Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1555/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13g ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedsiębiorca W. D. (skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2011 r. Nr [...] wydaną po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego z dnia [...] grudnia 2009 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], dotyczącej nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] (słownie: [...]) złotych, na mocy której

1. uchylił zaskarżoną decyzję w całości,

2. nałożył karę pieniężną w wysokości [...] złotych z tytułu przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m.

Powyższa decyzja została wydana w związku z uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 stycznia 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1883/10 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...].

Podstawę materialnoprawną przedmiotowej decyzji stanowiły przepisy art. 138 § 1 pkt 2 kpa art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1, ust. 1b pkt 1, art. 40 c, art. 41 ust. 4, 5 i 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz lp. 6 pkt 9 lit. d) i e), lp. 9 pkt 15 lit. c) załącznika nr 2 do w/w ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.).

Decyzją wydano przy następujących ustaleniach:

W dniu [...] września 2009 r. w miejscowości [...] na drodze wojewódzkiej nr [...] przeprowadzono kontrolę przewozu wykonywanego przez W. D. pojazdem [...] nr rej. [...] o dopuszczalnej ładowności do 15300 kg, dopuszczalnej masie całkowitej do 32000 kg i dopuszczalnej masie bez ładunku do 16700 kg. Z kontroli sporządzono protokół pomiaru nacisków osi pojazdu na drogę, którego kierujący pojazdem M. K. odmówił podpisania oraz protokół kontroli podpisany bez zgłaszania uwag przez kierującego pojazdem.

Jak wynika z protokołu kontroli kierujący pojazdem został poinformowany o zasadach wykonania pomiaru, okazano kierowcy wskazania przyrządu pomiarowego oraz legitymacje służbowe kontrolujących, świadectwo legalizacji przyrządów pomiarowych i protokół z dnia [...] kwietnia 2009 r. pomiaru pochyłości terenu na stanowisku ważenia sporządzony przez uprawnionego geodetę, ważny na dzień dokonania pomiarów. Kontrolowany okazał do kontroli wypis nr [...] z licencji nr [...] wydanej dla W.P.U.H. "[...]" – D. W. ważnej na dzień kontroli, zaświadczenie o spełnieniu przez kierowcę wymagań z art. 39e ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym wydane przez przedsiębiorcę W. D., dowód rejestracyjny pojazdu wydany dla W. D. oraz dokument WZ na przewożony ładunek wystawiony również przez przedsiębiorcę W. D. Kontrolę pojazdu wykonano przenośnymi wagami nieautomatycznymi elektronicznymi LP 600 do pomiarów statycznych. Kontrolowany nie okazał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zawiadomieniem z dnia [...] września 2009 r. poinformowano W. D. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego oraz o przysługujących prawach z art. 10 § 2 k.p.a.

Decyzją z [...] grudnia 2009 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego w [...], na podstawie art. 13g ust. 1 i ust. 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (j.t. Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) - dalej jako u.d.p. - oraz Ip. 6 pkt 9 lit. d), lit. e), Ip. 9 pkt 15 lit. c) załącznika do tej ustawy, nałożył na W. D. wykonującego działalność gospodarczą pod nazwą W.P.U.H. "[...]" – D. W. kary pieniężne: za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, o dopuszczalnych naciskach do 8t, dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3m i mniejszej niż 1,8m, o sumie nacisków osi powyżej 16,5t do 17,5t - 1740 zł; za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, o dopuszczalnych naciskach do 8t, dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3m i mniejszej niż 1,8m, za każde rozpoczęte przekroczenie o 1t powyżej 17,5t dodatkowo - [...] zł; za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwoma osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5t powyżej 37t do 42 t - [...] zł; nakładając w sumie karę pieniężną w kwocie [...] zł.

W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego od powyższej decyzji, Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję w całości, w pkt 2 nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł i w pkt 3 umorzył postępowanie w zakresie naruszenia polegającego na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, z tytułu którego nałożono karę pieniężną w wysokości [...] zł.

