Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1671/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Sławomir Pauter Protokolant starszy inspektor sądowy Joanna Drapczyńska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 470/14 w sprawie ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 470/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] marca

2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że decyzją z dnia 30 grudnia 2013r. Wójt Gminy L. odmówił P. D. umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego za lata 2012/2013 w kwocie

4800 złotych, których zwrot określono w decyzji tego samego organu z dnia

[...] października 2013r. Organ wskazał, że powstanie zadłużenia z tytułu alimentacji i obowiązek jego uregulowania przez dłużnika jest następstwem zaniechania płacenia alimentów ustalonych wyrokiem sądu, natomiast fakt wypłaty świadczeń z budżetu państwa nie zwalnia dłużnika z alimentacji na rzecz dziecka. W ocenie organu wiek dłużnika oraz fakt podjęcia zatrudnienia stanowi powód do dalszej spłaty powstałego zadłużenia, zgromadzony zaś w sprawie materiał dowodowy nie stanowi przesłanki jego umorzenia.

Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] marca 2014 r. rozstrzygnięcie Wójta utrzymało w mocy. W motywach uzasadnienia podano, że umorzenie jest stosowane jedynie wyjątkowo, wtedy, gdy brak jest podstaw do przypuszczenia co do ich spłaty. Może mieć to miejsce, gdy o umorzenie ubiega się osoba bez stałych dochodów, której stan zdrowia uniemożliwia podjęcie pracy i brak jest rokowań na jego poprawę. W tym przypadku brak jest jednak podstaw do uwzględnienia wniosku. Dłużnik ma 32 lata, jest w wieku aktywności zawodowej, stan zdrowia pozwala na wykonywanie pracy, a jego sytuacja może się poprawić. W ocenie Kolegium umorzenie należności byłoby w tej sytuacji nieuzasadnioną ulgą i przerzuceniem obowiązku zapewnienia kosztów utrzymania dziecka na podatnika, co jest sprzeczne z interesem społecznym. Zarzut opierający się na tym, że otrzymywane wynagrodzenie wystarcza jedynie na pokrycie bieżących rachunków nie uzasadnia umorzenia. Nie jest też podstawą do uwzględnienia wniosku korzystanie przez stronę z dodatkowej pomocy rodziców, gdyż polepsza to jej sytuację dochodową. Zdaniem organu świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacane są na rzecz dzieci, które nie mają żadnych możliwości zarobkowania i to właśnie dobro dziecka musi być stawiane wyżej, niż dolegliwości dotykające rodzica i wynikające z łożenia na jego utrzymanie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. D. zarzucił decyzji Kolegium naruszenie art. 30 ust.2 ustawy z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez nieuwzględnienie pogorszenia stanu jego zdrowia. Obecnie objęty jest leczeniem w poradni kardiologicznej, natomiast z zaświadczenia lekarskiego wynika, że ma samoistne nadciśnienie i musi powstrzymywać się od pracy fizycznej. W piśmie z dnia 18 lipca 2014 r. skarżący podał, że z dniem 31 stycznia 2014 r. już nie pracuje z powodu braku zleceń w firmie [...] w L.. Od dnia 4 lutego 2014 r. jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uwzględniając skargę stwierdził, że stanowiska Kolegium nie sposób zaakceptować. Wskazał, że przyjęte w decyzji założenie według którego powstały dług z tytułu wypłaconych należności z funduszu alimentacyjnego musi być spłacony, bowiem zastosowanie ulgi oznacza przerzucenie obowiązku zapewnienia kosztów utrzymania dziecka na podatnika, co jest sprzeczne z interesem społecznym, sprowadza instytucję umorzenia należności jedynie do postaci czysto iluzorycznej. Tymczasem art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jednoznacznie stanowi o takiej możliwości, a przesłanką pozwalającą na zastosowanie umorzenia jest wyłącznie sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika. Zapis ten uprawnia do stwierdzenia, że rzeczą organów rozpoznających wniosek jest rzetelne sprawdzenie powołanych we wniosku okoliczności, a nie odnoszenie się do istoty alimentacji, która stanowiła przecież podstawę wyroku określającego alimenty, a w konsekwencji także wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wywiedziona przez Kolegium teza może okazać się zasadna, ale tylko po dokładnym ustaleniu stanu faktycznego i rzetelnym rozważeniu powołanej we wniosku o umorzenie należności argumentacji.

