Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 886/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2023-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: *Oddalono skargę w całości
Powołane przepisy: article: art. 86 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, sędzia WSA Tadeusz Haberka, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lutego 2023 r. sprawy ze skargi R Sp. z o.o. z/s w S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 08 czerwca 2021 r. nr 0201-IOV-11.4103.15.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za m-ce od III do VI/2016 r. oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej DIAS) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] z 04.01.2021 r., nr 0227-SPV.4103.72.2020 określającą Strona w S. (dalej Strona, Skarżąca) podatek od towarów i usług za okres od marca do czerwca 2016 r.

Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Naczelnik Urzędu Skarbowego- Wrocław [...] ustalił, iż Podatnik w okresie od marca do czerwca 2016 r otrzymał i przyjął do rozliczenia faktury VAT wystawione przez dwa podmioty:

- C. sp. z o.o. ( dalej Wykonawca) tytułem: usług budowlanych, wykonania ogrodzenia z siatki na słupkach obsadzonych w gruncie, wykonanie polbruku z korytowaniem na podkładzie z betonu, nawiezienie ziemi z plantowaniem, posiania trawy i nasadzenia drzew, krzewów, poprawek tynków, instalacji elektrycznej, pionów i poziomów kanalizacji wew. z rur PCV, instalacji termicznej ze styropianu, podłączenie rurą Sipro kominów dachowych, instalacja wody z rur PEX, montaż płyt G-K na gotowym ruszcie, wylanie posadzek itp. oraz wykonania usług dozoru (szczegóły poszczególnych faktur przedstawiono w decyzji organu I instancji str. 4- 6), oraz

- Cech Rzemiosł B. tytułem czynsz za 04/2016.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ podatkowy I instancji uznał, iż Strona w okresie od marca do czerwca 2016 r. nie nabyła usług budowlanych na podstawie faktur VAT wystawionych przez Wykonawcę (faktury wystawione w całym okresie rozliczeniowym tytułem dozoru oraz w kwietniu 2016 r. za nasadzenia drzew i krzewów - usługa o wartości netto 12.000 zł oraz nawiezienie ziemi z plantowaniem na gruncie przy budynku, posianie trawy i nasadzenie drzew - usługa o wartości netto 12.000 zł są niekwestionowane), o łącznej wartości podatku VAT: - w marcu 2016 r. -20.704 zł

- w kwietniu 2016 r. - 16.330 zł

- w maju 2016 r. - 59.281 zł

- w czerwcu 2016 r. - 9.294 zł.

Podjęte ustalenia stały się podstawą wydanej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Wrocław- [...] z 04.01.2021 r. nr 0227-SPV.4103.72.2020, w której określono:

za marzec 2016 r. - kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 2.558 zł,

za kwiecień 2016 r. -kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 5.888 zł,

za maj 2016 r. -kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 374 zł,

za czerwiec 2016 r. -kwotę zobowiązania podatkowego w wysokości 547 zł,

Od powyższej decyzji, Strona złożyła odwołanie. Strona w złożonym odwołaniu nie zgodziła się z zawartymi w zaskarżonej decyzji ustaleniami i zarzuciła naruszenie przepisów procesowych i przepisów prawa materialnego to jest art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o VAT (Dz. U. z 2011, nr 177, poz. 1054 ze zm. dalej ustawa o VAT), przez brak jego zastosowania w sytuacji, gdy spełnione zostały wszelkie wymagane prawem przesłanki do jego zastosowania,

- art. 87 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, przez nie mającą uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym odmowę zwrotu podatku VAT na rachunek bankowy podatnika,

- art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT, przez jego zastosowanie a w rezultacie wyłączenie prawa Podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawionych na rzecz Podatnika, dokumentujących rzeczywiste nabycie wskazanych usług budowlanych dla inwestycji w B.

