Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2578/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Maria Skwierzyńska (spr.) as. sąd. WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant: sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu w dniu 21 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi D. i K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia I raty podatku od środków transportowych za 2002r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących D. i K. M. kwotę 106,20 zł (sto sześć złotych dwadzieścia groszy), tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/M. Jaśniewicz /-/W. Zygmont /-/M. Skwierzyńska


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] odmówił K. i D. M. umorzenia I raty podatku od środków transportowych za 2002r. w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż organ podatkowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia, czy występuje przesłanka ważnego interesu podatnika zawarta w art. 67 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) uzasadniająca umorzenie zaległości podatkowej. W ramach tego postępowania ustalono, że miesięczny dochód trzyosobowej rodziny podatnika wynosi [...]zł : z tytułu renty K. M. i pracy najemnej D. M., natomiast z prowadzonej działalności gospodarczej - Biuro Turystyczno-Przewozowe - poniesiono w 2002r. stratę w kwocie [...]

zł. Organ podatkowy stojąc na stanowisku, że podatek od środków transportowych jest podatkiem majątkowym, a nie dochodowym, a obowiązek jego opłacania nie zależy od uzyskiwanych dochodów uznał, iż brak jest podstaw do zastosowania ulgi.

Od powyższej decyzji D. i K. M. wnieśli odwołanie, podnosząc, iż ich zdaniem ważny interes podatnika jest niewątpliwy, gdyż jest on żywo zainteresowany dalszym prowadzeniem działalności gospodarczej dającej szansę na utrzymanie rodziny. Zdaniem odwołujących zachodzi też przesłanka ważnego interesu publicznego. Takim interesem jest funkcjonowanie małych i średnich przedsiębiorstw przynoszących dochody w postaci podatków i zapobiegających regresowi gospodarczemu poprzez napędzanie rozwoju innych gałęzi gospodarki. Zaznaczyli, iż pojazdy nie służą dla zaspokajania własnych potrzeb transportowych podatnika, są "środkami produkcji" w prowadzonej działalności, stąd też rozpatrywanie sprawy umorzenia podatku w powiązaniu z działalnością i dochodami firmy uważają za uzasadnione. Podnieśli także, iż występowali o pomoc wymienioną w art.4 pkt 1e ustawy o warunkach dopuszczalności pomocy publicznej dla przedsiębiorców, ale organ podatkowy nie zajął stanowiska w sprawie udzielenia tej pomocy ograniczając się jedynie do odmowy umorzenia podatku.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż przy orzekaniu o umorzeniu zaległości podatkowych należy brać pod uwagę przesłanki z art.67 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, co jednak nie zmienia faktu, iż w podstawie prawnej decyzji jak i w uzasadnieniu winna znaleźć odzwierciedlenie ustawa o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, czego nie ma w zaskarżonej decyzji. Ponadto nie wykazano, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej, a więc, że nie istnieje ważny interes podatnika lub interes społeczny. Organ I instancji ograniczył się jedynie do protokołu o stanie majątkowym podatnika i nie dokonał analizy zgromadzonego materiału dowodowego. Organ odwoławczy stwierdził, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom zawartym w art.210 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...] odmówił D. i K. M. umorzenia I raty podatku od środków transportowych w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji podano, iż działając na podstawie art.2 ust.2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 60, poz. 704 ze zm.) wezwano wnioskodawcę do złożenia informacji o wielkości uzyskanej pomocy publicznej oraz wnioskowanej do jej udzielenia. Ze złożonego przez podatników oświadczenia wynika, że w okresie ostatnich trzech lat poprzedzających złożenie wniosku nie uzyskali żadnej pomocy publicznej, a wnioskowana pomoc w postaci umorzenia zaległego podatku od środków transportowych wynosi [...] Euro. W wyniku przeprowadzonego postępowania ustalono, że D.M. zatrudniona jest na pełnym etacie w Zespole Szkół Budowlanych, a dodatkowo prowadzi działalność pod nazwą "Biuro Turystyczno-Przewozowe", natomiast K. M. pobiera rentę oraz posiada zarejestrowaną działalność "Mechanika pojazdowa", córka studiuje w P.. Za pierwsze półrocze 2002r. D. M. uzyskała wynagrodzenie z tytułu pracy jako nauczycielka - netto [...] zł miesięcznie, ponosząc stratę na działalności gospodarczej w kwocie [...]zł. Natomiast K. M. nie wykazał za ten okres żadnego przychodu. Dodatkowym obciążeniem budżetu domowego jest kształcenie córki ([...] zł miesięcznie). Organ podatkowy stwierdził, że okolicznością uzasadniającą umorzenie zaległości podatkowej nie może być niepowodzenie w działalności gospodarczej spowodowane między innymi niewłaściwym zarządzaniem, a głównie nie zatrudnianiem kierowców.

Od decyzji tej D. i K. M. złożyli odwołanie, w którym wnieśli o pozytywne rozpatrzenie wniosku z dnia [...] lutego 2003r. i umorzenie I raty podatku od środków transportowych za 2002r. Według odwołujących się sporządzone przez organ podatkowy zestawienie przedstawiające sytuację finansową rodziny w 2001r. nie wnosi nic do sprawy umorzenia podatku za 2002r. Nie sporządzono natomiast zestawienia dochodów za okres podatkowy I półrocza, którego wniosek dotyczy. Błędnie wg odwołujących się wyliczono też wysokość poniesionej straty z działalności gospodarczej, zamiast średnio [...] zł, miesięcznie wykazano kwotę [...] zł. Za nieuzasadnione w/w. uznali stwierdzenie, iż K. M. nie wykazał przychodu za 2002r. Na okoliczność nie uzyskania przychodu przedstawił on bowiem, zaświadczenie z urzędu skarbowego. Podatnicy zakwestionowali również stwierdzenie organu I instancji, iż nie dał on wiary stwierdzeniom podatników co do wysokości wydatków ponoszonych na kształcenie córki. Ponadto zarzucili organowi podatkowemu, że nie przeprowadził zaleconej przez organ II instancji analizy zgromadzonego materiału dowodowego.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż pomiędzy zebranym materiałem dowodowym a treścią zaskarżonej decyzji istnieją istotne rozbieżności, a w zebranym materiale dowodowym luki. Z pisma znajdującego się w aktach sprawy wynika bowiem, że D. M. w okresie wrzesień, październik i listopad 2002r. uzyskała średnie wynagrodzenie netto w kwocie [...] zł, podczas gdy organ I instancji przyjął, iż dochód z wynagrodzenia za pracę w roku 2002r. netto miesięcznie wynosi [...] z ł. Kwestię tę należy definitywnie wyjaśnić i sprawdzić, które z zaświadczeń jest prawidłowo wydane przez zakład pracy. Ponadto, uzupełnienia materiału dowodowego wymaga kwestia wydatków związanych ze studiowaniem córki podatników.

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta G. decyzją z dnia [...]. odmówił D. i K. M. umorzenia I raty podatku od środków transportowych za 2002r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji podano, ze łączny dochód rodziny wynosi [...] zł, wydatki stałe mieszkaniowe [...] zł, a koszt kształcenia córki [...] zł miesięcznie. Ponadto podatnicy posiadają trzy autobusy, samochód osobowy, samochód dostawczy, dom w zabudowie szeregowej, garaż oraz mieszkanie. Organ podatkowy stwierdził też, że straty z prowadzonej działalności gospodarczej przez D. M. spowodowane są m.in. utrzymywaniem niesprawnych technicznie autobusów. Decydując się na utrzymywanie nierentownej działalności gospodarczej małżonkowie M. muszą pokrywać pozostałe straty z dochodów uzyskiwanych z pracy. Poza tym organ I instancji podniósł, iż mimo wstrzymania egzekucji należności I raty podatku za 2002r., podatnicy nie zgromadzili pieniędzy na zapłacenie II raty podatku, a ponadto zaległością stała się także I rata podatku od środków transportowych za 2003r.

Od tej decyzji K. i D. M. wnieśli odwołanie, w którym podnieśli, iż nie jest prawdą jakoby świadomie zdecydowali się na utrzymywanie działalności gospodarczej i pokrywanie strat z pensji oraz renty. Zmiany w przepisach podatkowych i prawa drogowego postawiły podatników w trudnej sytuacji prawnej i w pułapce podatkowej.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] podzieliło stanowisko organu I instancji i utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzję tę D. i K. M. zaskarżyli do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie, podnosząc, iż zarówno organ I jak i II instancji nie odniósł się do argumentu strony, iż zasadniczym powodem braku dochodów jest regres gospodarczy w branży turystycznej i przewozowej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosi o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpatrując sprawę na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zważył, co następuje :

Zgodnie z przepisem art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) sąd rozstrzygając sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W zawiązku z tym w niniejszej sprawie wskazać należy na okoliczności niepodniesione w skardze, lecz rzutujące na prawidłowość wydanych przez organy obu instancji decyzji.

Analiza przekazanych Sądowi akt administracyjnych pozwala na stwierdzenie, że K. i D. M. wystąpili do Prezydenta Miasta G. o umorzenie I raty podatku od środków transportowych tj. najprawdopodobniej od trzech autobusów za rok 2002r.. Autobusy te służyły wykonywaniu przez D. M. działalności gospodarczej w zakresie Biura Turystyczno Przewozowego. W związku z tym należało wyjaśnić na czyje nazwisko były one zarejestrowane, a więc kto D. M. czy K. M. bądź oboje małżonkowie są właścicielami i zarazem podatnikami podatku od środków transportowych.

Odwołać bowiem należy się do przepisu art.9 ust.1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 31 ze zm.) nakładającego obowiązek podatkowy m. in. na osoby fizyczne będące właścicielami środków transportowych, a jeżeli środek transportu stanowi współwłasność osób fizycznych solidarnie na współwłaścicieli.

Wyjaśnienie wskazanej kwestii jest konieczne dla oceny prawidłowości tak zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, bowiem w myśl postanowień przepisu art.67 § 1 Ordynacji podatkowej organ podatkowy może na wniosek podatnika umorzyć jego zaległość podatkową. W rozpatrywanej sprawie nie wiadomo zaś, kto jest podatnikiem podatku od środków transportowych, bowiem nie wynika to ani z treści wydanych decyzji, ani z zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jedynie w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu dochodzenia w sprawie włamania do autobusu (k. 8 akt administracyjnych) stwierdzono, że autobus Ikarus GWC 1159 stanowił własność K. M.

W tej sytuacji nie wiadomo, kto jest podatnikiem uprawnionym do złożenia wniosku o umorzenie I raty podatku od środków transportowych za rok 2000 i w konsekwencji, kto winien być stroną w tym postępowaniu.

Powyższe względy przesądzają o tym, że wobec niewyjaśnienia istotnych dla oceny prawidłowości wydanych w sprawie decyzji w aspekcie formalnym, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i b oraz art.200 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.

/-/M. Skwierzyńska /-/Wł. Zygmont /-/M.Jaśniewicz