Sąd przywołał następnie szereg orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego, z których wynika, że kontrola decyzji opartych na uznaniu administracyjnym dotyczy procesu wydania decyzji, a sądy nie są uprawnione do dokonywania oceny takich decyzji pod kątem kryteriów słusznościowych i celowościowych oraz nakazujących uwzględnienie w rozstrzygnięciach treści art 7 k.p.a. zobowiązującego do załatwienia sprawy z rozważeniem nie tylko interesu społecznego, ale i słusznego interesu obywateli. Istnienie wszelkich okoliczności uzasadniających negatywne rozstrzygnięcie dla strony musi być przez organ administracji bezspornie udowodnione, a naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego uznane zostało za przesłankę uchylenia decyzji administracyjnej.

Według Sądu, przy ocenie wniosku decydujące znaczenie nadano względom społecznym, istotnie marginalizując słuszny interes skarżącego, co mając na uwadze charakter decyzji uznaniowych, nie może znaleźć aprobaty. Odwoływanie się jedynie do wieku skarżącego i uzyskiwania dochodu, który przecież według akt wynosi 800 złotych brutto nie może zostać uznane za spełniające wymogi rzetelnego uzasadnienia odmowy umorzenia. Tym bardziej, że skarżący wskazywał na utratę z dniem

31 stycznia 2014 r. nawet tego skromnego dochodu, co miało się wiązać z ograniczeniem zamówień w firmie dla której wykonywał zlecenie. Z kolei w oświadczeniu z dnia 23 grudnia 2013r. podał, że nie ma żadnego majątku. Przedstawił ponadto zaświadczenie lekarskie z dnia 31 marca 2014r. z którego wnosić należy o przeciwwskazaniu do wykonywania prac fizycznych z powodu nadciśnienia tętniczego, przynajmniej do czasu ponownego badania w dniu 28 kwietnia 2014r. Brak jest podstaw do akceptacji stanowiska Kolegium, które wskazuje na możliwość poprawy sytuacji skarżącego w bliżej nieokreślonej przyszłości, co może w konsekwencji doprowadzić do spłaty zadłużenia. Nie tylko bowiem jest to jedynie przypuszczenie na którym nie można budować jakichkolwiek wniosków, ale sytuację dłużnika bada się w stanie na dzień złożenia wniosku, co wydaje się oczywiste.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L.. Zaskarżając wyrok w całości, Kolegium podniosło następujące zarzuty:

I. naruszenie prawa materialnego przez:

1. błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) polegającą na przyjęciu, że organ administracji badając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego nie może oceniać perspektyw i rokowań na przyszłość w tym zakresie, a perspektywy i rokowania co do sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika nie mogą leżeć u podstaw uznania administracyjnego w sprawie dotyczącej umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego;

2. błędną wykładnię art. 30 ust. 2 w związku z art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów polegającą na przyjęciu, że umorzenie należności dłużnika alimentacyjnego nie ma zastosowania wyjątkowo,

w nadzwyczajnych sytuacjach, lecz znajduje zastosowanie przy ustaleniu sytuacji dochodowej i rodzinnej powszechnie charakteryzującej dłużników alimentacyjnych;

II. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" i "c" p.p.s.a. poprzez uwzględnienie skargi i przyjęcie, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. naruszyło przepisy prawa materialnego — art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz przepisy postępowania - art. 7 i art. 107 k.p.a., co w konsekwencji doprowadziło do uchylenia decyzji, podczas gdy postępowanie w sprawie nie było dotknięte żadną z wad wskazanych w wyroku, a skarga powinna być oddalona;

2. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób nieodpowiadający wymogom opisanym w tym przepisie, a polegające na nie podaniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, niewystarczającym wyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a także niespójnym i sprzecznym wewnętrznie uzasadnieniu wyroku;

3. naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niezawarcie w uzasadnieniu wyroku precyzyjnych, zrozumiałych oraz jednoznacznych wskazań co do dalszego postępowania przez organ administracji, a przejawiające się we wskazaniu, iż "rozpoznając sprawę ponownie należy rozważyć wniosek przy uwzględnieniu także powyższych uwag", które to uwagi polegały na braku akceptacji dla poglądów Kolegium wyrażonych w uzasadnieniu decyzji oraz powołaniu tez zawartych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłych w innych sprawach;

4. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak szczegółowego odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i oderwaną od materiału dowodowego znajdującego się w aktach ocenę decyzji Kolegium z [...] marca 2014r. polegającą na uznaniu, że organ odwoławczy nie rozważył dostatecznie okoliczności sprawy, podczas, gdy uzasadnienie decyzji odnosi się do wszystkich okoliczności, które powołał dłużnik alimentacyjny w trakcie postępowania administracyjnego;

5. naruszenie art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez samodzielne ustalenie przez Sąd stanu faktycznego sprawy na podstawie dowodów i faktów, które powstały po dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy i z tego względu nie mogły być znane temu organowi, a w szczególności przez ustalenie stanu faktycznego na podstawie zaświadczenia lekarskiego z dnia 31 marca 2014r.

Wskazując na powyższe zarzuty, SKO wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie, a ponadto zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Zdaniem Kolegium, nieuprawniona jest wykładnia rozszerzająca art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności muszą go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Samo uzyskiwanie niskich dochodów bądź nieuzyskiwanie dochodów nie jest natomiast okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. W żadnym wypadku nie są taką okolicznością potrącenia z wynagrodzenia wynikające z prowadzonego postępowania egzekucyjnego, bowiem charakteryzują one dłużnika alimentacyjnego. Konieczność prowadzenia egzekucji wprost wynika z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

W ocenie Kolegium, wskazane we wniosku okoliczności uzasadniające zdaniem skarżącego umorzenie należności zostały - wbrew stanowisku Sądu - przeanalizowane przez Kolegium. Wynikały one w zasadzie z samego posiadania przez stronę statusu dłużnika alimentacyjnego i sprowadzały się do wykazywania niskich dochodów i potrąceń komorniczych oraz korzystania z pomocy rodziców. Okoliczności te są typowe dla dłużników alimentacyjnych i mają swoje źródło w samych przesłankach warunkujących przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Tak więc musiały one ze swej natury zostać uznane za mniej ważne niż interes społeczny i cel ustawy. Nie znaczy to jednak, że nie zostały przeanalizowane przez Kolegium i pominięte w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. Stanowisko Sądu wynikało z błędnej wykładni przepisu art. 30 ust. 2 ustawy. Sąd pierwszej instancji bezzasadnie bowiem uznał, że okoliczności, które są typowe dla dłużników alimentacyjnych (niskie dochody, bezrobocie, egzekucja komornicza), bez wystąpienia innych szczególnych okoliczności stanowią sytuację dochodową i rodzinną, która prowadzi do umorzenia należności.

Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a., Kolegium podkreśliło, że Sąd pominął w uzasadnieniu wyroku fakt, iż skarżący pismem z 16 grudnia 2013 r. był wzywany przez organ pierwszej instancji do dołączenia dokumentów potwierdzających jego sytuację i miał wyznaczony czas na ich złożenie. Okoliczność tę podkreśliło Kolegium na str. 4 swojej decyzji. Tym samym za niemający pokrycia w materiale dowodowym należy uznać zarzut nierozważenia sprawy pod kątem słusznego interesu skarżącego. Ponadto Sąd dopuścił się naruszenia ww. przepisu również poprzez samodzielne ustalenie stanu faktycznego sprawy na podstawie dowodów i faktów, które powstały po dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy i z tego względu nie mogły być znane temu organowi. Z uzasadnienia wyroku wynika bowiem, że skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie z 31 marca 2014 r. z, którego należy wnosić o przeciwwskazaniu do wykonywania prac fizycznych z powodu nadciśnienia tętniczego, przynajmniej do czasu ponownego badania w dniu 28 kwietnia 2014 r. Uszło jednak uwadze Sądu, iż postępowanie administracyjne w sprawie zakończyło się wydaniem decyzji w dniu [...] marca 2014r. Skoro wnioskodawca nie podnosił wcześniej okoliczności świadczących o złym stanie zdrowia, a zaświadczenie wydano po wydaniu decyzji to oczywiste jest, że nie mogło być ono częścią akt sprawy. Zaświadczenie to zostało dołączone dopiero jako załącznik do skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. ma usprawiedliwione podstawy.

