Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 419/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6075 Działalność zawodowa w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 105, art. 138 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art 9 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 173 poz 1218
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw.
article: art. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 141 poz 1492
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw
article: par 59
journal: Dz.U. 2008 nr 31 poz 189
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 15 lutego 2008 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie  gospodarowania nieruchomościami.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Przegalińska Sędzia NSA Hanna Kamińska (spr.) Sędzia del. WSA Krystyna Czajecka-Szpringer Protokolant Monika Majak po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej L. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 27 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1098/09 w sprawie ze skargi L. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w przedmiocie odmowy nadania licencji zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami i umorzenia postępowania w sprawie nadania licencji zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Wa 1098/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę L. J. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] dotyczącej uchylenia decyzji w przedmiocie odmowy nadania licencji zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami i umorzenia postępowania w sprawie nadania licencji zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami.

Ze stanu faktycznego ustalonego przez Sąd I instancji wynika, że w dniu [...] marca 2008 r. Państwowa Komisja Kwalifikacyjna, działając na podstawie art. 191 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz § 24 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami oraz doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami i zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 35, póz. 314, z późń. zm.), przeprowadziła postępowanie kwalifikacyjne obejmujące część pisemną egzaminu, w trakcie którego sprawdziła przygotowanie teoretyczne L. J. do wykonywania działalności zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami. Egzamin pisemny polegał na rozwiązaniu testu wielokrotnego wyboru, składającego się ze 100 pytań. Z protokołu z przeprowadzonego postępowania kwalifikacyjnego wynika, że L. J. uzyskał z części pisemnej egzaminu 54 punkty wobec wymaganych 70 na 100 możliwych.

Na podstawie § 31 ust. 2 wymienionego powyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r., skarżący zgłoszeniem z dnia [...] marca 2008 r. wystąpił o przystąpienie do pierwszej poprawkowej części pisemnej egzaminu w terminie [...] września 2008 r., z której uzyskał wynik negatywny.

W dniu [...] września 2008 r. L. J. wystąpił o przystąpienie do drugiej poprawkowej części pisemnej egzaminu w terminie [...] grudnia 2008 r. Skarżący stosownym pismem został zawiadomiony o miejscu i terminie tego egzaminu, na który się nie stawił, co wynika z protokołu z przeprowadzonego postępowania kwalifikacyjnego. Natomiast w dniu [...] grudnia 2008 r. do Ministerstwa Infrastruktury wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] grudnia 2008 r., które organ uznał za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismo to nie zostało rozpatrzone, ponieważ organ w dniu jego złożenia nie wydał decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] marca 2009 r. odmówił nadania L. J. licencji zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami z uwagi na zakończenie postępowania kwalifikacyjnego z wynikiem negatywnym. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r., utrzymał swoje stanowisko w mocy, podkreślając, że skarżący dwukrotnie uczestniczył w części pisemnej postępowania kwalifikacyjnego, a w dniu [...] grudnia 2008 r. nie stawił się na poprawkową część pisemną egzaminu. Ponadto, w dniu wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tj. [...] marca 2009 r., postępowanie kwalifikacyjne w trybie egzaminacyjnym, prowadzone w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r. stało się bezprzedmiotowe ze względu na to, że ostatni, wyznaczony zgodnie z obowiązującymi przepisami, termin postępowania kwalifikacyjnego, na którym mogły być rozpatrywane wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy, upłynął w dniu [...] listopada 2008 r. Ponadto w dniu [...] grudnia 2008 r. upłynął ustanowiony w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218), zwanej dalej ustawą zmieniającą, termin, umożliwiający osobom z wykształceniem średnim, które ukończyły kursy specjalistyczne, uzyskanie licencji zawodowej. Między datą rozpatrywania sprawy przez organ I i organ II instancji nastąpiła zmiana stanu prawnego - upłynął termin wynikający z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, w którym ustawodawca przyznał osobom, mającym wykształcenie średnie i ukończony kurs specjalistyczny w zakresie zarządzania nieruchomościami, prawo uzyskania licencji zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami pod warunkiem ukończenia do jego upływu postępowania kwalifikacyjnego z wynikiem pozytywnym. Od 1 stycznia 2009 r. nie ma podstawy prawnej do nadania takim osobom licencji zawodowej. Minister, będąc związany zasadą legalizmu wynikającą z art. 6 k.p.a. nie może prowadzić postępowania, którego nie może zakończyć decyzją merytoryczną ze względu na brak przepisu stanowiącego jej podstawę. W związku z tym postępowanie wszczęte na podstawie wniosku skarżącego jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a.. Wskazując na powyższe organ uznał, że należało uchylić decyzję o odmowie nadania licencji zawodowej w zakresie zarządzania nieruchomościami i umorzyć postępowanie przed organem I instancji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę za bezsporny uznał fakt, że skarżący nie zdał egzaminu pisemnego w dniu [...] marca 2008 r. i w dniu [...] września 2008 r., zaś do drugiego poprawkowego egzaminu, który odbył się w dniu [...] grudnia 2008 r. nie przystąpił. Zatem postępowanie kwalifikacyjne zakończyło się wynikiem negatywnym. Zdaniem Sąd I instancji, okoliczność złożenia przez skarżącego pisma z dnia [...] grudnia 2008 r. kwestionującego poprawność redagowanych pytań i odpowiedzi nie miała znaczenia dla wyniku postępowania kwalifikacyjnego, ponieważ powinien był on przystąpić do egzaminu w dniu [...] grudnia 2008 r., a kwestie zawarte w tym piśmie podnieść ewentualnie we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ dopiero od wydania decyzji przez organ I instancji istnieje możliwość odwołania się. Dlatego zarzuty skargi dotyczące nieprawidłowego przyjęcia przez Ministra Infrastruktury, że wnosząc w dniu [...] września 2008 r. zgłoszenie do drugiej poprawkowej części pisemnej egzaminu skarżący zgodził się z wynikiem postępowania kwalifikacyjnego w istocie nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Ponadto podkreślił, że sąd administracyjny nie posiada żadnych uprawnień do kontroli prawidłowości formułowanych przez Komisję Kwalifikacyjną pytań egzaminacyjnych i oceny udzielonych przez egzaminowanego odpowiedzi. Jego rola ograniczona jest do zbadania, czy postępowanie odbyło się zgodnie z przewidzianą i określoną ustawowo procedurą.

Również twierdzenie skargi, że żadne przepisy prawa nie wyznaczały terminu składania wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy, jak to przyjął organ do [...] listopada 2008 r., choć zasadne, to nie ma znaczenia dla wyniku sprawy, skoro [...] grudnia 2008 r. był ostatnim dniem, kiedy można było z wynikiem pozytywnym zakończyć postępowanie kwalifikacyjne, a w dniu [...] grudnia 2008 r. Państwowa Komisja Kwalifikacyjna uznała, że skarżący część pisemną egzaminu zakończył z wynikiem negatywnym.

Sąd zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że organ działał opieszale wydając decyzję o odmowie nadania licencji dopiero po trzech miesiącach od wyników egzaminu pisemnego tj. od dnia [...] grudnia 2008 r., jednak nie miało to wpływu na wynik sprawy. Nawet przy uwzględnieniu, że decyzja negatywna byłaby przez Ministra wydana niezwłocznie, a skarżący bez zwłoki złożyłby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, to trzeba zauważyć, że procedura egzaminacyjna przewidziana w rozporządzeniu z 17 lutego 2005 r. obejmowała także egzamin ustny, zaś skarżący nie zakończył pozytywnie pisemnej części egzaminu. Niezasadne były również zarzuty skargi dotyczące naruszenia zasady instancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) w zw. z art.76 Konstytucji R.P. w zw. z art.104 § 2 k.p.a., a polegające na nierozpoznaniu wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i ograniczeniu się przez organ do stwierdzenia, że doszło do zmiany przepisów, ponieważ w dniu orzekania o odmowie nadania licencji nie było już podstawy prawnej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Tym samym zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ drugiej instancji art.138 §1 pkt 2 k.p.a.

L. J. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:

I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w związku z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), zwanej dalej p.u.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo że Sąd I instancji, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, powinien był wyjść poza ich granice w sprawie, ze względu na niezgodność z prawem decyzji Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2009 r.,

2. art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji, że w sprawie zachodziły przesłanki do wydania przez organ decyzji o uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2009 r. i umorzeniu postępowania – w sytuacji, gdy decyzja ta powinna zostać uznana za niezgodną z prawem ze względu na nieistnienie przesłanek bezprzedmiotowości, oraz z uwagi na okoliczność, że skarżący domagał się we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy merytorycznego jej rozpoznania,

3. art. 133 § 1 p.p.s.a. przez błędne ustalenie, że okoliczność wniesienia przez skarżącego pisma z dnia [...] grudnia 2008 r., w którym zakwestionował poprawność i prawidłowość sformułowania pytań egzaminacyjnych, nie mogła mieć znaczenia dla wyników postępowania kwalifikacyjnego,

4. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nieodniesienie się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do zarzutu skargi dotyczącego rażącego naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie przez organ administracyjny w sposób należyty stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym interes społeczny i słuszny interes obywateli;

II. przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w związku z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. przez nieprawidłową ocenę zasadności zastosowania przez organ administracji art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, którego konstytucyjność winna budzić uzasadnione wątpliwości.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznanie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący zwrócił uwagę, że od dnia wydania decyzji w I instancji do dnia wydania decyzji w II instancji art. 192 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, będący podstawą ich wydania, nie uległ zmianie, zatem, wbrew stanowisku organu, podstawa prawna uchylonej decyzji nie uległa zmianie. W tym samym okresie nie zmieniły się również przepisy dotyczące postępowania kwalifikacyjnego, stanowiące podstawę nadania licencji, ponieważ już od 1 stycznia 2009 r. nie obowiązywały. Zatem i w tej kwestii uzasadnienie rozstrzygnięcia organu zawarte w decyzji również nie znajdowało oparcia w rzeczywistym stanie prawnym. Ponadto ponownie podkreślił, że w odwołaniu z dnia [...] grudnia 2008 r. zawarł szereg uwag do sposobu przeprowadzonego egzaminu. Skarżący złożył to pismo, ponieważ miał liczne zastrzeżenia do sposobu formułowania pytań, jednak mając świadomość, że starannie przygotowanie odwołania wraz z uzasadnieniem może zająć dług czas, chciał zabezpieczyć sobie dodatkowy termin, na wypadek gdyby nie zdążył złożyć odwołania przed terminem kolejnego egzaminu.

Zdaniem skarżącego, Sąd I instancji nie skorzystał ze środków prawnych w celu zbadania niekonstytucyjności art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, który w sposób niedopuszczalny uzależnił możliwość uzyskania licencji od przesłanych, których spełnienie nie było zależne wyłącznie od zachowania osoby ubiegającej się o nadanie licencji zawodowej. Strona zainteresowana mogła mieć faktyczny wpływ jedynie na rozpoczęcie postępowania kwalifikacyjnego poprzez złożenie wniosku o przystąpienie do takiego postępowania, ale na jego zakończenie mogły mieć wpływ także okoliczności całkowicie od niej niezależne, jak i opieszałość organów administracji, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uzasadnienie.

