Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2914/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-06-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 721
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych
article: art. 183 § 1 i 2, art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędziowie: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędzia del. NSA Zygmunt Zgierski (spr.) Protokolant st. asystent sędziego Wojciech Latocha po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 459/12 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. B. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] stycznia 2012 r. w przedmiocie udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.

Nieruchomość położona w gminie K., obręb K., oznaczona jako działki nr [...], będąca własnością A. B., decyzją Wojewody W. z dnia [...] października 2005 r. została przeznaczona pod budowę obwodnicy drogowej miasta K. w ciągu drogi krajowej nr [...] (II etap).

Pismem z dnia [...] września 2008 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody W. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego stosunku do ww. nieruchomości.

W dniu [...] grudnia 2008 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad uzupełnił swój wniosek o wydanie decyzji udzielającej zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości.

Wojewoda W., pismem z dnia [...] stycznia 2009 r., zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia prawa własności przedmiotowego gruntu.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewoda W., na podstawie art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w związku z art. 6 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U Nr 154, poz. 958 ze zm.), orzekł o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...], a także nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. Minister Infrastruktury uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I Instancji.

Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda W. wydał kolejną decyzję orzekającą o udzieleniu Generalnemu Dyrektorowi zezwolenia na niezwłoczne zajęcie przedmiotowej nieruchomości, przeznaczonej pod budowę obwodnicy miasta K. oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł A. B., wskazując na brak zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego oraz na naruszenie art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. poprzez przyjęcie, że w sprawie spełnione zostały przesłanki pozwalające na wydanie decyzji zezwalającej na zajęcie nieruchomości.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ podniósł, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw dla przedsięwzięć drogowych, dla których przed dniem wejścia w życie powyższej ustawy została wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi, stosuje się przepisy dotychczasowe.

Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U Nr 220, poz. 1601 ze zm.) do nieruchomości objętych decyzjami o ustaleniu lokalizacji drogi krajowej, wydanymi na podstawie dotychczasowych przepisów, stosuje się przepisy rozdziału 3 ustawy.

Oznacza to, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją dokonaną ustawą z dnia [...] października 2006 r.

Organ wskazał, że art. 17 ust. 1 powołanej ustawy stanowił, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora, udziela w uzasadnionych przypadkach w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.

Zdaniem organu zaistniały przesłanki do wydania decyzji w oparciu o powołany art. 17 ust. 1, ponieważ w przedmiotowej sprawie postępowanie wywłaszczeniowe było już wszczęte - zawiadomienie o tym fakcie zostało doręczone pełnomocnikowi A. B.

Organ powołał się także na pismo Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] listopada 2008 r., z którego jednoznacznie wynikało, że rozpoczęcie prac budowlanych zostało zaplanowane na dzień [....] sierpnia 2009 r., a powyższe zadanie inwestycyjne znajduje się w programie budowy dróg krajowych na lata 2008–2012, stanowiącym załącznik do uchwały nr 163 Rady Ministrów z dnia 25 września 2007 r. Nadto wnioskodawca podnosił, że wystąpiono z wnioskiem o dofinansowanie inwestycji drogowej ze środków europejskich, określanej jako projekt "budowa obwodnicy m. K. w ciągu drogi krajowej nr [..] etap II‘’ w ramach konkursu dla działania 8.2 "Drogi krajowe poza siecią TEN-T" w programie operacyjnym Infrastruktura i Środowisko.

Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. B., zarzucając jej naruszenie art. 7, 10, 77 § 1 i 81 § 1 w związku z art. 140 k.p.a., a także art. 17 ustawy o szczególnych zasadach realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych przez przyjęcie, że w sprawie doszło do wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, jak również, że zaistniał uzasadniony przypadek, przemawiający za wydaniem zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych pod pasy drogowe.

Skarżący podniósł, że w sprawie nie zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Pismo z dnia [...] grudnia 2009 r. doręczono bowiem W. S., który bezpodstawnie został uznany za pełnomocnika skarżącego w tym postępowaniu.

Zdaniem skarżącego również z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego nie wynika, aby poczynił ustalenia, czy plan inwestycyjny w zakresie budowy obwodnicy drogowej miasta K. jest nadal aktualny oraz czy będzie ona realizowana zgodnie z pierwotnymi zamierzeniami.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wydanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości przeznaczonych pod budowę lub rozbudowę dróg krajowych uzależnione jest tylko od dwóch czynników, tj. od wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego oraz zaistnienia uzasadnionego przypadku.

Sąd podkreślił, że w dniu 2 grudnia 2009 r. Wojewoda W. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego w stosunku do spornych działek stanowiących własność A. B. Zawiadomienie o wszczęciu tego postępowania zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego W. S. W ocenie Sądu organ dysponował pełnomocnictwem ogólnym z dnia [...] maja 2008 r. do podejmowania wszelkich czynności w postępowaniu administracyjnym, w związku z budową obwodnicy miejscowości K. Jak wynika z treści pełnomocnictwa upoważniało ono W. S. do reprezentowania skarżącego w całym postępowaniu administracyjnym. Sąd dodał, że w ten sam sposób było ono rozumiane przez pełnomocnika skarżącego, który odebrał zawiadomienie, nie informując o tym, że nie reprezentuje już skarżącego. Ponadto pierwsza decyzja Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2009 r. w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości została doręczona i odebrana przez pełnomocnika skarżącego W. S., a skarżący złożył od niej odwołanie nie kwestionując prawidłowości jej doręczenia. Zatem zarzuty w tym zakresie Sąd uznał za niezasadne.

Odnośnie do drugiej przesłanki wynikającej z art. 17 ustawy, Sąd I instancji uznał, że "uzasadniony przypadek" miał miejsce. Zasadnie organ podnosił, że w uzyskanym pozwoleniu na budowę drogi z dnia [...] grudnia 2008 r., w związku z brakiem możliwością dysponowania przedmiotowymi działkami, zaszła konieczność ustanowienia drogi tymczasowej, która umożliwiałby dostęp do rozpoczęcia prac budowlanych zaprojektowanego wiaduktu.

Inwestor przedstawił dokumentację, z której wynikał pełny harmonogram realizacji obwodnicy drogowej dla K. Inwestycja była wymieniona w załączniku do uchwały Rady Ministrów z dnia 25 września 2007 r. "Program budowy dróg krajowych na lata 2008–2012" - lista rezerwowa poz. 114. Inwestor przedstawił także wniosek o dofinansowanie dla projektu "budowa obwodnicy w miejscowości K. w ciągu drogi krajowej nr [...] – etap II" w ramach konkursu dla działania 8.2 "Drogi krajowe poza siecią TEN –T" w programie operacyjnym Infrastruktura i Środowisko.

W odpowiedzi na wniosek inwestora Departament Projektów Unijnych i Monitoringu, w piśmie z dnia [...] listopada 2008 r., prosił o przedstawienie stanu zaawansowania prac oraz określenie terminu osiągnięcia gotowości do ogłoszenia przetargu.

Pismem z dnia 8 października 2007 r. Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad przekazała informacje o przydzieleniu dodatkowych środków finansowych z przeznaczeniem na wykup gruntów pod realizację budowy obwodnicy K.

Z przedstawionych dokumentów jednoznacznie wynikało, że istniała realna szansa przystąpienia do realizacji inwestycji i niezbędne było niezwłoczne zajęcie działek należących do skarżącego.

Sąd podkreślił, że za niezwłocznym zajęciem nieruchomości przemawiał interes społeczny polegający na istotnej zmianie komunikacyjnej. Planowana inwestycja miała poprawić płynność i bezpieczeństwo ruchu drogowego, ograniczyć natężenie ruchu drogowego przez miasto K. Jak wynika z pisma z dnia [...] listopada 2008 r. możliwość otrzymania środków unijnych i wejścia projektu na listę podstawową została uzależniona od przedstawienia harmonogramu prac – łącznie z przystąpieniem do procedury przetargowej. Tak więc inwestor, mając szansę na realizację inwestycji, potrzebował możliwości przystąpienia do niej. Jednym z warunków dających taką możliwość było prawo dysponowania potrzebnymi nieruchomościami, w tym należącymi do skarżącego.

Zdaniem Sądu organ rozpoznający wniosek, mając przedstawioną dokumentację, w tym harmonogram prac, a także możliwość wejścia na listę podstawową i otrzymania wsparcia ze środków finansowych unijnych, biorąc pod uwagę potrzebę realizacji tej inwestycji drogowej, miał podstawy do uznania, że zachodzi uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 17 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2012 r. skargę kasacyjną wniósł A. B. Zaskarżając wyrok w całości zarzucił mu:

I. Naruszenie przepisów postępowania:

1/ art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, dalej p.u.s.a., oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, 77 i 140 k.p.a.;

2/ art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ odwoławczy art. 40 § 1 k.p.a.;

3/ art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ odwoławczy art. 61 § 4 k.p.a.;

4/ art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez błędną ocenę przez Sąd I instancji ustaleń faktycznych poczynionych przez organy i przyjęcie, wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, że w niniejszej sprawie zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe, oraz że istniały przesłanki uzasadniające niezwłoczne zajęcie nieruchomości skarżącego;

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego:

1/ art. 1 § 1 i 2 p.u.s.a. i art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. i art. 17 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych, poprzez błędną ocenę, jakoby organ odwoławczy prawidłowo zastosował w niniejszej sprawie ww. przepis.

Wskazując na powyższe naruszenia autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji błędnie uznał, że pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewoda W. zawiadomił skarżącego o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wywłaszczenia prawa własności gruntu, wskazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że "organ dysponował pełnomocnictwem ogólnym z dnia [...] maja 2008 r. - do podejmowania wszystkich czynności administracyjnych, w związku z budową obwodnicy miasta K.". Tymczasem zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego nie zostało doręczone skarżącemu, tudzież osobie uprawnionej do działania w jego imieniu. Zostało ono w dniu [...] grudnia 2009 r. doręczone W. S., który reprezentował skarżącego w postępowaniu administracyjnym w sprawie lokalizacji obwodnicy w miejscowości K.. W. S. nie otrzymał od skarżącego pełnomocnictwa ogólnego, jak również w ramach udzielonego mu pełnomocnictwa rodzajowego nie posiadał umocowania do występowania w imieniu strony w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Postępowanie wywłaszczeniowe stanowi bowiem postępowanie odrębne wobec postępowania w przedmiocie wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości w związku z budową drogi krajowej.

Skarżący podkreślił, że pełnomocnictwo udzielone w postępowaniu administracyjnym upoważnia pełnomocnika do działania w danej, konkretnej sprawie. W postępowaniu administracyjnym nie można domniemywać kontynuacji istniejącego pełnomocnictwa względem innych spraw administracyjnych, nawet jeżeli prowadzi je ten sam organ. Brak było zatem podstaw do przyjęcia, że umocowanie udzielone W. S. uprawniało go do działania w imieniu skarżącego również w postępowaniu wywłaszczeniowym.

Skoro W. S. nie reprezentował skarżącego w postępowaniu wywłaszczeniowym, zawiadomienie o wszczęciu tego postępowania winno było zostać doręczone bezpośrednio stronie. Doręczenie zawiadomienia osobie, która nie występowała w charakterze pełnomocnika skarżącego, narusza art. 40 § 1 k.p.a. Zatem wobec braku doręczenia skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu postępowania, nie doszło do jego wszczęcia. Przepis art. 61 § 4 k.p.a. wymaga, aby zawiadomienie o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron, zostało doręczone wszystkim osobom będącymi stronami w sprawie.

Autor skargi kasacyjnej podniósł również, że Sąd I instancji bezzasadnie podzielił ustalenia organów, jakoby w niniejszej sprawie zachodził "uzasadniony przypadek", pozwalający na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Sąd nie ustosunkował się w ogóle do zarzutów dotyczących niewystępowania w niniejszej sprawie drugiej z przesłanek określonych w art. 17 ustawy. Nie zweryfikował też twierdzeń Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, pomimo że upływ ponad 4 lat od przedłożenia przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad wyjaśnień w tej kwestii nie tylko umożliwiał, ale też czynił koniecznym odniesienie tych twierdzeń do rzeczywistego i aktualnego stanu sprawy.

Przedmiotowa inwestycja ujęta została w programie budowy dróg krajowych na lata 2008-2012 i zgodnie z przekazanym przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad harmonogramem, jej realizacja miała nastąpić w okresie od sierpnia 2009 r. do grudnia 2010 r. Biorąc pod uwagę czas, w jakim wybudowana miała zostać obwodnica, a także fakt, że do dnia dzisiejszego nie zostały podjęte żadne czynności w tym zakresie, trudno podzielić pogląd Sądu I instancji, jakoby wniosek o wydanie zezwolenia na natychmiastowe zajęcie nadal mógł być zasadny.

Sąd I instancji powołał się przy tym na możliwość pozyskania środków unijnych, jako uzasadnienie dla udzielenia zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, pomimo że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o realnej możliwości uzyskania tychże środków, bądź o ich pozyskaniu lub podjęciu jakichkolwiek prac przygotowawczych w ramach inwestycji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

Bezsporne jest, że ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczegółowych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych (Dz.U. Nr 80, poz. 721 ze zm.) stanowi lex specialis wobec ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i w sposób odrębny reguluje tryb wszczęcia i prowadzenia postępowania wywłaszczeniowego, a jedynie w sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przepis art. 17 ust. 1 ww. ustawy stanowi, że po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego wojewoda, na wniosek Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, udziela w uzasadnionych przypadkach, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości przeznaczonych na pasy drogowe.

Autor skargi kasacyjnej stawia zaskarżonemu wyroki dwa zarzuty. Po pierwsze – że postępowanie wywłaszczeniowe nie zostało w niniejszej sprawie wszczęte, bowiem stronie (właścicielowi nieruchomości) nie zostało doręczone zawiadomienie o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, a jedynie osobie, która nie była pełnomocnikiem strony w tym postępowaniu, choć organ mylnie przyjął, że tak było.

Drugi zarzut dotyczy zaś okoliczności, że w sprawie nie wykazano, aby zaszły uzasadnione przypadki, pozwalające na wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie, zgodnie z ostateczną decyzją lokalizacyjną z dnia [...] października 2005 r., należące do skarżącego działki nr [...] zostały przeznaczone na budowę obwodnicy drogowej K., w ciągu drogi krajowej nr [...].

Po nieudanych próbach nabycia ww. nieruchomości w drodze zawarcia umowy (w trakcie których skarżącego reprezentował W. S. na podstawie pełnomocnictwa z dnia [...] maja 2008 r.), Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zwrócił się do Wojewody W. o wszczęcie postępowania wywłaszczeniowego i jednocześnie o wydanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości.