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skargach podstaw kasacyjnych.

Na uwzględnienie zasługuje zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.30 ust.2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów przez jego błędną wykładnię. Zgodnie ze wskazanym przepisem organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Dokonując wykładni użytego przez ustawodawcę sformułowania " uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną" dłużnika alimentacyjnego należy mieć na względzie – jak słusznie wskazuje organ w skardze kasacyjnej - definicję dłużnika alimentacyjnego zawartą art.2 pkt 3 ustawy. Według tego przepisu dłużnik alimentacyjny to osoba zobowiązana do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna. A to oznacza, że co do zasady każdy dłużnik alimentacyjny wobec którego okazała się bezskuteczna egzekucja nie uzyskuje dochodów wystarczających na pokrycie zasądzonych przez sąd alimentów. Samo uzyskiwanie niskich dochodów bądź też nieuzyskiwanie dochodów nie jest okolicznością wyjątkową i szczególną na tle innych dłużników alimentacyjnych. Słusznie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wywiodło w skardze kasacyjnej, że sytuacja dochodowa dłużnika w postępowaniu dotyczącym umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinna być analizowana przy uwzględnieniu faktu, że dłużnik alimentacyjny co do zasady jest osobą borykającą się z trudnościami finansowymi. Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych. Umorzenie należności alimentacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa lub rodzinna nie pozwala dłużnikowi na wywiązanie się z obowiązku alimentacyjnego. Rzecz jednak w tym, że stan taki powinien być efektem wpływu czynników obiektywnych, na które dłużnik alimentacyjny nie ma wpływu. Art.30 ust.2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nie rozszerzający.

Ponadto trafnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. zwróciło uwagę, że dokonując wykładni art.30 ust.2 wskazanej wyżej ustawy i tym samym sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, o której mowa w tym przepisie nie można pominąć, że przy ocenie tej sytuacji należy mieć na uwadze nie tylko aktualną sytuację dłużnika, lecz także należy ocenić, czy istnieją widoki na poprawę jego sytuacji w przyszłości. Inne są możliwości spłaty zadłużenia przez osoby np. legitymujące się orzeczeniem o niezdolności do pracy, czy też będące w podeszłym wieku, a inne osoby młodej, nie legitymującej się takim orzeczeniem, mającej perspektywy zarobku niekoniecznie na rynku lokalnym. Dlatego trafnie w skardze kasacyjnej zarzucono także błędną wykładnię art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów polegającą na przyjęciu, że organ administracji badając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego nie może oceniać perspektyw i rokowań na przyszłość w tym zakresie, a perspektywy i rokowania co do sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika nie mogą leżeć u podstaw uznania administracyjnego w sprawie dotyczącej umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego.

Przedstawiona wyżej wykładnia wskazanego przepisu –art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów jest także prezentowana w ugruntowanym już orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. przykładowo: wyroki NSA z dnia 25 czerwca 2015 r., sygn. I OSK 53/14, z dnia 24 lipca 2015 r., sygn. I OSK 273/14, z dnia 27 września 2016, sygn. 355/15, z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. I OSK 1446/15, a także wcześniejsze wyroki, które dotyczyły umorzenia zaliczek alimentacyjnych pod rządem obowiązywania art. 16 ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej – z dnia 24 stycznia 2008 r., sygn. I OSK 544/07, z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. I OSK 1166/09 opublikowane w centralnej Bazie Orzeczeń Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego, jak też ich uzasadnienie w pełni podziela Naczelny Sąd Administracyjny.

