Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 257/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 149 § 2; art. 145
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski Sędziowie: WSA Robert Hałabis WSA Anna Strzelec (sprawozdawca) Protokolant: Asystent sędziego Katarzyna Sugier po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 września 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2018 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze (Kolegium, organ odwoławczy) uchyliło w całości decyzję Starosty B. (organ I instancji, Starosta) z dnia [...] 2018 r., wydaną w wyniku wznowienia postępowania, w przedmiocie przywrócenia S. P. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "B".

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Starosta B. cofnął S. P. uprawnienia kat. "BCE" prawa jazdy do czasu uzyskania pozytywnego wyniku egzaminu państwowego.

Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. Starosta przywrócił S. P. powyższe uprawnienia. Podstawą wydania decyzji w przedmiocie przywrócenia uprawnień był dokument potwierdzający uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu na kategorię ,,B" prawa jazdy przeprowadzonego w WORD w T. w dniu [...] marca 2012 r. Stwierdzono przy tym brak wyniku egzaminu na kat. "C,CE" prawa jazdy.

W dniu [...] marca 2017 r. do Starostwa Powiatowego w B. wpłynęły materiały z Prokuratury Okręgowej w Z. z informacją, że w związku z prowadzonym śledztwem w sprawie V Ds. [...] przeciwko K. L. (pracownikowi Wydziału Komunikacji i Drogownictwa Starostwa Powiatowego w B.) Prokuratura zebrała materiał dowodowy wskazujący na bezprawne uzyskanie/odzyskanie dokumentów praw jazdy w zamian za korzyści majątkowe wręczone byłemu pracownikowi w tutejszym Starostwie m.in. przez S. P.. Z nadesłanych materiałów śledztwa o sygn. V Ds [...] wynikało, iż w dokumentach dotyczących uzyskania przez S. P. pozytywnego wyniku egzaminu na kat. "B" prawa jazdy i przywrócenia mu uprawnień do kierowania pojazdami kat. "B", poświadczono nieprawdę oraz podrobiono pieczęcie i podpisy egzaminatorów WORD w T..

Na skutek uzyskanych informacji Starosta postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r., na podstawie art. 149 § 1 i 2, art. 150 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (ob. Dz.U. z 2018 r., poz.2096 ze zm.) – dalej: k.p.a., wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty B. z dnia [...] 2012 r. dotyczącą przywrócenia S. P. (uczestnikowi postępowania, uczestnik) uprawnienia do kierowania pojazdami kat. ,,B". W toku wznowionego postępowania zwrócono się do Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w T. o potwierdzenie okoliczności przystąpienia przez tę osobę do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje i uzyskania wyniku pozytywnego oraz o przesłanie historii egzaminowania. Z uzyskanej dokumentacji wynikało, iż uczestnik postępowania w ogóle nie przystąpił do egzaminu kontrolnego w WORD w T.. Organ I instancji uzyskał również odpis wyroku Sądu Rejonowego w B. II Wydział Karny w sprawie sygn. akt II K [...] skazującego S. P. za czyn z art. 229 § 3 kk.

W tych okolicznościach w dniu [...] października 2017 r. Starosta B. na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (ob. Dz.U. z 2019 r., poz. 341), wydał decyzję uchylającą ostateczną decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2012 r. w sprawie przywrócenia S. P. uprawnień do kierowania pojazdami kat. "B", odmówił przywrócenia w/w uprawnień do kierowania pojazdami kat. "B" cofniętych decyzją Starosty B. z dnia [...] 2011 r. i zobowiązał uczestnika do zwrotu prawa jazdy kat. "BCE" wydanego w dniu [...] grudnia 2014 r. przez Starostę B. .

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pełnomocnik S. P. zarzucając wydanie decyzji orzekającej co do istoty sprawy po upływie terminu przedawnienia z art. 146 § 1 k.p.a.

