Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 42/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
658
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151 w zw. z art. 50; art. 119 pkt 4; art. 120
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Przemysław Żmich (spr.) WSA Emilia Lewandowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2018 r. sprawy ze skargi P. U. na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy oddala skargę.


UZASADNIENIE

P. U. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie nierozpoznania wniosku A. U. z 13 marca 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 1993 r. nr [...]. W skardze zarzuciła Ministrowi, w szczególności naruszenie art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 Kpa. Wobec tego wniosła o: 1. zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z 13 marca 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem organu z [...] marca 2014 r. nr [...], w terminie 14 dni, od doręczenia organowi prawomocnego wyroku uwzględniającego skargę; 2. stwierdzenie, że organ dopuścił się rażącej bezczynności; 3. rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; 4. zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazała, że wyrokiem z 14 lutego 2017 r. sygn. akt l OSK 915/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił: wyrok WSA w Warszawie z 27 października 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 2199/14 oddalający skargę A. U. na postanowienie organu z [...] maja 2014 r. nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem organu z [...] marca 2014 r. nr [...] odmawiającym wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...], jak również postanowienie organu z [...] maja 2014 r. W związku z tym wyrokiem NSA organ jest zobowiązany rozpoznać wniosek z 13 marca 2014 r. o ponowne rozpatrzenia sprawy. Pismem z 22 lutego 2017 r. skarżąca zgłosiła swój udział w charakterze strony w postępowaniu z wniosku A. U. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. 5 kwietnia 2017 r. wykonane zostało zarządzenie WSA w Warszawie (po zwróceniu akt przez NSA) o zwrocie akt postępowania administracyjnego do organu. Mimo upływu ponad 8 miesięcy od zwrócenia organowi akt sprawy, nie został rozpoznany wniosek z 13 marca 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...]. Organ naruszył, tym samym art. 35 § 1 i § 3 Kpa.

Skarżąca wskazała, że skarga niniejsza jest zasadna także w przypadku, gdyby okazało się, że w sprawie doszło już do rozpoznania wniosku A. U. z 13 marca 2014 r., o ile od dnia otrzymania przez organ akt od WSA w Warszawie do dnia wydania takiego rozstrzygnięcia upłynął dłuższy, niż miesiąc okres czasu. Nawet gdyby organ rozpoznał już wniosek z 13 marca 2014 r., rozstrzygnięcie takie dotychczas nie zostało przez organ doręczone skarżącej, co uzasadnia także zarzut przewlekłego prowadzenia przez organ postępowania odwoławczego. Organ nie powiadomił skarżącej o: okoliczności niezałatwienia sprawy w terminie, przyczynie niezałatwienia sprawy, jak również nowym terminie załatwienia sprawy, naruszając, tym samym, dyspozycję art. 8, art. 12 oraz 36 Kpa. Jej zdaniem, długotrwałość bezczynności organu przesądza o rażącym charakterze naruszeń ww. przepisów.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o odrzucenie skargi. W uzasadnieniu wskazał, że decyzją z [...] lipca 1992 r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów m. [...] w obr. [...], uregulowanej w księdze wieczystej lwh [...] gm. Kat. [...], zgodnie ze sporządzonym spisem, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...], stanowiącej integralną część ww. decyzji. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 1993 r. nr [...]. Postanowieniem z [...] marca 2014 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji odmówił wszczęcia postepowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. oraz decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 1993 r. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r., a także z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wystąpił A. U. Postanowieniem z [...] maja 2014 r. nr [...], Minister Administracji i Cyfryzacji odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r. W wyniku złożenia skargi na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymał je w mocy. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 14 lutego 2017 r. uchylił zaskarżony wyrok WSA w Warszawie oraz zaskarżone postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] maja 2014 r. Uwzględniając wskazania wyrażone w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. nr [...] przywrócił termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r. 23 października br. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęła złożona przez P. U. skarga na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Pismem z 26 października 2017 r. strony postępowania zostały powiadomione o złożonym wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o przysługującym im prawie do zapoznania się z zebranymi dokumentami, uzupełnienia materiału dowodowego, składania ewentualnych pisemnych wyjaśnień i dokumentów, a także złożenia końcowego oświadczenia. Postanowieniem z [...] listopada 2017 r. sprostowano oczywistą omyłkę w postanowieniu Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r., w ten sposób, że w treści tego postanowienia zamieniono przytoczony znak decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. "[...]" na "[...]". Następnie, po ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy, postanowieniem z [...] listopada 2017 r. nr [...], Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r. Wobec tego postępowanie dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. zostało ostatecznie zakończone.

Przy piśmie z 16 listopada 2017 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, stanowiącym odpowiedź na skargę na bezczynność, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji przekazał przedmiotową skargę oraz akta sprawy. 2 stycznia br. do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wpłynęła kolejna złożona przez P. U. skarga na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Strona skarżąca zarzuciła Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, w szczególności naruszenie art. 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 Kpa poprzez nierozpoznanie w terminie wniosku A. U. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r. oraz wniosła o zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku z 13 marca 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, a także stwierdzenie, że organ dopuścił się rażącej bezczynności.

Jak już organ wyjaśnił w piśmie z 16 listopada 2017 r. zarzut podniesiony w skardze nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. Zasadne jest odrzucenie przedmiotowej skargi. Pismem z 22 lutego 2017 r. adw. L. Z., działający jako wykonawca testamentu A. U. oraz pełnomocnik P. U., działającej jako wykonawca testamentu H. U., zgłosił udział w charakterze stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. W przedmiotowej sprawie zostało wydane postanowienie z [...] marca 2014 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. W związku z wnioskiem A. U. Postanowienie to zostało wydane w odpowiedzi na wniosek A. U., a także w związku z ustaleniem jego braku legitymacji do wszczęcia postępowania nieważnościowego. Działania poprzedzające wydanie ww. postanowienia miały charakter rutynowy i dotyczyły ustaleń związanych jedynie z ustaleniem przymiotu strony wnioskodawcy. Wnioskodawca nie wykazał, że ewentualne postępowanie nieważnościowe dotyczyć będzie jego interesu prawnego, a tym samym, że posiada legitymację do zainicjowania postępowania w trybie art. 156 Kpa.

Zatem skarga na bezczynność dotyczy sprawy, w której skarżąca nie była i nie jest stroną.

W piśmie z 12 lutego 2018 r. P. U. zakwestionowała stanowisko Ministra wyrażone w odpowiedzi na skargę. W skazała, że pismem z 22 lutego 2017 r. skarżąca oraz adw. L. Z. działający także jako wykonawca testamentu A. U. zgłosili udział w charakterze stron w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 1993 r. nr [...]. [...] lutego 2017 r. postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności obu wyżej wymienionych decyzji nie było ostateczne.

Zgodnie z art. 62 Kpa począwszy od daty wpływu wniosku skarżącej z 22 lutego 2017 r. organ zobowiązany był prowadzić przedmiotowe postępowanie, znajdujące się w tej dacie na etapie rozpoznania przez organ wniosku A. U. z 13 marca 2014 r. o ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej ww. postanowieniem z [...] marca 2014 r., jako postępowanie dotyczące więcej, niż jednej strony. W związku z powyższym organ winien był ponownie rozpoznać sprawę terminie wskazanym w art. 35 § 3 Kpa, licząc od dnia, w którym akta sprawy zostały zwrócone organowi w wykonaniu zarządzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 2199/14. Wydając rozstrzygnięcie dopiero [...] listopada 2017 r. organ dopuścił się tym samym rażącej obrazy art. 35 § 3 Kpa, przy czym w stosunku do skarżącej bezczynność organu [...] listopada 2017 r. przekształciła się w trwającą nadal przewlekłość. Mimo bowiem wydania przez organ postanowienia z [...] listopada 2017 r. utrzymującego w mocy postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r. odpis tego postanowienia nie został doręczony skarżącej.

Nie można też zgodzić się z twierdzeniem organu, że w związku z wydaniem przez Ministra Administracji i Cyfryzacji [...] marca 2014 r. postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności obu wyżej wymienionych decyzji [...] lutego 2017 r., tj. w dniu, w którym skarżąca zgłosiła swój udział w postępowaniu w charakterze strony nie toczyło się postępowanie w sprawie z wniosku A. U. z 19 czerwca 2012 r. o stwierdzenie nieważności tychże decyzji.

Formułując takie twierdzenie organ pomija bowiem występującą 22 lutego 2017 r. okoliczność nieostateczności postanowienia Ministra Administracji i Cyfryzacji z 4 marca 2014 r., która to okoliczność powoduje m.in., że postanowienie organu z [...] listopada 2017 r. winno być doręczone także skarżącej, jako współwnioskodawcy (w następstwie wniosku z 22 lutego 2017 r.) ww. wniosku A. U. z 19 czerwca 2012 r. o stwierdzenie nieważności.

Dodatkowo skarżąca podkreśliła, że w przypadku, w którym organ miał wątpliwość odnośnie tego, czy wniosek skarżącej z 22 lutego 2017 r. winien być potraktowany jako przyłączenie się przez skarżącą do wniosku A. U. z 19 czerwca 2012 r. o stwierdzenie nieważności oraz do wniosku A. U. z 13 marca 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy też jest (wniosek z 22 lutego 2017 r.) samodzielnym wnioskiem skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji, organ zgodnie z art. 64 § 2 Kpa winien zwrócić się do skarżącej o wyjaśnienie, czy pismo z 22 lutego 2017 r. należy traktować jako przyłączenie się do ww. wniosków A. U., czy też jako nowy wniosek, pochodzący już wyłącznie od skarżącej i adw. L. Z. o stwierdzenie nieważności decyzji.

Jak wynika z akt postępowania organ nie zwrócił się do skarżącej oraz do adw. L. Z., w trybie art. 64 § 2 Kpa o wyjaśnienie ewentualnej wątpliwości organu, co do treści żądania zawartego we wniosku z 22 lutego 2017 r. O ile zatem - zdaniem organu - takie wątpliwości istniały należy stwierdzić, że organ nadal pozostaje w zwłoce z wykonaniem obowiązku, jaki w takiej sytuacji nakłada na organ art. 64 § 2 Kpa.

Nieuprawnionym jest też twierdzenie organu, jakoby skarżąca nie posiadała interesu prawnego, zarówno w postępowaniu, w którym doszło do wydania decyzji w postępowaniu komunalizacyjnym, jak i w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji. Wyrażając takie twierdzenie organ pomija bowiem okoliczność wystąpienia przez H. U. (działającego w imieniu własnym oraz w imieniu swojej siostry A. U.) z wnioskiem z 15 grudnia 1992 r. o stwierdzenie, że nieruchomości jego ojca H. U. nie podlegały przejęciu na podstawie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Postępowanie w sprawie z wniosku z 15 grudnia 1992 r. do dziś nie zostało zakończone. Niemniej jednak, w przypadku wydania w następstwie tego postępowania rozstrzygnięcia potwierdzającego, że nieruchomości rolne J. U. nie podlegały przejęciu na podstawie ww. dekretu dojdzie też jednocześnie do potwierdzenia, że w odniesieniu do działki nr [...], obr. [...][...] nie występowały przesłanki uzasadniające jej przejęcie na podstawie dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa. Działka nr [...] obr. [...] została bowiem utworzona z parcel katastralnych budowlanych i gruntowych, wydzielonych przed 1 września 1939 r., jako parcele o powierzchni mniejszej (każda z nich), niż 25 ha. Wystąpienie z wnioskiem z 15 grudnia 1992 r. winno zatem, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych skutkować zawieszeniem na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa postępowania, w którym doszło do wydania decyzji w postępowaniu komunalizacyjnymi. Orzeczenie, jakie zostanie w sprawie z wniosku H. U. z 15 grudnia 1992 r., miało bowiem (oraz ma nadal) charakter prejudycjalny w sprawie, w której doszło do wydania tychże decyzji. Tym samym też wydanie ww. decyzji było, co najmniej przedwczesne. W następstwie postępowań zainicjowanych powoływanym wnioskiem z 15 grudnia 1992 r. może się bowiem okazać, ze A. U. oraz skarżącej nadal, nieprzerwanie przysługuje, jako następcom prawnym J. U. tytuł prawnorzeczowy do działki nr [...] obr. [...], która to okoliczność wyłącza, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., możliwość wydania decyzji komunalizacyjnej i decyzji odwoławczej. Dotychczasowy brak rozstrzygnięcia w sprawie z wniosku z 15 grudnia 1992 powoduje zatem, że brak jest podstaw do twierdzenia o nieprzysługiwaniu skarżącym statusu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w postępowaniu komunalizacyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie jest uzasadniona.

W pierwszej kolejności należało ustalić, czy P. U. ma interes prawny, w rozumieniu art. 50 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa", uprawniający ją do wniesienia skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku A. U. z 13 marca 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra Administracji i Cyfryzacji z [...] marca 2014 r. nr [...].

Zgodnie bowiem z art. 50 Ppsa uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi.

W pierwszej kolejności należało rozważyć, czy P. U. złożyła skargę we własnej sprawie i czy wobec tego ma status osoby mającej interes prawny we wniesieniu skargi na bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która dotyczyła niewydania rozstrzygnięcia w postępowaniu odwoławczym, zainicjowanym przez A. U. wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy z 13 marca 2014 r.

Sąd zwraca uwagę, że o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 1993 r. nr [...] wystąpił w podaniu z 19 czerwca 2012 r. A. U. jeden ze spadkobierców po S. U., który z kolei jako jeden ze spadkobierców dziedziczył także po J. U.

Postępowanie nieważnościowe, o którym mowa wyżej, nie zostało do chwili wydania niniejszego wyroku skutecznie wszczęte. Z akt sprawy wynika bowiem, że Minister Administracji i Cyfryzacji postanowieniem z [...] marca 2014 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 61a § 1 Kpa, orzekł o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego na wniosek A. U. Wniosek o ponowne rozpatrzenie tej sprawy wniósł jedynie A. U. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] listopada 2017 r. nr [...]. Postanowienie organu odwoławczego zostało wydane przed wniesieniem przez P. U. niniejszej skargi na bezczynność.

Sąd zwraca uwagę, że postanowienie MAiC z [...] marca 2014 r. nr [...] zostało odebrane przez adw. T. F. (pełnomocnika A. U.) [...] marca 2014 r. (uzasadnienie wyroku NSA z 14 lutego 2017 r. sygn. akt I OSK 915/15). Skarżąca pomija to, że na mocy art. 143 w zw. z art. 144 i art. 127 § 3 Kpa wniesienie zażalenia (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego postanowienia. Wobec tego postanowienie z [...] marca 2014 r., które weszło do obrotu prawnego, choć nie było jeszcze ostateczne, to wywierało skutki prawne z niego wynikające.

Z akt administracyjnych wynika, że P. U. nie złożyła wspólnie z A. U. lub odrębnego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z [...] lipca 1992 r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z [...] stycznia 1993 r. nr [...]. To samo dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. P. U. nie została też uznana przez organ nadzoru i organ odwoławczy za stronę wskazanego wyżej postępowania nieważnościowego i odwoławczego. Nie była adresatem postanowień wydawanych w toku tych postępowań.

Uszło uwadze skarżącej, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 Kpa). Przy czym nie ma tu zastosowania ogólna reguła wyrażona w art. 61 § 3 Kpa, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organom administracji publicznej. Wszczęcie tego rodzaju postępowania nadzwyczajnego wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki warunkujące jego dopuszczalność (por. wyrok NSA z 10 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 349/00; wyrok NSA z 7 stycznia 2003 r. sygn. akt I SA 2128/02).

Skarżąca pomija to, że postępowanie nieważnościowe jest dwufazowe. W pierwszej fazie organ nadzoru bada dopuszczalność wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Jeżeli dojdzie do przekonania, że są przesłanki do wszczęcia postępowania na wniosek strony, wówczas zawiadamia wszystkie podmioty będące stronami w sprawie o wszczęciu postępowania nieważnościowego, co wynika z art. 61 § 4 Kpa. Jeżeli natomiast organ dojdzie do wniosku, że brak podstaw do wszczęcia postępowania nieważnościowego, wówczas wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia takiego postępowania na podstawie art. 61a Kpa. Istotne jest również to, że w fazie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania na wniosek, tylko wnioskodawca domagający się wszczęcia postępowania nadzorczego, jest stroną tegoż postępowania. Interes prawny innych podmiotów aktualizuje się dopiero w momencie zawiadomienia o wszczęciu postępowania nadzorczego na żądanie wnioskodawcy.

Sąd zauważa, że niniejsza sprawa nieważnościowa zakończyła się na etapie badania dopuszczalności wszczęcia postępowania nadzorczego na skutek wniosku konkretnej osoby – A. U. Organ nadzoru nie przeszedł do fazy właściwego postępowania nieważnościowego. W tym postępowaniu wstępnym stroną postępowania, w rozumieniu art. 28 Kpa, była jedynie osoba składająca żądanie stwierdzenia nieważności decyzji. Art. 62 Kpa nie miał w niniejszej sprawie zastosowania jako, że odnosi się on do sytuacji wszczęcia i fazy trwającego już postępowania administracyjnego.

Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania oznacza, że nie zostały podjęte przez organ administracji jakiekolwiek czynności zmierzające do merytorycznej oceny złożonego wniosku w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Rozstrzygnięcie to nie załatwia sprawy merytorycznie, co do istoty, ale orzeka o kwestii formalnej niedopuszczalności wszczęcia, a więc i prowadzenia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Ponieważ postępowanie nie jest prowadzone, to nie zapada tym samym rozstrzygnięcie dotyczące interesu prawnego stron postępowania, ale jedynie rozstrzygnięcie dotyczące interesu prawnego podmiotu, który złożył wniosek o jego wszczęcie. W związku z tym tylko wnioskodawca miał prawo udziału w postępowaniu zakończonym przedmiotowym postanowieniem (por. wyrok NSA z 2 marca 2010 r. sygn. akt I OSK 661/09; wyrok NSA z 19 stycznia 2016 r. sygn. akt I OSK 943/14).

Taką osobą był A. U., a nie P. U.

Zatem to A. U. miałby własny interes prawny w rozumieniu art. 50 § 1 Ppsa we wniesieniu skargi na bezczynność Ministra w zakresie rozpoznania jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Poza sporem jest to, że P. U. nie należy do grona takich podmiotów jak prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka, którzy uprawnieni są do wniesienia skargi w cudzej sprawie na mocy art. 50 § 1 Ppsa.

Rozważenia wymaga zatem, czy P. U. ma status uprawnionej do wniesienia skargi jako inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (art. 50 § 2 Ppsa). P. U. wywodzi swą legitymację do bycia stroną postępowania sądowoadministracyjnego z tego, że jest wykonawcą testamentu H. U. (zaświadczenie Sądu Rejonowego [...] w [...] z [...] lutego 2016 r. sygn. Akt [...]), zmarłego [...] listopada 2014 r. na terenie Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, jednego ze spadkobierców po J. U. Jednakże okoliczność wykonywania przez skarżącą praw i obowiązków wykonawcy testamentu po H. U. nie ma żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy, skoro dotyczy ona bezczynności Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie rozpoznania wniosku A. U. z 13 marca 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Sąd nie podziela poglądu skarżącej, jakoby w niniejszej sprawie istniały wątpliwości, co do zakresu żądania zawartego w podaniu P. U. z 22 lutego 2017 r., wymagające zastosowania art. 64 § 2 Kpa. Pismo to złożył profesjonalny pełnomocnik w imieniu skarżącej. W piśmie tym wyraźnie wskazano, że P. U., uznając się za stronę postępowania, informuje organ odwoławczy, że zgłasza udział w przedmiotowym postępowaniu nieważnościowym. W podaniu tym nie zawarto wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wydanych w postępowaniu komunalizacyjnym, czy też wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Ministra z [...] marca 2014 r. P. U. w piśmie tym przedstawiła jedynie swoje stanowisko w sprawie. Pismo to ma charakter informacyjny, nie zawiera żadnego żądania. W podaniu tym skarżąca argumentowała, że H. U., który wystąpił w 1992 r. o zwrot wywłaszczonych nieruchomości J. U., uregulowanych w księdze gruntowej gm. kat.[...], winien być stroną wszystkich postępowań, także postępowania komunalizacyjnego zakończonego kwestionowanymi decyzjami z [...] lipca 1992 r. i [...] stycznia 1993 r. Uważa decyzje wydane w postępowaniu komunalizacyjnym za rażąco naruszające prawo, skoro Krajowa Komisja Uwłaszczenioiwa nie zawiesiła postępowania odwoławczego, do czasu rozpoznania wniosku zwrotowego.

Jedynie ubocznie Sąd zwraca uwagę, że osoba niewnioskująca o wszczęcie postępowania nieważnościowego może zgłosić swój udział w tymże postępowaniu dopiero wówczas, gdy postępowanie to zostanie wszczęte. W niniejszej sprawie postępowanie nieważnościowe nie zostało wszczęte. Zatem podanie z 22 lutego 2017 r. było przedwczesne.

Wobec tego nie można było uznać, że wskazywana w skardze P. U. bezczynność Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji dotyczy rozpoznania jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Na marginesie tej sprawy Sąd zwraca uwagę, że stanowisko skarżącej prezentowane w sprawie sądowoadministracyjnej jest niekonsekwentne. W skardze P. U. domaga się wyraźnie likwidacji stanu bezczynności MSWiA w przedmiocie rozpoznania wniosku A. U. o ponowne rozpatrzenie sprawy (podania z 13 marca 2014 r.). W piśmie z 12 lutego 2018 r. skarżąca twierdzi zaś, że podanie z 22 lutego 2017 r. było jej wnioskiem o stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji z [...] lipca 1992 r. i [...] stycznia 1993 r., czy też wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem z 4 marca 2014 r. Jeżeli takie jest stanowisko skarżącej, to miała ona prawo do wniesienia skargi na bezczynność MSWiA w przedmiocie rozpoznania jej wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a tego nie uczyniła w piśmie z 28 grudnia 2017 r.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 w zw. z art. 50 oraz art. 119 pkt 4 i art. 120 Ppsa orzekł, jak w sentencji.