Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 983/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Centralna Wojskowa Komisja Lekarska
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1, 6 i 7
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: par. 4 pkt 1, par. 22, par. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1991 nr 18 poz 80
law: Obwieszczenie Ministra Przemysłu z dnia 22 lutego 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska, Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Ewa Kwiecińska, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P.L. na orzeczenie Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] (zwana dalej CWKL) orzeczeniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], działając zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1370/13, a także wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 853/14 oraz na podstawie przepisów § 12 pkt. 1 i § 29, § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia

2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15 poz. 80 z późn. zm.), a także § 2 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 4 grudnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. poz. 1481), utrzymała w mocy orzeczenie Rejonowej Wojskowej Komisji [...]

w [...] (zwanej dalej RWK[...]) z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...], którym uznano P. L za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej

i zaliczono go do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia.

Do wydania powyższych orzeczeń doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: RWK[...] działając na podstawie art. 5 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia

11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r., Nr 90 poz. 593 z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą, § 16, 21 ust 1 i 2, § 24 ust 1 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach oraz § 5 ust 1 i 7 ust. 2 i 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie wojskowych komisji lekarskich oraz określenia ich siedzib, zasięgu działania i właściwości (Dz. U. z 2012 r. poz. 1013), orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...]. stwierdziła, że schorzeniami powodującymi niezdolność P. L. do służby są - stosownie do § 67 pkt 2 i § 68 pkt 2 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. - zaburzenia adaptacyjne na podłożu osobowości nieprawidłowej.

Od orzeczenia RWK[...] nr [...] P. L. złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji w całości oraz uznanie, że posiada zdolność fizyczną i psychiczną do zawodowej służby wojskowej, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. P. L. zarzucił ww. orzeczeniu naruszenie: art. 5 ust. 6 pkt 1 i art. 5 ust. 7 ustawy oraz art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 9 i art. 107 § 3 Kpa. Wniósł także

o przeprowadzenie ponownych badań lekarskich i specjalistycznych oraz innych czynności przewidzianych w § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej

z dnia 8 stycznia 2010 r.

Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...]CWKL utrzymała w mocy orzeczenie RWK[...], jednak po rozpoznaniu skargi P. L. na ww. orzeczenie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r. sygn. akt II SA/Wa 1370/13 uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że w postępowaniu odwoławczym brała udział osoba podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 24 Kpa, a stwierdzone naruszenie prawa stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 853/14 oddalił skargę kasacyjną CWKL.

Wobec powyższego, CWKL zaskarżonym w niniejszej sprawie orzeczeniem z dnia [...] marca 2016 r. utrzymała w mocy orzeczenie RWK[...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia organ podał, że zgodnie z przytoczonymi przez badanego ustaleniami Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowiącymi

że rozporządzenie MON w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich

w tych sprawach, jako lex specialis regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań w Kpa, niemniej w sprawach nieuregulowanych rozporządzeniem przepisy kpa. znajdują zastosowanie w pełnym zakresie (wyrok NSA w Warszawie z dn. 10 lutego 1999 r. I SA 2114/97 lex nr 47973). Potwierdził to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku ( sygn. akt II Sa/Wa 1411/10), w którym stwierdzono, że rozporządzenie MON w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej zawiera kompleksowe regulacje, a to oznacza, że orzeczenia komisji choć mają charakter decyzji administracyjnej, podlegającej kontroli instytucjonalnej nie stosuje się do nich w tych sprawach w pełnym zakresie przepisów kpa.

Organ, powołując się na § 30 ust. 2 wymienionego wyżej rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., wskazał, że CWKL postanowiła wydać orzeczenie po rozpatrzeniu odwołania, na podstawie dostępnej dokumentacji orzeczniczo- lekarskiej, z której wynika, że badany został skierowany do wojskowej komisji [...] w celu orzeczenia zdolności do zawodowej służby wojskowej.

