Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2887/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 1,2, art 58 § 1 pkt 1, art 141 § 4, art 145 § 1 pkt 1 lit c, art 183, art 184, at 207 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 139, 7, 77§ 1, art 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: at 123 ust 4 i 2, art 45 ust 3a, art 21 ust 2
journal: Dz.U. 2010 nr 90 poz 593
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jednolity
article: art 1 § 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art 89 § 2, art 100 § 1, art 73 § 1, art 71 7 3
journal: Dz.U. 2001 nr 98 poz 1070
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: art 70 par 1
journal: Dz.U. 2007 nr 226 poz 1676
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. Prawo o ustroju sądów wojskowych - tekst jednolity
article: § 6 ust 1, 3 pkt 2 ust 4,5,8 , § 8 ut 1-3
journal: Dz.U. 2004 nr 128 poz 1344
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych
article: art 184, art 30, art 32 ust 1, art 45 ust 1, art 77 ust 2, art 78
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Anna Lech, Sędzia NSA Maciej Dybowski (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Kosińska, Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda, po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej H. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 sierpnia 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 590/12 w sprawie ze skargi H. C. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania świadectwa służby 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia od H. C. na rzecz Ministra Obrony Narodowej kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 590/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. C. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania świadectwa służby.

Wyrok ów zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym:

H. C. (dalej skarżący), wnioskiem z dnia 30 października 2011 r., wystąpił do Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] o sprostowanie świadectwa służby z [...] 2011 r. przez podanie w punktach:

1. 20a świadectwa - prawidłowego okresu zajmowania stanowiska sędziego WSG w [...], tj. od [...] 2008 r. do [...] 2011 r., a w konsekwencji wyeliminowanie podawanego tam stanowiska sędziego w stanie spoczynku;

2. 20b świadectwa - prawidłowej informacji o wysokości i składnikach uposażenia jakie otrzymywał na ostatnio zajmowanym stanowisku, tj. prawidłowej jego wysokości oraz podstawy.

W uzasadnieniu wniosku poinformował, że ze stanowiska sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] został zwolniony z dniem 1 lutego 2011 r., tj. z dniem przeniesienia do dyspozycji, a nie z dniem zniesienia Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], tj. 1 lipca 2010 r. Z tego też powodu w pkt 20a świadectwa służby winno być podane, że stanowisko sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] zajmował do dnia 1 lutego 2011 r., a stanowiska sędziego w stanie spoczynku winny zostać wyeliminowane.

Zdaniem skarżącego, w wydanym świadectwie błędnie podano wysokość uposażenia otrzymywanego na ostatnio zajmowanym stanowisku, gdyż wynagrodzenie w podanej wysokości było wypłacane wyłącznie do końca grudnia 2010 r., bowiem w styczniu 2011 r. otrzymał wyższe uposażenie, które zostało ustalone na podstawie decyzji Prezesa WSG w [...] z [...] 2010 r. W świadectwie służby winna zostać podana wyższa kwota uposażenia, a w podstawie winna być podana decyzja Prezesa WSG w [...] z [...] 2010 r.

Prezes Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] (dalej Prezes WSO) postanowieniem z dnia [...] 2011 r. (dalej postanowienie z [...] 2011 r.) wydanym na podstawie § 6 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 maja 2004 r. w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych (Dz. U. nr 128, poz. 1344 ze zm., rozporządzenie z 2004 r.), odmówił skarżącemu, sprostowania danych zawartych w pkt 20 ppkt a i b świadectwa służby.

W uzasadnieniu Prezes WSO podniósł, że wniosek o sprostowanie świadectwa służby nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem skarżący zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego sądu garnizonowego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w [...] pełnił od [...] 2008 r. do chwili jego zniesienia, na mocy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie zniesienia niektórych wojskowych sądów garnizonowych oraz zmiany rozporządzenia w sprawie utworzenia sądów wojskowych oraz określenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz. U. nr 32, poz. 175, dalej rozporządzenia z 2010 r.), tj. do dnia 1 lipca 2010 r. Uchwałą [z dnia [...] 2010 r.] nr [...] Krajowej Rady Sądownictwa sędzia H. C. został przeniesiony w stan spoczynku z dniem 2 lipca 2010 r. Fakt przeniesienia sędziego w stan spoczynku stwierdził Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] 2010 r. nr [...]. W okresie po 1 lipca 2010 r. skarżący nie zajmował stanowiska sędziego sądu garnizonowego w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w [...], gdyż ta jednostka organizacyjna nie istniała. Dlatego organ uznał, że uposażenie jakie skarżący pobierał na ostatnio zajmowanym stanowisku to uposażenie, które zostało ustalone decyzją Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] nr [...] z [...] 2010 r., a które było wypłacane do grudnia 2010 r.

Postanowienie z [...] 2011 r. stało się przedmiotem zażalenia, w którym skarżący podniósł, że nigdy nie został wydany ani doręczony rozkaz zwalniający go ze stanowiska sędziego WSG w [...] i wyznaczający na stanowisko sędziego w stanie spoczynku. Mimo zniesienia z dniem 1 lipca 2010 r. WSG w [...], Sąd ten istniał jeszcze w niezmienionej strukturze organizacyjnej do 30 sierpnia 2010 r., a etaty zajmowane przez sędziów istniały do 30 września 2010 r. Twierdzenie, że WSG w [...] po 1 lipca 2010 r. nie istniał jako jednostka "organizacja" [winno być "organizacyjna"], jest bezpodstawne.

Skarżący stwierdził, że żołnierz zajmuje dane stanowisko od dnia wyznaczenia do dnia zwolnienia go z danego stanowiska i wyznaczenia na inne stanowisko służbowe. Decyzja z [...] 2010 r. nie była decyzją zwalniającą z dotychczas zajmowanego stanowiska i wyznaczającą na stanowisko sędziego w stanie spoczynku, lecz miała wyłącznie charakter ewidencyjny, co zostało stwierdzone w piśmie z [...] 2010 r. nr [...] przez Dyrektora Departamentu [...].

Minister Obrony Narodowej (dalej Minister), postanowieniem z [...] 2012 r. nr [...] (dalej postanowienie z [...] 2012 r.), uwzględnił zażalenie.

W uzasadnieniu postanowienia Minister wskazał, że skarżący pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku służbowym sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...]. Na mocy rozporządzenia z 2010 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] został zniesiony z dniem [...] 2010 r. W związku z tym, Minister Obrony Narodowej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości wystąpił do Krajowej Rady Sądownictwa o przeniesienie skarżącego w stan spoczynku, która uchwałą nr [...] z dnia [...] 2010 r. przeniosła skarżącego z dniem 2 lipca 2010 r. w stan spoczynku, co zostało stwierdzone wydaną dla celów ewidencyjnych decyzją Ministra z [...] 2010 r. (punkt 3).

Decyzją z [...] 2011 r. nr [...] Minister Obrony Narodowej wypowiedział skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej, a decyzją nr [...] (punkt 3) z tego samego dnia przeniósł go, z dniem doręczenia wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, do dyspozycji Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...].

Dnia 25 października 2011 r. doręczono skarżącemu świadectwo służby wydane przez Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...], co do którego skarżący złożył wniosek o sprostowanie.

Minister, odnosząc się do złożonego zażalenia wskazał, że zgodnie z art. 123 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ([j.t.] Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm., dalej usw bądź ustawa o służbie wojskowej), żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej wydaje się niezwłocznie świadectwo służby. Ust. 2 tego przepisu przewiduje, że były żołnierz zawodowy może żądać sprostowania świadectwa służby w terminie siedmiu dni od dnia jego doręczenia. Wykonując delegację ustawową zawartą w art. 123 ust. 4 usw, Minister Obrony Narodowej wydał rozporządzenie z dnia [...] 2004 r. w sprawie świadectw służby żołnierzy zawodowych, w którym określił m.in. dane, które należy podać w świadectwie służby, wzór świadectwa służby, a także tryb wydawania i prostowania tych świadectw. W § 3 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia z 2004 r. postanowiono, że w świadectwie służby podaje się dane zamieszczone na wniosek zwolnionego żołnierza. W § 3 ust. 2 tego rozporządzenia wskazano, że na prośbę żołnierza, zgłoszoną przed dniem wydania świadectwa służby, w świadectwie tym podaje się szczegółowe informacje dotyczące stanowisk służbowych zajmowanych w trakcie pełnienia służby, a także informacje o wysokości i składnikach uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym i o posiadanych kwalifikacjach. Mając powyższe na uwadze Minister podkreślił, że w pkt 20 ppkt a świadectwa służby mogą być podane szczegółowe informacje dotyczące stanowisk służbowych zajmowanych w trakcie pełnienia służby, a zatem mogą to być jedynie stanowiska służbowe istniejące w etacie jednostki wojskowej, na których żołnierz zawodowy faktycznie pełnił zawodową służbę wojskową. Brak uzasadnienia do wskazywania w pkt 20 ppkt a świadectwa służby danych dotyczących stanowiska służbowego "sędziego w stanie spoczynku", gdyż takie stanowisko nie istniało w strukturze żadnej jednostki wojskowej Sił Zbrojnych RP. Organ wyjaśnił, że H. C. na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z [...] 2010 r. został przeniesiony z dniem 2 lipca 2010 r. w stan spoczynku. Przechodząc w stan spoczynku, przestawał być sędzią czynnym, co oznacza, że od dnia 2 lipca 2010 r. nie mógł zajmować stanowiska służbowego sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] i pełnić na tym stanowisku zawodowej służby wojskowej. Po dniu 1 lipca 2010 r. oficer nie zajmował wymienionego stanowiska służbowego, ani żadnego innego stanowiska służbowego, a w szczególności stanowiska służbowego "sędziego w stanie spoczynku".

Minister wyjaśnił, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] 2011 r., wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez Ministra Obrony Narodowej decyzją nr [...] z [...] 2011 r. Zatem w okresie od dnia 2 lipca 2010 r. do dnia 31 sierpnia 2011 r. skarżący pozostawał wprawdzie w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, lecz jako sędzia w stanie spoczynku nie zajmował żadnego stanowiska służbowego i nie pełnił faktycznie zawodowej służby wojskowej. Zdaniem organu, w pkt 20 ppkt a świadectwa służby prawidłowo wskazano okres zajmowania przez skarżącego stanowiska służbowego sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...]od dnia [...] 2008 r. do dnia [...] 2010 r., jednak wadliwie i bezpodstawnie wykazano zajmowanie przez niego nieistniejącego stanowiska służbowego "sędziego w stanie spoczynku".

Organ zaznaczył, że pismo z 20 kwietnia 2010 r. Dyrektora [...] nie rozstrzygało żadnej sprawy indywidualnej, a zawarty w nim pogląd dotyczący art. 45 ust. 3a usw nie stanowił wiążącej interpretacji prawa.

Decyzja z [...] 2010 r. nr [...] pkt 3, stwierdzająca fakt przeniesienia skarżącego w stan spoczynku, została wydana tylko dla celów ewidencyjnych. W sprawie przeniesienia charakter konstytutywny miała jedynie uchwała Krajowej Rady Sądownictwa z [...] 2010 r.

W sprawie nie miała żadnego znaczenia okoliczność istnienia etatów sędziowskich w Wojskowym Sądzie Garnizonowym w [...] do 30 września 2010 r., gdyż dla ustalenia zajmowania przez skarżącego stanowiska służbowego sędziego tego sądu, istotna była jedynie data przeniesienia go w stan spoczynku. Sędzia w stanie spoczynku nie może bowiem być jednocześnie sędzią urzędującym.

Odnosząc się do kwestii prawidłowości danych zawartych w pkt 20 ppkt b świadectwa służby, organ wskazał, że prawo żołnierza zawodowego do uposażenia jest związane z faktycznym pełnieniem zawodowej służby wojskowej, a nie z samym pozostawaniem w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej. Tym samym, w świadectwie służby winna być podana wysokość i składniki uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. na stanowisku służbowym sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], według stanu na datę 1 lipca 2010 r.

Postanowienie z [...] 2012 r. stało się przedmiotem skargi H. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie:

1. art. 73 § 1 w zw. z art. 71 § 3 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. nr 98, poz. 1070 ze zm., dalej usp) w zw. z art. 70 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów wojskowych ([j.t.] Dz. U. z 2007 r. nr 226, poz. 1676 ze zm., dalej pusw), przez jego błędną wykładnię i nadanie "decyzji-uchwale" Krajowej Rady Sądownictwa o przeniesieniu w stan spoczynku, z uwagi na reorganizację sądownictwa wojskowego, skutku jednoczesnego zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska sędziego WSG w [...] w rozumieniu ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ([j.t.] Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.);

2. art. 2 pusw, przez niezastosowanie go w sprawie, a w konsekwencji niezastosowanie do skarżącego przepisów ustawy o służbie wojskowej w zakresie zwolnienia ze stanowiska służbowego;

3. art. 45 ust. 3a usw, przez błędną jego wykładnię i jego niezastosowanie w sprawie, a z ostrożności procesowej naruszenie art. 45 ust. 1 pkt 2 usw, przez błędną jego wykładnię przejawiającą się przyjęciem, że organ nie musiał go zastosować i wydać decyzji zwalniającej ze stanowiska w związku z jego likwidacją spowodowaną rozformowaniem sądu oraz jego niezastosowaniem i w konsekwencji jego niezastosowanie;

4. art. 21 ust. 1 usw, przez jego niezastosowanie w sprawie, który w przypadku przyjęcia, że art. 45 ust. 3a usw nie ma zastosowania w sprawie z uwagi na nie wydanie decyzji o zwolnieniu ze stanowiska w trybie art. 45 ust. 1 pkt 2 usw winien zostać zastosowany przez organ;

