Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1747/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Joanna Kube, Protokolant specjalista Marcin Kwiatkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi I. Z. na zarządzenie Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent [...] zarządzeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r.

na podstawie art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r. poz. 994, 1000 i 1349) oraz art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia

14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz. 996, 1000 i 1290) odwołał z dniem [...] lipca 2018 r. I.Z. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...].

W uzasadnieniu podniesiono, że organ prowadzący powziął wiedzę

o uchybieniach, w pełni uzasadniających odwołanie I.Z. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...], w ciągu roku szkolnego bez wypowiedzenia, ponieważ dalsze sprawowanie przez nią funkcji Dyrektora prowadzi do realnego zagrożenia istnienia szkoły ze względu na brak prawidłowej realizacji celów wychowawczych, opiekuńczych i dydaktycznych.

Organ wskazał, że I.Z. po przeprowadzonym konkursie, powierzone zostało stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w [...], na okres kadencji od [...] września 2012 r. do [...] sierpnia 2017 r. Po zmianie ustroju szkolnego, od 1 września 2017 r. do Szkoły Podstawowej nr [...] włączono Gimnazjum nr [...] im. [...] w [...] . I.Z. - tak jak wszystkim innym w Dzielnicy [...] dyrektorom szkół, do których włączono oddziały gimnazjalne - powierzono na okres dwóch lat, tj. od 1 września 2017 r. do 31 sierpnia 2019 r. stanowisko Dyrektora szkoły, z pominięciem procedury konkursowej, na podstawie art. 238 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 60, z późn. zm.).

Uzasadniając odwołanie ze stanowiska organ wskazał, że liczył na utworzenie spójnego organizmu szkolnego, tymczasem w wyraźny sposób widać, że I.Z. nie podjęła kroków, które miałyby doprowadzić do scalenia tych szkół. Zewnętrznym tego wyrazem jest jest choćby zaledwie kilkukrotna w ciągu roku szkolnego obecność I.Z. w budynku byłego Gimnazjum. Dyrektor nie uczestniczyła w żadnym spotkaniu z rodzicami Szkoły Podstawowej nr [...] na terenie budynku byłego Gimnazjum, ani nie spotkała się nigdy z pracownikami obsługi byłego Gimnazjum.

Organ wskazał, że rolą Dyrektora szkoły jest nie tylko zapewnienie prawidłowej realizacji funkcji dydaktycznej, opiekuńczej i wychowawczej szkoły, ale także zarządzanie personelem szkoły, w taki sposób, aby funkcje szkoły były wypełnione, przy poszanowaniu wszelkich norm prawnych i społecznych. Co więcej, nie jest możliwe dokładne rozgraniczenie pomiędzy rozwiązywaniem i zażegnywaniem konfliktów, a budowaniem prawidłowych relacji i zapewnieniem właściwej, sprzyjającej rozwojowi szkoły współpracy pomiędzy wszystkimi członkami społeczności szkolnej. Organ wskazał, że I.Z. nie tylko nie podjęła odpowiednich do zaistniałej sytuacji kroków, zmierzających do rozwiązania pojawiających się problemów, ale swoim działaniem i zachowaniem doprowadziła do sytuacji realnie zagrażającej bytowi szkoły. Większość nauczycieli (40 spośród 73) i 219 rodziców, nie widząc możliwości współpracy z Dyrektorem, wystąpiło w czerwcu 2018 r. na piśmie do organu prowadzącego z prośbą o natychmiastowe odwołanie I.Z. z zajmowanego stanowiska. Pod wnioskiem o odwołanie I.Z. ze stanowiska Dyrektora szkoły podpisy złożyło 40 nauczycieli, natomiast pod pismem wyrażającym poparcie dla Dyrektor podpisało się 16 nauczycieli.

Organ wskazał, że przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w toku którego [...] czerwca 2018 r. wysłuchał I.Z. i przyjął pisemne wyjaśnienia w tej sprawie, wysłuchał przedstawicieli rodziców, którzy złożyli także pismo podpisane przez 219 rodziców z wnioskiem o odwołanie Dyrektor I.Z., wnioskował o zwołanie i uczestniczył [...] czerwca 2018 r. w Rady Pedagogicznej w Szkole Podstawowej nr [...], w tym przyjął wyjaśnienia od kilkudziesięciu nauczycieli uczestniczących i nieuczestniczących w tej Radzie, popierających i niepopierających działania Dyrektor I.Z. Organ zwrócił się Dyrektor I.Z., aby odniosła się do zarzutów. Organ stwierdził, że nie uzyskał żadnych propozycji poprawy sytuacji poza zapewnieniem Dyrektor, że zarówno ona jak i grupa zaangażowanych nauczycieli ciężko pracuje zaś sytuacja, w której się znajduje, jest jej zdaniem głęboko niesprawiedliwa. W ocenie organu postawa Dyrektor potwierdza, że nie zauważa powagi sytuacji.

Organ wskazał, że w sytuacji zaistniałej w Szkole Podstawowej nr [...] im, [...] w [...] prowadzi do jednoznacznych wniosków,

iż wskutek działań Dyrektor I.Z. szkoła w sposób zagrażający realnie jej bytowi nie realizuje w prawidłowy sposób funkcji szkoły, tj. m.in.:

- organizuje pracę szkoły w sposób niezapewniający ciągłości i skuteczności pracy wychowawczej nauczycieli oraz osiągania pożądanych efektów w pracy dydaktycznej, dokonuje częstych zmian na stanowisku nauczyciela wychowawcy w trakcie trwania poszczególnych etapów edukacyjnych, dokonuje nieuzasadnionych zmian przydziałów nauczycieli uczących przedmiotów poszczególnych klas. Organ wskazał, że od 2013 r. średnie procentowe wyniki uczniów ze sprawdzianu sukcesywnie obniżają się, podczas gdy średnie wyniki uczniów szkół publicznych i niepublicznych w Dzielnicy [...] pozostają na stałym poziomie. Ma to negatywne oddziaływanie na efektywne wykonywanie zadań przez nauczycieli oraz skutkuje spadkiem poziomu bezpieczeństwa uczniów i rodziców. Organ wskazał, że w roku szkolnym 2016/2017 ze szkoły odeszło 82 uczniów, a w 2017/2018 liczba uczniów w Szkole Podstawowej

nr [...] zmniejszyła się o 17 osób. Podniósł, że dyrektor nie przekazuje na bieżąco nauczycielom wykonującym pracę w budynku przy ul. [...] informacji

o działaniach Dyrektor dotyczących uczących się tam uczniów, nie odpowiada na zapytania nauczycieli oraz wicedyrektora pracującego w tej lokalizacji przekazywane

w sms czy e-mailu, pomimo zakupionego dziennika elektronicznego w lokalizacji na ul. [...] nie jest on wykorzystywany do prowadzenia dziennika; ilość tworzonej przez nauczycieli na prośbę Dyrektor dokumentacji, a nie wymaganej przez przepisy prawa oświatowego powoduje, że nauczyciele mają nałożone dodatkowe obowiązki, które nie wpływają bynajmniej na poprawę jakości funkcjonowania szkoły,

- współpraca Dyrektor z Radą Pedagogiczną i Radą Rodziców nie zapewnia stworzenia w szkole przestrzeni do dialogu i współpracy uczniów, nauczycieli i rodziców; nie jednoczy grona pedagogicznego wokół realizacji zadań szkoły. Organ stwierdził,

że działania Dyrektor doprowadziły do podziału członków Rady Pedagogicznej na dwa obozy - popierający i niepopierający sposób zarządzania szkołą oraz do eskalacji konfliktu na poziom, który jest obecnie nie akceptowalny przez całą społeczność szkoły. W ocenie organu powoduje to destabilizację w realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej szkoły poprzez dużą fluktuację kadry pedagogicznej

i pracowników niepedagogicznych, czego skutkiem jest nieprawidłowe realizowanie funkcji szkoły, co uwidacznia się także w wynikach nauczania. Organ stwierdził,

że kontakt nauczycieli, z Dyrektor jest utrudniony (z wyjątkiem wąskiego grona osób, które cieszą się zaufaniem Dyrektor). Zasadniczo na spotkania należy umawiać się z Dyrektor pisemnie. Także umówione wcześniej w formie pisemnej spotkania Dyrektor I.Z. przeprowadza z dużym opóźnieniem czasowym. Organ wskazał,

że Dyrektor szkoły dopiero po dwóch pisemnych prośbach, w połowie października przekazała wychowawcom opinie psychologiczne dotyczące uczniów klas siódmych, które to opinie są niezbędne do prawidłowej realizacji procesu edukacji; zarzucił,

że Dyrektor uniemożliwia nauczycielom realizację obowiązku podnoszenia kwalifikacji zawodowych, jako formę rozwiązania problemów Dyrektor często wskazuje rodzicom możliwość złożenia skargi na wychowawcę, z pominięciem próby nawiązania komunikacji i włączenia mediatora,

- Dyrektor nie wywiązuje się ze swoich obowiązków w zakresie kształtowania właściwych relacji interpersonalnych, tworzenia klimatu sprzyjającego efektywnej pracy z uczniami i zapobiegania mobbingowi. Wskazał, że w szkole panuje atmosfera zastraszania i nierównego traktowania nauczycieli, poprzez działania stanowiące przejaw posiadanych uprawnień kierowniczych w ramach stosunku pracy, wydawanie pracownikom poleceń służbowych treścią i formą uchybiających godności człowieka, czy formułowanie nieprawdziwych i obraźliwych oskarżeń. Organ stwierdził, że Dyrektor, która jest odpowiedzialna za przeciwdziałanie mobbingowi w szkole, sama stosuje zachowania noszące znamiona mobbingu w stosunku do nauczycieli i innych pracowników szkoły; nie stworzyła mechanizmów pozwalających na zapobieganie mobbingowi; obowiązująca w szkole polityka antymobbingowa nie opisuje trybu postępowania w przypadku podejrzenia dopuszczenia się tego typu zachowań przez Dyrektora szkoły oraz nie zapewnia bezstronności działania zespołu powołanego do rozstrzygania tych kwestii.

W ocenie organu Dyrektor I.Z. nie wypełnia obowiązków wynikających z:

- art. 6 ustawy - Karta Nauczyciela polegających na kształceniu i wychowywaniu młodzieży w atmosferze szacunku dla każdego człowieka, art. 11 ustawy - Kodeks pracy, tj. obowiązku poszanowania godności i innych dóbr osobistych pracownika przez pracodawcę.

Organ wskazał, że z posiadanych przez niego informacji, Dyrektor "zarządza strachem", przy braku umiejętności radzenia sobie z problemowymi zachowaniami uczniów, do których, zamiast działań z zakresu pomocy psychologiczno-pedagogicznej, wzywa się policję, bądź straż miejską. Zdarzyło się także, że po przybyciu straży miejskiej wezwanej ze względu na trudnego ucznia, z gabinetu wyproszono obecnych tam psychologa i pedagoga szkolnego. Natomiast według dyrektor uczeń nie chciał, aby podczas rozmowy obecny był psycholog lub pedagog. Organ wskazał, że niepokojące sygnały dotyczą sytuacji związanych z zaburzeniami w przekazie informacji o zastępstwach nauczycieli.

W ocenie organu odwołanie I.Z. jest w pełni uzasadnione w kontekście utraty przez Dyrektor umiejętności zarządzania szkołą, niespełniania przez szkołę swoich funkcji, a także obawą o zdrowie pracowników szkoły i bezpieczeństwo powierzonych ich opiece uczniów oraz skalą zjawiska. Organ stwierdził, że praca nauczycieli w ciągłym stresie i zastraszeniu, zagraża ich zdrowiu i życiu, ale ma przede wszystkim ogromny wpływ na bezpieczeństwo uczniów znajdujących się pod ich opieką. Prezydent [...] wskazał, że I.Z. utraciła zdolność wykonywania powierzonej jej funkcji z przyczyn zarówno etycznych, jak również świadczących o rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na niej obowiązków. Sposób pełnienia funkcji oraz skutki nieprofesjonalnych działań stosowanych w kierowaniu placówką stanowią zdaniem organu zagrożenie dla interesu publicznego. Brak efektywnej współpracy z radą pedagogiczną, uniemożliwianie podnoszenia kwalifikacji zawodowych nauczycielom, fluktuacja kadr, skutkująca brakiem efektywności w procesie dydaktycznym, zagrożenie dla procesu wychowawczego, opiekuńczego i dydaktycznego przez nieuzasadnione zmienianie wychowawców klas i nauczycieli, powoduje, że jedynym rozwiązaniem w przedmiotowej sytuacji jest odwołanie I.Z. ze stanowiska Dyrektora szkoły w ciągu roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Organ stwierdził, że w miesiącu czerwcu 2018 r. wystąpiły liczne zdarzenia potwierdzające okoliczności, że nie jest możliwe pełnienie przez I.Z. funkcji Dyrektora i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji z uwagi na zagrożenie interesu społecznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Celowe jest zdaniem organu odsunięcie nauczycielki od wykonywania obowiązków Dyrektora z uwagi na istnienie szczególnego wypadku naruszeń w rzetelności, praworządności, celowości, a także efektywności wykonywania obowiązków Dyrektora, prowadzących do destabilizacji szkoły i uniemożliwiających realizację celów szkoły.

Zarządzenie Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. stało się przedmiotem skargi I.Z. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego zarządzenia oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wystąpiły przesłanki odwołania z pełnienia funkcji dyrektora w trybie nadzwyczajnym w sposób zgodny z wymogami zawartymi w tym przepisie.

W obszernym uzasadnieniu podniosła m.in., że o większości rzekomych zarzutów dowiedziała się z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia i nigdy nie stworzono jej okoliczności ustosunkowania się do nich. Podała m.in., że nie dopuściła się żadnego zaniedbania w organizacji pracy szkoły i kierowaniu nią, nie wykazała się naganną postawą, zatem nie zachodzą żadne szczególnie uzasadnione przypadki do odwołania z pełnionej funkcji, w dodatku w trybie natychmiastowym. Stwierdziła, że organ prowadzący "powziął wiedzę o uchybieniach w pełni uzasadniających" odwołanie z pełnienia funkcji dyrektora na podstawie subiektywnych opinii niektórych osób, mających charakter pomówień, a formułowane zarzuty nie zostały w żaden sposób zweryfikowane i potwierdzone. Podała, że wiedza organu prowadzącego, że nie podjęła kroków w celu "utworzenia spójnego organizmu szkolnego" z połączenia od 1 września 2017 r. dwóch szkół, opiera się na niezweryfikowanych informacjach pozyskanych przez organ prowadzący od osób, których tożsamości nie zna i nie została jej ona ujawniona. Podała, że podczas rozmowy w dniu [...] czerwca 2018 r. wyjaśniła, że ten argument nie znajduje uzasadnienia w faktach, a pomimo to został wpisany, jako przemawiający za odwołaniem. Wskazała, że w czasie trwania kadencji, w tym w okresie bezpośrednio poprzedzającym odwołanie z pełnionej funkcji, organ prowadzący nie kierował do niej żadnych zarzutów w tej sprawie. Nie spotkała się z żadnym konkretnym zarzutem nieprzestrzegania tych norm lub nierealizowania funkcji szkoły. Wskazała, że uzasadnienie zarządzenia opiera się na osądzie uogólniającym, niekonkretnym. Uważa, że do sytuacji konfliktowej w szkole doprowadziła, grupka nauczycieli poprzez nieetyczne zachowanie oraz przedstawianie rodzicom uczniów niezgodnego z prawdą obrazu sytuacji w szkole. Konflikt pomiędzy niektórymi nauczycielami a dyrektorem nie jest przypadkiem szczególnie uzasadniającym odwołanie mnie z pełnionej funkcji bez wypowiedzenia i nie uzasadnia natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora. Skarżąca wskazała, że organ prowadzący nie weryfikował jej umiejętności komunikacji i rozwiązywania sytuacji trudnych. W placówce, w której objęła funkcję dyrektora przepracowała 32 lata, w tym 6 lat na stanowisku dyrektora szkoły, doskonale zna środowisko szkoły i potrafiła dobrze radzić sobie zarówno z komunikacją, jak i z występującymi problemami przez wszystkie lata pracy. Organ prowadzący szkołę wskazuje, że opiera swoje uzasadnienie na "analizie sytuacji" w szkole. Nie opisuje jednak, w jaki sposób dokonał tej analizy. Skarżąca wskazała, że nie jest prawdą, że nie zapewniała ciągłości i skuteczności pracy wychowawczej w szkole; także wszystkie dokonywane zmiany przydziałów nauczycieli uczących przedmiotów w poszczególnych klasach mają swoje uzasadnienie. Podała, że zarzut nieprzekazywania nauczycielom wykonującym pracę w drugim budynku szkoły informacji można kwalifikować jako pomówienie. Zarzut nieodpowiadania na zapytania nauczycieli czy wicedyrektora pracującego w drugim budynku szkoły jest nieprawdziwy i nie wiąże się z celowym zachowaniem. Skarżąca wskazała, że umowę na wprowadzenie dziennika elektronicznego podpisała w roku szkolnym 2017/2018. Ze względu na nowe przepisy o ochronie danych osobowych, dokument ten dość długo czekał na akceptację radcy prawnego w Dzielnicowym Biurze Finansów Oświaty Dzielnicy [...] i nie udało się wprowadzić dziennika w szkole w tym roku szkolnym. Podniosła, że zarzut dotyczący konieczności tworzenia przez nauczycieli niewymaganej przepisami prawa dokumentacji jest nieprawdziwy, wskazała, że organ prowadzący nie poprosił o wyjaśnienia w tej sprawie. Wskazała, że nieprawdą jest, że jej współpraca z Radą Pedagogiczną i Radą Rodziców nie zapewniała w szkole, "przestrzeni do dialogu i współpracy uczniów, nauczycieli i rodziców". Wskazała,

że w okresie całej kadencji współpracowała i współdziałała z organami szkoły, Radą pedagogiczna, Radą Rodziców i Samorządem Uczniowskim. W roku szkolnym 2017/2018 współpraca z Radą Rodziców również układała się pozytywnie

i nie zgłaszano żadnych problemów lub zastrzeżeń związanych z zarządzaniem szkołą. W szkole systematycznie odbywają się posiedzenia Rady Pedagogicznej, zgodnie

z ustalonym i zatwierdzonym planem jej działalności. Skarżąca wskazała, że nie zgadza się z opinią, że jej działania doprowadziły do podziału członków Rady Pedagogicznej na dwa obozy. "Podział", o ile tak to można określić, funkcjonuje od kilkunastu lat

i rozpoczął się podczas kadencji jednego z poprzednich dyrektorów, kilkanaście lat temu. Podała, że postawiony przez organ prowadzący zarzut nieprzekazania dwóch opinii psychologicznych uczniów klas siódmych świadczy o nieznajomości prawa oświatowego osób formułujących go i ma charakter pomówienia. Wskazała też,

że nauczyciele Szkoły Podstawowej nr [...] podnosili kwalifikacje zawodowe na studiach podyplomowych i kursach kwalifikacyjnych i doskonalili się zawodowo, biorąc udział w szkoleniach, warsztatach i seminariach zgodnie z potrzebami szkoły. Skarżąca odnosząc się do kolejnych zarzutów uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia podała, że pełniąc funkcję dyrektora szkoły uczestniczyłam w szkoleniach dotyczących organizacji świadczenia pomocy psychologiczno - pedagogicznej dla uczniów, opracowała i wdrożyła do powszechnego stosowania "System pomocy psychologiczno - pedagogicznej i wspierania uczniów w Szkole Podstawowej nr [...] im, [...]", zorganizowała szkolenia dla nauczycieli. Zarzut, że "po przybyciu Straży Miejskiej wezwanej ze względu na trudnego ucznia, z gabinetu wyproszono obecnych tam pedagoga i psychologa szkolnego" jest niezgodny z prawdą. Skarżąca przedstawiła sytuację w tym zakresie, podała przy tym, że wiedzę o zdarzeniu pozyskała [...] czerwca 2018 r. podczas posiedzenia rady pedagogicznej.

Skarżąca wskazała, że organ prowadzący, dokonując "oceny" atmosfery

w szkole, oparł się wyłącznie na pomówieniach i wziął pod uwagę tylko negatywne opinie. Liczne pozytywne opinie nauczycieli, a także opinie tych nauczycieli, którzy wskazywali, że jest w gronie pedagogicznym destruktywna grupa, która stosuje zachowania o cechach mobbingu, zostały przez organ prowadzący zignorowane

i w ogóle nie wzięte pod uwagę. Osoby pomawiające od dawna szykanowały kierownictwo szkoły.

Skarżąca podniosła, że pełniąc funkcję dyrektora szkoły zawsze postępowała zgodnie z zasadami współżycia społecznego w zakładzie pracy oraz zgodnie

z kompetencjami. Nigdy nie przekroczyła swoich kompetencji. Nigdy nie naruszyła godności innych osób ani ich dóbr osobistych. Podała, że jej zachowanie nigdy nie nosiło znamion mobbingu. Nigdy też nie kierowano do niej takich zarzutów. W pracy kierowała się zawsze dobrem uczniów i zasadami etycznymi w relacjach z każdym człowiekiem. O dobrej konstruktywnej atmosferze pracy w placówce oraz wzajemnej współpracy świadczy wiele inicjatyw zrealizowanych w szkole oraz osiągnięcia szkoły. Skarżąca wskazała też, że szkoła zapewnia bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki, co potwierdzają przeprowadzone w szkole liczne kontrole różnych instytucji oraz protokoły z przeglądów placówki.

Skarżąca wskazała, że cała sytuacja została wykreowana w ciągu kilku tygodni przed dniem zakończenia zajęć szkolnych w roku szkolnym 2017/2018, gdyż nigdy nie było w stosunku do niej żadnych skarg i zarzutów, które obejmuje przedmiotowe uzasadnienie odwołania z funkcji. Skarżąca stwierdziła, że treść uzasadnienia opiera się na subiektywnych opiniach kilku osób, a organ prowadzący w żaden sposób tych opinii nie weryfikował.

Prezydent [...], reprezentowany przez radcę prawnego,

w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym zarządzeniu. Dodatkowo wskazał, że Burmistrz Dzielnicy [...] zwołał i uczestniczył w dniu [...] czerwca 2018 r. w posiedzeniu Rady Pedagogicznej Szkoły (z udziałem skarżącej), wtoku którego wysłuchał wyjaśnień nauczycieli zarówno tych popierających, jak i tych niepopierających działań skarżącej. Wynikało z nich, że wytworzyły się dwa zwalczające się ze sobą obozy, jeden, który popiera skarżącą, jest z nią w doskonałych relacjach i jest dodatkowo wynagradzany, drugi przeciwny jest mobbowany, karany różnymi karami porządkowymi i pomijany

w dodatkach do wynagrodzeń. Burmistrz przyjął też wyjaśnienia od nauczycieli, którzy nie uczestniczyli w posiedzeniu Rady Pedagogicznej oraz tych, którzy nie mogli

się wypowiedzieć z powodu ograniczonego czasu, przesyłanych drogą elektroniczną.

W dniu [...] czerwca 2018 r. Burmistrz Dzielnicy [...] ponownie spotkał się z przedstawicielami Rady Rodziców, którzy przedłożyli pismo zawierające wniosek o odwołanie dyrektora ze stanowiska dyrektora (wniosek podpisała zdecydowana większość rodziców wszystkich klas), w którym podkreślili, że stoją po stronie interesów dzieci, jednocześnie nie będąc stroną w sporze pomiędzy skarżącą, a nauczycielami. W dniu [...] czerwca 2018 r. Burmistrz Dzielnicy [...] spotkał się ze skarżącą w celu omówienia zaistniałej sytuacji. Po przedstawieniu faktów m.in. omawianych na Radzie Pedagogicznej w dniu [...] czerwca 2018 r. i w piśmie Rady Rodziców z [...] czerwca 2018 r., poprosił skarżącą, aby odniosła się do tej sytuacji. Nie uzyskał od skarżącej żadnych propozycji wyjścia z impasu. Usłyszał jedynie zapewnienia, że skarżąca i grupa zaangażowanych nauczycieli ciężko pracuje, a to wszystko, co się dzieje, jest jej zdaniem głęboko niesprawiedliwe, gdyż grupa niezadowolonych nauczycieli manipuluje rodzicami i wciąga ich do konfliktu szkolnego, szkodząc też uczniom. Skarżąca podobne stanowisko zajęła też w piśmie z dnia 18 czerwca 2018 r.

W obszernym piśmie procesowym, które wpłynęło do Sądu w dniu 9 listopada 2018 r. skarżąca podtrzymała skargę przedstawiając okoliczności dotyczące funkcjonowania szkoły.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie podlegała uwzględnieniu.

Organ nie naruszył art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo oświatowe, jak też przepisów prawa procesowego w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z powołanym przepisem, na podstawie którego wydano zaskarżone zarządzenie, organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora, oświaty a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa

w art. 2 pkt 8, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego – ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia. Stosownie do art. 66 ust. 2 tej ustawy, opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 21 dni od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1.

Pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, swoistą klauzulą generalną, które powinno być interpretowane wąsko. O tego rodzaju przypadku można mówić w sytuacji wystąpienia konkretnej poważnej przyczyny, która powoduje, że nie jest możliwe dalsze wykonywanie przez dyrektora funkcji, albowiem prowadziłoby to do destabilizacji w funkcjonowaniu szkoły w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych.

Ustawodawca zawęził zatem zakres stosowania art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe (wcześniej obowiązywał art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty) do sytuacji wyjątkowych (nadzwyczajnych).

Szczególnie uzasadnione przypadki to takie zdarzenia (działania, zaniechania), które wywołują, czy sprowadzają destabilizację i konieczne jest natychmiastowe pozbawienie funkcji kierowniczej przed zakończeniem okresu, na który dyrektor został powołany, albowiem dalsze zajmowanie stanowiska godzi w interes szkoły jako interes publiczny.

W ocenie Sądu organ miał podstawę, aby stwierdzić, że sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, a zatem, że wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek,

o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo oświatowe.

Oczywiście w orzecznictwie sądowoadministracyjnym od lat ugruntowane jest stanowisko, że gdy brak jest okoliczności nadzwyczajnych, a dyrektor – w ocenie organu, który powierzył to stanowisko – nie sprawdził się, czy nie potrafi ułożyć relacji m.in. z podwładnymi – istnieje tryb "zwykłego" odwołania (wyrok NSA z 22 listopada 2016 r., I OSK 1592/16). Także negatywna ocena działalności dyrektora szkoły nie mieści się w zakresie pojęcia "przypadek szczególnie uzasadniony"(wyrok NSA z 21 stycznia 2014 r., I OSK 2473/13).

W sprawie tej jednakże kwestia relacji dyrektora szkoły i podwładnych, tj. nauczycieli, daleko wykracza poza samą tę kwestię. Z zaskarżonego zarządzenia zastępczego i materiału dowodowego wynika, że niepomyślna współpraca dyrektora

i większej części nauczycieli ma znaczące i niekorzystne przełożenie na sytuację uczniów i funkcjonowanie całej szkoły. Przedstawione przez organ problemy, jakie się pojawiły od czasu, gdy do szkoły włączono oddział gimnazjalny, dotyczące tak organizacji pracy w szkole, jak i współpracy Dyrektora z Radą Pedagogiczną, doprowadziły w istocie w czerwcu 2018 r. do sytuacji, w której organ zasadnie stwierdził, że dalsze sprawowanie przez I.Z. funkcji Dyrektora prowadzi do realnego zagrożenia istnienia szkoły ze względu na brak prawidłowej realizacji celów wychowawczych, opiekuńczych i dydaktycznych. Także [...] Kurator Oświaty w opinii z [...] lipca 2018 r. dostrzegł, że zarówno organizacja pracy, współpraca z Radą Pedagogiczna i Radą Rodziców, jak również kwestie kształtowania właściwych relacji interpersonalnych mogą prowadzić do destabilizacji pracy szkoły i powodować zagrożenie dla realizacji jej podstawowych zadań.

Wątpliwości w tym zakresie nie miał sam organ prowadzący szkołę, albowiem jednoznacznie stwierdził, że skutki nieprofesjonalnych działań stosowanych

w kierowaniu placówką stanowią zagrożenie dla interesu publicznego, a tym samym uniemożliwiają osiągnięcie celów szkoły i mogą doprowadzić do dalszej destabilizacji funkcjonowania, a nawet likwidacji szkoły. Organ wskazał przy tym na wycofywanie dzieci z oddziałów szkolnych, na co zwracali uwagę również rodzice. Zjawisko to jest znaczące. Niezależnie od tego sami rodzice wnioskują o odwołanie dyrektora, co nie jest zjawiskiem codziennym. Wprawdzie samo żądanie przez rodziców, czy nauczycieli odwołania dyrektora nie przesądza o przypadku szczególnie uzasadnionym, jednakże w aspekcie wszystkich okoliczności podniesionych w uzasadnieniu zarządzenia, stanowi okoliczność potwierdzającą zasadność podjętego przez organ zarządzenia.

Nadto, organ w uzasadnieniu zarządzenia, poza szeregiem uchybień dotyczących samej organizacji pracy, czy relacji Dyrektora z nauczycielami, wskazał też, że powziął informacje, iż w szkole panuje atmosfera "zastraszania". Wskazano,

że Dyrektor "zarządza strachem". Organ zwrócił przy tym uwagę na brak umiejętności radzenia sobie przez Dyrektora z problemowymi zachowaniami uczniów.

Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zarządzenia nie powołano konkretnej okoliczności w tym zakresie, jednakże wskazania wymaga, że akta sprawy zawierają pismo e-mail psychologa szkolnego z dnia [...] czerwca 2018 r., które zawiera pieczęć wpływu do Wydziału Oświaty i Wychowania Urzędu Dzielnicy [...] ([...] czerwca 2018 r.). W ocenie Sądu treść tego pisma stanowiła samodzielną podstawę do zastosowania przez organ art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy -Prawo oświatowe. Podkreślić trzeba, że jednym z zadań Dyrektora szkoły jest sprawowanie opieki nad uczniami, stworzenie warunków harmonijnego rozwoju, podejmowanie przez szkołę, a więc

i dyrektora działań w celu tworzenia optymalnych warunków realizacji działalności nie tylko dydaktycznej, ale i wychowawczej, opiekuńczej (art. 44 ustawy – Prawo oświatowe). Zapewnienie uczniom warunków niezbędnych do ich rozwoju. Pozyskana przez organ prowadzący szkołę od psychologa informacja o sposobie rozwiązywania przez Dyrektora sytuacji dotyczących problemowych zachowań uczniów, mogła stanowić samodzielną podstawę do natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji. Informacja ta w kontekście obowiązku realizacji przez szkołę funkcji wychowawczej

i opiekuńczej mogła zostać uznana za niosącą zagrożenie dla realizacji tych podstawowych celów.

Z tych wszystkich przyczyn Sąd stwierdził, że zaszły podstawy do zastosowania przez organ prowadzący szkołę trybu nadzwyczajnego odwołania skarżącej ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w wyroku.