Do skierowania organ kierujący dołączył informacje o warunkach i przebiegu służby do celów wojskowej komisji lekarskiej oraz opinie psychologiczną konsultanta dowódcy JW. [...] do spraw profilaktyki psychologicznej. Organ stwierdził, że z dokumentacji tej wynika, że u badanego występują zaburzenia adaptacyjne. W wystawionej WK[...] karcie skierowania nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r. konsultujący psycholog zalecił obserwację stanu psychicznego w warunkach oddziału. Wpis ten był podstawą skierowania przez WKL orzekanego do Oddziału Psychiatrycznego [...] Szpitala [...] SPZOZ [...], gdzie przebywał w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 16 stycznia 2013 r. Po zakończonej obserwacji RWK[...] otrzymała skrócony odpis historii choroby dla celów orzeczniczych, natomiast badany zapewne otrzymał kartę informacyjną z pobytu

w tym oddziale. W dostępnej dokumentacji brak danych aby orzekany negował ustalenia poczynione podczas pobytu w oddziale psychiatrycznym.

Organ stwierdził, że z analizy skróconego odpisu historii choroby wynika, że podczas pobytu przeprowadzono kompleksowe badanie stanu zdrowia orzekanego, między innymi badanie psychiatryczne oraz poddany został procedurze diagnostycznych badań psychologicznych w dn. 7-11 stycznia 2013 r. podczas, których wykonano szereg testów, na podstawie których stwierdzono, że badany ma trudności w rozumieniu sytuacji społecznych z ich adekwatną interpretacja i gotowością do weryfikacji do własnych spostrzeżeń i interpretacji. Ponadto ustalono na podstawie wyników przeprowadzonych testów badających cechy osobowości, cechy formalnej charakterystyki zachowania, style radzenia sobie z przeciążeniami emocjonalnymi oraz poziomu lęku rozumianej zarówno jako aktualny stan jak i stała cecha osobowości. Silnie obronną postawę wobec procedury badania - badany zaprezentował się jako osoba znacznie lepiej funkcjonująca niż jest to prawdopodobnie w rzeczywistości. Natomiast w zakresie funkcjonowania poznawczego globalna ocena funkcjonowania wskazuje na cechy zaburzeń poznawczych bez otępienia - uchwycone biedy mogą być wynikiem bardziej nastawienia lękowego wobec procedury badania oraz silnie obronnej postawy - badany skoncentrowany na przedstawieniu siebie jako lepiej funkcjonującego niż jest to prawdopodobnie w rzeczywistości popełnił kilka prostych błędów. Badany wykazuje skłonności do pomniejszenia wagi pobytu w oddziale psychiatrycznym, pomniejszał fakt bycia poddanym procesowi obserwacji psychiatryczno- psychologicznej. aż pod tendencję do zaprzeczania i racjonalizację na temat jakichkolwiek problemów o podłożu emocjonalno-psychologicznym. Organ podał też, że P. L. w odwołaniu cytuje tylko część ustaleń psychologicznych, dotyczących jego osoby podczas obserwacji w oddziale psychiatrycznym.

Organ stwierdził, że po zakończeniu obserwacji ustalono rozpoznanie - cechy osobowości paranoidalnej. Podał też, że wyniki badań psychologicznych wyjaśniają zastrzeżenia P. L. do ustalonej kategorii zdolności do zawodowej służby wojskowej, mimo że orzekany przed skierowaniem do WKL nie leczył się. Osoby takie negują objawy choroby, mają poczucie zdrowia.

Organ wskazał też, że w oparciu o całość obserwacji psychologiczno-psychiatrycznej RWK[...] otrzymała opinie orzeczniczo- lekarską wystawioną w dniu [...] stycznia 2013 r. przez dr n. med: specjalistę psychiatrii L. M.,

z której wynika, że u badanego występuje [...]. Wyniki badań i konsultacji upoważniają do rozpoznania u badanego rozpoznania zaburzeń adaptacyjnych na podłożu osobowości nieprawidłowej i uznania orzekanego .za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej. Ponadto jak wynika z adnotacji w dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej badanemu udostępniono do wglądu całość posiadanej dokumentacji RWK[...].

Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, dotyczących naruszenia przepisów Kpa organ odwoławczy podkreślił, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. jako lex specialis reguluje pewne kwestie odmiennie od rozwiązań przyjętych w Kpa. Jednak w sprawach nieuregulowanych rozporządzeniem przepisy Kpa znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Natomiast zgodnie z § 30 ust. 2 rozporządzenia z dnia 8 stycznia 2010 r. Wojskowa Komisja Lekarska wyższego stopnia, rozpatrując odwołanie orzeka na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy. Jedynie w razie braków w dokumentacji zgromadzonej w toku postępowania przed organem I instancji, organ wyższego stopnia może przeprowadzić ponownie badania lekarskie i specjalistyczne, czy też skierować żołnierza na obserwację szpitalną. Organ nie ma zatem obowiązku kierowania żołnierza na badania dodatkowe. W niniejszej sprawie CWKL wydała orzeczenie na podstawie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej przez RWK[...]. W decyzji podkreślono, że P. L. do odwołania nie dołączył żadnej dokumentacji z innych ośrodków medycznych czy psychologicznych, z której wynikałoby, że nie występują u niego schorzenia ustalone przez lekarzy psychiatrów i psychologów na oddziale psychiatrycznym, gdzie skarżący przebywał w dniach 2-16 stycznia 2013 r. w ramach zleconej przez RWK[...] obserwacji.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że żaden z konsultujących lekarzy i psychologów nie określił zdolności badanego do zawodowej służby wojskowej, ponieważ właściwość ta należy do kompetencji wojskowych komisji lekarskich, które na podstawie zebranej dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, wydają orzeczenia dla osób skierowanych do WKL o zdolności bądź też niezdolności zainteresowanych do zawodowej służby wojskowej, zgodnie z zapisem § 4 pkt 1 ppkt. a. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia.2010 r. Z uwagi na kwestionowanie przez skarżącego w odwołaniu kwalifikacji jego schorzenia CWKL podała również, że zgodnie z zapisem § 18 ust. 2 ww. rozporządzenia, jeżeli dla danego przypadku brak jest odpowiedniego paragrafu lub punktu w załączniku nr 1 lub 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego.

Skarżący, reprezentowany przez adw. K. W., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. orzeczenie CWKL, w części dotyczącej rozstrzygnięcia o zdolności do zawodowej służby wojskowej skarżącego, w tym również oceny jego stanu zdrowia dla tego celu (tj. z wyłączeniem ustalenia związku lub braku związku chorób i schorzeń ze służbą wojskową oraz z wyłączeniem ustalenia grupy inwalidztwa i jego związku lub braku związku ze służbą wojskową). Skarżący wniósł o

1) uchylenie orzeczenia CWKL w zaskarżonej części,

2) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

Orzeczeniu temu skarżący zarzucił w szczególności naruszenie:

1) art. 5 ust. 6 pkt 1 i 2 ustawy, poprzez ustalenie wobec strony jako kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej kategorii N - trwale niezdolny do zawodowej służby wojskowej, w sytuacji gdy brak jest podstaw faktycznych i prawnych do takich ustaleń - strona jest zdolna do zawodowej służby wojskowej;

2) art. 5 ust. 7 ustawy, poprzez wydanie orzeczenia o zaliczeniu strony do kategorii N, jako kategorii zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej bez uwzględnienia wyników badań specjalistycznych i przeprowadzonej obserwacji szpitalnej oraz przeprowadzonego badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych;

3) § 30 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia

2010 r., poprzez zaniechanie przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego i badania specjalistycznego skarżącego oraz przeprowadzenia dodatkowego postępowanie w celu uzupełnienia dokumentów, pomimo takiej potrzeby;

4) naruszenie art. 7 i 77 § 1 Kpa, poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz wydanie jej z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

w szczególności na okoliczność stanu zdrowia oraz zdolności fizycznej

i psychicznej do zawodowej służby wojskowej;

5) naruszenie art. 8 i 9 Kpa poprzez brak działania organu w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej oraz nieinformowanie strony

o okolicznościach mogących mieć wpływa na ustalenie jej praw

i obowiązków, nieudzielanie stronie niezbędnych wyjaśnień i wskazówek;

6) naruszenie art. 10 § 1 Kpa, przez niezapewnienie stronie czynnego udziału

w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;

7) naruszenie art. 107 § 3 Kpa, poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji

w zakresie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia,

8) § 25 ust. 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia

2010 r. w zw. z art. 107 § 1 Kpa, poprzez podpisanie skarżonego orzeczenia przez osobę niebędącą członkiem składu orzekającego organu II instancji;

