Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 396/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2020-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 7, art. 30 ust. 1 pkt 2a, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: st. sekr. sąd. Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 lipca 2020 r. sprawy ze skargi C. K., B. K., R. K., E.K. na decyzję W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie odstąpienia od nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], znak [...], działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej: "K.p.a.") oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane"), odstąpił od nakazania inwestorowi M. C. doprowadzenia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P. do stanu poprzedniego, to jest do stanu istniejącego przed remontem stropu wykonanym w części tego lokalu.

W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2018 r. wpłynął do niego wniosek współwłaścicieli budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w P. o przeprowadzenie kontroli legalności robót remontowych prowadzonych w tym budynku przez jednego ze współwłaścicieli, bez zgody pozostałych współwłaścicieli. Z pisma wynikało, że roboty prowadzone były w lokalu mieszkalnym nr [...] i doprowadziły do szkód w lokalu nr [...], objawiających się zarysowaniami na ścianach i sufitach. Powstał także otwór w stropie pomiędzy wymienionymi wyżej lokalami.

W trakcie czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2018 r. ustalono, że w budynku przy ul. [...] znajdują się faktycznie 4 lokale mieszkalne. Z ksiąg wieczystych wynika natomiast, że wydzielono w tym budynku 3 nieruchomości lokalowe. Na piętrze budynku, gdzie faktycznie istnieją dwa lokale, wydzielona jest jedna nieruchomość lokalowa, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] Właścicielami tej nieruchomości lokalowej są R. K. i P. C.. W trakcie kontroli stwierdzono prowadzenie robót budowlanych w mieszkaniu stanowiącym część wymienionej wyżej nieruchomości lokalowej (część lewa). Inwestorem tych robót był P. C.. Przeprowadzone oględziny wykazały wykonywanie robót budowlanych polegających na wymianie podłóg i instalacji. W trakcie kontroli okazano projekt z roku 1981 sporządzony dla potrzeb scalenia dwóch istniejących wcześniej na piętrze budynku lokali nr [...] (KW nr [...] i KW [...]) w jeden lokal mieszkalny. Efektem tego scalenia jest aktualny stan prawny nieruchomości, to jest jedna nieruchomość lokalowa, dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] W wymienionej wyżej księdze wieczystej lokal ten określony jest jako lokal mieszkalny nr [...].

W dniu [...] czerwca 2018 r. przeprowadzono na nieruchomości przy ul. [...] ponowne czynności kontrolne w nieruchomości lokalowej nr [...] (część lewa), w trakcie których stwierdzono wykonanie okładzin gipsowo-kartonowych sufitów, okładzin ściennych, podłóg i wymianę instalacji elektrycznej. Ustalono również, że przy okazji wymiany okładzin podłogowych usunięto z przestrzeni wewnętrznej stropu (strop drewniany) tzw. polepę, zastępując ją wełną mineralną. Z ustaleń dokonanych w trakcie tej kontroli wynika, że nie nastąpiła ingerencja w elementy konstrukcyjne budynku.

Następnie C. K., właściciel lokalu mieszkalnego nr [...], przesłał do organu opinię techniczną dotyczącą prowadzonych robót sporządzoną przez tech. bud. K. N. (uprawnienia budowlane nr [...]). Autor opinii wskazuje, że roboty budowlane prowadzone są bez pozwolenia na budowę i bez zgody współwłaścicieli budynku. Kwestionuje również poprawność zastosowanych rozwiązań technicznych przy wymianie polepy na wełnę mineralną (brak paroizolacji, brak szczeliny wentylacyjnej). Opinia ta nie odnosi się do parametrów technicznych zastosowanych wyrobów budowlanych i parametrów technicznych stropu po przeprowadzonym remoncie. Z kolei w dniu [...] września 2018 r. M. C. dostarczył opinię techniczną dotyczącą robót budowlanych będących przedmiotem niniejszego postępowania, sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej inż. N. S. (uprawnienia budowlane nr [...], wpis do Centralnego Rejestru Rzeczoznawców Budowlanych pod nr [...], wpis na listę członków W. Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa nr [...]). Z opinii tej wynika, że w trakcie remontu stropu obniżono poziom tzw. ślepego pułapu w celu umożliwienia zastąpienia warstwy zasypki stropowej (polepy) o grubości 4 cm warstwą wełny mineralnej o grubości 15 cm. Ze względu na różnice w ciężarze obu materiałów uzyskano mniejszy ciężar wypełnienia stropu. Opinia ta zawiera również analizę izolacyjności akustycznej stropu. Autor opinii wyjaśnił, że izolacyjność akustyczna przegrody budowlanej, w tym wypadku stropu, zależy przede wszystkim od masy tej przegrody. W niniejszym przypadku pomimo zmniejszenia ciężaru materiału izolacyjnego wewnątrz stropu, jego masa uległa niewielkiemu zwiększeniu w stosunku do stanu poprzedniego, przez zastosowanie dodatkowo płyty OSB o grubości 22 mm (podkład pod deski podłogowe). W konsekwencji nastąpiła poprawa parametrów akustycznych stopu zarówno w zakresie przenikania dźwięków powietrznych, jak i uderzeniowych. Zdaniem autora omawianej opinii, zmiana obciążenia konstrukcji stropu nie ma w niniejszym przypadku wpływu na elementy konstrukcyjne budynku i podłoże gruntowe.

Zdaniem organu I instancji opisane roboty budowlane wypełniają legalną definicję remontu zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego. Robotami remontowymi wykonanymi w części budynku przy ul. [...] w P. (lewa część lokalu nr [...]) objęte były okładziny sufitów i ścian, instalacja elektryczna oraz strop między kondygnacyjny. Przy wykonywaniu tych robót zastosowano okładziny z płyt gipsowo-kartonowych, nowe przewody i osprzęt elektryczny. W trakcie remontu stropu usunięto jego pierwotne wypełnienie (tzw. polepę) i zastosowano w to miejsce wełnę mineralną. Roboty te nie doprowadziły do zmiany parametrów użytkowych i technicznych budynku, w związku z czym nie mogą być kwalifikowane jako przebudowa budynku.

Artykuł 29 ust. 2 pkt 1 stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na remoncie obiektów budowlanych. Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2a lit. b Prawa budowlanego wykonywanie remontu przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych budynków, których budowa wymaga pozwolenia na budowę, wymaga zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W niniejszym przypadku zgłoszenie takie było wymagane ze względu na okoliczność, że remont dotyczył stropu, który jest elementem konstrukcyjnym budynku. Wobec tego w zakresie robót budowlanych dotyczących stropu, zaistniał w niniejszym przypadku stan faktyczny, o którym mowa jest w art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Biorąc pod uwagę dostarczone przez strony postępowania opinie techniczne organ I instancji doszedł do przekonania, że nie zachodzi w niniejszym przypadku konieczność wydania, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazu wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Wnioski zawarte w opiniach technicznych są rozbieżne, co spowodowało konieczność przeprowadzenia ich oceny, jako dowodów w sprawie. Ocenę tę przeprowadzono biorąc pod uwagę zawartość merytoryczną obu opracowań, sposób uzasadnienia zawartych w nich wniosków oraz kwalifikacje zawodowe ich autorów. Opinia techniczna rzeczoznawcy budowlanego inż. N. S., w przeciwieństwie do opinii technicznej techn. bud. K. N. zawiera dokumentację fotograficzną z przebiegu robót, obliczenia i analizę uzyskanych parametrów akustycznych stropu. Z opinii tej wynika, że przebudowa stropu została wykonana zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, a stan budynku nie uległ pogorszeniu. Biorąc po uwagę zawartość omawianej opinii technicznej oraz doświadczenie zawodowe jej autora, potwierdzone tytułem rzeczoznawcy budowlanego, w opinii organu I instancji należało przyznać jej walor rzetelności. Ponadto autor tej opinii jest członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, co zgodnie z art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego stanowi podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Odnosząc się natomiast do opinii techn. bud. K. N. organ zauważył, że w kwestiach technicznych ogranicza się ona jedynie do stwierdzenia o nieprawidłowym, zdaniem jej autora, ułożeniu wełny mineralnej w stropie i braku paroizolacji. Ponadto autor opinii wskazał na uszkodzenie sufitu w lokalu mieszkalnym znajdującym się poniżej powstałe w trakcie remontu stropu. W pozostałych częściach omawianej opinii jej autor odnosi się do braku zgody współwłaścicieli budynku na prowadzenie robót budowlanych i braku pozwolenia na budowę, które zdaniem autora opinii, było w niniejszym przypadku wymagane.

W przypadku nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji zastosowanie ma przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepis ten przewiduje wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części albo doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Ma on zastosowanie zawsze, gdy nie ma możliwości technicznych i prawnych doprowadzenia danego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem w drodze wydania decyzji, o których jest mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 Prawa budowlanego. W realiach niniejszej sprawy konsekwencją nieposiadania przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest konieczność wydania przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, decyzji nakazującej doprowadzenie budynku do stanu poprzedniego, to jest do stanu istniejącego przed wykonanym remontem. Biorąc pod uwagę okoliczność, że zgodnie z legalną definicją remontu zawartą w art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, istotą robót remontowych jest pozostanie obiektu w stanie pierwotnym, przy możliwości zastosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym, wydanie takiej decyzji nie znajduje w niniejszym przypadku uzasadnienia. Stan pierwotny nie może być bowiem utożsamiany ze stanem identycznym z tym jaki istniał przed remontem. W samej definicji remontu mowa jest o możliwości zastosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W niniejszym przypadku użyto innego niż pierwotnie materiału izolacyjnego, wełny mineralnej o nazwie handlowej Rockslab Sonic. Z opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego inż. N. S. wynika, że wyrób ten jest dopuszczony do stosowania w budownictwie (posiada oznakowanie CE). Z kolei przywrócenie stropu do stanu poprzedniego poprzez zastosowanie istniejącej pierwotnie zasypki (tzw. polepy), stanowiącej przeważnie mieszaninę gliny słomy i innych materiałów, byłoby obecnie niedopuszczalne, ze względu na uregulowania ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych.

W odwołaniach z dnia [...] grudnia 2018 r. do Inspektor Nadzoru Budowlanego R. K., C. K., B. K. i E. K. wnieśli o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nakazanie inwestorowi przywrócenia stanu poprzedniego, alternatywnie o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu strony nie zgodziły się z dokonaną przez organ I instancji oceną opinii technicznej sporządzonej przez K. N.. W opinii stron brak dokumentacji fotograficznej dołączonej do wskazanej opinii w żaden sposób nie deprecjonuje jej wartości, albowiem organ nie zweryfikował, czy dane podane w drugiej opinii są rzetelne, wiarygodne i merytorycznie zasadne. Co więcej, wskazana opinia została sporządzona na kanwie dokumentacji fotograficznej sporządzonej kilka dni wcześniej w lokalu zajmowanym przez inwestora i po zweryfikowaniu stanu sufitu w lokalu nr [...], czego rzeczoznawca wynajęty przez inwestora z kolei nie weryfikował.

Dalej odwołujący wskazali, że organ I instancji nie zweryfikował przyczyny, dla których po podjęciu prac na I piętrze budynku przez inwestora w lokalu nr [...] pojawiło się naruszenie struktur sufitu.

W opinii odwołujących wydanie decyzji w przedmiocie odstąpienia od nakazania inwestorowi doprowadzenia lokalu mieszkalnego do stanu pierwotnego, sprzed remontu stropu w sytuacji, gdy inwestor dokonał bezprawnie, bez wiedzy i zgody współwłaściciela nieruchomości zmiany przeznaczenia lokalu z mieszkalnego na użytkowy, jest co najmniej sprzeczne z zasadami logiki.

Co więcej, remont stropu obejmuje niewątpliwie część wspólną nieruchomości z nieruchomością stanowiącą lokal nr [...] i jest ingerencją w elementy konstrukcyjne budynku, zatem po myśli art. 59a ustawy Prawo budowlane, organ winien skontrolować zgodność tego typu prac z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.

Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2019 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 104 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy zgodził się z ustaleniami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że dla dokonania remontu stropu wymagane było zgłoszenie organowi administracji architektoniczno-budowlanej, na co wskazuje wprost treść art. 30 ust. 1 pkt 2a lit. b Prawa budowlanego, natomiast inwestor tego obowiązku nie dopełnił. Wobec tego, organ był zobligowany ustalić, czy zastosowanie znajduje art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego, czy też przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Organ odwoławczy w pełni również podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie oceny przedłożonych do akt sprawy opinii technicznych, przyjmując za bardziej rzetelną opinię rzeczoznawcy budowlanego inż. N. S..

Z uwagi na fakt, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zastosowanie winien znaleźć art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zauważyć jednak należy, że brak jest podstaw do nakazania zaniechania robót budowlanych (roboty zostały zakończone), jak też do nakazania rozbiórki części obiektu. Należało zatem przeanalizować możliwość nakazania przywrócenia do stanu poprzedniego.

Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości doprowadzenia do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, bowiem istotą robót remontowych jest pozostanie obiektu w stanie pierwotnym, przy możliwości zastosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym, a stan pierwotny nie może być utożsamiany ze stanem identycznym z tym jaki istniał przed remontem. W zaistniałej sytuacji użyto innego niż pierwotnie materiału izolacyjnego-wełny mineralnej o nazwie handlowej Rockslab Sonic, gdyż pierwotnie zastosowana zasypka, tzw. polepa, stanowiąca przeważnie mieszaninę gliny, słomy i innych materiałów byłaby niezgodna z aktualnymi wymogami wskazanymi w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2019 r., poz. 266 ze zm.). Natomiast w przedstawionej opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego inż. N. S. stwierdzono, iż remont stropu został przeprowadzony z zastosowaniem odpowiedniego wyrobu budowlanego, dopuszczonego do stosowania w budownictwa (posiada oznakowanie CE). Powyższe powoduje, iż decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego byłaby niewykonalna – dotychczasowe elementy zostały zniszczone, a ich utworzenie na nowo i zastosowanie naruszałoby obowiązujące przepisy.

Końcowo organ odwoławczy wyjaśnił, że ewentualne roszczenia o charakterze cywilnoprawnym z tytułu szkód spowodowanych przez współwłaściciela na nieruchomości wspólnej rozstrzygane są przez sądy powszechne, a nie przez organy nadzoru budowlanego.

W skardze z dnia [...] kwietnia 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu C. K., B. K., R. K. i E. K. wnieśli o zmianę decyzji poprzez nakazanie inwestorowi, M. C. doprowadzenia lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w P. do stanu poprzedniego, to jest do stanu istniejącego przed remontem stropu wykonanym w części tego lokalu, alternatywnie rozpoznanie sprawy na rozprawie, uchylenie decyzji i przekazanie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 1, art. 50 ust. 1 pkt 1 i 51 ust. 7 Prawa budowlanego, a także art. 7a i 8 K.p.a.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że prace ingerujące w elementy konstrukcyjne, gdyż takim jest strop pomiędzy parterem i I piętrem, a także wymiana instalacji elektrycznej i doprowadzenie do rozszczelnienia instalacji gazowej (z dużym prawdopodobieństwem podczas prac związanych z tą instalacją, bądź mających wpływ na jej stan techniczny), wymagają co najmniej zgłoszenia robót, co jednak w przedmiotowej sprawie nie ma miejsca. Ze względu na wybranie substancji, jaka obciążała strop i wypełniała przestrzeń pod podłogą na I piętrze powstały nowe naprężenia, które mają istotny wpływ na pracę pozostałych elementów budynku i które skutkują szkodami w lokalach położonych na parterze. W miejsce dotychczasowego wypełnienia zastosowano wełnę mineralną, co niewątpliwie nie wypełnia znamion wymiany jednego materiału budowlanego na taki sam (remont), a stanowi ulepszenie. Wymiana instalacji elektrycznej z całą stanowczością wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Tym samym organ tak I instancji, jak i II instancji całkowicie zignorowały zapisy ustawy Prawo budowlane w tym zakresie, pozwalając na samowolną ingerencję w substancję budynku, o której mowa w art. 30 ust. 1 tejże ustawy. Zastosowanie postanowień art. 50 ust. 1 pkt 1 i 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane w istniejącym stanie rzeczy jest absolutnie zasadne i nakazane przepisami prawa budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] lipca 2020 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł i wywiódł jak w skardze. Poinformował ponadto, że odrębnie toczy się sprawa z wniosku inwestora o zmianę sposobu użytkowania przedmiotowej części lokalu na piętrze budynku. Inwestor nadal prowadzi prace budowlane w lokalu, wymienione zostały okna. W 2018 r. PINB przeprowadził kontrolę całego budynku i wtedy stwierdzono nieszczelność instalacji gazowej, jednak kontrolerzy nie mieli dostępu do lokalu zajmowanego przez inwestora. W lutym 2020 r. przeprowadzono ponowną kontrolę i wówczas w lokalu zajmowanym przez inwestora stwierdzono odcięcie rury gazowej. Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. PINB zawiadomił skarżących o wszczęciu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych dotyczących wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu nr [...] należącym do E. K.. W lokalu nr [...] były wykonane prace przy instalacji gazowej, które umożliwiły ogrzewanie i dostawę ciepłej wody we wszystkich lokalach za wyjątkiem lokalu inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Z niekwestionowanych ustaleń stanu faktycznego wynika, że na piętrze nieruchomości przy ul. [...] w P. znajduje się nieruchomość lokalowa nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...] Współwłaścicielami tej nieruchomości lokalowej są M. C. oraz R. K. (k. 12 – 15 akt adm. nr [...]). Faktycznie jednak doszło do nieformalnego podziału tego lokalu na dwie odrębne części (k. 8 – 13 akt adm. znak OIK 70041). W lewej części lokalu nr [...] – oznaczonej jako lokal nr [...] w zaświadczeniu Prezydenta Miasta P. o samodzielności lokalu wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (k. 28 akt adm. znak [...]) – M. C. przeprowadził bez zgody drugiego ze współwłaścicieli prace polegające na wymianie okładzin sufitów, podłóg i ścian oraz wykonaniu instalacji elektrycznej. Podczas zmiany okładzin podłogi w miejsce dotychczasowej polepy ułożono wełnę mineralną (k. 14 – 20, k. 30 – 33 akt adm. znak [...]). Podczas oględzin w dniu [...] czerwca 2018 r. pracownicy Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie stwierdzili ingerencji w części konstrukcyjne ścian budynku (k. 31 verte akt adm. znak [...]).

Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo – odmiennie od organu I instancji – zakwalifikował roboty polegające na wymianie okładzin sufitów, podłóg i ścian oraz wykonaniu instalacji elektrycznej jako konserwację, natomiast jedynie prace polegające na wymianie pierwotnego wypełnienia stropu (polepy) na wełnę mineralną jako prace remontowe.

W kontekście powyższego wyjaśnienia wymaga, że stosownie do art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego, przez wykonywanie remontu należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Dokonując analizy tej definicji stwierdzić należy, że aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont zatem nie może stanowić ani przebudowy, ani rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu. Ustawodawca zezwolił przy tym na stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Z kolei przez "konserwację" należy rozumieć niebędące remontem czynności (w tym sprawdzające) lub roboty mające na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie technicznym, w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem się lub zniszczeniem i dla zachowania jego pełnej sprawności umożliwiającej użytkowanie tego obiektu zgodnie z przeznaczeniem (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 704/05 – wszystkie cytowane w niniejszym wyroku orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Dalej wskazać należy, że prace polegające na wymianie okładziny sufitów, podłóg i ścian oraz wymianie przewodów elektrycznych i osprzętu elektrycznego na nowy – i to bez względu, czy uzna się je za bieżącą konserwację, tak jak zrobił to organ odwoławczy, czy też za remont, tak jak zrobił to organ I instancji – nie wymagają zgłoszenia właściwemu organowi. Konserwacja w żadnym wypadku nie wymaga bowiem zgłoszenia, natomiast wskazane prace nie zostały wymienione w katalogu zawartym w art. 30 ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego, wymieniającym prace remontowe wymagające zgłoszenia.

Zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu wymagał jednak remont stropu, który stanowi element układu konstrukcyjnego budynku, o czym stanowi art. 30 ust. 1 pkt 2a lit. b Prawa budowlanego. Obowiązku tego inwestor nie dopełnił, co obligowało organ I instancji do wszczęcia postępowania naprawczego w oparciu o art. art. 51 ust. 1 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego.

Z art. 51 ust. 1 Pr. bud. wynika, iż po przeprowadzeniu postępowania naprawczego organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji może: 1) nakazać zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo 2) nałożyć obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę - nałożyć, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Regulacja art. 51 ust. 1 dotyczy więc trzech alternatywnych przypadków: 1) samowolnych robót budowlanych, których nie można zalegalizować, 2) samowolnych robót budowlanych podlegających legalizacji, 3) istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Rozpoznawana sprawa winna być zatem załatwiona przez wydanie decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 lub pkt 2 Pr. bud. w zw. z art. 51 ust. 7 Pr. bud.

Przy ustalaniu, czy w sprawie znajdzie zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, czy też art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, organy rozstrzygające w niniejszej sprawie oceniły wartość dowodową opinii technicznych przedłożonych do akt sprawy przez inwestora (k. 20 – 32 akt adm. nr [...]) oraz C. K. (k. 39 akt adm. znak [...]).

Zdaniem Sądu nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że ocena przedłożonych przez inwestora oraz C. K. dokumentów w postaci tzw. opinii technicznych dotyczących wpływu przeprowadzonych przez inwestora prac na stan techniczny budynku przy ul. [...] w P. sporządzonych przez tech. bud. K. N. oraz inż. N. S. została dokonana przez organy z przekroczeniem ustawowych granic (art. 80 K.p.a.). Zdaniem Sądu organy nie przekroczyły zakresu dopuszczalnej swobody w zakresie kwalifikacji wiarygodności, mocy i przydatności dowodowej powyższych dokumentów w zakresie stwierdzenia stanu technicznego budynku. Jakkolwiek powyższe dokumenty nie stanowią w sensie formalnym ocen technicznych lub ekspertyz, o których mowa w art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, to jednak ze względu na fachowe kwalifikacje ich autorów w dziedzinie budownictwa organy były uprawnione do wykorzystania ocen oraz wniosków z nich wynikających w procesie ustalania stanu faktycznego sprawy.

Zauważyć należy, że oceniając przydatność dowodową wskazanych opinii technicznych organy nadzoru budowlanego kierowały się obiektywnymi kryteriami, tj. zawartością merytoryczną obu opracowań, sposobem uzasadnienia zawartych w nich wniosków oraz kwalifikacjami zawodowymi ich autorów, co wyklucza dowolność tej oceny. Niewątpliwie opinia techniczna rzeczoznawcy budowlanego inż. N. S., w przeciwieństwie do opinii technicznej techn. bud. K. N. zawiera dokumentację fotograficzną z przebiegu robót, obliczenia i analizę uzyskanych parametrów akustycznych stropu. W opinii wskazano, że prace w zakresie wymiany zasypki stropowej są zgodne z Prawem budowlanym, a stan techniczny budynku po przeprowadzeniu analizowanych robót budowlanych uznano za niezmieniony w stosunku do stanu poprzedzającego remont. Uznano, że na ścianach budynku nie występują rysy i pęknięcia mogące być skutkiem nierównomiernych osiadań fundamentów, a obiekt jest statycznie uspokojony. Rzeczoznawca budowlany poprzedził wydanie opinii wizją lokalną terenu objętego zakresem opracowania i dokonał pomiarów inwentaryzacyjnych analizowanych elementów budowlanych. Twierdzenia poparł dokumentacją fotograficzną, jak również dokonał obliczeń statystycznych dla odniesienia dokonanych prac remontowych w obrębie stropu i ustalenia ewentualnego ich wpływu na stan obiektu.

