Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 922/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 153, 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,8,75 par. 1, 77 par. 1, 107 par. 3, art. 156 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1958 nr 17 poz 70
law: Ustawa z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska Sędziowie: WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Dariusz Chaciński Protokolant ref. Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi Agencji [...] SA z siedzibą w W. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca nr [...] Minister Infrastruktury po rozpatrzeniu wniosku Agencji [...] S.A. w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] grudnia 2009 r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] b.nr. o pow. [...] m2 utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2009 r.

W uzasadnieniu organ nadzoru wskazał, że decyzją z [...] marca 1981 r. nr [...] Naczelnik Dzielnicy W. – [...] orzekł o wywłaszczeniu za odszkodowaniem nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] b.nr. o pow. [...] m2, oznaczonej w zbiorze dokumentów Rep. [...] jako działka Nr [...], opisanej w zaginionej księdze wieczystej "[...]", stanowiącej własność A.S. i B.Z.

Decyzją z [...] czerwca 1981 r. nr [...] Prezydent W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r.

Pismem z [...] lipca 2002 r. B.Z. wniósł o stwierdzenie nieważności tych decyzji, wskazując że nie zrealizowano celu inwestycyjnego dla którego wywłaszczono nieruchomość.

Decyzją z [...] czerwca 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził nieważność decyzji Prezydenta m. W. z [...] czerwca 1981 r. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r. w części dotyczącej ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość i odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanych decyzji w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z [...] października 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] czerwca 2003 r.

Wyrokiem z 8 września 2005 r. sygn. akt I SA 2573/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B.Z. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 2003 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] czerwca 2003 r.

Wyrokiem z 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 272/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 września 2005 r. sygn. akt I SA 2573/03 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w części dotyczącej wywłaszczenia.

Wyrokiem z 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 457/07 – prawomocnym od dnia 06.11.2008 r. – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] października 2003 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...] czerwca 2003 r. w zakresie, w którym odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. i poprzedzającej ją decyzję Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości.

W uzasadnieniu wyroku Sąd powołał art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. oraz przytoczył stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 272/06, gdzie Sąd stwierdził m.in., iż nieuzasadnione było upatrywanie przez organ orzekający celowości wywłaszczenia w decyzji Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] lipca 1977 r. wydanej na podstawie § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z 31 maja 1962 r. w sprawie przekazywania terenów w miastach i osiedlach, przekazującej teren o pow. [...] m2 przy ul. [...], a obejmujący również sporną działkę, w użytkowanie Przedsiębiorstwu [...]. Przekazywanie terenów w użytkowanie mogło dotyczyć tylko gruntów państwowych. Sąd stwierdził, iż zadysponowanie nieruchomością przed wywłaszczeniem i pobieranie na podstawie powołanej decyzji z [...] lipca 1977 r. opłat za grunt z tytułu użytkowania świadczy o pozbawieniu skarżącego już wcześniej władania tym gruntem. Potwierdza to także pismo Geodety Dzielnicowego z [...] kwietnia 1977 r., skierowane do skarżącego, któremu takiej informacji udzielono w oparciu o dane z ewidencji gruntów, informując, że dawna działka nr [...] wchodzi w skład terenów będących we władaniu Przedsiębiorstwa [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż wywłaszczenie nieruchomości nie jest dopuszczalne, gdy została już ona zajęta przez terenowy organ administracji państwowej, który przekazał ją w drodze decyzji w użytkowanie innemu podmiotowi.

Wyrokiem z 6 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1458/07 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Agencji [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 457/07.

W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał, iż w wyroku z 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 272/06 Sąd ten zawarł ocenę prawną przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości stwierdzając, iż "wydane w toku postępowania decyzje wywłaszczeniowe rażąco naruszyły art. 3 ust. 1 ustawy".

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Infrastruktury decyzją z [...] grudnia 2009 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] b.nr. o pow. [...] m2 .

Pismem z [...] stycznia 2010 r. Agencja [...] S.A. w W. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z [...] grudnia 2009 r.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że decyzja Ministra Infrastruktury została wydana z naruszeniem art. 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 107 § 3, 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art.. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r.

