Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 768/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 16c
journal: Dz.U. 2005 nr 235 poz 2000
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych - tekst jednolity
article: art. 27 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 110 poz 968
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Michał Sowiński, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Barbara Mleczko- Jabłońska (spr.), Protokolant - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przystąpienia do egzekucji i zwrotu wierzycielowi tytułu wykonawczego; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Burmistrza Miasta P. jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z [...] lutego 2010r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przystąpienia do egzekucji i zwrotu wierzycielowi tytułu wykonawczego. Zaskarżonym orzeczeniem Dyrektor Izby Skarbowej w W. działając na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 18 i art. 27 §1 pkt 7 ustawy z 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r., nr 229, poz. 1954 ze zm.) utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego P. z [...] października 2009r. o odmowie przystąpienia do egzekucji i zwrocie wierzycielowi Burmistrzowi Miasta P. tytułu wykonawczego dotyczącego K. C., wobec uznania, że tytuł ten nie spełnia warunków określonych w art. 27§1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Postanowienie to, wydane zostało w następującym stanie faktycznym:

Burmistrz Miasta P. wystawił tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] września 2009r., wskazując jako zobowiązanego K. C., zam. w S., ul. [...]. pow. p.. Jako rodzaj należności wskazano grzywnę za okres [...]. Przedmiotowy tytuł wykonawczy wierzyciel przekazał do Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. jako właściwego miejscowo organu egzekucyjnego celem realizacji.

Postanowieniem z dnia [...] października 2009r. nr [...] organ egzekucyjny zwrócił Burmistrzowi Miasta P. powyższy tytuł wykonawczy. W uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż wierzyciel w poz. 45 tytułu wykonawczego posłużył się nieprawidłowym odciskiem pieczęci urzędowej. Wskazując na art. 16 c ust 1 ustawy z 31 stycznia 1980r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz.U. z 2005r. Nr 235 poz. 2000 ) organ egzekucyjny wyjaśnił, że w otoku pieczęci powinien być napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania pieczęci urzędowej. Pieczęci takiej, jak podkreślił zgodnie z art. 16 c ust 3 w/w ustawy używają podmioty określone w art. 2a tej ustawy. W przepisie tym wymieniono m.in. gminy, związki międzygminne oraz ich organy. Zdaniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P., organem uprawnionym do wystawienia tytułu wykonawczego jest Burmistrz Miasta P. a, a nie Urząd Miejski w P. u, co wynikało z pieczęci. Wobec powyższego organ egzekucyjny uznał, że wymieniony tytuł wykonawczy nie spełnia warunków określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na powyższe postanowienie Burmistrz Miasta P. pismem z dnia 12 października 2009r. wniósł zażalenie, w którym stwierdził, że zwrotu tytułu wykonawczego dokonano niesłusznie, ponieważ pieczęć użyta w w/w tytule wykonawczym jest obowiązującą pieczęcią urzędową dla Gminy P. .

Dyrektor Izby Skarbowej w W. po rozpatrzeniu powyższego zażalenia postanowieniem z dnia [...] lutego 2010r, Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. nie podzielając zgłoszonych w nim zarzutów

W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że ustawodawca w art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r., o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r., nr 229 poz. 1954) ustanowił katalog enumeratywnie wymienionych elementów jakie powinien zawierać tytuł wykonawczy, aby na jego podstawie można było wszcząć postępowanie egzekucyjne. Jedynie zaistnienie wszystkich formalnych przesłanek uprawnia do podjęcia działań celem wyegzekwowania należności na podstawie tytułu wykonawczego.

Powołując za organem egzekucyjnym I instancji przepis art. 16 c ustawy z 31 stycznia 1980r., o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz pieczęciach państwowych (Dz.U. z 2005r. Nr 235 poz. 2000) i wskazując na treść art. 11 a ustawy z 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym ( Dz. U z 2001r. Nr 142 poz. 1591 ), zgodnie z którym organami gminy są rada gminy, wójt ( burmistrz, prezydent miasta ), organ odwoławczy stwierdził, iż konsekwentnie pieczęcią urzędową Burmistrza Miasta P. winna być pieczęć zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis Burmistrz Miasta P. . W tej sytuacji opatrzony przez wierzyciela przedmiotowy tytuł wykonawczy pieczęcią urzędową "Urząd Miejski w P. u" nie spełnia wymogu stanowiącego o prawidłowości tytułu zgodnie z art. 27 §1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, jakim jest właściwy odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że badanie z urzędu na podstawie art. 29 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czy między innymi tytuł wykonawczy posiada wszystkie elementy wymienione w art. 27 §1 ustawy spowodowało, że stwierdzony w sprawie niniejszej brak uzasadniał niedopuszczalność wszczęcia i prowadzenia na podstawie tak sporządzonego tytułu egzekucji i jego zwrot wierzycielowi.

Burmistrz Miasta P. nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem, pismem z 4 marca 2010r., złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie .

W skardze profesjonalny pełnomocnik strony wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania .

Zdaniem autora skargi, skoro do chwili obecnej nie została zrealizowana delegacja ustawowa dla Rady Ministrów zawarta w art. 16 d ustawy z 31 stycznia 1980r., o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz pieczęciach państwowych (Dz.U. z 2005r. Nr 235 poz. 2000), do wydania przepisów w wykonawczych określających wymiary oraz sposób używania i strzeżenia urzędowych pieczęci oraz nadzór nad ich wyrobem, zdaniem skarżącego, jako prawidłowe i spełniające wymogi art. 27 §1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, należy uznać używanie pieczęci urzędowej z napisem w otoku "Urząd Miejski w P. u". Ponadto dla uzasadnienia zarzutu braku podstaw do odmowy przystąpienia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. do egzekucji autor skargi powołał wyrok WSA w Warszawie z 20 listopada 2005r., (I SA/Wa 1580/04), zgodnie z którym "Brak w nagłówku tytułu wykonawczego pieczęci wierzyciela przy równoczesnym jego wskazaniu w pkt 27 tytułu, nie może być uznane za niespełnienie wymogu art. 27 §1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz. U 2002 Nr 110 poz. 968 ze zm.) i stanowić w związku z tym podstawę zarzutu, o jakim w art. 33 pkt 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji".

Na koniec skarżący wskazał na rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1999r., w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych ( Dz. U. Nr 112 poz. 1319), gdzie w załączniku 6 określającym wzory blankietów korespondencyjnych, pieczęci nagłówkowych i pieczęci do podpisu w organach samorządu gminy w pkt 7 określono zasady podpisów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał w całości swoje stanowisko zajęte w sprawie, dodatkowo wskazując, że jedną z przesłanek zawartych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest prawidłowe oznaczenie podmiotu wierzyciela. Dla ustalenia zatem wierzyciela w rozumieniu w/w ustawy koniecznym jest , jak następnie podał, wskazanie organu, który uprawniony jest do ściągania grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego.

Zgodnie z treścią art. 100 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. nr 106r. poz.1148 ze zm.), ściąganie grzywny nałożonej w drodze mandatu karnego następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna ta stanowi dochód budżetu państwa, a gdy nałoży ją funkcjonariusz organu podległego władzom jednostki samorządu terytorialnego – stanowi dochód tej jednostki samorządu. Z powyższego wynika, jak podkreślił Dyrektor, że grzywna nałożona w drodze mandatu karnego z dnia [...].09.2007r. nr [...] stanowi dochód Gminy P. . W tym miejscu organ odwoławczy powołał się na treść art. 1 c ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2006r, Nr 121 poz.844 ze zm.) zgodnie z którym, organem właściwym w sprawach podatków i opłat unormowanych w niniejszej ustawie jest wójt (burmistrz, prezydent miasta).

Przepisy powyższe zdaniem organu odwoławczego ustanowiły, że właściwym organem podatkowym w powyższej materii jest Burmistrz Miasta P. , który w przedmiotowej sprawie - a nie Urząd Miejski w P. u - posiada powyższe uprawnienia. Treść powołanych przepisów , jak wywiedziono , koresponduje z definicją wierzyciela wynikającą z art. 1 a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w myśl którego jest nim podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Dlatego też jak wskazano, taką formułę powinna zawierać przedmiotowa pieczęć wierzyciela jak również pieczęć urzędowa umieszczona w rubryce 45 tytułu wykonawczego.

Reasumując Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że w art. 27 § 1 pkt 7 ustawy egzekucyjnej, ustawodawca wyraźnie zaznaczył, że tytuł wykonawczy zawiera datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela, co oznacza, że w przedmiotowej sprawie pieczęć użyta przez burmistrza Miasta P. nie spełnia kryteriów pieczęci urzędowej wierzyciela.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie Sąd wyjaśnia, iż uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.

W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego (ewentualnie – stwierdzenie jego wydania z naruszeniem prawa, v. art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia, w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie ww. ustaw, Sąd stwierdził, że orzeczenie to jest prawidłowe.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje, że określona przedmiotowym tytułem wykonawczym należność pieniężna wynika z mandatu karnego nałożonego przez funkcjonariusza straży miejskiej w P. u. Wierzycielem takiej należności jest burmistrz Miasta P. , gdyż zgodnie z art. 1a pkt 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez wierzyciela rozumie się podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym. Jak wynika z postanowień NSA z dnia 4 marca 2008r.( II FW2/07) i z dnia 25 czerwca 2008r., ( II FW 2/08) funkcjonariusz nakładający mandat karny nie działa w imieniu własnym lecz swoje zadania wykonuje z upoważnienia wójta, burmistrza (prezydenta miasta). Do zadań własnych gminy należą między innymi sprawy porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli ( art. 7 ust 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym). Ponadto zgodnie z art. 100 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia (Dz.U. z 2008r. Nr 133r. poz.848 ) grzywna nałożona w drodze mandatu karnego stanowi dochód budżetu państwa, a gdy nałoży ją funkcjonariusz organu podległego władzom jednostki samorządu terytorialnego – stanowi dochód tej jednostki samorządu. Z kolei w myśl art. 11 a ust 1 pkt 2 i art. 26 ust 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. samorządzie gminnym ( tekst jednolity Dz.U. 2001 Nr 142 poz. 1591) organem wykonawczym gminy, w której siedziba władz znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy jest burmistrz. Z przedstawionych regulacji wynika że burmistrz miasta będąc organem wykonawczym gminy, w której siedziba władz znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy jest podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku wynikającego z mandatu karnego nałożonego przez funkcjonariusza straży miejskiej.

Będąc wierzycielem burmistrz Miasta P. obowiązany był wystawić i wypełnić tytuł wykonawczy w sposób określony w art. art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym opatrzyć go pieczęcią urzędową wierzyciela ( pkt 7). Zatem zasadnicze znaczenie w sprawie niniejszej ma rozstrzygnięcie czy pieczęć jaką w rubryce 45 opatrzony został tytuł wykonawczy jest pieczęcią urzędową wierzyciela w rozumieniu art. 27 § 1 pkt 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W tym miejscu wskazać należy, że przepis ten choć nie zawiera definicji "pieczęci urzędowej" stanowi formalny wymóg zawarcia jej odcisku w tytule wykonawczym by na jego podstawie można było wszcząć postępowanie egzekucyjne. Brak opatrzenia tytułu wykonawczego pieczęcią urzędową rodzi skutek w postaci odmowy przystąpienia do egzekucji i dokonania zwrotu tytułu wykonawczego wierzycielowi ( art. 29 § 2 u.p.e.a. ). Zasadnie zatem jak przyjęły organy egzekucyjne w sprawie definicji pieczęci urzędowej odwołać się należy do art. 16 c ustawy z 31 stycznia 1980r., o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (Dz.U. z 2005r. Nr 235 poz. 2000 ). Zgodnie z ust 1 tego przepisu urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie podmiotu uprawnionego do używania pieczęci. Ponadto ustęp 3 tego przepisu stanowi iż podmioty, o których mowa w art. 2 a ustawy mogą używać pieczęci urzędowej. Wśród wymienionych w tym przepisie podmiotów są gminy, związki międzygminne oraz ich organy. Jak wyżej wskazano z mocy art. art. 11 a ust 1 pkt 2 i art. 26 ust 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r., samorządzie gminnym organem wykonawczym gminy, w której siedziba władz znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy jest burmistrz. Dlatego tez zasadnie organy egzekucyjne w sprawie niniejszej przyjęły, że urzędowa pieczęć wierzyciela, w sprawie niniejszej burmistrza Miasta P. , winna być pieczęcią zawierającą pośrodku wizerunek godła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis "Burmistrz Miasta P. ." Zaopatrzenie tytułu wykonawczego w rubryce 45 urzędową pieczęcią z nazwą w otoku "Urząd Miejski w P. u," jak słusznie przyjęto w zaskarżonym rozstrzygnięciu nie spełnia kryteriów urzędowej pieczęci wierzyciela, o jakiej mowa w art. 27 §1 pkt 7 u.p.e.a. , którym w sprawie niniejszej jest burmistrz miasta.

