną na gruncie ścianą działową, a istniejące wiązanie kotwami jest nieprawidłowe, gdyż kotwy zamocowano do drewnianego słupa. Decyzja nie uwzględnia także uszkodzenia jednego pola stropu. PINB nie wziął pod uwagę ekspertyzy technicznej, sporządzonej na koszt skarżącej przez uprawnionego mgr inż. H. S., a oparł się wyłącznie na orzeczeniu technicznym Pana A. R., który, jak twierdzi skarżąca, nie dokonał oględzin budynku. I. S. domaga się prawidłowego wykonania ściany szczytowej "według sztuki budowlanej".

W uzupełnieniu odwołania, złożonego pismem z dnia [...] r. przez pełnomocnika skarżącej, radcę prawnego J. W., podniesiono,

że przedmiotowa ściana szczytowa, wskutek posadowienia na elementach drewnianych, pęka i odchyla się od pionu o ok. 30 cm., w dowód czego przedstawia wykonane przez siebie zdjęcia. Odwołująca się wniosła o dopuszczenie

i przeprowadzenie dowodu z oględzin wymurowanej ściany. W jej ocenie, zastosowanie rozwiązań technicznych opisanych w pkt 1-3 zaskarżonej decyzji jest niewystarczające i nie zapobiegnie dalszemu odchylaniu się ściany od pionu, a w konsekwencji jej zawaleniu i katastrofie budowlanej dotyczącej całego budynku.

Organ II instancji, po rozpatrzeniu odwołania, w oparciu o akta sprawy ustalił,

że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził w dniu

[...] r. kontrolę robót budowlanych, polegających na rozbiórce części budynku obory na działce nr [...] i wymurowaniu ściany szczytowej od strony rozebranego budynku. Podczas kontroli ustalono, iż roboty budowlane prowadzone są na podstawie decyzji ostatecznej Starosty Powiatowego z dnia [...] r., [...], nr [...], o pozwoleniu na rozbiórkę. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ powiatowy ustalił, że ściana szczytowa została wymurowana na fundamencie zagłębionym jedynie na ok. 30 cm. Po ustaleniu powyższego, PINB postanowieniem z dnia [...] r., na podstawie art. 50 ust. 1pkt 2 ustawy Prawo budowlane, wstrzymał prowadzenie robót budowlanych.

Inwestor, K. i S. A., przedstawili wykonaną przez posiadającego uprawnienia budowlane inż. A. R. opinię techniczną,

w myśl której, w związku z bardzo złym stanem technicznym stodoły, należy podbić fundamenty świeżo wykonanej ściany szczytowej południowej. Wg autora opinii, głębokość posadowienia fundamentu wynosi 40-50 cm, zaś wg przepisów strefa przemarzania wynosi min. 80 cm. Podbicie fundamentów należy przeprowadzić

w odcinkach co 1 m (max. co 1,5 m), używając do tego betonu marki B-20, całą ścianę szczytową należy otynkować tynkiem cementowo-wapiennym. Zdaniem autora opinii, ściany szczytowej nie należy rozbierać, ponieważ zagrażać to będzie dalszym odchyleniem się od pionu ścian podłużnych i w konsekwencji utratą stateczności całego obiektu.

Natomiast właściciel pozostałej części budynku obory, I. S. przedstawiła wykonaną przez posiadającego uprawnienia budowlane mgr inż. H. S. ekspertyzę techniczną stanu technicznego budynku obory. Autor ekspertyzy stwierdza, że budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym i zaleca rozebrać wybrzuszoną część wschodniej ściany zewnętrznej i wymurować na nowo, rekonstruując jej dotychczasowy wygląd oraz rozebrać południową ścianę szczytową

i postawić nową (ekspertyza zawiera opis technologii wykonania nowo wykonanej ściany), a także rozebrać wylewkę betonową części stropu na polu przy ścianie szczytowej i wykonać nową żelbetową, jednocześnie z wieńcem ściany.