Po rozpatrzeniu wniosku Agencji [...] S.A. i całości akt sprawy Minister Infrastruktury wskazał, że sprawa zakończona decyzją tego organu z [...] grudnia 2009 r. nr [...] zawiera wyczerpującą ocenę prawną decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r. w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] b.nr. o pow. [...] m2.

Minister wyjaśnił, że organ stwierdza nieważność decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa w przypadku zaistnienia rażącego naruszenia prawa przy wydawaniu decyzji, jednocześnie naruszenie to musi być jednoznaczne, obiektywne, oczywiste i wewnętrznie spójne. Organ rozpatrujący sprawę w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji musi wykazać oczywistą sprzeczność z przepisami prawa, odwołanie się przy tym do innych nie wymienionych w normie prawnej przesłanek jest niedopuszczalne. Pozytywną przesłanką stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 jest kwalifikowane naruszenie prawa określone w tym przepisie jako "rażące". Powyższy przepis musi być interpretowany ściśle, jako wyjątek od generalnej zasady trwałości ostatecznych decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, nie może podlegać wykładni rozszerzającej, wręcz należy go interpretować dosłownie lub nawet ścieśniająco.

Minister podkreślił, że w przedmiotowej sprawie stanowisko zajmowały już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz Naczelny Sąd Administracyjny, których – w myśl art. 153 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 – dalej ppsa) ocena prawna wyrażona w orzeczeniach wiążą sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia.

Zgodnie z art. 153 ppsa w przedmiotowej sprawie organ nadzoru związany jest oceną prawną dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 272/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 457/07 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 listopada 2008 r. sygn. akt I OSK 1458/07.

Minister Infrastruktury stwierdził, że istotne znaczenie w przedmiotowej sprawie ma ocena, czy spełnione zostały materialno-prawne przesłanki dopuszczalności wywłaszczenia. Zgodnie z art. 3 ust. 1-2 ustawy z 12 marca 1958 r. wywłaszczenie było dopuszczalne, jeżeli nieruchomość była ubiegającemu się o wywłaszczenie niezbędna na cel użyteczności publicznej, na cel obrony Państwa albo dla wykonywania zadań określonych w zatwierdzonych planach gospodarczych oraz dla planowej realizacji budownictwa mieszkaniowego.

Minister wskazał, że w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 272/06 oraz w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 kwietnia 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 457/07 jednoznacznie wskazano, iż przedmiotowa nieruchomość została zajęta bez tytułu prawnego przed wywłaszczeniem, zatem ocena ta wiąże organ w przedmiotowej sprawie.

Organ nadzoru podkreślił, że zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r., nie było dopuszczalne wywłaszczenie nieruchomości na cel, który został już wcześniej zrealizowany.

Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego opowiedziało się w takich przypadkach za brakiem podstaw do wydania decyzji wywłaszczeniowej, bowiem nie służy ona uregulowaniu stanu prawnego , lecz umożliwieniu realizacji celu, który bez wywłaszczenia nie mógł być osiągnięty.

W ocenie organu nadzoru oznacza to, że wywłaszczenie nieruchomości zostało dokonane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r.

Minister wskazał, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły nieodwracalne skutki prawne.

Minister wyjaśnił, że nieodwracalność skutków prawnych w rozumieniu art. 156 § 2 kpa oznacza w szczególności sytuację, w której poprzedni stan prawny nie może być przywrócony, gdyż przestał istnieć przedmiot, którego prawo dotyczyło lub też podmiot, któremu prawo przysługiwało, utracił zdolność do zachowania tego prawa albo wygasła instytucja stanowiąca źródło tego prawa. Za nieodwracalny skutek prawny uważa się również zbycie nieruchomości na rzecz osoby trzeciej chronionej rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych. Ponadto, przy ocenie odwracalności skutków prawnych organ nie bierze pod uwagę skutków prawnych późniejszych decyzji administracyjnych będących następstwem wydania innych decyzji.

Wywłaszczona nieruchomość stanowi obecnie działkę ewidencyjną nr [...] o pow. [...] ha i jest własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Agencji [...] S.A. z siedzibą w W. (następcy prawnego Przedsiębiorstwa [...]).

Wojewoda [...] decyzją z [...] kwietnia 1999 r. nr [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez Przedsiębiorstwo [...] w W., którego następcą prawnym jest Agencja [...] Spółka Akcyjna, prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2 (obecnie działka nr [...]) położonej w W. przy ul. [...].

W ocenie Ministra Infrastruktury nie jest istotny fakt, że wywłaszczona nieruchomość została wniesiona przez Agencję [...] S.A. jako aport do spółki A. [...] Sp. z o.o., ponieważ jest to konsekwencją wydania decyzji Wojewody [...] z [...] kwietnia 1999 r. a nie decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r.

Organ nadzoru uznał, że w przedmiotowej sprawie nie nastąpiły nieodwracalne skutki prawne decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r.

Na powyższą decyzję, skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Agencja [...] S.A. w W.

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji z [...] grudnia 2009 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła rażące naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności naruszenie:

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające m.in. na wadliwej kontroli w trybie nieważnościowym decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. oraz poprzedzającej ją decyzji naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r.;

- art. 15 kpa w związku z art. 78 Konstytucji RP poprzez pozbawienie skarżącego prawa do rozpoznania sprawy w dwóch instancjach w postępowaniu administracyjnym;

- art. art. 7 kpa, 77 § 1 i 107 § 3 kpa poprzez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skarżącego oraz polegające na braku, w zaskarżonej decyzji, uzasadnienia faktycznego i prawnego właściwego dla kontroli w trybie nieważnościowym, w szczególności na braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz oceny i uwzględnienia dowodów;

- art. 153 ppsa, poprzez wadliwą wykładnię wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania;

- art. art. 7 i 8 kpa polegające na nieuwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz naruszeniu podstawowej zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja nie zawiera kontroli w trybie nieważnościowym, decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Dzielnicy W.- [...] z [...] marca 1981 r. Zaskarżona decyzja nie odnosi się do ustaleń faktycznych decyzji kontrolowanych w trybie nieważnościowym. Przyjmuje ona własne ustalenia faktyczne, z pominięciem ustaleń faktycznych, zawartych w decyzji kontrolowanej w trybie nieważnościowym.

Zaistnienie przesłanek stwierdzenia nieważności ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydania orzeczenia, kwestionowanego w trybie nieważnościowym.

W ocenie skarżącego stanowisko co do rażącego naruszenia prawa wynika z wykładni przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, dokonanej po blisko 20 latach od dnia wydania decyzji kontrolowanej w trybie nieważnościowym.

Skarżący podkreślił, że jeżeli przepis dopuszcza rozbieżną interpretację przepisów, to wybór jednej z takich interpretacji, jeżeli nawet później zostanie uznany za nieprawidłowy, nie może być oceniany jako rażące naruszenia prawa. Z rażącym naruszeniem prawa mamy więc do czynienia wtedy, gdy uchybienie prawa ma charakter oczywisty, jasny i bezsporny, nie dopuszczający możliwości odmiennej wykładni.

Wskazując na naruszenie art. 15 kpa w zw. z art. 78 Konstytucji skarżący podniósł, że Minister Infrastruktury nie dokonał dwukrotnej, pełnej kontroli w postępowaniu nadzorczym decyzji wywłaszczeniowej i nie rozpoznał zarzutów skarżącego.

Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja nie zawiera rozpatrzenia istotnych okoliczności przy stosowaniu art. 156 § 2 pkt 2 kpa. tj.

- stwierdzenie nieważności jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych i może mieć ono miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. W orzecznictwie podkreśla się, że wykładnia tego przepisu powinna być dokonywana ściśle, a nawet ścieśniająco, niedopuszczalna jest natomiast jego wykładnia rozszerzająca;

- o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej, gdyż nie każde, nawet oczywiste naruszenie prawa może być uznane za rażące;

- oceniając legalność decyzji o wywłaszczeniu, należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji, wynikającą z fundamentalnej zasady pewności obrotu prawnego i to że możliwość stwierdzenia nieważności decyzji stanowi wyjątek od tej zasady.

W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja narusza art. 153 ppsa poprzez wadliwą wykładnię wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania.

Zgodnie z ustalonym orzecznictwem i doktryną, obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, wynikający z art. 153 ppsa, nie dotyczy stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią prawa.

Skarżący zarzucił, że organ nadzoru dokonał błędnej wykładni art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości.

W świetle wykładni prawa, dokonanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 17 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 272/06, materiał dowodowy niniejszej sprawy, wykazuje przesłanki z art. 3 ust. 1 ustawy o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w szczególności niezbędność przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia:

1) wydana została decyzja koordynacyjna nr [...] z [...] lutego1975 r. L.dz. [...] przez Urząd m. W. – Miejską Komisję Planowania, a tym samym podjęto działania organizacyjno-prawne zmierzające do realizacji inwestycji zgodnie z wykładnią dokonaną w wyroku z 17 stycznia 2007 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (str. 8 uzasadnienia wyroku);

2) wydana została decyzja z [...] listopada 1973 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej m. W. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego zagospodarowania terenu inwestycji i usytuowania obiektów Oddziału P. [...] przy H. [...] ul. [...]; a tym samym zostały sprecyzowane warunki lokalizacji oraz ustalono ostateczną wielkość działki, zgodnie z wykładnią dokonaną w wyroku z 17 stycznia 2007 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (str.8 uzasadnienia wyroku).

Z tych przyczyn, zdaniem skarżącego, należy uznać, że wykazane zostały przesłanki z art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w szczególności niezbędność przedmiotowej nieruchomości na cel wywłaszczenia.

Skarżący zarzucił, że w zaskarżonej decyzji nie został uwzględniony fakt, że decyzja z [...] lipca 1977 r. w sprawie przekazania terenu w użytkowanie, nie została wskazana w decyzji kontrolowanej w trybie nieważnościowym, co uzasadnia twierdzenia skarżącego, że decyzja ta nie dotyczy przedmiotowej działki, a tym samym przedmiotowa działka nie została przekazana w drodze decyzji w użytkowanie innemu podmiotowi przed wywłaszczeniem i nie były pobierane opłaty z tego tytułu, co stanowi istotną okoliczność, zgodnie z wykładnią dokonaną w wyroku z 17 stycznia 2007 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego (str. 9 uzasadnienia wyroku).

Pismo Geodety Dzielnicowego z [...] kwietnia 1977 r. nie zostało wskazane w decyzji kontrolowanej w trybie nieważnościowym, co wskazuje, w ocenie skarżącego, na zasadność twierdzenia, że pismo to nie stanowi dowodu, że przedmiotowa działka została przekazana w drodze decyzji w użytkowanie innemu podmiotowi przed wywłaszczeniem i że były pobierane opłaty z tego tytułu.

Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza art. 7 i 8 kpa, gdyż nie uwzględnia interesu społecznego i słusznego interesu strony oraz narusza podstawową zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Pomija ona skutki prawne nabycia w 1992 r. przez A. [...] Sp. z o.o. (wówczas pod firmą H. [...] Sp. z o.o.) całości hutniczego przedsiębiorstwa. W ramach powyższego nabycia przedsiębiorstwa, Agencja [...] S.A. wniosła do spółki A. [...] Sp. z o.o. (wówczas pod firmą H. [...] Sp. z o.o.) jako wkład niepieniężny, prawa do nieruchomości, opisanych szczegółowo w uchwale nr 1 Zgromadzenia Wspólników H. [...] Sp. z o.o., objętej protokołem, sporządzonym w dniu [...] września 1992 r. – w tym wniosła prawa do przedmiotowej nieruchomości.

A. [...] Sp. z o.o. wykazuje przedmiotową nieruchomość jako składnik kapitału zakładowego z mocy wpisu w/w uchwały i kapitału zakładowego do rejestru sądowego.

Skarb Państwa nie wykonał obowiązku ustawowego ujawnienia w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa.

Agencja [...] S.A. w W. nie uzyskała wpisu do księgi wieczystej prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości, nie było możliwe przeniesienie tego prawa na rzecz A. [...] Sp. z o.o. w wykonaniu uchwały z [...] września 1992 r..

Z powodów jak wyżej Agencja [...] S.A. w Warszawie i A. [...] Sp. z o.o. nie mogą w niniejszym postępowaniu korzystać z domniemania wynikającego z art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece oraz rękojmi wiary publicznej księgi wieczystej, zgodnie z art. 5 tej ustawy.

Ze względu na przedłużające się oczekiwanie na wpis do księgi wieczystej i ryzyko przedawnienia roszczenia o wykonanie uchwały z [...] września 1992 r., A. [...] Sp. z o.o. uzyskała od Agencji [...] S.A. w Warszawie ponowne zobowiązanie do przeniesienia prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowych działek, na podstawie § 2 "Umowy przedwstępnej przeniesienia praw do nieruchomości i Pełnomocnictwo z [...] września 2005 r. Rep. [...] Nr [...]."

Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja pomija skutki prawne w/w Umowy, na podstawie której A. [...] Sp. z o.o. jest warunkowo uprawnionym.

Stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowych stanowi podstawę roszczeń Agencji wobec Skarbu Państwa w trybie art. 417 kodeksu cywilnego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Zatem ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa (por. wyrok SN z 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 OSNAPiUS nr 1 poz. 2 z glosą aprobującą B.Adamiak OSP 1999 nr 5, poz. 101). Nie ulega wątpliwości, że te wyjątkowe okoliczności w niniejszej sprawie nie zachodzą. W takiej sytuacji kontrola zaskarżonej decyzji sprowadza się do zbadania, czy nie narusza ona przepisu art. 153 p.p.s.a.

W sprawie decyzji wydanych w postępowaniu nadzorczym dotyczącym decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. i decyzji Naczelnika Dzielnicy W. – [...] z [...] marca 1981 r. o wywłaszczeniu nieruchomości zostały wydane dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (nie uwzględniając wyroku tego Sądu uchylonego przez NSA). W pierwszym z tych wyroków z 17 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 272/06, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał wykładni art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r., oceniając, że podjęte w postępowaniu wywłaszczeniowym decyzje rażąco naruszają art. 3 ust. 1 wyżej wskazanej ustawy. Stanowisko to zostało potwierdzone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 listopada 2008 r. w sprawie I OSK 1458/07, w którym Sąd powołując się na wcześniejszy swój wyrok z 17 stycznia 2007 r. wskazał, że Wojewódzki Sąd uwzględnił wykładnię przepisu art. 3 ust. 1 ustawy, dokonaną w wyroku z 17 stycznia 2007 r., a więc wyrokował stosownie do przepisu art. 190 zdanie 1 ppsa. W tej sytuacji niezasadny jest zarzut skargi odnośnie naruszenia przez organ nadzoru przepisu art. 153 ppsa. Jak wyżej wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 stycznia 2007 r. I OSK 272/06 dokonał wykładni przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r., a nie dokonał oceny stanu faktycznego sprawy. Wprawdzie w wyroku tym Sąd dokonując analizy przepisów dotyczących wywłaszczenia odniósł się do dowodów zebranych w sprawie, a po ich analizie stwierdził, że sporna nieruchomość została rozdysponowana przed jej wywłaszczeniem. Sąd ten w konkluzji stwierdził, że w postępowaniu wywłaszczeniowym doszło do rażącego naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy. Zatem nieuprawnione jest stanowisko skarżącego, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. oraz, że w świetle wykładni dokonanej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 stycznia 2007 r. materiał dowodowy wskazuje na zaistnienie przesłanek z wyżej wskazanego artykułu. W rzeczywistości z uzasadnienia tego wyroku wynika stanowisko wręcz odwrotne. Dokumenty, wskazane w skardze, które – zdaniem skarżącego - miały przemawiać za zaistnieniem przesłanek z art. 3 ust. 1 ustawy, a więc za legalnością decyzji wywłaszczeniowych, były dopuszczone jako dowód w sprawie toczącej się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w sprawie I SA/Wa 457/07. W wyroku z 23 września 2007 r. w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił, że dokumenty te nie spowodowały zmiany stanu faktycznego uzasadniającego wyłączenie oceny prawnej zawartej w wyroku NSA z 17 stycznia 2007 r. Od dnia wydania tego wyroku stan faktyczny się nie zmienił. Stanowisko Sądu I instancji zostało w pełni podzielone przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 listopada 2008 r. w sprawie I OSK 1458/07. Zatem ponowne powoływanie się przez skarżącego na dowody, które były przedmiotem analizy sądów obydwu instancji, przy jednoznacznym stanowisku tych sądów o rażącym naruszeniu przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. w postępowaniu wywłaszczeniowym, jest niezasadne. Dlatego chybione są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 153 ppsa oraz art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości, w tym, stanowisko skargi, że rozumienie tego ostatniego przepisu wynika z różnej jego wykładni. Wykładnia przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z 12 marca 1958 r. została dokonana przez NSA i organ nadzoru był nią związany.

Nie można także podzielić zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organ nadzoru art. 156 § 1 pkt 2 kpa; w tym, że zaskarżona decyzja nie zawiera kontroli decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 1981 r. i decyzji Naczelnika Dzielnicy W. [...] z [...] marca 1981 r. oraz, że nie odnosi się do zasady trwałości decyzji i nie uwzględnia indywidualnych okoliczności rozpatrywania sprawy. W istocie bowiem zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji z [...] grudnia 2010 r., Minister Infrastruktury wskazał, jaki jest cel postępowania nadzorczego, co stanowi rażące naruszenie prawa i jaki musi być charakter tego naruszenia, a następnie odniósł te rozważania do będących przedmiotem oceny decyzji wywłaszczeniowych, powołując treść obowiązujących wówczas przepisów i odniósł je do dowodów zabranych w sprawie. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie wywłaszczenie nieruchomości w sytuacji, gdy została już ona uprzednio zajęta bez podstawy prawnej stanowi naruszenie art. 16 oraz art. 21 ust. 2 ustawy z 12 marca 1958 r.

Stanowisko takie wynikało także z wyroku NSA z 17 stycznia 2007 r. w sprawie I OSK 272/06.

Zważyć należy, iż pomimo że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający. Organ nadzoru zasady tej nie naruszył, tym bardziej, że był on związany przepisem art. 153 ppsa. W tej sytuacji zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ nadzoru przepisów art. 7 i 8 kpa polegające na pominięciu skutków prawnych, wniesienia przez skarżącego praw do przedmiotowej nieruchomości do A. [...] Sółki z o.o. (pomijając fakt, że organ nadzoru do kwestii tej się odniósł), są bezzasadne. A to dlatego, że tylko w przypadkach wskazanych w art. 156 § 2 kpa organ może nie stwierdzić nieważności decyzji. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi.

Chybiony jest także zarzut naruszenia przez organ nadzoru przepisu art. 15 kpa w zw. z art. 78 Konstytucji, poprzez pozbawienie skarżącego prawa do rozpoznania sprawy w dwóch instancjach. Skarżący pomija tu fakt, że w mniejszej sprawie wydana był decyzja Ministra Infrastruktury z [...] grudnia 2009 r., którą organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej, a wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył skarżący i został on rozpoznany zaskarżoną decyzją. Wbrew zarzutom skargi organ nadzoru dokonał ponownej kontroli decyzji z [...] grudnia 2009 r., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 kpa i nie budzi zastrzeżeń. Ponadto organ naczelny ponownie rozpoznał sprawę w jej całokształcie.

Mając na uwadze wszystkie omówione okoliczności, Sąd z mocy art. 151.ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.