9) art. 138 § 1 pkt 2 Kpa, poprzez zaniechanie uchylenia decyzji i orzeczenia co do istoty sprawy przez uznanie, że kategoria zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej skarżącego to kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik P. L. rozwinął zarzuty skargi wskazując, że skarżący nigdy nie był nigdy leczony jak również hospitalizowany w związku ze stwierdzonym u niego schorzeniem. Zarzucił też, że ze skróconego odpisu historii choroby wynika jedynie, że rozpoznano cechy osobowości paranoicznej, nie określając z jakim natężeniem. Poza tym pełnomocnik stwierdził, że z treści odpisu skróconego choroby nie wynika aby stwierdzone schorzenie miało jakikolwiek wpływ na zdolność skarżącego do zawodowej służby wojskowej.

Ponadto pełnomocnik skarżącego podał, że z akt sprawy nie wynika czy opinia psychologiczna została sporządzona przez osobę mającą stosowne uprawnienia. Zarzucił też, że jeśli chodzi o schorzenie ujęte w § 67 pkt 2 to w objaśnieniach do tego paragrafu wskazane jest, że dotyczy on przypadków, które mimo leczenia

i innych oddziaływań readaptacyjnych, trwających 9 miesięcy, nie rokują istotnej poprawy. Rozpoznanie należy ustalać z uwzględnieniem dokumentacji z leczenia

w oddziale psychiatrycznym i w PZP. Z kolei w objaśnieniach do § 68, będących również podstawą kwalifikacji schorzenia stwierdzonego u skarżącego wskazano, że przez zaburzenia osobowości (osobowość nieprawidłowa, psychopatia, charakteropatia) należy rozumieć niedorozwój lub defekt sfery drążeniowo-uczuciowej, osobowości, bez względu na etiologię. Wskazał też na jakiej podstawie ustala się powyższe schorzenie. Pełnomocnik podał też, że w objaśnieniach do § 68 pkt 2 wskazano, że należy go stosować u badanych, u których na tle długotrwałej dezadaptacji stwierdza się okresy zadawalającego funkcjonowania, zaś taki przypadek u skarżącego nie występował, bowiem skarżący nie był poddawany leczeniu. Pełnomocnik zarzucił również, że jeżeli zastosowany był § 18 ust. 2 rozporządzenia, gdy schorzenie zostaje zakwalifikowane wedle przepisu najbardziej zbliżonego to wymagane jest wyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji przyczyn

i powodów takiego stanu rzeczy, zwłaszcza jeżeli terminologia obu się nie pokrywa.

W odpowiedzi na skargę Centralna Wojskowa Komisja Lekarska

w [...], wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując wnioski zawarte

w zaskarżonym orzeczeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.) dalej powoływanej jako: "P.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Oznacza to, że kontrola sądowo-administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy administracyjne - wydając zaskarżony akt - nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu była, co należy podkreślić, wyłącznie kwestia stwierdzonej u skarżącego niezdolności do służby wojskowej, nie zaś związek (brak związku) ustalonych przez organ ułomności z czynną służbą wojskową, bo tylko w takim zakresie orzeczenie zostało zaskarżone.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz.U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala wojskowa komisja lekarska, która wydaje w tej sprawie orzeczenie.

Orzeczenie wojskowej komisji lekarskiej jest decyzją. W myśl art. 5 ust. 6 ustawy ustala się następujące kategorie zdolności fizycznej i psychicznej do zawodowej służby wojskowej: (1) kategoria Z - zdolny do zawodowej służby wojskowej, co oznacza zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej oraz służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego, (la) kategoria Z/O - zdolny do zawodowej służby wojskowej z ograniczeniami, co oznacza ograniczoną zdolność do dalszego pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych, (2) kategoria N - trwale lub czasowo niezdolny do zawodowej służby wojskowej oraz niezdolny do służby w charakterze kandydata na żołnierza zawodowego.

Z kolei według brzmienia art. 5 ust. 7 ustawy, orzeczenie o zaliczeniu danego żołnierza lub innej osoby do jednej z ww. kategorii, właściwe komisje lekarskie wydają na podstawie badania lekarskiego fizycznej i psychicznej zdolności tej osoby do służby w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych i rodzajach wojsk oraz na poszczególnych stanowiskach służbowych z uwzględnieniem wyników badań specjalistycznych, a w razie potrzeby również obserwacji szpitalnej.

Podstawę orzekania w niniejszej sprawie przez wojskowe komisje lekarskie stanowiły przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 ze zm.). Wskazać należy, iż CWKL wydając orzeczenie nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., w podstawie prawnej wskazała prawidłowo jako podstawę rozstrzygnięcia rozporządzenie MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania

o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowej komisji lekarskiej w tych sprawach (Dz. U. Nr 15, poz. 80 z późn. zm.). Pomimo, iż aktualnie obowiązują przepisy rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2015 r., komisja zobligowana była rozstrzygać na podstawie zapisów wcześniejszego rozporządzenia, bowiem sprawy wszczęte i nie zakończone winny być prowadzone

w stanie prawnym obowiązującym w dacie ich wszczęcia.

Rozporządzenie to w załączniku nr 1 określało wykaz chorób lub ułomności uwzględniany przy orzekaniu o zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej w poszczególnych rodzajach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej i rodzajach wojsk oraz na określonych stanowiskach służbowych.

Zgodnie z zawartymi tam zapisami wojskowe komisje lekarskie orzekają na podstawie dokumentów, o których mowa w § 14 i po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich (§ 22 i § 23 ust. 1 rozporządzenia). Przedmiotem sądowej kontroli orzeczenia ustalającego zdolność do pełnienia służby wojskowej, które z natury rzeczy obejmuje kwestie wymagające wiedzy specjalistycznej, jest przede wszystkim prawidłowość zastosowanej w toku postępowania przed organem procedury oraz prawidłowość przyjętej podstawy materialno-prawnej w zakresie zastosowanego wzorca uprawniającego do zakwalifikowania strony do kategorii zdolności lub niezdolności do zawodowej służby wojskowej.

W ramach tak pojętej kontroli sąd administracyjny nie jest uprawniony do weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z punktu widzenia medycznej oceny warunków zdrowotnych badanego. Sąd nie może też zmienić we własnym zakresie takiej oceny i zakwalifikować skarżącego do innej kategorii zdolności do służby wojskowej, niż uczyniła to komisja w oparciu o przeprowadzone badania lekarskie.

Badając pod tym kątem zaskarżone orzeczenie Sąd uznał, że odpowiada ono prawu. Orzekając w sprawie Centralna Wojskowa Komisja Lekarska w [...] podzieliła stanowisko komisji lekarskiej I instancji, zawarte w orzeczeniu z dnia [...] stycznia 2013 r. nr RWK[...] nr [...], uznające skarżącego za trwale niezdolnego do zawodowej służby wojskowej i zaliczające go do trzeciej grupy inwalidztwa z ogólnego stanu zdrowia i do żadnej grupy inwalidztwa w związku ze służbą wojskową, stosownie do § 67 pkt 2 i § 68 pkt 2 załącznika nr 1 ww. rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 stycznia 2010 r. - zaburzenia adaptacyjne na podłożu osobowości nieprawidłowej.

Wskazać należy, że rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie zasad określania zdolności do czynnej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, jako lex specialis regulują pewne kwestie odmiennie od rozwiązań w Kpa, niemniej w sprawach nieuregulowanych rozporządzeniem przepisy kpa, znajdują zastosowanie w pełnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w orzeczeniu o sygn. akt sygn. akt II SA/Wa 1411/10, stwierdził, że rozporządzenie MON w sprawie zdolności do czynnej służby wojskowej zawiera kompleksowe regulacje, a to oznacza, że orzeczenia komisji choć mają charakter decyzji administracyjnej podlegającej kontroli instytucjonalnej, nie stosuje się do nich w tych sprawach w pełnym zakresie przepisów kpa.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący skierowany został do wojskowej komisji [...], w celu orzeczenia zdolności do zawodowej służby wojskowej.