Od ww. decyzji PINB odwołanie złożył właściciel pozostałej części budynku obory, I. S. ZWINB postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Prawomocnym wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r., sygn. akt: II SA/Sz 769/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uchylił ww. postanowienie uznając, iż decyzja PINB z dnia [...] r. nie została doręczona prawidłowo.

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że rozpatrując ponownie sprawę, obowiązany jest uwzględnić stan aktualny przedmiotowego obiektu budowlanego. Z pisma skarżącej z dnia [...] r. i załączonych do niego zdjęć wynika, iż jego stan techniczny, zwłaszcza nowo wykonanej ściany szczytowej mógł ulec pogorszeniu, w stosunku do ustaleń poczynionych przez organ powiatowy przed wydaniem zaskarżonej decyzji. W szczególności, zgłaszane przez skarżącą pęknięcia i odchylenie ściany o ok. 30 cm od pionu stanowić mogą sygnały postępującej degradacji tej ściany i związanego z tym pogarszania się stanu technicznego całego obiektu budowlanego.

Uznając, iż zgromadzone w sprawie dokumenty nie pozwalają na jednoznaczną ocenę, czy przyjęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu rozwiązanie techniczne pozwoli powstrzymać ten proces i skutecznie zabezpieczy budynek w tym zakresie, organ odwoławczy pismem z dnia [...] r. zlecił organowi powiatowemu przeprowadzenie dodatkowego postępowania, w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, tj. ustalenie aktualnego stanu faktycznego przedmiotowej ściany, w oparciu o własne oględziny.

W dniu [...] r. PINB przeprowadził kolejne oględziny przedmiotowego obiektu budowlanego. W trakcie oględzin nie stwierdzono żadnych symptomów potwierdzających stwierdzenie skarżącej, jakoby stan techniczny ściany uległ pogorszeniu w stosunku do ustaleń poczynionych przez organ przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu powiatowego, odchyłka przedmiotowej ściany

od pionu jest efektem domurowania do wcześniej istniejącej już odchylonej ścinki działowej, nowej warstwy ściany gr. 1/2 cegły. Stan ściany szczytowej i ścian do niej dochodzących nie uległ zmianie w stosunku do oględzin sprzed wydania decyzji. Cały obiekt pochodzi z okresu przedwojennego i jest zbudowany niestarannie, ściany są nierówne, z licznymi odchyłkami. Całość jest stabilna, o ile nie dokona się znaczącej ingerencji w którąś ze ścian. Zagadnienie ryzyka utraty stateczności PINB rozpatrywał już przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ powiatowy podtrzymuje swoje stanowisko, iż rozbiórka dobudowanej ściany jest niewskazana ze względu na ryzyko katastrofy całego obiektu. W celu poprawy sytuacji niezbędne jest podbicie fundamentów, co powinno zapewnić bezpieczeństwo obiektu.

W trakcie postępowania odwoławczego inwestor, K. i S. A. pismem z dnia [...] r. zgłosili uwagi, w których podnieśli, iż zgodnie

z wpisem do dziennika budowy, budowa ściany została zakończona w dniu [...] r. Ściana była wielokrotnie badana przez inspektorów, którzy wcześniej nie znaleźli wad i nieprawidłowości, opisanych po kontroli z dnia [...] r.

Nie zgodzili się co do głębokości fundamentów, gdyż nie wiedzą jak zostały one zmierzone przez inspektorów. Ponadto, właściciele obory wykonali w niej szereg robót budowlanych, które mogły wpłynąć na stan techniczny ściany. Rozebranie ściany i wybudowanie nowej wiąże się z dużym ryzykiem, również koszt jej wykonania przewyższyłby wartość całego budynku.

Ponadto PINB uzupełnił akta sprawy o protokół z oględzin przedmiotowej ściany, dokonanych w dniu [...] r. Z protokołu wynika m.in., iż w trakcie oględzin stwierdzono odchylenie wymurowanej ściany szczytowej od pionu o 21 cm - identyczne, jak w czasie oględzin dokonanych w dniu [...] r.

Odnosząc się do powyższych ustaleń organ II instancji wskazał, że w myśl przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

Zgodnie z ust. 7, przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Zdaniem organu odwoławczego na podstawie zgromadzonych akt sprawy można stwierdzić, że aktualny stan techniczny przedmiotowego obiektu budowlanego jest stabilny, a zgłaszane przez skarżącą pęknięcia i odchylenie ściany od pionu nie stanowią sygnałów postępującej degradacji tej ściany i związanego z tym pogarszania się stanu technicznego całego obiektu budowlanego. Określony w zaskarżonej decyzji zakres robót budowlanych, niezbędnych do wykonania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, jest adekwatny do stwierdzonego przez organ powiatowy stanu technicznego całego obiektu budowlanego i pozwoli na doprowadzenie tego obiektu do stanu zgodnego z przepisami.

Termin wykonania nakazanych robót, określony w niniejszej decyzji, jest adekwatny do ich zakresu i pozwoli na prawidłowe zakończenie przedmiotowej budowy. Odnośnie wskazania z imienia i nazwiska osoby kierownika rozbiórki, organ odwoławczy stwierdził, że roboty budowlane winny być prowadzone pod kierownictwem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, jednakże brak jest podstaw do wskazania przez organ wydający decyzję, konkretnej osoby, która powinna pełnić tą funkcję. Dlatego należało uchylić zaskarżoną decyzję w tej części.Powyższą decyzję ostateczną zaskarżyła I. S. reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego J. W. w części utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego z dnia

[...]r. (znak: [...]).

Skarżąca zarzuciła:

- naruszenie prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 i ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane poprzez zastosowanie niewystarczających rozwiązań technicznych mających na celu zapobieżenie zawaleniu się ściany będącej przedmiotem postępowania,

- naruszenie prawa procesowego tj. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i w związku z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkującej wydaniem błędnego rozstrzygnięcia,

- naruszenie prawa procesowego tj. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie poinformowanie strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Mając powyższe na uwadze wniosła o:

- uchylenie decyzji organu I i II instancji i przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania,

- zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W ocenie skarżącej - jak wynika to z uzasadnienia skargi - z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nie sposób się zgodzić. W ocenie skarżącej decyzja ta jako naruszająca prawo powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego z następujących przyczyn.

Zaskarżona decyzja w sposób nieprawidłowy ustala obowiązki inwestora dotyczące doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego

z prawem. W toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji sporządzone zostały dwie ekspertyzy, których wnioski są rozbieżne.

Z ekspertyzy H. S. wynika, iż przedmiotowa ściana szczytowa oraz wylewka betonowa powinny zostać rozebrane. W miejsce ściany szczytowej powinna zostać wybudowana nowa ściana, a w miejsce dotychczasowej wylewki betonowej powinna zostać wykonana nowa wylewka. W/w prace powinny zostać wykonane

w oparciu o szczegółowe zalecenia zamieszczone w przedmiotowej ekspertyzie.

Wnioski ekspertyzy A. R. sprowadzają się do wykonania podbić fundamentu istniejącej ściany szczytowej betonem marki B-20 na odcinku co 1 m (maksymalnie co 1,5 m) oraz wykonania na całej powierzchni ściany tynku cementowo -wapiennego.

Organ I instancji w całości podzielił wnioski z ekspertyzy A. R., natomiast pominął w całości wnioski ekspertyzy H. S. Rozbiórka i budowa w/w ściany szczytowej wielokrotnie była przedmiotem badania organów nadzoru budowlanego. Nie ulega wątpliwościom, iż w toku prowadzonej kontroli ujawniono szereg nieprawidłowości mających wpływ na wykonanie przedmiotowej ściany.

Wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji naruszył art. 51 ust 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane poprzez zastosowanie niewystarczających rozwiązań technicznych mających na celu zapobieżenie zawaleniu się ściany będącej przedmiotem postępowania i doprowadzenia budowy do stanu zgodnego z prawem, bowiem postawiona ściana szczytowa posadowiona została wyłącznie na posadzce betonowej stanowiącej w istocie wylewkę podłogi, co powoduje, iż ściana ta nie ma solidnego oparcia. Nie można pominąć okoliczności, iż wymurowana ściana jest ścianą szczytową i musi ona posiadać należyte oparcie na odpowiednio wykonanym fundamencie.

Ściana ta jest w istocie domurowana do wcześniej istniejącej ścinki działowej

i posiada z tą ścianką jednakowe oparcie na w/w wylewce betonowej, co znajduje oparcie w dołączonej do akt sprawy dokumentacji fotograficznej. Ponadto wskazać należy, skarżąca wielokrotnie podnosiła, iż ściana szczytowa nie posiada odpowiedniego zakotwiczenia.

Brak należytego oparcia na fundamentach oraz brak należytego zakotwiczenia powoduje, iż ściana ta ulega odchyleniu od pionu. W chwili obecnej odchylenie

to wynosi 21 cm.

Czynności do których organ I i II instancji zobowiązał inwestorów nie są wystarczające w zapobieżeniu dalszemu odchylaniu się w/w ściany od pionu oraz jej dalszemu pękaniu, co z całą pewnością doprowadzi w niedługim czasie do zawalenia się w/w ściany i katastrofy budowlanej.

Z uwagi na powyższe organy I i II instancji zastosowały nieadekwatne środki

w celu przywrócenia budowy do stanu zgodnego z prawem, bowiem przewidziane przez organ I i II instancji środki nie zapobiegną dewastacji w/w ściany, przez co organ I i II instancji naruszył normę prawną wynikająca z art. 51 ust 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. prawo budowlane.

Zaskarżona decyzja narusza art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. i w związku

z art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkującej wydaniem błędnego rozstrzygnięcia.

W niniejszej sprawie zarówno organ I i II instancji dokonały dowolnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co skutkowało naruszeniem w/w przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik, bowiem przedłożona przez inwestora ekspertyza techniczna wykonana przez A. R., na której w całości oparł się organ I i II instancji, nie pozwala na dokonanie ustalenia, że roboty budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką i zasadami wiedzy technicznej.

Ocena techniczna wykonana przez A. R. jest lakoniczna, obejmuje jedynie opis budynku oraz wnioski końcowe, bez wskazania na jakiej podstawie zostały one wysunięte. Nie zawiera żadnych obliczeń oraz szczegółowych danych. Jej autor nie odwołał się do obowiązujących przepisów prawa, czy też aktualnej, fachowej literatury.

W tym stanie rzeczy skarżąca podniosła wątpliwości, co do zasadności zleconych do wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. Konstatacja zawarta w tejże opinii, nie została poprzedzona żadnymi wyliczeniami i nie wiadomo na jakiej podstawie autor oceny uznał, że wykonanie tych robót będzie wystarczające także dla ochrony interesów skarżącej.

Organy administracji publicznej nie zauważyły powyższych uchybień przedłożonej ekspertyzy i przyjęły ją w całości bez zastrzeżeń jako podstawę dokonanego rozstrzygnięcia, konkludując, iż A. R. sporządzając ekspertyzę wziął pod uwagę stan techniczny całego budynku.

Ograniczenie się przez organy administracji publicznej do powyższej konkluzji wskazuje, że w istocie, nie dokonały one oceny prawidłowości i rzetelności przedłożonej przez inwestora ekspertyzy A. R.

Organ II instancji naruszył art. 10 § 1 k.p.a. wydając zaskarżoną decyzję bez umożliwienia skarżącej bezpośrednio przez wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie.

Pismem z dnia [...] r. zawiadomił skarżącą o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego w sprawie. Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dodatkowych dowodów w postaci oględzin wmurowanej ściany szczytowej od strony południowej budynku obory posadowionej w miejscowości [...] - na okoliczność nieprawidłowego wykonania przedmiotowej ściany, na okoliczność odchylania się przedmiotowej ściany od pionu, powstałych pęknięć, nieprawidłowego zakotwiczenia przedmiotowej ściany oraz na okoliczność posadowienia przedmiotowej ściany na elementach drewnianych co spowodować może zagrożenie zawaleniem się w/w ściany oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z wykonanej przez skarżącą dokumentacji zdjęciowej (łącznie 8 zdjęć), którą skarżąca przedłożyła do akt sprawy - na okoliczność odchylania się przedmiotowej ściany od pionu, powstałych pęknięć, nieprawidłowego zakotwiczenia przedmiotowej ściany oraz na okoliczność posadowienia przedmiotowej ściany na elementach drewnianych co spowodować może zawalenie się tej ściany.

Po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...] r., sporządzeniu protokołu oględzin i przedłożeniu w/w protokołu oględzin do akt sprawy wpłynęło także pismo inwestorów (o którym skarżąca dowiedziała się dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji).

Organ II instancji po wpłynięciu do akt w/w sprawy protokołu oględzin i w/w pisma inwestorów, a przed wydaniem decyzji organ nie zawiadomił skarżącej

o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym (w tym

w szczególności materiałem dowodowym zebranym po dniu [...]r.),

co uniemożliwiło stronie skarżącej wypowiedzenie się w zakresie zebranego

i uzupełnionego materiału dowodowego.

Zaniechanie przez organ II instancji poinformowania skarżącej o możliwości zapoznania się i wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o który organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję stanowi niewątpliwie naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu i wysłuchania strony, tj. art. 10 § 1 k.p.a.

Dodatkowo strona skarżąca wskazała, że organ II instancji zlecił organowi

I instancji przeprowadzenie dowodu z oględzin w drodze pomocy.

Powyższe oznacza, że rozpoznając odwołanie od decyzji organu I instancji, organ II instancji zlecił przeprowadzenie istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy dowodu, jakim było wykonanie oględzin budynku - organowi który wydał zaskarżoną decyzję.

W ocenie strony skarżącej takie postępowanie organu odwoławczego budzić może wątpliwości co do rzetelności i prawidłowości przeprowadzonego przez organ odwoławczy postępowania, a w szczególności dowodu z oględzin z budynku, albowiem skarżąca nie zgadzając się z decyzją organu I instancji wniosła odwołanie, na skutek którego postępowanie dowodowe w rzeczywistości przeprowadził ten sam organ który wydał zaskarżoną decyzję.

Reasumując, skarżąca wywiodła, że nie ulega wątpliwościom, iż przedmiotowa ściana szczytowa wykonana jest w sposób nieprawidłowy co stwierdzone zostało zarówno przez organ I i II instancji. Organy te ustaliły ponad wszelką wątpliwość, iż ściana ta posadowiona jest w sposób odbiegający od pionu o 21 cm, ustalono także, że przedmiotowa ściana systematycznie pęka. Obowiązki nałożone w zaskarżonej decyzji przez organy I i II instancji na inwestorów są niewystarczające, aby zapobiec katastrofie budowlanej polegającej na zawaleniu się przedmiotowej ściany.

Na marginesie zaś wskazała, że stanowiska organu I i II instancji są wewnętrznie sprzeczne bowiem z jednej strony organ I i II instancji ustaliły, iż w/w ściana nie ulega przechyłowi, lecz z drugiej strony organy te nakładają na inwestorów określone w w/w decyzjach obowiązki zmierzające do ustabilizowania w/w ściany.

Usankcjonowanie funkcjonowania w obrocie prawnym zaskarżonej decyzji spowoduje, że wybudowana nieprawidłowo ściana z upływem czasu zawali się powodując zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten prawa nie narusza.

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postanowienie ostateczne Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. wstrzymujące prowadzone przez Inwestorów K. i S. A. roboty budowlane przy rozbiórce części budynku obory na działce nr [...], prowadzone na podstawie zatwierdzonego decyzją ostateczną z dnia [...] r. projektu budowlanego sporządzonego przez uprawnioną osobę.

Faktyczną podstawą wydania tego postanowienia było ustalenie organu nadzoru budowlanego, że wybudowana ściana szczytowa wykonana jest niezgodnie z normami i przepisami prawa budowlanego, tj. brak jest odpowiednich powiązań konstrukcyjnych z istniejącym murem i stropem, a nadto ściana szczytowa posadowiona jest na fundamencie (na posadzce) grubości 30 cm, zamiast na fundamencie zagłębionym najmniej 80 cm (strefa przemarzania) i stanowi niebezpieczeństwo dla osób i mienia w przyszłej jej eksploatacji.

Podstawę materialnoprawną powyższego aktu stanowiły wskazane w nim art. 50 ust. 1 pkt 2, ust. 2, 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.).

Dla oceny legalności zaskarżonej obecnie do Sądu decyzji istotne znaczenie mają te z wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego, które stanowią punkt wyjścia dla rozważań w kwestii formalnoprawnych i materialnych przesłanek badanej decyzji. Mianowicie, zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 2 w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Z mocy natomiast art. 50 ust. 4 postanowienie o wstrzymaniu robót budowanych traci ważność po upływie 2 miesięcy od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1

Decyzja organu I instancji w rozpatrywanej sprawie została wydana [...] r., a więc przed upływem terminu określonego w art. 50 ust. 4 Prawa budowlanego i oparta jest między innymi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Tak więc z formalnego punktu widzenia oczywiste jest, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w warunkach zgodnych z przepisami prawa. Materialną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 51 ust.1 pkt 2, zgodnie z którym przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust.1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem określając termin ich wykonania.

Analizując zarzuty skargi w kontekście zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do wniosku,

że podnoszone skargą zarzuty naruszenia prawa procesowego nie zasługują

na uwzględnienie.

Zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, aczkolwiek oparty został na prawdziwej przesłance (organ odwoławczy przed wydaniem decyzji ostatecznej nie zawiadomił strony o uprawnieniach płynących z tego przepisu), to jednak nie może prowadzić do uchylenia tej decyzji, ponieważ zaniechanie organu, w ocenie Sądu, nie miało wpływu na wynik sprawy. W art. 10 § 1 k.p.a. sformułowana została wprawdzie ogólna zasada postępowania administracyjnego, jednakże dla skuteczności zarzutu naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu niezbędne jest wykazanie istnienia istotnego wpływu tego naruszenia na rozstrzygniecie (por. wyrok NSA z 18 maja 2006r. sygn. akt II OSK 831/05, ONSAiWSA Nr 6, poz. 157). Tymczasem skarżąca istnienia takiego związku nie wykazała, a i Sąd z urzędu nie dopatrzył się takiej zależności. Dokonanie w dniu [...] r. oględzin przedmiotowej ściany szczytowej obory, już po zapoznaniu się strony skarżącej z materiałami postępowania, nie mogło być bowiem dla niej zaskoczeniem pozbawiającym ją możliwości składania oświadczeń i dalszych wniosków, skoro po pierwsze, decyzja wydana została w dniu [...] r., po drugie dowód ten przeprowadzony został na wniosek skarżącej z dnia [...]r. (k. 87 akt adm.), a po trzecie, w oględzinach tych uczestniczył- jak wynika z protokołu (k. 97-98 akt adm.) pełnomocnik skarżącej radca prawny J. W. Wbrew też stanowisku skarżącej, naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. wynikające z jej niewiedzy o złożeniu przez inwestorów w dniu [...] r. pisma procesowego i jego treści nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi, skoro pismo to nie wnosi do sprawy nic istotnego ponad to, co dotychczas zostało w niej ustalone, nie zawiera wniosków dowodowych, nie naprowadza nowych okoliczności faktycznych, ani nowej argumentacji, która legła u podstaw wydanej decyzji.

Chybiony okazał się także zarzut naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a.

Odnosząc się do kwestionowanego skargą sposobu gromadzenia przez organ odwoławczy materiału dowodowego, zauważyć należy, że ze sformułowanej w art. 15 k.p.a. zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie wynika aby organ odwoławczy, który w myśl tej zasady, na skutek wniesionego odwołania ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę, zobligowany był do powtórzenia całego postępowania dowodowego. Przeciwnie, organ odwoławczy co do zasady opiera się na dowodach zebranych w postępowaniu wyjaśniającym organu I instancji, a w razie takiej potrzeby przeprowadza postępowania dowodowe, które jednak- jak wynika to z art. 138 § 2 K.p.a. - nie może być postępowaniem dowodowym w całości lub w znacznej części. Organ ten może natomiast, zgodnie z art. 136 K.p.a., przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego dowodu organowi, który wydał decyzję. Taka sytuacja uzasadniająca zlecenie organowi I instancji przeprowadzenia dowodu z oględzin wystąpiła w niniejszej sprawie. Strona wniosła o przeprowadzenie tego dowodu, zaś organ odwoławczy – jak wyjaśnił to w uzasadnieniu decyzji – zważając na upływ czasu od wydania decyzji pierwszoinstancyjnej, uznał zasadność wniosku strony i zlecił przeprowadzenie dowodu organowi I instancji, do czego był uprawniony na podstawie powyższego przepisu.

Nietrafny jest także zarzut dokonania zaskarżoną decyzją błędnej oceny dowodów i w jej konsekwencji błędnych ustaleń faktycznych.

Pamiętać trzeba, że przedmiotowe roboty budowlane prowadzone były na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, którą zatwierdzony został złożony przez stronę a wykonany przez uprawnioną osobę projekt budowlany. Tak więc decyzja w tym przedmiocie, która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego - obok ujawnionych okoliczności faktycznych wskazujących na sposób wykonania robót budowlanych – miała znaczenie przy ocenie przez organy nadzoru budowlanego zgodności z prawem wykonania tych robót. Innymi słowy rzecz ujmując, jeśli w projekcie budowlanym przewidziano wymurowanie ściany szczytowej na fundamentach zagłębionych w grunt metodą odcinkową, to wobec stwierdzenia niezgodnego z prawem wykonania fundamentów poprzez zbyt płytkie w stosunku

do strefy przemarzania gruntu ich zagłębienie w gruncie, organ był uprawniony

do nałożenia na inwestora obowiązku doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a więc i z decyzją zatwierdzająca projekt budowlany, ale nie był uprawniony do "poprawiania" projektu. Dlatego oparcie się przez organy orzekające

w sprawie na opinii biegłego złożonej przez inwestora, a nie na ekspertyzie złożonej przez skarżącą znajduje racjonalne uzasadnienie w okolicznościach sprawy. Zauważyć należy, że w aktach sprawy, wbrew twierdzeniom I. S. zawartym w odwołaniu, nie ma aktu administracyjnego zobowiązującego którąkolwiek ze stron postępowania do przedłożenia opinii biegłego. Okoliczność, że zarówno inwestorzy jak i właścicielka pozostałej części obory opinie takowe złożyli nie pozbawiała organu decyzyjnego możliwości dokonania oceny własnej sposobu wykonania robót budowlanych i oceny w zakresie niezbędnych dla doprowadzenia do zgodności z prawem robót naprawczych, zwłaszcza że w organach nadzoru budowlanego zatrudnione są osoby posiadające ku temu wiadomości specjalne. Pamiętać też trzeba, że wydana na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 i ust. 7 Prawa budowlanego decyzja ma na celu doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, co w przypadku zatwierdzenia projektu budowlanego obejmującego roboty w części obiektu budowlanego nie może prowadzić do nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych w tej części obiektu, która nie była objęta pozwoleniem na budowę, jak również w zakresie, który zmierzałby do poprawy stanu technicznego obiektu w części nie objętej projektem. W ocenie Sądu, obowiązek wykonania określonych robót budowlanych nałożony na podstawie wyżej wskazanych przepisów powinien być adekwatny do ujawnionych okoliczności wskazujących na niezgodność z prawem dokonanych robót. W uzasadnieniach decyzji organów orzekających wskazano dlaczego nałożono obowiązek wykonania robót w określony w sposób, a przy tym w sposób zbieżny z opinią biegłego Romejko oraz wyjaśniono dlaczego nie przyjęto koncepcji wskazanej w ekspertyzie biegłego Saczko złożonej przez skarżącą. W świetle okoliczności sprawy brak jest podstaw do podważenia logiki rozumowania organów w tej kwestii. Mieć tu trzeba bowiem na względzie, tak jak już to zostało wyżej wskazane, potrzebę takiego rozstrzygnięcia, które będzie współmierne w stosunku do stwierdzonych naruszeń i w sposób najprostszy doprowadzi do ich usunięcia, a temu celowi służy, zdaniem sądu, rozwiązanie przyjęte w zaskarżonej decyzji.

Wbrew twierdzeniom skargi, zebrany materiał dowodowy nie dawał organowi odwoławczemu podstawy do przyjęcia, że wymurowana w ramach inwestycji ściana szczytowa ulega degradacji, jak również że postępuje proces odchylania się tej ściany od pionu. Oględziny dokonane przed wydaniem decyzji ostatecznej zarzutu tego nie potwierdziły. Sama zaś okoliczność, że sporna ściana jest odchylona od pionu w kierunku wnętrza budynku, była przedmiotem analizy organu, który wykazał, że przy odpowiednio zgodnym z przepisami wykonaniu robót budowlanych w zakresie fundamentów, odchylenie to nie powoduje utraty stateczności całego obiektu. Nie bez znaczenia dla tej oceny jest też ustalona przez organy i eksponowana w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczność ogólnego złego stanu technicznego spornej obory, która jest obiektem ponad stuletnim i wykonana została w niedbały sposób.

W zaskarżonej decyzji organ ustosunkował się również do podnoszonego

w odwołaniu zarzutu wad konstrukcyjnych ściany szczytowej wynikających

z podnoszonego przez skarżącą jej nieprawidłowego zakotwiczenia tej ściany. Przeprowadzony dowód z oględzin obory mający między innymi na celu wyjaśnienie tej kwestii, doprowadził do ustalenia, że zarzut ten jest niezasadny, co czyni chybionym zarzut dodatkowo podniesiony na rozprawie sądowej przez pełnomocnika skarżącej.

Nie dopatrując się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego

w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego, nie znalazł Sąd również podstaw do podważenia prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych w zaskarżonej decyzji. Ustalenia te stanowią bowiem logiczną konsekwencję wszechstronnej oceny dowodów i jako takie prawidłowo zostały przyjęte jako podstawa sformułowanych zaskarżoną decyzją ocen prawnych.

Podnoszony skargą zarzut naruszenia prawa materialnego jest chybiony. Organ odwoławczy zasadnie w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kpa wydał decyzję kasacyjno – reformatoryjną eliminując wady decyzji organu I instancji, a przy tym nie naruszył prawa materialnego utrzymując tę decyzję w mocy w zakresie rodzaju i sposobu wykonania robót budowlanych niezbędnych do doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem, co znalazło swoje oparcie w ustalonym stanie faktycznym i zostało należycie wyjaśnione w uzasadnieniu prawnym decyzji, w którym organ drugiej instancji wskazał na adekwatność i celowość wykonania robót w sposób określony w decyzji.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i dlatego na postawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skargę tę oddalił.