W odwołaniu Strona wskazała okoliczności a także liczne orzecznictwo sądów, które w jej ocenie potwierdzają powyższe zarzuty dotyczące nieprawidłowości organu I instancji.

Ponadto Strona podniosła, iż naruszenie powyższych przepisów prawa materialnego jest następstwem nieprawidłowych ustaleń faktycznych przez organu podatkowego I instancji, co doprowadziło do zastosowania niewłaściwej normy prawnej.

Strona podniosła, iż oczywistym jest, że wybudować dom można tylko realnie wykonaną pracą a nie przez wystawienie pustych faktur. Osiedle budynków mieszkalnych położone w miejscowości B. na działkach nr [...] oraz [...], w ocenie Strony stoi i jest namacalnym dowodem na wykonanie określonych, a kwestionowanych przez organ I instancji prac.

W ocenie Strony w przedmiotowej sprawie nie ma sporu co do tego, że -co do zasady - faktury stwierdzające czynności które nie zostały dokonane, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz bezpośredniego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym alternatywnie jej przeniesienia na następny okres rozliczeniowy. Zachodzi w ocenie Strony natomiast rozbieżność co do tego czy w istocie zakwestionowane w niniejszej sprawie faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane, bądź zostały dokonane jako czynności pozorne -bo tak wprost stwierdza organ I instancji.

DIAS za prawidłowe uznał stanowisko organu I instancji, że zgromadzone w sprawie dowody potwierdzają, iż zakwestionowane faktury wystawione na rzecz Strony przez powiązaną rodzinnie firmę Wykonawcę nie odzwierciedlają prawdziwych zdarzeń gospodarczych, bowiem podmiot wystawiający fakturę tych usług nie wykonał ani osobiście, ani też przez podwykonawców.

Wystawione faktury, chociaż są prawidłowe pod względem formalnym to nie mogą wywołać żadnych skutków prawnych u ich odbiorcy (art. art. 86 ust. 1, art. 87 ust. 1 oraz art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT).Z uwagi na to, że nie odpowiadają rzeczywistym zdarzeniom gospodarczym są nieprawidłowe pod względem materialnym.

W ocenie organu odwoławczego nie można uznać za prawidłowe takich faktur, które sprzecznie z ich treścią wykazują zdarzenia gospodarcze, które nie zaistniały pomiędzy podmiotami wykazanymi na tej fakturze.

Za całkowicie niezasadne w ocenie organu uznać należy również zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji art. 10 ust. 1, art. 10 ust. 2 i art. 12 Prawa przedsiębiorców. Stan faktyczny w przedmiotowej sprawie został oceniony zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, do której organy mają prawo na podstawie art. 191 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 ze zm. dalej O.p.). Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do dokonania nieobciążonej błędem oceny okoliczności stanu faktycznego i prawnego, który nie budził wątpliwości. Ponadto postępowanie podatkowe było prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 121 § 1 O.p.. W niniejszej sprawie w ocenie organu odwoławczego zostały podjęte wszelkie niezbędne działania zmierzające do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych - zgodnie z art. 122 O.p., przy zapewnieniu Stronie czynnego udziału w postępowaniu. Organ podatkowy gromadził i uzupełniał materiał dowodowy do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy.

W ocenie organu odwoławczego także zarzut naruszenia art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 O.p. nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym, gdyż zaskarżona decyzja nie zawiera uchybień w tym zakresie. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie prawne wraz z wyjaśnieniem i przytoczeniem przepisów prawa podatkowego oraz wskazuje przesłanki którymi organ kierował się przy jej wydaniu. Wskazać należy, iż Strona w odwołaniu stawiając powyższy zarzut dotyczący błędnych ustaleń organu, poza powołaniem się na rzeczywisty przebieg transakcji, nie wskazała dowodów potwierdzających tego faktu (tj. dowodów na inny niż ustalony przez organ I instancji przebieg transakcji). Zarzuty dotyczące błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia są w ocenie organu niepoparte przez Stronę dowodami i stanowią gołosłowną polemikę z ustaleniami poczynionymi w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.