5. art. 139 kpa, przez wydanie przez organ II instancji orzeczenia na niekorzyść skarżącego, polegającego na przyjęciu przez ten organ, że na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa przenoszącej w stan spoczynku, skarżący został zwolniony ze stanowiska sędziego WSG w [...], a w konsekwencji do dnia przeniesienia do dyspozycji nie zajmował żadnego stanowiska, tj. ani dotychczasowego stanowiska sędziego WSG w [...], ani sędziego w stanie spoczynku, jakie w świadectwie podał Prezes WSO w [...] i na przyjęciu, że nie ma do skarżącego zastosowanie art. 43 ust. 3a usw, a w konsekwencji uposażeniem jakie skarżący otrzymywał na ostatnio zajmowanym stanowisku było uposażenie na stanowisku sędziego WSG w [...], wg stanu na dzień 1 lipca 2010 r.;

6. art. 8 kpa, tj. zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, przez zmianę przez organ odwoławczy na niekorzyść skarżącego dotychczasowej interpretacji przepisów, w szczególności w zakresie zastosowania art. 45 ust. 3a usw;

7. art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa, przez naruszenie zasady opierania rozstrzygnięcia na prawdzie obiektywnej w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wszechstronny, co w sprawie przejawiało się dokonaniem sprzecznych z materiałem dowodowym ustaleń faktycznych polegających na przyjęciu, że:

- skarżący nie mógł pełnić i nie pełnił faktycznie zawodowej służby wojskowej po przeniesieniu go w sędziowski stan spoczynku, a jedynie pozostawał w stosunku zawodowej służby wojskowej;

- skarżący z chwilą przeniesienia go w stan spoczynku "opuścił" poprzednio zajmowane stanowisko służbowe nie obejmując nowego i że po przeniesieniu go w stan spoczynku skarżący nie zajmował żadnego stanowiska służbowego;

- pismo z [...] 2011 r. Dyrektora Departamentu [...] nie rozstrzygało żadnej sprawy indywidualnej, a zawarty w niej rzekomo nieadekwatny do stanu sprawy pogląd, dotyczący art. 45 ust. 3a usw, nie stanowił wiążącej interpretacji prawa;

- uposażenie na ostatnio zajmowanym stanowisku winno być ustalone wg stanu na dzień 1 lipca 2010 r., zamiast na dzień [...] 2011 r., tak jak to podnosił w odwołaniu;

- pominięciu w ustaleniach stanu faktycznego, że decyzją Ministra Obrony Narodowej Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] w niezmienionej strukturze etatowej istniał po 1 lipca 2010 r., tj. do dnia 31 sierpnia 2010 r., kiedy to został rozformowany, a sędziowie pełnili w nim służbę wojskową na dotychczasowych stanowiskach, wykonując szereg czynności służbowych nałożonych na nich decyzjami, poleceniami i rozkazami przełożonych, a związanymi z likwidacją Sądu.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia z [...] 2012 r. nr [...] Ministra Obrony Narodowej w części dotyczącej uzasadnienia i o zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżący przypomniał stan faktyczny sprawy i wskazał, że przeniesienie w stan spoczynku z uwagi na likwidację sądu nie jest i nie może być uznane za decyzję o zwolnieniu z zajmowanego stanowiska sędziego WSG w [...]. Uchwała Krajowej Rady Sądownictwa nie jest decyzją zwalniającą sędziego żołnierza, czy to ze służby wojskowej, czy też z dotychczas zajmowanego stanowiska - gdyż żaden przepis prawa obowiązujący w dniu jej wydania nie nadawał tej uchwale takiego skutku. Do zwolnienia ze stanowiska i zawodowej służby wojskowej w oparciu o art. 2 pusw, zastosowanie mają przepisy wojskowej ustawy pragmatycznej. Skarżący zwrócił uwagę na istnienie dwu niezależnych instytucji prawnych, tj. przeniesienia w stan spoczynku sędziego (instytucji spoczynkowej), która jest instytucją wynikającą z Konstytucji, przepisów powszechnych, oraz instytucji służby wojskowej, która regulowana jest we wszystkich aspektach pełnienia tej służby przez ustawę o służbie wojskowej, z wyjątkami zawartymi w Prawie o ustroju sądów wojskowych. W stosunku do skarżącego zastosowano w trakcie pełnienia służby zawodowej - sędziego sądu wojskowego - instytucję niezależną, tj. instytucję przeniesienia w stan spoczynku.

Pragmatyka służbowa nie zna terminu zaprzestania zajmowania stanowiska, czy opuszczenia stanowiska. Posługuje się ona terminem zwolnienia ze stanowiska, które może nastąpić wraz ze zwolnieniem żołnierza z mocy prawa z zawodowej służby wojskowej, z chwilą przeniesienia do dyspozycji lub rezerwy kadrowej, lub z chwilą wydania stosownej decyzji o wyznaczeniu na inne stanowisko i zwolnieniu z dotychczasowego stanowiska. O ile Prawo o ustroju sądów wojskowych, przewiduje obecnie możliwość zwolnienia sędziego z mocy prawa z zawodowej służby wojskowej w razie przejścia w stan spoczynku, z uwagi na likwidację sądu, to w momencie przechodzenia skarżącego w stan spoczynku przedmiotowy przepis nie obowiązywał. Z tych względów, mimo przeniesienia w stan spoczynku, skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej na zasadach ogólnych, określonych w wojskowej ustawie pragmatycznej za wypowiedzeniem organu i stąd nie ma mowy, by uchwała Krajowej Rady Sądownictwa powodowała zwolnienie ze stanowiska sędziego WSG w [...]. Reasumując skarżący podniósł, że skoro uchwała KRS nie powoduje zwolnienia ze stanowiska, a decyzja MON z [...] 2010 r. była wydana dla celów ewidencyjnych, to przyjąć należy, że stanowisko sędziego WSG w [...] faktycznie w drodze fikcji prawnej zajmował do dnia przeniesienia do dyspozycji Prezesa WSO w [...] i na mocy art. 45 ust. 3a usw został zeń zwolniony z dniem przeniesienia do dyspozycji Prezesa WSO w [...]. Tak jak to podniósł Dyrektor Kadr MON w piśmie z [...] 2010 r.

Skarżący nie zgodził się z organem, że pismo Dyrektora Kadr MON z [...] 2010 r. nie rozstrzygało sprawy indywidualnej i nie stanowiło wiążącej interpretacji. Zdaniem skarżącego, było ono odpowiedzią udzieloną na indywidualny wniosek skierowany do skarżącego o przesłanie mu decyzji zwalniającej ze stanowiska sędziego WSG w [...], w związku z przeniesieniem do dyspozycji Prezesa WSO w [...] lub o wydanie takiej decyzji, jeżeli nie była ona dotychczas wydana.

