Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 870/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art.250
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 , art. 7, art. 25 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 grudnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska - Sakrajda, Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, , Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2013 roku sprawy ze skargi S. B. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich i uzupełniających na rok 2009 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokat K. S. prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ul. [...], kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć i 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu i nakazuje wypłacić powyższą kwotę adwokat K. S. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 145 § 1 pkt 5, art. 149 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz.1071 ze zm.), art. 10 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008 r. nr 227 poz. 1505 ), art. 24 ust. 1 lit. c, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. (WE) z 30 kwietnia 2004 r., Nr L 141, str. 18-58, ze zm.), art. 86 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) NR 1122/2009 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. UE z 2 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 65), załącznika nr 1 do rozporządzenia Komisji (WE) Nr 885/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w zakresie akredytacji agencji płatniczych i innych jednostek, jak również rozliczenia rachunków EFGR i EFRROW (Dz.Urz. UE z 23 czerwca 2006 r., Nr L 171, str. 90), art. 7 ust. 1 i 4, art. 18 ust 1, art. 19 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (tekst jedn.: Dz. U. z 2008 r. nr 170 poz. 1051 ze zm.), art. 17, art. 124, art. 146 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 2009 r. Nr L 030 s. 0016-0099), art. 96 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1121/2009 z dnia 29 października 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w odniesieniu do systemów wsparcia dla rolników, ustanowionych w jego tytułach IV i V (Dz. U. UE z dnia 2 grudnia 2009 r. Nr L316, str. 27 ), art. 12 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 Nr 240, poz. 2027 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania S.B. w sprawie o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. nr [...] z dnia [...] o odmowie przyznania płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujący stan faktyczny sprawy;

S.B. złożył w dniu 14 maja 2009 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w P. wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w którym wystąpił o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych, oraz uzupełniającej płatności obszarowej od powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). Do wniosku dołączył materiał graficzny, na którym wskazał położenie zadeklarowanych działek rolnych.

Pismem z dnia 8 września 2009 r. organ I instancji poinformował stronę o powierzchni referencyjnej działek 77/4 , 242/4 oraz 240. Następnie pismem z dnia 26 marca 2010 r. organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w zakresie działki rolnej M/M1. W dniu 26 marca 2010 r. producent złożył korektę wniosku, w której wskazał, iż powierzchnia działki M/M1 faktycznie wynosi 0,37ha, a działki L/L1 0,25ha.

W dniu 26 marca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wydał decyzję nr 087-2010-000001605 w sprawie przyznania S.B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w łącznej wysokości 18155,26zł.

Zawiadomieniem z dnia 14 lutego 2012 r. poinformowano S.B. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 26 marca 2010 r. w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego w P..

W dniu 6 marca 2012 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji z dnia 26 marca 2010 r. o przyznaniu S.B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego w P., Nr 0087-2010- 000001605. W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego w P. z dnia 26 marca 2010 r. została wydana z naruszeniem przepisów art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009 w zw. art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 796/2004. W związku z tym wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 6 marca 2012 r. została doręczona S.B. w dniu 8 marca 2012 r. i jak wynika z akt sprawy strona nie wniosła od tej decyzji odwołania.

Postanowieniami nr 13/2012/OB wydanymi w dniu 25 czerwca 2012 roku Kierownik Biura Powiatowego wznowił postępowanie administracyjne w sprawie przyznania S.B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 r. i dołączył do sprawy następujące dokumenty:

1. pismo Kierownika Biura Powiatowego BP087-075-3/ŁSz/12 z dnia 30 stycznia 2012 roku,

2. pismo Kierownika Biura Powiatowego BP087-075-21/LSz/12 z dnia 22 lutego 2012 roku,

3. pismo A. - Oddział Kopali Węgla Brunatnego B. z dnia 14 lutego 2012 roku,

4. pismo A. - Oddział Kopali Węgla Brunatnego B. z dnia 3 marca 2012 roku. Postanowienia zostały doręczone stronie w dniu 18 czerwca 2012 roku.

Następnie w aktach sprawy znajduje się decyzja Kierownika Biura Powiatowego w P. z dnia 12 września 2012 r. nr 0087-2012-01 o umorzeniu w całości postępowania wszczętego postanowieniem nr 13/2012/OB o wznowieniu postępowania administracyjnego w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 r. Powyższa decyzja doręczona została S.B. w dniu 17 września 2012 r. i nie wniósł on od niej odwołania.

W dniu [...] Kierownika Biura Powiatowego w P. wydał decyzję nr [...] o odmowie przyznania S.B. płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2009.

Skarżący wniósł od powyższej decyzji odwołanie, w którym podniósł, iż nie zgadza się ustaleniami organu I instancji i kwestionuje zasadność wyłączenia z płatności działek rolnych na działkach ewidencyjnych, na których Kopalnia Węgla Brunatnego rozpoczęła działalność górniczą. Strona podniosła również naruszenie prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zawiłość przepisów unijnych i brak stosownych pouczeń organu w tym zakresie.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy organ odwoławczy stwierdził, iż zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności do gruntów rolnych określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z treści której wynika (art. 7 ust. 1), że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003 (rozporządzenie 1782/2003 zostało uchylone przez rozporządzenie 73/2009 i zgodnie z tabelą korelacji tegoż rozporządzenia odpowiednikiem art. 143b rozporządzenia 1782/2003 jest art. 124 rozporządzenia 73/2009) jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolnej łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004 tj. 1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności

Szczegółowe warunki utrzymywania gruntów zgodnie z normami określone zostały w Rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2007 r. nr 46, poz. 306). Jednym z warunków utrzymywania gruntów zgodnie z normami, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia, jest w przypadku gruntów ornych, prowadzenie na nich uprawy roślin lub ich ugorowanie.

Organ podniósł, iż wnioskujący o płatności ma zatem obowiązek udokumentować fakt władania gruntem rolnym oraz rzeczywiste rolnicze gospodarowanie na posiadanym gruncie, co wynika z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie, z którym wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Z deklaracji zawartej we wniosku z dnia 14 maja 2009 r. wynika, że S.B. prowadził w 2009 r. działalność rolniczą na powierzchni 21,64ha przy czym wystąpił o przyznanie:

- jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 21,64 ha,

- uzupełniającej płatności obszarowej (UPO) do grupy upraw podstawowych do następujących działek rolnych o łącznej powierzchni 17,04ha,

- uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca - PZ) - 2,43 ha.

Organ odwoławczy wyjaśnił, iż zasadniczymi dowodami w sprawie są ortofotomapy sporządzone na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w dniu 2 maja 2003 roku i 26 kwietnia 2009 roku, a także oświadczenia spółki A. - Oddział Kopali Węgla Brunatnego B. z dnia 14 lutego 2012 roku i z dnia 3 marca 2012 roku. Zdaniem organu odwoławczego, dowody te w sposób wyraźny potwierdzają okoliczność braku możliwości użytkowania rolniczego przez S.B. działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr 85/1, 30/1, 77/4 oraz 489. Organ podkreślił, że w w/w pismach spółka A. wskazała, iż daty nabycia gruntów i rozpoczęcia robót gruntowych nie pokrywają się, a zdarza się, że grunty po ich wykupie są użytkowane przez ich poprzednich właścicieli, z tym, że w przypadku przedmiotowych działek wskazane zostały terminy rozpoczęcia robót górniczych, a nie terminy wykupu tych działek. Zatem rozpoczęcie prac górniczych oznacza, w ocenie organu, brak możliwości spełnienia przez producenta warunku określonego w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm. Okoliczności wynikające z oświadczeń spółki A. - Oddział Kopali Węgla Brunatnego B. z dnia 14 lutego 2012 roku i z dnia 3 marca 2012 roku są w ocenie organu odwoławczego jasne wiarygodne i spójne oraz nie zostały podważone żadnym innym dowodem. Stąd organ I instancji prawidłowo uznał, że do dopłat nie kwalifikują działki rolne, na których rozpoczęto działalność górniczą w 2006 i 2007 roku. Powierzchnia wykluczona z płatności to :

- działka rolna T/T1 o pow. 1,09ha i działka rolna U o pow. 0,13ha położone na działce ewidencyjnej 73,

- P/P1 o pow. 1,63ha i R/R1 o pow. 0,15ha , O - o pow. 1,10ha położone na działce ewidencyjnej 30/1,

- S/S1 o pow. 1,44ha położona na działce ewidencyjnej 77/4,

- AB/AB1 o pow. 0,11 ha położona na działce ewidencyjnej 489.

Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Mając na uwadze treść odwołania organ wskazał, iż co najmniej w chwili jego formułowania tj. w dniu 8-04-2013 r. strona wiedziała o przysługującym jej prawie składania wniosków dowodowych, w tym wniosków o przesłuchanie świadków, jak również prawie składania dokumentów i wyjaśnień. Poza złożeniem odwołania S.B. nie złożył żadnych wniosków dowodowych na okoliczność tego, że uprawiał grunty na których zgodnie z informacją A. oraz obrazem ortofotomapy prowadzone były roboty górnicze.

Organ zaznaczył również, że w toku kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono także, iż cześć powierzchni działek rolnych D, H oraz I nie kwalifikowała się do dopłat. Na zdjęciach wykonanych w dniu 22-07-2004 r. i 24-07-2004 r. widoczne są zadrzewienia, zakrzaczenia (działka ewidencyjna 43 i 34) oraz zabudowania (działka ewidencyjna 236) czyli są to tereny nieuprawnione do płatności bezpośrednich. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 124 ust. 1 Rozporządzenia Nr 73/2009 "Powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję". W ust. 2: "Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1. (...)". Przepis ten uzależnia przyznanie jednolitej płatności obszarowej od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości tj. badania stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymania w dobrej kulturze na dzień 30 czerwca 2003r. Ponieważ jak wynika z obrazu ortofotomapy część powierzchni w/w działek nie spełnia kryterium określonego w art. 124 ust 1,2 Rozporządzenia Nr 73/2009 organ I instancji zasadnie przyznał płatność do następujących powierzchni:

- działka D - położona na działce ew. 236 powierzchnia stwierdzona 0,35ha (we wniosku - 0,37ha),

- działka H - położona na działce ew. 34 powierzchnia stwierdzona 0,69ha (we wniosku - 0,78ha),

- działka I - położona na działce ew. 43 powierzchnia stwierdzona 0,37ha (we wniosku - 0,41 ha).

Organ odwoławczy podniósł, iż w trakcie postępowania stwierdzono także zawyżenie powierzchni działki rolnej G oraz Z. W przypadku działki rolnej G o powierzchni 0,37 położonej na działce ewidencyjnej 286 organ I instancji ustalił, iż jej powierzchna ewidencyjno - gospodarcza (PEG) wynosi 0,33ha, a w odniesieniu do działki rolnej Z, znajdującej się na działce ewidencyjnej 355/2 organ stwierdził, iż jej powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza to 0,29 ha(we wniosku - 0,32ha).

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa podkreślił przy tym, iż ustalenia w odniesieniu do działki D, H, I, G oraz Z nie były kwestionowane przez odwołującego.

W związku z powyższym należna wnioskodawcy na 2009 rok płatność została ustalona w sposób następujący:

- w przypadku jednolitej płatności obszarowej (JPO): powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych: 21,64ha. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli administracyjnej: 15,79 ha. Różnica między powierzchnią zgłoszoną o powierzchnią stwierdzoną wynosiła 5,86ha, co stanowi 37,05% powierzchni stwierdzonej. Ponieważ procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną wynosiła 37,05 % to organ I instancji zgodnie z brzmieniem z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Nr 796/2004 odmówił przyznania jednolitej płatności obszarowej.

- w przypadku uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych (UPO) oraz płatności zwierzęcej (PZ): wobec tego, że odwołujący nie spełnił warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej organ I instancji prawidłowo odmówił zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 2 ustawy, uzupełniających płatności do powierzchni upraw innych roślin oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).

W ocenie organu odwoławczego w analizowanym stanie faktycznym nie ma zastosowania art. 68 ust. 1 Rozporządzenie 796/2004, zgodnie z którym obniżki i wyłączenia nie mają zastosowania w sytuacji, gdy rolnik złożył wniosek poprawny pod względem faktycznym lub gdy może wykazać, że nie jest winny nieprawidłowości. W ocenie organu nie budzi wątpliwości, iż wyłącznie odwołujący ponosi winę w nieprawidłowym zgłoszeniu we wniosku o przyznanie płatności prowadzenia uprawy kwalifikującej się do jednolitej jak i uzupełniającej płatności obszarowej, mimo faktycznego zaniechania takowej na działkach 489, 85/1, 30/1 oraz 77/4. Już bowiem w dacie składania wniosku, ubiegając się o pomoc finansową, producent rolnych powinien wskazać tylko te grunty rolne, które spełniają warunki przyznania tej płatności tzn. powierzchnia na których jest prowadzona działalność rolnicza a do takich na pewno zaliczyć nie można terenów robót górniczych.

Podsumowując, Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził, iż nieprawidłowości stwierdzone w toku postępowania obligowały organ I instancji do zastosowania się do zapisów art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Nr 796/2004 i odmowy wnioskowanych płatności.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie, skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, S.B. wniósł o uchylenie decyzji z dnia 7 czerwca 2013 r. nr 175/13 i podniósł, że nie miał możliwości przedstawienia swoich dowodów przed organem I instancji. Skarżący zaznaczył, iż kwestionuje wyjaśnienia z K.W.B. B., gdyż sypanie nakładu (ziemi) odbywa się z małym postępem i do chwili obecnej część rolników, od których kopalnia kupiła ziemię nadal ją uprawia i bierze dopłaty. Podkreślił, że na jego ziemi też była koszona trawa . Skarżący podniósł, iż nie pouczono go o jego prawach i obowiązkach, a podpisywane przez niego oświadczenia drukowane były małymi literami i nie były dla niego zrozumiałe.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 24 września 2013 r. wydanym w sprawie o sygn. akt III SA/Łd 870/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przyznał S.B. prawo pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

W piśmie procesowym z dnia 29 listopada 2013 r. pełnomocnik skarżącego - w uzupełnieniu skargi - zarzucił Dyrektorowi [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa naruszenie norm wynikających z art. 7, 8, 9, 10 § 1 i 77 § 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga S.B. nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, ze sądy administracyjne badają zgodność zaskarżonej decyzji organu z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t. j.), dalej p.p.s.a., zaskarżony akt ulega uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analizując okoliczności faktyczne niniejszej sprawy i dokonaną przez organy ich ocenę prawną, Sąd nie stwierdził, aby w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa, skutkującego koniecznością jej uchylenia.

Zasady i tryb przyznawania rolnikom pomocy finansowej, której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie, określa ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (j.t. Dz. U. z 2008 r. nr 170, poz. 1051 ze zm.) wraz z wydanymi na jej podstawie aktami wykonawczymi oraz przepisy unijne, w szczególności Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r., ustanawiające szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. UE L 345 z 20.11.2004 r. str. 1, ze zm.), Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009, oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004 r. str. 18 ze zm.) oraz Rozporządzenie Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) Nr 1290/2005, (WE) Nr 247/2006, (WE) Nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) Nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE L 30, z 31.01.2009 r., str. 16).

Postępowanie dotyczące przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w indywidualnych spawach rozstrzyganych w drodze decyzji jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, do którego z mocy art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy i chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Organ orzekający w takiej sprawie obowiązany jest więc respektować obowiązki i zasady właściwe dla postępowania administracyjnego.

Przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] roku o odmowie przyznania rolnikowi płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających do gruntów rolnych na rok 2009. Należy w tym miejscu zauważyć, iż w sentencji zaskarżonej decyzji błędnie podano datę decyzji organu pierwszej instancji, gdyż zamiast: "[...] roku" wpisano: "24.02.2012 roku". Sąd uznał jednak, iż tego rodzaju uchybienie w żadnym razie nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji. Jako oczywista omyłka podlega ono sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Z akt sprawy oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika bowiem bezspornie, że decyzja organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie wydana została w dniu [...], ponadto wskazany w sentencji zaskarżonej decyzji numer decyzji organu pierwszej instancji: [...] przypisany jest do decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] roku.

Wskazać również trzeba, iż z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 26 marca 2010 r. wydana została decyzja nr [...] w sprawie przyznania S.B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w łącznej wysokości 18155,26zł. Jednak, w dniu 6 marca 2012 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydał decyzję nr 6265/11 o stwierdzeniu nieważności ostatecznej decyzji z dnia 26 marca 2010 r. w sprawie przyznania S.B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego w P.. W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja Kierownika Biura Powiatowego w P. została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009 w zw. art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Nr 796/2004, co oznacza że wystąpiła przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Decyzja Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 6 marca 2012 r. została doręczona S.B. w dniu 8 marca 2012 r. i strona nie wniosła od tej decyzji odwołania. Oznacza to, iż w kontrolowanym obecnie przez sąd postępowaniu administracyjnym, ponownemu rozpatrzeniu merytorycznemu podlegał wniosek skarżącego z dnia 14 maja 2009 r., złożony w Biurze Powiatowym ARiMR w P. o przyznanie płatności na rok 2009, w którym wystąpił o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych, oraz uzupełniającej płatności obszarowej od powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). Trzeba przy tym podkreślić, iż ocenie sądu w niniejszym postępowaniu nie podlega decyzja Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 6 marca 2012 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Kierownika Biura Powiatowego w P. z dnia 26 marca 2010 r. w sprawie przyznania S.B. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009, ponieważ z uwagi na niewniesienie odwołania od tej decyzji, stała się ona ostateczna.

Na wstępie warto zaznaczyć, iż zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, płatność przyznawana jest na wniosek producenta rolnego. Określenie "na wniosek" oznacza, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR związany jest bezpośrednio zakresem wniosku, a rozstrzygnięcie wydawane jest w oparciu o wskazane we wniosku dane. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy, rolnik składa wnioski w sprawach dotyczących płatności na formularzach opracowanych i udostępnionych przez Agencję, a zgodnie z ust. 3 tego artykułu w przypadku, gdy rolnik otrzymał formularz wniosku oraz materiał graficzny (zgodnie z art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r.), to jego obowiązkiem jest złożenie kolejnego wniosku o przyznanie płatności na przesłanym przez Agencję formularzu i dołączenie do niego otrzymanego materiału graficznego.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością, jeżeli na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do Rozporządzenia Nr 1973/2004 - 1 ha. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Stosownie do art. 7 ust. 4 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, wysokość płatności obszarowych w danym roku kalendarzowym ustala się jako iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami obszarowymi i stawek płatności obszarowych na 1 ha tej powierzchni, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności.

W myśl natomiast art. 23 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r., wnioski o płatności sprawdzane są w sposób zapewniający rzeczywistą weryfikację i zgodność z warunkami przyznawania pomocy. Wnioski podlegają kontroli administracyjnej i ewentualnie kontroli na miejscu. Kontrola administracyjna polega na zweryfikowaniu zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Stosownie do art. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r., poprzez normy rozumiemy normy określone przez Państwa Członkowskie zgodnie z art. 5 Rozporządzenia (WE) Nr 1782/2003 oraz załącznikiem IV do tego rozporządzenia, jak również zobowiązania w odniesieniu do trwałych użytków zielonych określonych w art. 4 tego rozporządzenia. Stosownie do art. 2 pkt. 35 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, niezgodność oznacza wszelką niezgodność z wymogami oraz normami. W przypadku łąk i pastwisk grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami (stosownie do treści § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306, ze zm.) jeżeli grunty rolne, o których mowa w § 1, nie są porośnięte drzewami i krzewami, za wyjątkiem tych drzew i krzewów, które nie podlegają wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody lub mają znaczenie dla ochrony wód i gleb lub też krzewy te nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną.

Zgodnie z art. 29 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, państwa członkowskie mogą korzystać z systemów teledetekcji oraz technik globalnego systemu nawigacji satelitarnej, polegającej na (zgodnie z art. 32 ust. 1 Rozporządzenia 796/2004) przeprowadzeniu fotointerpretacji obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych wniosku podlegającego kontroli w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni oraz przeprowadzić fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia zweryfikowania dokładności deklaracji w sposób, który zadowalałby właściwe organy. Stosownie natomiast do art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu, określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1. Ponadto, w myśl z art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego doskonałość, co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Ortofotomapa będąca elementem systemu LPIS i stanowiąca podstawowy materiał wykorzystywany do oceny kwalifikowalności deklarowanych powierzchni, powstała ze zdjęć lotniczych lub satelitarnych, przetworzonych do postaci metrycznej. Oznacza to, że pomiary zarówno odległości jak i powierzchni można wykonywać tak jak na mapie. Ortofotomapa gwarantuje wykonanie wszystkich pomiarów na płaszczyźnie, co jest niezbędnym wymogiem poprawnego określenia powierzchni tzw. rzucie ortogonalnym. Charakteryzuje się określoną dokładnością położenia punktu i gwarantuje dokładność pomiaru punktowego na poziomie 0,25m do 0,5m, co zapewnia dokładność pomiaru nawet 2-krotnie wyższą niż pomiar wykonywany podczas kontroli na miejscu.

