Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 247/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2011-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 16, art. 151 par. 1 pkt 1;
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 17 ust. 5 art. 3 pkt 22,
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 75 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Janowska Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Protokolant St. sekretarz sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 września 2011 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia [...], nr [...] w przedmiocie uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego i odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 28 lutego 2011 r.,

nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy z dnia 16 sierpnia 2010 r. w sprawie uchylenia decyzji własnej z dnia 23 lutego 2010 r. o przyznaniu I. T. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem J. T. oraz odmowy przyznania I. T. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem J. T..

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

W dniu 19 lutego 2010 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wpłynął wniosek I. T. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad małoletnią J. T.. We wniosku wnioskodawczyni wskazała, że w skład rodziny wchodzą mąż, ona, syn M. T. oraz małoletnia J. T.. Do wniosku dołączone zostało także orzeczenie o stopniu niepełnosprawności małoletniej J. T..

Decyzją Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy z dnia 23 lutego 2010 r., nr [...], na podstawie art. 17, art. 24 ustawy z dnia

28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm.) przyznano I. T. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem J. T. w kwocie 520 zł miesięcznie, bezterminowo, od 1 lutego 2010 r.

Postanowieniem z dnia 27 lipca 2010 r., nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wznowiono z urzędu postępowanie zakończone prawomocną decyzją z dnia 23 lutego 2010 r., nr [...], dotyczącą przyznania I. T. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem J. T.. W uzasadnieniu wskazano, że w dniu 27 maja 2010 r. organ uzyskał informację, że I. T. pełni funkcję rodziny zastępczej zawodowej, niespokrewnionej z dzieckiem w oparciu o umowę zlecenia podpisaną z Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie w N. i jako zleceniobiorca otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie. Fakt ten nie był znany organowi w chwili wydawania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego i stanowi on nową okoliczność, istniejącą w dacie wydania decyzji, która ma istotne znaczenie dla przyznanego świadczenia.

Decyzją z dnia 16 sierpnia 2010 r., nr [...], Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy, w punkcie pierwszym uchylono decyzję własną z dnia 23 lutego 2010 r., nr [...], o przyznaniu I. T. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem J. T. oraz w punkcie 2 odmówiono przyznania I. T. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem J. T..

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że po powzięciu informacji, że I. T. pełni funkcję rodziny zastępczej i wezwaniu strony do wyjaśnień w tym zakresie, wnioskodawczyni w dniu 7 czerwca 2010 r. przedłożyła zaświadczenie wystawione przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w N. informujące, że małżonkowie I. T. i H. T. pełnią funkcję specjalistycznej rodziny zastępczej zawodowej, niespokrewnionej z dzieckiem w oparciu o umowę zlecenia i z tego tytułu wynagrodzenie otrzymuje tylko H. T.. Dokonując analizy postanowień zawartej w dniu 9 września 2009 r. umowy zlecenia nr [...], która to zawarta została pomiędzy Starostą Nyskim zwanym "Zleceniodawcą", a I. i H. T., zwanymi "Zleceniobiorcą" organ zauważył, że z jej § 9 wynika, że za wykonanie zlecenia zleceniobiorcy przysługuje miesięczne wynagrodzenie, które w dniu podpisania umowy wynosiło 1647 zł. Wskazując na powyższy fakt oraz przytaczając brzmienie przepisów art. 17 ust. 1, art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych organ stwierdził, że wnioskodawczyni nie poinformowała organu o fakcie pozostawania w zatrudnieniu w dniu składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na jej córkę J.. Fakt ten nie był znany organowi w chwili wydawania decyzji o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego, a stanowi on nową okoliczność, istniejącą w dacie wydania decyzji, która ma istotne znaczenie dla przyznanego świadczenia, gdyż osoba pozostająca w zatrudnieniu, stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie jest uprawniona do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednym, bowiem z warunków przyznania tego świadczenia jest rezygnacja osoby ubiegającej się o to świadczenie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności. Stąd też skoro I. T. pozostaje w zatrudnieniu w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych należało decyzję z dnia 23 lutego 2010 r. uchylić i odmówić stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem J. T..

Odwołanie od tej decyzji złożyła I. T.. Podniosła w nim, iż nie zgadza się z podjętą decyzją, gdyż funkcję zawodowej niespokrewnionej z dzieckiem specjalistycznej rodziny zastępczej pełni wspólnie z mężem, ale wynagrodzenie z tego tytułu otrzymuje tylko małżonek. Podkreślała, że jej praca w rodzinie zastępczej jest bezdochodowa, co wiąże się z nieodprowadzaniem składek do ZUS. Zauważyła, że Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w N. formułując umowę zlecenia powołało się na decyzję Sądu w której ustanowiono ją wspólnie z małżonkiem rodziną zastępczą specjalistyczną.

Zaskarżoną decyzją z dnia 28 lutego 2011 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, działając na podstawie art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiono stan faktyczny i prawny stanowiący podstawę procedowania i stwierdzono, że zapadła decyzja odpowiada prawu. SKO podniosło, że wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne nie może zostać przyznane z uwagi na okoliczność podjęcia przez wnioskodawczynię zatrudnienia przed dniem złożenia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i nie zrezygnowania z tego zatrudnienia w okresie pobierania tego świadczenia. Argumentował organ, że stosownie do art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych bezwzględnym warunkiem do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego jest niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub zrezygnowanie z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez osobę sprawującą opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Zatrudnienie lub inną pracę zarobkową oznacza zaś wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Wskazując na powyższe SKO uznało, że prawidłowo przyjął organ I instancji, że skoro odwołująca w dniu składania wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pozostawała w zatrudnieniu na podstawie umowy zlecenia zawartej w dniu 9 września 2008 r. i fakt ten nie był znany organowi I instancji w dniu wydawania decyzji to tym samym zaistniały przesłanki nie tylko do wznowienia z urzędu postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją organu I instancji z dnia 23 lutego 2010 r., ale także uznania, że I. T. nie spełnia ustawowych przesłanek do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ stwierdził, że otrzymywanie jedynie przez małżonka odwołującej wynagrodzenia z tytułu zawartej umowy zlecenia dotyczącej pełnienia funkcji zawodowej rodziny zastępczej bez znaczenia dla powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego pozostaje okoliczność nie uzyskiwania także przez odwołującą z tytułu tej umowy wynagrodzenia, gdyż badając uprawnienie do świadczenia nie bada się dochodów rodziny. Podkreślał organ, że w sprawie istotnym jest fakt zawarcia przez odwołującą umowy zlecenia, co potwierdza podpis odwołującej na umowie, a co z kolei oznacza pozostawanie przez nią w stosunku zatrudnienia.

Z treścią powyższej decyzji nie zgodziła się I. T., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu i żądając jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa w sytuacji, gdy z tytułu zawartej umowy zlecenia nie otrzymywała i nie otrzymuje jakiegokolwiek wynagrodzenia. Złożony przez nią podpis na umowie zlecenia ma jedynie charakter formalny, gdyż nie sposób sobie wyobrazić sytuacji, że jako osoba mieszkająca z mężem w jednym domu, gdzie wychowuje się ich niepełnosprawna córka J. T. oraz małoletnia G. P. nie wykonywałaby faktycznie czynności opiekuńczych. Zdaniem skarżącej nie sposób zgodzić się z stwierdzeniem, że wykonuje pracę zarobkową i jest osobą zatrudnioną w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, bowiem wykonuje jedynie społecznie pożyteczne i godne pochwały czynności związane z faktyczną całodobową opieką nad dzieckiem upośledzonym umysłowo i nad własną niepełnosprawną córką J. T., a nadto brak jest nie tylko elementu podporządkowania, ale także odpłatności. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji także sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiałem dowodowym wyrażającą się w stwierdzeniu, że skarżąca nie poinformowała organu o fakcie pozostawania w zatrudnieniu, a okoliczność ta nie była znana organowi w chwili wydawania decyzji, nie przyjęcie, że ustawodawcy w art. 3 pkt 22 ustawy chodziło o takie zatrudnienie, które wiąże się z osiąganiem dochodów, naruszenie art. 7 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu obywatela, a wynikającą z tego, że zawarta przez skarżącą umowa zlecenia jest umową specyficzną. W uzasadnieniu skarżąca przyznała, że pełni na podstawie zawartej umowy zlecenia funkcję członka specjalistycznej, zawodowej rodziny zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem. Dowodziła, że zleceniobiorcą jest przede wszystkim jej małżonek, który w przeciwieństwie do niej otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenie. Ona zaś faktycznie opiekuje się małoletnią G. P., ale z jej strony jest to nieodpłatna działalność społecznie użyteczna. Zdaniem skarżącej niedopuszczalnym jest, aby ona i jej małżonek zmuszeni byli do dokonania wyboru pomiędzy kontynuowaniem umowy zlecenia, a otrzymaniem świadczenia pielęgnacyjnego na trwale niepełnosprawną córkę.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w odpowiedzi na skargę wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało dotychczasową argumentację. W związku z zarzutem, co do posiadania przez organ I instancji w dacie wydawania decyzji o przyznaniu świadczenia wiedzy w przedmiocie zawartej przez skarżącą umowy zlecenia stwierdził, że z wyjaśnień organu wynika, że ta okoliczność ujawniona została w maju 2010 r. w wyniku kontroli przyjętych wniosków. Wówczas to organ I instancji zażądał umowy zlecenia do rachunku za pracę wystawionego dla małżonka skarżącej H. T..

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami,

a organami administracji rządowej (§ 1). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowo – administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. nr 153, poz. 1270, dalej zwanej P.p.s.a.). W przypadku, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.).

Z zasady, iż sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna

z prawem, wynika konsekwencja, co do tego, iż sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (tak NSA w wyroku z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. III SA 4731/97 – LEX

nr 37180). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych, ani stosowania zasad współżycia społecznego .

Przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją wykazała, że odpowiadają one kryterium legalności.

Na wstępie zauważyć należy, że postępowanie administracyjne toczyło się w ramach wznowienia postępowania, a więc postępowania związanego ze wzruszeniem decyzji ostatecznej, jaką jest w niniejszej sprawie decyzja Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w N., działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy z dnia 23 lutego 2010 r., nr [...], którą przyznano skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na małoletnią córkę J. T., a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulują w sposób jednoznaczny i ścisły tryb tego nadzwyczajnego postępowania.

Decyzja ostateczna może być bowiem wzruszona m.in. przez uchylenie decyzji w trybie postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 145 § 1 i art. 145 a § 1 pkt 2 w związku z art. 151 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a.

Wskazać należy także, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością prawną wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 lub art. 145a § 1 K.p.a. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 K.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej.

Podstawę wznowienia w niniejszej sprawie stanowił art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Takie określenie podstawy wznowienia postępowania administracyjnego wymaga wystąpienia łącznie dwóch przesłanek, a mianowicie wystąpienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które istniały w dacie wydania decyzji ostatecznej oraz ich ujawnienie dopiero po wydaniu decyzji ostatecznej. Dokonując, zatem pod tym kątem oceny przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego w niniejszym postępowaniu, stwierdzić należy, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ( treści wniosku z dnia 19 lutego 2010 r., oświadczenia z dnia 19 lutego 2010 r. wraz z pouczeniem) właściwie organy uznały, że wystąpiła przesłanka, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Akta administracyjne do momentu wydania decyzji z dnia 23 lutego 2010 r. nie zawierają żadnego dokumentu, ani informacji na podstawie, której organ mógłby powziąć wiedzę związaną z tym, że skarżąca zawarła w dniu 9 września 2008 r. umowę zlecenia na pełnie funkcji zawodowej rodziny zastępczej, pomimo, że skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem fakt zapoznania się z warunkami uprawniającymi do przyznania świadczenia. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że organ posiadał wiedzę o tym, że pełni funkcję rodziny zastępczej od 2008 r., gdyż ten decyzją z dnia 3 grudnia 2008 r. uchylił decyzję o przyznaniu świadczenia pielęgnacyjnego ze względu na przekroczenie wysokości dochodu z powodu podjęcia zatrudnienia przez jej małżonka na podstawie umowy zlecenia z dnia 8 września 2008 r. zawartej z PCPR w N., której to stroną umowy jest także ona, nie może zmienić oceny, że to na stronie a nie na organie ciąży obowiązek podania wszystkich istotnych dla ustalenia prawa okoliczności. Nadto podnoszone przez skarżącą kwestie miały miejsce w 2008 r., a wniosek w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego wpłynął w lutym 2010 r. Złożony przez stronę wniosek wszczął nowe postępowanie administracyjne w sprawie i organ tylko i wyłącznie na podstawie zebranego w tej konkretnej sprawie materiału dowodowego zobligowany był podjąć decyzję. Zatem wyjaśnienia organu, że dopiero w wyniku corocznej kontroli złożonych uprzednio wniosków na przełomie maja/czerwca dostrzeżono, że w aktach brak jest umowy zlecenia w oparciu o którą wystawiono w dniu 28 października 2008 r. rachunek US nr [...] za wykonane przez męża skarżącej prace zgodnie z umową zlecenia spowodował, że dopiero wówczas zażądano od skarżącej wyjaśnień, których efektem było przesłanie przez PCPR w N. w dniu 27 lipca 2010 r. kopii umowy zlecenia Nr [...] zwartej w dniu 9 września 2008 r. pomiędzy Starostą Nyskim, a I. i H. T.i, zwanymi "Zleceniobiorcami", pozwalał na przyjęcie, że organ I instancji nie posiadał w dacie wydawania decyzji wiedzy o osobach będących stronami umowy zlecenia. O powyższym świadczą czynności podjęte przez organ I instancji, których sama skarżąca nie neguje. W tym zatem stanie faktycznym niemożliwym jest przyjęcie, że organy posiadały wiedzę, że również skarżąca jest stroną umowy zlecenia.

Przez nową okoliczność istotną dla rozstrzygnięcia sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od dotychczasowego rozstrzygnięcia. ( por. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2000 r., sygn. akt IV SA 1885/99; LEX nr 50152).

Zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania w sprawie ostatecznej decyzji Kierownika Działu Świadczeń Rodzinnych i Alimentacyjnych Ośrodka Pomocy Społecznej w Nysie, działającego z upoważnienia Burmistrza Nysy z dnia 23 lutego 2010 r., nr [...], którą przyznano skarżącej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na małoletnią córkę J. T. obligowało organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wznowienia postępowania do wydania decyzji uchylającej decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 K.p.a. lub 145 a K.p.a. i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy (art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a.). W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja faktyczna i prawna miała miejsce.

Rozpoznając ponownie sprawę wniosku skarżącej z dnia 19 lutego 2010 r. organ zastosował właściwe przepisy prawa materialnego oraz dokonał prawidłowej ich wykładni.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (j.t. Dz.U. z 2006r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), zwanej dalej ustawą świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu jeżeli nie podejmują oni lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Przesłanki określone w art. 17 ust. 1 ustawy są przesłankami kumulatywnymi, co oznacza, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego uzależnione jest od łącznego ich wystąpienia. Niespełnienie którejkolwiek z nich oznacza brak uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego. Dlatego pozostawanie przez rodzica w zatrudnieniu w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy wyłącza możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Co więcej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy w związku z opieką nad dzieckiem nie ma charakteru uznaniowego. Nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest możliwe jedynie wówczas, gdy wnioskodawca spełnia łącznie wszystkie ustawowe przesłanki z art. 17 ust. 1 i 2 ustawy, a ponadto nie istnieją przesłanki zawarte w art. 17 ust. 5 ustawy.

Ustawodawca w art. 17 ust. 1 ustawy w sposób wyraźny zamieścił warunek dotyczący rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i nie podejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności w sytuacji ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Jednocześnie w art. 3 pkt 22 ustawy zdefiniował pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przez którą na potrzeby ustawy rozumieć należy wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Zdefiniowanie przez ustawodawcę pojęcia "zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" oznacza zatem, że jest to jedyne legalne rozumienie tego sformułowania. Zatem niedopuszczalne jest stosowanie odmiennego jego rozumienia, zawężanie lub dokonywanie wykładni rozszerzającej. Powyższe oznacza, zatem, że skoro ustawodawca nie zawarł w ustawowej definicji pojęcia "zatrudnienia" wymogu osiągania z tytułu pozostawania w zatrudnieniu lub wykonywania innej pracy zarobkowej dochodu, to tym samym organy badając kwestię powstania uprawnienia bądź nie do świadczenia pielęgnacyjnego nie są uprawnione do badania innych pozaustawowych warunków. Organy obowiązane są m.in. ustalić czy osoba ubiegająca się o przyznanie świadczenia wykonuje bądź nie pracę na podstawie jednej z umów wyszczególnionych w tym przepisie. Takie okoliczności zostały w niniejszej sprawie dokonane i w ich wyniku przyjęto, że skarżąca zawarła umowę zlecenia na pełnienie funkcji zawodowej rodziny zastępczej z dzieckiem niespokrewnionym.

Zauważyć należy także, że stosownie do art. 75 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) podstawą prawną do faktycznego wykonywania funkcji zawodowej rodziny zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem jest umowa zlecenia zawierana przez tę rodzinę z właściwym miejscowo starostą. Dostrzec należy również, a to wobec zarzutów skargi, że zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (art. 735 k.c) zlecenie może być wykonywane także bez wynagrodzenia. Ustawodawca jednak w art. 75 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nie pozostawił w tym zakresie stronom umowy żadnej swobody stanowiąc, że zawodowa, specjalistyczna niespokrewniona z dzieckiem rodzina zastępcza otrzymuje wynagrodzenie z tytułu świadczonej opieki i wychowania. Jednocześnie w ust. 5 art. 75 ustawy o pomocy społecznej zawarł normę, z której wynika, że w przypadku, gdy umowę zlecenia na pełnienie funkcji zawodowej rodziny zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem zawierają małżonkowie, wynagrodzenie przysługuje tylko jednemu z nich. Przenosząc, zatem powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że pełnienie funkcji rodziny zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem ujęte zostało przez ustawodawcę w kategoriach wykonywania specyficznej pracy przez oboje małżonków, za którą to pracę wynagrodzenie pobiera tylko jeden z małżonków zawierających umowę zlecenia, przy czym wysokość wynagrodzenia jest jednakowa niezależnie od tego, czy funkcję rodziny zastępczej pełni jedna osoba czy małżeństwo. Wynagrodzenie otrzymuje zatem wprawdzie jeden z małżonków, na podstawie przedłożonego rachunku, ale jest to wynagrodzenie, które przysługuje łącznie obojgu małżonkom, którzy jako zleceniobiorcy podjęli się wykonania zlecenia, a nie odrębnie każdy z małżonków. Zleceniobiorcą bowiem jest rodzina w osobach obu małżonków.

W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje fakt, że skarżąca I.T. podpisała, a tym samym i zawarła w dniu 9 września 2008 r. umowę zlecenia na pełnienie funkcji specjalistycznej, zawodowej rodziny zastępczej, niespokrewnionej z dzieckiem. Zwierając w/w umowę zobowiązała się zatem w takim samym zakresie, jak jej małżonek do wykonywania zlecenia do czasu jego wypowiedzenia (por. § 1 umowy). Za wykonanie zlecenia zleceniobiorcy przysługuje miesięczne wynagrodzenie, a jego rozliczenie następuje w okresach miesięcznych, po przedłożeniu przez zleceniobiorcę rachunku - § 9 i 12 umowy. Analizując, zatem treść zawartej przez skarżącą umowy zlecenia na pełnienie funkcji zawodowej, specjalistycznej rodziny zastępczej niespokrewnionej z dzieckiem zasadnie organy obu instancji przyjęły, że postanowienia umowy w sposób jednoznaczny wskazują, że skarżąca nie pełni, jak to twierdzi jedynie funkcji członka zawodowej rodziny zastępczej, lecz jest rodziną zastępczą dla małoletniej G. P. umieszczonej w tej rodzinie, zgodnie zresztą z postanowieniem Sądu Rejonowego w P. z dnia 24 lipca 2008 r., sygn. akt [...]. Skarżąca jest więc, wbrew jej twierdzeniom, jedną ze stron tej umowy, która poprzez zawarcie tej umowy zobowiązała się do wykonywania czynności określonych w zawartej umowie. Złożenie przez skarżącą podpisu pod umową zlecenia oznaczało nadto, że zaakceptowała ona warunki tejże umowy i wyraziła zgodę na jej zawarcie przyjmując tym samym na siebie zobowiązanie związane z realizacją zamieszczonych tam zadań.

W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.