Zdaniem skarżącego, konsekwencją przyjęcia błędnej daty zwolnienia ze stanowiska sędziego WSG w [...], było błędne przyjęcie, że uposażenie winno być ustalone wg stanu na dzień [...] 2010 r., zamiast na dzień [...] 2011 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Organ w uzasadnieniu podniósł, że pismo Dyrektora Departamentu Kadr z [...] 2011 r. nie rozstrzygało żadnej sprawy indywidualnej, gdyż po stronie żołnierza zawodowego nie istnieje roszczenie o wydanie decyzji w sprawie zwolnienia ze stanowiska służbowego. Zawarty w tym piśmie nieadekwatny do stanu sprawy pogląd, dotyczący art. 45 ust. 3a usw nie stanowił wiążącej interpretacji prawa, gdyż żaden organ wojskowy nie jest prawnie upoważniony do wydawania takich interpretacji. Zawarty w piśmie pogląd nie był wiążący dla jakiegokolwiek organu administracji publicznej, ani dla strony.

Organ wskazał, że w sprawie nie doszło do naruszenia zakazu reformationis in peius ustanowionego przepisem art. 139 kpa. Z art. 144 kpa wynika, że art. 139 kpa stosuje się odpowiednio do zażaleń. Zgodnie art. 139 kpa, organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Niewątpliwie, będące przedmiotem postępowania świadectwo służby, w pkt 20 ppkt a, zawierało wadliwe zapisy. W tej sytuacji odmowa jego sprostowania rażąco naruszała prawo w rozumieniu art. 139 kpa. Oczywiste było, że utrzymywanie w obrocie prawnym świadectwa służby zawierającego wadliwe, nieprawdziwe informacje, było niedopuszczalne. W tej sytuacji konieczne było wydanie nowego świadectwa służby. Sam skarżący we wniosku o sprostowanie świadectwa służby domagał się wyeliminowania z tego świadectwa stanowiska służbowego sędziego w stanie spoczynku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej ppsa) oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Ministra Obrony Narodowej z [...] 2012 r. uwzględniające zażalenie skarżącego od postanowienia Prezesa Wojskowego Sądu Okręgowego w [...] w przedmiocie odmowy sprostowania świadectwa służby.

Zgodnie z art. 123 ust. 1 usw żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej wydaje się niezwłocznie świadectwo służby (ust. 1). W ustępie 2 przewidziano możliwość żądania przez żołnierza zawodowego sprostowania świadectwa służby, w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Minister Obrony Narodowej, wykonując delegację ustawową zawartą w art. 123 ust. 4 usw, wydał rozporządzenie z 2004 r., w którym określił dane, które należy podać w świadectwie służby, wzór świadectwa służby, a także tryb wydawania i prostowania tych świadectw.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 20 rozporządzenia z 2004 r. wskazano, że w świadectwie służby podaje się dane zamieszczone na wniosek zwolnionego żołnierza. W § 3 ust. 2 tego rozporządzenia wskazano, że na prośbę żołnierza, zgłoszoną przed dniem wydania świadectwa służby, w świadectwie tym podaje się szczegółowe informacje dotyczące stanowisk służbowych zajmowanych w trakcie pełnienia służby, a także informacje o wysokości i składnikach uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym i o posiadanych kwalifikacjach.

W punkcie 20 ppkt a świadectwa służby mogą być podane szczegółowe informacje dotyczące stanowisk służbowych zajmowanych w trakcie pełnienia służby, co oznacza, że mogą to być jedynie stanowiska służbowe istniejące w etacie jednostki wojskowej, na których żołnierz zawodowy faktycznie pełnił zawodową służbę wojskową. Ustawodawca w art. 6 ust. 1 pkt 3 usw określił, czym jest stanowisko służbowe i podał, że oznacza ono usytuowanie żołnierza zawodowego w hierarchii służbowej jednostki organizacyjnej, z zakreślonym dla tego stanowiska: nazwą, stopniem etatowym, grupą uposażenia, korpusem osobowym i grupą osobową.

Skarżący, żądając sprostowania świadectwa służby, dotyczącego przebiegu jego służby wojskowej podał, że w pkt 20 tego świadectwa ppkt a winno być wpisane, że stanowisko służbowe sędziego Sądu Garnizonowego w [...] zajmował od dnia [...] 2008 r. do dnia [...] 2011 r., a w konsekwencji wyeliminowania podanego tam stanowiska sędziego w stanie spoczynku.

Stwierdził, że stan faktyczny w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości wbrew podniesionym w tym zakresie zarzutom skargi. Bezsporne jest, że skarżący ostatnio pełnił zawodową służbę wojskową na stanowisku sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] do dnia 1 lipca 2010 r. Z dniem 1 lipca 2010 r., na mocy rozporządzenia 2010 r., Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] został zniesiony. W związku z tym Krajowa Rada Sądownictwa, uchwałą z dnia [...] 2010 r., przeniosła skarżącego z dniem [...] 2010 r. w stan spoczynku. Skarżący, w okresie przed przeniesieniem go w stan spoczynku, zajmował stanowisko służbowe sędziego sądu wojskowego; po przeniesieniu w stan spoczynku, opuścił poprzednio zajmowane stanowisko służbowe, nie obejmując jednocześnie nowego stanowiska służbowego. Status sędziego sądu wojskowego zmienił się w status sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. Ustawa pragmatyczna ani przepisy wykonawcze nie przewidują istnienia stanowiska służbowego sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. Mimo, że skarżący formalnie pozostawał w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, bo nie został z niej zwolniony, to nie miał przypisanego żadnego innego stanowiska służbowego.

Zmiana statusu skarżącego nastąpiła ex lege, wskutek podjęcia uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa o przeniesieniu go w stan spoczynku. Przechodząc w stan spoczynku, przestawał być sędzią czynnym, co oznacza, że od dnia [...] 2010 r. nie mógł zajmować stanowiska służbowego sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] i pełnić na tym stanowisku zawodowej służby wojskowej. Po dniu 1 lipca 2010 r. oficer nie zajmował wymienionego stanowiska służbowego, ani żadnego innego stanowiska służbowego, a w szczególności stanowiska służbowego "sędziego w stanie spoczynku". Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] 2011 r., wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego decyzją z [...] 2011 r.

W okresie od dnia [...] 2010 r. do dnia [...] 2011 r. skarżący pozostawał w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej, lecz jako sędzia w stanie spoczynku nie zajmował żadnego stanowiska służbowego i nie pełnił faktycznie zawodowej służby wojskowej. Brak podstaw uwzględniających twierdzenie, że skarżący mógł pełnić i pełnił służbę wojskową na stanowisku sędziego WSG w [...] po przeniesieniu go jako sędziego w stan spoczynku. Po przeniesieniu w stan spoczynku opuścił uprzednio zajmowane stanowisko służbowe, nie obejmując nowego. Status sędziego sądu wojskowego zmienił się w status sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. Ustawa pragmatyczna ani przepisy wykonawcze nie przewidują istnienia stanowiska służbowego sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku. Mimo, że skarżący formalnie w spornym okresie pozostawał w służbie, bo nie został z niej zwolniony, to wobec braku przypisania mu stanowiska służbowego, skarżący nie mógł skutecznie wywodzić, że nadal pozostawał sędzią Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...].

