Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 327/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-08-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: par. 2 ust. 1 i 2 par. 12 ust. 1 pkt. 2, par. 207 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 141 par. 4, art. 174 pkt. 2, art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. a, art. 152, art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) dotyczące bezpieczeństwa pożarowego znajdują zastosowanie z mocy par. 207 ust. 2 w zw. z par. 2 ust. 2 rozporządzenia - także do budynków istniejących w dacie wejścia w życie tego rozporządzenia, bez względu na datę ich budowy, pod warunkiem spełnienia przesłanek okreslonych w tym przepisie. Przesłankami zastosowania przepisów tego rozporządzenia dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do budynków już istniejących w dacie 16 grudnia 2002 r. są:

- po pierwsze, stwierdzenie, iż budynek jest użytkowany w okresie obowiązywania tego rozporządzenia,

- po drugie, stwierdzenie, iż budynek zagraża życiu ludzi.

TEZY

Przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) dotyczące bezpieczeństwa pożarowego znajdują zastosowanie z mocy par. 207 ust. 2 w zw. z par. 2 ust. 2 rozporządzenia - także do budynków istniejących w dacie wejścia w życie tego rozporządzenia, bez względu na datę ich budowy, pod warunkiem spełnienia przesłanek okreslonych w tym przepisie. Przesłankami zastosowania przepisów tego rozporządzenia dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do budynków już istniejących w dacie 16 grudnia 2002 r. są:

- po pierwsze, stwierdzenie, iż budynek jest użytkowany w okresie obowiązywania tego rozporządzenia,

- po drugie, stwierdzenie, iż budynek zagraża życiu ludzi.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Bujko Sędzia NSA Anna Łuczaj /spr./ Sędzia del. NSA Zdzisław Kostka Protokolant Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych H. F. i K. F. oraz Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 853/08 w sprawie ze skargi H. Ż. i W. Ż. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości 1. oddala skargi kasacyjne; 2. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. Ż. i W. Ż. kwotę 120 (sto dwadzieścia ) złotych oraz od H. F. i K. F. solidarnie na rzecz H. Ż. i W. Ż. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 853/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu skargi H. Ż. i W. Ż. – uchylił decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz H. Ż. i W. Ż. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Siedlcach, na podstawie art. 66 ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), odmówił wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego drewnianego położonego na nieruchomości nr [...] w Siedlcach przy ul. [...], stanowiącej współwłasność K. F., H. F., T. J., A. J. oraz K. J. Organ wskazał, że w trakcie wizji przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2006r. na działce nr [...] przy ul. [...] w Siedlcach, ustalił, że na gruncie znajduje się budynek mieszkalny parterowy, o konstrukcji drewnianej z tynkiem na płytach paździerzowych. Budynek usytuowany jest ścianą podłużną przy granicy z działką nr [...]. Składa się z dwóch części, tj. części budynku z dachem jednospadowym krytym papą i blachą oraz części z dachem dwuspadowym krytym blachą. Nie stwierdzono niewłaściwego stanu technicznego drewnianych stropów oraz ścian wewnętrznych, wskazujących na możliwość wystąpienia zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Stwierdzono natomiast, że drewniana ściana budynku usytuowana przy granicy działki, obita od strony zewnętrznej płytami wiórowo - cementowymi i otynkowana w części parterowej, a w części strychowej obita deskami, posiada pionowe pęknięcie na całej wysokości parteru (od strony ulicy) oraz widoczne pęknięcia i zarysowania tynków i jest odchylona od pionu - tj. posiada wybrzuszenie w dolnej części na zewnątrz, przy poziomie terenu. Z uwagi na wątpliwości co do stanu technicznego ściany zewnętrznej budynku usytuowanej przy granicy i jej odporności ogniowej postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. zobowiązano właścicieli nieruchomości do przedłożenia oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego oraz opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń pożarowych w zakresie warunków bezpieczeństwa pożarowego w wymienionej ściany. Z oceny technicznej dotyczącej stanu technicznego budynku wynika, że budynek może być bezpiecznie użytkowany zgodnie z przeznaczeniem, a ściana konstrukcyjna usytuowana przy granicy działki nie stwarza niebezpieczeństwa dla budynku i jego mieszkańców. Także z opinii rzeczoznawcy ds. pożarowych wynika, że budynek nie stwarza zagrożenia dla życia ludzkiego, a z uwagi na to, że sąsiednia działka nie jest zabudowana zatem nie występuje zagrożenie pożarowe dla otoczenia. Organ wskazał, iż z dodatkowej opinii w zakresie bezpieczeństwa pożarowego, sporządzonej na zlecenie W. Ż. właściciela sąsiedniej działki nr [...]. wynika m. in., że "usytuowanie ściany zewnętrznej wykonanej częściowo z materiałów palnych, z otworami okiennymi oraz dachem rozprzestrzeniającym ogień, narusza § 12 ust. 1, pkt 2 i § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 lutego 2002r. ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z którego wynika obowiązek wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego bez otworów w budynku sytuowanym przy granicy działki w sposób określony w § 232 ust. 4 i 5". Nadto biegły wskazał, że wykonanie budynku mieszkalnego ze ścianami drewnianymi nieosłoniętymi (fragmenty ponad parterem) oraz dachem rozprzestrzeniającym ogień (papa na drewnie), zgodnie z § 271 ust. 1 i 2, § 270 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, wymaga zwiększenia o 50% odległości od zabudowy sąsiedzkiej oraz od granicy sąsiedniej niezabudowanej działki".

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż w sprawie podstawowe znaczenie ma data budowy przedmiotowego budynku. Budynek powstał przed 1900 r. i w związku z tym brak jest podstaw do stosowania przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż zgodnie z § 2 ma ono zastosowanie przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli. Zatem, przepisy rozporządzenia nie mogą mieć zastosowania do obiektów istniejących.

Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. Nr [...] - wydaną po rozpatrzeniu odwołania W. Ż. - Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 83 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, uchylił w całości decyzję organu I instancji i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 - Prawo budowlane odmówił wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości dotyczących stanu technicznego istniejącego budynku mieszkalnego, drewnianego, położonego na terenie nieruchomości nr ew. [...] w Siedlcach przy ul. [...]. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o braku podstaw do nakazania usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego budynku przy ul. [...]. Uzasadniając podjęte przez siebie rozstrzygnięcie wskazał na nieprecyzyjne określenie materialnoprawnej podstawy decyzji organu I instancji.

W skardze na powyższą decyzję W. Ż. i H. Ż. podnieśli, iż w toku postępowania administracyjnego przedłożyli, sporządzoną na ich zlecenie, dodatkową opinię dotyczącą bezpieczeństwa pożarowego budynku przy ul. [...], z której wynikają całkowicie odmienne wnioski niż z opinii przedstawionej przez współwłaścicieli obiektu. Obligowało to organ do wyjaśnienia sprzeczności, chociażby przez powołanie niezależnego biegłego. Złożony przez nich wniosek o powołanie niezależnego biegłego został pominięty przez organ. Zdaniem skarżących, organ nie wyjaśnił sprawy w sposób wyczerpujący, naruszając art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za uzasadnioną z uwagi na naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Sąd przytoczył treść art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. i stwierdził, że z dwóch ekspertyz złożonych w toku postępowania, sporządzonych przez osoby posiadające stosowne uprawnienia, dotyczące bezpieczeństwa pożarowego budynku przy ul. [...] w Siedlcach, wynikają zupełnie odmienne konkluzje. W tej sytuacji organ powinien sprawdzić na jakich przesłankach biegli oparli swoje konkluzje i skontrolować prawidłowość ich rozumowania. W ocenie Sądu, obowiązek organu podejmowania wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy może oznaczać, tak jak w niniejszym postępowaniu, konieczność zasięgnięcia dodatkowej opinii dotyczącej bezpieczeństwa pożarowego przedmiotowego budynku. Sąd podkreślił, iż organ, kierując się normą prawa materialnego, ocenia jakie fakty mają istotne znaczenie dla sprawy, czy wymagają udowodnienia i jakie dowody dla ich udowodnienia są potrzebne. Brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oznacza, że postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Jednocześnie Sąd zastrzegł, iż nie podziela stanowiska organu dotyczącego braku podstaw prawnych do stosowania w niniejszej sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż zgodnie z § 207 ust. 2 przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Przepis ten nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonania oceny stanu technicznego każdego budynku, z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego i w przypadku wystąpienia zagrożenia życia, podjęcia stosownych działań.

Skargi kasacyjne od powyższego wyroku wnieśli H. i K. F., reprezentowani przez radcę prawnego H. S. oraz Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, reprezentowany przez radcę prawnego M. N. Wyrok zaskarżono w całości.

H. i K. F. zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie:

1) przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 75 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi pomimo, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył powyższych przepisów, tj. prawidłowo rozpatrzył i ocenił cały materiał dowodowy;

- art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uwzględnienie skargi pomimo, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie naruszył powyższego przepisu i wszechstronnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy;

2) przepisów prawa materialnego, tj. § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim, powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż przepisy rozporządzenia Ministra dotyczące bezpieczeństwa pożarowego mają zastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy przepisy w./w. rozporządzenia nie mogą mieć zastosowania w niniejszej sprawie.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie:

- art. § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez uznanie, że wobec obiektu należy stosować przepisy tego rozporządzenia;

- art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez niezgodne z okolicznościami sprawy stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania uzasadniającego uchylenie decyzji;

- naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawarcie w uzasadnieniu przedstawienia stanu sprawy niezgodnie ze stanem faktycznym i wadliwe wskazanie co do dalszego trybu postępowania.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne H. i K. F. oraz Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi H. i W. Ż. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej H. i K. F. stwierdzili, iż organ odwoławczy oceniając materiał dowodowy odniósł się zarówno do "Oceny technicznej stanu technicznego ściany istniejącego budynku mieszkalnego, parterowego, drewnianego, położonego w Siedlcach przy ul. [...] na działce nr geod. [...], usytuowanego przy granicy z działką nr geod. [...] przy ul. [...] w Siedlcach", złożonej w dniu [...] maja 2007 r., uzupełnionej przez opinię złożoną w dniu [...] maja 2007 r. oraz do opinii z dnia [...] maja 2007 r., tj. "Opinii ochrony przeciwpożarowej w zakresie warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku własności Państwa F. i J. zlokalizowanego w Siedlcach przy ul. [...]." Organ odniósł się także do oceny w zakresie bezpieczeństwa pożarowego ściany zewnętrznej budynku sporządzonej dla W. Ż. i złożonej w dniu [...] maja 2007 r. Podniesiono, iż sporządzone opinie nie mogą być ze sobą sprzeczne, gdyż sporządzone są w innym, wykluczającym się zakresie. Pierwsza opinia dotyczy warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego całego budynku, natomiast druga warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego ściany zewnętrznej budynku usytuowanego przy granicy. Zatem, organ II instancji nie uchybił przepisom postępowania w zakresie wszechstronnego zebrania materiału dowodowego. Organ nie był zobowiązany do zasięgnięcia opinii uzupełniającej, gdyż pomiędzy opiniami nie zachodziły sprzeczności. Organ nie naruszył norm z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a., gdyż rozpatrzył cały materiał dowodowy, a ocena materiału dowodowego nie nosi cech dowolności.

Skarżący zakwestionowali stanowisko Sądu, iż § 207 ust. 2 wskazanego wyżej rozporządzenia może mieć zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z tym przepisem przepisy tego rozporządzenia dotyczące m.in. bezpieczeństwa pożarowego stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi. Warunkiem zastosowania w./w. przepisów jest więc stwierdzenie przez organ zagrożenia życia ludzi. Natomiast w niniejszej sprawie organ jednoznacznie stwierdził, iż zagrożenie takie nie istnieje i dlatego prawidłowo odmówił zastosowania przepisów tego rozporządzenia.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podkreślił, że przedmiotowy obiekt nie stwarza zagrożenia dla życia ludzi ze względów bezpieczeństwa pożarowego. Wskazał, że z zagrożeniem dla życia ludzi mamy do czynienia wówczas, gdy stwierdza się występowanie okoliczności określonych w § 12 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków i innych obiektów budowlanych i terenów. Żadna z takich sytuacji nie została stwierdzona ani wskazana w opinii sporządzonej na zlecenie W. Ż. Biegły stwierdził jedynie naruszenie przepisu § 12 i § 272 ust. 3 w./w. rozporządzenia. Wobec braku stwierdzenia istnienia zagrożenia życia ludzkiego w rozumieniu § 12 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r., wskazane w opinii naruszenia nie mogą być brane pod uwagę, albowiem przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych nie mogą być stosowane wobec tego obiektu. Przesądza o tym brzmienie § 207 ust. 2 tego rozporządzenia. Organ stwierdził, że przepisów rozporządzenia nie można stosować do obiektów powstałych w końcu XIX w., chyba że zachodzą okoliczności stanowiące zagrożenie dla życia ludzkiego. Zdaniem organu, wobec braku stwierdzenia istnienia zagrożenia życia ludzkiego z uwagi na warunki bezpieczeństwa pożarowego, brak jest podstaw do prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego. Wskazania Sądu co do dalszego postępowania są pozbawione podstaw, gdyż nie zachodzi potrzeba ustalania dodatkowych okoliczności bądź przeprowadzania postępowania dowodowego z uwagi na fakt, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wszechstronny, a brak odniesienia się do wniosku strony co do powołania dodatkowego biegłego nie ma, w tych okolicznościach, wpływu na wynik sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Skargi kasacyjne wniesione w niniejszej sprawie nie są uzasadnione. Wyrok Sądu pierwszej instancji, mimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Naruszenia § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) skarżący upatrują w tym, że Sąd pierwszej instancji uznał, że przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż wprawdzie w § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) ustanowiono ogólną zasadę, że przepisy rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu, budowie i przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, to jednak prawodawca jednocześnie zastrzega, iż zasada ta doznaje pewnych wyjątków, a czyni to przez użycie sformułowania "z zastrzeżeniem § 207 ust. 2".

Przepis zaś § 207 ust. 2 ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do Sądu pierwszej instancji decyzji ) jednoznacznie stanowił, iż przepisy rozporządzenia dotyczące bezpieczeństwa pożarowego, a także oświetlenia awaryjnego, o którym mowa w § 181, stosuje się, z uwzględnieniem § 2 ust. 2, również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi.

Z dniem 8 lipca 2009 r. przepis § 207 ust. 2 zmieniony został przez § 1 pkt 43 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. ( Dz. U. z 2009r., Nr 56, poz.461) w ten sposób, iż do takich budynków zastosowanie znajdują również przepisy dotyczące wymiarów schodów, o których mowa w § 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia.

Dostrzegając, że budynki takie zostały wybudowane pod rządem innych, nieobowiązujących już przepisów prawa, w § 207 ust. 2 rozporządzenia prawodawca dopuścił możliwość spełnienia warunków technicznych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego ( także oświetlenia awaryjnego i wymiarów schodów ) w inny niż wskazany w tym rozporządzeniu sposób. A mianowicie prawodawca postanowił, iż przepis ten stosuje się z uwzględnieniem § 2 ust. 2 rozporządzenia.

Po myśli § 2 ust. 2 rozporządzenia przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej właściwej jednostki badawczo-rozwojowej albo rzeczoznawcy budowlanego oraz do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, uzgodnionych z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej lub państwowym wojewódzkim inspektorem sanitarnym, odpowiednio do przedmiotu tej ekspertyzy. Uwzględnienie § 2 ust. 2 przy zastosowaniu § 207 ust. 2 rozporządzenia polega na tym, że w odniesieniu do budynków istniejących zamiast stosowania wymagań zawartych w tym rozporządzeniu można zastosować wskazania ekspertyzy technicznej, o jakiej mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia.

Powyższe oznacza, iż przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) dotyczące bezpieczeństwa pożarowego znajdują zastosowanie - z mocy § 207 ust. 2 w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia - także do budynków istniejących w dacie wejścia w życie tego rozporządzenia, bez względu na datę ich budowy, pod warunkiem spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie.

Rozporządzenie to weszło w życie w dniu 16 grudnia 2002 r. ( § 332 rozporządzenia ).

Przesłankami zastosowania przepisów tego rozporządzenia dotyczących bezpieczeństwa pożarowego do budynków już istniejących w dacie 16 grudnia 2002r. są:

- po pierwsze, stwierdzenie, iż budynek jest użytkowany w okresie obowiązywania tego rozporządzenia,

- po drugie, stwierdzenie, iż budynek zagraża życiu ludzi.

Przesłanki te muszą być spełnione łącznie.

Z przepisów powołanego wyżej rozporządzenia wynika, iż zakres stosowania przepisów rozporządzenia dotyczących bezpieczeństwa pożarowego nie został w akcie normatywnym ograniczony w odniesieniu do budynków powstałych w okresie przed wejściem w życie rozporządzenia. Ograniczenie zastosowania przepisów tego rozporządzenia do budynków istniejących przed dniem 16 grudnia 2002 r. z mocy § 207 ust. 2 rozporządzenia nie obejmuje przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego. Dzieje się tak dlatego, że kwestia bezpieczeństwa pożarowego staje się aktualna od dnia wybudowania budynku i jest aktualna przez cały okres jego użytkowania. W tym zakresie należy odwołać się także do art. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej ( t.j. Dz. U. z 2009 r., Nr 178, poz. 1380 ) stanowiącego, iż osoba fizyczna, osoba prawna, organizacja lub instytucja korzystające ze środowiska, budynku, obiektu lub terenu są obowiązane zabezpieczyć je przed zagrożeniem pożarowym lub innym miejscowym zagrożeniem. Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany ( m.in.) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań techniczno - budowlanych, instalacyjnych i technologicznych,

zapewnić konserwację oraz naprawy urządzeń przeciwpożarowych i gaśnic w sposób gwarantujący ich sprawne i niezawodne funkcjonowanie, zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie budowlanym lub na terenie, bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji – art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Pamiętać też należy, iż zaskarżona decyzja została wydania na podstawie art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.)

Rację ma zatem Sąd pierwszej instancji, iż przepis § 207 ust. 2 rozporządzenia nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonania oceny stanu technicznego każdego budynku z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego i w przypadku wystąpienia zagrożenia życia, podjęcia stosownych działań, przy czym – jak wyżej wskazano – konieczne jest stwierdzenie użytkowania budynku. Sąd pierwszej instancji nie przesądził przy tym sposobu przyszłego rozstrzygnięcia, a jedynie wskazał, że w przypadku każdego budynku konieczne jest dokonanie oceny stanu budynku z punktu widzenia bezpieczeństwa pożarowego i podjęcia stosownych działań w razie wystąpienia zagrożenia życia. Jednocześnie Sąd pierwszej instancji uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a. Dopóki zaś nie jest wyczerpująco ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można dokonać prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego.

Wprawdzie Sąd pierwszej instancji – jak trafnie podniesiono w skargach kasacyjnych – nie dostrzegł zasadniczych różnic między opiniami przedłożonymi w toku postępowania administracyjnego, to niemniej jednak podzielić należy stanowisko Sądu, iż w niniejszej sprawie stan faktyczny budzi uzasadnione wątpliwości, gdyż postępowanie administracyjne dotknięte jest wadami – naruszono przepis art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Podzielić należy stanowisko skarżących, że Sąd pierwszej instancji, nie zauważył, że opinie dotyczące ochrony przeciwpożarowej sporządzone są w innym wykluczającym się zakresie i nie mają wspólnej podstawy prawnej. "Opinia w zakresie bezpieczeństwa pożarowego ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego usytuowanego przy granicy działki nr [...] ul. [...] w Siedlcach", złożona przez W. Ż., oparta została na przepisach § 12, § 232, § 271 i § 272 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Natomiast "Opinia ochrony przeciwpożarowej w zakresie warunków bezpieczeństwa pożarowego budynku własności Państwa F. i J. zlokalizowanego w Siedlcach przy ul. [...]", złożona przez współwłaścicieli przedmiotowego budynku, została oparta na § 12 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. z 2006 r. Nr 80, poz. 563 ze zm.).

Jednocześnie jednak nie można nie zauważyć, iż organy administracji publicznej dokonały oceny sprawy wychodząc z błędnego założenia, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. z 2006 r. Nr 80, poz. 563 ze zm.) nie mają zastosowania do budynków już istniejących w dniu wejścia wżycie tego rozporządzenia. Aczkolwiek do istniejących budynków nie mogą mieć zastosowania przepisy dotyczące usytuowania budynku i zachowania określonych odległości, to mogą mieć zastosowanie przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego. Rozpoznając ponownie sprawę organy winny uwzględnić wykładnię § 207 ust. 2 tegoż rozporządzenia dokonaną powyżej przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Organy administracji publicznej winny też zauważyć, że opinia złożona przez współwłaścicieli przedmiotowego budynku została sporządzona w sposób lakoniczny i opiera się na oświadczeniach współwłaścicieli, iż zabezpieczenia ppoż. instalacji użytkowych tj.: elektroenergetycznej, ogrzewczej i odgromowej były badane przez uprawnionych kominiarzy i elektryków. Tymczasem rzeczoznawca sporządzając opinię winien opierać się przede wszystkim na dokumentach i własnych oględzinach, a swoje stanowisko fachowo uzasadnić. Nadto w tej sprawie nie podlega badaniu, czy inny budynek zagraża przedmiotowemu budynkowi, ale czy ten budynek stwarza zagrożenie dla życia ludzi.

Należy przypomnieć, że opinia biegłego jako dowód podlega swobodnej ocenie organu, co do jego wiarygodności i mocy dowodowej. Przy niewątpliwej lakoniczności obu opinii w zakresie fachowego ich uzasadnienia (fachowe uzasadnienie nie wyczerpuje się w przytoczeniu jedynie przepisów prawa ), nienależytym wyjaśnieniu podstaw prawnych tych opinii, może zachodzić konieczność uzupełnienia opinii przez rzeczoznawców, bądź zasięgnięcia opinii innego rzeczoznawcy. Ta kwestia pozostaje do oceny organów, przy czym przeprowadzone postępowanie winno pozwolić odpowiedzieć na pytanie, czy przedmiotowy budynek zagraża życiu ludzi, a więc czy w tym konkretnym przypadku winien ( czy też nie ) znaleźć zastosowanie § 207 ust. 2 w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zgodnie z art. 84 k.p.a. zadaniem biegłego jest dostarczenie organowi orzekającemu wiadomości specjalnych w celu ułatwienia należytej oceny zebranego w sprawie materiału.

Z powyższych względów nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji naruszenia art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1, art. 75 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 151 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Nie można się także zgodzić z zarzutem naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez przedstawienie w uzasadnieniu stanu sprawy niezgodnego ze stanem faktycznym i wadliwe wskazanie co do dalszego trybu postępowania przez organy administracji.

Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Uzasadnienie wyroku powinno być tak sporządzone, aby wynikało z niego dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne lub niezgodne z prawem.

Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy uzasadnienie nie odpowiada wymogom tego przepisu, przy czym nie każde naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, aczkolwiek uzasadnienie Sądu pierwszej instancji jest zbyt lakoniczne, to jednak nie miało to istotnego

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargi kasacyjne.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.