Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2255/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11, art. 12
journal: Dz.U. 2005 nr 25 poz 202
law: Ustawa z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji
article: art. 401 ust. 7 pkt 9, art. 401 c ust. 9 pkt 4-6
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Piotr Korzeniowski, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. P. na akt Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu opłaty recyklingowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Z. P. wnioskiem z dnia 30 grudnia 2015 r. zwróciła się do Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej o zwrot nienależnie wpłaconych kwot z tytułu opłat recyklingowych. Skarżąca stwierdziła, że art. 12 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji jest niezgodny z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Pismem z dnia [...] marca 2016 r. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej poinformował skarżącą, że opłaty recyklingowe, których dotyczy wniosek, zostały wniesione na podstawie obowiązującego w momencie ich uiszczania przepisu art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2015 r. poz. 140, ze zm.). Stanowią one, zgodnie z art. 401 ust. 7 pkt 9 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r. poz. 1232, ze zm.), przychód Narodowego Funduszu, który - w myśl tej ustawy - jest wydatkowany na ściśle określony cel związany z ochroną środowiska. Narodowy Fundusz nie nalicza opłaty recyklingowej, nie jest jej wierzycielem, nie ma też legitymacji do samodzielnego decydowania w sprawie zaniechania przyjmowania na swój rachunek wpływów z tego tytułu, jak i zwrotu już otrzymanych należnych kwot, bez dyspozycji ustawodawcy.

Narodowy Fundusz wywodził, że nie jest organem administracji publicznej, który byłby władny podejmować wiążące- decyzje w zakresie stosowania obowiązujących przepisów prawa.

W ocenie Funduszu istotną rolę w zakresie weryfikacji obowiązku uiszczenia opłaty recyklingowej odgrywa w świetle przepisów ustawy z 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137, ze zm.) starosta. Zgodnie z dyspozycją art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje, na wniosek właściciela, właściwy organ w drodze decyzji administracyjnej. Na etapie postępowania rejestracyjnego organ rejestracyjny (starosta) bada, który z dokumentów - dowód uiszczenia opłaty recyklingowej, o którym mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu, albo oświadczenie o podleganiu obowiązkowi zapewnienia sieci pojazdów, o którym mowa w art. 11 ust. 4 tej ustawy, lub faktura zawierająca takie oświadczenie, jeśli pojazd jest rejestrowany po raz pierwszy, stanowi właściwą w danym przypadku podstawę do dokonania rejestracji pojazdu. Fundusz stwierdził, że to starosta bada nie tylko spełnienie przesłanki formalnej w postaci przedłożenia dowodu wpłaty samej opłaty 500 zł; bada on także, czy zaszły wszystkie materialnoprawne przesłanki dokonywania opłaty recyklingowej, tzn. czy kwota została wpłacona przez osobę zobowiązaną do takiej czynności, czy została uiszczona na rachunek Narodowego Funduszu i przede wszystkim - czy kwota ta w ogóle powinna zostać wpłacona tytułem opłaty recyklingowej. Wolą ustawodawcy to zatem właśnie starosta został wskazany jako organ dokonujący oceny obowiązku uiszczenia opłaty recyklingowej. Fundusz w tym względzie nie posiada jakichkolwiek kompetencji, w szczególności nie jest stroną prowadzonych przez starostów postępowań administracyjnych, tym samym nie ma też uprawnień do wszczynania postępowań weryfikacyjnych.

Wywodzono, że merytoryczna ocena wniosku w przedmiocie zwrotu uiszczanych tytułem opłaty recyklingowej kwot może być przez Narodowy Fundusz rozważana dopiero po stwierdzeniu istnienia bądź nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty recyklingowej przez ustawowo wskazany do tego organ administracji publicznej, tj. starostę.

Nadto Fundusz wskazał, że obowiązek wniesienia opłaty recyklingowej, na podstawie art. 12 ustawy o recyklingu dotyczył każdego podmiotu, który wprowadził pojazd na terytorium Polski do dnia 31 grudnia 2015 r. Regulacja zawarta w art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. wyklucza natomiast wyłącznie możliwość ustanowienia przez krajowego prawodawcę regulacji nakładających określone opłaty o charakterze publicznoprawnym bezpośrednio na osobę przekazującą pojazd do unieszkodliwienia. Norma ta nie pozostaje w sprzeczności z pobieraniem określonych opłat o innym charakterze, niezbędnych do zarejestrowania pojazdu na terenie Polski. Zarejestrowanie używanego pojazdu nie jest bowiem jednoznaczne z przekazaniem go do unieszkodliwienia, gdyż w takim przypadku przywieziony z zagranicy pojazd należałoby zakwalifikować jako odpad, którego przemieszczanie transgraniczne podlega odrębnym procedurom. Fakt zarejestrowania pojazdu świadczy o chęci jego dalszego użytkowania, zgodnie z przeznaczeniem. Może być on w przyszłości przekazany do unieszkodliwienia bądź stanowić przedmiot dalszego obrotu. W tym kontekście obowiązek wniesienia opłaty, powiązany z faktem rejestracji, nie może być kwalifikowany jako naruszający zakaz pobierania opłat na etapie przekazania pojazdu do unieszkodliwienia.

W ocenie Funduszu w regulacji tej wyrażono zasadę obowiązku zapewnienia przez państwa członkowskie, aby koszty związane z przekazaniem pojazdu do unieszkodliwienia pokrywali w całości lub znacznej części producenci. Zatem dopiero w przypadku udowodnienia przez przedsiębiorcę, który nie jest producentem pojazdu, dokonał wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdu, że wniesiona przez niego opłata w wysokości 500 zł pokrywa całość kosztów wiążących się z utrzymaniem systemu unieszkodliwiania pojazdów wycofanych z eksploatacji, możliwe byłoby uznanie, że doszło do naruszenia dyrektywy 2000/53/WE z uwagi na brak partycypacji producentów w utrzymaniu systemu. Jednak nawet wówczas kwestionowana mogłaby być wyłącznie wysokość opłaty, nie zaś sama zasada jej ustanowienia.

Wobec powyższego, Narodowy Fundusz stwierdził, że nie znajduje podstawy prawnej do dokonania zwrotu wniesionej opłaty recyklingowej.

Pismem z dnia 2 czerwca 2016 r. Z. P. wezwała Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej do usunięcia naruszenia prawa i żądając zwrotu opłaty recyklingowej.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej wyjaśnił, że w swojej odpowiedzi z dnia [...] marca 2016 r. odniósł się merytorycznie co do żądania strony dotyczącego zwrotu opłaty recyklingowej. Odnosząc się do zarzutu nieprzeprowadzenia postępowania wyjaśniającego Fundusz wskazał, że nie jest organem administracji publicznej i nie stosuje przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższy akt z zakresu administracji publicznej w zakresie rozstrzygnięcia wniosku o zwrot opłaty recyklingowej wniosła Z. P. zarzucając:

1. naruszenie art. 104 § 1, art. 107 § 1 i 3 kpa, art. 7 kpa i 77 kpa w zw. z art. 67 ustawy o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1241 ze zm.) w zw. z art. 60 pkt. 7 u.f.p. poprzez uznanie przez organ, że nie jest organem administracji kompetentnym do orzekania w sprawach zwrotu wniesionych opłat recyklingowych na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu oraz nie jest organem umocowanym do załatwiania sprawy w drodze decyzji administracyjnej oraz stosowania przepisów kpa.,

2. naruszenie art. 5 ust. 4 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz.U. L 269 z dnia 21 października 2000 r. s. 34 - zwana Dyrektywą wrakową) w zw. z art. 12 ust. 2ustawy o recyklingu obowiązującym do dnia 31.12.2015 r. poprzez ich pominięcie i nieuwzględnienie faktu, że opłata recyklingowa stanowiła niezasadne obciążenie przedsiębiorcy wprowadzającego używany pojazd, który nie podlegał obowiązkowi zapewniania sieci według przepisów obowiązujących do dnia 31 grudnia 2016 r. kosztami przetwarzania pojazdów wycofanych z eksploatacji w postaci konieczności ponoszenia opłat recyklingowych w kwocie 500 zł. od każdego pojazdu, podczas gdy producenci tych pojazdów byli zwolnieniu z tej opłaty ponosząc zdecydowanie mniejsze koszty recyklingu w postaci zapewniania sieci w rozumieniu art. 11 ust. 1 o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji,

3. naruszenie art. 18 Traktatu w wersji skonsolidowanej o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. UE C Nr 83 z dnia 30 marca 2010 r. s. 47 - zwany Traktatem), poprzez jego pominięcie i nieuwzględnienie faktu, że opłata, o której mowa w nieobowiązującym już od 1.01.2016 r. art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, związana z wewnątrzwspólnotowym nabyciem pojazdu, ma charakter dyskryminujący, ponieważ opłacie tej nie podlegają pojazdy przywiezione do Polski przed 1 stycznia 2006 r. oraz nie podlegają pojazdy przywiezione od 01.01.2016 r.,

4. naruszenie art. art. 30 i art. 110 Traktatu w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji obowiązującym do dnia 31.12.2015 r. poprzez ich niezastosowanie i pominięcie faktu, że opłata uiszczana przez przedsiębiorcę, który zgodnie z obowiązującymi do tego dnia przepisami nie mógł zapewnić sieci, zatem musiał ponosić koszty opłat recyklingowej, dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu wywołuje skutek równoważny do należności celnych i stanowi przeszkodę w swobodnym przepływie towarów, a wobec tego jej stosowanie jest niezgodne z postanowieniami Traktatu, gdyż obowiązek jej uiszczenia powstaje z chwilą wprowadzenia pojazdu na terytorium kraju, podobnie jak w przypadku należności celnych i opłata różnicuje towary na te nabywane w kraju i w innym kraju Unii,

5. naruszenie art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie pomimo wskazania przez ustawodawcę wprost w tym przepisie, iż na wniosek podmiotu, który dokonał nienależnie lub w nadmiernej wysokości wpłaty, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dokonuje zwrotu nadpłaconej kwoty na rachunek bankowy wskazany we wniosku lub w gotówce,

6. wydanie zaskarżonego aktu bez upoważniania, bowiem akt został podpisany przez osoby nieupoważnione do wydawania aktów o charakterze administracyjnym.

Mając na uwadze powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskrzonego aktu oraz o uznanie prawa strony skarżącej do zwrotu opłat recyklingowych wskazanych we wniosku.

W uzasadnieniu skarżąca wywodziła, że odpowiedź Funduszu została przez nią uznana jako bezczynność organu, gdyż w jej ocenie Fundusz nie rozstrzygnął wprost wniosku co do meritum, a ponadto nie zawarł pouczenia o sposobie zaskarżenia. Wobec powyższego skarżąca pismem z dnia 2 czerwca 2016 r, wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nierozpoznaniu merytorycznym wniosku.

W odpowiedzi na wezwanie organ pismem z dnia 30.06.2016r. wskazał, że w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. odniósł się merytorycznie do żądania zwrotu zawartego we wniosku strony.

W związku z powyższym skarżąca doszła do przekonania, że pismo organu z dnia [...] marca 2016r. należy zaskarżyć, jako akt o charakterze administracyjnym określony w art. 3 par. 2 pkt. 4 p.p.s.a. Natomiast uchybienie 14-dniowmu terminowi do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa na akt, o którym mowa w art. 3 par. 2 pkt. 4 wynikającemu z art. 52 par. 3 p.p.s.a. nie jest spowodowane winą skarżącej pomimo reprezentowania jej przez profesjonalnego pełnomocnika z uwagi na szczególny charakter postępowania przez organ i formułowania swojego stanowiska przez w pismach powodujący uzasadnione wątpliwości co do charakteru prawnego zaskarżonego pisma. Nie został wskazany charakter prawny pisma organu, ponadto strona nie została pouczona o sposobie zaskarżenia tego pisma.

Zdaniem skarżącej zwrot opłaty recyklingowej ciąży na Narodowym Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, jako organie pełniącym w tym zakresie funkcję podmiotu publicznoprawnego.

Skarżąca wskazała na naruszenie art. 5 ust. 4 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu obowiązującym do dnia 31.12.2015 r. poprzez ich pominięcie i nieuwzględnienie faktu, że opłata recyklingowi! stanowiła niezasadne obciążenie przedsiębiorcy wprowadzającego pojazd, który nie podlegał obowiązkowi zapewniania sieci według przepisów obowiązujących do dnia 31.12.2016 r. kosztami przetwarzania pojazdu wycofanego z eksploatacji w postaci konieczności ponoszenia opłat recyklingowych w kwocie 500 zł. od każdego pojazdu, podczas gdy producenci tych pojazdów byli zwolnieniu z tej opłaty ponosząc zdecydowanie mniejsze koszty recyklingu w postaci zapewniania sieci w rozumieniu art. 11 ust. 1 o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Zdaniem skarżącej oczywistym jest zatem, że za okres od 1 stycznia 2006 r., kiedy to został wprowadzony obowiązek wnoszenia opłat recyklingowych w wysokości 500 zł. od nabywanych wewnątrzwspólnotowo samochodów używanych do 31 grudnia 2015. organ na żądnie strony powinien dokonać zwrotu nienależnie pobranej opłaty.

W ocenie skarżącej organ naruszył także art. 18, 30 i 110 Traktatu, gdyż nie uwzględnił faktu, że opłata, o której mowa w nieobowiązującym już od 1 stycznia 2016 r. art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, związana z wewnątrzwspólnotowym nabyciem pojazdu, ma charakter dyskryminujący, ponieważ opłacie tej nie podlegają pojazdy przywiezione do polski przed 1 stycznia 2006 r. oraz nie podlegają pojazdy przywiezione od 1 stycznia 2016 r.

Skarżąca wywodziła, że organ naruszył art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz niektórych innych ustaw poprzez jego niezastosowanie. Ustawodawca w tym przepisie wskazał wprost, iż na wniosek podmiotu, który dokonał nienależnie lub w nadmiernej wysokości wpłaty, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy zmienianej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dokonuje zwrotu nadpłaconej kwoty na rachunek bankowy wskazany we wniosku lub w gotówce.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na fakt, że skarga została wniesiona w stosunku do czynności NFOŚiGW jako czynności z zakresu administracji publicznej, podczas gdy funduszowi nie służy taki status, ewentualnie o oddalanie skargi, gdyż w odniesieniu do skarżącej aktualny był obowiązek uiszczenia opłaty recyklingowej i brak jest przesłanek ustawowych do zwrotu opłaty.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnianie.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na treść art. 52 § 3 p.p.s.a. zgodnie z którym "jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa." W aktach sprawy brak jest dowodu zwrotnego potwierdzenia odbioru przez pełnomocnika skarżącej odpowiedzi NFOSiGW z dnia [...] marca 2016 r. Nie jest więc wiadome w jakiej dacie pismo to zostało doręczone stronie. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa wpłynęło do organu w dniu 8 czerwca 2016 r. Taki stan faktyczny nie pozwala na stwierdzenie czy został zachowany przez stronę termin dotyczący wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sama strona zaś w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podnosi, iż terminu tego nie zachowała, albowiem była przekonana, że Fundusz pozostaje w bezczynności. Strona stwierdziła, że dopiero z pisma z dnia 30 czerwca 2016 r., wynikało, iż Fundusz nie pozostaje w bezczynności, gdyż ustosunkował się merytorycznie do żądania. Podkreślić należy, że treść pisma z dnia [...] marca 2016 r. mogło budzić wątpliwości strony, co zresztą potwierdza wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, w którym strona wyraźnie wskazuje na brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez Fundusz. Skarżąca wprost pisze, w powyższym wezwaniu, iż nie wie jaki charakter prawny ma pismo z [...] marca 2016 r. Dodać należy, że pismo to nie zawierało żadnego pouczenia. W wezwaniu do naruszenia prawa strona wskazuje na bezczynność organu i domaga się rozpoznania sprawy merytorycznie.

Powyższe okoliczności przemawiają więc za przyjęciem, że uchybienie powyższemu terminowi miało miejsce nie z winy strony skarżącej. Dodać należy, że w odpowiedzi na skargę Fundusz nie zakwestionował tej okoliczności, która została przedstawiona w skardze.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zauważyć trzeba, że w piśmie z dnia [...] marca 2016 r. z jednej strony Fundusz ustosunkowuje się merytorycznie do żądania strony, choć na wstępie stwierdza, iż nie jest uprawniony do rozpoznania wniosku strony. Fundusz wywiódł, że zwrot kwoty uiszczonej tytułem opłaty recyklingowej może być rozważany dopiero po stwierdzeniu istnienia bądź nieistnienia obowiązku uiszczenia opłaty recyklingowej przez wskazany do tego organ administracji publicznej, to jest starostę.

Powyższe stanowisko nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie zwrotu opłaty recyklingowej wielokrotnie już wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1608/09; z dnia 8 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 2030/10; z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 766/11; z dnia 18 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 563/12; z dnia 4 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 830/13. Pierwsze cztery orzeczenia wydane zostały w sprawie bezczynności NFOŚiGW, jednakże rozstrzygnięte w nich zostały kwestie istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania. W szczególności uwagę należy zwrócić na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 1608/09, w którym Sąd stwierdził, iż NFOŚiGW jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o zwrot opłaty recyklingowej oraz, że Fundusz jest podmiotem administracyjnym o charakterze funkcjonalnym. Uznał też, że orzekanie w przedmiocie zwrotu opłaty recyklingowej uiszczonej przez osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą następuje w formie czynności materialno-technicznej o charakterze zewnętrznym, jako jego prawnej formy działania.

Ponadto należy zwrócić uwagę na treść art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 maja 2015 r. o zmianie ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji oraz niektórych innych ustaw (DZ. U. z 2015 r. poz. 933) zgodnie z którym Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dokonuje zwrotu nadpłaconej lub nienależnie pobranej kwoty, w przepadkach w tym przepisie określonym. Ustawodawca przyznał więc wprost powyższe kompetencje NFOŚiGW.

Pismo Funduszu z dnia [...] marca 2016 r. należy więc potraktować jako akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W powyższej sytuacji rozważyć trzeba, czy zasadnie Fundusz przyjął, iż zwrot kwoty wpłaconej z tytułu opłaty recyklingowej nie należy się skarżącej.

Zwrócić należy uwagę, że skarżąca nie żąda zwrotu kwoty z powodu jej nadpłaty, ale twierdzi, że należność ta jako niezgodna z przepisami prawa unijnego, nie powinna być w ogóle pobierana, o czym ma świadczyć fakt uchylenia przez ustawodawcę art. 12 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. z 2016 r., poz. 803 ze zm. zwana dalej "ustawą o recyklingu).

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego powyższe stanowisko nie jest zasadne.

Po pierwsze zwrócić należy uwagę, że uchylenia art. 12 ustawy o recyclingu, nie przesądza samo w sobie o tym, że opłaty z tego tytułu były pobierane w sposób niezgodny z Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady Unii Europejskiej nr 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji.

Zwrócić należy uwagę, że w ary. 11 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o recyklingu dopuszczono możliwość zwrotu przez Fundusz opłat recyklingowej, ale w przypadkach tam szczegółowo wymienionych, a nie co do zasady.

Strona zaś kwestionuje zasadę uiszczenia tej należności, a nie na przykład fakt, że kwota ta przekroczyła 500 zł, pojazd był pojazdem historyczny, albo jego całkowita masa przekraczała 3,5 tony.

W tym kontekście zasadnie Fundusz stwierdził, że okoliczności dotyczące dokonania nadpłaty powinny być przez stronę wykazane. Strona zaś co należy ponownie podkreślić kwestionuje zasadność ustalenia obowiązków uiszczenia opłaty recyklingowej w ogólności.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego podzielić też należy zapatrywanie Funduszu o braku podstaw do twierdzenia, iż art. 12 ust. 2 ustawy recyklingowej nakładający obowiązek uiszczenia opłaty recyklingowej był niezgodny z art. 5 ust. 4 dyrektywy w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji. Słusznie Fundusz wywiódł, że powyższy przepis dyrektywy nie stoi w sprzeczności z możliwością ustanowienia przez ustawodawcę krajowego obowiązku uiszczenia opłaty recyklingowej.

Zwrócić należy uwagę na cel jakiemu dyrektywa ta ma służyć. Zgodnie z art. 1 powołanej dyrektywy celem tym jest przede wszystkim zapobieganie powstawania odpadów, ponadto ponowne użycie i recykling lub inne formy odzysku pojazdów wycofanych z eksploatacji i ich części, aby zmniejszyć ilość odpadów do unieszkodliwienia i polepszyć wyniki działań związanych z ochroną środowiska. Gówna zasadą przyświecają tej dyrektywnie była zasada przezorności oraz zasada zanieczyszczający płaci.

Podkreślić należy, że w preambule dyrektywy mówi się o konieczności podejmowania na szczebli krajowym różnych środków zmierzających do zminimalizowania w ten sposób szkodliwego wpływu pojazdów wycofanych z eksploatacji na środowisko naturalne, przyczyniając się zachowania, ochrony i poprawy stanu środowiska. W treści preambuły przywołano wprost zasadę pomocniczości oraz zasadę "zanieczyszczający płaci".

Celem więc dyrektyw była ochrona środowiska, a środki jakie należało podjąć miały wynikać z ustawodawstwa krajowego.

Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z art. 401 ust. 7 pkt 9 oraz art. 401 c ust. 9 pkt 4-6 ustawy Prawo ochrony środowiska (według stanu prawnego sprzed uchylenia art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu) opłata recyklingowa uiszczana przez osoby fizyczne - użytkowników pojazdów, przeznaczana jest na finansowanie i utrzymanie systemu recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji, w tym na dopłaty do demontażu oraz zbieranie porzuconych pojazdów. Biorąc pod uwagę brzmienie treści dyrektywy o recyklingu pojazdów, nie można w sposób uzasadniony wywodzić, że przepis art. 12 ust. 2 jest niezgodny z prawem unijnym, w zakresie w jakim przewiduje obowiązek ponoszenia kosztów recyklingu przez osoby fizyczne. Środki te miały bowiem służyć realizacji celu określonego w dyrektywnie, a z treści dyrektyw nie wynika zakaz uzyskiwania takich funduszy od osób fizycznych.

Warto przy tym zwrócić uwagę, że art. 5 ust. 4 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2000/53/WE z dnia 18 września 2000 r. zgodnie z którym Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki, aby zapewnić, że producenci pokryją wszystkie lub znaczną część kosztów związanych z wykonaniem tych środków i/lub będą odbierać pojazdy wycofane z eksploatacji na tych samych warunkach, jak określono w akapicie pierwszym, nie jest sformułowany (ze względu na wyrażenie "niezbędne środki") w sposób jednoznaczny, nakładający bezwzględny obowiązek przerzucenia wszystkich ciężarów finansowych na producentów.

Stosownie do art. 5 ust. 4 tej dyrektywy Państwa Członkowskie podejmą niezbędne środki, aby zapewnić, że dostarczanie pojazdów do uprawnionych zakładów przetwarzania zgodnie z ust. 3 odbywa się bez żadnych kosztów obciążających ostatniego posiadacza i/lub właściciela ze względu na to, że pojazd nie posiada żadnej wartości rynkowej lub jest ona ujemna. Państwa członkowskie podejmą niezbędne środki, aby zapewnić, że producenci pokryją wszystkie lub znaczną część kosztów związanych z wykonaniem tych środków i/lub będą odbierać pojazdy wycofane z eksploatacji na tych samych warunkach, jak określono w akapicie pierwszym. Państwa członkowskie mogą postanowić, że dostarczenie pojazdów wycofanych z eksploatacji nie jest całkowicie wolne od opłat, jeżeli dostarczane pojazdy nie zawierają istotnych części pojazdu, w szczególności silnika i nadwozia lub zawierają odpady, które zostały dodane do pojazdu wycofanego z eksploatacji.

W wyroku z 15 kwietnia 2010 r. C-64/09 Trybunał Sprawiedliwości uznał, że w pierwszej kolejności należy stwierdzić, iż z samego brzmienia art. 5 ust. 4 dyrektywy 2000/53 jasno wynika, że przekazanie pojazdu wycofanego z eksploatacji do uprawnionego zakładu przetwarzania winno być nieodpłatne, przy czym związane z tym koszty obciążają producentów. Oznacza to przede wszystkim, że dla każdego zakładu złomowania, który dobrowolnie przyjął pojazd wycofany z eksploatacji do złomowania, system krajowy winien przewidywać mechanizm zwrotu kosztów przetwarzania, w tym przypadku taki sam jak mechanizm przewidziany dla zakładów przetwarzania, na które w systemie krajowym nałożono obowiązek przyjmowania pojazdów do złomowania (pkt 48 i 49 tego wyroku).

Dyrektywa stanowi zatem o zapewnieniu możliwości dostarczania pojazdów do uprawnionych zakładów przetwarzania bez żadnych kosztów obciążających ostatniego posiadacza i/lub właściciela ze względu na to, że pojazd nie posiada żadnej wartości rynkowej lub jest ona ujemna. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu nie sprzeciwia się temu obowiązkowi, ponieważ przedmiotowa opłata nie dotyczy etapu oddawania do przetwarzania.

Zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 5 ust 4 dyrektyw w sprawie pojazdów wycofanych z eksploatacji nie zasługuje na uwzględnienie.

Nie zasługuje na uwzględnię także zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 18 Traktatu w wersji skonsolidowanej o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. UE G Nr 83 z dnia 30.03.2010 r. s. 47) poprzez jego pominięcie i nieuwzględnienie faktu, że opłata, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji związana z wewnątrzwspólnotowym nabyciem pojazdu ma charakter dyskryminujący, ponieważ opłacie tej nie podlegają pojazdy przywiezione do Polski przed 1 stycznia 2006 r. W zakresie zastosowania Traktatów i bez uszczerbku dla postanowień szczególnych, które one przewidują, zakazana jest wszelka dyskryminacja ze względu na przynależność państwową. Parlament Europejski i Rada, stanowiąc zgodnie ze zwykłą procedurą ustawodawczą, mogą przyjąć wszelkie przepisy w celu zakazania takiej dyskryminacji.

Biorąc pod uwagę brzmienie niej art. 30 WE, zgodnie z którym "Postanowienia artykułów 28 i 29 nie stanowią przeszkody w stosowaniu zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej, bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi", nie jest uzasadnione, by wywodzić, że ustawodawca w sposób niezgodny z prawem unijnym uznał, że opłacie tej nie podlega określona grupa pojazdów. Skarżąca w sposób skuteczny nie wywiódł, by doszło do arbitralnej dyskryminacji.

Nie zasługuje na uwzględnienie także zarzut skargi dotyczący naruszenie art. 30 i art. 110 Traktatu w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji obowiązującym do dnia 31 grudnia2015 r. poprzez ich niezastosowanie i pominięcie faktu, że opłata uiszczana przez przedsiębiorcę, który zgodnie z obowiązującymi do tego dnia przepisami nie mógł zapewnić sieci, zatem musiał ponosić koszty opłat recyklingowej, dokonującego wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu wywołuje skutek równoważny do należności celnych i stanowi przeszkodę w swobodnym przepływie towarów, a wobec tego jej stosowanie jest niezgodne z postanowieniami Traktatu, gdyż obowiązek jej uiszczenia powstaje z chwilą wprowadzenia pojazdu na terytorium kraju, podobnie jak w przypadku należności celnych i opłata różnicuje towary na te nabywane w kraju i w innym kraju Unii.

Zgodnie z art. 23 WE "1. Podstawą Wspólnoty jest unia celna, która rozciąga się na całą wymianę towarową i obejmuje zakaz ceł przywozowych i wywozowych między państwami członkowskimi oraz wszelkich opłat o skutku równoważnym, jak również przyjęcie wspólnej taryfy celnej w stosunkach z państwami trzecimi. 2. Postanowienia artykułu 25 i rozdziału 2 niniejszego tytułu stosują się do produktów pochodzących z państw członkowskich oraz do produktów pochodzących z państw trzecich, jeżeli znajdują się one w swobodnym obrocie w państwach członkowskich". Artykuł 25 WE stanowi: "Cła przywozowe i wywozowe lub opłaty o skutku równoważnym są zakazane między państwami członkowskimi. Zakaz ten stosuje się również do ceł o charakterze fiskalnym". Zgodnie z 28 WE: "Ograniczenia ilościowe w wywozie oraz wszelkie środki o skutku równoważnym są zakazane między państwami członkowskimi". Zgodnie zaś z art. 30 WE: "Postanowienia artykułów 28 i 29 nie stanowią przeszkody w stosowaniu zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi i zwierząt lub ochrony roślin, ochrony narodowych dóbr kultury o wartości artystycznej, historycznej lub archeologicznej, bądź ochrony własności przemysłowej i handlowej. Zakazy te i ograniczenia nie powinny jednak stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi".

Normodawca unijny przewidział zatem wyjątki od przepisów mających na celu zapewnienie niedyskryminacji towarów sprowadzanych, a przedmiotowa opłata może być postrzegana jako środek o równoznacznym znaczeniu do przepisów nakierowanych na wprowadzenie ograniczeń ilościowych dla takich towarów. Mimo, że art. 90 WE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji między produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi, to cel wprowadzenia tej opłaty, jako powiązany z ochroną środowiska, musi być brany pod uwagę jako umożliwiający sformułowanie przez krajowego ustawodawcę norm realizujących tę ochronę.

Z uwagi na fakt, że pismo z dnia [...] marca 2016 r. zostało podpisane przez osoby do tego upoważnione, które zajmowały się kwestią zwrotu opłat recyklingowych.

Mając na względzie powyższe rozważania w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skarga została oddalona.