W konsekwencji dokonania błędnej wykładni art.30 ust.2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów Sąd pierwszej instancji w sposób niewłaściwy dokonał kontroli legalności wydanych w sprawie decyzji. W niniejszej sprawie o umorzenie należności alimentacyjnych wystąpił człowiek młody, mający 32 lata, zdrowy, nie wykazujący się w dacie wydawania w sprawie decyzji żadnym stopniem niepełnosprawności ani dolegliwościami zdrowotnymi, nie mający żadnych innych zobowiązań alimentacyjnych.

Sąd pierwszej instancji niezasadnie wytknął organom orzekającym w sprawie brak dokładnego ustaleniu stanu faktycznego i rzetelnego rozważenia powołanej we wniosku o umorzenie należności argumentacji. Należy zwrócić uwagę, że w toku postępowania skarżący dłużnik pismem z 16 grudnia 2013 r. był wzywany przez organ pierwszej instancji do dołączenia dokumentów potwierdzających jego sytuację i miał wyznaczony czas na ich złożenie. Ponadto Sąd pierwszej instancji poczynił samodzielne ustalenie stanu faktycznego sprawy na podstawie zaświadczenia lekarskiego załączonego dopiero do skargi i to zaświadczenia, w którym wskazano na przejściowe kłopoty zdrowotne skarżącego związane z nadciśnieniem tętniczym. Tym samym nie można zgodzić się z zarzutem Sądu pierwszej instancji nierozważenia przez organ sprawy pod kątem słusznego interesu skarżącego, skoro był pouczony i wezwany do złożenia dokumentów potwierdzających jego sytuację dochodową i rodzinną, a dokumentów tych nie złożył w postępowaniu przed organami orzekającymi w sprawie. Nie istniały zatem żadne okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku o umorzenie. Zresztą w razie pogorszenia sytuacji zdrowotnej i wykazania tej okoliczności właściwym dokumentem dłużnik w każdym czasie może ze stosownym wnioskiem o umorzenie wystąpić. W niniejszej sprawie nie wystąpiły jakiekolwiek okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku dłużnika.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela także zarzuty procesowe podniesione w skardze kasacyjnej w zakresie dotyczącym naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez samodzielne ustalenie przez Sąd stanu faktycznego sprawy na podstawie dowodów i faktów, które powstały po dniu wydania decyzji przez organ odwoławczy i z tego względu nie mogły być znane temu organowi, a w szczególności przez ustalenie stanu faktycznego na podstawie zaświadczenia lekarskiego z dnia 31 marca 2014r., jak również naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak szczegółowego odniesienia się przez Sąd w uzasadnieniu wyroku do materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy i oderwaną od materiału dowodowego znajdującego się w aktach ocenę decyzji Kolegium z [...] marca 2014r. polegającą na uznaniu, że organ odwoławczy nie rozważył dostatecznie okoliczności sprawy, podczas, gdy uzasadnienie decyzji odnosi się do wszystkich okoliczności, które powołał dłużnik alimentacyjny w trakcie postępowania administracyjnego. Naruszenie wskazanych przepisów procesowych wynikało z dokonania przez Sąd pierwszej instancji błędnej wykładni przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, czyli art.30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

Nie można natomiast zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.141 § 4 p.p.s.a. przez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną. Sąd Wojewódzki zawarł w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku własną ocenę zaskarżonej decyzji i stanowisko swe uzasadnił. Z tym stanowiskiem można się nie zgadzać, ale nie można twierdzić, że uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art.141 § 4 p.p.s.a.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną na zasadzie art.188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i oddalił skargę. Na zasadzie art.207 § 2 p.p.s.a. odstąpiono od zasądzenia od P. D. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. kosztów postępowania kasacyjnego. Z uwagi na uwzględnienie skargi kasacyjnej i zgodnie z wnioskiem skarżącego organu uchyleniem wyroku w całości należy mieć na uwadze, że pozostaje przyznać wynagrodzenie pełnomocnikowi z urzędu za obie instancji, co należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego.