Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 381/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 12,art. 35 & 1 i & 3 k.p.a.
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi [...] w [...] na bezczynność Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w przedmiocie rozpatrzenia odwołania [...] w [...] od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2014 r.: 1. zobowiązuje Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej do wydania decyzji w przedmiocie rozpatrzenia odwołania od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej dopuścił się bezczynności w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w pkt 1 wyroku; 3. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. w pozostałym zakresie oddala skargę; 5. zasądza od Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] września 2016r. [...] (dalej "skarżący" lub "[...]") złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej (dalej "Prezesa KZGW") w sprawie rozpatrzenia odwołania [...] w [...] od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Skarżący wniósł o:

- stwierdzenie przez sąd, że Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej dopuścił się bezczynności w omawianej sprawie - na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 ppsa.,

- orzeczenie, iż bezczynność ta miała charakter rażący - jeżeli do czasu nadesłania do WSA w Warszawie niniejszej skargi wraz z aktami administracyjnymi ostateczne rozstrzygnięcie Prezesa KZGW nie będzie wydane - na podstawie art. 149 § 1 a ppsa,

- zobowiązanie przez sąd Prezesa KZGW do zakończenia postępowania odwoławczego - w terminie dwóch tygodni od uprawomocnienia się wyroku, jaki będzie wydany w sprawie i zwrotu do wymienionego organu akt administracyjnych - na podstawie art. 149 § 1 pkt. 1 ppsa,

- orzeczenie przez WSA w Warszawie o przyznaniu od Prezesa KZGW dla [...] sumy pieniężnej w wysokości 300 zł (słownie - trzysta złotych) - jeżeli do czasu przekazania niniejszej skargi wraz z aktami sprawy do WSA w Warszawie ostateczne rozstrzygnięcie nie będzie wydane - na podstawie art. 149 § 2 ppsa,

- zasądzenie zwrotu [...] od Prezesa KZGW kwoty 100 zł (słownie: sto złotych) - tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowo - administracyjnego, jakie strona skarżąca (TOP) poniesie w związku z wniesieniem niniejszej skargi do WSA w Warszawie - na podstawie art. 200 "ppsa",

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż postępowanie odwoławcze w sprawie ponownego rozpatrzenia odwołania [...] od decyzji Nr [...] Dyrektora RZGW w [...] zostało wszczęte po przekazaniu przez WSA w Warszawie do organu prawomocnego wyroku tegoż Sądu z dnia 17 lutego 2016r. o sygn. akt IV SA/Wa 2523/15 - wraz z aktami administracyjnymi sprawy - co miało miejsce w dniu [...] czerwca 2016r. Następnie - pomimo wezwania skierowanego przez [...] w dniu [...] lipca 2016r. do Prezesa KZGW i doręczonego adresatowi w dniu [...] lipca 2016r. w sprawie zaprzestania naruszania prawa (poprzez pozostawanie w bezczynności) - do dnia przekazania skargi do sądu nie zostało rozpatrzone. Ponadto nie podano [...] przyczyn zaistniałej zwłoki oraz prognozowanego terminu załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej w sprawie rozpatrzenia odwołania [...] od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., znak: [...] wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu przedstawił następujący tok postępowania.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], nakazał Zarządowi Zlewni [...] usunięcie 2633 szt. drzew i 1,53 ha krzewów w międzywalu rzeki [...], na lewym brzegu w km 507+150 do km 509+300.

W związku ze złożonym przez [...] odwołaniem od powyższej decyzji ([...] dopuszczone do udziału na prawach strony postanowieniem Prezesa KZGW z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...]); Prezes KZGW decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak: [...], uchylił ww. decyzję z dnia [...] września 2011 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor RZGW w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., znak:[...], nakazał Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w [...] usunięcie 2633 szt. drzew i 1,53 ha krzewów w międzywalu rzeki [...], na lewym brzegu w km 507+150 do km 509+300, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W wyniku rozpatrzenia odwołania [...] od tej decyzji Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując między innymi na sprzeczność składanych przez [...] w trakcie postępowania informacji, dotyczących wycięcia przedmiotowych drzew i krzewów oraz zawartych w decyzji zapisów, sugerujących, że przedmiotowe drzewa i krzewy nie zostały dotychczas usunięte.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor RZGW w [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2014 r" znak: [...], nakazał Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w [...] usunięcie w całości 2633 szt. drzew i 1,53 ha krzewów na terenie zlokalizowanym w [...] w międzywalu rzeki [...] na lewym brzegu, na odcinku od km 507+150 do km 509+300. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Prezes KZGW po rozpatrzeniu złożonego przez [...] odwołania ponownie stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu I instancji zostało podjęte na podstawie niespójnego materiału dowodowego, zwłaszcza zaś przy niewystarczającym opisaniu stanu faktycznego sprawy. Organ odwoławczy powołując się na przepisy ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1, podkreślił, że organy administracji publicznej zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a zwłaszcza zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Jakkolwiek art. 138 § 1 pkt 2 kpa daje organowi II instancji delegację do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia w całości lub w części i orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy bądź umorzenia postępowania, to w sytuacji, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (art. 138 § 2 kpa). W związku z tym Prezes KZGW, stwierdziwszy w wyniku analizy akt sprawy, iż konieczny zakres wyjaśnień odnośnie stanu faktycznego sprawy może mieć wpływ na jej rozstrzygniecie, w decyzji z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...], zadecydował o jej skierowaniu do ponownego rozpatrzenia przez Dyrektora RZGW w [...].

Na ww. decyzję Prezesa KZGW z dnia [...] lipca 2015 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyło [...], wnosząc o uchylenie jej w całości, a także o uchylenie w całości decyzji I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 lutego 2016 r., sygn. akt: IV SA/Wa 2523/15, uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie, przy czym doręczenie prawomocnego orzeczenia do siedziby Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej nastąpiło dnia 3 czerwca 2016 r. W wyroku podniesiono, że organ II instancji nie określił, jakie przepisy zostały naruszone przez Dyrektora RZGW w [...] w decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], ponadto zaś nie wskazał, koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy i jego istotnego wpływu na rozstrzygnięcie. Zdaniem Sądu organ II instancji winien przeprowadzić we własnym zakresie niezbędne postępowanie dowodowe w celu wyjaśnienia sprzecznych informacji zebranych w trakcie prowadzonej sprawy.

Mając na uwadze wypełnienie zaleceń Sądu sformułowanych w ww. wyroku, Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej dnia [...] września 2016 r. przeprowadził, przy udziale przedstawiciela [...] oględziny terenu objętego zaskarżoną decyzją Dyrektora RZGW w [...], w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy dotyczącej usunięcia 2633 szt. drzew i 1,53 ha krzewów w międzywalu rzeki [...], na lewym brzegu w km 507+150 do km 509+300 (protokół z oględzin w załączeniu). Ponadto, zwrócono się do Dzielnicy [...] z prośbą o przekazanie kopii dokumentacji powstałej w wyniku przeprowadzonych w toku sprawy prowadzonej przez Prezydenta [...]. oględzin w terenie, jak również kopii ekspertyzy wykonanej przez powołanego przez ten organ biegłego, w celu wykorzystania służbowego (pismo z dnia 30.09.2016 r.). W związku z prowadzonymi czynnościami strony postępowania zostały zawiadomione o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy do dnia 30 października 2016 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) - dalej p.p.s.a., obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej lub postanowienia. Zgodnie z naczelną zasadą postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 12 k.p.a. organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko. Art. 35 § 1 i 3 k.p.a. stanowi, iż organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególne skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Wskazać należy, że bezczynność organu administracji publicznej występuje nie tylko wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, ale również wtedy, gdy je podjął, lecz mimo ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem decyzji lub innego aktu administracyjnego. Przy czym co ważne, jeśli chodzi o bezczynność organu Sąd ocenia ten stan na datę orzekania, nie zaś na jakąkolwiek datę wcześniejszą, jak choćby datę wniesienia skargi. Celem tej skargi jest bowiem doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia przez organ pozostający do tej pory w bezczynności. Jeśli zatem na dzień badania skargi przez sąd wojewódzki decyzja, której wydania domaga się skarżący została podjęta przez skarżony organ, wówczas odpada podstawa do orzekania merytorycznego przez sąd administracyjny, co skutkuje umorzeniem postępowania w przedmiocie zobowiązania organu do rozpatrzenia wniosku.

W niniejszej jednak sprawie w dacie wyrokowania przez sąd organ nie załatwił sprawy administracyjnej w sprawie rozpatrzenia odwołania [...] od decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Nr [...] z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], co oznacza, że Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej pozostaje w bezczynności. Nie zakończył bowiem tego postępowania. Podjął co prawda czynności procesowe zmierzające do zakończenia sprawy niemniej jednak część z nich nadała temu postępowaniu charakter przewlekłości. Zwrot akt wraz z prawomocnym wyrokiem sądu nastąpił w dniu 3 czerwca 2016 r., natomiast pierwszą czynność w sprawie organ podjął dopiero 27 września 2016 r. (oględziny terenu objętego zaskarżona decyzją) czyli de facto po wpłynięciu skargi na bezczynność do organu (16 września 2016 r.). Reasumując skoro w dacie wyrokowania sprawa nie została załatwiona w jeden ze sposobów procesowych przewidzianych przez przepisy k.p.a.. - to wniesiona w niniejszej sprawie skarga na bezczynność Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej była uzasadniona. Z tego względu koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego do załatwienia sprawy w terminie 14 dni, ze względu na charakter sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w pkt 1. wyroku.

Art. 149 § 1a) p.p.s.a. stanowi, że oprócz czynności stwierdzenia, że organ dopuścił się bezczynności konieczne jest także stwierdzenie czy owa stwierdzona bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto jak stanowi z kolei art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 7 p.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.

Faktem jest, że organ z opóźnieniem podjął czynności będące wypełnieniem zaleceń sądu w wyroku z dnia 17 lutego 2016 r. i ten okres bezczynności miał największe znaczenie dla długości toczącego się postępowania. Niewątpliwie więc należy uznać, że postępowanie organu cechuje nadmierna bierność, zwłaszcza że sprawa była już organowi znana. Z uwagi jednak na to, że łącznie do czasu wyrokowania okres bezczynności wyniósł 4 miesiące w ocenie sądu brak było dostatecznych podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała charakter rażący, a więc całkowicie naganny. Dotychczasowy stan sprawy wskazuje, że ustalenie stanu faktycznego w sprawie stwarza organowi trudności. Dlatego też sąd odstąpił od kwalifikacji bezczynności jako rażącego naruszenia prawa.

Oczywiście powinna nastąpić całkowita koncentracja działań organu i dlatego sąd zobowiązał do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty przekazania akt postępowania organowi, gdyż trudności w dokonaniu ustaleń stanu faktycznego nie mogą trwać bez ograniczenia czasowego, a zobowiązanie to powinno stanowić rygorystyczną motywację dla jak najszybszego zakończenia postępowania, gdyż niewykonanie wyroku sądu stanowić będzie istotne naruszenie.

Sąd uznał także, że w tej sytuacji brak było także podstaw do przyznania sumy pieniężnej od organu, co skutkowało oddaleniem w tej części skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Mając na względzie powyższe, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1, § 1a, § 2 w zw. z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.