Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 562/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-01-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6013 Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części,
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71, art. 71a
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

[...] WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 stycznia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska – Tylewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Asesor WSA Sebastian Michalski Protokolant st. sekr. sąd. Agata Tyll - Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi S. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15 czerwca 2022 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej PINB) decyzją z dnia 26 lutego 2021 r. nr [...], działając na podstawie art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U.2020.1333 z późn. zm. dalej pr. bud.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U.2020.256 z późn. zm. dalej k.p.a.), nakazał S. Ł. (dalej jako strona lub skarżący) przywrócić poprzedni sposób użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego (kategoria I) usytuowanego na działce numer ewidencyjny [...] położonej przy ul. [...] w G. obecnie użytkowanego jako budynek zamieszkania zbiorowego (kategoria XIV).

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 8 czerwca 2018 r. do PINB wpłynęło pismo Burmistrza Gminy [...] dotyczące zmiany funkcji użytkowania ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego na budynek zamieszkania zbiorowego.

Z uwagi na powyższe PINB wyznaczył na dzień 14 listopada 2019 r. kontrolę na ww. działce. Stwierdzono, że na działce usytuowany jest budynek mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy zrealizowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z dnia 11 lutego 2015 r. wydanej przez Starostę P. . Inwestor zgłosił zakończenie budowy, a organ nadzoru budowlanego wydał zaświadczenie z dnia 15 listopada 2016 r. znak [...] o niewniesieniu sprzeciwu odnośnie przystąpienia do użytkowania ww. budynku. Podczas kontroli ustalono, że w budynku zostały wykonane roboty budowlane związane ze zmianą w układzie ścianek działowych i wyodrębnieniu nowych pomieszczeń mieszkalnych. Na drzwiach poszczególnych pomieszczeń znajdują się numery z oznaczeniem pokoi. Pomieszczenia w dniu kontroli były zamknięte. Nadto ustalono, że nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia.

Organ wskazał, że zgodnie z § 10 uchwały Rady Miejskiej Gminy Pobiedziska nr XXXIII/348/2013 z dnia 23 maja 2013 roku (Dziennik Urzędowy Województwa Wielkopolskiego z dnia 25 czerwca 2013 r. poz. 1154) powyższa nieruchomość przeznaczona jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (teren [...]).

W przedmiotowej sprawie PINB przyjął, że inwestor dokonał zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego (kategoria I) na budynek zamieszkania zbiorowego (kategoria XIV), o czym przesądzają zarówno dokumenty zgromadzone w toku postępowania, kontrola przeprowadzona przez pracowników inspektoratu oraz wyjaśnienia inwestora. Budynek ten pierwotnie wybudowano jako mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy i zaadaptowano na budynek zamieszkania zbiorowego (kategoria XIV). Stosownie do art. 3 pkt 2a pr. bud. ilekroć w ustawie jest mowa o: budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Zgodnie z § 3 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U.2019.1065 z późn. zm. dalej r.w.t.) ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o: budynku zamieszkania zbiorowego - należy przez to rozumieć budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi, w szczególności hotel, motel, pensjonat, dom wypoczynkowy, dom wycieczkowy, schronisko młodzieżowe, schronisko, internat, dom studencki, budynek koszarowy, budynek zakwaterowania na terenie zakładu karnego, aresztu śledczego, zakładu poprawczego, schroniska dla nieletnich, a także budynek do stałego pobytu ludzi, w szczególności dom dziecka, dom rencistów i dom zakonny. Organ stwierdził, że w związku ze zmianą sposobu użytkowania jednocześnie doszło do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego (zaszła potrzeba dostosowania zmienionej funkcji do wymagań przeciwpożarowych) oraz higieniczno-sanitarnych (zaszła potrzeba dostosowania zmienionej funkcji do wymagań higieniczno-sanitarnych).