Obowiązkiem organu było usunięcie ze świadectwa służby skarżącego, błędnego zapisu, umieszczonego w pkt 20 ppkt a dotyczącego pełnienia służby na stanowisku sędziego w stanie spoczynku, w sytuacji, gdy ustawa pragmatyczna takiego stanowiska nie przewiduje. Pozostawienie przez organ zapisu w świadectwie służby, że skarżący zajmował stanowisko sędziego WSG w [...] od [...] 2008 r. do dnia [...] 2011 r., byłoby niezgodne ze stanem prawnym i faktycznym. Przepisy Prawa o ustroju sądów wojskowych, ani przepisy ustawy o służbie wojskowej, nie przewidywały możliwości sprawowania funkcji sędziego wojskowego przez osobę nie będącą żołnierzem zawodowym. A contrario - ustawodawca nie przewidział możliwości pełnienia zawodowej służby wojskowej, na stanowisku służbowym sędziego sądu wojskowego, przez osobę nie będącą czynnym sędzią wojskowym.

Jeśli chodzi o żądania skarżącego dotyczące sprostowania "prawidłowości" [winno być "nieprawidłowych"] danych zawartych w pkt 20 ppkt b świadectwa służby, to Sąd I instancji podzielił stanowisko organu zawarte w zaskarżonym postanowieniu, bowiem prawo żołnierza zawodowego do uposażenia jest związane z faktycznym pełnieniem zawodowej służby wojskowej, a nie z samym pozostawaniem w stosunku służbowym zawodowej służby wojskowej. Tym samym, w świadectwie służby winna być podana wysokość i składniki uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, tj. na stanowisku służbowym sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], według stanu na datę 1 lipca 2010 r.

Sąd I instancji zaznaczył, że rozporządzenie z 2004 r., wydane na podstawie art. 123 ust. 4 usw, kompleksowo normuje całokształt spraw związanych ze świadectwem służby, wydawaniem go, wzór tego świadectwa, a także możliwości kwestionowania go i rozstrzygnięcia w tym względzie organu I i II instancji, nie odsyłając do uregulowań kpa. Zgodnie z § 6 ust. 5 rozporządzenia z 2004 r., wyższy przełożony w terminie miesiąca od dnia wniesienia zażalenia na postanowienie, o którym mowa w ust. 4, wydaje postanowienie o:

1. uwzględnieniu zażalenia albo

2. utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.

W rozpoznawanej sprawie Minister uwzględnił zażalenie, uznając, że istotnie dane tam zamieszczone w pkt 20 są nieprawdziwe i konieczną jest ich weryfikacja.

Zgodnie z § 6 ust. 6 rozporządzenia z 2004 r., w przypadku o którym mowa w ust. 5 pkt 1, dowódca wydaje nowe świadectwo w terminie 7 dni od otrzymania postanowienia w tej sprawie.

Sąd I instancji również nie podzieli zarzutu naruszenia przez organ art. 139 kpa, z uwagi na to, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania w sprawie, rozporządzenie nie odsyła w kwestiach nieuregulowanych do kpa. Nawet gdyby tak przyjąć, to organ miał obowiązek skorygować świadectwo służby, bowiem umieszczenie w nim danych, tj. "sędzia w stanie spoczynku", którego to stanowiska nie ma w pragmatyce służbowej, jest z pewnością rażącym naruszeniem prawa.

Organ nie mógł naruszyć przepisów wskazanych w skardze, bowiem postanowienie o odmowie sprostowania świadectwa służby, a następnie postanowienie Ministra nie było oparte o te przepisy, skarżący mógł je kwestionować w innym trybie.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł skarżący, zarzucając naruszenie:

I. prawa materialnego:

1. art. 73 § 1 w zw. z art. 71 § 3 usp w zw. z art. 70 § 1 pusw przez jego błędną wykładnię i nadanie "decyzji-uchwale" Krajowej Rady Sądownictwa o przeniesieniu skarżącego w stan spoczynku z uwagi na reorganizację sądownictwa wojskowego skutku jednoczesnego, z mocy prawa, zwolnienia z dotychczas zajmowanego przez skarżącego stanowiska sędziego WSG w [...] w rozumieniu ustawy o służbie wojskowej;

2. art. 2 pusw przez niezastosowanie, go w przedmiotowej sprawie, a w konsekwencji niezastosowanie do skarżącego przepisów ustawy o służbie w zakresie zwolnienia ze stanowiska służbowego sędziego WSG w [...];

3. art. 45 ust. 3a usw przez błędną jego wykładnię i jego niezastosowanie w przedmiotowej sprawie, a z ostrożności procesowej w przypadku uznania przez Sąd, że nie miał on zastosowania, w niniejszej sprawie naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 45 ust. 1 pkt 2 usw przez błędną jego wykładnią przejawiającą się przyjęciem, że organ nie musiał go zastosować i wydać decyzji zwalniającej skarżącego ze stanowiska w związku z jego likwidacją spowodowaną rozformowaniem sądu i w konsekwencji jego niezastosowanie;

4. art. 21 ust. 1 usw, przez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, który w przypadku przyjęcia, że art. 45 ust. 3a usw nie ma zastosowania w niniejszej sprawie z uwagi na niewydanie decyzji o zwolnieniu ze stanowiska w trybie art. 45 ust. 1 pkt 2 usw winien zostać zastosowany przez organ;

5. § 3 ust. 1 pkt 20 i ust. 2 rozporządzenia z 2004 r. przez niepodanie w świadectwie służby zgodnych z rzeczywistością i stanem prawnym wykazu stanowisk zajmowanych przez skarżącego i wysokości uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku;