Pismem z dnia [...] grudnia 2009 r. Wojewoda W. zawiadomił strony postępowania wywłaszczeniowego o jego wszczęciu, doręczając zawiadomienie W. S.. Nie można odmówić racji Sądowi I instancji, który przyjął, że złożone do akt sprawy pełnomocnictwo z dnia [...] maja 2008 r. upoważniało W. S. do reprezentowania skarżącego w postępowaniu administracyjnym dotyczącym nabycia (wywłaszczenia) jego nieruchomości pod budowę obwodnicy K. Przemawia za tym okoliczność, że prowadzone przez organ postępowanie zakończone decyzją zezwalającą na zajęcie nieruchomości z całą pewnością pozostawało "w związku z budową obwodnicy", a taka przecież była treść pełnomocnictwa. W tym celu również W. S., w imieniu skarżącego, występował do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z propozycją nabycia nieruchomości niezbędnych do budowy obwodnicy. Ponadto W. S., powiadomiony o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego, nie podnosił w żaden sposób okoliczności, że nie jest już pełnomocnikiem skarżącego, a od doręczonej mu pierwszej decyzji w przedmiocie zezwolenia na zajęcie nieruchomości z dnia [...] grudnia 2009 r. skarżący w terminie wywiódł odwołanie, uwzględnione następnie przez organ odwoławczy. Skarżący nie kwestionował wówczas prawidłowości doręczenia W. S. decyzji zezwalającej na czasowe zajęcie nieruchomości, co dobitnie świadczy o tym, że uznawał go za swojego pełnomocnika.

Nie mogły zatem przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu zarzuty odnoszące się do nieprawidłowego doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego. Zatem uznać należy, że chwili złożenia wniosku o niezwłoczne zajęcie nieruchomości toczyło się też postępowanie o jej wywłaszczenie.

W tej sytuacji ocena zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości sprowadza się do zbadania przesłanki "uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy, której wystąpienie jest niezbędne do udzielenia takiego zezwolenia.

Także w tej kwestii stanowiska Sądu I instancji i orzekających w sprawie organów nie można skutecznie zakwestionować. Ocena, czy w sprawie zachodzi uzasadniony przypadek, pozostawiona została organowi rozpoznającemu sprawę. Ustawodawca nie ustanowił przy tym żadnych szczególnych kryteriów do takiej oceny. Przyjęcie w tej sytuacji, że konieczność rozpoczęcia inwestycji uzasadniona jest interesem społecznym polegającym na istotnej zmianie komunikacyjnej, poprawiającej płynność i bezpieczeństwo ruchu drogowego i ograniczającej natężenie ruchu drogowego przez miasto K., jest jak najbardziej prawidłowe. Także możliwość otrzymania środków unijnych i wejścia projektu na rządową listę podstawową inwestycji drogowych, co zostało uzależnione od przedstawienia harmonogramu prac i przystąpienia do procedury przetargowej, uzasadniało wniosek o niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Słusznie podkreślił Sąd I instancji, że inwestor, mając szansę na realizację przedmiotowej inwestycji, potrzebował możliwości przystąpienia do jej realizacji. Jednym z warunków dających możliwość realizacji inwestycji było prawo dysponowania znajdującymi się tam nieruchomościami. Organ rozpoznający wniosek, mając przedstawioną dokumentację, w tym harmonogram prac, a także możliwość wejścia na listę podstawową i otrzymania wsparcia ze środków unijnych, biorąc pod uwagę potrzebę realizacji tej inwestycji, miał podstawy do uznania, że zachodzi uzasadniony przypadek o którym mowa w art. 17 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych.

W tym kontekście nie mogą znaleźć uznania Naczelnego Sądu Administracyjnego argumenty, że inwestycja wciąż nie została zrealizowana i zachodzi obawa, że tak się nie stanie również w przyszłości. Organ miał bowiem ocenić argumenty wnioskodawcy na dzień złożenia wniosku i nie mógł żądać, by Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w jakikolwiek sposób udowodnił, czy podjęte przez niego czynności zmierzające do realizacji inwestycji (w tym wnioski o dofinansowanie ze środków unijnych) miały szansę realizacji.

Zatem zarzut naruszenia art. 17 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg krajowych należy uznać za nieuzasadniony.

Również podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty obrazy przepisów postępowania nie znajdują uzasadnienia. Skarżący nie wykazał bowiem żadnej istotnej dla wyniku sprawy kwestii, którą winien był zająć się Sąd I instancji w uzasadnieniu swego wyroku i którą pominął. W szczególności aprobaty nie znajduje zarzut, że uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd przedstawił bowiem w uzasadnieniu wyczerpujący wywód, pozwalający na kontrolę instancyjną wydanego orzeczenia.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.