Przeznaczenie przedmiotowego budynku, który został wybudowany jako mieszkalny jednorodzinny dwulokalowy na obiekt zamieszkania zbiorowego wymaga zgodnie z art. 71 ust. 2 pr. bud. zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast brak takiego zgłoszenia kwalifikuje działanie właściciela obiektu jako samowolną zmianę sposobu użytkowania i w celu jej legalizacji wymaga przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 71 a pr. bud. Skarżący nie dokonał stosownego zgłoszenia zamiaru wykonania zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego dwulokalowego w organie administracji architektoniczno-budowlanej.

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2020 r. PINB na podstawie art. 71a ust. 1 pr. bud. nakazał S. Ł. wstrzymać użytkowanie spornego budynku oraz w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia niniejszego postanowienia przedłożyć: 1. opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach, z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której dokonano zmiany sposobu użytkowania; 2. zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi; 3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w formie określonej w załączniku nr [...] do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 czerwca 2003 r. w sprawie wzorów: wniosku o pozwolenie na budowę, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzji o pozwoleniu na budowę (Dz. U. z 2003 r., Nr 120 poz. 1127 z późniejszymi zmianami); 4. zaświadczenie Burmistrza Gminy P. o zgodności zmienionego sposobu użytkowania przedmiotowego budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; 5. ekspertyzę techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej.

Do dnia wydania rozstrzygnięcia skarżący nie przedłożył organowi żądanej dokumentacji. Wobec tego PINB nakazał w drodze decyzji przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Następnie S. Ł. wniósł odwołanie od decyzji PINB z dnia 26 lutego 2021 r. nr [...], zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Zdaniem skarżącego decyzja została wydana z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 81a, art. 84 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy oraz art. 71 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 71 a pr. bud.

Skarżący zaprzeczył aby doszło do zmiany sposobu użytkowania, a z jego zeznań udzielonych organowi wynikało jedynie, że w budynku zamieszkiwali jego pracownicy. Z protokołu kontroli ani z jego wyjaśnień nie wynikało, ile osób zamieszkuje nieruchomość, czy wszystkie pomieszczenia są pozajmowane i wykorzystywane, itp. Niezrozumiałym jest więc w jego ocenie czynienie ustaleń, że w przedmiotowym budynku doszło do podjęcia działalności, do której mają zastosowanie inne normy z zakresu np. bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkości lub układu obciążeń. Budynek od początku miał spełniać funkcję mieszkalną i wykonanie dodatkowych drzwi do niektórych pomieszczeń (co odnotowano w protokole) tej funkcji nie zmieniły, a jedynie przystosowały do dalszego pełnienia przez niego funkcji mieszkalnej. W sprawie brak było uzasadnionych podstaw do wydania w dniu 28 lipca 2020 r. postanowienia, w którym nakazano mu wstrzymanie użytkowania ww. budynku.

Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WWINB) decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 104 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 26 lutego 2021 r. znak [...]

WWINB po przytoczeniu stanu faktycznego sprawy dodał, że w dniu 14 marca 2022 r. zlecił PINB przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego w zakresie wykazania, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek zamieszkania zbiorowego.

W dniu 20 maja 2022 r. PINB przeprowadził ponowną kontrolę w obecności właściciela podczas której ustalono, że w pomieszczeniach na parterze w budynku nie przebywała żadna osoba. Pomieszczenia na poddaszu według oświadczenia właściciela zajmuje jego brat oraz pomieszczenia są wynajmowane dwóm osobom. Taki układ izb w budynku w ocenie kontrolujących może świadczyć o zmianie sposobu użytkowania na budynek mieszkalny wielorodzinny. Wykonano szkic układu pomieszczeń na kopii zatwierdzonego projektu budowlanego - poddasze i przyciemnię. Zmiany naniesiono kolorem zielonym (zob. projekt budowlany- w aktach sprawy).

WWINB zwrócił uwagę, że podczas kontroli w dniu 21 października 2019 r. właściciel oświadczył, że w budynku zamieszkują jego pracownicy. W budynku stwierdzono wykonanie dodatkowych drzwi do poszczególnych pomieszczeń, na których umieszczono numeracje 1-8. Pomieszczenia w dniu kontroli były pozamykane. Natomiast podczas kontroli w dniu 20 maja 2022 r. właściciel wskazał, że pomieszczenia na poddaszu według oświadczenia właściciela zajmuje jego brat oraz pomieszczenia są wynajmowane dwóm osobom.

Mając na uwadze powyższe rozważania organ zwrócił uwagę, że pozwolenie na budowę obejmowało budowę budynku jednorodzinnego dwulokalowego. Jednocześnie zauważono, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] z dnia 11 lutego 2015 r. nr [...] (znak [...]) dotyczący przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego został sporządzony w sposób pozwalający niewielkim nakładem sił i środków wydzielić niezależne przestrzenie (oddzielne lokale mieszkalne). Takiemu zabiegowi sprzyja układ pomieszczeń, układ instalacji w tym przewodów kominowych. Na skutek wydzielenia odrębnych pomieszczeń służących do prowadzenia niejako odrębnych gospodarstw domowych doszło do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego, higieniczno- sanitarnych.

Zdaniem WWINB prawidłowo organ I instancji wskazał, że działka nr [...] w m.p.z.p. znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Organ I instancji prawidłowo również wydał postanowienie, którym wstrzymał użytkowanie budynku oraz nałożył na właściciela nieruchomości obowiązek przedłożenia dokumentów szczegółowo określonych w ww. postanowieniu, które wynikają wprost z ustawy. Jako, że przepisy dotyczące zmiany sposobu użytkowania zawarte są w rozdziale 6 pn. "Utrzymanie obiektów budowlanych", to adresatem obowiązku może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, których zapisy ustawy zobowiązują do dbania o należyty stan obiektu i użytkowanie go zgodnie z przeznaczeniem. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie sądowym

WWINB wskazał, że termin określony w art. 71 a ust. 1 pkt 2 pr. bud., ma charakter procesowy i jest ustalany w postanowieniu. Skoro skarżący w wyznaczonym terminie nie przedłożył wymaganych postanowieniem dokumentów to zastosowanie znalazł art. 71a ust. 4 pr. bud. Prawidłowo organ powiatowy nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego, co oznacza, że obiekt budowlany ma zostać przywrócony do poprzedniego sposobu użytkowania, który był legalny, czyli zgodny z pozwoleniem na budowę oraz zawiadomieniem o zakończeniu budowy - tj. budynek jednorodzinny dwulokalowy.

S. Ł. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję WWINB z dnia 15 czerwca 2022 r. nr [...], zaskarżając ją w całości, wniósł o jej uchylenie w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego z dnia 26 lutego 2021 r., znak [...], a także zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji nakazującej właścicielowi przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, dwulokalowego położonego przy ulicy [...] w G. zamiast jej uchylenia i umorzenia postępowania, ewentualnie jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia,

2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, w tym art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 81 a, art. 84 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 8 i art. 140 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego oraz brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału zgromadzonego w sprawie, co skutkowało poczynieniem błędnych ustaleń i wadliwym przyjęciem za organem I instancji, że na nieruchomości skarżącego doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku oraz do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego i higieniczno-sanitarnych,

3. przepisów prawa materialnego, tj. art. 71 ust. 1 pkt 2 i art. 71 ust. 2 w związku z art. 71a ust. 1 i ust. 4 pr. bud. poprzez ich zastosowanie w okolicznościach sprawy, pomimo iż nie nastąpiła faktyczna zmian sposobu użytkowania obiektu budowlanego.

Motywując skargę skarżący podał, że nie doszło do zmiany sposobu użytkowania, w budynku skarżącego nie została podjęta żadna nowa czy inna niż dotychczasowa (pierwotna) działalność - budynek niezmiennie wykorzystywany jest do celów mieszkaniowych. Nie doszło też do zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego czy higieniczno-sanitarnych. Nie uległa też zmianie wielkość czy układ obciążeń konstrukcji budynków. W żaden sposób nie doszło też do zintensyfikowania dotychczasowego sposobu użytkowania. Budynek o powierzchni ponad 400 m2 zajmują 3 osoby. Często budynki mieszkalne jednorodzinne o znacznie mniejszej powierzchni zajmują wielopokoleniowe rodziny liczące kilkanaście osób i nie oznacza to zmiany sposobu użytkowania.

Zdaniem skarżącego o zmianie sposobu użytkowania budynku nie świadczy także wykonanie dodatkowych ścianek, które nie stanowiły istotnego odstępstwa od projektu (i nie wymagały przeprowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 50-51 prawa budowlanego). W samym protokole z kontroli z dnia 20 maja br., kontrolujący wskazali tylko, iż "układ izb może świadczyć o zmianie sposobu użytkowania obiektu na budynek mieszkalny wielorodzinny". Ewentualne wątpliwości organu w tym względzie winny zostać rozstrzygnięte na korzyść skarżącego. Na zaistnienie zmian w powyższym zakresie nie wskazuje także wykonanie dodatkowych drzwi do niektórych pomieszczeń. Budynek od samego początku miał funkcję mieszkalną i wykonanie dodatkowych drzwi tej funkcji nie zmieniło, a jedynie przystosowało do dalszego pełnienia przez niego funkcji mieszkalnej. Poza tym, wykonanie dodatkowych drzwi, w istocie poprawiło warunki przeciwpożarowe, ułatwiają one bowiem ewentualną ewakuację, skracając drogę do wyjścia na korytarz, a stamtąd na zewnątrz budynku. Wreszcie - samo wykonanie dodatkowych drzwi czy dodatkowych ścianek - nie oznacza, że budynek jest użytkowany jako budynek zamieszkania zbiorowego. W aktach sprawy na próżno szukać jakichkolwiek informacji w tym względzie. W aktualnym protokole jest mowa o 3 osobach. Nie świadczy o powyższym także sposób sporządzenia projektu budowlanego, który - zdaniem organu II instancji - pozwala niewielkim nakładem sił i środków wydzielić niezależne przestrzenie. Brak jakichkolwiek dowodów na tę okoliczność.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 5 stycznia 2023 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymała argumentację skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. nakazującą właścicielowi nieruchomości przy ul. [...] w G. (dz. nr [...]), przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego (kategoria I) zlokalizowanego na wymienionej nieruchomości, obecnie użytkowanego jako budynek zamieszkania zbiorowego (kategoria XIV).

Podstawą do wydania powyższych decyzji było stwierdzenie oparte na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, że w budynku mieszkalnym jednorodzinnym będącym własnością skarżącego doszło do samowolnej zmiany sposobu użytkowania i przekształcenia go w obiekt zamieszkania zbiorowego.

Zgodnie z art. 71 ust. 2 pr. bud. zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, załączając dokumenty wymienione w tym przepisie. Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń (art. 71 ust. 1 pkt 2). Art. 71a ust. 1 p.b. stanowi, że w razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia, właściwy organ, w drodze postanowienia:

1) wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;

2) nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w art. 71 ust. 2.

Stosownie do art. 71a ust. 2 pr. bud., po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ sprawdza wykonanie nałożonego obowiązku, i w przypadku stwierdzenia jego wykonania w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Z kolei w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71a ust. 4 pr. bud.). Przytoczone przepisy wskazują, że w zakresie procedury legalizacji samowolnej zmiany sposobu użytkowania mamy do czynienia z decyzjami związanymi, co oznacza, że w przypadku niewykonania obowiązku nałożonego na właściciela w postanowieniu wydanym na podstawie art. 71a ust. 1 pr. bud., organ zobligowany jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 71a ust. 4, a więc nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.

Uwzględniając treść powołanego art. 71a ust. 4 pr. bud. ocenie w niniejszej sprawie podlegały zatem następujące kwestie:

- prawidłowość ustalenia przez organy orzekające, że doszło do zmiany sposobu użytkowania,

- czy zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej,

- czy zobowiązany nie wykonał nałożonego na niego obowiązku bądź kontynuował użytkowanie obiektu pomimo wstrzymania użytkowania.

Należy również zwrócić uwagę, że wymagania stawiane obiektowi budowlanemu zostały określone w art. 5 pr. bud. i uwzględniają wymienione w art. 71 ust. 1 pr. bud. warunki w zakresie bezpieczeństwa: pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Warunki te wskazują na niezbędny zakres działań, które powinny być prowadzone w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zaakcentowania wymaga, że nie każda faktyczna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego będzie w rzeczywistości zmianą sposobu użytkowania w rozumieniu art. 71 ust. 1 pr. bud. W tym zakresie organ musi zbadać, czy w wyniku zmiany w zakresie faktycznego sposobu użytkowania danego obiektu lub jego części doszło do zmiany w zakresie określonych w art. 71 ust. 1 oraz art. 5 pr. bud. warunków technicznych oraz użytkowych danego obiektu (lub jego części).

Zgodnie z powołanym art. 5 ust. 1 pr. bud. obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając spełnienie wymagań podstawowych dotyczących: bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, a także odpowiednich warunków higienicznych i zdrowotnych oraz ochrony środowiska, ochrony przed hałasem i drganiami i odpowiedniej charakterystyki energetycznej budynku oraz racjonalizacji użytkowania energii. Stosownie zaś do treści art. 5 ust. 2 p.b. obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Dokonując w tym zakresie oceny organ odnosi się nie tylko do przepisów szeroko rozumianego prawa budowlanego, obejmującego m.in. przepisy wykonawcze określające warunki techniczne obiektów, warunki ich użytkowania, ale także do innych przepisów, w tym określających warunki sanitarne, zdrowotne, przeciwpożarowe czy ochrony środowiska.

Zdaniem Sądu analiza akt sprawy potwierdza stanowisko organów nadzoru budowlanego, że w budynku położonym przy ul. [...] w m. G. doszło do zmiany sposobu jego użytkowania. Będący przedmiotem kontroli budynek parterowy z poddaszem użytkowym o powierzchni 400 m2 został pierwotnie wybudowany jako mieszkalny jednorodzinny z dwoma lokalami mieszkalnymi. Podczas kontroli w dniu 21 października 2019 r. ustalono, że w budynku zostały wykonane roboty budowlane związane ze zmianą w układzie ścianek działowych i wyodrębnieniu nowych pomieszczeń mieszkalnych. Na drzwiach poszczególnych pomieszczeń (pokoi) zawieszono numery od 1-8. Pomieszczenia w dniu kontroli były zamknięte, lecz skarżący wskazał, że pomieszczenia te zamieszkują jego pracownicy. Skarżący był obecny podczas kontroli i nie zgłosił do niej zastrzeżeń.

Z kolei podczas kontroli w dniu 21 maja 2022 r. ustalono, że pomieszczeniach na parterze w budynku nie przebywała żadna osoba. Pomieszczenia na poddaszu według oświadczenia właściciela zajmują trzy osoby - jego brat oraz dwóch najemców. W protokole kontroli stwierdzono, że taki układ izb w budynku może świadczyć o zmianie sposobu użytkowania na budynek mieszkalny wielorodzinny. Wykonano szkic układu pomieszczeń na kopii zatwierdzonego projektu budowlanego poprzez naniesienie zmian w układzie budynku. Wykonano również dokumentację zdjęciową (zob. akta PINB).

Sąd zwrócił uwagę, że kolorem zielonym na rzucie poddasza i na rzucie przyziemia naniesiono zmiany dokonane przez inwestora. Z rysunku poddasza wynika, że ze wspólnej klatki schodowej/ korytarza rozchodzą się 4 pary drzwi do czterech lokali: dwóch składających się z dwóch izb w tym sypialni, pokoju dziennego oraz łazienki oraz dwóch, w których z łatwością można wyodrębnić pomieszczenia sanitarne z uwagi na ich lokalizację "przez ścianę" z istniejącymi już łazienkami (co ułatwia podłączenie wody- dop. Sądu) oraz zaprojektowanie odrębnych drzwi do tych pomieszczeń. Jak wynika z rzutu przyziemia, w tej części również wyodrębnione zostały 4 lokale, w każdym z nich znajdują się łazienki (rozkład ich jest identyczny jak przewidziano na poddaszu). Do każdego lokalu, składającego się z łazienki, sypialni i pokoju dziennego (w przypadku dwóch lokali również z aneksami kuchennymi) prowadzą oddzielne drzwi. W ocenie Sądu analiza rzutów w zestawieniu z materiałem zdjęciowym znajdującym się w aktach prowadzi do wniosku, że inwestor dokonał wyodrębnienia 8 lokali a ich układ sugeruje, że lokale te mogą funkcjonować samodzielnie. Sąd podziela również spostrzeżenie organów nadzoru budowlanego, iż projekt budowlany został sporządzony w sposób pozwalający niewielkim nakładem sił i środków wydzielić niezależne przestrzenie (oddzielne lokale mieszkalne), co wynika w szczególności ze sposobu zagospodarowania przyziemia (zmiana układu pomieszczeń/ wyodrębnienie nowych pomieszczeń). Jak już wyżej wskazano w trakcie pierwszej kontroli stwierdzone zostało, że drzwi do poszczególnych lokali oznaczono numerami od 1 do 8, co koreluje z ilością lokali wydzielonych w spornym budynku. Usunięcie numeracji z drzwi, czy przebywanie podczas drugiej kontroli w budynku 3 osób nie zmienia prawidłowych ustaleń organów, że doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego dwulokalowego na budynek zamieszkania zbiorowego, poprzez wyodrębnienie w nim 8 niezależnych lokali. Za wyrokiem NSA z dnia 15 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 3220/17 (CBOSA) należy wskazać, że prawodawca konstruując definicję budynku zamieszkania zbiorowego nie wprowadził dolnego limitu osób, których przebywanie w określonym budynku warunkuje zaliczenie go do tego rodzaju obiektu.

Należy też wskazać, że definicja budynku zamieszkania zbiorowego wynika z § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r., zwanego dalej "rozporządzeniem". Obiektem takim jest budynek przeznaczony do okresowego pobytu ludzi w tym m.in. hotel, motel, pensjonat albo dom wypoczynkowy. Przepisy rozporządzenia precyzują szczegółowe warunki techniczne, jakim powinien odpowiadać tego rodzaju budynek, określając m.in. warunki higieniczno-sanitarne (§ 82 rozporządzenia), przeciwpożarowe (§ 209 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia), jak i np. w zakresie korzystania z obiektu przez osoby niepełnosprawne (§ 55). W związku z powyższym lokal ten, jak słusznie zauważyły organy orzekające w sprawie, musi obecnie spełniać inne (surowsze) wymagania niż przypisane dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych lub ich części.

Sąd zwraca uwagę, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części należy rozumieć nie tylko przeznaczenie obiektu do innego rodzaju użytkowania, lecz także zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu, jeżeli spowoduje to skutki w nim określone. Skoro zaś nawet zintensyfikowanie dotychczasowego użytkowania obiektu budowlanego, bez zmiany jego funkcji, może spowodować zmianę wymagającą zgłoszenia, to tym bardziej zmiana funkcji powoduje konieczność podjęcia czynności z art. 71 pr. bud. Inaczej rzecz ujmując, fakt utrzymania funkcji mieszkaniowej budynku przy ul. [...] nie mógł być przeszkodą w ocenie, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania tego budynku.

Podsumowując, w ocenie sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, zebrany w sprawie materiał dowodowy oraz ustalony stan faktyczny w sposób jednoznaczny wskazały na konieczność legalizacji zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego, stanowiącego własność skarżącego. Skoro skarżący nie wykonał nałożonego na niego obowiązku, wydanie decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tego budynku stało się uzasadnione. Należy również podkreślić, że w rozpoznawanej sprawie sąd dokonywał oceny zaskarżonych decyzji wyłącznie na gruncie przepisów Prawa budowlanego. Kwestie meldunkowe (zob. pismo z 11 sierpnia 2022 r.) pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Sąd nie dopatrzył się zatem zasadności żadnego ze stawianych w skardze zarzutów. Zebrany przez organy materiał dowodowy był kompletny i dawał podstawę do wydania rozstrzygnięć w sprawie. Prezentowana w toku sprawy argumentacja skarżącego również nie mogła doprowadzić w ocenie Sądu do wzruszenia decyzji.

Mając to na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") skargę oddalił.