Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1013/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Marian Wolanin,, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Danuta Gorzelak - Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania 1) oddala skargę; 2) przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokat A. O. z Kancelarii Adwokackiej w W. przy [...]kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22% podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2006r. Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kpa w związku z art. 47 ust 2 i art. 10 ust 1 Ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach . osobistych (Dz.U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2004r. orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej zameldowania M.S. wraz z dziećmi W. i K. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazując, iż postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek M. S. w dniu 7 sierpnia 2003r w sprawie uchylenia zameldowania M. S. wraz z dziećmi W. i K. zostało zakończone decyzją Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2003r. orzekającą o wymeldowaniu wymienionych. Wojewoda [...] na skutek odwołania M. S. uchylił decyzję organu I instancji i wskazał, iż sprawa powinna być rozpatrzona ponownie w kierunku uchylenia czynności materialno-technicznej zameldowania odwołującej i jej małoletnich dzieci. Prezydent W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy w dniu [...] maja 2004r. uchylił czynność materialno — techniczną zameldowania M. S. wraz z dziećmi W. i K. Wymieniona ponownie złożyła odwołanie od tej decyzji do Wojewody [...], który decyzją z dnia [...] lipca 2004r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. M. S. złożyła skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 10 sierpnia 2005r. Sygn akt IV SA/Wa 788/05 uchylił decyzję organu odwoławczego wskazując, iż Wojewoda [...], jako organ odwoławczy rozpoznając sprawę pominął przeprowadzenie dowodu w postaci przesłuchania rodziców odwołującej i dopiero na etapie skargi do sądu wyjaśnił, iż zeznania rodziców nie mogą mieć znaczenia dla sprawy, ponieważ będą mieć charakter stronniczy.

Wojewoda [...] stosując się do wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu 20 stycznia 2006r. przesłuchał H. i K. W. tj. rodziców M. S. Wymienieni zeznali, że córka M. S. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkiwała tylko jedną noc. Wówczas nie była zameldowana w przedmiotowym lokalu i musiała go opuścić. Po dokonaniu zameldowania chciała wejść do spornego lokalu i w nim zamieszkiwać ale synowie męża z pierwszego małżeństwa uniemożliwili jej to poprzez wymianę zamków w drzwiach. Córka dokonując zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. zamieszkiwała w innym mieszkaniu, ponieważ do przedmiotowego lokalu nie była wpuszczana. W chwili obecnej również zamieszkuje bez zameldowania w wynajmowanym mieszkaniu. H. i K. W. zeznali, iż uważają się za wiarygodnych świadków, ponieważ bardzo często przebywali z córką w wynajmowanym mieszkaniu, byli świadkami rozmów telefonicznych córki. Mieli również kontakt z Panią W. tj. ciotką synów J. S. z pierwszego małżeństwa. Wymienieni świadkowie zeznali ponadto, iż M.S. groził córce wyrzuceniem dziecka z czternastego piętra i zatruciem żywności. Córka M. po dokonaniu zameldowania nie chciała wchodzić do mieszkania siłą tj. z udziałem policji, ponieważ nie chciała zaostrzać i tak napiętej już sytuacji rodzinnej. W tym czasie córka uczyła się i musiała mieć komfort psychiczny.

Mając powyższe na uwadze organ wskazał, iż zgodnie z dyspozycją przepisu art. 10 ust. 1 Ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych obowiązek meldunkowy powstaje wraz z upływem czwartej doby licząc od dnia przybycia osoby pod oznaczony adres. Przy czym w postępowaniu o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania organ bada wyłącznie stan faktyczny istniejący w dniu dokonania powyższej czynności rejestracyjnej, tj. czy w dniu dokonania zameldowania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczył zamieszkiwała w lokalu, w którym została zameldowana. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, iż M. S. wraz dziećmi dokonała zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. nie mieszkając w nim, co jest niezgodne z powyższym przepisem. Wymieniona chciała zamieszkać w tym lokalu dopiero po dokonaniu czynności zameldowania. Fakt ten bezspornie potwierdzają zeznania rodziców Odwołującej i zeznania pozostałych świadków tj. Z. i H. W. jak też samej M. S.

Zainteresowana zarówno przed organem I instancji jak i w dniu 31 stycznia 2006r. przed organem odwoławczym wyraźnie oświadczyła, iż w przedmiotowym lokalu zamieszkiwała tylko jeden dzień i jedną noc, potem opuściła ten lokal i zamieszkała razem z mężem w wynajętym mieszkaniu. Po tygodniu mąż chciał wejść do mieszkania, ale niestety nie mógł, ponieważ zamki zostały wymienione. W marcu 2000r. mąż zameldował ją w przedmiotowym lokalu. Po dokonaniu tej czynności chciała razem z mężem wejść do mieszkania ale ich nie wpuszczono. M. S. oświadczyła ponadto, iż przed dokonaniem zameldowania usiłowała wraz z mężem porozumieć się z synami męża z pierwszego małżeństwa, w celu udostępnienia mieszkania lub jego zamiany. Chciała wraz z mężem pokryć koszty utrzymania mieszkania, bądź dodatkowe koszty związane z zamianą mieszkania na dwa mniejsze lokale. Strona oświadczyła także, iż w dacie zameldowania nie mieszkała w lokalu. Obecnie również nie zamieszkuje w nim, mieszka w wynajmowanym mieszkaniu w W. Nie jest tam zameldowana nawet na pobyt czasowy. Nosi się z zamiarem zamieszkania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. po przywróceniu zameldowania. Organ odwoławczy nie wezwał na świadka J. S., gdyż ten mimo kierowanej przez organ I instancji do niego korespondencji nie odbierał jej. Ponadto decyzją Prezydenta W. z dnia [...] maja 2004r. został wymeldowany z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W bazie danych nie ustalono innego adresu zameldowania, a odwołująca nie wskazała adresu, po którym Wymieniony stale przebywa.

Mając na uwadze, iż zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż M. S. wraz z dziećmi nie zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. w dniu dokonania czynności zameldowania, jak też bezpośrednio po dacie zameldowania zachodziła podstawa do uchylenia czynności materialno technicznej zameldowania.

W skardze na powyższą decyzję wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie, skarżąca-M. S. wskazała, iż co prawda art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 19974r. o ewidencji i dowodach osobistych wskazuje termin w jakim winno nastąpić zameldowanie , czyli po pobycie w danym miejscu powyżej 3 dób, jednakże jest to oznaczenie terminu krańcowego którego nastąpienie rodzi obowiązek zameldowania osoby w danym miejscu , oraz w przypadku nie dopełnienia tego obowiązku odpowiednie sankcje karne. Oczywistym jednak w ocenie skarżącej jest, że zameldowanie może nastąpić po upływie krótszego terminu aniżeli 3 doby, iż może nastąpić także z momentem podjęcia decyzji o uznaniu danego miejsca jako miejsce stałego pobytu i zamieszkania, przy istnieniu oczywiście podstaw faktycznych do takiej decyzji, gdy bezpośrednim następstwem zameldowania ma być natychmiastowe zamieszkanie w danym lokalu, w sytuacji istnienia po stronie danej osoby zamiaru stałego lub długotrwałego przebywania w danym miejscu z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych, co zdaniem skarżącej miało miejsce w jej przypadku. Opisała okoliczności w jakich przebywała w spornym lokalu (w godzinach porannych pod nieobecność synów jej męża z poprzedniego małżeństwa), sytuację rodzinną i atmosferę panującą w lokalu. Wskazała, iż w jej ocenie to zła wola M. S.-syna jej męża z poprzedniego małżeństwa, uniemożliwienia jej zamieszkania w lokalu. Osoba ta groziła zarówno jej jak i jej nienarodzonemu dziecku, uniemożliwia dokonanie jego zamiany na dwa mniejsze lokale. Skarżąca wskazała również, iż nie mogła zamieszkać w lokalu w którym się zameldowała, bowiem w/w osoba dokonała wymiany zamków w drzwiach uniemożliwiając jej wejście do lokalu. O problemach związanych z zamieszkaniem w spornym lokalu informowała Urząd Gminy T., w tym celu złożyła stosowne oświadczenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Zadaniem sądu administracyjnego jest zatem kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja nie narusza prawa, sąd obowiązany jest skargę oddalić. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.

Przedmiotem postępowania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie było ustalenie czy organ meldunkowy zgodnie z prawem dokonał czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały M. S. wraz z jej nieletnimi dziećmi W. i K.S.w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

Podnieść należy, iż obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego lub czasowego, wynika wprost z przepisów prawa (art. 5, 8, 10, 15 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. ) i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych do zameldowania i wymeldowania danych właściwemu organowi administracji państwowej, który dokonuje stosownego aktu rejestracji - czynności rodzącej skutki prawne.

Zameldowanie rodzi domniemanie faktyczne istnienia uprawnienia do przebywania w lokalu, jak również stanowi potwierdzenie samego w nim zamieszkania. Zakwestionowanie istnienia przesłanek zameldowania (niekompletność dokumentacji, wiarygodność przedstawionych dokumentów, zarzut niezamieszkiwania etc.) prowadzi do obalenia powyższego domniemania.

Powołany w zaskarżonej decyzji, przepis art. 47 ust. 2 cyt. ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych upoważnia organ prowadzący ewidencję ludności nie tylko do rozstrzygania o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania w sytuacji, gdy dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości, ale także do prowadzenia postępowania w sprawach o uchylenie czynności materialno-technicznej zameldowania, zatem ustalania, czy w dacie jej dokonania osoba, której obowiązek meldunkowy dotyczy, spełniała warunki określone w cyt. Ustawie. Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dla zameldowania na pobyt stały lub czasowy trwający ponad dwa miesiące niezbędne jest faktyczne zamieszkiwanie w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie.

Zgodnie z orzecznictwem NSA przesłanką konieczną do zameldowania zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy jest fakt zamieszkiwania osoby chcącej się zameldować w danym lokalu (por. wyrok NSA Z 28 kwietnia 1999r. Sygn.akt V SA 1773/98, wyrok z dnia 6 sierpnia 1999r. sygn.akt v SA 3/99, wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2003r. Sygn. akt V SA 1565/02 ). W ostatnim z cytowanych wyroków Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż dokonanie zameldowania pomimo niespełnienia wymagań określonych w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych czyni czynność zameldowania wadliwą od samego początku (ex tunc).

W świetle powyższego należy wskazać, iż orzekające w sprawie organy administracji publicznej w toku prowadzonego postępowania zobowiązane były do ustalenia, czy w dacie dokonania czynności zameldowania skarżącej wraz z jej dziećmi na pobyt stały, faktycznie przebywali oni w spornym lokalu z zamiarem stałego w nim pobytu.

W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy obydwu instancji prawidłowo przyjęły, iż w niniejszej sprawie skarżąca wraz z dziećmi, dokonując czynności zameldowania nie spełniała kryteriów, które warunkują prawidłowość zameldowania osoby na pobyt stały.

Należy podkreślić, że w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości fakt, iż w dacie zameldowania skarżąca wraz z dziećmi nie zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu, a ocena dowodów zebranych w tym względzie mieści się, zdaniem Sądu, w granicach wyznaczonych przepisem art. 80 k.p.a. Sama skarżąca w toku postępowania jak i w skardze jednoznacznie stwierdziła, że w dacie dokonania zameldowania, jak również i w okresie po dokonaniu czynności jej zameldowania nie przebywała i nie zamieszkała w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.

Analizując pozostałe argumenty przytoczone w skardze, Sąd uznał, iż nie mogą one wpłynąć na ocenę zaskarżonej decyzji. Kwestia konfliktu pomiędzy skarżącą i dziećmi jej męża z poprzedniego małżeństwa przejawiającego się w niewpuszczaniu skarżącej do spornego lokalu, czy też niewywiązaniu się z poczynionych zobowiązań ma charakter sporu cywilnoprawnego i należy do kompetencji sądów powszechnych. Nie może być zatem przedmiotem postępowania, które sprowadza się tylko do badania i ustalania, czy osoba ubiegająca się o zameldowanie spełnia wszystkie przesłanki zameldowania określone w ustawie o ewidencji ludności.

W tym stanie prawnym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm), należało orzec jak w sentencji. Orzeczenie o zasądzeniu na rzecz adwokat A. O. kwoty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zapadło na podstawie art. 250 cyt. Ustawy