Wskazać należy, że do skierowania organ kierujący dołączył informacje o warunkach i przebiegu służby do celów wojskowej komisji lekarskiej oraz opinie psychologiczną konsultanta dowódcy JW. [...] do spraw profilaktyki psychologicznej, z której wynika, że u badanego występują zaburzenia adaptacyjne. Wpis ten był podstawą skierowania przez WKL orzekanego do Oddziału Psychiatrycznego [...] Szpitala [...] SPZOZ w [...], gdzie przebywał w okresie od 2 stycznia 2013 r. do 16 stycznia 2013 r. Po zakończonej obserwacji RWK[...] otrzymała skrócony odpis historii choroby dla celów orzeczniczych, natomiast badany zapewne otrzymał kartę informacyjną z pobytu w tym oddziale.

Wskazać należy, że z dokumentacji zawartej w aktach nie wynika, ażeby skarżący negował ustalenia poczynione podczas pobytu w oddziale psychiatrycznym.

Z analizy skróconego odpisu historii choroby wynika, że podczas pobytu przeprowadzono kompleksowe badanie stanu zdrowia orzekanego, między innymi badanie psychiatryczne oraz poddany został procedurze diagnostycznych badań psychologicznych w dn. 7-11 stycznia 2013 r., podczas, których wykonano szereg testów, na podstawie których stwierdzono, że skarżący ma trudności w rozumieniu sytuacji społecznych z ich adekwatną interpretacja i gotowością do weryfikacji do własnych spostrzeżeń i interpretacji. Ponadto ustalono na podstawie wyników przeprowadzonych testów badających cechy osobowości, cechy formalnej charakterystyki zachowania, style radzenia sobie z przeciążeniami emocjonalnymi oraz poziomu lęku rozumianej zarówno jako aktualny stan jak i stała cecha osobowości.

Jak wynika z orzeczenia skarżący wykazywał skłonności do pomniejszenia wagi pobytu w oddziale psychiatrycznym, pomniejszał fakt bycia poddanym procesowi obserwacji psychiatryczno- psychologicznej, aż pod tendencję do zaprzeczania i racjonalizację na temat jakichkolwiek problemów o podłożu emocjonalno-psychologicznym.

Po zakończeniu obserwacji ustalono rozpoznanie - cechy osobowości paranoidalnej. W oparciu o całość obserwacji psychologiczno-psychiatrycznej RWK[...] otrzymała opinie orzeczniczo- lekarską wystawioną w dnia [...] stycznia 2013 r. przez dr n. med.: specjalistę psychiatrii L. M., z której wynika, że u badanego występuje [...].

Podkreślić należy, że żaden z konsultujących lekarzy i psychologów nie określił zdolności badanego do zawodowej służby wojskowej, gdyż właściwość ta należy do kompetencji wojskowych komisji lekarskich, które na podstawie zebranej dokumentacji orzeczniczo - lekarskiej wydają orzeczenia dla osób skierowanych do WKL o zdolności bądź też niezdolności zainteresowanych do zawodowej służby wojskowej zgodnie z zapisem § 4 p. 1 ppkt. a cytowanego wyżej rozporządzenia MON.

Faktem jest również, na co zwróciła Komisja, że badany nie dołączył do odwołania żadnej dokumentacji z innych ośrodków medycznych, czy też psychologicznych, z których wynikałoby, że nie występują u P. L. ustalenia poczynione przez lekarzy psychiatrów i psychologów w oddziale psychiatrycznym.

Ponieważ zarówno komisja I jak i II instancji stwierdziła na podstawie przeprowadzonych konsultacji, że u skarżącego występują zaburzenia adaptacyjne na podłożu osobowości nieprawidłowej, które wyczerpują przesłanki zastosowania kwalifikacji z § 67 pkt 2 i § 68 pkt 2 zał. Nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r., grupa II - kategoria N, to orzekany jest niezdolny do zawodowej służby wojskowej. Zgodnie z przywołanym przez skarżącego art. 5 ust. 7 ustawy komisja w oparciu o wyniki badań, konsultacji specjalistycznych oraz szpitalnej obserwacji orzeczniczej wydała orzeczenie stosując stosowną kategorię zdolności do zawodowej służby wojskowej, wymieniona w art. 5 ust. 6.

Odnosząc się z kolei do zarzutów sformułowanych na podstawie § 30 ust 2, § 25 ust. 6 rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie orzekania o zdolności do zawodowej służby wojskowej oraz właściwości i trybu postępowania wojskowych komisji lekarskich w tych sprawach, należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie komisja I instancji nie tylko zleciła wykonanie m.in. konsultacji psychiatrycznej i psychologicznej ale zgodnie z sugestią konsultującej A. W. - specjalisty psychiatrii, oraz mgr R. A. - psychologa, zleciła przeprowadzenie obserwacji stanu psychicznego w warunkach szpitalnych. Na obserwacje orzeczniczą skarżący wyraził zgodę i na podstawie epikryzy wypisowej [...] Sz[...] z dnia 16 stycznia 2013 r., przebywał w Oddziale Psychiatrycznym od dnia 2 stycznia 2013 r., a w dniach od 7 do 11 stycznia 2013 r. w trakcie obserwacji orzeczniczej przeprowadzono u orzekanego psychologiczne badania diagnostyczne. Na podstawie uzyskanych wyników dr n. med. L. M. - specjalista psychiatra sporządził opinię orzeczniczo-lekarską z dnia [...] stycznia 2013 r.

Zgodzić się należy z organem, że komisja I instancji wykorzystała wszelkie przewidziane przepisami prawa możliwości dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, co pozwoliło przeprowadzić postępowanie odwoławcze na podstawie dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie i dlatego też nie było potrzeby przeprowadzania dalszych badań.

Odnośnie zaś zarzutu nienależytego podpisania orzeczenia przez członków Komisji, to Sąd tego zarzutu nie podziela. Stwierdzić bowiem należy, iż zarówno orzeczenie CWKL w [...] jaki i RWK[...] w [...] opatrzone jest własnoręcznymi podpisami orzeczników, wyznaczonych do składu orzekającego. Zgodnie z postanowieniami Kodeksu cywilnego dla zachowania pisemnej formy czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie, nie istnieje więc konieczność aby lekarze orzecznicy składali na orzeczeniach podpisy czytelne.

Odnośnie zarzutów naruszenia art. 7 i 77 § 1, art. 8 i 9, 10 § 1, 107 § 3, 138 § 1 pkt 2, stwierdzić należy, że w organy administracji ustaliły stan zdrowia skarżącego poprzez przeprowadzenie konsultacji specjalistycznych oraz obserwacji w warunkach szpitalnych.

Orzeczenie wydane zostało zgodnie z regułami kpa i zawiera wszelkie wymagane dla formy decyzji elementy. Skarżący brał czynny udział w postępowaniu, i nie zgłaszał zastrzeżeń co do treści opinii wydawanych przez konsultujących. Podkreślenia wymaga, iż interpretacja wyników badań należy do lekarzy orzeczników wojskowych komisji lekarskich, posiadają oni bowiem stosowną wiedzę nie tylko

z zakresu medycyny lecz również w kwestiach zależności obiektywnych czynników stanu zdrowia a ich wpływem na zdolność do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Subiektywne odczucia skarżącego, odnośnie jego stanu zdrowia i predyspozycji

do służby, nie stanowią istotnej okoliczności w postępowaniu orzeczniczym. Niezależni specjaliści w dziedzinie psychiatrii i psychologii, konsultując orzekanego stwierdzili dysfunkcję w zakresie zdrowia psychicznego która, w ich opinii, stanowi przeciwskazanie do dalszej służby wojskowej. CWKL analizując zgromadzoną dokumentację medyczną odnajdując analogię zapisów poszczególnych opinii, stworzyła łączną kwalifikację zawartą w orzeczeniu.

Zgodzić się należy, że Centralna Wojskowa Komisja Lekarska nie weryfikuje kompetencji oraz uprawnień zawodowych specjalistów działających na zlecenie dowódców jednostek wojskowych.

Odnośnie zarzutu dotyczącego zapisu rozpoznania wskazać należy na fakt, iż wojskowe komisje lekarskie zobligowane są do stosowania zapisów rozporządzenia, w tym do ustalania rozpoznań w treści ujętej w załączniku dotyczącym chorób

i ułomności. Komisje sporządzając orzeczenia zobligowane są przypisać rozpoznane schorzenie do jednego z paragrafów przewidzianego w wymienionym załączniku.

W sytuacji gdy schorzenie nie zostało ujęte w wykazie, należy zakwalifikować je do paragrafu najbardziej zbliżonego. Specjalista wydający opinię na potrzeby orzecznicze nie jest związany wymienioną nomenklaturą, wobec czego tworzy opinię na podstawie właściwej sobie najlepszej wiedzy i zapisuje stosowne rozpoznanie. Zadaniem lekarzy orzeczników jest przeanalizowanie uzyskanych wyników konsultacji i dopasowanie schorzenia rozpoznanego w konsultacji do odpowiedniego paragrafu w wykazie chorób i ułomności. Specyfika rozpoznań z zakresu zdrowia psychicznego w przeciwieństwie do większości chorób somatycznych nie może być stwierdzona jednoznacznie w pojedynczym badaniu. Na konkretne rozpoznanie składa się szereg czynników rozpatrywanych szeroko, w oparciu o całość historii choroby i stanu zdrowia osoby orzekanej. Na jedno rozpoznanie składa się wiele czynników, stąd w opinii przywoływane są przesłanki, które stanowią o stwierdzeniu konkretnego schorzenia. W przedmiotowej sprawie przesłanki wskazane w opinii orzeczniczo-lekarskiej: ograniczone zaufanie wobec innych osób, egocentryczne postrzeganie rzeczywistości, dysfunkcyjność w strefie dążeniowo-uczuciowej, cechy osobowości paranoidalnej, stanowią ogół przesłanek który daje podstawę

do postawienia jednego, spójnego rozpoznania medycznego.

Przywołując opinię stworzoną przez psychologa A. H. w dniu

[...] listopada 2012 r., należy stwierdzić, iż kładzie ona nacisk głównie na funkcjonowanie skarżącego w realiach służby wojskowej to jednak w swoich tezach jest zbliżona do opinii wydawanych przez konsultujących lekarzy specjalistów. Stwierdza bowiem nieprawidłowości w relacjach interpersonalnych, funkcjonowaniu społecznym przy procesach adaptacyjnych, do których odwołuje się opinia orzeczniczo-lekarska sporządzona po obserwacji orzeczniczej. Wymienione nieprawidłowości istnieją nie tylko wg. opinii orzekających lekarzy ale również Dowódcy, który skierował skarżącego do wojskowej komisji lekarskiej. Ponownie wskazać należy, że subiektywne odczucia skarżącego w tym zakresie choć brane są pod uwagę to nie stanowią o rozstrzygnięciu sprawy.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego kwalifikacji schorzenia skarżącego wskazać należy, że w orzekanej sprawie rozpoznane u orzekanego - zaburzenia adaptacyjne na podłożu osobowości nieprawidłowej zostało zaliczone, ze względu na brak jednoznacznej, kwalifikacji do dwóch paragrafów z załącznika nr 1 do rozporządzenia MON z dnia 8 stycznia 2010 r. Dlatego też wskazać należy na zapis § 18 ust. 2, zgodnie z którym, jeżeli dla danego przypadku brak odpowiedniego paragrafu lub punktu w załączniku 1 i 2 do rozporządzenia, przypadek ten kwalifikuje się według paragrafu lub punktu najbardziej zbliżonego. Rozpoznane u skarżącego zaburzenia zdrowia psychicznego wypełniają częściowo dyspozycję § 67 pkt 2 oraz 68 pkt 2. Ponieważ nie można było w przedmiotowej sprawie przypisać jednoznacznie określonego paragrafu, trudno tym bardziej wymagać spełnienia łącznie wszelkich warunków wymienionych w objaśnieniach szczegółowych obydwu rozpoznań. Z tej właśnie przyczyny komisje pomimo braku 9 miesięcznej hospitalizacji orzeczniczej, na podstawie przeprowadzonej obserwacji szpitalnej stwierdziły zasadność przypisania części istotnych symptomów wskazanych w § 67 pkt 2

Niezasadny jest również zarzut skarżącego, dotyczący naruszenia przez organy orzekające art. 107 § 3 kpa. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcia zostały uzasadnione w sposób adekwatny do wymagań określonych w ww przepisie i jako takie poddaje się kontroli sądu.

Konkludując Sąd stwierdza, iż brak jest podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonego orzeczenia doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania w stopniu ,mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku