Uchwała Składu Pięciu Sędziów NSA, sygn. akt FPK 4/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3
journal: Dz.U. 1991 nr 9 poz. 31
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 122 poz. 593
law: Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych.
Teza: Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.

TEZY

Odmówić udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny z udziałem W. Czerwińskiego, prokuratora Prokuratury Wojewódzkiej delegowanego do Ministerstwa Sprawiedliwości, w sprawie z odwołania Andrzeja B. od decyzji Wójta Gminy R. z dnia 8 stycznia 1998 r. ustalającej wymiar podatku od nieruchomości za 1997 r., po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 1998 r. na posiedzeniu jawnym pytania prawnego pełnego składu Samorządowego Kolegium Odwoławczego w (...), zgłoszonego na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./, o następującym brzmieniu:

Czy postanowienia art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. nr 9 poz. 31 ze zm./ są dla organu podatkowego wiążące również wtedy, gdy podmiot gospodarczy jest jednocześnie właścicielem gospodarstwa rolnego, a budynki i grunty podlegające podatkowi od nieruchomości w roku podatkowym nie były wykorzystywane do prowadzenia tej działalności?

podjął następującą uchwałę:


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w (...), rozpatrując w dniu 3 marca 1998 r. odwołanie Andrzeja B. od decyzji Wójta Gminy R. z dnia 8 stycznia 1998 r. nr FB 3106/98 w przedmiocie wymiaru (...) podatku od nieruchomości za 1997 r., postanowiło wystąpić do pełnego składu tego Kolegium o podjęcie uchwały o skierowaniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego przytoczonego na wstępie pytania prawnego.

Pełny skład Samorządowego Kolegium Odwoławczego uwzględnił ten wniosek i w dniu 30 marca 1998 r. podjął uchwałę o wystąpieniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze wspomnianym pytaniem prawnym, podając, że powołaną decyzją z dnia 8 stycznia 1998 r. Wójt Gminy R. ustalił Andrzejowi B. podatek od nieruchomości za 1997 r. od gruntu o powierzchni 0, 46 ha z zabudowaniami, położonego we wsi Cz. Od decyzji tej Andrzej B. złożył odwołanie, twierdząc, że zarówno grunt, jak i znajdujący się na nim budynek są wykorzystywane na cele rolnicze. Na terenie nieruchomości nie jest prowadzona żadna działalność gospodarcza; budynek o powierzchni 777 m2 jest zasadniczo pusty. Jedynie jego część jest wykorzystana do składowania skrzyń i worków.

W uzasadnieniu uchwały z dnia 30 marca 1998 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze podało, że odwołujący się wraz z żoną Haliną są właścicielami lub użytkownikami wieczystymi gruntów położonych w trzech gminach. Oprócz wspomnianych wyżej gruntów we wsi Cz. gmina R. są oni właścicielami gruntów o powierzchni 8,15 ha we wsi P. gmina W. oraz użytkownikami wieczystymi gruntów o powierzchni 0,0760 ha w Gminie Miasta W., gdzie mieszkają. Według Andrzeja B., nieruchomość położona we wsi Cz. jest gospodarczo związana z nieruchomością rolną położoną w Gminie Miasta W. i w związku z tym podlega zwolnieniu od podatku od nieruchomości. W uchwale podano także, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nieruchomość we wsi Cz. określono "jako tereny usługowo-składowe o uciążliwości ograniczonej mieszczącej się w granicach własności. Postulat konserwatorski dotyczy zachowania i adaptacji budynków dawnego folwarku - spichrza murowanego z 1920 r., obory murowanej z 1920 r. i stodoły murowanej z 1905 r. "Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło ponadto, że odwołujący się od 1991 r. prowadził na nieruchomości we wsi Cz. działalność gospodarczą, nadal figuruje w ewidencji podmiotów prowadzących tę działalność w gminie R., przy czym obecnie "(...) posiada siedzibę we wsi P., gmina O. ". Na tle podanych wyżej okoliczności faktycznych, zdaniem Kolegium, nasuwa się pytanie, czy w sytuacji, gdy na tej nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza, sam fakt, że jest ona w posiadaniu podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, uzasadnia ustalenie podatku od nieruchomości, i to według stawek zwiększonych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 22 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych /Dz.U. nr 122 poz. 593 ze zm./ pełny skład kolegium może na zasadach określonych przez ustawy wystąpić na wniosek składu orzekającego do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym, jeżeli od odpowiedzi na nie zależy rozstrzygnięcie sprawy. Przepisy te zatem wymagają dla uzyskania odpowiedzi na pytanie prawne łącznego spełnienia dwóch warunków. Pierwszy polega na tym, by skład orzekający przedstawił wniosek o podjęcie przez pełny skład kolegium uchwały o wystąpieniu do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pytaniem prawnym i by kolegium uchwałę taką podjęło bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej 3/5 składu tego organu. Warunek ten został spełniony. Należy zatem rozważyć, czy został spełniony drugi z warunków zawartych w art. 22 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 12 października 1994 r., to znaczy czy od odpowiedzi na przedstawione przez kolegium pytanie zależy rozstrzygnięcie rozpoznawanej przez nie sprawy.