Z przytoczonych regulacji wynika, że organy agencji winny przeprowadzać kontrole administracyjne wniosków, jak również kontrole w terenie, w celu weryfikacji danych zadeklarowanych przez producentów rolnych. Wyniki takich kontroli są dla organów podstawą do ustalenia obszaru użytkowanego rolniczo oraz sposobu jego zagospodarowania, jako spełniającego wymogi unijne i krajowe do zakwalifikowania powierzchni do uzyskania określonej płatności.

Wyniki kontroli dotyczącej wniosku skarżącego z dnia 14 maja 2009 r. stanowiły podstawę do odmowy przyznania płatności bezpośrednich na rok 2009 r. W ocenie Sądu, stanowisko organów orzekających w sprawie należy uznać za prawidłowe – zgodne z obowiązującymi przepisami.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne przyjęte przez organ za podstawę rozstrzygnięcia. Zasadniczymi dowodami w niniejszej sprawie, na których organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia, są oświadczenia spółki A. - Oddział Kopali Węgla Brunatnego B. z dnia 14 lutego 2012 roku i z dnia 2 marca 2012 roku. Dowody te potwierdzają okoliczność, iż brak było możliwości użytkowania rolniczego przez S.B. działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych o nr 85/1, 30/1, 77/4 oraz 489. W w/w pismach Spółka A. wskazała, iż daty nabycia gruntów i rozpoczęcia robót gruntowych nie pokrywają się i zdarza się, że grunty po ich wykupie są użytkowane przez ich poprzednich właścicieli, z tym, że w przypadku przedmiotowych działek wskazane zostały terminy rozpoczęcia robót górniczych, a nie terminy wykupu tych działek. Zatem, jak wynika z informacji kopalni zawartej w piśmie z dnia 14 lutego 2012 r., rozpoczęcie prac górniczych w roku 2004 na działce 489, w roku 2006 na działkach: 85/1 i 30/1 oraz w roku 2007 na działce 77/4 oznacza, brak możliwości spełnienia przez skarżącego warunku określonego w art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm. Stąd organy obu instancji prawidłowo uznały, że do dopłat nie kwalifikują działki rolne, na których rozpoczęto działalność górniczą w roku 2004, 2006 i 2007. Powierzchnia wykluczona z płatności to:

- działka 85/1 położona w województwie [...], powiecie p., gminie R., obrębie ewidencyjnym K., która została objęta pracami górniczymi w czerwcu 2006 roku. Wykluczono z płatności powierzchnię: 0,13 ha działki rolnej U z deklaracją JPO oraz 1,09 ha działki rolnej T, T1 z deklaracją JPO/UPO,

- działka 30/1 położona w województwie [...], powiecie p., gminie R., obrębie ewidencyjnym K., która została objęta pracami górniczymi w listopadzie 2006 roku. Wykluczono z płatności powierzchnię: 1,10 ha działki rolnej O z deklaracją JPO TUZ, 1,63 ha działki rolnej P, P1 z deklaracją JPO/UPO oraz 0,15 ha działki rolnej R, R1 z deklaracją JPO/UPO,

- działka 77/4 położona w województwie [...], powiecie p., gminie R., obrębie ewidencyjnym K., która została objęta pracami górniczymi w listopadzie 2007 roku. Wykluczono z płatności powierzchnię: 1,44 ha działki rolnej S z deklaracją JPO oraz 1,30 ha działki rolnej S1 z deklaracją UPO,

- działka 489 położona w województwie [...], powiecie p., gminie R., obrębie ewidencyjnym Br., która została objęta pracami górniczymi w maju 2004 roku. Wykluczono z płatności powierzchnię: 0,11 ha działki rolnej AB z deklaracją JPO oraz 0,11 ha działki rolnej AB1 z deklaracją UPO.

Ponadto, organy wykazały również, że cześć powierzchni działek rolnych D, H oraz I także nie kwalifikowała się do dopłat. W oparciu o zdjęcia wykonane w dniu 22 lipca 2004 r. i 24 lipca 2004 r. organ stwierdził, iż na działkach widoczne są zadrzewienia, zakrzaczenia (działka ewidencyjna 43 i 34) oraz zabudowania (działka ewidencyjna 236) czyli są to tereny nieuprawnione do płatności bezpośrednich. W związku z tym organy zasadnie uznały, że nie ma fizycznej możliwości, aby skupiska drzew widoczne na ww. ortofotomapie wyrosły w tak krótkim okresie. Przyjęły zatem, że tereny zadrzewione na ww. działkach ewidencyjnych istniały w dniu 30 czerwca 2003 r. Wobec powyższego powierzchnie tych gruntów rolnych, które na dzień 30 czerwca 2003 r. były zadrzewione, a więc nie były utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, nie mogą być objęte systemem jednolitej płatności obszarowej, nawet jeśli rolnik w późniejszym okresie przywrócił te grunty do użytkowania rolniczego. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 124 ust. 1 Rozporządzenia Nr 73/2009, powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego innego niż Bułgaria i Rumunia, objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowią część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych, które w dniu 30 czerwca 2003 r. utrzymane były w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy były w tym dniu wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminującymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję". W ust. 2: "Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1. (...)". Przepis ten uzależnia przyznanie jednolitej płatności obszarowej od stanu faktycznego istniejącego w przeszłości tj. badania stanu działek rolnych zgłoszonych we wniosku pod względem utrzymania w dobrej kulturze na dzień 30 czerwca 2003r. Ponieważ część powierzchni w/w działek nie spełnia kryterium określonego w art. 124 ust 1, 2 Rozporządzenia Nr 73/2009 organy prawidłowo przyznały płatność do następujących powierzchni:

- działka D - położona na działce ew. 236 powierzchnia stwierdzona 0,35ha (we wniosku - 0,37ha),

- działka H - położona na działce ew. 34 powierzchnia stwierdzona 0,69ha (we wniosku - 0,78ha),

- działka I - położona na działce ew. 43 powierzchnia stwierdzona 0,37ha (we wniosku - 0,41 ha).

W trakcie postępowania administracyjnego stwierdzono także zawyżenie powierzchni działki rolnej G oraz Z. W przypadku działki rolnej G o powierzchni 0,37 położonej na działce ewidencyjnej 286 organ I instancji ustalił, iż jej powierzchna ewidencyjno - gospodarcza (PEG) wynosi 0,33ha, a w odniesieniu do działki rolnej Z, znajdującej się na działce ewidencyjnej 355/2 organ stwierdził, iż jej powierzchnia ewidencyjno-gospodarcza to 0,29 ha (we wniosku - 0,32ha).

Podkreślić przy tym należy, iż w trakcie postępowania administracyjnego jak również w skardze do sądu S.B. nie kwestionował ustaleń odnoszących się do działek: D, H, I, G oraz Z. Jego zarzuty odnosiły się do wyłączenia z płatności gruntów przekazanych przez niego Kopalni Węgla Brunatnego B..

W toku postępowania skarżący jednak nie zgłaszał żadnych argumentów ani wniosków dowodowych, za pomocą których mógłby wykazać, że stanowisko organów w zakresie ustalonej w trakcie kontroli powierzchni działek rolnych kwalifikujących się do płatności JPO i UPO oraz PZ jest nieprawidłowe. Jak stanowi natomiast art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej /.../, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Skarżący zaś ustaleniom organów nie przeciwstawił żadnych dowodów potwierdzających jego stanowisko. Tymczasem z materiału dowodowego przedstawionego przez organy wynika, iż w dniu składania wniosku o przyznanie płatności S.B. nie tylko nie był właścicielem działek o nr 85/1, 30/1, 77/4 oraz 489, ale i faktycznym użytkownikiem przedmiotowych działek była Kopalnia Węgla Brunatnego w B..

Tym samym niezasadny jest zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w zakresie reguł i zasad ustalenia stanu faktycznego w sprawie. Ustalony - na dzień składania wniosku jak i wydania rozstrzygnięcia w sprawie przyznania skarżącemu płatności bezpośrednich i płatności uzupełniających na rok 2009 - stan faktyczny dawał podstawy do przyjęcia, iż w przypadku jednolitej płatności obszarowej powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych: 21,64ha nie była zgodna z powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej i wynoszącą: 15,79 ha Różnica między powierzchnią zgłoszoną o powierzchnią stwierdzoną wynosiła 5,86ha, co stanowi 37,05% powierzchni stwierdzonej. Ponieważ procentowa różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną wynosiła 37,05 % to organy zgodnie z brzmieniem z art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Nr 796/2004 odmówiły przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej. Zgodnie bowiem z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej /.../ przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 rozporządzenia wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeżeli różnica ta wnosi więcej niż 3%lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego. Jeżeli różnica ta przekracza 20% obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa.