Dalej organ wskazał, że nie są kwestionowane faktury dotyczące usług nawiezienia ziemi z plantowaniem, posianiem trawy i nasadzeniem drzew, krzewów na działkach nr [...] oraz nr [...]. Niekwestionowane są także faktury wystawione przez Wykonawcę tytułem sprzedaży na rzecz Strona usług dozoru.

Odnosząc się do zakwestionowanych faktur dotyczących usług budowlanych DIAS wskazał, że Strona (zleceniodawca) zawarła z Wykonawcę (zleceniobiorcą) umowy na prowadzenie prac budowlanych na działkach nr [...] oraz nr [...] położonych w miejscowości B.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. decyzją z 21.11.2019 r. wydaną dla Wykonawcy z tytułu podatku od towarów i usług za okres od marca do września 2016 r. zakwestionował m.in. fakt wykonania w tym okresie rozliczeniowym przez Wykonawcę usług budowlanych na rzez Strony.

Rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało utrzymane ostateczną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 26.02.2021 r. nr 2201-IOV-14103.242-248.2019/10/12 wydaną w wyniku wszczętego przez Wykonawcę postępowania odwoławczego.

Wykonawcę usługi budowlane na rzecz Strony od marca do czerwca 2016 r. miała wykonywać za pośrednictwem podwykonawców tj. firm: E. sp. z o.o. (w marcu 2016 r.), oraz C.(1) sp. z o.o. (od kwietnia do czerwca 2016 r.).

Wykonawca zawarł 01.03.2016 r. z E. umowy o roboty budowlane. E. miał wykonać roboty z materiałów powierzonych przez Zamawiającego.

W firmie E. jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu był K. Ś., który był również jedynym wspólnikiem i prezesem zarządu spółki, która sprzedała 29.02.2016 r. Stronie działki nr [...] i [...] położone w miejscowości B.

Z ustaleń Urzędu Skarbowego w S. (pismo z 12.05.2017 r. - akta sprawy karta 2229-2238) wynika, iż E. nie zatrudniała żadnych pracowników, a twierdzenia prezesa zarządu spółki jakoby prace mieli wykonywać podwykonawcy ze swoim sprzętem nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

K. Ś. zeznał, że właściciela firmy Zamawiającego, W. Ś. poznał w klubie nocnym, w S.(1) a wszystkie prace wykonywali podwykonawcy, z którymi miał mieć podpisane umowy. Świadek nie posiadał żadnej wiedzy dotyczącej rzekomo wykonanych prac przez podwykonawców, co wskazuje w ocenie organu odwoławczego, iż rzekomo zlecone prace nie zostały wykonane. Wskazać również należy na niespójność zeznań świadka. Bowiem najpierw zeznał, że usługi były wykonywane przez podwykonawców, których nie był wstanie wskazać. Następnie 29.08.2016 r. przedstawił umowy o dzieło w ilości 8, zawarte z osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej, mającymi wykonywać usługi dla firmy E. Organ podkreślił, iż osoby te nie mieszkały w większości pod wskazanymi adresami, nie figurowały również w ewidencjach podatników. Świadek nie był też w stanie wskazać, jaki sprzęt i jakie maszyny były wykorzystywane do wykonywania prac, ilu pracowników wykonywało zlecone pace. Nie potrafił wskazać szczegółów odnośnie wykorzystywanych przy pracach materiałów. Pomimo dużej skali prac nie potrafił wskazać danych żadnej osoby zatrudnionej do wykonywania prac pomimo zawarcia z tymi osobami umów o dzieło, które na wezwanie organu dostarczył 29.08.2016 r.

Wskazane przez świadka osoby, tj. Z. B., M. G. i B. J. nie figurują w Systemie Rejestracji Centralnej Krajowej Ewidencji Podatników i nie zamieszkują pod wskazanymi adresami.

Przesłuchany M. D. zeznał między innymi, że nazwa E. nic mu nie mówi, w 2016r. nie wykonywał prac na umowę o dzieło w firmie E. nie zna prezesa zarządu firmy E., nie podpisał z firmą E. umowy o dzieło nr [...] z 01.03.2016 r.

Świadek po zapoznaniu z ww. oświadczeniem z 29.11.2016r., złożonym w Kancelarii Notarialnej J. M. potwierdzającym wykonanie prac dla E. i potwierdzającym, że podpis na umowie o dzieło i rachunku został złożony własnoręcznie, M. D., zeznał, iż to oświadczenie on podpisał, a za złożenie tego podpisu, otrzymał wynagrodzenie 50 zł..

Niezależnie od powyższego organ odwoławczy wskazał, iż Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Gdyni wydał 20.11.2017r. decyzję w stosunku do firmy E. w zakresie podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 08.03.2018 r. Z ustaleń poczynionych przez organy podatkowe wynika, iż firma E. nie uczestniczyła ani w kontroli podatkowej, ani postępowaniu podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług za I kwartał 2016 r. Nie okazała żadnych dokumentów źródłowych.

W ocenie organu odwoławczego z powyżej opisanego materiału dowodowego wynika, że przedstawione przez K. Ś. umowy o dzieło sporządzone zostały wyłącznie na potrzeby prowadzonego przez organy podatkowe postępowania i okazania ich w organie podatkowym w celu uwiarygodnienia, że E. wykonywała prace budowlane na rzecz Wykonawcy.

W ocenie organu odwoławczego prace budowlane nie zostały wykonane przez osoby wskazane w umowach o dzieło a E. nie mogła ich wykonać samodzielnie. Nie posiadała, bowiem żadnego sprzętu oraz nie zatrudniała żadnych pracowników. Zatem w konsekwencji nie mogła sprzedać tychże usług na rzecz firmy Zamawiającego.

Przy czym oceniono, iż firma E. wystawiała faktury nie dokumentujące rzeczywistych transakcji gospodarczych. Firma ta ograniczała swoją działalność jedynie do wystawiania tzw. "pustych faktur", a brak zatrudnienia pracowników i brak odpowiedniego sprzętu może wskazywać na to, że K. Ś. zajmował się wyłącznie wystawianiem faktur oraz dostarczaniem ich m.in. do firmy C. sp. z o.o.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego ustalono, iż w okresie od kwietnia do czerwca 2016 r. prace budowlane wynikające z faktur wystawionych na rzecz Strona przez Wykonawcę rzekomo miał wykonywać podwykonawca firma C.(1) sp. z o.o.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie wynika, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tarnowskich Górach w stosunku do C.(1) w zakresie podatku od towarów i usług za II kwartał 2016 r. (akta sprawy karta 847 - 872), z której wynika, iż Spółka ta nie dysponowała zapleczem technicznym ani osobowym do zrealizowania zakwestionowanych usług budowlanych, w związku z powyższym uznano, że fizyczną niemożliwością było wykonanie tych prac budowlanych między innymi na rzecz Wykonawcy. W konsekwencji powyższego Naczelnik Urzędu Skarbowego w Tarnowskich Górach ocenił, że faktury wystawione przez C.(1) nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i są nierzetelne a wynikający z nich podatek podlega zapłacie w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o VAT.

