Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 555/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lipca 2016 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do dodatku pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (SKO) decyzją z [...] lutego 2016 r. utrzymało w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2016 r. odmawiającą M. W. prawa do dodatku dyferencyjnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka D. W., urodzonego [...] lutego 2005 r., w okresie od 1 lipca 2014 r. do 28 lutego 2023 r.

W uzasadnieniu decyzji SKO wskazało na następujące okoliczności sprawy.

Marszałek Województwa [...] decyzją z [...] stycznia 2016 r. odmówił M. W. prawa do dodatku dyferencyjnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w okresie od 1 lipca 2014 r. do 28 lutego 2023 r. na dziecko D. W.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że ojciec dziecka – T. W., od [...] marca 2008 r. do dziś, prowadzi własną działalność gospodarczą na terytorium [...], natomiast M. W. jest osobą nieaktywną zawodowo w Polsce, gdzie zamieszkuje wraz z dziećmi. Z uwagi na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie [...] przez T. W. w. przy rozpatrywaniu wniosku o zasiłek pielęgnacyjny zastosowanie mają przepisy rozporządzenia nr [...] oraz rozporządzenia nr [...]. W przypadku elementu transgranicznego w pierwszej kolejności należy stosować właśnie te akty prawne. Zważywszy, że T. W. jest aktywny zawodowo na terenie [...], zaś w Polsce zamieszkuje M. W. z dziećmi, wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego został przekazany do instytucji właściwej w [...]. Instytucja właściwa do wypłaty świadczeń w Niemczech przyznała T. W.

świadczenie rodzinne w pełnej wysokości na dziecko D. W. w okresie od 1 lipca 2014 r. do 28 lutego 2023 r. Po porównaniu kwot zasiłków w Polsce i w [...] organ I stwierdził, że prawo do dodatku dyferencyjnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego nie przysługuje.

Od decyzji Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2016 r. odwołanie wniosła M. W., zarzucając jej naruszenie art. 7, 9, 77 i 107 § 3 k.p.a. Wskazała, że organ nie wyjaśnił, na jakiej podstawie przesądził, że jest ona osobą nieaktywną zawodowo oraz nie pouczył, że warunkiem otrzymania dodatku jest konieczność legitymowania się przymiotem aktywności zawodowej. Na dowód swojej aktywności zawodowej załączyła 2 zaświadczenia o posiadaniu gospodarstwa rolnego i opłacaniu podatku rolnego.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (wskazaną na wstępie decyzją z [...] lutego 2016 r.) SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Tego rodzaju zasiłek przysługuje niepełnosprawnemu dziecku; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osobie, która ukończył 75 lat (art. 16 ust. 2 ustawy).

Z zakresu prawa Unii Europejskiej SKO przywołało rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) numer 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a także rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) numer 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Akty te regulują problematykę pokrywania się bądź wykluczania systemów zabezpieczenia społecznego poszczególnych państw członkowskich Unii Europejskiej. Ich celem jest zapobieganie sytuacjom, w których jedna osoba uprawniona pobiera świadczenie społeczne z systemów dwóch lub więcej państw, bądź też, wobec wzajemnego wykluczania się norm prawnych, nie pobiera tego rodzaju świadczeń w ogóle. Opisane sytuacje mogą mieć miejsce w szczególności wówczas, gdy jak w stanie faktycznym tej sprawy, jedno z rodziców dziecka uprawnionego do świadczenia zamieszkuje i korzysta ze świadczeń wsparcia w jednym kraju członkowskim (Polska), a drugie z nich jest zatrudnione na terenie innego państwa ([...]) i również jest uprawnione do pobierania świadczeń na dziecko. Jednocześnie, jak prawidłowo wywiódł organ I instancji, kwestia przyznania zasiłku pielęgnacyjnego (następnie dodatku dyferencyjnego) w poddawanej rozstrzygnięciu sytuacji prawnej i faktycznej rodziców, oceniona zostać powinna przez pryzmat przywołanego powyżej prawa wspólnotowego. Powyższe świadczenia mieszczą się bowiem w kategorii świadczeń rodzinnych zdefiniowanych w treści w/w rozporządzenia.

W art. 11 ust. 3 lit. a) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) numer 883/2004 wskazano, że osoba wykonująca w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego Państwa Członkowskiego. Z kolei w art. 67 tegoż rozporządzenia wyraźnie podkreślono, że osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Jednak emeryt lub rencista jest uprawniony do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego właściwego ze względu na emeryturę lub rentę.

Zgodnie z art. 68 przywołanego rozporządzenia, w przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa – w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania.

Jak wynika z w/w przepisów słusznie organ I instancji przekazał wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego instytucji właściwej w Niemczech, przede wszystkim z uwagi na pierwszeństwo miejsca zatrudnienia (praca T. W. w [...]) przed miejscem zamieszkania (M. W. w Polsce z dzieckiem).

T. W. w wyniku rozpoznania sprawy przez właściwy organ w [...], otrzymał świadczenie rodzinne na dziecko D. W. w okresie od 1 lipca 2014 r. do 28 lutego 2023 r. w wysokości [...] euro miesięcznie. Powyższe determinuje konieczność odmowy przyznania świadczenia w kraju miejsca zamieszkania małżonki (w Polsce). W przypadku gdyby również w Polsce zostało przyznane świadczenie doszłoby do dublowania pobieranych świadczeń rodzinnych, co jest niedopuszczalne i takim działaniom zapobiegają przepisy przywołanego powyżej rozporządzenia.

Zastosowanie zasady pierwszeństwa ([...]) nie musi oznaczać pozbawienia prawa do świadczenia z innego ustawodawstwa (Polska). Wprawdzie uprawnienia do świadczeń rodzinnych udzielane na podstawie innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo ([...]), lecz określany jest dodatek dla sumy, która przekracza tę kwotę. Przedmiotowa instytucja to dodatek dyferencyjny. Niemniej jednak słusznie zauważył organ I instancji, że taki dodatek nie przysługuje M. W., ponieważ świadczenie przyznane przez instytucję [...] kilkakrotnie przewyższa zasiłek pielęgnacyjny przyznawany w Polsce. Zgodnie z decyzja wydaną w [...] zasiłek wynosi [...] euro (czyli ok. [...] zł), z kolei w Polsce zasiłek pielęgnacyjny wynosi [...] zł.

Odnosząc się do twierdzeń M. W., iż jest ona osobą aktywną zawodowo w Polsce i przysługuje jej świadczenie także z polskiego systemu pomocy społecznej, SKO podkreśliło, że posiadanie gospodarstwa rolnego i opłacanie podatków od tegoż gospodarstwa nie jest tożsame z aktywnością zawodową. Zaświadczenie od organów o posiadaniu gospodarstwa rolnego nie jest tożsame z jego prowadzeniem i aktywnością zawodową, co znajduje aprobatę w orzecznictwie. W aktach sprawy znajduje się także informacja z PUP, że M. W. jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, a dodatkowo informacja z KRUS, iż nie figuruje w ewidencji osób ubezpieczonych, a co za tym idzie nie prowadzi działalności rolniczej.

Sam fakt bycia posiadaczem gospodarstwa rolnego nie jest równoznaczny z prowadzeniem działalności rolniczej, jeżeli nie zaistniały takie przesłanki jak wykonywanie czynności zarządzających dla osiągnięcia określonego celu w zakresie produkcji rolniczej czy fizyczne wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym. Potwierdza to orzecznictwo, z którego wynika, że "Sam fakt bycia współwłaścicielem gospodarstwa rolnego nie jest tożsamy z prowadzeniem działalności rolniczej" (wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 3 grudnia 2013 r., III AUa 310/13). Podobnie wypowiedział się Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 6 maja 2014 r., III AUa 1739/13, wskazując, że "prowadzenie działalności rolniczej w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników oznacza prowadzenie na własny rachunek przez posiadacza gospodarstwa rolnego działalności zawodowej, związanej z tym gospodarstwem, stałej i osobistej oraz mającej charakter wykonywania pracy lub innych zwykłych czynności wiążących się z jego prowadzeniem".

