Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 459/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 1 - 3, art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a - c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 9, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 33 ust. 4 pkt 3, art. 35 ust. 1, art. 36 ust. 1 pkt 7, art. 61 ust. 1, 3 i 4
journal: Dz.U. 2004 nr 99 poz 1001
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski, Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (spr.), Protokolant Asystent sędziego Adam Traczyk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi K. H. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] znak [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2006 r. 2. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.


UZASADNIENIE

Wojewoda zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2004 r. nr 99, poz. 1001 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania K. H. od decyzji wydanej z upoważnienia Starosty z dnia [...] znak: [...] w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2006 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ podał, że z akt sprawy wynika, iż K. H. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy w dniu [...] marca 2006 r. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku.

W dniu [...] lipca 2006 r. strona odmówiła przyjęcia propozycji uczestnictwa w szkoleniu, w związku z czym decyzją z dnia [...] organ pierwszej instancji orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lipca 2006 r.

W odwołaniu strona podniosła, że jej odmowa uczestniczenia w szkoleniu była uzasadniona z uwagi na konieczność opieki nad małoletnim dzieckiem, które wychowuje samotnie i nie ma środków pieniężnych na wynajęcie opiekunki. Orzeczenie utraty statusu bezrobotnego wobec niej narusza zasady współżycia społecznego.

Rozpatrzywszy odwołanie, organ drugiej instancji stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy za bezrobotnego uważa się m.in. osobę (...) niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującego w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej (...) zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy (... ).

Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 3 ustawy starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który: (...) odmówił, bez uzasadnionej przyczyny, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia Iub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac interwencyjnych lub robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu, przygotowaniu zawodowym w miejscu pracy; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje na okres 90 dni (...).

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] lipca 2006 r. Powiatowy Urząd Pracy przedłożył stronie propozycję uczestnictwa w szkoleniu "Pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy", organizowanym przez urząd w dniach [...] sierpnia 2006 r. – [...] sierpnia 2006 r.

Stronę poinformowano, że odmowa propozycji udziału w szkoleniu powoduje utratę statusu osoby bezrobotnej na okres 90 dni. W karcie "Propozycja aktywizacji" strona oświadczyła, że nie jest zainteresowana przedłożoną propozycją. Jako przyczynę odmowy podała konieczność opieki na 2-letnią córką, którą wychowuje samotnie.

W myśl zawartej w wyżej cyt. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy definicji bezrobotnego, jest nią osoba zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia. Osoba bezrobotna powinna być dyspozycyjna i liczyć się z obowiązkami, jakie na niej ciążą, m.in. przyjęcia propozycji szkolenia. Oświadczenie bezrobotnego o konieczności opiekowania się małoletnim dzieckiem jest równoznaczne nie tylko z odmową przyjęcia propozycji szkolenia bez uzasadnionej przyczyny, ale nawet z brakiem gotowości do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu definicji bezrobotnego. Osoba, która nie wykazuje takiej zdolności i gotowości, nie może być uznawana za bezrobotnego.

Nie mają znaczenia dla oceny prawnej zaskarżonej decyzji podnoszone przez stronę okoliczności związane z potrzebą opieki nad dzieckiem. Decyduje bowiem wyraźne brzmienie przepisów ustawy.

Na decyzję Wojewody K. H. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając organowi naruszenie zasad współżycia społecznego. W skardze skarżąca podniosła, że konieczność opieki nad 2-letnim dzieckiem jest uzasadnioną przyczyną odmowy udziału w szkoleniu. Jest samotną matką, nie posiadającą żadnych źródeł dochodów, nie otrzymującą alimentów od ojca dziecka, utrzymującą się z kwoty 300 zł przyznanej z opieki społecznej, stąd nie stać jej na zapewnienie dziecku opiekunki na czas szkolenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Organ powołał się na wyrok NSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 1996 r. (sygn. akt II SA 99/96), według którego oświadczenie bezrobotnego o małej przydatności w pracy z powodu konieczności opiekowania się dziećmi jest równoznaczne nie tylko z odmową przyjęcia propozycji pracy bez uzasadnionej przyczyny, ale nawet z brakiem gotowości do podjęcia zatrudnienia w rozumieniu definicji bezrobotnego. Bezrobotny powinien być dyspozycyjny i liczyć się z obowiązkami, jakie na nim ciążą, m.in. obowiązkiem przyjęcia propozycji szkolenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.

Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd, rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 145 §1 pkt 1 lit. a-c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchyleniu podlega decyzja lub postanowienie, jeżeli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

W postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji Wojewody doszło do naruszeń przepisów materialnoprawnych i postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd decyzja ta podlega uchyleniu.

Prawidłowe rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy, wiążące się z właściwym zastosowaniem odpowiednich norm materialnoprawnych, uzależnione jest od uprzedniego dokładnego ustalenia stanu faktycznego, zgromadzenia materiału dowodowego oraz jego wszechstronnego rozważenia i oceny, w myśl zasad określonych w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a.

Analiza akt sprawy administracyjnej prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem powołanych wyżej przepisów kpa oraz uregulowań ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2004 r. Nr 99, poz. 1001 ze zm.).

Organy zastosowały art. 33 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W myśl tego przepisu starosta (...) pozbawia statusu bezrobotnego, który odmówił, bez uzasadnionej przyczyny, udziału w szkoleniu. Żeby więc organ administracji publicznej mógł zastosować powyższy przepis, ustalić powinien, czy strona bez uzasadnionej przyczyny odmówiła udziału w szkoleniu. Stwierdzić to jednakże powinien w świetle całości nałożonych przez ustawodawcę na organy państwowe zadań w zakresie promocji zatrudnienia, łagodzenia skutków bezrobocia oraz aktywizacji zawodowej, a zatem nie tylko ustalić, czy strona faktycznie nie mogła zapewnić opieki nad dzieckiem (np. oddając je pod opiekę komuś z rodziny) i rozważyć, czy odmowa udziału w szkoleniu z uwagi na niemożność zapewnienia opieki dziecku jest odmową bez uzasadnionej przyczyny, ale również czy odmawiając, miała informację na temat środków pomocy służących jej w tym zakresie ze strony państwa.

Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 powołanej powyżej ustawy podstawowymi usługami rynku pracy (do których należą jako publiczne służby zatrudnienia m.in. powiatowe urzędy pracy – art. 6 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy) są:

1) pośrednictwo pracy;

2) usługi EURES;

3) poradnictwo zawodowe i informacja zawodowa;

4) pomoc w aktywnym poszukiwaniu pracy;

5) organizacje szkoleń.

Pośrednictwo pracy polega m.in. na informowaniu bezrobotnych o przysługujących im prawach i obowiązkach (art. 36 ust. 1 pkt 7 cyt. ustawy).

Znaczna cześć informacji niezbędnych bezrobotnemu jest udzielana podczas rejestracji bezrobotnego w powiatowym urzędzie pracy w postaci podpisywanej przez niego Informacji dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy. Przedłożenie osobie rejestrującej się w urzędzie pracy i podpisanie przez nią owej informacji nie zwalnia jednak organu administracji publicznej, jakim jest powiatowy urząd pracy, od informowania bezrobotnego o innych przysługujących mu prawach i obowiązkach.

Obok przepisu art. 36 ust. 1 pkt 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika to z jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – obowiązku informowania (uregulowanego w art. 9 k.p.a.), zgodnie z którym organy są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalanie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego i mają obowiązek czuwać nad tym, by strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek.

Rozwiązanie wprowadzone w art. 9 k.p.a. nie uzależnia obowiązywania lub możliwości stosowania przepisów prawa od znajomości tych przepisów przez obywateli, a w szczególności od znajomości prawa przez strony postępowania administracyjnego. Organy administracji publicznej mają więc obowiązek udzielania stronie informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Podmiotem uprawnionym jest strona i organ obowiązany jest z urzędu udzielać jej informacji. Bierność organu w tym zakresie stanowi naruszenie prawa. Zakres przedmiotowy udzielania informacji o okolicznościach faktycznych i prawnych dotyczy praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ obowiązany jest zatem do udzielania całokształtu informacji związanej z załatwieniem danego rodzaju sprawy administracyjnej (patrz: wyrok NSA z dnia 7 lipca 2001 r., sygn. akt I SA 2447/00, LEX nr 54741; B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2004, s.78-80).

Organ administracji publicznej miał świadomość, że skarżąca K. H. jest osobą samotnie wychowującą dziecko (wynika to z jej Karty rejestracyjnej bezrobotnego).

W dniu [...] lipca 2006 r. wysunięto propozycję jej uczestnictwa w szkoleniu organizowanym przez powiatowy urząd pracy, po czym złożyła ona oświadczenie,

że nie jest zainteresowana propozycją, ponieważ samotnie wychowuje 2-letnią córkę i nie ma jej z kim zostawić pod opieką.

Z akt sprawy wynika, że szkolenie miało trwać w dniach [...]-[...] sierpnia 2006 r., a zatem przez stosunkowo długi – w świetle konieczności zapewnienia w tym czasie opieki dziecku – okres 15 roboczych dni oraz że skarżąca – będąc bezrobotna – nie posiada żadnych dochodów (odwołanie z [...] sierpnia 2006 r.), z których mogłaby opłacić opiekę nad dzieckiem.

W aktach sądowych znajduje się kopia Informacji z dnia [...] lipca 2006 r. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K. o stanie zaległości w sprawie egzekucyjnej przeciwko ojcu dziecka K. H. o wypłatę zaległych alimentów, z której wynika, że ojciec dziecka nie płaci K. H. alimentów.

Okoliczności powyższe – tj. okoliczność samotnego wychowywania przez nie posiadającą dochodów skarżącą małego dziecka, okoliczność niepłacenia przez zamieszkującego w województwie pomorskim ojca dziecka alimentów na to dziecko – podlegały ustaleniom i rozważaniom organów administracji publicznej w postępowaniu wyjaśniającym. Jednakże organy nie wzięły owych okoliczności pod uwagę.

Tymczasem zgodnie z art. 61 ust. 1, 3 i 4 cyt. ustawy bezrobotnemu samotnie wychowującemu co najmniej jedno dziecko do 7 roku życia, na jego wniosek, w razie skierowania tegoż bezrobotnego na szkolenie, starosta może, po udokumentowaniu poniesionych kosztów, refundować koszty opieki nad dzieckiem do lat 7, za okres odbywania szkolenia, przy czym może zostać również wypłacona zaliczka na refundację kosztów opieki nad dzieckiem. Z powyższego należy wnioskować, że ustawodawcy zależało, by przygotowywanie bezrobotnych do lepszego radzenia sobie w poszukiwaniu i podejmowaniu zatrudnienia poprzez organizowanie dla nich szkoleń w tym zakresie prowadzone było nie tylko wobec bezrobotnych będących w stanie zapewnić opiekę nad dziećmi w czasie szkoleń, lecz również wobec bezrobotnych wychowujących samotnie małe dzieci.

Należy zwrócić uwagę, że osobami dotkniętymi bezrobociem w naszym kraju są również osoby samotnie wychowujące dzieci oraz że do istoty ich sytuacji należy brak środków na utrzymanie siebie i często również rodziny. Ustawodawca zaś, zdając sobie z tego sprawę, tworząc ustawę o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i zawierając wśród jej przepisów uregulowania dotyczące szeregu gwarancji wyczerpującego informowania bezrobotnych i licznych dla nich udogodnień, jak omawiana refundacja kosztów opieki nad dzieckiem w trakcie organizowanych przez urzędy pracy szkoleń, wskazał organom administracji publicznej szerokie granice udzielania bezrobotnym pomocy również finansowej w aktywnym poszukiwaniu pracy i informowania ich o tym. Kierowanie bezrobotnych samotnie wychowujących dzieci na szkolenia bez możliwości udzielenia im pomocy w zapewnieniu opieki nad dzieckiem pozbawiałoby sensu to narzędzie pomocy w aktywnym poszukiwaniu pracy (szkolenia).

Jak wynika z akt sprawy, organ administracji nie dopełnił w niniejszej sprawie ciążącego na nim obowiązku udzielania informacji prawnej i faktycznej stronie, bowiem mimo że miał do czynienia z osobą samotnie wychowującą dziecko, nie posiadającą żadnych dochodów, nie udzielił jej szczegółowych informacji w przedmiocie refundacji kosztów opieki nad dzieckiem, o której mowa w art. 61 ust. 1, 3 i 4 ustawy o zatrudnieniu i instytucjach rynku pracy.

Rozważania sądu w kwestii doniosłości stosowania zasady postępowania uregulowanej w art. 9 k.p.a. potwierdzają liczne orzeczenia sądowe. I tak Sąd Najwyższy (patrz: wyrok z 23 lipca 1992 r., III ARN 40/92, Orzecznictwo gospodarcze 1992/4, poz. 92) przyjął, że obowiązek informowania i wyjaśniania stronom przez organ prowadzący postępowanie całokształtu okoliczności faktycznych i prawnych toczącej się sprawy powinien być rozumiany szeroko, jak to jest tylko możliwe. Udowodnione naruszenie tego obowiązku powinno być rozumiane jako wystarczająca podstawa do uchylenia decyzji, szczególnie wówczas, gdy urzędnik stwierdza (lub powinien stwierdzić), że strona zamierza podjąć działania wiążące się dla niej z niekorzystnymi skutkami lub nawet ryzykiem wystąpienia podobnych skutków. W takim wypadku urzędnik ma wyraźny obowiązek w możliwie jasny sposób wyjaśnić całość okoliczności sprawy stronie i równie wyraźnie wskazać mu ryzyko wiążące się z zaplanowanymi działaniami. Jest to jedyny odpowiadający zasadzie art. 1 Konstytucji sposób rozumienia art. 9 kodeksu. W orzeczeniu tym Sąd Najwyższy zwrócił ponadto uwagę na fakt, że w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 września 1989 r., K. 3/89 OTK 1989, poz. 5; postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 lutego 1991 r., W 3/90, OTK 1991/I, poz. 27; orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lutego 1992 r., K. 14/91, OTK 1992/I, poz. 7 i z dnia 29 stycznia 1992 r., K. 15/91, OTK 1992/I, poz. 8; orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 lipca 1992 r., K. 8/91, OTK 1992/I, poz. 5; orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 października 1990 r., U. 1/90, OTK 1990, poz. 9), jak również w orzecznictwie Sądu Najwyższego (z dnia 14 lutego 1991 r., I PRN 1/91, OSNCP 1992/11, poz. 207) utrwaliła się tzw. zasada ochrony zaufania obywatela do prawidłowości działań organów administracji i sądów, z której wynika, iż nie powinien być narażony na uszczerbek obywatel działający w przekonaniu, że odnoszące się doń działania (między innymi informacje) organów państwa są prawidłowe i odpowiadające prawu.

Powtórzyć przy tym należy za J. Borkowskim, że w rozumieniu przepisu art. 9 k.p.a. szkodą będzie każdy uszczerbek, materialny lub moralny, postradanie możliwości uzyskania oczekiwanego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej, zarówno co do jego istoty, jak i czasu, w którym miałoby zapaść. Można powiedzieć, że każde pogorszenie sytuacji faktycznej lub prawnej strony, utrata możliwości jej zmiany na lepsze, odsunięcie na czas późniejszy rozstrzygnięcia sprawy, które mogło być podjęte wcześniej, będzie szkodą dla strony w rozumieniu przepisu art. 9 kodeksu (Glosa aprobująca: J. Borkowski, OSP 1994/5, str. 256, do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach z dnia 15 października 1992 r., SA/Ka 766/92, OSP 1994/5, poz. 100).

Niewątpliwie takim pogorszeniem sytuacji faktycznej strony jest utrata statusu osoby bezrobotnej na skutek odmowy udziału w szkoleniu z uwagi na brak możliwości zapewnienia w tym czasie opieki dziecku.

W innym orzeczeniu (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 1995 r., sygn. akt SA/P 437/95, Prawo gospodarcze 1995/12, str. 29) podniesiono, że polski Kodeks postępowania administracyjnego odrzuca zasadę ignoranti iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi), a naruszenie tego obowiązku przez organ administracji polegające na udzieleniu błędnej informacji lub nieudzieleniu takiej informacji musi być traktowane jako naruszenie prawa, które miało wpływ na wynik sprawy. Ponadto organom nie wolno dla rzekomych korzyści finansowych państwa wykorzystywać nieznajomości prawa przez obywatela, udzielać mu fałszywych informacji, powodujących niekorzystną sytuację oraz nie udzielać informacji prawnej i faktycznej.

Wynika stąd, że określony w art. 9 k.p.a. obowiązek organu wyklucza zajmowanie przez organ prowadzący postępowanie pozycji "przeciwnika" strony, która wyczekuje na popełnienie przez stronę błędu w ocenie wpływu pewnych okoliczności na rozstrzygnięcie sprawy i wykorzystuje ten błąd jako uzasadnienie wydania niekorzystnej decyzji. Przeciwnie, organ prowadzący postępowanie winien zajmować wobec strony podstawę otwartą, nacechowaną zrozumieniem jej interesu (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2000 r., sygn. akt I SA/Ka 1740/98, LEX nr 42031).

Obowiązek udzielania stronie informacji powinien być rozumiany w jak najszerszy sposób, jego naruszenie zaś należy traktować jako wystarczającą przesłankę do uchylenia decyzji (patrz: teza pierwsza wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z 25 czerwca 1997 r., SA/Lu 2087/95).

