Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 56/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6552
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Lasy
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 2 pkt 1 ,  art. 5 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par. 3 ust. 1,  par. 12 ust. 1,  par. 13  ust. 1,
journal: Dz.U. 2004 nr 187 poz 1929
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na  zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wiesława Pierechod (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski, Asesor WSA Renata Kantecka, Protokolant Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 19 marca 2008r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia "[...]"r. nr "[...]" w przedmiocie przyznania płatności z sankcjami na zalesianie gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu III. zasądza od Dyrektora Oddziału ARiMR na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" nr "[...]" , Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), na podstawie art. 5a ust. 4 ustawy z dnia 29 grudnia 1993r. o utworzeniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. 2005r. Nr 31, poz. 264 z późn. zm.) oraz § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r. Nr 187 poz. 1929 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR Nr "[...]" z dnia "[...]" , którą przyznano B. B. płatności z sankcjami na zalesianie gruntów rolnych.

Z akt administracyjnych wynika, że B. B. w dniu 1.06.2005r. złożył wniosek o przyznanie płatności na zalesianie gruntów rolnych, o powierzchni 7,11 ha, położonych w miejscowości K.. Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał wnioskodawcy płatność z tytułu wsparcia na zalesianie w kwocie 32.918 zł, premię pielęgnacyjną w wysokości 4.064,20 zł, płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia, premię zalesieniową w wysokości 9.954 zł, płatną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesiania.

Dnia 4 lipca 2007r. przeprowadzono kontrolę zalesiania gruntów rolnych. W protokóle kontroli, podpisanym przez B.B. stwierdzono, że producent rolny nie posiada dokumentów potwierdzających zakup repelentów.

Decyzją z dnia "[...]" Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał B. B. płatność z sankcjami na zalesianie gruntów rolnych. W jej uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że B.B. nie udokumentował zakupu repelentów zgodnie z planem zalesienia, co stwierdziła kontrola na miejscu przeprowadzona na terenach zalesionych przez B.B. metodą inspekcji terenowej w dniu 4 lipca 2007 roku. Przy ww. kontroli obecny był producent rolny, co poświadczył własnoręcznym podpisem na protokole z czynności kontrolnych. W związku z czym zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2000r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielaniu pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r. Nr 187 poz. 1929 z późn. zm.) premia pielęgnacyjna podlega zmniejszeniu o 50%.

W odwołaniu od powyższej decyzji, B. B. podniósł, że premia pielęgnacyjna została źle naliczona, ponieważ sankcja w wysokości 50% premii pielęgnacyjnej, w przypadku braku faktur na zakup repelentów, nie może dotyczyć całej uprawy leśnej, lecz powierzchni, na której zgodnie z planem zalesienia mają być zastosowane repelenty. Producent rolny przyznał, że zdaje sobie sprawę, że brak faktur na zakup repelentów daje w konsekwencji karę w wysokości ww., ale nie do całej powierzchni uprawy. Nadmienił także, że w dniu 16 lipca 2007 roku złożył do Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem BP obszerne wyjaśnienia pokontrolne, dotyczące środków odstraszania zwierzyny, na które nie otrzymał odpowiedzi.

Podniósł także, że kontrola na miejscu, która miała miejsce w dniu 04 lipca 2007 roku stwierdziła, że działka ewidencyjna nr "[...]" w obrębie Z. jest ogrodzona siatką leśną, na którą nie była brana dopłata na ogrodzenie i pomniejszyła w protokole powierzchnię, na której mają być zastosowane repelenty.

W dniu 19 grudnia 2007 roku beneficjent złożył osobiście w Oddziale Regionalnym ARiMR oświadczenie o zapoznaniu się z aktami sprawy oraz podtrzymaniu zarzutu o źle naliczonym jego zdaniem zmniejszeniu premii pielęgnacyjnej do całej przyznanej premii pielęgnacyjnej, nie zaś jedynie w stosunku do terenów, na których były stosowane repelenty a na które dowodów zakupu nie posiada.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu całego materiału dowodowego uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Za nieuzasadnione uznał twierdzenie strony, że przyznanie premii pielęgnacyjnej z sankcją w wysokości 50% ww. premii w przypadku braku faktur na zakup repelentów nie może dotyczyć całej uprawy leśnej, lecz powierzchni na której zgodnie z planem zalesienia mają być zastosowane repelenty. Wynika to zdaniem organu z brzmienia § 13 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r. Nr 187 poz. 1929 z późn. zm.) który stanowi, że jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że producent rolny: nie realizuje planu zalesienia lub nie posiada dokumentów, o których mowa w § 12 tj. dowodów zakupu sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych działek rolnych lub dowodów zakupu repelentów, wsparcie na zalesienie albo premia pielęgnacyjna podlega zmniejszeniu. Wysokość zmniejszenia jest określona w załączniku nr 5 do ww. rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku niestosowania repelentów na założonej uprawie zgodnie z planem zalesienia albo braku dowodów zakupu repelentów, wysokość premii pielęgnacyjnej podlega zmniejszeniu o 50%.

Jak stanowi § 4 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia premię pielęgnacyjną stanowi zryczałtowana płatność za poniesione koszty prac pielęgnacyjnych, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów ( nie zaś na hektar gruntów, na które zgłoszono zastosowanie repelentów). Premia pielęgnacyjna została przyznana do całości zalesionych gruntów (czyli do powierzchni 7,11 ha), a nie jedynie do powierzchni gruntów, gdzie zastosowane zostały repelenty ( czyli powierzchni 3,85 ha). Zgodnie z powyższym zmniejszenie premii pielęgnacyjnej o 50% odnosi się do całej przyznanej premii pielęgnacyjnej, czyli kwoty 4.064,20 zł., która przyznana została decyzją Kierownika Biura Powiatowego Nr "[...]" w sprawie przyznania płatności na zalesianie gruntów rolnych z dnia "[...]". Powyższe zmniejszenie odnosi się do całej przyznanej premii pielęgnacyjnej, nie zaś jak podnosił odwołujący się do powierzchni, na której zgodnie z planem zalesienia mają być zastosowane repelenty, albowiem przepis § 13 ust. 1 oraz załącznik nr 5 do ww. rozporządzenia nie przewiduje stosunkowego zmniejszania przyznanej premii pielęgnacyjnej w zależności od zastosowania repelentów na gruntach rolnych do czego zobowiązał się beneficjent w planie zalesienia..

Odnosząc się do podniesionego zarzutu braku odpowiedzi na obszerne wyjaśnienia pokontrolne dotyczące środków odstraszania zwierzyny, które złożył do Oddziału Regionalnego ARiMR za pośrednictwem Biura Powiatowego w dniu 16 lipca 2007 roku organ odwoławczy zauważył, że przedmiotem sprawy jest brak dowodów zakupu repelentów, a nie rodzaj repelentów zastosowanych przez producenta rolnego na zalesionych przez niego gruntach rolnych. W w/w. wyjaśnieniach pokontrolnych sam beneficjent przyznał, że nie posiada faktur na zakup repelentów, co przemawia za zmniejszeniem przyznanej premii pielęgnacyjnej o 50%.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczącej dwóch decyzji Oddziału Regionalnego ARiMR wydanych w tym samym dniu B. B. wniósł o zniesienie sankcji dotyczącej premii pielęgnacyjnej, bądź sposobu jej naliczenia.

W uzasadnieniu skargi, w części odnoszącej się do decyzji nr "[...]" podniósł, że w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. z 2004r. Nr 187 poz. 1929 z późn. zm.) w załączniku nr 1 różnicuje się premię pielęgnacyjną (czy stosuje się repelenty, czy też nie ). Bez stosowania repelentów stawka wynosi 420 zł za ha, natomiast z ich zastosowaniem 700 zł/ha. W związku z tym skarżący uznał, że premia pielęgnacyjna za stosowanie repelentów wynosiła 280 zł za 1 ha. Według jego wyliczenia sankcja winna wynosić 539 zł (3,85 ha x 140 zł) a nie 2032,10 zł, jak wyliczono w zaskarżonej decyzji.

Ponadto skarżący podkreślił, że kontrola została przeprowadzona 4 lipca 2007r. Tymczasem zgodnie z planem zalesiania repelenty powinny być stosowane po 30 listopada każdego roku. Organ nie odniósł się do jego wyjaśnień, że repelenty były stosowane. Jego zdaniem organ błędnie interpretuje treść załącznika nr 5 rozporządzenia, w którym użyto słowa "albo" niestosowanie repelentów na założonej uprawie. Skarżącemu nie udowodniono niestosowania repelentów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem nie może "znieść sankcji" o co wnosi skarżący, a w zakresie swojej właściwości stwierdzając naruszenie prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy może zaskarżoną decyzję uchylić. W tym celu sąd administracyjny dokonuje wykładni przepisów, które były podstawą jej wydania. Następnie ocenia prawidłowość zastosowania odpowiednio rozumianego przepisu prawnego do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Odnosząc się zatem do istoty sporu Sąd stwierdza, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz.U.03.229.2273) pomoc o zalesiania gruntów rolnych, jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji. W art. 3 ust.2 pkt 1 cytowanej ustawy Rada Ministrów została upoważniona, w drodze rozporządzenia, do określenia szczegółowych warunków i trybu udzielania, wstrzymywania, zawieszania, zwracania i zmniejszania pomocy finansowej na działania objęte planem, a także przestrzenny zasięg wdrażania tych działań, mając na względzie zapewnienie prawidłowej realizacji planu i ustalenia dokonane z Komisją Europejską. Na podstawie § 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na zalesianie gruntów rolnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U.04.187.1929) płatność na zalesianie jest udzielana producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną albo spółdzielnią produkcji rolnej, który spełnia łącznie następujące warunki: 1) został wpisany do ewidencji producentów, stanowiącej część krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności; 2) zobowiązał się do: a) zalesienia działek rolnych, na których do dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności była prowadzona działalność rolnicza, b) pielęgnacji założonej uprawy leśnej, przez okres 5 lat od dnia wykonania zalesienia - zgodnie z planem zalesienia, w rozumieniu przepisów o lasach; 3) zobowiązał się do prowadzenia założonej uprawy leśnej, o której mowa w pkt 2 lit. b, przez okres 20 lat od dnia uzyskania pierwszej płatności na zalesianie. Płatność na zalesianie dzieli się na: 1) wsparcie na zalesienie - stanowiące jednorazową, zryczałtowaną płatność za poniesione koszty zalesienia i ewentualnego ogrodzenia uprawy leśnej, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną w pierwszym roku po dniu wykonania zalesienia; 2) premię pielęgnacyjną - stanowiącą zryczałtowaną płatność za poniesione koszty prac pielęgnacyjnych, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 5 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia; 3) premię zalesieniową - stanowiącą zryczałtowaną płatność za utracone dochody z tytułu przeznaczenia gruntów rolnych na grunty leśne, w przeliczeniu na hektar zalesionych gruntów, wypłacaną corocznie przez okres 20 lat począwszy od dnia wykonania zalesienia ( § 4 ust. 1 RR.M.).

Producent rolny, któremu przyznano płatność na zalesianie, przechowuje przez 5 lat od dnia zakończenia realizacji planu zalesienia dowody zakupu: sadzonek przeznaczonych do zalesienia wnioskowanych działek rolnych; repelentów. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie stwierdzone, że producent rolny: 1) nie realizuje planu zalesienia, 2) nie posiada dokumentów, o których mowa w § 12 wsparcie na zalesienie albo premia pielęgnacyjna podlega zmniejszeniu; wysokość zmniejszeń jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia (§ 13 ust. 1 R.R.M.)

Zgodnie załącznikiem nr 1 powołanego rozporządzenia premia pielęgnacyjna bez stosowania repelentów na terenach o korzystnej konfiguracji - 420 zł/ha, na stokach o nachyleniu powyżej 12 procent 750 zł, premia pielęgnacyjna z zastosowaniem repelentów odpowiednio 700 zł/ha i 1100 zł/ha. Stosownie do art. 18 ustawy o lasach (Dz.U.05.45.435 j.t.) plan urządzenia lasu zawiera m. in. zasady pielęgnowania i ochrony lasu.

W skardze B.B. przyznał, że zgodnie z planem zalesiania repelenty powinny być stosowane po 30 listopada każdego roku. A zatem w odniesieniu do gruntów przeznaczonych do zalesienia w 2006r., na które przyznano płatności (m.innymi całość premii pielęgnacyjnej decyzją z dnia "[...]" ) po 30 listopada 2006r. W konsekwencji dowód zakupu repelentów w 2007r. (załączona do skargi kserokopia faktury z 7.07.2007r.) nie ma żadnego znaczenia w rozpoznawanej sprawie. Do zmniejszenia premii pielęgnacyjnej w wysokości 50% doszło jedynie w związku z nieposiadaniem przez wnioskodawcę dowodów zakupu repelentów, które miały być stosowane w okresie jesienno-zimowym 2006/2007r. W postępowaniu administracyjnym skarżący nie negował faktu, że nie posiadał dowodu zakupu repelentów. W związku z tym organy miały prawo stosować sankcje przy przyznaniu płatności na następny okres. Prawo do stosowania sankcji wynika z powołanych przepisów prawa materialnego. Skarżący nie posiadał dowodów zakupu repelentów za 2006r. a zatem naruszył obowiązki określone w § 12 ust. 1 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów. Zgodnie z § 13 ust. 1 cytowanego rozporządzenia premia pielęgnacyjna podlega zmniejszeniu. Wysokość zmniejszeń jest określona w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

Częściowo jest natomiast uzasadniony zarzut skarżącego odnośnie sposobu wyliczenia sankcji. Wprawdzie nie można się zgodzić z przedstawionym w skardze sposobem wyliczenia, to niewątpliwie błędne jest stanowisko organów obu instancji, że cała przyznana kwota premii pielęgnacyjnej ulega zmniejszeniu o 50%. Sąd powyżej przytoczył obowiązujące przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. i treść załącznika nr 1 tego rozporządzenia, z którego wynikają stawki obliczenia premii pielęgnacyjnej, gdyż w decyzji nie wskazano sposobu jej wyliczenia (jedynie z wniosku można było to wywieść – przy porównaniu kwoty przyznanej premii). W zaskarżonej decyzji jedynie napomknięto, że repelenty miały być stosowane na powierzchni 3,85 ha. Z załącznika nr 1 wynika, że stawki są niższe do uprawy bez zastosowania repelentów i wyższe przy stosowaniu repelentów.

Zasadnie skarżący podniósł, że niezależnie od tego, iż nie posiadał dokumentów na zakup repelentów, dokonywał innych czynności pielęgnacyjnych na całej powierzchni zalesionego obszaru tj. koszenia, cięć pielęgnacyjnych itp. Zatem w ocenie Sądu § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2004r. w związku z poz. 5 załącznika nr 5 do rozporządzenia, z którego wynika wyraźnie nawiązanie do planu zalesienia (na podstawie którego to planu przyznano premię – poz. 2 i 3 załącznika nr 1) nie może być interpretowany w sposób zaprezentowany w decyzji. Skoro z planu zalesienia wynikało, że repelenty mają być stosowane na powierzchni 3,85 ha i stosownie do tego wyliczono za tę powierzchnię premię według stawki 700 zł za 1 ha, to w wypadku stwierdzenia braku dokumentów na zakup repelentów tylko ta część premii podlega zmniejszeniu o 50%.

Stwierdzając, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne przez wadliwą interpretację przepisów mających zastosowanie w sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a. orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.