Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 559/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109
journal: Dz.U. 2017 poz 1938
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - tekst jedn.
article: art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 82 ust. 1, art. 85 ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: art. 11, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie obowiązkowego ubezpieczenia społecznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego Z. P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 559/18

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r., Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1938 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935), po rozpatrzeniu odwołania S., utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] marca 2015 r. stwierdzającą, że P. O. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu realizacji w dniach 15 listopada 2010 r. i 16 grudnia 2010 r. umów zlecenia

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w [...], pismami z dnia 14 października 2011 r" oraz z dnia 28 października 2011 r., wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z wnioskiem o ustalenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego P. O. z tytułu zawarcia w 2010 roku umów, nazwanych jako umowy o dzieło z firmą S. i przypomniał przebieg postępowania administracyjnego przed organem I instancji

Rozpoznając ponownie sprawę w wyniku odwołania wniesionego przez płatnika składek Prezes NFZ odwołał się do treści art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 82 ust. 1 i art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.).

Organ wyjaśnił, że uczestnik zawarł z płatnikiem składek umowy nazwane przez strony "Umową o dzieło" przedmiotem których było przeprowadzenie egzaminu i sporządzenie odpowiedniej dokumentacji z tym związanej, zakończone obligatoryjnym wydaniem dokumentu w postaci świadectwa kwalifikacji zawodowej, potwierdzającego posiadanie uprawnień do wykonywania zawodu kierowcy przez każdego z uczestników szkolenia.

Oceniając charakter zawartych przez strony umów organ, mając na względzie przepisy art. 627-646 i 734-750 kc oraz powołując się na wyroki: Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1997 r., sygn. akt III CKN 41/97, z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II UK 187/11, z dnia 14 listopada 2013 r., sygn. akt II UK 115/13, z dnia 3 listopada 2000 r. IV CKN 152/00 OSNC 2001/4/63, Sądu Apelacyjnego w B., III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2013 r. sygn. akt [...], Sądu Apelacyjnego w P. z dnia [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...], Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 października 2013 r. o sygn. akt. VI SA/Wa 1064/13, Sądu Apelacyjnego w L., III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2013 r., sygn. akt [...] argumentował, że wykonanie przez zainteresowanego spornych umów a mianowicie udział w pracach komisji egzaminacyjnej było szeregiem czynności faktycznych wykonywanych z należytą starannością, nie ma charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającego charakter umów o świadczenie usług, do których stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

W konsekwencji Prezes NFZ uznał, że w okresach wskazanych w sentencji decyzji organu I instancji uczestnik na podstawie powołanych wyżej przepisów podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o charakterze umowy o świadczenie usług, do których mają odpowiednie zastosowanie przepisy o zleceniu

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, S. wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji przez stwierdzenie, że P.O. nie podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu realizacji umowy zlecenia na rzecz Z.P. oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżący podniósł zarzuty naruszenia:

1) art. 77 § 1 w zw, z art. 140 k.p.a. poprzez brak zbadania i ustalenia zakresu obowiązków P. O. jako pracownika Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w L., w szczególności co do powinności wykonywania pracy na podstawie poleceń służbowych w komisjach egzaminacyjnych, powoływanych na podstawie art. 39b1 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, co skutkowało brakiem wszechstronnego rozważenia charakteru prawnego aktywności P. O. w ośrodku szkolenia kierowców prowadzonym przez skarżącego

2) art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez brak należytego wskazania podstawy faktycznej i prawnej decyzji, a to wskutek braku odniesienia się w uzasadnieniu skarżonej decyzji do zarzutów odwołania, a mianowicie:

a) co do pracy O. w komisji egzaminacyjnej w ramach stosunku pracy zawartego z Wojewódzkim Inspektoratem Transportu Drogowego w L.,

b) wykonywania przez O. w ramach pracy w komisji egzekucyjnej uprawnień z zakresu imperium, nie zaś usługi cywilnoprawnej (niezależnie już nawet od jej kwalifikacji jako umowy o dzieło czy umowy zlecenia) na rzecz właściciela ośrodka szkolenia kierowców ,

c) co do braku uwzględnienia w zakresie orzekania treści przepisów art. 39b1 ust. 3 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym oraz § 15 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 kwietnia 2010 roku w sprawie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy,

3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. i art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 roku o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez błędne przyjęcie, że P. O. wykonywał na rzecz skarżącego usługi na podstawie umowy zlecenia, gdy w rzeczywistości jego udział w pracach komisji egzaminacyjnej był realizacją obowiązków pracowniczych.

4) przepisu art. 10 § 1 k.p.a. i art. 7 k.p.a. w zw, z art. 28 k.p.a. i art. 140 k.p.a. poprzez brak udziału w charakterze strony - [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego jako reprezentanta rzeczywistego płatnika składek, to jest Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w L., zobowiązanego do zapłaty składki na ubezpieczenie zdrowotne od wynagrodzenia uzyskanego przez P.O. z tytułu pracy w komisji egzaminacyjnej,

zaś skutkiem naruszenia powyższych przepisów był brak zmiany decyzji Dyrektora [...] Wojewódzkiego Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia w L., wydanej z rażącym naruszeniem przepisów prawa.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i szczegółowo uzasadnił podniesione zarzuty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Granice orzekania przez organ II instancji wyznaczają ramy sprawy administracyjnej podlegającej ponownemu rozpoznaniu przez organ odwoławczy, zgodnie z treścią zasady dwuinstancyjności. Wnioski i zarzuty odwołania mają wpływ na zakres obowiązków tego organu. Jest on bowiem obowiązany rozpatrzyć i odnieść się do wszystkich zarzutów zawartych w treści odwołania.