Sąd I instancji oparł zaskarżone orzeczenie na tezie, że w dniu orzekania o odmowie nadania licencji nie było już podstawy prawnej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, co wynika ze zmian stanu prawnego, przez które organ został pozbawiony uprawnień do prowadzenia postępowania w przedmiocie nadania licencji zawodowej osobom z wykształceniem średnim, które ukończyły kurs specjalistyczny. Tym samym zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywody Sąd kasacyjny w pełni podziela. Na wstępie rozważań należy przypomnieć, że przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Organ odwoławczy zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. może uchylić zaskarżoną decyzję w całości lub części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, bądź uchylić zaskarżoną decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy zobowiązany jest do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i umorzenia postępowania pierwszej instancji, jeżeli stwierdzi że postępowanie pierwszoinstancyjne było chociażby w części bezprzedmiotowe (art. 105 k.p.a.). Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpi brak chociażby jednego z podstawowych elementów stosunku administracyjnego (podmiotu, przedmiotu, podstawy prawnej) będącego przedmiotem postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie, ponieważ uchylone zostały przepisy uprawniające organ administracji do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji. Omawiany przepis nie określa przesłanek wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w pierwszej instancji. Należy zatem uznać, że kwestia umorzenia przez organ odwoławczy postępowania przed organem pierwszej instancji nie została uregulowana w komentowanym przepisie i przyjąć, że w tym zakresie mają zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organem pierwszej instancji (art. 140 k.p.a.), czyli przepis art. 105 k.p.a. W tym kierunku zmierza piśmiennictwo i orzecznictwo, które zgodnie przyjmuje, że organ odwoławczy może wydać taką decyzję tylko wówczas, gdy postępowanie pierwszoinstancyjne stało się bezprzedmiotowe (W. Dawidowicz, Zarys procesu, 1989, s. 167; B. Adamiak (w:) Komentarz, 1996, s. 590), przy czym idzie tu o tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania pierwszoinstancyjnego, o której mowa w art. 105 § 1 k.p.a. ( por. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 1985 r., III SA 1105/84, RNGA 1986, nr 2, s. 37; GAP 1987, nr 5, s. 43, w którym stwierdzono, że: "art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. nie precyzuje wyraźnie przyczyn umorzenia w postępowaniu odwoławczym postępowania pierwszej instancji. Wydaje się jednak oczywiste, że umarzając postępowanie organu I instancji, organ odwoławczy kieruje się przesłankami określonymi w art. 105 § 1 k.p.a., czyli spowodowaną jakimikolwiek przyczynami - bezprzedmiotowością postępowania"). Według W. Dawidowicza (Zarys procesu, 1989, s. 167) zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 in fine jest zasadne w przypadku, gdy "decyzja organu pierwszej instancji: została wydana w postępowaniu, które należało uznać za bezprzedmiotowe, została wydana na podstawie przepisu prawa materialnego, który utracił moc obowiązującą, dotyczy sprawy administracyjnej rozstrzygniętej już decyzją ostateczną", a także w przypadku, "kiedy nie istnieje już podmiot, który wszczął postępowanie, a rodzaj sprawy administracyjnej wyklucza wstąpienie na miejsce tego podmiotu jego następców prawnych". W związku z tym należy wskazać, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji, jeżeli postępowanie to było bezprzedmiotowe przed wydaniem zaskarżonej decyzji, czyli istniały podstawy do jego umorzenia przez organ pierwszej instancji. Argumentację powyższą wzmacnia pogląd, iż organ odwoławczy jest związany stanem prawnym istniejącym w dniu wydania decyzji odwoławczej (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 1983 r., II SA 163/82, RNGA 1985, nr 3, s. 47). Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw z dnia 24 sierpnia 2007 r., w art. 9 ust. 1 stanowiła, że osoby, o których mowa w art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r., Nr 141, poz. 1492 ze zm), mogą otrzymać licencje zawodowe w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami, jeżeli do dnia 31 grudnia 2008 r. przejdą z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w trybie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie niniejszego przepisu. Ponadto na mocy § 59 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 15 lutego 2008 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami (Dz. U. nr 31, poz. 189), z dniem 27 lutego 2008 r. utraciły moc przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 17 lutego 2005 r. w sprawie nadawania uprawnień i licencji zawodowych w dziedzinie gospodarowania nieruchomościami oraz doskonalenia kwalifikacji zawodowych przez rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami i zarządców nieruchomościami. Zatem od dnia 1 stycznia 2009 r. brak jest podstawy prawnej do przeprowadzenia postępowania kwalifikacyjnego w trybie egzaminacyjnym, ponieważ przepisy rozporządzenia z dnia 15 lutego 2008 r. takich postępowań kwalifikacyjnych nie przewidują oraz brak jest przepisów przejściowych, które stanowiłyby podstawę do stosowania przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia 31 grudnia 2008 r. Zatem w obowiązującym systemie prawnym w dniu podejmowania rozstrzygnięcia nie było przepisu umożliwiającego merytoryczne rozpoznacie sprawy. W tym stanie rzeczy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów proceduralnych okazały się niezasadne.

Zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w związku z art. 1 § 1 i 2 p.u.s.p. strona skarżąca sformułowała w ten sposób, iż zarzuciła Sądowi I instancji nieprawidłową ocenię zasadności zastosowania przez organ administracji przepisu prawa materialnego, którego konstytucyjność winna budzić uzasadnione wątpliwości. Autork skargi kasacyjnej nie wyszczególnił w osnowie skargi kasacyjnej jaki konkretny przepis Konstytucji został naruszony. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyszczególnił art. 2 Konstytucji, zgodnie z którym " Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej". Powiązał naruszenie tej normy prawnej z brakiem stosownych przepisów przejściowych. Zarzut ten jest chybiony. Zasada zaufania do państwa i tworzonego przez niego prawa, wywodzona przez Trybunał Konstytucyjny z klauzuli demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji) gwarantuje ochronę przed nagłymi, nieprzewidywalnymi zmianami prawa, które podważają podstawowy jego cel regulowanie zachowań podmiotów, do których te normy są adresowane. W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Zgodnie z postanowieniami art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, adresat tego przepisu mógł otrzymać licencję zawodową, jeżeli do dnia 31 grudnia 2008 r. przejdzie z wynikiem pozytywnym postępowanie kwalifikacyjne, w trybie przepisów obowiązujących do dnia wejścia w życie niniejszego przepisu. Zmiana prawa nie miała zatem charakteru nieprzewidywalnego i racjonalnie działający podmiot miał możliwość podjęcia odpowiednich zachowań.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, stosownie do postanowień art. 184 p.p.s.a.