Organ przywołał zeznania M. C. prezes spółki C.(1), który zeznał między innymi, iż:

- w sprawie wykonania robót budowlanych w S. nawiązał kontakt z M. Ś. z polecenia znajomego (nie pamiętał jakiego znajomego). Wiedział, że osoba ta to prezes firmy Wykonawcy

- nawiązał także kontakt z W. Ś., synem M. Ś., który również jest w zarządzie Wykonawcy i który nadzorował prace i dokonywał odbioru prac, co potwierdzają podpisy na protokołach odbioru robót;

- usługi dla Wykonawcy w II kwartale 2016 r. wykonywały osoby zatrudnione na umowy o dzieło, zamieszkujące teren P. w okolicach S. Na teren budowy przyjeżdżali we własnym zakresie, wobec czego nie było konieczności zapewniania im noclegów i transportu;

- usługi wykonywane były z materiałów powierzonych przez Wykonawcę Firma C.(1) nie korzystała z usług podwykonawców, nie posiadała żadnego samochodu, środków trwałych, korzystała z usług transportowych innych firm. Korzystała ze środków trwałych i narzędzi będących własnością Wykonawcy, który buduje osiedle domków jednorodzinnych.

Na dzień przesłuchania M. C. nie posiadał umów o dzieło, gdyż wszystkie znajdowały się jak zeznał w miejscu jego zameldowania. Według jego zeznań firma C.(1) zatrudniała na umowy o dzieło około 15-20 osób. Świadek nie pamiętał jednak żadnego nazwiska tych osób.

- ze względu na problemy zdrowotne — problemy z chodzeniem świadek był na miejscu wykonywania usług od czasu do czasu;

- prace w imieniu odbiorcy nadzorował W. S.;

- zapłaty dla C.(1) Wykonawca dokonywał gotówką w dniu wystawienia faktury. W. Ś. wręczał M. C. gotówkę w siedzibie spółki.

Oran podkreślił też, iż M. C. zobowiązał się dostarczyć umowy o dzieło do 28.10.2016 r., jednakże nigdy jednak przedmiotowych umów jak i innych dokumentów potwierdzających nabycia i dostawy w tym umowy z przewoźnikami, nie dostarczył. W związku z faktem, iż M. C. zeznał, że część dokumentów znajduje się w S. przy ul. [...], pracownicy Urzędu Skarbowego w S., którzy udali się pod wskazany adres. Pod wskazanym adresem zastano M. C.(1), brata M. C., który oświadczył, że:

- brat nie mieszka w tym mieszkaniu od kilku lat, ale nie został wymeldowany,

- wraz z siostrą nie utrzymują z nim żadnego kontaktu,

- nie wie gdzie brat mieszka i czym się zajmuje,

- nie odbiera korespondencji adresowanej do brata,

- w 2016 r. brat nie przebywał w mieszkaniu nawet przez krótki czas,

- brat nie posiada kluczy do mieszkania,

- w mieszkaniu nie ma rzeczy należących do brata,

- na pewno nie ma żadnych dokumentów, nie mógł ich zostawić bez obecności w mieszkaniu jego czy siostry, ponieważ nie ma kluczy,

- nikt w imieniu brata nie zostawił dla niego przesyłki, a tym bardziej dokumentów,

- nie było takiej sytuacji, aby osoba obca próbowała coś zostawić dla brata, nawet jakby to nikt z domowników niczego by nie przyjął, tak jak listów przesyłanych pocztą,

- imiennie dla niego lub siostry od brata nie było listu lub paczki.

W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia świadczą, iż transakcji udokumentowanych fakturami wystawionymi przez firmę C.(1) nie można uznać za rzeczywiste transakcje gospodarcze. Spółka C.(1) w żaden sposób nie udowodniła by zatrudniała pracowników, nie korzystała z usług podwykonawców, nie posiadała zaplecza technicznego (samochodu, maszyn, narzędzi), w związku z czym fizycznie niemożliwe było wykonanie zafakturowanych prac budowlanych na rzecz C..

W konsekwencji powyższych ustaleń w ocenie organu odwoławczego C.(1) sp. z o.o. w okresie od kwietnia do czerwca 2016 r. wystawiała na rzecz Wykonawcy faktury nie dokumentujące rzeczywistych transakcji gospodarczych tj. wystawiła "puste faktury" VAT, które nie potwierdzają faktycznego przebiegu zdarzeń gospodarczych.

Niezależnie od powyższego w ocenie organu odwoławczego przy ocenie wiarygodności wykonania usług budowlanych na rzecz Wykonawcę przez ww. podwykonawców tj. E. sp. z o.o. (w marcu 2016 r.) oraz C.(1) sp. z o.o. (od kwietnia do czerwca 2016 r. przez), wskazać należy, iż przedstawiciele firmy Wykonawcy nie posiadali wiedzy na temat pracowników, czy podwykonawców ww. firm którym wykonanie prac rzekomo zlecili.

Skoro faktury VAT wystawione przez powyższych rzekomych podwykonawców Wykonawcę, dotyczące usług budowlanych nie potwierdzają rzeczywistych transakcji gospodarczych, organ odwoławczy uznał za konieczne dokonanie analizy materiału dowodowego pod kątem możliwości wykonania przedmiotowych usług przez Wykonawcę bezpośrednio na rzecz Strony.

W ocenie organu odwoławczego analiza materiału dowodowego wskazuje, iż Wykonawca w okresie od marca do czerwca 2016 r. nie nabyła usług budowlanych od firm: E. i C.(1) jak również i samodzielnie nie mała możliwości wykonać rzekomo odsprzedanych usług Stronie.

Niezależnie od powyższego organ podkreślił, iż Strona nie posiadała środków finansowych na zapłatę za rzekomo wykonane na jej rzecz w okresie od marca do czerwca 2016 r. przez Wykonawcę usługi budowlane.

Trudno też przyjąć za wiarygodne i uzasadnione, iż podatnik posiadający rachunek gospodarczy, płacący przelewami z tego rachunku za inne drobne usługi jak np. czynsz i media, to za usługi rzekomo wykonane przez Wykonawcę płacił gotówką co według dokumentów KP wystawionych przykładowo 31.05.2016 r. (8 szt.) odpowiadało kwocie 317.028,81 zł.

W ocenie organu odwoławczego istotna jest także dokonana analiza powiązań osobowych i kapitałowych pomiędzy uczestnikami transakcji, sposobu dokonywania płatności oraz sposobu dokonania rozliczenia podatku VAT przez wszystkich uczestników transakcji.

W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Skarbowego Wrocław-[...] w zaskarżonej decyzji z 04.01.2021 r., nr 0227-SPV.4103.72.2020 prawidłowo ocenił, iż transakcje nabycia przez Strona w okresie od marca do czerwca 2016 r. usług budowlanych od Wykonawcy były kontynuacją sztucznego układania stosunków handlowych pomiędzy powiązanymi osobowo i kapitałowo firmami rodzinnymi rodziny Ś. kierowanymi przez W. Ś. Przedmiotowe powiązania występują w poszczególnych spółkach w poniższy sposób.

B. sp. z o.o.:

- do 20.04.2016r. - prezes zarządu W. Ś., wiceprezes A. Ś.,

- od 20.04.2016r. do 23.05.2016r. prezes S. P.,

- od 23.05.2016r. - prezes K. Ś.,

- wspólnicy: Ś. W. i Ś. A.;

B. sp. z o.o.:

- do 18.03.2016r. - prezes zarządu W. Ś., a wiceprezes A. Ś.,

- od 18.03.2016 r. prezes K. Ś.,

- wspólnicy: B. sp. z o.o.(udział całościowy),

Strony sp. z o.o.:

- prezes zarządu M. Ś.,

- wspólnicy: M. Ś. -udział całościowy

C. sp. z o.o.:

- prezes zarządu W. Ś.,

E.:

- prezes zarządu i jedyny wspólnik K. Ś.,

W ocenie organu odwoławczego zakwestionowane transakcje miały się odbywać w wąskim gronie członków rodziny Ś. tj. ojcem W. Ś. i synem M. Ś. Dlatego też zachowanie przedstawicieli tych firm były niestandardowe. Za takie w ocenie organu można uznać np. brak sporządzania wyceny usług. Fakt podpisania przez podatnika umów na wykonanie przez Wykonawcę robót na nieruchomościach położonych na działkach: nr [...] oraz [...] w miejscowości B., czy sporządzenie protokołów odbioru robót budowlanych w ocenie organu odwoławczego z uwagi na wskazane powyżej powiązania rodzinne pomiędzy kontrahentami oraz wobec ustaleń odnośnie braku pracowników i podwykonawców oraz zaplecza technicznego (samochodu, maszyn, narzędzi), nie można uznać w ustalonych okolicznościach faktycznych za dowody potwierdzające rzeczywiste transakcje gospodarcze a raczej za działania z góry zaplanowane i ustalone pomiędzy powiązanymi osobowo firmami rodziny Ś. w celu uwiarygodnienia tych transakcji.

W normalnym obrocie gospodarczym takie zachowanie (tj. brak szczegółowej wyceny zlecanej usługi) nie miałoby racji bytu, ponieważ podstawą zawieranych umów jest zgoda stron transakcji na cenę wykonanych usług. Brak w umowie takiej szczegółowej wyceny poszczególnej usługi wchodzącej w zakres zleconych prac (tak jak to wynika z wystawionych od kwietnia do czerwca 2016 r. faktur), mógłby prowadzić do sytuacji, kiedy po zakończeniu prac budowlanych nabywca miałby utrudnioną możliwości kwestionowania ceny wynikającej z umowy w sytuacji zaistnienia podstaw do domagania się przez zamawiającego jej obniżenia z powodu np. jakości wykonania jednej z szeregu prac wskazanych w zakresie robót.

W tych okolicznościach trudno również przypuszczać, aby Strona nie miała świadomości, że przyjmuje faktury od powiązanego rodzinnie podmiotu, który nie wykonał w rzeczywistości usług budowlanych. W ocenie organu o świadomości świadczy przede wszystkim to, że właścicielami wymienionych w decyzji podmiotów, oraz osobami wchodzącymi w skład organów ww. spółek w badanym okresie wchodziły te same powiązane ze sobą rodzinnie osoby fizyczne. Świadczy to, o wiedzy Strony o wzajemnym współdziałaniu ww. podmiotów i Strony w celu wykazania nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu przez Stronę w okresie od marca do czerwca 2016 r. Powstała sytuacja świadcząca o świadomym współdziałaniu Strony w spornych transakcjach powoduje, iż badanie "dobrej wiary" podatnika jest bezcelowe.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca podtrzymała i powtórzyła zarzutu odwołania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ppsa sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137; dalej pusa) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi - zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.

Kontrola sądowoadministracyjna w sprawach podatkowych sprawowana jest pod względem legalności, tj. oceny działań administracji podatkowej pod kątem przestrzegania przepisów postępowania i prawidłowości stosowanej wykładni przepisów prawa. Rola sądu administracyjnego sprowadza się do badania i ewentualnego korygowania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania ich w załatwianiu spraw przez wydawanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd administracyjny ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, lecz nie zastępuje go w czynnościach. Przejęcie przez sąd administracyjny kompetencji organu administracji do końcowego załatwienia sprawy stanowiłoby wykroczenie poza konstytucyjnie określone granice kontroli działalności administracji publicznej (wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 108/2012, LexisNexis nr 5991706).

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy organy podatkowe prawidłowo zakwestionowały Stronie, prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur nabycia usług wystawionych przez Wykonawcę, gdyż nie dokumentowały one faktycznie wykonanych usług między tymi firmami.

Organy ustalił, czego w istocie Skarżąca nie kwestionuje, że wykonawca nie posiadał własnych możliwości wykonania zakwestionowanych usług. Nie posiadała odpowiedniego zaplecza technicznego ani nie zatrudniała pracowników.

Wykonawca powołuje się przy tym na zatrudnienie podwykonawców.

Jednakże, w ocenie Sądu organy prawidłowo wykazały, że także firmy wskazane, jako podwykonawcy nie mogły faktycznie wykonać wynikających ze spornych faktur prac.

Przytoczone powyżej ustalenia dokonane przez organy jednoznacznie wskazują, że E. i C.(1) również nie dysponowały potencjałem technicznym pozwalającym na wykonani spornych prac. Osoby zarządzające tymi podmiotami nie umiały wskazać kto fizycznie wykonywał pracę, nie dysponowały dokumentami potwierdzającymi zatrudnienie osób fizycznych lub podwykonawców.

Powyższe, a także brak siły roboczej czy zaplecza technicznego, a nawet brak okazania jakiegokolwiek rozliczenia przyjętych i wykorzystanych do pracy materiałów budowlanych wskazuje, że prace uwidocznione na fakturach wystawionych przez E. i C.(1) nie były wykonane przez te Spółki, o czym W. Ś., jako nadzorujący te prace i M. Ś., jako kierownik budowy, musieli wiedzieć, a tym samym, że wystawione przez Wykonawcę faktury nie dokumentują faktycznych prac wykonanych przez wskazanego na nich wystawcę.

W przedmiotowej sprawie należy zwrócić uwagę na fakt, że pomiędzy wszystkimi występującymi w sprawę Spółkami, istniały bliskie powiązania rodzinne. W. Ś. był Prezesem Zarządu i jedynym wspólnikiem m.in. w Spółkach C. Jego syn - M. Ś. jest Prezesem i jedynym wspólnikiem Skarżącej. Z protokołów odbioru robót budowlanych załączonych do umów o wykonanie robót, wynika, że przy wszystkich tych robotach M. Ś. występował jako kierownik robót, co nie pozostawia żadnych wątpliwości, że Skarżąca świadomie ujęła w swoich rozliczeniach faktury, które nie dokumentowały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, tj., usług, których wykonawcą nie był podmiot wskazany na fakturach.

Jednocześnie K. Ś. był w różnych okresach prezesem zarządów innych spółek powiązanych z rodziną Ś.

W tej sytuacji słusznie organy uznał, że Skarżąca ( jej zarząd) miała świadomość kto w rzeczywistości realizuje prace i że nie jest to ani wykonawca ani jego podwykonawcy.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że faktury te nie odzwierciedlały faktycznych zdarzeń gospodarczych. Mając zatem powyższe na uwadze oraz istniejące powiązania rodzinne pomiędzy spółkami figurującymi na dokumentach jako wystawca, podwykonawca i nabywca, niewątpliwie K. B. miała świadomość w zakresie ujawnienia w swych rozliczeniach podatkowych nierzetelnych faktur wystawionych przez Spółkę C. Zebrany materiał dowodowy potwierdza, że w ścisłej współpracy K. B. i W. Ś. nie można doszukać się tzw. "dobrej wiary" nabywcy, do której odwołuje się orzecznictwo TSUE. Trudno zresztą doszukać się tzw. "dobrej wiary" w postępowaniu strony, jeżeli miała ona pełną świadomość swojego udziału w działaniach o charakterze oszukańczym.

W związku z powyższym Sąd stwierdza, że organy podatkowe zasadnie odmówiły stronie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia usług budowlanych wynikających z faktur wystawionych przez Spółkę C., bowiem sporne faktury nie odzwierciedlały transakcji zakupu usług od podmiotu widniejącego na fakturze, gdyż sprzedawca nie mógł dokonać czynności wskazanych na tych fakturach. Oznacza to, że faktury te są nierzetelne podmiotowo.

Sąd rozpoznając niniejszą sprawę, będąc związany dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. nie stwierdził naruszeń prawa materialnego bądź procesowego, które powodowałoby konieczność wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Mając na względzie wszystkie przedstawione okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ww ustawy oddalił skargę.