Zatem z uwagi na fakt, że "przepisy zawierające konkretyzację zasad ogólnych postępowania administracyjnego nie są "deklaracjami" co do sposobu działania organów administracji, lecz stanowią "obowiązujące normy prawne, ustalające prawnie wiążącą wytyczną dla działania (...), normy o szczególnie doniosłym znaczeniu, właśnie z powodu ich politycznego waloru i ogólności zakresu stosowania", że "są to w intencji kodeksu przepisy prawne, a nie programowe "deklaracje" lub nie wiążące instrukcyjne "zalecenia"" (H. Knysiak-Molczyk, Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym, Zakamycze 2004, s. 30-31 [za:] S. Rozmaryn, O projekcie kodeksu postępowania administracyjnego, PiP 1959, z. 4, s. 636-637), organy orzekające w przedmiotowej sprawie obowiązane były stosować zasadę z art. 9 k.p.a., zatem naruszenie tej zasady ma charakter samodzielnej podstawy weryfikacji decyzji i przyczyny uchylającej rozstrzygnięcie administracyjne.

Ani z akt sprawy, ani z uzasadnień zaskarżonej i poprzedzającej jej decyzji nie wynika, by skarżąca została poinformowana przez organ zatrudnienia o przysługującym jej prawie ubiegania się o refundację kosztów opieki nad dzieckiem w trakcie szkolenia, a także że organ przeprowadził ustalenia w kierunku tego, czy faktycznie nie jest ona w stanie zapewnić opieki dziecku. Nie wiadomo więc, czy odmówiła szkolenia pomimo udzielenia jej informacji na temat prawa ubiegania się o refundację.

Odnosząc się do powołanych przez organ w odpowiedzi na skargę wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 1996 r. (SA/Gd 2812/95) i 19 kwietnia 1996 r. (II SA 99/96) dotycząc odmiennych stanów faktycznych, tj. kwestii odmowy przez bezrobotnego przyjęcia propozycji pracy bez uzasadnionej przyczyny z uwagi na konieczność opiekowania się dziećmi. Jednakże umieszczenie tych dwóch przesłanek utraty statusu bezrobotnego (odmowa przyjęcia propozycji praca i odmowa udziału w szkoleniu) w tym samym przepisie (art. 33 ust. 4 pkt 3 cyt. ustawy), nie oznacza zrównanie ich w trybach ustalania ich zajścia przez organ. Odmowa udziału w szkoleniu nie jest równoznaczne z odmową podjęcia pracy i nie oznacza braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Wywnioskować to także można z zamiaru prawodawcy, który wprowadził do ustawy instytucję refundacji kosztów opieki nad dziećmi w trakcie szkolenia.

Powyżej wyłożone wady proceduralne zaskarżonej decyzji uniemożliwiają merytoryczną ocenę stanowisk organów w przedmiocie sprawy i powodują uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Starosty z dnia [...] znak [...].

Uchylenie decyzji poprzedzające zaskarżoną decyzją wynika z treści art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia, dlatego uchylając rozstrzygnięcie organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony będzie również do uzasadnionego uchylenia poprzedzającego go rozstrzygnięcia, o którym wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 1269/97, LEX nr 40856).

Z uwagi zatem na to, że w przedmiotowej sprawie w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji pozostałaby w obrocie prawnym poprzedzająca ją wadliwa decyzja z dnia [...] znak [...], decyzja pierwszoinstancyjna również powinna zostać uchylona.

Przeprowadzając ponownie postępowanie administracyjne, Wojewoda powtórnie zbada sprawę orzeczenia o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz okoliczności do tego prowadzących, tj. kwestię oceny uzasadnienia przez skarżącą przyczyny odmowy udziału w szkoleniu, a także niepoinformowania przez organ pierwszej instancji skarżącej o przysługującym jej uprawnieniu ubiegania się o refundację kosztów opieki nad dzieckiem w trakcie szkolenia, ponadto podda całościowej i wnikliwej analizie zebrany materiał dowodowy i stosując właściwie przepisy postępowania i prawa materialnego, wyda rozstrzygnięcie administracyjne, które będzie mogło – w razie zaskarżenia – zostać poddane merytorycznej ocenie sądowoadministracyjnej.

Z powyżej przytoczonych względów, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Wyrok uwzględniający skargę jest w określonym przepisami czasie nieprawomocny, nie wywołuje zatem jeszcze skutku w odniesieniu do zaskarżonego aktu. Skoro jednak sąd uchylił obie decyzje wydane w postępowaniu administracyjnym jako nieprawidłowe, po wydaniu wyroku nie powinny być one wykonane. Zgodnie zatem z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd określił, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane.