Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 237/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 25 pkt 1, art. 26 ust 1 pkt 1,6,14,15,15a
journal: Dz.U. 2016 poz 383
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju
article: art. 207 ust 1 pkt 1-3, ust 8, ust 9, ust 12a, art. 184 ust 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek WSA Urszula Zięba (spr.) Protokolant: specjalista Bożena Piątek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w N. na decyzję Zarządu Województwa M. z dnia 14 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Po rozpoznaniu wniosku Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w N. o ponowne rozpatrzenie sprawy, rozstrzygniętej decyzją Zarządu Województwa z dnia 14 marca 2017r., znak: [...], ww. organ, decyzją z dnia 14 grudnia 2017r., znak: [...] postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w sprawie zwrotu dofinansowania.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 8 lutego 2010r. została zawarta między Instytucją Zarządzającą

Małopolskim Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2007-2013 (IZ MRPO), a ww. Beneficjentem, umowa o dofinansowanie Projektu w ramach Osi Priorytetowej 1. Warunki dla rozwoju społeczeństwa opartego na wiedzy, Działanie 1.1. Poprawa jakości usług edukacyjnych, Schemat A: Rozwój infrastruktury dydaktycznej szkolnictwa wyższego MRPO na lata 2007-2013, nr [...] pn. "Budowa Instytutu Kultury Fizycznej w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w N. ". Ww. umowa była następnie zmieniana aneksami. Środki europejskie zostały wypłacone zgodnie ze złożonymi wnioskami o płatność. Realizacja projektu rozpoczęła się w dniu 30 listopada 2007r., a zakończenie nastąpiło w dniu 31 maja 2013r. Przedmiotem projektu była budowa Instytutu Kultury Fizycznej - kompleksu dydaktyczno-sportowego ww. Uczelni. Celem ogólnym projektu była poprawa jakości i poziomu wykształcenia mieszkańców regionu, poprzez rozbudowę bazy dydaktycznej PWSZ w N. .

W dniach 13-14 listopada 2013r. IZ MRPO przeprowadziła kontrolę planową na zakończenie realizacji projektu. Kontrola planowa została zakończona Informacją Pokontrolną, w której stwierdzono, że w zakresie skontrolowanych dokumentów w obszarze merytorycznym, potwierdza się prawidłową realizację projektu, a w zakresie finansowym, uchybienia nie wpływają na prawidłową realizację projektu. W zakresie zamówień publicznych stwierdzono naruszenia, które skutkowały nałożeniem korekty finansowej, ale nie dotyczyły one rozpatrywanej sprawy. Przedmiotowy projekt podlegał również audytowi, prowadzonemu przez Instytucję Audytową, tj. Urząd Kontroli Skarbowej (IA). Na stronach 7-8 omawianej decyzji przedstawiono szczegółowy opis czynności audytowych i ustalono wartość wydatków niekwalifikowanych, poniesionych na zakup przetworników temperatury człowieka na poziomie [...] PLN, przy czym wartość brutto wydatku niekwalifikowanego w zakresie kapsułek to [...] PLN, a pasków - [...] PLN. W przedmiotowym postępowaniu, zakres dokumentów objętych korektą objął fakturę, wystawioną przez firmę MES Sp. z.o.o. - faktura nr [...] z dnia 23 maja 2013r. na kwotę brutto [...] PLN (poz. 197), w tym kapsułki [...] PLN i paski [...] PLN brutto. Uznano, że przedstawienie do refundacji, przetworników temperatury człowieka, stanowiących wydatki bieżące, a nie inwestycyjne, stanowi wprowadzenie nowego elementu do Projektu i wykracza poza zakres wniosku o dofinansowanie. IZ MRPO uznała za koszty niekwalifikowane, wydatki w kwocie [...]PLN poniesione na zakup przetworników temperatury oraz stempli ziołowych do masażu. Poniesienie ww. wydatków stoi w sprzeczności z § 4 ust. 3 umowy o dofinansowanie.

Pismem z dnia 15 lipca 2016r., organ wezwał Beneficjenta do zwrotu w terminie 14 dni od doręczenia wezwania, środków europejskich w łącznej kwocie [...]PLN wypłaconych wraz z odsetkami. W wezwaniu poinformowano Beneficjenta, iż w przypadku niezwrócenia środków, zostanie wydana decyzja w przedmiocie zwrotu dofinansowania otrzymanego ze środków europejskich.

W dniu 14 marca 2017r. organ wydał decyzję w sprawie zwrotu środków europejskich w łącznej kwocie [...]PLN wraz z odsetkami w wysokości określonej, jak dla zaległości podatkowych, w związku ze stwierdzeniem przez IZ nieprawidłowości w projekcie realizowanym przez Beneficjenta w ramach MRPO 2007-2013, tj.: [...] PLN wypłaconych w formie refundacji ze środków europejskich wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków tj. 9 kwietnia 2014r. do dnia dokonania zwrotu.

W dniu 7 kwietnia 2017r. wpłynął do organu wniosek Beneficjenta o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym zarzucono naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego oraz błędny w ustaleniach faktycznych. Na podstawie ww. zarzutów, szczegółowo wskazanych na stronie 2-4 omawianej decyzji, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu prawnym omawianej decyzji z dnia 14 grudnia 2017r. w pierwszej kolejności powołano się m.in. na art. 60, art. 70 ust. 1 lit. b, art. 98 ust. 1, art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.2006.210.25, z późn. zm., dalej: rozporządzenie 1083/2006), art. 25 pkt 1, art. 26 ust. 1 pkt 1, 6, 14, 15 i 15a ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2016 r. póz. 383, z późn. zm., dalej: "u.z.p.p.r."), a także na art. 207 ust. 1 pkt 1-3, ust. 8, ust. 9, ust. 12a, art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016r. poz. 1870 z późn. zm., dalej: "u.f.p.").

Następnie dokonano analizy naruszenia oraz przesłanek do zwrotu środków wykorzystanych z naruszeniem procedur. Poczyniono wywody na temat wydatków kwalifikowanych. Zwrócono uwagę, że Beneficjent w ramach kosztów inwestycyjnych, wskazał następujące kategorie: Numer [...] - Budynek zaplecza stadionu - nr [...] (bez pomocy publicznej); Numer [...] Budynek pływalni - nr [...] (bez pomocy publicznej); Numer [...] - Budynek dydaktyczny - nr [...] (bez pomocy publicznej); Numer [...] - Budynek hali sportowej - nr [...] (bez pomocy publicznej); Numer [...] - zespół boisk i urządzeń sportowych (bez pomocy publicznej); Numer [...] - roboty zewnętrzne uzbrojenia i urządzenia terenu (bez pomocy publicznej); Numer [...] - wyposażenie komputerowe (bez pomocy publicznej); Numer [...] - wyposażenie meblowe, sprzęt sportowy (bez pomocy publicznej). Jak wynika z powyższego, Beneficjent nie przewidział we wniosku o dofinansowanie, wydatków bieżących, mimo iż istniała tak możliwość. Zarówno w Analizie finansowej, przedstawionej w Studium Wykonalności Projektu, jak również w załączniku do ww. dokumentu pn. "Założenia projekcji finansowej dla celów przeprowadzenia analizy ekonomiczno-finansowej projektu inwestycyjnego" PWSZ zakładała jedynie wydatki inwestycyjne na zakup wyposażenia komputerowego oraz wyposażenia meblowego oraz sprzętu sportowego - mające charakter tzw. wyposażenia pierwszego i stanowiące środki trwałe. Do wniosku Beneficjent załączył dokument pn. "Wyposażenie nowych obiektów w sprzęt dydaktyczny w ramach Projektu "Budowa Instytutu Kultury Fizycznej w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w N. ", w którym wskazał, że na wyposażenie Pracowni Biomedycznej planuje przeznaczyć kwotę [...]PLN. W żadnym z tych dokumentów Beneficjent nie wspomina, że w ramach projektu planuje dokonać również wydatków bieżących. O fakcie, że Beneficjent nie przewidywał w ramach kosztu 08 wyposażenie meblowe, sprzęt sportowy elementów jednorazowych, zużywalnych świadczy ponadto Studium Wykonalności Projektu.

W ocenie organu brak umieszczenia przez PWSZ w dokumentacji aplikacyjnej wydatków bieżących spowodował, że IZ MRPO nie miała możliwości oceny, czy ten wydatek jest niezbędny dla wdrażania i realizacji projektu, oraz czy jest on wystarczająco efektywny i racjonalny.

Wskazano, że PWSZ przedstawiła do refundacji ze środków PRPO na lata 2007-2013 całą fakturę nr [...] z dnia 23 maja 2013r. na kwotę brutto [...] PLN klasyfikując ją do kategorii wydatku przedstawionego we wniosku o dofinansowanie numer [...] - wyposażenie meblowe, sprzęt sportowy (Bez pomocy publicznej) oraz numer [...] A - wyposażenie meblowe i sprzęt sportowy dla VAT 8%. Faktura zawiera dziesięć pozycji, z czego osiem stanowią środki trwałe np. monitor parametrów fizjologicznych człowieka Equivital [...] czy Rejestrator RT3. Tylko dwie pozycje stanowią środki bieżące: przetwornik temperatury człowieka Temp. Capsi (300 sztuk. o wartości jednostkowej [...] zł netto) oraz przetwornik temperatury człowieka Temp. Dermi (20 sztuk o wartości jednostkowej [...] zł netto). Beneficjent przedstawił do refundacji całą fakturę, mimo iż wniosek o dofinansowanie nie przewidywał wydatków bieżących, a jedynie wydatki inwestycyjne.

Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że czujniki temperatury człowieka stanowią elementy jednorazowe, zużywalne w wyniku bieżącej eksploatacji, nieprzeznaczone do wielokrotnego użytku, stąd też nie powinny były zostać ujęte w ewidencji księgowej Beneficjenta, jako środek trwały (art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. (t.j. Dz.U z 2016 r., póz. 1047 z późn. zm.) i § 6 ust. 1 Zarządzenia Nr 87/2010 Rektora PWSZ). Zdaniem organu, nie można uznać, iż przewidywany okres użytkowania przetworników jest dłuższy niż rok. Podczas kontroli ustalono bowiem, że czujnik temperatury człowieka Temp. Capsi, to jednorazowe kapsułki do połykania, mające na celu pomiar temperatury człowieka. Jak wynika z instrukcji użytkowania kapsułki do mierzenia temperatury wewnętrznej ciała dołączonej przez producenta, ten jednorazowy czujnik może być użyty tylko raz i nie należy go dezynfekować, ani myć po jego użyciu przez pacjenta. Po użyciu przez pacjenta czujnik należy wyrzucić. Natomiast Przetwornik temperatury człowieka Temp. Dermi, to jednorazowe plastry, naklejane na ciało badanego. Producent plastrów w instrukcji użytkowania czujnika podkreśla, że ten jednorazowy czujnik nie jest przeznaczony do ponownego użycia. Po zmierzeniu temperatury ciała należy go wyrzucić. Dodatkowo, fakt, że kapsułki i plastry to elementy jednorazowe, których przewidywany okres ekonomicznej użyteczności nie przekracza jednego roku potwierdził sam Beneficjent podczas audytu, jak również Wykonawca MES Sp. z.o.o., składając oświadczenie, iż ze względów bezpieczeństwa i trwałości umieszczonej w kapsułkach baterii, połykane kapsułki Gore Body Temperatyry Capsule mogą być zastosowane do badań w okresie do 12 miesięcy od daty określonej na opakowaniu. Wskazują na to również przekazane przez Beneficjenta ewidencje zużycia oraz dokumenty księgowe.

IZ nie kwestionuje, iż czujniki temperatury wchodzą w skład systemu Equivital, jednakże nie są częścią składową ww. urządzenia, a tylko wtedy można byłoby je uznać za środek trwały. W tym zakresie powołano się na art. 47 § 2 i § 3 k.c. Wskazano, że czujniki temperatury człowieka tj. kapsułki z aktywatorem (Temp.Capsi) oraz paski do naklejania na ciało (Temp.Dermi) mogą występować, jako osobny komponent. Zakupione urządzenie oraz czujniki temperatury człowieka produkowane są przez różnych producentów, są dostępne w sprzedaży osobno - nie można więc zakładać, iż są ze sobą nierozerwalnie powiązane i należy je rozliczać łącznie lub traktować całość, jako środek trwały. Dodano, że w przedmiotowej sprawie, wniosek o dofinansowanie, będący załącznikiem do umowy nie przewidywał wydatków bieżących w ramach kategorii koszty inwestycyjne, dlatego stanowią one nowy, nieprzewidziany element Projektu.

Zdaniem organu, wydatków na zakup Przetworników temperatury człowieka Temp. Capsi i Temp. Dermi nie można uznać za środek trwały i przedstawić do refundacji ze środków MRPO w ramach kategorii kosztów inwestycyjnych. Powyższe wydatki stanową wydatki bieżące, które (pomimo takiej możliwości) nie zostały ujęte we wniosku o dofinansowanie projektu, stanowiącego integralną część umowy. Zgodnie z procedurą dofinansowania (pkt 5.6 w cz. l Podręcznika) wydatek może zostać uznany za kwalifikowany, jeżeli zostanie poniesiony zgodnie z kategoriami wydatków, wynikających z umowy o dofinansowanie, co w praktyce oznacza że wydatek ten musi być zgodny z kategoriami wykazanymi w umowie lub załączniku do tej umowy. W związku z powyższym organ uznał, że rozliczenie w ramach Projektu zakupu przetworników temperatury człowieka Temp.Capsi oraz Temp.Dermi, stanowiących wydatki nieprzewidziane we wniosku o dofinansowanie, wprowadzało nowy element do Projektu, co w warunkach przedmiotowej sprawy nie było dopuszczalne. Zatem w zaistniałej sytuacji organ zobowiązany był odzyskać od Beneficjenta środki finansowe, przekazane na ten cel.

Organ dodał, że nie neguje on celowości zakupu przetworników temperatury człowieka, bo z pewnością elementy te są przydatne podczas prowadzonych przez uczelnię prac naukowo-badawczych. IZ MRPO kwestionuje jedynie możliwość przedstawienia do refundacji ze środków MRPO wydatku, który nie został ujęty we wniosku o dofinansowanie. W odniesieniu do zarzutu dotyczącego opatrzenia podpisem decyzji organu kolegialnego przez osobę nieuczestniczącą w jej przyjęciu, organ powołał się na dwa poglądy odnośnie podpisywania decyzji podjętych przez zarząd województwa i wskazał, że w posiedzeniu zarządu, podczas którego podjęto decyzję, uczestniczyło dwóch wicemarszałków oraz dwóch członków zarządu. Marszałek - J. K. nie brał udziału w obradach zarządu. Przedmiotową decyzję podpisał Wicemarszałek Województwa Małopolskiego - W. K., który na podstawie zarządzenia w sprawie udzielenia upoważnienia Wicemarszałkowi Województwa Małopolskiego – W. K., przewodniczył w posiedzeniu zarządu. Dodatkowo decyzję podpisał Marszałek Województwa Małopolskiego – J. K.. W ocenie organu taka praktyka nie powoduje wadliwości decyzji. Wręcz przeciwnie, stanowi odpowiedz na pojawiające się rozbieżności interpretacyjne w tym zakresie. Organ wskazał również, że w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o opóźnieniu w wydaniu decyzji z winy organu, gdyż decyzja w przedmiocie zwrotu dofinansowania, została wydana w dniu 14 marca 2017r., a doręczona Beneficjentowi w dniu 24 marca 2017 r., czyli w terminie, w którym IZ MRPO była w stanie wydać decyzję w oparciu o pełny materiał dowodowy. W związku z powyższym IZ MRPO nie przyczyniła się do opóźnienia w wydaniu decyzji. Oceniając, czy przedłużenie postępowania nastąpiło z przyczyn niezależnych od organu, wzięto pod uwagę złożoność sprawy, ilość i rodzaj przeprowadzanych dowodów, a także terminowość i celowość czynności, podejmowanych przez organ w toku postępowania, prawidłowe zorganizowanie postępowania, czas niezbędny do dokonania czynności organizacyjnych. Na tej podstawie uznano, że organ działał zgodnie z zasadami postepowania administracyjnego. W ostatniej części decyzji określono kwoty przypadające do zwrotu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca ww. decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 6 i 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez naruszenie obowiązku należytego i pełnego zbadania stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych, polegających na tym: że ZWM - IZ MRPO uznał, że przetworniki temperatury człowieka Temp.Capsi i Temp.Dermi, stanowią elementy jednorazowe, zużywalne w wyniku bieżącej eksploatacji, nieprzeznaczone do wielokrotnego użytku oraz pominął dowód z wiadomości e-mail przesłanej skarżącej w dniu 2 listopada 2009r., zawierającej informacje w sprawie wytycznych ZWM - IZ MRPO dotyczących płatności, zgodnie z którą dostosowano wewnętrzne regulacje skarżącej w przedmiocie gospodarowania środkami trwałymi, pomimo tego, że przetworniki Temp.Capsi mogą być prawidłowo użytkowane również po upływie 12 miesięcy, z uwzględnieniem skróconego okresu żywotności baterii, co wynika z oświadczenia dystrybutora M. Sp. z o.o. z/s w K. z dnia 6 kwietnia 2017r., a także, podobnie jak przetworniki Temp.Dermi, wykorzystywane przez skarżącą, jako eksponaty naukowe,

- art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 67 u.f.p., poprzez naruszenie podstawowych zasad postępowania administracyjnego, tj. zasady praworządności, zasady prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, gdy do spraw dotyczących należności, stanowiącej kwotę dotacji, podlegającą zwrotowi, stosuje się przepisy k.p.a.,

- art. 27 § 1 zd. drugie w zw. z art. 24 § 3 k.p.a., poprzez udział w wydaniu decyzji

członka organu kolegialnego - ZWM - IZ MRPO, L. Z., który podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu z powodu uprawdopodobnionego istnienia okoliczności, mogącej wywołać wątpliwość, co do jego bezstronności, polegającej na pełnieniu przez niego w latach 2012-2014 funkcji przedstawiciela Marszałka Województwa [...] w Konwencie PWSZ w N. , a także przewodniczącego tego organu,

- art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady działania jednostki w zaufaniu do organów Państwa,

- art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p., poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy organ powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

- art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. przez niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że kwota [...]zł wraz z odsetkami, podlega zwrotowi z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 14 marca 2017r; umorzenie w całości przeprowadzonego postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu dofinansowania w sprawie; przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z następujących dokumentów: pismo z dnia 5 czerwca 2012r. M. S., Marszałka Województwa Małopolskiego; deklaracja członkostwa i udziału w pracach Konwentu PWSZ w N. w latach 2012-2014 L. Z.; protokół nr [...] z posiedzenia Konwentu PWSZ w N. z dnia 13 lipca 2012r. w celu wykazania wystąpienia okoliczności mogącej wywołać wątpliwość, co do bezstronności L. Z., członka organu kolegialnego - ZWM - IZ MRPO, uczestniczącego w wydaniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, strona skarżąca przedstawiła uzasadnienie merytoryczne ww. zarzutów podając m.in., że działała w sprawie w dobrej wierze i w zaufaniu do podejmowanych przez ZWM - IZ MRPO działań i rozstrzygnięć. Wskazała, że zdaniem organu, przetworniki temperatury człowieka Temp.Capsi i Temp.Dermi, stanowią elementy zużywalne, w związku z tym nie powinny były zostać ujęte w ewidencji księgowej, jako środek trwały. Takie ustalenia stanu faktycznego zupełnie pomijają okoliczność, że przedmiotowe przetworniki mogą być wykorzystywane i są nadal wykorzystywane przez stronę, jako eksponaty naukowe w ramach przedmiotów Fizjologia człowieka oraz Fizjologia rozwojowa/Fizjologia pracy, Fizjologia wysiłków fizycznych na kierunku Fizjoterapia - jednolite studia magisterskie oraz Fizjoterapia - studia I stopnia, Fizjologia rozwojowa i Fizjologia człowieka na studiach Wychowanie fizyczne z odnową biologiczną i gimnastyką korekcyjną, Fizjologia wysiłku z elem. fizjologii rozwojowej, Fizjologia człowieka na kierunku Wychowanie fizyczne z odnową biologiczną i specjalizacją instruktorską, oraz Wychowanie fizyczne - trener personalny, Fizjologiczne reakcje organizmu w środowisku ekstremalnym na kierunku Wychowanie fizyczne w służbach mundurowych, Fizjologia wysiłku z elem. fizjologii rozwojowej na kierunku Wychowanie fizyczne z odnową biologiczną i specjalizacją instruktorską. Zarzucono, że organ, rozpatrując materiały dowodowy nie wziął pod uwagę oświadczenia dystrybutora M. Sp. z o.o. z/s w K., gdzie wskazano, że okres prawidłowego użytkowania (zgodnego z przeznaczeniem) połykanych kapsułek Core Body Temperature Capsule jest możliwy po upływie 12 miesięcy, z tym jedynie skutkiem, że w takim przypadku skrócona jest żywotność baterii. Wynika więc z tego, że okres ekonomicznej użyteczności kapsułek jest dłuższy niż rok, co pozwalało skarżącej na zakwalifikowanie ich jako środka trwałego. Zwrócono uwagę, że podczas weryfikowania kosztów kwalifikowanych przez organ, nie stwierdzono nieprawidłowości w zakwalifikowaniu przetworników temperatury, jako środka trwałego. Na tej podstawie skarżąca w zaufaniu do rzetelności tych weryfikacji, pozostawała w przeświadczeniu o właściwym ustaleniu wykazu środków trwałych. Zdaniem strony, organ dopuścił się także naruszenia przepisów postępowania, polegającego na braku wyłączenia od udziału w sprawie L. Z., członka Zarządu Województwa. Okolicznością do jego wyłączenia stanowiło członkostwo w latach 2012-2014 w Konwencie PWSZ w N. , jako przedstawiciela Marszałka Województwa [...], a także przewodniczenie jego obradom. Zdaniem strony skarżącej, sam fakt zasiadania w przeszłości przez członka organu kolegialnego, uczestniczącego w wydaniu decyzji administracyjnej w organie strony postępowania, rodzi wątpliwości, co do jego bezstronności. W związku z powyższym, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z ww. dokumentów jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, co do zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania przed sądem administracyjnym.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie. W zakresie zarzutów skargi, uznał je za bezpodstawne i powołał się na treść zaskarżonej decyzji, m.in. w zakresie klasyfikacji środków trwałych. Podano, że strona powołuje się na wiadomość e-mail z dnia 2 listopada 2009r., zawierającą informację w sprawie Wytycznych IZ MRPO dotyczącą płatności, zgodnie z którą dostosowano wewnętrzne regulacje skarżącej w przedmiocie gospodarowania środkami trwałymi. Jednakże nie wynika z niej nic, co by zmieniało stan faktyczny sprawy. IZ MRPO przekazała informację o obowiązujących Wytycznych dotyczących płatności. Informacja ta nie zmienia definicji środków trwałych. Trudno zrozumieć, jakie wnioski - korzystne dla siebie - wyciąga z tej informacji skarżąca. W ocenie organu, z informacji tej nie wynika z pewnością, że plastry i kapsułki są środkami trwałymi, ani też to, że beneficjent, jako środki trwałe powinien księgować coś, co środkiem trwałym nie jest. Organ podkreślił, że ani kapsułki, ani plastry nie charakteryzują się ekonomiczną użytecznością dłuższą niż rok. Wynika to z kilku faktów. Po pierwsze, jak sam producent wskazuje, plastry i kapsułki przeznaczone są do jednorazowego użytku, to znaczy po zastosowaniu na danym pacjencie nie powinny być wykorzystywane ponownie. O ile można sobie wyobrazić, że plaster będzie na skórze się utrzymywał przez kilka tygodni, o tyle kapsułka, czas przebywania w organizmie będzie miała liczony w godzinach, góra dniach. Aby podkreślić absurdalność twierdzeń strony o tym, że plastry, a zwłaszcza kapsułki są środkami trwałymi, wskazano, iż historia medycyny i farmacji zna przypadki pastylek, które pewnie i mogłyby być uznane za środek trwały. Takim przykładem są eksponowane w Muzeum Farmacji Collegium Medicum UJ w K. znane już w XVIII w. "Pilulae Perpetuae", które swoje właściwości zachowywały latami i w minionych wiekach przez lata były wykorzystywane. Tym niemniej, podejście takie nie przystaje do współczesnych standardów higieny, diagnostyki, czy też medycyny i należy je uznać za nieakceptowalne. Zresztą sam producent przestrzega przed ponownym używaniem kapsułek po ich zastosowaniu, zgodnie z przeznaczeniem. Również nie sposób zgodzić się z zarzutem rzekomego "pominięcia faktu", iż plastry i kapsułki są wykorzystywane przez skarżącą, jako eksponaty w ramach przedmiotów, których wymienienie w uzasadnieniu skargi zajmuje około 1/3 strony. Otóż twierdzenie, że rzeczy te są "eksponatami" prezentowanymi w toku zajęć, pojawiło się dopiero w skardze, więc trudno zarzucać organowi jego pominięcie. Co więcej - zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż to twierdzenie jest niezgodne z prawdą. Jak wynika z akt sprawy, w toku zajęć dydaktycznych, przedmioty te rzeczywiście są wykorzystywane, ale w taki sposób, że podlegają zużyciu, a gdyby były eksponatami, zużycie by nie wystąpiło. Wreszcie zaś nie przemawia za uznaniem obydwu tych rzeczy za środki trwałe, powoływany przez stronę fakt, iż dystrybutor zadeklarował że po 12 miesięcznym okresie przydatności do użytku, produkty te dalej nadają się do użycia, z tym że liczyć się trzeba ze zmniejszoną żywotnością baterii. Używając obrazowego przykładu: jeżeli papier do drukarki będzie 5 lat leżał na półce to prawdopodobnie nie straci nic ze swoich właściwości, ale to jeszcze nie znaczy że można go nazwać środkiem trwałym. Tak samo każda kapsułka i każdy plaster, przechowywane nawet dłużej niż 12 miesięcy będą użyteczne ekonomicznie tylko przez góra kilka dni, a po tym czasie należy je traktować, jako zużyte. Odnosząc się do zarzutu, iż w toku wydawania decyzji z organu kolegialnego powinien zostać wyłączony L. Z. ze względu na okoliczności rzekomo budzące wątpliwości, co do bezstronności jego w sprawie, wskazano, iż twierdzenia strony w tym zakresie są bezpodstawne. W realiach sprawy nie może być mowy o tym, aby u osoby o przeciętnym poziomie podejrzliwości, wzbudzić uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności ww. Członka Zarządu Województwa z poniższych przyczyn: konwent - co przyznaje sama strona skarżąca - pełni funkcję wyłącznie doradczą i wspierającą, nie ma więc wpływu na prowadzenie spraw uczelni. Wątpliwe jest zatem, czy nawet aktualne zasiadanie w tak usytuowanym w uczelni gremium, mogłoby wywoływać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności, zwłaszcza wobec wydania decyzji niekorzystnej dla strony. Nadto od zdarzeń, z którymi strona skarżąca wiąże rzekome wywołanie wątpliwości, co do bezstronności członka organu kolegialnego, upłynął znaczny czas. Powoływane przez stronę skarżącą zdarzenia miały miejsce w połowie 2012r., gdy zaś wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w połowie grudnia 2017r. W realiach niniejszej sprawy od daty powołanych przez stronę dokumentów (połowa 2012r.) do wydania decyzji o zwrocie środków minęło ponad 5 lat. Okres ten należy uznać, jako znacznie więcej niż wystarczający, aby przyjąć, że nie może być mowy o tym, że dawne i bardzo luźne relacje pomiędzy członkiem organu kolegialnego i stroną postępowania mogły wywołać jakiekolwiek, a co dopiero uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 2 Konstytucji w zw. z art. 8 k.p.a., podano, że zasadę wyrażoną w art. 8 k.p.a. stosuje się w zakresie postępowań administracyjnych, a to zostało wszczęte później, po zrealizowaniu projektu. Datą jego wszczęcia jest wezwanie do zwrotu środków z dnia 15 lipca 2016r. i wszelkie wcześniejsze działania IZ MRPO nie mogą być oceniane przez pryzmat k.p.a. Ponadto, zgodnie z umową o dofinansowanie, kontrola ponoszonych wydatków jest możliwa na każdym etapie. Wskazano też, że organ nie mógł naruszyć art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 67 u.f.p., bowiem nie znajduje się on w Dziale III Ordynacji, a tylko ten dział zgodnie z art. 67 u.f.p., stosuje do należności związanych z dofinansowaniem unijnym. Nie naruszono zatem również art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., skoro organ ustalił, że doszło do nieprawidłowości w postaci przedstawienia do rozliczenia wydatków, które nie mogły być kwalifikowane w projekcie, to wobec braku reakcji beneficjenta na wezwanie, wystosowane w trybie art. 207 ust. 8 u.f.p., ziściła się przesłanka do wydania decyzji o zwrocie dofinansowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3§1 ustawy z 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.; dalej-p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje przede wszystkim orzekanie w sprawach skarg na rozstrzygnięcia, akty, czynności i bezczynność-wymienione w art. 3§2 p.p.s.a. Jak wynika jednakże z art. 3§3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontroli i stosują środki określone w tych przepisach. Na takiej właśnie zasadzie kontroli sądów administracyjnych poddane zostały programy operacyjne, przy czym ustawa z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2016r., poz. 383 dalej-u.z.p.p.r.) nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a u.z.p.p.r., że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006.

Ponadto wskazać należy, iż Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą, ale rozstrzyga jedynie w granicach danej sprawy, jak stanowi art. 134§1 p.p.s.a., przy czym stosownie do art. 135 p.p.s.a., Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W rozpoznawanej sprawie oceniając pod tym kątem zaskarżoną decyzję, Sąd nie dopatrzył się podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu krajowemu i wspólnotowemu. Skarga nie zasługiwała zatem na uwzględnienie.

Przedmiot oceny w niniejszej sprawie stanowi decyzja Zarządu Województwa z 14 grudnia 2017r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z 14 marca 2017r. w przedmiocie zwrotu przez skarżącą przekazanych jej środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych z naruszeniem procedur.

W przypadku rozpoznawania przez instytucję zarządzającą regionalnym programem operacyjnym, sprawy dotyczącej zwrotu środków wskazać trzeba, że polityka rozwoju to zespół wzajemnie powiązanych działań podejmowanych i realizowanych w celu zapewnienia trwałego i zrównoważonego rozwoju kraju, spójności społeczno-gospodarczej, regionalnej i przestrzennej, podnoszenia konkurencyjności gospodarki oraz tworzenia nowych miejsc pracy w skali krajowej, regionalnej lub lokalnej. Ramy prawne polityki rozwoju zasadniczo stanowią postanowienia u.z.p.p.r., oraz przepisy prawa Unii Europejskiej, wśród których najważniejsze znaczenie ma rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE L 210 z 31.07.2006, s. 25-78).

Ze względu na ochronę praw i obowiązków podmiotów zainteresowanych wsparciem z funduszy unijnych niezbędna jest prawidłowa kontrola postępowań związanych z dystrybucją środków unijnych na realizację celów publicznych. Regulacje unijne zobowiązują Polskę, jako państwo członkowskie, do przyjęcia odpowiednich środków gwarantujących właściwe funkcjonowanie systemów zarządzania i kontroli. Zaznaczyć przy tym trzeba, że normy unijne ustanawiają w tym zakresie zasadę autonomii instytucjonalnej, która gwarantuje, że wydatkowanie funduszy unijnych w Polsce ma się odbywać zgodnie z krajowym systemem instytucjonalno-prawnym. Z przepisu art. 59 ust. 3 zd. 2 rozporządzenia nr 1083/2006 wynika wyraźny nakaz zachowania zgodności wykonywania zadań przez właściwe instytucje z systemem instytucjonalnym, prawnym i finansowym danego państwa, bez uszczerbku dla innych przepisów rozporządzenia (zob. K. Krysiewicz, R. Goździk, Ocena i wybór projektów do dofinansowania z funduszy unijnych w Polsce – uwagi na tle wyroku TK z 12 grudnia 2011r. (sygn. akt: P 1/11), "Europejski Przegląd Sądowy" 2012r., nr 10, s. 10).

Przepis definicyjny art. 5 pkt 2 u.z.p.p.r. wskazuje, że przez instytucję zarządzającą należy rozumieć: "właściwego ministra, ministra właściwego do spraw rozwoju regionalnego lub, w przypadku regionalnego programu operacyjnego, zarząd województwa, odpowiedzialnych za przygotowanie i realizację programu operacyjnego".

Zgodnie z art. 31 ust. 1 u.s.w. zarząd jest organem wykonawczym województwa. W skład zarządu, liczącego 5 osób, wchodzi marszałek województwa jako jego przewodniczący, wicemarszałek lub 2 wicemarszałków i pozostali członkowie (ust. 2). Uchwały zarządu województwa zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu zarządu w głosowaniu jawnym, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej (ust. 4). W przypadku równej liczby głosów rozstrzyga głos marszałka województwa (ust. 5). Decyzje wydane przez zarząd województwa w sprawach z zakresu administracji publicznej podpisuje marszałek (art. 46 ust. 1 u.s.w.). Właściwość zarządu do wydawania decyzji administracyjnych w zakresie załatwiania indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej powinna wynikać z wyraźnego przepisu prawa materialnego. W decyzji wymienia się imiona i nazwiska członków zarządu, którzy brali udział w wydaniu decyzji (art. 46 ust. 2a u.s.w.). Decyzje zarządu zawsze podpisuje marszałek województwa i to niezależnie od uczestnictwa w ich podjęciu. Przepis art. 46 ust. 2a u.s.w. niewątpliwie stanowi lex specialis wobec art. 107§1 k.p.a., dlatego nie jest dopuszczalna jego rozszerzająca wykładnia (zob. K. Bandarzewski, [w:] Komentarz do ustawy o samorządzie województwa, pod red. P. Chmielnickiego, LexisNexis Warszawa 2005r., s. 239).

Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że pomimo braku w ustawie o zasadach polityki rozwoju normy prawnej stanowiącej odpowiednik art. 46 ust. 2a u.s.w. to nie jest wykluczone zastosowanie tego przepisu w sprawach, w których zarząd województwa - jako instytucja zarządzająca - jest umocowany do wydawania decyzji administracyjnych zobowiązujących do zwrotu środków, o których mowa w przepisach ustawy o finansach publicznych, a do których odsyła art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.r. Tego rodzaju decyzje zawsze podpisuje marszałek województwa i to niezależnie od uczestnictwa w ich podjęciu. Odstępstwem od tej zasady jest zaś podpisanie decyzji przez wicemarszałka województwa, który przewodniczy obradom w razie nieobecności marszałka (por. uzasadnienie uchwały 7 sędziów NSA z 5 grudnia 2016r. sygn. akt: II GPS 2/16, wyroki NSA z 4 marca 2015r. sygn. akt: II GSK 2728/14 i z 14 marca 2014r. sygn. akt: II GSK 123/13; wyrok WSA w Krakowie z 13 sierpnia 2015r. sygn. akt: III SA/Kr 1964/14).

Należy także przypomnieć, że stosownie do treści art. 60 rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z 11 lipca 2006r., ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE. L. Nr 210, poz. 25 ze zm.), instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a w szczególności za: a) zapewnienie, że operacje są wybierane zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji, b) weryfikacje, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi (...). Jak wynika z art. 70 tego rozporządzenia, państwa członkowskie są odpowiedzialne za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę, w szczególności za pomocą następujących działań: a) zapewnienia, że systemy zarządzania i kontroli programów operacyjnych są ustanowione zgodnie z art. 58-62 i że funkcjonują skutecznie; b) zapobiegania, wykrywania i korygowania nieprawidłowości oraz odzyskiwania kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności w stosownych przypadkach. Państwa członkowskie zgłaszają te nieprawidłowości Komisji i informują Komisję na bieżąco o przebiegu postępowań (...). W przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom, państwa członkowskie odpowiadają za zwrot utraconych kwot do budżetu ogólnego UE, jeżeli zostanie stwierdzone, że straty powstały z jego winy lub w wyniku niedbalstwa z jego strony.

Powołane rozporządzenie reguluje także procedury odzyskiwania środków wypłaconych z funduszy unijnych, w tym kwestie korekt finansowych do których dokonywania zobowiązane są państwa członkowskie. W myśl art. 98 ust. 1 rozporządzenia nr 1083/2006, państwa członkowskie w pierwszej kolejności ponoszą odpowiedzialność za śledzenie nieprawidłowości, działając na podstawie dowodów świadczących o wszelkich większych zmianach mających wpływ na charakter lub warunki realizacji lub kontroli operacji, lub programów operacyjnych oraz dokonując wymaganych korekt finansowych. Ponadto, państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego. Państwo członkowskie bierze pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze (art. 98 ust. 2 rozporządzenia nr 1083/2006). W art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 zawarta została legalna definicja "nieprawidłowości", zgodnie z którą za nieprawidłowość rozumieć należy jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Zarówno Komisja Europejska jak również ETS przyjmują szeroką wykładnię przesłanki naruszenia prawa wspólnotowego. Za nieprawidłowość należy w związku z tym uznać zarówno naruszenie prawa unijnego, jak i prawa krajowego. Oznacza to, iż do popełnienia nieprawidłowości, z punktu widzenia art. 2 pkt 7 rozporządzenia Rady nr 1083/2006 dochodzi również wtedy, gdy naruszony został przepis krajowy ustanawiający wymogi związane z wydatkowaniem środków finansowych budżetu Unii, przyjęty w obszarach nieuregulowanych prawem unijnym lub ustanawiający wymogi bardziej rygorystyczne od tych, które wynikają z przepisów prawa Unii.

Zatem zarówno wykrycie naruszenia prawa Unii Europejskiej, jak też naruszenia prawa krajowego takiego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia nr 1083/2006 i skutkuje powstaniem obowiązku odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo, w tym nałożenia korekty finansowej (art. 98).

W krajowym porządku prawnym zasady prowadzenia polityki rozwoju, podmioty prowadzące tę politykę oraz tryb współpracy między nimi, określone zostały w ustawie z 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju. Zgodnie z art. 25 tej ustawy za prawidłową realizację programu operacyjnego odpowiada: (pkt 1) instytucja zarządzająca, którą jest odpowiednio minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego lub zarząd województwa; (pkt 2) w przypadku programu rozwoju – odpowiednio właściwy minister lub zarząd województwa. W świetle przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju instytucja zarządzająca realizując zadania, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy powinna uwzględniać zasadę równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewniać przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów (art. 26 ust. 2 ustawy.).

Ustawa o zasadach prowadzenia polityki rozwoju nie reguluje zasad i trybu postępowania w sprawie zwrotu uzyskanego przez beneficjenta dofinansowania, wskazując jedynie w art. 26 ust. 1 pkt 15 i 15a, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań, o której mowa w przepisach o finansach publicznych oraz ustalanie i nakładanie korekt finansowych, o których mowa w art. 98 rozporządzenia nr 1083/2006.

W myśl art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z ust. 2 art. 184 przy wydatkowaniu środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 5 lit. c i d, a także środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z tych środków, stosuje się odpowiednio zasady rozliczania określone dla dotacji z budżetu państwa. Po myśli art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 u.f.p. środkami publicznymi są środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu oraz środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p. Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są: 1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, 2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184, 3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości - podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.

Interpretacja pojęcia "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" musi uwzględniać zarówno potoczne rozumienie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych. Słowem "procedura" określa się zazwyczaj normowany przepisami lub zwyczajami sposób prowadzenia lub załatwienia jakiejś sprawy. Zatem pod pojęciem "inne procedury obowiązujące przy wykorzystaniu środków" należy rozumieć reguły postępowania obowiązujące przy wykorzystywaniu środków pomocowych. Wspomniane reguły nie są przedmiotem regulacji prawa unijnego. Z kolei w prawie krajowym systemy realizacji programów operacyjnych krajowych i regionalnych tworzone są przede wszystkim aktami nie mającymi waloru przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Projekty są realizowane przez beneficjentów na podstawie umowy o dofinansowanie, która stanowi podstawowe źródło uprawnień i obowiązków jej stron, w tym beneficjenta.

Umowa o dofinansowanie to umowa cywilnoprawna. Reguły interpretacji tychże umów zostały określone przede wszystkim w art. 65 ustawy z 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny ( dalej- k.c.) i to one winny być w sprawie zastosowane. Z art. 65§2 k.c. wynika nakaz kierowania się przy wykładni umowy jej celem i zgodnym zamiarem stron. Nie jest przy tym konieczne, aby cel ten był uzgodniony przez strony, wystarczy, by cel zamierzony przez jedną stronę był znany drugiej stronie (wyrok Sądu Najwyższego z 5 października 2005r. sygn. akt: II CK 122/05, źródło LexPolonica). Nie budzi przy tym wątpliwości cel i charakter (publiczny) środków przyznanych w ramach zawartej ze stroną umowy o dofinansowanie, w odniesieniu do których, gdy chodzi o ich dystrybucję oraz wykorzystywanie, obowiązują szczególnego rodzaju zasady, w tym między innymi takie zasady ogólne, jak zasada przejrzystości, czy też transparencji.

Przechodząc do meritum sprawy należy zauważyć, że w sprawie ustalono, iż strona skarżąca wydatkowała środki finansowe na zakup przetworników temperatury ciała człowieka Temp Capsi i Temp Demi, kwalifikując ten wydatek jako wydatek inwestycyjny. Instytucja Audytowa - Urząd Kontroli Skarbowej, zakwestionował taki sposób ujęcia tych wydatków, bowiem nie są to wydatki inwestycyjne lecz bieżące. Jednocześnie podniesiono, że strona skarżąca, we wniosku aplikacyjnym w ogóle nie przewidziała takiej kategorii kosztów jak wydatki bieżące. Projekt strony skarżącej w istocie nie przewidywał ich. Oznaczało to zatem wprowadzenie do realizowanego projektu, elementu, który uprzednio nie był przewidziany. Tym samym naruszono §4 ust. 3 umowy o dofinansowanie. Co istotne, przed wypełnieniem wniosku, strona skarżąca mogła zapoznać się z Podręcznikiem kwalifikowania wydatków objętych dofinansowaniem w ramach MRPO 2007-2013 (k. 146 akt adm.).

Strona skarżąca, tłumaczyła natomiast, że zakwestionowane produkty są pomocami dydaktycznymi więc stanowią środek trwały lecz ta argumentacja została odrzucona w oparciu o założenie wedle którego środkiem trwałym są przedmioty o wartości jednostkowej minimum [...] zł. a nadto w oparciu o wyniki przeprowadzonego postepowania w tym szczegółową analizę charakteru zakwestionowanych produktów, także w oparciu o informacje udzielane przez producenta tych produktów.

Rozstrzygając powyższe kwestie godzi się zauważyć, że dofinansowaniu podlegają wyłącznie wydatki kwalifikowane w projekcie Beneficjenta natomiast wydatki bieżące nie zostały przewidziane w tej sprawie. Podczas kontroli ustalono bowiem, że czujnik temperatury człowieka Temp. Capsi, to jednorazowe kapsułki do połykania, mające na celu pomiar temperatury człowieka. Jak wynika z instrukcji użytkowania kapsułki do mierzenia temperatury wewnętrznej ciała dołączonej przez producenta, ten jednorazowy czujnik może być użyty tylko raz i nie należy go dezynfekować, ani myć po jego użyciu przez pacjenta. Po użyciu przez pacjenta czujnik należy wyrzucić. Natomiast Przetwornik temperatury człowieka Temp. Dermi, to jednorazowe plastry, naklejane na ciało badanego. Producent plastrów w instrukcji użytkowania czujnika podkreśla, że ten jednorazowy czujnik nie jest przeznaczony do ponownego użycia. Po zmierzeniu temperatury ciała należy go wyrzucić.

Organ słusznie wskazywał, że z żadnego z powoływanych przez stronę dokumentów nie wynika, że sporne plastry i kapsułki są środkami trwałymi, ani też to, że beneficjent, jako środki trwałe powinien księgować coś, co środkiem trwałym nie jest. Ani bowiem kapsułki, ani plastry nie charakteryzują się ekonomiczną użytecznością dłuższą niż rok. Wynika to z kilku faktów. Po pierwsze, jak sam producent wskazuje, plastry i kapsułki przeznaczone są do jednorazowego użytku, to znaczy po zastosowaniu na danym pacjencie nie powinny być wykorzystywane ponownie. O ile można sobie wyobrazić, że plaster będzie na skórze się utrzymywał przez kilka tygodni, o tyle kapsułka, czas przebywania w organizmie będzie miała liczony w godzinach, góra dniach. Sam producent przestrzega przed ponownym używaniem kapsułek po ich zastosowaniu, zgodnie z przeznaczeniem. Również podzielić należy ocenę w zakresie rzekomego pominięcia faktu, iż plastry i kapsułki są wykorzystywane przez skarżącą, jako eksponaty w ramach przedmiotów wykładanych w szkole. Jak wskazuje zgromadzony materiał dowodowy, twierdzenie to jest niezgodne z prawdą bowiem w toku zajęć dydaktycznych, przedmioty te rzeczywiście są wykorzystywane, ale w taki sposób, że podlegają zużyciu, a gdyby były eksponatami, zużycie by nie wystąpiło. Co szczególnie istotne, to sam dystrybutor zadeklarował że po 12 miesięcznym okresie przydatności do użytku, produkty te dalej nadają się do użycia, z tym że liczyć się trzeba ze zmniejszoną żywotnością baterii zatem każda kapsułka i każdy plaster, przechowywane nawet dłużej niż 12 miesięcy będą użyteczne ekonomicznie tylko przez góra kilka dni, a po tym czasie należy je traktować, jako zużyte.

W tym kontekście nie ulega zatem wątpliwości, że czujniki temperatury człowieka stanowią elementy jednorazowe, zużywalne w wyniku bieżącej eksploatacji, nieprzeznaczone do wielokrotnego użytku, stąd też nie powinny były zostać ujęte w ewidencji księgowej Beneficjenta, jako środek trwały (art. 3 ust. 1 pkt 15 ustawy o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. (t.j. Dz.U z 2016 r., póz. 1047 z późn. zm.) i § 6 ust. 1 Zarządzenia Nr 87/2010 Rektora PWSZ).

Jak wynika z akt sprawy, Beneficjent w ramach kosztów inwestycyjnych, wskazał następujące kategorie: Numer [...] - Budynek zaplecza stadionu - nr [...] (bez pomocy publicznej); Numer [...] Budynek pływalni - nr [...] (bez pomocy publicznej); Numer [...] - Budynek dydaktyczny - nr [...] (bez pomocy publicznej); Numer [...] - Budynek hali sportowej - nr [...] (bez pomocy publicznej); Numer [...] - zespół boisk i urządzeń sportowych (bez pomocy publicznej); Numer [...] - roboty zewnętrzne uzbrojenia i urządzenia terenu (bez pomocy publicznej); Numer [...] - wyposażenie komputerowe (bez pomocy publicznej); Numer [...] - wyposażenie meblowe, sprzęt sportowy (bez pomocy publicznej). Nie przewidział zatem we wniosku o dofinansowanie, wydatków bieżących, mimo iż istniała tak możliwość. Zarówno w Analizie finansowej, przedstawionej w Studium Wykonalności Projektu, jak również w załączniku do ww. dokumentu pn. "Założenia projekcji finansowej dla celów przeprowadzenia analizy ekonomiczno-finansowej projektu inwestycyjnego" PWSZ zakładała jedynie wydatki inwestycyjne na zakup wyposażenia komputerowego oraz wyposażenia meblowego oraz sprzętu sportowego - mające charakter tzw. wyposażenia pierwszego i stanowiące środki trwałe. Do wniosku Beneficjent załączył dokument pn. "Wyposażenie nowych obiektów w sprzęt dydaktyczny w ramach Projektu "Budowa Instytutu Kultury Fizycznej w Państwowej Wyższej Szkole Zawodowej w N. ", w którym wskazał, że na wyposażenie Pracowni Biomedycznej planuje przeznaczyć kwotę [...]PLN. W żadnym z tych dokumentów Beneficjent nie wspominał, że w ramach projektu planuje dokonać również wydatków bieżących.

Wbrew twierdzeniom strony skarżącej organy zarówno zebrały jak i prawidłowo rozpatrzyły cały materiał dowodowy, wyciągając z niego poprawne wnioski dające podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia. Na każdym etapie postępowania organy zapewniły stronie czynny udział w postępowaniu, z czego strona korzystała. Wszystkie przekazane przez Skarżącą dokumenty znalazły się w aktach sprawy i zostały rozpatrzone przez organ. Organ w zakresie istotnym dla sprawy dokonał analizy całego materiału dowodowego i to, że z rozstrzygnięcia skarżąca jest niezadowolona nie świadczy, że organ naruszył przepisy proceduralne. W postępowaniu podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mającego znaczenie dla zastosowanej w sprawie materialnej podstawy rozstrzygnięcia, skutkującej dla skarżącego koniecznością zwrotu otrzymanego dofinansowania. Wydając sporną decyzję organ działał także w granicach i na podstawie prawa, a decyzja została w sposób należyty uzasadniona. W konsekwencji w sprawie nie naruszono zasad wynikających z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 77, art. 80, art. 107 kpa. Nie doszło tym samym także do naruszenie zasady sformułowanej w art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

Reasumując, w ocenie sądu w przeprowadzonym postępowaniu organy obydwu instancji prawidłowo ustaliły, że beneficjent naruszył zasady należytej staranności. Stwierdzenie tego faktu było wystarczające w pierwszej kolejności do wezwania beneficjenta do zwrotu środków, zaś z uwagi na fakt nieuczynienia zadość temu wezwaniu, do wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu nieprawidłowo wykorzystanych środków na podstawie ustawy o finansach publicznych i wydania stosownej decyzji.

Należy zaznaczyć, że organ I instancji w całości wyczerpał procedurę odzyskiwania dofinansowania, gdyż wezwał stronę do zwrotu środków i po bezskutecznym wezwaniu wszczął postępowanie zakończone decyzją zobowiązującą stronę do zwrotu dofinansowania w kwocie [...]zł z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Prawidłowo zatem w sprawie uznano, że doszło do naruszenia art. 207 ust. 1 pkt. 2 u.f.p. gdyż strona skarżąca wydatkowała środki bez zachowania obowiązujących procedur., o których mowa w art. 184 u.f.p.

Odnosząc się do zarzutu, iż w toku wydawania decyzji z organu kolegialnego powinien zostać wyłączony L. Z. ze względu na okoliczności budzące wątpliwości, co do jego bezstronności w sprawie, twierdzenia strony w tym zakresie należy uznać za bezpodstawne. W realiach sprawy wskazany Członek Zarządu Województwa pełnił w Konwencie Szkoły funkcję wyłącznie doradczą i wspierającą, nie miał więc wpływu na prowadzenie spraw uczelni. Wątpliwe jest zatem, by nawet aktualne zasiadanie w tak usytuowanym w uczelni gremium, mogłoby wywoływać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności, zwłaszcza wobec wydania decyzji niekorzystnej dla strony. Nadto od zdarzeń, z którymi strona skarżąca wiąże rzekome wywołanie wątpliwości, co do bezstronności członka organu kolegialnego, upłynął znaczny czas. Powoływane przez stronę skarżącą zdarzenia miały miejsce w połowie 2012r., gdy zaś wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w grudniu 2017r. Okres ponad 5 lat należy uznać, jako wystarczający, aby przyjąć, że nie może być mowy o tym, że dawne relacje pomiędzy członkiem organu kolegialnego i stroną postępowania mogły wywołać jakiekolwiek, a co dopiero uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności. Strona skarżąca zresztą na żadne konkretne okoliczności czy faktycznie zaistniałe wątpliwości, nie wskazała a w ocenie Sądu, okoliczność tą chciała wykorzystać instrumentalnie do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego z przyczyn formalnych, skoro przyczyny materialne trudne były do wykazania. Brak było zatem podstaw do uznania by doszło do naruszenia art. 27§1 w zw. z art. 24§3 k.p.a., poprzez udział w wydaniu decyzji członka organu kolegialnego Zarządu Województwa - L. Z.,

Nie doszło również do naruszenia wskazanych w skardze norm konstytucyjnych; zauważyć należy w tym kontekście, że orzeczony wobec skarżącego zwrot dofinansowania jest pochodną szeregu prawidłowych ustaleń poczynionych zgodnie z wymogami prawa tak krajowego, jak i unijnego i odpowiada wysokości uszczupleń względem budżetu Państwa i budżetu Unii będących konsekwencją wypłaty nienależnych środków.

Sąd mając na uwadze zarzuty skargi i pism procesowych skarżącej oraz działając z urzędu na mocy art. 134 p.p.s.a. nie znalazł żadnych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, gdyż organy obydwu instancji w sposób prawidłowy ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy materialne oraz procesowe.

Mając na uwadze treść art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.