Niezasadny jest zarzut skarżącego, iż brak wydania na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 16 d ustawy z 31 stycznia 1980r., o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o państwowych pieczęciach, przepisów wykonawczych określających wymiary , sposób używania i strzeżenia pieczęci urzędowych, a także tryb ich zamawiania i wyrobu, uzasadnia przyjęcie, że jako prawidłowe i spełniające wymogi z art. 27 § 1 pkt 7 u.p.e.a. - należy uznać używanie pieczęci urzędowej z napisem w otoku Urząd Miejski w P. u. Zarzut ten jest niezrozumiały wobec definicji pieczęci urzędowej zawartej w art. 16 c ustawy o pieczęciach oraz faktu , iż mimo niezrealizowania dotychczas delegacji ustawowej zawartej w art. 16 d ustawy o godle, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2005r. o zmianie ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2005 Nr 172 poz. 1439), akty prawne wydane w celu wykonania dotychczasowych przepisów - Dekretu z dnia 7 grudnia 1955 r., o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej oraz o pieczęciach państwowych zachowują moc do czasu wydania rozporządzeń wymaganych przez ustawę o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. W tej sytuacji pozostaje w mocy rozporządzenie Rady Ministrów z 7 grudnia 1955r., w sprawie tablic i pieczęci urzędowych ( Dz.U. 1955 Nr 47 poz. 316 ) , które określa wymiary , sposób używania i strzeżenia pieczęci urzędowych, a także tryb ich zamawiania i wyrobu. W § 27ust 1 zaś tego aktu ustawodawca wskazuje, iż jednostki organizacyjne uprawnione do używania tablic z godłem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i pieczęci urzędowych powinny używać dotychczasowych tablic i pieczęci do czasu, gdy zajdzie konieczność zastąpienia ich nowymi wskutek ich zużycia lub zniszczenia albo wskutek zmian organizacyjnych.

Na poparcie twierdzeń skarżącego nie jest w ocenie Sądu właściwy również argument wskazujący na orzeczenie WSA w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 1580/04.

W sprawie tej bowiem sąd rozstrzygał o spełnieniu wymogu właściwego oznaczenia wierzyciela zgodnie z art. 27 §1 pkt 1 u.p.e.a. przy braku w nagłówku pieczęci wierzyciela ( tzw pieczęci nagłówkowej ) przy równoczesnym jego wskazaniu w innym miejscu tytułu. Również co do pieczęci nagłówkowych oraz podpisowych, ( a nie urzędowych ), których prawidłowości w sprawie organy egzekucyjne nie kwestionują odnosi się wskazane w skardze rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z 22 grudnia 1999r., w sprawie instrukcji kancelaryjnej dla organów gmin i związków międzygminnych .

W konsekwencji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uznał zarzuty w niej wskazane za nieuzasadnione. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.