Tymczasem opinia techniczna sporządzona przez tech. bud. K. N. w kwestiach technicznych ogranicza się jedynie do stwierdzenia nieprawidłowego, zdaniem jej autora, ułożenia warstwy wełny mineralnej bezpośrednio na desce sufitowej bez paroizolacji i szczeliny wentylacyjnej, a także doprowadzenia – poprzez usunięcie deski podłogowej i warstwy wypełniającej pomiędzy podłogą a deską sufitową – do uszkodzenia sufitu w lokalu na parterze w postaci odpadającego tynku i powstałych dziur. We wnioskach autor opinii określił przeprowadzone roboty jako przebudowę, która prowadzona bez wymaganych dokumentów i bez wymaganego prawem nadzoru może stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia użytkowników. Wskazane twierdzenia są jednak ogólnikowe, a na ich udowodnienie nie zostały przedstawione jakiekolwiek dowody (np. w postaci obliczeń), jak również nie wskazano regulacji prawnych, na podstawie których sporządzający opinię dokonał wskazanego wnioskowania. Opinia nie zawiera również żadnej dokumentacji fotograficznej.

Biorąc po uwagę zawartość omawianych opinii technicznych, słusznie więc organy przyznały walor przydatności dowodowej opinii sporządzonej przez inż. N. S., będącego członkiem właściwej izby samorządu zawodowego, co zgodnie z art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego, umożliwia mu wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Z opinii tej wynika, że remont stropu został wykonany zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i nie spowodował pogorszenia stanu budynku.

Trzeba ponadto uwzględnić, że stan techniczny spornego budynku został ustalony także na podstawie protokołu jego kontroli przez uprawnionych pracowników organu, którzy również dysponują specjalistyczną wiedzą i doświadczeniem z zakresu budownictwa.

Tym niemniej, jak słusznie wskazał organ odwoławczy, inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wobec tego zastosowanie winien znaleźć art. 51 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wobec faktu, że brak było podstaw do nakazania zaniechania robót budowlanych (roboty zostały zakończone), jak też do nakazania rozbiórki części obiektu, organy zasadnie przeanalizowały przy tym możliwość nakazania przywrócenia do stanu poprzedniego.

W tym kontekście należało zgodzić się ze stanowiskiem organów, że w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, bowiem istotą robót remontowych jest pozostanie obiektu w stanie pierwotnym, przy możliwości zastosowania wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym, zaś stan pierwotny nie może być utożsamiany ze stanem identycznym z tym jaki istniał przed remontem. W przedmiotowej sprawie użyto innego niż pierwotnie materiału izolacyjnego (wełny mineralnej Rockslab Sonic), gdyż pierwotnie zastosowana zasypka, tzw. polepa, stanowiąca przeważnie mieszaninę gliny, słomy i innych materiałów byłaby niezgodna z aktualnymi wymogami wskazanymi w ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych (Dz. U. z 2019 r., poz. 266 ze zm.). Natomiast w przedstawionej opinii technicznej rzeczoznawcy budowlanego inż. N. S. stwierdzono, że remont stropu został przeprowadzony z zastosowaniem odpowiedniego wyrobu budowlanego, dopuszczonego do stosowania w budownictwie (posiada oznakowanie CE). Zasadna więc jest konkluzja organu odwoławczego, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w realiach rozpoznawanej sprawy byłaby niewykonalna – dotychczasowe elementy zostały bowiem zniszczone, a ich odtworzenie i zastosowanie naruszałoby obowiązujące przepisy.

Natomiast odnosząc się do szkód powstałych na suficie mieszkania nr [...], które – jak wynika z twierdzeń strony skarżącej – powstały w wyniku przeprowadzenia przez inwestora prac remontowych stropu, wskazać należy, że ewentualne roszczenia o charakterze cywilnoprawnym z tytułu powstałych szkód rozstrzygane są przez sądy powszechne, a nie przez organy nadzoru budowlanego.

Z kolei prace związane z wymianą okien w części lokalu nr [...] nie były przedmiotem niniejszego postępowania. Odrębnym postępowaniem są również objęte roboty budowlane dotyczące wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu nr [...]. Właścicwe organy prowadzą także odrębne postępowanie w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania części lokalu nr [...].

Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.