Dowody przedstawione przez stronę powyższych okoliczności nie potwierdzają. Zgromadzony materiał dowody przemawia za brakiem aktywności M. W. na terenie Polski i słusznością rozstrzygnięcia zapadłego przed organem I instancji. Konkludując SKO podkreśliło, że świadczenie (zasiłek pielęgnacyjny) zostało już przyznane przez instytucję niemiecką i pobiera je ojciec dziecka, co uniemożliwia przyznanie świadczenia przez kraj miejsca zamieszkania matki. Z uwagi na fakt, że wypłacane świadczenie w [...] wynosi [...] euro i znacznie przewyższa wysokość zasiłku pielęgnacyjnego w Polsce, brak jest podstaw do wypłaty dodatku dyferencyjnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w Polsce.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2016 r. wniosła M. W.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu przez organ czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, w szczególności poprzez zaniechanie ustalenia w sposób nie budzący wątpliwości, jakie świadczenia pobiera T. W. w państwie wykonywania pracy zawodowej, w szczególności czy pobiera także zasiłek pielęgnacyjny (tzw. "[...]") przysługujący z tytułu niepełnosprawności dziecka D. W., czy tylko zasiłek rodzinny (tzw. "[...]"); a nadto poprzez niepodjęcie dalszych czynności wyjaśniających czy M. W. jest osobą aktywną zawodowo, a to na skutek rozbieżności jakie powstały w związku ze złożonymi przez wnioskodawczynię dokumentami;

2. art. 86 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności czy M. W. jest osobą aktywną zawodowo, a nadto czy i jakie świadczenia na D. W. pobiera T. W.;

3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie w treści zaskarżonej decyzji na podstawie jakich dowodów organ przyjął, że T. W. w okresie od 1 lipca 2014 r. do 28 lutego 2023 r. otrzymał świadczenie pielęgnacyjne w wysokości [...] euro miesięcznie, w sytuacji gdy z przedkładanej przez skarżącą decyzji wynika, że T. W. przyznano wyłącznie zasiłek rodzinny, nie zaś zasiłek pielęgnacyjny;

4. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy prawidłowa ocena stanu faktycznego i podjętych przez organ czynności nie pozwala na zastosowanie tego przepisu;

Ponadto zarzucono błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie, że właściwa instytucja w [...] przyznała zasiłek pielęgnacyjny z tytułu niepełnosprawności na rzecz D. W. w wysokości [...] euro miesięcznie, podczas gdy instytucja ta przyznała wyłącznie zasiłek rodzinny, tzw. [...], nie zaś świadczenie pielęgnacyjne - [...]. Na tę okoliczność skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, w postaci decyzji Kasy Świadczeń Rodzinnych z [...] grudnia 2015r. o przyznaniu zasiłku rodzinnego (wraz z tłumaczeniem na język polski) celem ustalenia jakie świadczenia pobiera T. W.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

W ocenie sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż zaskarżona decyzja, mimo częściowo niewłaściwego uzasadnienia, w ostateczności odpowiada prawu.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (SKO) z [...] lutego 2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2016 r., odmawiającą M. W. prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka D. W., w okresie od 1 lipca 2014 r. do 28 lutego 2023 r.