Wykonanie tego obowiązku ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny prawidłowości czynionych przez organ odwoławczy ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy. Trzeba bowiem zwrócić uwagę, że twierdzenia, wnioski i zarzuty podniesione przez stronę w odwołaniu mieszczą się w pojęciu materiału dowodowego, o którym mowa w art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., który – co należy podkreślić – musi zostać w całości i wnikliwie rozpatrzony przez organ. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji organu odwoławczego. W przeciwnym razie może dojść do naruszenia art. 7, 77 i 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

Możliwość dokonania oceny legalności decyzji warunkowana jest spełnieniem wymogów formalnych określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji ma, bowiem na celu wykazanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia.

Pamiętać należy, że uzasadnienie (faktyczne i prawne) stanowi integralną część decyzji. A zatem ocenie Sądu nie podlega jedynie jej osnowa, ale decyzja jako całość, łącznie z uzasadnieniem. Tym samym, więc uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi organ kierował się przy załatwianiu sprawy skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (por. wyrok NSA z 28 października 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 1651/96; wyrok NSA z 14 grudnia 1998 r., sygn. akt II SA 1756/99).

W rozpoznawanej sprawie skarżący konsekwentnie argumentował, że czynności wykonywane przez uczestnika postępowania w komisji egzaminacyjnej było realizacją imperium przysługującego Wojewodzie [...] w zakresie szkolenia kierowców wykonujących przewóz drogowy. Skarżący podnosił w odwołaniu, że uczestnik pojawił się w ośrodku szkolenia kierowców jako pracownik Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w L. na podstawie powołania do składu komisji egzaminacyjnej dokonanego przez Wojewodę [...]. Wskazywał, powołując się na konkretne normy prawne, że to wojewoda wyznaczał do komisji, przeprowadzającej testy w Ośrodku Szkolenia Kierowców należącym do skarżącego, członków spośród pracowników Urzędu Wojewódzkiego oraz inspekcji Transportu Drogowego zatem czynności związane z przeprowadzeniem egzaminu osoby te wykonywały jako urzędnicy państwowi. Skarżący podnosił, że nie miał wpływu na skład osobowy komisji ani też na przebieg czy sposób przeprowadzenia egzaminu.

Do powyższych okoliczności organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł, stwierdzając jedynie w odpowiedzi na skargę, że cyt. "udział w komisji egzaminacyjnej był spowodowany wymogiem prawnym". Przy czym należy podkreślić, że Sąd ocenia legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia nie zaś odpowiedź organu na skargę.

W orzecznictwie podkreśla się, że nieustosunkowanie się do zarzutów odwołania narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, odniesienie się do zarzutów nie może mieć charakteru "sygnalnego". Chodzi bowiem o to, by organ w sposób wyczerpujący i jawny wskazał stronie motywy, które w jego ocenie stanowią o ich bezzasadności (por. wyrok NSA z 9 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl oraz wyrok WSA w Warszawie z 12 maja 2008r., sygn. akt VI SA/Wa 264/08, LEX nr 495343).

W wyroku z dnia 20 lutego 2014 r. (II GSK 1758/12 publ. LEX nr 1495108) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że obowiązek odniesienia się do stawianych przez stronę postępowania zarzutów wiąże się z regułą "uczciwego procesowania", która według Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza powinność wyczerpującego odniesienia się do wszystkich wysuniętych przez odwołujący się podmiot zarzutów i żądań (zob. wyrok NSA z 30 października 2001 r., III SA 1409/00, niepubl.; przywołany przez B. Gruszczyńskiego (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006, s. 471 oraz wyrok NSA z 9 stycznia 2014r., sygn. akt II GSK 1371/12, cbois.nsa.gov.pl, także wyrok WSA w Warszawie z 28 marca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 135/07, LEX nr 378827, jak również wyrok WSA w Warszawie z 20 czerwca 2007 r., sygn. akt VIII SA/Wa 339/07, LEX nr 488568).

Podkreślenia wymaga, że Sąd administracyjny nie ma za zadanie wyręczania organów administracji w ich obowiązku stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na mocy art. 107 § 3 k.p.a. Mocą tej zasady organ administracji obowiązany jest do wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do realizacji decyzji bez stosowania środków przymusu. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do okoliczności istotnych dla danej sprawy. Obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest więc ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania.

Mając na uwadze, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpujących istotę zagadnień ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez organ administracyjny rozstrzygający sprawę, za niezbędne Sąd uznał uchylenie zaskarżonej w sprawie decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę organ przeprowadzi postępowanie administracyjne stosownie do zasad ogólnych zawartych w kpa, odniesie się do wszystkich okoliczności faktycznych i całego materiału dowodowego, który znajduje się w aktach sprawy, by następnie na jego podstawie podjąć decyzję administracyjną prawidłowo uzasadnioną o przekonywującej treści.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd postanowił w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.

.