Przystępując do analizy związanej z tym problematyki, trzeba podnieść, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono już, iż w celu wykazania wspomnianej zależności niezbędne jest ustalenie w sposób pewny stanu faktycznego oraz dokonanie jego analizy w powiązaniu z przepisami prawnymi mogącymi stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy /uchwała NSA z dnia 16 października 1995 r. VI SA 2/95 - ONSA 1996 Nr 1 poz. 1/. Z treści uchwały pełnego składu Kolegium z dnia 30 marca 1998 r. wynika, że w sprawie nie dokonano dotychczas pewnych ustaleń faktycznych. Treść uchwały zatem nie pozwala na stwierdzenie stanu faktycznego, który był źródłem zgłoszonych wątpliwości prawnych. W jej uzasadnieniu bowiem z jednej strony wskazuje się na ściśle rolniczy charakter gospodarstwa położonego we wsi Cz. gmina R., wynikający z jego związku z gospodarstwem w W., a z drugiej - podaje się fakty świadczące o prowadzeniu przez odwołującego się na nieruchomości w Cz. działalności gospodarczej. Z uchwały nie wynika przy tym, czy odwołujący się jedynie zawiesił działalność gospodarczą prowadzoną na wspomnianej nieruchomości, czy też jej zaprzestał, mimo że ustalenie takie miałoby w sprawie duże znaczenie /por. uzasadnienie uchwały NSA z dnia 28 grudnia 1995 r. VI SA 22/95 - ONSA 1996 Nr 1 poz. 10/. Brak jednoznacznych ustaleń faktycznych był niewątpliwie przyczyną tego, że uchwała nie zawiera w ogóle analizy tych ustaleń, dokonanej w powiązaniu z przepisami prawnymi mogącymi stanowić podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy.

W związku z opisanym wyżej uchybieniem należy zauważyć, że procedura pytań prawnych, a zwłaszcza dokonywana w jej ramach wykładnia prawa, powodują z natury rzeczy pewne ograniczenie swobody składu orzekającego kolegium, odnoszące się do sposobu pojmowania prawa. Wobec tego bowiem, że uchwała zawierająca odpowiedź na pytanie prawne będzie wiążąca dla składu orzekającego kolegium przy dalszym rozstrzyganiu sprawy, kolegium sięgając do tej procedury rezygnuje tym samym ze swego uprawnienia do dokonania wykładni prawa i wyraża gotowość przyjęcia interpretacji prawnej podanej w uchwale. Decydując się więc na przedstawienie pytania prawnego, kolegium musi dokładnie wiedzieć, na czym polega problem prawny, którego nie jest w stanie rozstrzygnąć i z powodu którego należy zadać pytanie prawne nawet kosztem rezygnacji z uprawnienia do samodzielnej interpretacji stosowanych aktów prawnych. Z tych względów pytanie prawne musi zawierać odpowiednie uzasadnienie, które dokładnie sprecyzuje wątpliwość prawną i pozwoli na jej ocenę oraz na kontrolę tego, czy w sprawie wystąpiły przesłanki niezbędne do uruchomienia wspomnianej procedury / por. uchwałę NSA z dnia 12 lutego 1996 r. VI SA 24/95 - ONSA 1996 Nr 2 poz. 58/. W sprawie, w której zgłoszono podane na wstępie pytanie prawne, zasady te nie zostały zachowane.

Odstąpienie przez Kolegium od dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych oraz od przeprowadzenia analizy prawnej uniemożliwia w istocie stwierdzenie tego, czy w sprawie wystąpiły wątpliwości prawne uzasadniające zastosowanie procedury pytań prawnych określonej w art. 22 ust. 1 i 4 powołanej ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych. W tej sytuacji nie można przyjąć, że został spełniony drugi z wymienionych wyżej warunków pytań prawnych określony w art. 22 ust. 1 tej ustawy.

Z podanych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny odmówił udzielenia odpowiedzi na przedstawione pytanie prawne.