Decyzja z [...] czerwca 2010 r. została uchylona przez WSA w Warszawie wyrokiem z 4 stycznia 2011 r. sygn. akt VISA/Wa 1883/10 WSA w wyroku tym wskazał, że:

"Nieprawidłowość organu odwoławczego, skutkująca uchylenie zaskarżonej decyzji, wynika z naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji.

Cytowany przepis prawa formalnego zawiera zamknięty katalog rozstrzygnięć organu odwoławczego i dlatego nadanie mu treści innej niż wynikającej z powołanego przepisu stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyroki NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r. w sprawie II GSK 29/08, z dnia 26 kwietnia 2006 r. w sprawie I OSK 1317/05). Organ odwoławczy w pierwszych dwóch punktach swojego rozstrzygnięcia (pkt 1 i pkt 2 decyzji) zachował się stosownie do zdanie pierwszego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzekł co do istoty sprawy. Jednakże w punkcie 3 przepis ten naruszył, orzekł bowiem o umorzeniu postępowania w pierwszej instancji w zakresie wskazanym w tej części rozstrzygnięcia. Uchylając natomiast w punkcie 1 decyzję organu I instancji w całości wyeliminował to rozstrzygnięcie także w całości z obrotu prawnego, a więc i w tej części, w której następnie w pkt 3 swojego rozstrzygnięcia umorzył postępowanie organu I instancji. Zatem brak było podstaw do umarzania postępowania organu I instancji w jakimś zakresie skoro jego decyzja, w związku z postanowieniem w pkt 1, została w całości uchylona. W punkcie 2 decyzji organ odwoławczy zasadnie, wobec uchylenia decyzji w całości, dokonał rozstrzygnięcia reformatoryjnego i w tym punkcie powinien sprecyzować za jakie naruszenia nałożył na skarżącego podaną karę pieniężną podając w uzasadnieniu decyzji dlaczego tylko za te naruszenia obciążył stronę.

Organ odwoławczy, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., może również dokonać wyłącznie rozstrzygnięcia procesowego umarzając postępowanie pierwszej instancji, lecz w takim przypadku powinien postępowanie to umorzyć w całości. Zasada ta wynika wprost ze zdania drugiego art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.: "bądź uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji", w którym wyrażenie "bądź" jako alternatywa rozłączna determinuje sposób rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie II GSK 102/08, z dnia 8 stycznia 2010 r. w sprawie I OSK 1094/09, z dnia 28 stycznia 1982 r. w sprawie I SA 1273/82 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 czerwca 2008 r. w sprawie VII SA/Wa 528/08) "

Ponownie rozpoznając odwołanie skarżącego od decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2009 r. GITD wskazał na wstępie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, iż podstawą faktyczną rozstrzygnięcia z [...] grudnia 2009 r. stanowiło ustalenie, że doszło do:

1. przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległościach pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m,

2. przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

Ze względu na to, iż w przedmiotowej kontroli ważenia dokonano przy pomocy wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych typu LP 600, które nie powinny być używane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu (pkt 2.4. certyfikatu zatwierdzenia) ale mogą być użyte do określania nacisków na osie pojazdu organ odwoławczy uznał, że decyzja organu I instancji w zakresie nałożenia kary pieniężnej za przekroczenie DMC zespołu pojazdów jest bezpodstawna.

GITD jednocześnie wskazał, że w rozpatrywanej sprawie uzasadnionym jest nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przekroczenie nacisku na podwójnej osi w wysokości [...] zł zgodnie z Lp. 6 pkt 9 lit. d) e) załącznika nr 2 do ustawy o drogach publicznych

Lp. 6: Za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t:

- pkt 9 dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8m o sumie nacisków osi:

- lit. d) powyżej 16,5 t do 17,5 t: 1740 zł

- lit. e) za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t dodatkowo: [...] zł.

W niniejszej sprawie nałożona kara stanowi sumę kwot: [...] zł + 9 x [...] zł.

Organ II instancji odpierając zarzuty zawarte w odwołaniu a mianowicie:

1) kierowca nie został zapoznany z protokołem legalizacji stanowiska i wynikami ważenia pojazdu czego dowodem jest odmowa podpisania protokołu przez kierowcę,

2) nieprawidłowości w przygotowaniu stanowiska ważenia,

3) sprzeczności w zapisach protokołu, gdzie raz podaje się, że transport odbywał się z zezwoleniem a raz, że przewoźnik nie posiadał zezwolenia

uznał je za bezzasadne.

Organ odwoławczy wskazał, że pojazd został zważony przy pomocy nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych o nr seryjnych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w chwili kontroli ważnymi świadectwami legalizacji ponownej, wydanymi przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] do odpowiednio: [...] listopada 2010 r. i [...] marca 2011 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...].

GITD podkreślił, że wagi użyte w trakcie kontroli winny w dniu kontroli spełniać jedynie wymogi określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań metrologicznych, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne (Dz. U. Nr 26, poz. 152). Takie wymogi zostały spełnione, co potwierdzają Świadectwa Legalizacji Ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w [...] w dniu [...] listopada 2008 r. oraz [...] marca 2009 r. z przewidzianym terminem ważności do dnia [...] listopada 2010 r. oraz do dnia [...] marca 2011 r. Rozporządzenie to nie wprowadzało szczególnych warunków dla miejsca, na którym miało być wykonywane ważenie przy pomocy wag nieautomatycznych. Mimo to, w celu zapewnienia maksymalnej dokładności wyników, Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez odpowiednie organy. Tak też i było w niniejszej sprawie - miejsce przeprowadzenia ważenia na drodze wojewódzkiej nr [...] w miejscowości [...] legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów, dokonanego przez uprawnionego geodetę w dniu [...] kwietnia 2009 r. Pomiary wskazują, że pomierzone spadki mieszczą się także w normie, przewidzianej dla wag do pomiarów dynamicznych (pojazdów w ruchu) - do 0,5% spadku podłużnego i do 0,8% spadku poprzecznego, co oznacza, że na takim miejscu mogłyby również być dokonywane pomiary dynamiczne.

W ocenie organu zarzuty w kwestii niespełnienia wymogów przez miejsce ważenia pojazdu są zatem nietrafne (abstrahując od faktu, że organy Inspekcji nie są ich właściwym adresatem). Skoro kompetentny organ uznał, iż miejsce to jest odpowiednie do wykonywania kontroli drogowej (ważenia pojazdów), to taki dokument, podobnie zresztą jak Świadectwa Legalizacji Ponownej wag użytych w trakcie kontroli drogowej, jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 Kpa. Dokumenty takie stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Pojęcie "betonu", którym posługuje się skarżący w odwołaniu, obejmuje swym zakresem również określenie "asfalt". W nomenklaturze technicznej asfalt jest potocznym terminem określającym "asfaltobeton", który w postaci betonu asfaltowego jest używany jako materiał podstawowy w konstrukcji nawierzchni drogowych i utwardzonych nawierzchni lotniczych.

Podobnym pojęciem posłużono się w decyzji Komisji Europejskiej z dnia 13 października 1998 r. w sprawie procedury zaświadczania zgodności wyrobów budowlanych na podstawie art. 20 ust. 2 dyrektywy Rady 89/106/EWG w odniesieniu do wyrobów związanych z budową dróg (Dz. Urz. L 287, z 24.10.1998), gdzie w załączniku II stwierdzono:

Mieszanki bitumiczne (np, beton asfaltowy łącznie z asfaltem miękkim i asfaltem stosowanym do bardzo cienkich warstw, mieszanka mineralna bitumiczna porowata, asfalt odlewany [asfalt Gussu], asfalt odlewany grysowy, asfalt walcowany na gorąco)

- Do stosowania przy budowie dróg i utwardzaniu nawierzchni drogowych.

Lektura powyższego zapisu potwierdza zatem w pełni, iż jeden z rodzajów betonu - beton asfaltowy (czyli "asfalt" w rozumieniu potocznym) ma zastosowanie przy budowie dróg i utwardzaniu nawierzchni drogowych. Z powyższego należy zatem wysnuć wniosek, iż "beton" w rozumieniu w/w rozporządzenia obejmuje także beton asfaltowy - czyli "asfalt". Sugestia, jakoby beton asfaltowy ("asfalt") mógł nie być właściwym materiałem do wykonania miejsca do ważenia pojazdów jest więc całkowicie chybiona, zarówno z punktu widzenia technicznego, jak i prawnego.

GITD zaakcentował również, że w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] września 2009 r. zamieszczone zostały prawidłowe dane kontrolowanego pojazdu, kierowcy oraz przewoźnika, jak również wyniki ważenia pojazdu. Zwrócił uwagę, iż przepis art. 74 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym przewiduje również możliwość odmowy podpisania protokołu przez kontrolowanego, z czego skontrolowany kierowca skorzystał, nie wnosząc jednocześnie żadnych uwag i zastrzeżeń do protokołu kontroli, wobec czego nie sposób przyjąć za wiarygodne twierdzenia strony, iż miały miejsca błędy i uchybienia podczas przedmiotowej kontroli.

W zakresie zarzutu dotyczącego błędnego oznaczenia strony postępowania w zaskarżonej decyzji stwierdził, iż organ I instancji nie miał obowiązku wskazywania numeru NIP czy też nr REGON. Błędne oznaczenie adresu strony poprzez wskazanie nazwy miejscowości [...] zamiast [...], nie stanowi o takiej nieprawidłowości decyzji, która powodowałaby konieczność jej uchylenia. Fakt wystąpienia omyłki pisarskiej nie sprawił, iż zaskarżona decyzja nie została doręczona skarżącemu. Przedmiotowa decyzja organu I instancji została bowiem doręczona prawidłowo w dniu [...] listopada 2009 r. organ przyznał, że w protokole kontroli znajduje się nieścisłość w postaci błędnego użycia sformułowania, iż transport odbywa się z zezwoleniem. Nieprawidłowość ta choć rzeczywiście ma miejsce, jednakże fakt jej wystąpienia nie powoduje nieważności ustaleń poczynionych podczas przeprowadzonej kontroli drogowej, gdyż przewoźnik nie okazał "zezwolenia" podczas kontroli drogowej.

W skardze do tutejszego Sądu na opisaną wyżej decyzję GITD z dnia [...] kwietnia 2011 r. zaskarżając ją w punkcie 2-gim, W. D. reprezentowany przez adwokata, wnosząc o uchylenie zakwestionowanego rozstrzygnięcia w zaskarżonej części oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzucił zakwestionowanemu rozstrzygnięciu:

1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności przepisów art. 13g ust. 1, 40c ustawy z dnia 21.03.1985r. o drogach publicznych oraz Lp. 6 pkt 9) lit. d) i e) załącznika do tej ustawy poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków podwójnej osi napędowej przy odległości między osiami nie mniejszej, niż 1,3 i mniejszej, niż 1,8 metra pojazdu marki [...] nr rej. [...] pomimo faktu, że waga za pomocą której stwierdzono to rzekome przekroczenie nie była do tego przystosowana,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie przepisów art. 7, 8, 68 § 2 i 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a. poprzez nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zarzutu naruszenia prawa materialnego, do braku w protokole kontroli pojazdu omówienia przyczyn braku podpisu kierowcy, braku prawidłowego ustosunkowania się do zarzutu, że zgodnie z obowiązującymi przepisami powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu, a nie z asfaltu, przytoczenie w uzasadnieniu decyzji wyłącznie okoliczności, które w mniemaniu organu odwoławczego przemawiają za nałożeniem na skarżącego kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach z pominięciem okoliczności przeciwnych, a także tendencyjnie niekorzystne dla skarżącego zinterpretowanie okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.

W uzasadnieniu skargi uwypuklono, że organ nie ustosunkował się w szczególności do zarzutu, że zasada wynikająca z punktu 2.4 załącznika do certyfikatu tej wagi polegająca na tym, że wskazania cząstkowe, tj. wskazania nacisków kół lub osi pojazdów nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdów oraz fakt, że nacisk każdej osi (nawet wchodzącej w skład podwójnej osi napędowej) mierzony jest przy tego typu wagach oddzielnie pociągają za sobą wniosek, iż wagi tego typu służą jedynie do pomiarów nacisku każdej osi z osobna, których nie wolno sumować.

Nadto zarzucono, że zgodnie z punktem 2.4. Certyfikatu zatwierdzenia typu WE NR PL 05 004 z dnia 9.02.2005r. wydanego na podstawie rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11.12.2003r. (Dz. U. z 2004r. Nr 4, poz. 23) dotyczącego wagi typu LP 600 do użytkowania tego typu wagi zaleca się powierzchnię betonową, leżącą w jednej płaszczyźnie. Tymczasem podłoże wagi, będącej przedmiotem niniejszej sprawy było asfaltowe, a nie betonowe. Jest to istotna różnica, gdyż jak powszechnie wiadomo asfalt jest materiałem nieporównanie bardziej miękkim, niż beton, co wiąże się z jego uginaniem się (w różnych miejscach) podczas najazdu pojazdu na wagę oraz utratą stanu stałego podczas upałów. Tymczasem organ II instancji arbitralnie stwierdza w uzasadnieniu, że pojęcie "asfalt" jest tożsame z pojęciem "beton", mimo iż powszechnie wiadomo, że są to zupełnie różne pojęcia, gdyż beton jest znacznie bardziej trwały i nie podatny na działanie wysokich temperatur.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczasowe stanowisko w zakresie zarzutów ponownie podnoszonych przez skarżącego.

Odnośnie zakazu sumowania cząstkowych nacisków osi pojazdów Główny Inspektor Transportu Drogowego zwrócił uwagę, iż należy rozróżnić od siebie sumaryczną masę pojazdu od sumy nacisków dwóch osi, które stanowią podstawę do nałożenia kary za podwójną oś napędową pojazdu. Sumaryczny, zdaniem organu, oznacza - zawierający wszystkie elementy czegoś (tj. suma wszystkich nacisków osi w niniejszej sprawie). Punkt 2.4 załącznika certyfikatu wyraźnie wskazuje, iż "wskazania cząstkowe tj. wskazania nacisków kół lub osi pojazdu nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu" - a więc masy całkowitej kontrolowanego pojazdu.

Odnosząc się z kolei do zarzutu dotyczącego rodzaju nawierzchni miejsca ważenia wskazał, iż producent zaleca stosowanie nawierzchni betonowej, co nie wyklucza zastosowania jako nawierzchni betonu asfaltowego bądź innego podłoża. Przedmiotowe stanowisko do ważenia pojazdów zostało zatwierdzone przez upoważnioną do tego osobę, do akt notatki urzędowej sporządzonej przez w/w funkcjonariusza Policji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

W niniejszej sprawie kontrola drogowa odbyła się w dniu [...] września 2009 r. na drodze powiatowej nr [...]. Pomiaru nacisków osi i dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu dokonano przy pomocy przenośnych wag nieautomatycznych do pomiarów statycznych typu LP 600.

Ponieważ przedmiotowe wagi nie powinny być używane do wyznaczania masy całkowitej pojazdu (pkt 2.4 certyfikatu zatwierdzenia), natomiast zgodnie z instrukcją ważenia, wagi tego typu służą do określenia nacisków na osie pojazdu, należy uznać, że ustalenia organu I instancji, dotyczące przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej kontrolowanego pojazdu, nie mogą stanowić podstawy do ukarania strony za te naruszenie, gdyż wyniki pomiaru zostały uzyskane przy pomocy nieprzystosowanych do tego urządzeń.

Organ odwoławczy prawidłowo więc uczynił wydając rozstrzygnięcie m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, nakładając na skarżącego karę jedynie za ustalone w trakcie kontroli naruszenia z tytułu przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których dopuszczony jest ruch pojazdów o naciskach osi do 8 ton (kontrolę przeprowadzono na drodze powiatowej [...], która nie leży w ciągu dróg o jakich mowa w Rozporządzeniach Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. Dz. U. Nr 219, poz. 1860 i poz. 1861, a więc zastosowanie w niniejszej sprawie miał przepis art. 41 ust. 6, w myśl którego drogi inne niż określone na podstawie ust. 4 i 5 stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Jak wynika z akt sprawy miejsce ważenia w miejscowości [...] znajdujące się przy drodze wojewódzkiej nr [...] legitymuje się protokołem z pomiaru pochylenia terenu, z dnia [...] kwietnia 2009 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów.

Kontrola odbyła się [...] września 2009 r. a ważenia dokonano za pomocą nieautomatycznych przenośnych wag do pomiarów statycznych (typu LP 600).

Wagi tego rodzaju powinny spełniać wymogi Rozporządzenia Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań (...) Dz. U. 2008, Nr 26 poz. 152. Rozporządzenie to, jak słusznie podnosi organ, nie wprowadza szczególnych warunków dla miejsca na którym miało być przeprowadzone ważenie.

Fakt, że Inspekcja Transportu Drogowego korzysta wyłącznie z miejsc wypoziomowanych, odpowiednio zbadanych i zatwierdzonych przez uprawniony organ, świadczy o zrozumiałym dążeniu tego organu do zapewnienia maksymalnej dokładności wyników ważenia.

Zgodnie z zasadami odzwierciedlonymi w protokole kontroli inspektorzy transportu drogowego dokonując pomiarów odejmują od tych wyników 200 kg dla jednej osi (błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag w użytkowaniu, ze względu na możliwe błędy wskazań wag) oraz 2% wartości wskazanej przez wagę zmniejszonej o błędy graniczne (200 kg), ze względu na możliwe błędy wskazań wag wynikające z pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia i błędy wynikające z cząstkowego ważenia pojazdów wieloosiowych. Ma to m.in. wyeliminować błędy związane z niewłaściwie przygotowanym miejscem (stanowiskiem) ważenia pojazdu. Taki stan rzeczy został przedstawiony w protokole kontroli, w którym podane są wyniki pierwotne (rzeczywiste), a w kolejnej rubryce wielkości po odjęciu 200 kg i 2%. Te ostatnie brane są pod uwagę jako wiążące do zestawienia ich z dopuszczalnymi normami wynikającymi z przepisów ustawy o drogach publicznych oraz jako podstawa do nałożenia kary pieniężnej.

Należy zgodzić się z organem, że certyfikat dla wag typu LP 600 służących do ważenia nacisku kół lub osi pojazdu nie zabrania sumowania nacisków na osie w przypadku podwójnej osi napędowej pojazdu. Zakaz o jakim mowa w pkt 2.4 załącznika do certyfikatu: "wskazania cząstkowe tj. wskazanie nacisków kół lub osi pojazdu nie powinny być wykorzystywane do wyznaczania sumarycznej masy pojazdu" oznacza tylko tyle, że nie można za pomocą tych wag dokonywać pomiarów masy całkowitej pojazdu.

Z powyższego certyfikatu wynika również, iż "waga może być użytkowana na odpowiednio płaskim i utwardzonym podłożu o pochyleniu nie większym niż 5%. Zaleca się nawierzchnię betonową, leżącą w jednej płaszczyźnie o odchyleniach od tej płaszczyzny nie przekraczających ± 9 cm".

Pomimo, że w/w Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 31 stycznia 2008 r. nie wprowadza szczególnych warunków dla miejsca ważenia to dane zawarte w znajdującym się w aktach sprawy protokole z pomiaru równości terenu wskazują, że w miejscu przeprowadzonego ważenia spadki poprzeczne nie przekraczają 2%, podłużne 1%, a równość poprzeczna i podłużna nie przekracza ± 9. Powyższe oznacza, że ważenie odbyło się na podłożu odpowiednim dla wag typu LP 600.

Wskazanie, że "zaleca się nawierzchnię betonową" nie może być rozumiane jak sugeruje to skarżący, że nawierzchnia musi być betonowa.

Z certyfikatu dla wzmiankowanych wag wynika jedynie, że podłoże ma być odpowiednio płaskie i utwardzone (o pochyleniu nie większym niż 5%). W niniejszej sprawie podłoże o odpowiednim wypoziomowaniu było wykonane z asfaltu, trudno więc uznać, że podłoże to nie spełniało w/w wymogów.

Odnosząc się do kolejnego zarzutu strony, która uważa, iż brak podstaw do przyjęcia, że kierowcy zostały przedstawione właściwe dokumenty, choć kierowca nie podpisał protokołu kontroli, należy jednoznacznie stwierdzić, że niepodpisanie protokołu przez kierowcę, które potwierdził właściwą adnotacją inspektor przeprowadzający kontrolę, nie jest równoznaczne z dowodem na niezapoznanie kierowcy z właściwą dokumentacją kontroli, z założenia poprzedzającą ważenie pojazdu (choćby z to powodu, że łączy się to z instrukcją przeprowadzenia ważenia). Sąd, jak i organy rozpatrujące sprawę, nie znają przyczyn, z powodu których kierowca odmówił podpisania protokołu kontroli. Ustawa o transporcie drogowym daje mu takie prawo. Nie przesądza to jednak w żaden sposób o tym, że kierowca nie został zapoznany z treścią właściwych dokumentów.

W konsekwencji Sąd podziela ocenę Głównego Inspektora, iż rzetelność sposobu ważenia, jak i prawidłowość działania urządzeń pomiarowych w niniejszej sprawie jest niepodważalna. Czynności kontrolne były przeprowadzone zgodnie z prawem, tj.:

- pomiarów dokonano za pomocą wag, które posiadały legalizację Urzędu Miar,

- odczytu wskazań przyrządów pomiarowych dokonano w obecności kierowcy,

- miejsce w którym dokonano kontroli legitymuje się odpowiednim dokumentem z pomiaru pochylenia terenu, który również okazano kierowcy.

W niniejszej sprawie nałożono na stronę karę pieniężną za przekroczenie nacisków osi pojazdu na drogę o dopuszczalnych naciskach do 8t, dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3m i mniejszej niż 1,8m, o sumie nacisków osi powyżej 16,5t do 17,5t - [...] zł; za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, o dopuszczalnych naciskach do 8t, dla podwójnej osi napędowej pojazdu silnikowego, przy odległości między osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3m i mniejszej niż 1,8m, za każde rozpoczęte przekroczenie o 1t powyżej 17,5t dodatkowo w sumie - [...] zł. Dlatego za te naruszenia nałożono sumaryczną karę pieniężną w kwocie [...] zł.

Wysokość nałożonej kary wyliczono w sposób prawidłowy, czego skarżący zresztą nie kwestionował.

Przejazd pojazdem nienormatywnym może odbyć się pod warunkiem uzyskania zezwolenia o jakim mowa w art. 64 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Takiego zezwolenia skarżący nie posiadał.

W myśl art. 13 g ust. 1 Uodp za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodne z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej, a zatem na gruncie niniejszej sprawy organ miał podstawę do wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do żądania strony skontrolowania przez Sąd i ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji wyłączenie w zakresie jej punktu 2 tj. nałożenia kary pieniężnej w wysokości [...] zł należy wskazać, że przedmiotowa decyzja GITD została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zastosowanie przez organ instytucji reformacji i związanego z tym orzeczenia, co do istoty sprawy podkreśla merytoryczny charakter postępowania odwoławczego. W tym przypadku organ odwoławczy musi zakwestionować rozstrzygnięcie organu I instancji. Osnowa decyzji, o której mowa, składa się z dwóch części: w pierwszej organ odwoławczy uchyla decyzję organu I instancji i określa zakres tego uchylenia (w całości – jak w niniejszej sprawie lub w części), zaś w drugiej: organ odwoławczy rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Nie jest usprawiedliwione zatem kwestionowanie wyłącznie jednej z części osnowy decyzji wydanej na podstawie wzmiankowanego przepisu jak to uczyniono w niniejszej skardze.

Zaskarżenie do Sądu decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa powoduje, że kontrolą sądową objęta jest całość rozstrzygnięcia organu odwoławczego.

Mając na uwadze powyższe skargę należało na podstawie art. 151 ppsa oddalić jako, że nie była uzasadniona.