Kolegium decyzją z dnia [...] 2017 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i umorzyło postępowanie organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego nie było dowodu na to, że odbyty przez stronę w dniu [...] marca 2012 r. egzamin praktyczny i teoretyczny zdany z wynikiem pozytywnym, został uzyskany na skutek przestępstwa, tj. wręczenia łapówki. W ocenie organu odwoławczego z powoływanego przez organ I instancji wyroku w sprawie sygn. akt II K [...] wynika jedynie, że S. P. został skazany za to, że we wrześniu 2014 r. udzielił pracownikowi Starostwa korzyści majątkowej w zamian za możliwość uzyskania, bez przeprowadzenia obowiązkowych egzaminów, utraconego prawa jazdy. Tym samym w ocenie kolegium brak było podstaw do wznowienia postępowania.

Organ I instancji, w ramach postępowania wyjaśniającego, zwrócił się do Sądu Okręgowego w Z. o przesłanie kopii protokołów z przesłuchania S. P. w związku z prowadzonym przez Prokuraturę śledztwem w sprawie sygn. V [...] i po uzyskaniu stosownych informacji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. ponownie wznowił z urzędu postępowanie w sprawie zakończonej ostateczna decyzją własną z dnia [...] 2012 r. Jak podstawę wznowienia Starosta wskazał art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Następnie decyzją z dnia [...] 2018 r., organ I instancji: 1) uchylił ostateczną decyzję własną z dnia [...] 2012 r. w sprawie przywrócenia S. P. uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "B", 2) odmówił wymienionemu przywrócenia uprawnień do kierowania pojazdami kat "B" cofniętych decyzją Starosty [...] z dnia [...] 2011 r., 3) zobowiązał wymienionego do zwrotu prawa jazdy kat "BCE" wydanego w dniu [...] grudnia 2014 r. przez Starostę B. .

Starosta uzasadniał, że zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził, że S. P. nie przystąpił do egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje i nie zaliczył go z wynikiem pozytywnym na kat. "B" prawa jazdy w WORD T., jak wskazywał wniosek o wydanie prawa jazdy, a warunkiem przywrócenia uprawnienia jest złożenie z wynikiem pozytywnym, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje.

Organ odwołał się do pisma z WORD w T., wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2017 r. sygn. akt II K [...], orzekającego wobec skarżącego karę jednego roku pozbawienia wolności, w zawieszeniu na okres próby dwóch lat za czyn z art. 229 § 3 kk, tj. wręczenie korzyści majątkowej w zamian za możliwość uzyskania dokumentu prawa jazdy uprawniającego do kierowania pojazdami, pomimo niezaliczenia obowiązkowych egzaminów kontrolnych, pisma prokuratury z dnia [...] marca 2017 r. i protokołu przesłuchania S. P. jako podejrzanego, gdzie przyznał on, że nie zdawał żadnego egzaminu, że za to prawo jazdy dał L. [...] zł.

W ocenie organu I instancji powyższe informacje potwierdzają fakt, że dowody w postaci zaliczenia z wynikiem pozytywnym egzaminu kontrolnego okazały się fałszywe, a istnienie okoliczności z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. skutkuje uchyleniem wadliwej decyzji ostatecznej i wydaniem orzeczenia co do istoty sprawy.

Pełnomocnik S. P. złożył wniosek o umorzenie postępowania z uwagi zaistnienie powagi rzeczy osądzonej, oraz złożył odwołanie od przedmiotowej decyzji, w którym podniósł m.in. zarzut rażącego naruszenia przepisów postępowania poprzez niezastosowanie art. 156 § 1 oraz art. 104 § 2, art. 105 § 1 i art. 110 k.p.a. uzasadniając, że organ I instancji co do tej samej osoby i w tych samych okolicznościach wydał już w dniu [...] października 2017 r. decyzję orzekającą co do istoty sprawy, która została przez Kolegium uchylona, a postępowanie umorzone.

Kolegium na etapie postępowania odwoławczego zwróciło się do Prokuratury Okręgowej w Z. o udzielnie informacji o przeprowadzonych lub prowadzonych przez Prokuraturę postępowaniach związanych ze sprawą sfałszowania wpisów w dokumencie wniosku o wydanie prawa jazdy i posłużenia się nim przez S. P. w celu uzyskania uprawnień do kierowania pojazdami. W odpowiedzi uzyskało m.in informacje, że w stosunku do tej osoby został wydany wyrok karny skazujący w sprawie sygn. akt II K [...], i że w sprawie sfałszowania wpisów na dokumencie wniosku o wydanie prawa jazdy został skierowany akt oskarżenia (śledztwo w spawie V [...]) ale postępowanie sądowe w tej sprawie oznaczone sygn. akt II K [...] nie zostało dotychczas zakończone.

W tym stanie sprawy Kolegium zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2018 r. uchyliło decyzję Starosty w całości i umorzyło w całości postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, że brak było podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. i wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie Kolegium warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. jest uprzednie prawomocne stwierdzenie fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony do tego organ. Nie może tego dokonać organ właściwy do wznowienia postępowania.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji nie dysponował orzeczeniem sądu lub innego organu (prokuratury) w przedmiocie sfałszowania dokumentu. Żaden z dowodów wskazywanych przez organ I instancji na okoliczność posłużenia się podrobionym dokumentem z egzaminu kontrolnego sprawdzającego kwalifikacje na kat. "B" prawa jazdy i nieprzystąpienia przez S. P. do egzaminu, nie może zastąpić prawomocnego skazującego wyroku sądu za przestępstwo dotyczące sfałszowania dokumentów, w oparciu o które wymieniony odzyskał uprawniania, ewentualnie orzeczenia prokuratury o warunkowym umorzeniu postępowania karnego za to przestępstwo. Prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2017 r., sygn. akt II K [...], na który powołuje się organ I instancji dotyczy bowiem udzielenia przez S. P. korzyści majątkowej pracownikowi Starostwa za możliwość uzyskania, bez przeprowadzonych egzaminów, dokumentu prawa jazdy i za to skarżący został skazany. Natomiast pismo Prokuratury Okręgowej w Z. z dnia [...] marca 2017 r. informujące o możliwości bezprawnego odzyskania przez uczestnika dokumentu prawa jazdy w zamian za korzyści majątkowe, w oparciu o podrobione dokumenty, nie może być uznane za orzeczenie właściwego organu stwierdzające popełnienie przestępstwa sfałszowania dowodu istotnego w sprawie.

Kolegium podkreśliło również, że wyjątki od uprzedniego prawomocnego stwierdzenia fałszywości danego dowodu przez sąd lub inny uprawniony organ określone zostały w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika jednak, że Starosta rozważał wskazane wyjątki i wszczął postępowanie w oparciu o ten przepis.

Kolegium dodało, że w przypadku uzyskania prawomocnego orzeczenia stwierdzającego fałszywość dokumentu, w oparciu o który przywrócono skarżącemu uprawnienia, organ będzie mógł wznowić postępowanie w oparciu o tę przesłankę i ponownie rozstrzygnąć sprawę.

Skargę na decyzję Kolegium wniósł Prokurator Rejonowej w B. .

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako wydanej z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy rozstrzygnięciu organu zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, prowadzącą do niesłusznego uznania, że nie było podstaw do wznowienia postępowania w sytuacji, gdy podstawy te istniały, co skutkowało błędnym zastosowaniem przez organ art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., zamiast art. 138 § 2 k.p.a.

W ocenie autora skargi stwierdzenie przez organ odwoławczy braku podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. stanowi naruszenie wymienionego przepisu. Prokurator podkreślił, że na etapie postępowania przed organem I instancji ustalono, że pieczęcie i podpisy egzaminatorów WORD w T. zostały podrobione, nie ustalono jednak czy w związku z popełnieniem tych czynów zapadło prawomocne orzeczenie sądu lub postanowienie prokuratora.

Prokurator wyjaśnił, że z jego ustaleń przeprowadzonych w ramach postępowania wyjaśniającego wynika, że w skutek prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w Z. śledztwa V Ds [...], przed Sądem Rejonowym w B. pod sygn. akt II K [...] toczy się postępowanie w tej sprawie, a rozstrzygnięcie to może mieć decydujący wpływ na wynik sprawy niniejszej. Prokurator podkreślił również, że uczestnik postępowania od kilku lat jest w posiadaniu bezprawnie odzyskanego prawa jazdy i cały czas się nim posługuje. Został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. II K [...] za 9 czynów z art. 273 kk, polegających na użyciu dokumentu polskiego prawa jazdy poświadczającego nieprawdę. Tym samym, w ocenie Prokuratora, zebrany dotychczas materiał dowodowy pozwala jednoznacznie stwierdzić, że sfałszowanie dowodu stanowiącego podstawę wydania przez Starostę decyzji z dnia [...] 2012 r. o przywróceniu S. P. uprawnień do kierowania pojazdami kat. "B" prawa jazdy, jest oczywiste. Uzasadniona jest też, jego zdaniem, obawa o bezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzkiego, jak również o wystąpienie poważnej szkody dla interesu społecznego. Tym samym, w ocenie Prokuratora, zostały spełnione przesłanki z art. 145 § 2 k.p.a., a organ I instancji nie poczynił pełnych ustaleń faktycznych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało swoją argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu [...] września 2019 r. Prokurator złożył uwierzytelnioną kopię wyroku Sądu Okręgowego w Z. z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt II Ka [...] utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w B. w sprawie sygn. akt II K [...] wnosząc o dopuszczenie dowodu z tego dokumentu.

Sąd, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", dopuścił dowód ze złożonego dokumentu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a przede wszystkim z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a.

Na wstępie przypomnieć należy, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady ogólnej trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. Instytucja wznowienia postępowania stwarza bowiem możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją ostateczną, wydaną w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania. Przy czym przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej i zupełnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji. W związku z tym przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający.

Zauważyć również trzeba, że przedmiot postępowania wznowieniowego wyznacza treść art. 149 § 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ ma obowiązek ustalić, czy wystąpiła przyczyna wznowienia, a w razie pozytywnego wyniku tych ustaleń, przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej.

W przedmiotowej w sprawie, organ I instancji wznawiając postępowanie wskazał na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Wznowienie postępowania - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. - ograniczone jest łącznym wystąpieniem dwóch warunków: po pierwsze, zaistnieniem w postępowaniu dowodowym - prowadzonym w danej sprawie - fałszywego dowodu i po drugie fałszywy dowód musi być podstawą ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

Niewątpliwe, zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny i judykatury sfałszowanie dowodu musi być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu.

Jak trafnie jednak zauważa organ odwoławczy wyjątki od tej zasady określone zostały w art. 145 § 2 i 3 k.p.a.

Z art. 145 § 2 k.p.a. wynika bowiem, że z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 postępowanie może być wznowione również przed stwierdzeniem sfałszowania dowodu lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu, jeżeli sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Tym samym dopuszczalność wznowienia przez organ postępowania bez oczekiwania na przykład na wyrok potwierdzający sfałszowanie dokumentów jest dopuszczalne pod warunkiem kumulatywnego zaistnienia przesłanek, w tym przepisie wskazanym a zatem:1) oczywistości dokonania fałszerstwa istotnego dla sprawy dowodu i 2) niebezpieczeństwa dla życia, zdrowia ludzkiego lub zagrożenia powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego, których to zagrożeń w inny sposób nie da się uniknąć. Natomiast § 3 art. 145 k.p.a. stanowi, że z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa.

W analizowanej sprawie organ odwoławczy zarzucił, że z akt sprawy nie wynika aby organ I instancji, w ogóle te wyjątki rozważał i wszczął postępowanie o ten przepis, a skoro brak w sprawie prawomocnego orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu, co do fałszywości dokumentu, w oparciu o który przywrócono S. P. uprawnienia, to oznacza to, zdaniem Kolegium, brak podstaw do wznowienia przez organ I instancji postępowania, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, takie stanowisko Kolegium jest co najmniej na tym etapie postępowania przedwczesne. Jak wspomniano na początku przesłanki wznowienia postępowania są określone w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Enumeratywne wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, że przyczyny wznowienia są ograniczone jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a i 145b k.p.a.

Natomiast § 2 i § 3 art. 145 k.p.a. nie stanowią, zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, samodzielnej podstawy wznowienia postępowania i powinny podlegać wykładni wspólnie z § 1 pkt 1 i 2 tego przepisu, a zatem nie można pomijać w przypadku § 2, że ta oczywista fałszywość dowodu i niezbędność wznowienia postępowania uzasadniona niebezpieczeństwem dla życia lub zdrowia ludzkiego albo powstaniem poważnej szkody dla interesu społecznego musi dotyczyć dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy ustalenia faktyczne. Podobnie rzecz się ma w przypadku § 3 art. 145 k.p.a. Skoro tak, to uznać należy, że powołanie przez organ w podstawie prawnej wznowienia art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. obligowało organ I instancji do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego etapowo, tzn. najpierw w zakresie stwierdzenia fałszerstwa dowodu istotnego dla sprawy prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu, a następnie także w zakresie zaistnienia okoliczności z § 2 i ewentualnie 3 tego przepisu, pomimo braku wskazania tych unormowań w podstawie prawnej postanowienia o wznowieniu. Tą tezę, w okolicznościach niniejszej sprawy, umacnia fakt, że jak trafnie zauważa organ odwoławczy brak w sprawie prawomocnego orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu, co do fałszywości dokumentu, w oparciu o który przywrócono S. P. uprawnienia (z tym stanowiskiem nie polemizuje również Prokurator), ale organ I instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia odwołuje się nie tylko do prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. sygn. akt II K [...], ale też do innych dowodów z dokumentów w postaci pisma z WORD w T., pisma Prokuratury z dnia [...] marca 2017 r. i protokołu przesłuchania S. P. jako podejrzanego. Jak wskazano treść art. 149 § 2 k.p.a., obliguje organ do ustalenia, czy wystąpiła przyczyna wznowienia, co w tym przypadku oznacza ustalenie zaistnienia przesłanki art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a także przy ocenie możliwości skorzystania z unormowań § 2, czy 3. Oczywiście ustalenie organu, że mamy do czynienia z prawomocnym orzeczeniem sądu, czy innego organu co do fałszywości dowodu, na podstawie którego ustalono istotne okoliczności faktyczne, zwalnia ten organ z czynienia ustaleń, co do zaistnienia okoliczności z § 2 czy 3 art. 145. Jeśli jednak tak nie jest, to przeprowadzenie postępowania administracyjnego, zgodnie zwłaszcza z zasadami działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zebrania i oceny zupełnego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7, art.77, art. 80 k.p.a.) wymaga od organu szerszego postępowania wyjaśniającego.

Te ustalenia organu i ich ocena powinny znaleźć wyraz w uzasadnianiu decyzji. Skoro zatem z uzasadnienia decyzji organu I instancji nie wynika aby organ te wyjątki od obowiązku potwierdzenia fałszerstwa dowodu orzeczeniem sądu lub innego uprawnionego organu rozważał, a w zebranym przez organ administracyjny materiale dowodowym brak jest prawomocnego wyroku za przestępstwo dotyczące sfałszowania dokumentów (wyników z egzaminu), w oparciu o który uprawnienia do kierowania pojazdami określonej kategorii zostały uczestnikowi przywrócone, to obowiązkiem organu odwoławczego, kontrolującego decyzje organu I instancji, widzącego te istotne braki postępowania wyjaśniającego było przekazać sprawę temu organowi celem uzupełnienia tego postępowania. Natomiast stwierdzenie w takich okolicznościach, że nie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. w rozumieniu przedstawionym powyżej jest, jak już powiedziano, na tym etapie postępowania co najmniej przedwczesne, a umorzenie postępowania organu I instancji zbyt pochopne.

Na tym etapie postępowania można bowiem powiedzieć tylko tyle, że nie ma prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu, co do sfałszowania wyników egzaminu kontrolnego przez pracownika Starostowa, czy inną osobę. Natomiast w oparciu o zgromadzony już przez organ materiał dowodowy, czy też wskazywaną w skardze argumentację, że w przedmiocie oskarżania m.in. K. L. (sygn. śledztwa V Ds. [...]) o czyny z art. 271 § 3 kk w zb. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk i inne, które to czyny dotyczą sfałszowania dokumentu będącego dowodem stanowiącym podstawę wydania przez Starostę B. decyzji o przywróceniu S. P. uprawnień do kierowania pojazdami odpowiednich kategorii toczy się postępowanie sądowe, oraz że S. P. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 2019 r. wydanym w sprawie o sygn. II K [...] za czyny z art. 273 kk, polegające na użyciu dokumentu polskiego prawa jazdy poświadczającego nieprawdę, który to wyrok już jest wyrokiem prawomocnym, co wynika z dołączonego na etapie postępowania sądowego wyroku Sądu Okręgowego w Z. dopuszczonego jako dowód, w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a – to nie można wykluczyć, że w sprawie mogą zaistnieć okoliczności, wskazujące np. na oczywistość sfałszowania dowodu, w oparciu o który ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne (wyników egzaminów), a wznowienie postępowania będzie niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Niemniej jednak, to najpierw organ I instancji powinien te okoliczności wykazać, w oparciu o zgromadzony już i ewentualnie jeszcze uzupełniony materiał dowodowy, aby ocena organu odwoławczego co do zaistnienia podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. była zupełna.

Jeśli organ I instancji w ogóle te kwestie pomija i nie rozważa zaistnienia okoliczności z § 1 art. 145 k.p.a. w związku z § 2, czy 3, to organ odwoławczy kierując się podstawowy,i zasadami kreującymi postępowanie administracyjne (art. 7, art. 77, art. 80) powinien uchylić decyzję organu I instancji w celu dobadania właśnie zaistnienia tych okoliczności, zebrania zupełnego materiału dowodowego dla wyjaśnienia sprawy i oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie (zd. pierwsze).

W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej wynik. Kolegium uchylając zaskarżoną decyzję i umarzając postepowanie przez organem I instancji w całości naruszyło zatem art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również wskazane przepisy postępowania administracyjnego, gdyż bez należytego wyjaśnienia sprawy uznało, że nie zaszły podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

W ocenie Sądu, organ odwoławczy powinien wydać decyzję kasacyjną, wskazując, zgodnie z przedstawionym wyżej stanowiskiem i unormowaniem art. 138 § 2 kpa (zd. drugie), jakie okoliczności powinien wziąć organ I instancji pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, ewentualnie o jakie dokumenty uzupełnić materiał dowodowy.

Jak wynika z przytoczonej wyżej regulacji art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Tu jak wykazano żadnego postępowania wyjaśniającego w kontekście zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z § 2, czy § 3 nie było, a w sprawie nie zachodzą okoliczności o jakich mowa w art. 138 § 2b. Podnieść przy tym należy, że w myśl 75 k.p.a., dowodami w postępowaniu administracyjnym może być wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Dlatego też możliwe jest więc wykorzystanie dowodów zebranych uprzednio w postępowaniu przed innymi organami, bez konieczności powtórnego ich przeprowadzenia przez organ administracji publicznej. Natomiast, zgodnie z art. 76 § 1 k.p.a., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.

Tym samym skoro, w przypadku regulacji art. 145 § 2 k.p.a., fakt, jakim jest sfałszowanie dokumentu wymaga, by to sfałszowanie było oczywiste, to obowiązkiem organu, z wykorzystaniem wszelkich możliwych środków dowodowych jest wykazanie tej oczywistości, pamiętając, że obok tego warunku powinna zostać spełniona też przesłanka uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W przypadku zaś § 3 art. 145 k.p.a. obowiązkiem organu jest wykazanie niemożności wszczęcia już postępowania przed sądem lub innym organem i wskazanie przyczyn takiego stanu rzeczy.

Na koniec zauważyć również należy, że wniesienie odwołania zobowiązuje organ odwoławczy, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania, do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej i wydanie jednego z rozstrzygnięć wskazanych w art. 138 k.p.a. ale także do odniesienie sią do zarzutów odwołania, a w okolicznościach analizowanej sprawy organ zarzuty stawiane przez pełnomocnika uczestnika w ogóle pominął. Dla zupełności dodać tylko trzeba, że Sąd stoi na stanowisku, że decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony, wywiera bowiem inny skutek, przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy.

Mając na względzie powyższe i uznając, że przedwczesna na tym etapie postępowania jest ocena Kolegium co do braku podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Kolegium weźmie pod uwagę przedstawioną powyżej ocenę prawną. Koszty sądowe nie zostały w sprawie poniesione, albowiem zgodnie z art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prokurator nie miał obowiązku ich uiszczenia.