W przypadku natomiast uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grup upraw podstawowych oraz płatności zwierzęcej, to wobec tego, że odwołujący nie spełnił warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej prawidłowo - zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego – odmówiono stronie przyznania uzupełniających płatności do powierzchni upraw innych roślin oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca).

Należy podkreślić, że uczestnictwo w programach pomocowych nie jest obligatoryjne, a chcąc skorzystać z przywilejów dopłat należy dostosować się w pełni do bardzo precyzyjnych sformalizowanych wymogów, jakimi systemy te są obwarowane i aktywnie uczestniczyć w postępowaniu przed organami. Kwestionując ustalenia organu, co do kwalifikowalności powierzchni, jak i wzajemnej zgodności, strona skarżąca nie zgłosiła żadnych konkretnych zastrzeżeń do wyników kontroli, jak również nie przedstawiła dowodów podważających ustalenia organu w odwołaniu od decyzji I instancji. Skarżący bardzo ogólnikowo wskazał w odwołaniu, iż nie zgadza się z dowodami w postaci pism z kopalni, bez podania przy tym jakichkolwiek konkretnych argumentów, które negowałyby stanowisko organu. W tym stanie rzeczy, zarzuty skarżącego kwestionujące odmowę przyznania płatności w odniesieniu do zawyżonej w deklaracji powierzchni działek, należało uznać za całkowicie bezzasadne.

Podkreślić także należy, na co wskazano już wyżej, iż postępowanie przed organami ARiMR zostało w dość istotny sposób zmodyfikowane, uzyskując szczególny charakter w stosunku do postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego (art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich). Na mocy tychże zmian, organy ARiMR zostały zobowiązane jedynie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w miejsce dotychczasowego obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Przyjęto też zasadę, iż ciężar dowodu ciąży na osobie, która z tego faktu będzie wywodzić skutki prawne. Tak więc, konsekwencją tej zasady jest przeniesienie ciężaru dowodu na podmiot, który z tego faktu czerpie korzyści. Tym samym w obowiązującym obecnie stanie prawnym strona jest zmuszona do większej aktywności (patrz wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 maja 2012 r., sygn. akt III SA/Po 970/11, opubl. w CBOiS).

Ponadto, w myśl art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu w sprawach dotyczących przyznania pomocy, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek. Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Zgodnie natomiast z art. 3 ust 2 pkt 3 i 4 ustawy, organ administracji publicznej udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania oraz zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Mając na uwadze treść powyższego przepisu należy wskazać iż następuje osłabienie pozycji procesowej strony postępowania w stosunku do regulacji zawartych w kodeksie postępowania administracyjnego. W świetle natomiast zgromadzonego materiału dowodowego brak jest dokumentów potwierdzających, iż S.B. skorzystał z przysługującego mu prawa i wystąpił do organu z żądaniem udzielenia informacji w związku z podnoszonym w odwołaniu brakiem zrozumienia treści przepisów unijnych lub też domagał się zapewnienia mu czynnego udziału w postępowaniu.

Wobec wskazanych wyżej zasad rządzących postępowaniem w sprawach o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organy ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te, oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym nie zostały podważone przez rolnika żadnym przekonywającym dowodem, uzasadniającym postawienie tym ustaleniom zarzutu dowolności. Także Sąd oceniając zgromadzone w sprawie materiały nie powziął wątpliwości co do przyjętego przez organy stanu faktycznego sprawy.

Ponadto należy zaznaczyć, iż organ II instancji zasadnie uznał, iż w niniejszej sprawie brak jest podstaw do zastosowania przesłanek z art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, którego treść przytoczona została w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie składał do organu żadnych wyjaśnień by wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy, ani też nie informował organu, że wniosek nie odpowiada zadeklarowanemu w nim stanowi faktycznemu, przed powiadomieniem go o wynikach kontroli wniosku.

Po analizie całości materiałów sprawy Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości w działaniu organów. Stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo. Zebrano niezbędne dowody do rozstrzygnięcia w sprawie, po czym dokonano prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego. W treści decyzji organy wnikliwe przedstawiły argumentację dotyczącą podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Dlatego też Sąd uznał, że nie doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało skargę oddalić. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu w postępowaniu sądowym przez adwokata z urzędu, orzeczono na podstawie art. 250 p.p.s.a. oraz § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461 t. j.).

D.Cz.