II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

1. art. 1 § 1 i 2 pusa, art. 3 § 1 i 2, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił zaskarżonego postanowienia mimo naruszenia przez organ zasady opierania rozstrzygnięcia na prawdzie obiektywnej w oparciu o całokształt materiału dowodowego zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wszechstronny co w niniejszej sprawie przejawiało się dokonaniem przez Sąd I instancji w ślad za organem sprzecznych z materiałem dowodowym ustaleń faktycznych i pominięciem istotnych dla rozstrzygnięcia dowodów przez przyjęcie, że:

a. skarżący nie mógł pełnić i nie pełnił faktycznie zawodowej służby wojskowej po przeniesieniu go w sędziowski stan spoczynku, a jedynie pozostawał w stosunku zawodowej służby wojskowej;

b. skarżący z chwilą przeniesienia go w stan spoczynku "opuścił" poprzednio zajmowane stanowisko służbowe nie obejmując nowego i że po przeniesieniu go w stan spoczynku skarżący nie zajmował żadnego stanowiska służbowego;

c. pismo Dyrektora Departamentu Kadr MON z [...] 2011r. nie rozstrzygało żadnej sprawy indywidualnej, a zawarty w niej rzekomo nieadekwatny do stanu sprawy pogląd, dotyczący art. 45 ust. 3a usw nie stanowił wiążącej interpretacji prawa;

d. uposażenie na ostatnio zajmowanym stanowisku winno być ustalone wg stanu na dzień 1 lipca 2010 r., zamiast na dzień 31 stycznia 2011 r. tak jak to skarżący podniósł w odwołaniu;

e. pominięciu w ustaleniach stanu faktycznego, że decyzją Ministra Obrony Narodowej Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] w niezmienionej strukturze etatowej istniał po [...] 2010 r. tj. do dnia [...] 2010 r., kiedy to został rozformowany, a sędziowie pełnili w nim służbę wojskową na dotychczasowych stanowiskach (uzasadnienie wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej) wykonując szereg czynności służbowych nałożonych na nich decyzjami, poleceniami i rozkazami przełożonych, a związanymi z likwidacją sądu;

2. art. 3 § 1 i 2, i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w z zw. z art. 139 kpa przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił zaskarżonego postanowienia mimo, że organ II instancji wydał orzeczenie na niekorzyść skarżącego, co in concreto polegało na przyjęciu przez ten organ, że na mocy uchwały Krajowej Rady Sądownictwa przenoszącej skarżącego w stan spoczynku został on zwolniony ze stanowiska sędziego WSG w [...], a w konsekwencji do dnia przeniesienia do dyspozycji nie zajmował żadnego stanowiska tj. ani dotychczasowego stanowiska sędziego WSG w [...], ani sędziego w stanie spoczynku, jakie w świadectwie podał Prezes WSO w [...] i na przyjęciu, że nie ma do niego zastosowania art. 43 ust. 3a usw, a w konsekwencji uposażeniem jakie otrzymywał na ostatnio zajmowanym stanowisku było uposażenie na stanowisku sędziego WSG w [...], wg stanu na dzień 1 lipca 2010 r.;

3. art. 3 § 1 i 2, i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w z zw. z art. 8 kpa przejawiające się w tym, że Sąd I instancji w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie i nie uchylił zaskarżonego postanowienia mimo, że organ II instancji rozpoznając sprawę rażąco naruszył określoną w art. 8 kpa zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej przez zmianę przez organ odwoławczy na niekorzyść skarżącego dotychczasowej interpretacji przepisów, w szczególności w zakresie zastosowania wobec skarżącego art. 45 ust. 3a usw.

Skarżący kasacyjnie obszernie przedstawił stan faktyczny niniejszej sprawy i szeroko uzasadnił zarzuty.

W piśmie z 17 grudnia 2013 r., złożonym na rozprawie dnia 18 grudnia 2013 r., skarżący kasacyjnie wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na brak właściwości sądów administracyjnych w niniejszej sprawie, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, o zmianę kolejności rozpoznania spraw, by w pierwszej kolejności rozpoznać sprawę I OSK 2478/12, a dopiero później sprawę I OSK 2887/12.

Na rozprawie pełnomocnik organu, po zapoznaniu się z pismem z 17 grudnia 2013 r., wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zm. 1101 i 1529, dalej ppsa), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania; bada przy tym wszystkie podniesione przez skarżącego zarzuty naruszenia prawa (uchwała pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r. sygn. akt I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010 z. 1 poz. 1).

W sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania.

Wniosek o odrzucenie skargi na podstawie art. 180 w zw. z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa okazał się niezasadny. Ponieważ kontrolowana sprawa dotyczy sprostowania świadectwa służby, które to sprawy podlegają kognicji sądów administracyjnych, Sąd I instancji prawidłowo rozpoznał skargę, zamiast ją odrzucić.

Sprawy o sprostowanie świadectwa służby należą do drogi administracyjnej (art. 123 ust. 2 i 4 usw i § 6 ust. 1, 3 pkt 2, ust. 4, 5, 8; § 8 ust. 1-3 rozporządzenia z 2004 r.) i podlegają kognicji sądów administracyjnych (art. 3 § 2 pkt 2 ppsa). Skoro sprawy o sprostowanie świadectwa służby nie zostały wymienione w art. 8 ust. 2 usw (który wyłącza spod kontroli sądu administracyjnego sprawy wymienione w pkt od 1-4), to należy uznać, że sprawy, o których mowa w art. 123 ust. 2 i 4 usw i § 6 ust. 1, 3 pkt 2, ust. 4, 5, 8; § 8 ust. 1-3 rozporządzenia z 2004 r., należą do drogi administracyjnej i podlegają kontroli sądowoadministracyjnej (P. Szustakiewicz, Stosunek służbowy funkcjonariuszy służb mundurowych i żołnierzy zawodowych jako sprawa administracyjna, Difin 2011, s. 277-278). Za odrzuceniem skargi nie przemawiały w szczególności przywołane przez skarżącego w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym orzeczenia, zgodnie z którymi sprawy o roszczenia sędziów sądów wojskowych w stanie spoczynku ze stosunku służbowego sędziego (zatem nie pozostające w związku ze służbą żołnierza zawodowego), w tym o uposażenie sędziego w stanie spoczynku, przysługuje droga sądowa przed sądem powszechnym (art. 89 § 2, art. 100 § 1 usp; uchwała SN z 16.3.2010 r., I PZP 3/10, OSNP 2010/17-18/207; wyrok SN z 6.1.1999 r., III RN 180/98, OSNP 1999/21/670; postanowienie NSA z 14.6.2011 r., I OSK 929/11, Lex nr 1082822; wyroki NSA z 5.12.2012 r.: I OSK 1010/12 i I OSK 1378/12, cbosa). Kontrolowana sprawa nie dotyczy bowiem uposażenia sędziego w stanie spoczynku (których dotyczyły orzeczenia wskazane w piśmie skarżącego z 17 grudnia 2013 r.; k. 24-25 akt I OSK 2887/12), a sprostowania świadectwa służby, które to sprawy podlegają kognicji sądów administracyjnych (wyrok NSA z: 29.5.2008 r., I OSK 889/07, Lex nr 471492; 20.10.2010 r., I OSK 616/10; wyrok WSA w Łodzi z 12.12.2007 r., III SA/Łd 224/07, akceptowany przez P. Szustakiewicza – op. cit. s. 278; art. 184 Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r. Dz. U. nr 78, poz. 483, sprost. Dz. U. z 2001 r., nr 28, poz. 319; zm. z 2006 r., nr 200, poz. 1471; z 2009 r., nr 14, poz. 946).

Sprawy I OSK 2478/12 i I OSK 2887/12, zostały rozpoznane tego samego dnia, przez Naczelny Sąd Administracyjny na jednej sesji, poprzedzone naradami nad każdym z tych wyroków, ogłoszonymi po rozpoznaniu wskazanych spraw. Nie zachodziła zatem potrzeba zmiany kolejności rozpoznania tych spraw.

Podniesione w skardze kasacyjnej pozostałe zarzuty naruszenia przepisów postępowania stanowią pochodną zarzutów naruszenia prawa materialnego, stąd ocena zarzutów prawa materialnego determinowała ocenę zarzutów procesowych.

Zarzut naruszenia art. 73 § 1 w zw. z art. 71 § 3 usp w zw. z art. 70 § 1 pusw okazał się być nieusprawiedliwiony. Skarżący zbędnie używa pojęcia "decyzja-uchwała Krajowej Rady Sądownictwa" (s. 2 skargi kasacyjnej). W doktrynie trafnie wskazuje się, że użycie w art. 73 usp określenia "decyzja Krajowej Rady Sądownictwa" jest niefortunnym lapsusem legislacyjnym, gdyż Rada nie podejmuje decyzji, lecz uchwały. W postępowaniu przed Radą, jako organem władzy sądowniczej sensu largo, przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania (w stanie prawnym w dacie podjęcia uchwały KRS z [...] 2010 r. - art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 27 listopada 2001 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa – j. t. . Dz. U. z 2010 r., nr 11, poz. 67 ze zm.; T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski, Prawo o ustroju sądów powszechnych. Komentarz, LexisNexis 2009 s. 249, uw. 2). Datą przeniesienia sędziego w stan spoczynku jest data podjęcia uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa lub data wskazana w tej uchwale (stanowisko KRS z 19.10.2004 r., akceptowane przez S. Dąbrowskiego, A. Łazarską w: red. A. Górski, Prawo o ustroju sądów powszechnych. Komentarz, Wolters Kluwer 2013, uw. 5 do art. 73). Skutkiem uchwały Krajowej Rady Sądownictwa sędzia przeniesiony w stan spoczynku, przestaje zajmować dotychczasowe stanowisko sędziego, stąd ustawodawca zagwarantował prawo powrotu sędziego przeniesionemu w stan spoczynku z przyczyn, o których mowa w art. 71 § 3 usp, na stanowisko zajmowane uprzednio albo otrzymania stanowiska równorzędnego poprzednio zajmowanemu, jeśli ustały przyczyny będące podstawą przeniesienia w stan spoczynku (T. Ereciński, J. Gudowski, J. Iwulski, tamże – s. 247, uw. 9). Dla wykonania uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, przenoszącej sędziego w stan spoczynku, nie jest konieczny jakikolwiek akt organu administracji publicznej, w tym organu administracji sądowej, bez względu na to, czy w stan spoczynku uchwała KRS przenosi sędziego sądu powszechnego, czy sędziego sądu wojskowego. Tym samym powołane przez skarżącego decyzje z: [...] 2010 r., nr [...] Ministra Obrony Narodowej, wydana dla celów ewidencyjnych; [...] 2011 r., nr [...] Ministra Obrony Narodowej; [...] 2010 r., nr [...] Prezesa Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] (k. 13, 14, 15 materiałów uzupełniających akt personalnych skarżącego), ani fakt wykonywania czynności w siedzibie zniesionego z dniem [...] 2010 r. byłym Wojskowym Sądzie Garnizonowym w [...], po dniu [...] 2010 r., nie miały żadnego wpływu na wynik kontrolowanej sprawy.

W stanie prawnym istotnym dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa nie przysługują jakiekolwiek środki do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Usunięto z polskiego systemu prawnego wadliwą koncepcję traktowania aktów podejmowanych w łonie władzy sądowniczej jako decyzji administracyjnych (orzecznictwo i piśmiennictwo, akceptowane przez T. Erecińskiego, J. Gudowskiego, J. Iwulskiego – op. cit. s. 249-250, uw. 4; s. 731, uw. 12).

W świetle normy prawnej, wywiedzionej z art. 73 § 1 w zw. z art. 71 § 3 usp w zw. z art. 70 § 1 pusw, żaden organ wojskowy nie miał obowiązku ani prawa wydać rozkazu o zwolnieniu skarżącego ze stanowiska sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], bowiem skutek zwolnienia skarżącego ze stanowiska sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] związany był wyłącznie z uchwałą KRS z [...] 2010 r. nr [...].

Niezasadnie zatem skarżący oczekiwał, że jakikolwiek organ administracji wojskowej wyda rozkaz o zwolnieniu skarżącego ze stanowiska sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...] – czy to na podstawie art. 45 ust. 3a usw, czy to na podstawie art. 45 ust. 1 pkt 2 usw, czy na podstawie art. 21 ust. 2 usw. Stanu normatywnego w tej materii nie zmienia art. 2 pusw (w brzmieniu obowiązującym zarówno w dacie podjęcia uchwały KRS z 1 lipca 2010 r., jak i w okresie do wydania zaskarżonego postanowienia). Powołanie przez skarżącego Prawa o ustroju sądów wojskowych w brzmieniu jednolitego tekstu Dz. U. z 2012 r., nr 952 (s. 2 skargi kasacyjnej), który to tekst jednolity zaczął obowiązywać dnia 23 sierpnia 2012 r. (i nie mógł znaleźć zastosowania w kontrolowanej sprawie, bowiem z istoty kontroli sądowej wynika, że sąd orzeka wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu – J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2012 s. 343-344, uw. 1), nie było zasadne. Art. 2 pusw nie dotyczy sytuacji przejścia sędziego sądu wojskowego w stan spoczynku, bo ta instytucja, umocowana konstytucyjnie, uregulowana jest odrębnie (art. 179, 180, 186, 187 Konstytucji RP).

Odpowiednikiem art. 8 ust 2 aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. Dz. U. z 2010 r. nr 90, poz. 593 ze zm.), był art. 107 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j. t. z 1997 r. Dz. U. nr 10, poz. 55 ze zm.; uzasadnienie uchwały 7 Sędziów NSA z 10.4.2006 r., I OPS 3/06, ONSAiWSA 2006/3/69). Wyrokiem z 25.2.2002 r., SK 29/01 (OTK-A 2002/1/5), Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 107 ust. 1a pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (j.t. z 1997 r. Dz. U. nr 10, poz. 55; zm.: nr 106, poz. 678, nr 107, poz. 688, nr 117, poz. 753, nr 121, poz. 770 i nr 141, poz. 944; z 1998 r. nr 162, poz. 1117; z 1999 r. nr 1, poz. 7; z 2001 r. nr 85, poz. 925 i nr 88, poz. 961) w związku z art. 2 i art. 70 § 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych (Dz. U. nr 117, poz. 753, zm.: z 1999 r. nr 75, poz. 853; z 2001 r. nr 98, poz. 1070), jako nie mający od dnia 1 stycznia 1998 r. zastosowania do decyzji o przeniesieniu sędziego wojskowego na inne stanowisko lub miejsce służbowe, nie jest niezgodny z art. 30, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Pogląd ów, wyrażony pod rządem poprzedniego stanu prawnego, pozostaje użyteczny pod rządem przepisów aktualnie obowiązujących.