Powodem odmowy był fakt, że ojcu D. W.– T. W., zostało przyznane w [...] (decyzją z [...] grudnia 2015 r.) na to właśnie dziecko świadczenie rodzinne do 28 lutego 2023 r. Doprecyzować jedynie należy, że tłumaczenie decyzji z [...] grudnia 2015 r. na język polski, przedstawione przez skarżącą przy skardze wraz z wnioskiem o dopuszczenie tego dowodu – czemu sąd się nie sprzeciwił – dowodzi w sposób niepodważalny, że T. W. otrzymał (kontynuuje) świadczenie rodzinne na dziecko D. W. w kwocie [...] euro. Zdaniem organów uniemożliwia to przyznanie świadczenia rodzinnego przez kraj miejsca zamieszkania matki – M. W. (zamieszkałej w Polsce), uznanej przez organ za nieaktywną zawodowo. Organy wyjaśniły ponadto, że wypłacane świadczenie w [...] wynosi [...] euro (ok. [...] zł) i wobec tego, że cyt. "znacznie przewyższa wysokość zasiłku pielęgnacyjnego w Polsce, brak jest podstaw do wypłaty dodatku dyferencyjnego w postaci zasiłku pielęgnacyjnego w Polsce."

Zdaniem skarżącej organy błędnie przyjęły, że świadczenie przyznane T. W. w [...] jest tym samym świadczeniem rodzinnym, o które ubiegała się ona w Polsce (zasiłek pielęgnacyjny), a ponadto skarżąca dowodzi, że jest aktywna zawodowo, bowiem prowadzi działalność rolniczą, co w sumie powinno stanowić podstawę do przyznania w Polsce zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz dziecka D. W.

Sąd nie podziela argumentacji skarżącej. M. W. wnioskiem z 14 lipca 2014 r. wystąpiła o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego dla syna D. W., z powodu jego niepełnosprawności. Przepis art. 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm. – dalej: u.ś.r.) stanowi, że zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje: niepełnosprawnemu dziecku; osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; osobie, która ukończył 75 lat. Jednocześnie z art. 2 pkt 2 u.ś.r. wynika, że świadczeniami rodzinnymi są między innymi świadczenia opiekuńcze, w tym zasiłek pielęgnacyjny.

W przypadku gdy osoba uprawniona do świadczeń rodzinnych lub członek rodziny tej osoby przebywa poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy przekazuje wniosek wraz z dokumentami marszałkowi województwa (art. 23a ust. 1 u.ś.r.). W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, marszałek województwa ustala, czy w przekazanej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a jeśli tak, wydaje decyzję zgodnie z art. 21 (art. 23a ust. 3 i 4 u.ś.r.). Tak też postąpiły organy w niniejszej sprawie. Zauważyć jeszcze tylko należy, że ilekroć w u.ś.r. jest mowa o przepisach o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego – oznacza to rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 166 z 30.04.2004, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 5, str. 72) oraz rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. Urz. UE L 284 z 30.10.2009, str. 1) – art. 3 pkt 15a u.ś.r.

Z faktu, że zasiłek pielęgnacyjny jest jednym ze świadczeń rodzinnych (zob. wspomniany już art. 2 pkt 2 u.ś.r.) wynikają następujące konsekwencje. Zgodnie z art. 67 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 "Osoba jest uprawniona do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem właściwego Państwa Członkowskiego, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim. Jednak emeryt lub rencista jest uprawniony do świadczeń rodzinnych zgodnie z ustawodawstwem Państwa Członkowskiego właściwego ze względu na emeryturę lub rentę." Zdanie drugie tego przepisu nie ma w niniejszej sprawie zastosowania, wobec czego przyjąć należy (w tej sprawie), że świadczenia rodzinne są przyznawane przez właściwe Państwo Członkowskie, włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim.

O tym, które Państwo Członkowskie jest "właściwe" (oprócz definicji zawartej w art. 1 pkt s, odwołującej się do "instytucji właściwej") przesądza art. 11 ust. 1 i ust. 3 lit. a) rozporządzenia nr 883/2004. Pierwszy z wymienionych ustępów art. 11 wyjaśnia, że "Osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Ustawodawstwo takie określane jest zgodnie z przepisami niniejszego tytułu." Ustęp 3 lit. a) stanowi zaś, że zgodnie z przepisami art. 12 do 16 osoba wykonująca w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego Państwa Członkowskiego.

Ponieważ T. W. wykonuje w [...] "pracę na własny rachunek", a M. W. nie jest czynna zawodowo (co prawidłowo ustalił organ, a o czym będzie jeszcze mowa niżej) to właśnie [...] należy uznać za "właściwe Państwo Członkowskie", w rozumieniu art. 67 rozporządzenia nr 883/2004. Wynika to z zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń (zob. art. 68 rozporządzenia nr 883/2004). Ten ostatni przepis w ust. 1 lit. a) stanowi, że "W przypadkach, w których na podstawie ustawodawstwa więcej niż jednego Państwa Członkowskiego udzielane są świadczenia w tym samym okresie i dla tych samych członków rodziny, mają zastosowanie następujące zasady pierwszeństwa: w przypadku świadczeń wypłacanych przez więcej niż jedno Państwo Członkowskie z różnych tytułów, kolejność pierwszeństwa jest następująca: w pierwszej kolejności prawa udzielane z tytułu zatrudnienia lub pracy na własny rachunek, w drugiej kolejności prawa udzielane z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane na podstawie miejsca zamieszkania". Zarówno więc T. W. jak i członkowie jego rodziny podlegają ustawodawstwu [...], jako że świadczenia rodzinne są przyznawane przez właściwe Państwo Członkowskie nie tylko osobie, która "wykonuje pracę", ale "włącznie ze świadczeniami dla członków rodziny, którzy zamieszkują w innym Państwie Członkowskim, tak jak gdyby zamieszkiwali oni w pierwszym Państwie Członkowskim", czyli w tym wypadku w [...]. Podkreślenia jeszcze raz wymaga, że "Osoby, do których stosuje się niniejsze rozporządzenie, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego" (art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004).

Wbrew zarzutom skargi bez znaczenia jest więc, czy świadczenia rodzinne przyznawane we "właściwym Państwie Członkowskim" odpowiadają rodzajowo świadczeniom rodzinnym, jakie mogłyby być wypłacane w innym (niewłaściwym) Państwie Członkowskim w przypadku zbiegu uprawnień. Istotne jest to, że są przyznawane w ramach świadczeń rodzinnych określonych w ustawodawstwie "właściwego Państwa Członkowskiego". Rodzajów świadczeń się nie porównuje, gdyż w każdym ustawodawstwie Państwa Członkowskiego mogą być one różnie kształtowane. Takie stanowisko było już zajmowane w poprzednim stanie prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 7 czerwca 2011 r., I OSK 295/11, stwierdził, że "W związku z poczynionymi powyżej rozważaniami należy raz jeszcze podkreślić, że przepisy rozporządzeń 1408/71 oraz nr 574/72 nie przewidują porównania rodzajów świadczeń rodzinnych ..." (LEX nr 990242). Natomiast porównaniu podlegają jedynie kwoty wypłacanych świadczeń, co wynika z art. art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004. Zgodnie z tym przepisem "W przypadku zbiegu uprawnień, świadczenia rodzinne udzielane są zgodnie z ustawodawstwem wyznaczonym jako mające pierwszeństwo na podstawie przepisów ust. 1. Uprawnienia do świadczeń rodzinnych z tytułu innych kolidujących ustawodawstw są zawieszane do kwoty przewidzianej przez pierwsze ustawodawstwo i, w odpowiednim przypadku, określany jest dodatek dyferencyjny dla sumy, która przekracza tę kwotę. Jednakże taki dodatek dyferencyjny nie musi być przewidziany dla dzieci zamieszkujących w innym Państwie Członkowskim, kiedy uprawnienie do przedmiotowego świadczenia wynika wyłącznie z miejsca zamieszkania". W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (wcześniej ETS) można wyczytać wyjątki od takiej zasady, w sytuacjach szczególnych (np. na zasadzie nabycia prawa do świadczenia w poprzednim "właściwym Państwie Członkowskim", które nie ma odpowiednika w nowym "właściwym Państwie Członkowskim"; por. np. wyrok TS z 20.05.2008 r., C-352/06), ale zasada pozostaje niezmienna. Znajduje to potwierdzenie również w art. 60 rozporządzenia nr 987/2009, dotyczącym stosowania art. 67 i art. 68 rozporządzenia podstawowego.

Na marginesie ostatnich rozważań zauważyć jedynie należy, że dodatek dyferencyjny, gdy zajdą okoliczności do jego wypłacenia na podstawie art. 68 ust. 2 rozporządzenia nr 883/2004, to zawsze jest określona kwota pieniężna (wypłacana ponad kwotę świadczenia rodzinnego przyznanego we właściwym Państwie Członkowskim, o ile "rodzime" – w uproszczeniu zgodne z miejscem zamieszkania – świadczenie jest wyższe), a nie inny rodzaj świadczenia rodzinnego. Na tym między innymi polegał nieistotny błąd organu, że odmowę przyznania zasiłku pielęgnacyjnego ze względu na już wypłacone świadczenie rodzinne dla tej samej osoby za ten sam okres we "właściwym Państwie Członkowskim", określił jako odmowę przyznania dodatku dyferencyjnego "w postaci zasiłku pielęgnacyjnego". Sąd uznał jednak, że był to tylko błąd redakcyjny, bez istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż ostatecznie skarżącej odmówiono wypłaty żądanego zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka.

O tym, że przy koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego dokonywanej na podstawie rozporządzenia nr 883/2004 stosuje się tylko ustawodawstwo "właściwego Państwa Członkowskiego" i nie porównuje się rodzajowo wypłacanych świadczeń rodzinnych, oprócz powołanych wyżej przepisów świadczą także motywy nr 15, 17 i 35 zawarte w preambule do rozporządzenia, a także orzecznictwo sądów polskich. Z motywu 15 wynika, że "Niezbędne jest poddanie osób przemieszczających się we Wspólnocie systemem zabezpieczenia społecznego tylko jednego Państwa Członkowskiego w celu uniknięcia zbiegu mających tu zastosowanie przepisów ustawodawstw krajowych oraz komplikacji, które mogłyby z tego wynikać." Ponadto, "Aby jak najbardziej skutecznie zagwarantować równość traktowania wszystkich osób pracujących na terytorium Państwa Członkowskiego, stosowne jest uznanie, jako ogólną zasadę, że ustawodawstwem mającym zastosowanie jest ustawodawstwo Państwa Członkowskiego, w którym zainteresowana osoba wykonuje swą pracę jako pracownik najemny lub na własny rachunek" (motyw 17), a także "W celu uniknięcia nieusprawiedliwionej kumulacji świadczeń istnieje potrzeba określenia zasad pierwszeństwa w przypadku zbiegu praw do świadczeń rodzinnych na podstawie ustawodawstwa właściwego Państwa Członkowskiego i ustawodawstwa Państwa Członkowskiego, w którym mają miejsce zamieszkania członkowie rodziny", co nastąpiło w art. 68 rozporządzenia nr 883/2004.

Jak już wspomniano, także w orzecznictwie sądowym niepodważalna jest teza, że "Z art. 11 ust. 1 rozporządzenia nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego wynika, że osoby migrujące w celach zarobkowych po terytorium UE, w zakresie ubezpieczenia społecznego podlegają ustawodawstwu tylko jednego państwa członkowskiego. Czynnikiem decydującym o tym, któremu ustawodawstwu ma podlegać taka osoba, jest, w myśl art. 11 ust. 3a [powinno być ust. 3 lit. a] cytowanego rozporządzenia, miejsce wykonywania pracy. Jako reguła zostało zatem przyjęte, że system zabezpieczenia społecznego, który ma zastosowanie do osób, które z przyczyn związanych z pracą przenoszą się z jednego państwa członkowskiego do drugiego, jest co do zasady systemem państwa nowego zatrudnienia" (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z 9.10.2014 r., III AUa 2945/13, LEX nr 1544692; por. też wyrok SA we Wrocławiu z 20.02.2014 r., III AUa 1989/13, LEX nr 1953245; wyrok SN z 21.05.2014 r., I UK 428/13, OSNP 2015/9/127).

Ostatnią kwestią wymagającą rozstrzygnięcia jest status zawodowy skarżącej, a więc to, czy można ją uznać za osobę prowadzącą działalność rolniczą. Na okoliczność prowadzenia działalności rolniczej M. W. przedstawiła zaświadczenie, z którego wynika, że jest podatnikiem w udziale 1/1 podatku rolnego z tytułu posiadania gospodarstwa o powierzchni [...] ha, co stanowi [...] ha przeliczeniowego. Z innego zaświadczenia wynika, że również T. W. jest podatnikiem podatku rolnego z tytułu posiadania gospodarstwa o powierzchni [...] ha ([...] ha przeliczeniowych). Jak słusznie zauważył organ, samo posiadanie gospodarstwa rolnego nie świadczy jeszcze o prowadzeniu działalności rolniczej. Z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r., poz. 277 ze zm.) wynika, że ubezpieczeniu podlega się z mocy ustawy albo na wniosek. "Obowiązkowe ubezpieczenie emerytalno-rentowe wiąże się z posiadaniem gospodarstwa rolnego o powierzchni minimum 1 ha przeliczeniowego i brakiem tytułu do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego. Obowiązek ten ustaje z dniem utraty statusu rolnika lub domownika albo z dniem nabycia prawa do emerytury. Rolnik niespełniający warunku co do obszaru gospodarstwa może przystąpić do ubezpieczenia emerytalno-rentowego dobrowolnie (art. 16 ust. 2 u.s.r.)" (K. Jankowska, I. Jędrasik-Jankowska, Komentarz do art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, LexisNexsis 2011). Z pisma KRUS placówka terenowa w R. z [...] listopada 2011 r. wynika, że skarżąca nie figuruje w ewidencji osób ubezpieczonych. Dowodzi to, że nie podlega społecznemu ubezpieczeniu rolniczemu obowiązkowemu, ani dobrowolnemu. Ponadto skarżąca jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w R. jako bezrobotna (zaświadczenie z [...].08.2014 r.). Z powoływanego przez skarżącą art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 665 ze zm.) wynika, że skarżąca nie mogłaby być uznana za bezrobotną, gdyby była właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r. poz. 380), o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe lub podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu stałej pracy jako współmałżonek lub domownik w gospodarstwie rolnym o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Wbrew twierdzeniom skargi, z tego przepisu nie wynika, że skarżąca będąc bezrobotną może prowadzić działalność rolniczą. Oficjalnie ma bowiem status osoby bezrobotnej. Statusu odmiennego od tego, jaki wynika z urzędowego rejestru, skarżąca nie potwierdziła ani dowodem na ubezpieczenie społeczne rolników (co organ ustalił), ani ewentualnym wpisem do rejestru producentów rolnych (zob. art. 11 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności - Dz. U. z 2015 r. poz. 807). Przeprowadzenie tego ostatniego dowodu obciążało skarżącą, jeśli chciała podważyć swój urzędowy status osoby bezrobotnej.

Również więc i te ustalenia organu, prowadzące w konsekwencji do przyznania pierwszeństwa ustawodawstwu niemieckiemu, jako właściwemu Państwu Członkowskiemu, w kwestii prawa do świadczeń rodzinnych dla rodziny skarżącej, z tytułu działalności na własny rachunek T. W.– należy uznać za poprawne.

Mając to na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.