Nietrafny okazał się zarzut, że Sąd I instancji błędnie przyjął, że pismo Dyrektora Departamentu Kadr MON z [...] 2011 r. nie rozstrzygało żadnej sprawy indywidualnej, a zawarty w niej rzekomo nieadekwatny do stanu sprawy pogląd, dotyczący art. 45 ust. 3a usw nie stanowił wiążącej interpretacji prawa. W istocie skarżący dąży do uznania, że Dyrektor Departamentu Kadr MON w piśmie z [...] 2011 r. dokonał wykładni formalnej, realizowanej przez wyróżniony prawnie podmiot (M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, LexisNexis 2012, s. 64-65, nb 109). Tymczasem Dyrektor Departamentu Kadr MON nie jest organem państwa, nie jest decydentem w procesie stosowania prawa i dokonana przezeń wykładnia prawa nie jest wiążąca, bo nie jest wykładnią formalną. Załatwianie sprawy indywidualnej odbywa się w drodze decyzji administracyjnej (J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck 2012, s. 395, nb 3), nie zaś pisma funkcjonariusza publicznego, będącego odpowiedzią na indywidualne pytanie obywatela, nawet jeżeli ów funkcjonariusz publiczny działa w ramach urzędu centralnego, przydanego do pomocy ministrowi.

Zaskarżony wyrok nie narusza § 3 ust. 1 pkt 20 i ust. 2 rozporządzenia z 2004 r. Trafnie Sąd I instancji przyjął, że do dnia 1 lipca 2010 r. skarżący zajmował stanowisko sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], a z dniem 2 lipca 2010 r. (uchwała Krajowej Rady Sądownictwa z [...] 2010 r. nr [...]; k. 8 materiałów uzupełniających w aktach personalnych skarżącego), skutkiem przeniesienia w stan spoczynku, przestał zajmować stanowisko sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...]. Skarżącemu z dniem 2 lipca 2010 r. nie powierzono żadnego innego stanowiska w strukturze jednostki wojskowej, jaką był Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...]; ani jakiegokolwiek innego stawiska służbowego w jakiejkolwiek innej jednostce wojskowej, aż do dnia 31 sierpnia 2011 r. - zwolnienia ze służby wojskowej. Z tej przyczyny trafnie Sąd I instancji uznał, że skoro skarżący po 1 lipca 2010 r. nie zajmował żadnego stanowiska w jakiejkolwiek jednostce wojskowej, to zasadnym było wskazanie w świadectwie służby, wysokości i składników uposażenia na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym – sędziego Wojskowego Sądu Garnizonowego w [...], według stanu na dzień 1 lipca 2010 r.

Żaden z argumentów skarżącego, podniesionych w uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej, nie prowadził do odmiennych ustaleń faktycznych ani do odmiennej oceny zdarzeń prawnych, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli zaskarżonego postanowienia, nie naruszając art. 1 § 1 i 2 pusa, art. 3 § 1 i 2, art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w zw. z art. 7, 77 § 1 i art. 80 kpa. W szczególności żaden z dokumentów wskazywanych przez skarżącego, istotnych dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, nie został przez Sąd I instancji pominięty ani oceniony wadliwie. Skarżący nie zaskarżył uchwały Krajowej Rady Sądownictwa z [...] 2010 r. nr [...], wprost oświadczając; "Otrzymałem dnia 25.06.2010 r. i nie będę się odwoływał. Sędzia mjr H. C.". Skarżący nie odwołał się także od decyzji z dnia [...] 2011 r. nr [...] Ministra Obrony Narodowej o wypowiedzeniu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej (k. 8, 16 materiałów uzupełniających w aktach personalnych skarżącego). Argumenty podnoszone przez skarżącego w niniejszej skardze kasacyjnej nie prowadzą do ustalenia odmiennych faktów istotnych dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy, a jedynie służą przedstawieniu przez skarżącego jego subiektywnej oceny skutków prawnych zdarzeń prawnych, które wiązały się z przejściem skarżącego w stan spoczynku, a następnie z wypowiedzeniem stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Tymczasem postępowanie o sprostowanie świadectwa służby nie może służyć ustaleniu faktów, które mogłyby być weryfikowane wyłącznie w postępowaniu zainicjowanym odwołaniem do Sądu Najwyższego od uchwały KRS, bądź wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy do Ministra Obrony Narodowej od decyzji konstytutywnej z [...] 2011 r. nr [...], gdy z żadnego z tych środków skarżący nie skorzystał.

Utrwalonym w orzecznictwie sądów jest pogląd, że zaświadczenie potwierdza tylko informacje posiadane przez organ i nie rozstrzyga żadnych spornych kwestii. Jeżeli problematyka, której dotyczy żądanie strony jest sporna, to wydanie zaświadczenia zgodnego z żądaniem nie jest możliwe (uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22.6.2006 r., VI SA/Wa 292/06, Lex nr 214070). Posiadane przez organ informacje nie mogą być uzupełnione przez stwierdzenie okoliczności, których ustalenie i ocena następują w postępowaniu jurysdykcyjnym w sprawie rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej (wyrok SN z 2.4.2003 r., III RN 51/02, OSNP 2004/8/132; wyrok NSA z 16.9.2005 r., II OSK 36/05, ONSAiWSA 2006/2/764; 20.10.2010 r., I OSK 616/10).

Nieusprawiedliwiony okazał się zarzut naruszenia art. 3 § 1 i 2, i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w z zw. z art. 139 kpa. Świadectwo służby jest dokumentem prywatnym w rozumieniu art. 245 kpc (wyrok NSA z 29.5.2008 r., I OSK 889/07). Świadectwo służby jest oświadczeniem wiedzy (wyrok NSA z 20.10.2010 r., I OSK 616/10), a nie oświadczeniem woli, i nie kształtuje praw i obowiązków obywatela. Z tej przyczyny, ani treść świadectwa służby nie jest chroniona zakazem reformationis in peius, ani też w postępowaniu o sprostowanie świadectwa służby, odrębnie uregulowanym w rozporządzeniu z 2004 r., zakaz reformationis in peius, nie znajduje zastosowania. Jedynym bowiem celem postępowania o sprostowanie świadectwa służby, jest wydanie świadectwa służby odpowiadającego treści dokumentów posiadanych przez właściwy organ w zakresie istotnym z punktu widzenia przepisów o świadectwie służby, nie zaś uwzględnienie żądań wnioskodawcy, opartych na nietrafnej wykładni prawa.

Z tych samych przyczyn zaskarżony wyrok nie narusza art. 3 § 1 i 2, i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w z zw. z art. 8 kpa.

Skoro zarzuty skargi okazały się być niezasadne, na podstawie art. 184 ppsa skargę kasacyjną należało oddalić. Na podstawie art. 207 § 2 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości.