Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1547/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-04-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 102 par. 4
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi W.J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta C. (dalej: "organ I instancji") postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 102 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (obecnie t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, dalej: "u.p.e.a."), odmówił W.J., prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą "A" (dalej: "skarżący"), przyznania wynagrodzenia za usunięcie, parkowanie i sprawowanie dozoru nad pojazdami: [...], nr rej. [...]; [...], nr rej. [...]; [...], nr rej. [...]; [...], nr rej. [...]; [...], nr rej. [...]; [...], nr [...]i [...], nr rej. [...], za cały okres sprawowania dozoru.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że dnia 9 sierpnia 2012 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdów, które stały się własnością Gminy Miasta C.. Kolejnym pismem z dnia 4 października 2012 r. skarżący wniósł o wydanie decyzji administracyjnej w zakresie wynagrodzenia za cały okres dozoru. W sprawie zostały wydane liczne postanowienia organów administracji publicznej oraz wyroki sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 4 stycznia 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 943/16; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1246/17, dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA, dalej: "CBOS"). Do usunięcia pojazdów na podstawie decyzji naczelników urzędów skarbowych, na podstawie ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908 z późn. zm., dalej: "p.r.d.") oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz. U. nr 5 poz. 64). Zgodnie z art. 130a ust. 1 p.r.d. pojazd był usuwany z drogi na koszt właściciela, a decyzję o jego usunięciu podejmowała Policja (art. 130a ust. 4 pkt 1 p.r.d.). Pojazd był usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę (art. 130a ust. 5 p.r.d.). W przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d. pojazd był usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę (art. 130a ust. 5). Wydanie pojazdu następowało po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o którym była mowa w ust. 6 (art. 130 a ust. 7 p.r.d.). Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznawano za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy (art. 130 a ust. 10 p.r.d.). W niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało mieć na uwadze m.in. wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 kwietnia 2020 r. w sprawie sygn. akt II SA/GI 1519/19 wedle, których należało wyjaśnić status skarżącego, jako jednostki wyznaczonej do usuwania pojazdów w trybie art. 130 a ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym. W odniesieniu do powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wskazał, że w sprawie należałoby ustalić oraz ocenić sytuację, w której skarżący miałby być jedynym lub też jednym z kilku podmiotów wskazanych organom Policji przez właściwego starostę lub właściwy organ miasta na prawach powiatu, jako podmiot, z którym mogą być zawarte umowy w przedmiocie usuwania pojazdów z drogi i przechowywania ich na wyznaczonym parkingu. Weryfikując powyższą kwestię organ I instancji wskazał, iż gdyby skarżący był jedynym lub też jednym z kilku podmiotów wskazanych organom Policji przez właściwego starostę jako podmiot, z którym mogą być zawarte umowy w przedmiocie usuwania i przechowywania pojazdów, to obowiązywałaby go taka sama umowa jak z innymi jednostkami, tj. "B"w C. Sp. z o.o.. [...], "C", "D". W tym też celu organ I instancji przytoczył treść § 5 umowy zgodnie, z którym zleceniobiorca dochodzi od właściciela pojazdu zapłaty za usunięcie, przemieszczenie i parkowanie pojazdu na parkingu strzeżonym, umowa nie stanowi podstaw do żądania od Gminy C. zapłaty za czynności będące przedmiotem umowy, jeżeli dochodzenie i egzekucja należności od właściciela pojazdu okaże się bezskuteczna. W świetle powyższego skarżący, tak jak inne podmioty nie mógłby dochodzić zapłaty za usunięcie, przemieszczenie i parkowanie pojazdu od Gminy. Na dowód powyższego załączył do akt umowy zawarte z "B" w C. Sp. z o.o.. [...], "C", "D". Ponadto, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 kwietnia 2020 r. w sprawie sygn. akt II SA/GI 1519/19 wskazał, że brak jest w aktach sprawy korespondencji z organami wydającymi skarżącemu dyspozycje usunięcia pojazdów z drogi tym samym nie wyjaśniono, na jakiej podstawie dyspozycje były kierowane do skarżącego. Weryfikując powyższą kwestię organ I instancji w dniu 6 lipca 2020 r. skierował do Komendy Miejskiej Policji w C. pismo z prośbą o udzielenie informacji, na jakiej podstawie były wydawane skarżącemu dyspozycje usunięcia wskazanych powyżej pojazdów.

W dniu 27 lipca 2020 r. do organu I instancji wpłynęła odpowiedź z Komendy Miejskiej Policji w C. z dnia 20 lipca 2020 r., iż nie zawierała umów na usuwanie, parkowanie i sprawowanie dozoru nad zabezpieczonymi pojazdami oraz, że Zespół Finansów i Zaopatrzenia oraz składnica akt Zespołu Prezydialnego Komendy Miejskiej Policji w C. nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających fakt zawierania umów w latach 2004-2009 oraz 2010 r. Dodatkowo, organ I instancji wskazał, że już pismem z dnia 16 kwietnia 2018 r. zwrócił się do Komendy Miejskiej Policji w C. z prośbą o informację czy skarżący był w roku 2001 oraz w latach 2004-2009 jednostką wyznaczoną przez Gminę Miasto C. do usuwania pojazdów z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i ust. 2 p.r.d., a z uzyskanej informacji wynika, że Komenda Miejska Policji w C. nie posiada formalnego potwierdzenia w formie umów, że skarżący w roku 2001 oraz w latach 2004- 2009 w tym trybie był jednostką wyznaczoną przez Gminę Miasto C. do usuwania pojazdów z drogi.

Na podstawie powyższego organ I instancji wywiódłł, że skoro nie było zawartych umów toteż nie było podstaw do wydania dyspozycji usunięcia pojazdów. Na dowód powyższego załączył do akt pismo z dnia 16 kwietnia 2018 r. oraz odpowiedź Komendy Miejskiej Policji w C. z dnia 30 kwietnia 2018 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu wyroku z dnia 24 kwietnia 2020 r. w sprawie sygn. akt II SA/GI 1519/19 wskazał, że brak jest w sprawie odpowiednich ustaleń w odniesieniu do kwestii przejścia własności dozorowanych pojazdów na rzecz powiatu lub miasta na prawach powiatu, czyli wystąpienia skutku, o którym mowa w art. 130a ust.10 p.r.d.

Weryfikując powyższą kwestię organ I instancji przytoczył treść art. 130a ust. 10 p.r.d. i wskazał, że wszystkie przedmiotowe pojazdy powinny były już przejść w latach 2007-2010 na własność Skarbu Państwa, a stan prawny zmienił się dopiero dnia 21 sierpnia 2011 r., kiedy to wszedł w życie art. 130a ust. 5f p.r.d. zgodnie, z którym usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla takich pojazdów należy do zadań własnych powiatu. Starosta realizuje te zadania przy pomocy powiatowych jednostek organizacyjnych lub powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Natomiast w odniesieniu do kwestii zapłaty faktur organ I instancji wyjaśnił, iż przejmując pojazdy Gmina stała się ich właścicielem, a przedmiotowe faktury dotyczyły zapłaty kosztów związanych z parkingiem pojazdów od chwili ich przejęcia przez Gminę do chwili odbioru pojazdów z parkingu. Nie było więc zdaniem organu I instancji żadnych podstaw do odrzucenia jak również nieopłacenia tych faktur. Jednocześnie opłacając faktury wywiązał się z czynności cywilnoprawnej a nie zapłacił skarżącemu jako jednostce dozorującej wyznaczonej przez starostę, której przysługuje wynagrodzenie w trybie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zważywszy na powyższe należy stwierdzić, iż skarżący nie był wyznaczony przez Gminę Miasto C. do usuwania pojazdów z drogi i tym samym nie doszło do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego, wobec czego nie przysługuje mu status dozorcy, o którym mowa w art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i tym samym żądanie zapłaty jest bezpodstawne. W odniesieniu do zebranego w sprawie materiału dowodowego i w toku całego dotychczasowego postępowania nie stwierdzono ani nie ustalono żadnego dokumentu, który by świadczył, iż skarżący, jako podmiot gospodarczy prowadzący działalność gospodarczą pod firmą "A" był jednostką wyznaczoną przez starostę, w trybie art. 130 a ust. 5 p.r.d. W sposób wyraźny należy podkreślić, iż dokumentu takiego nie ma ani w archiwach Urzędu Miasta C., ani nie posiada go również sam skarżący, jak też Wydział Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji w C. Organ I instancji ustalił, iż w dokumentacji archiwalnej Urzędu Miasta C. znajdują się umowy z innymi podmiotami. Tym samym należy wysnuć wniosek, iż skoro z innymi podmiotami przedmiotowe umowy były zawierane i znajdują się one bezpośrednio w dokumentacji archiwalnej, a nie ma takiej umowy ze skarżącym, to nie została ona zawarta. Nie ma bowiem żadnego dowodu, iż był on jednostką wyznaczoną przez Gminę Miasto C. do usuwania pojazdów z drogi. Usunięty pojazd i nie odebrany przez osobę uprawnioną w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia był uznawany za porzucony z zamiarem wyzbycia się i przechodził z mocy ustawy na rzecz Skarbu Państwa. W rozpatrywanej sprawie wszystkie wymienione pojazdy powinny zatem stać się własnością Skarbu Państwa, co jednak nie nastąpiło. Przedmiotowe pojazdy, tj. [...] nr rej. [...], [...] nr rej. [...], [...] nr rej. [...], [...] nr rej. [...], [...] nr rej. [...], [...] nr [...], [...] nr rej. [...] zostały usunięte w okresie od 30.04.2007 r. do 22.04.2010 r., na podstawie każdorazowych dyspozycji usunięcia pojazdu i stały się własnością Gminy Miasto C., na podstawie prawomocnych postanowień Sądu z 2011 r., a Gmina, jako właściciel pojazdów zapłaciła za ich przechowywanie od dnia przejęcia do odbioru z parkingu. Tak więc organ I instancji przejął pojazdy na własność w 2011 r. i skarżący otrzymał wynagrodzenie. Stan prawny zmienił się z dniem 21 sierpnia 2011r., kiedy to wszedł w życie art. 130a ust. 5f p.r.d., zgodnie z którym usuwanie pojazdów oraz prowadzenie parkingu strzeżonego dla takich pojazdów należy do zadań własnych powiatu.

W zażaleniu z dnia 14 września 2020 r. skarżący wniósł o uchylenie postanowienia z dnia [...] r. i rozpoznanie sprawy co do istoty przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: "organ II instancji").

Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej w skrócie: "k.p.a.") oraz art. 102 § 2 i 4 u.p.e.a., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] r.

W uzasadnieniu potwierdził ustalony stan faktyczny i podzielił rozważania prawne poczynione przez organ I instancji oraz wskazał, że nadesłane przez skarżącego kopie umów stanowią jedynie pierwsze strony umów, a więc są niekompletne ani też nie są potwierdzone za zgodność z oryginałem. Organ I instancji dołożył staranności w tym zakresie, albowiem wzywał skarżącego do nadesłania uwierzytelnionych kopii całości umów, oraz dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy, zebrał również w sposób wyczerpujący materiał dowodowy, a następnie dokonał jego oceny. Wezwania kierował również do organów administracji publicznej, które mogły być w posiadaniu takich dokumentów. Stąd też, w toku całego postępowania w rozpoznawanej sprawie nie stwierdzono ani nie ustalono żadnego dokumentu, który by świadczył, iż skarżący był jednostką wyznaczoną do usuwania i przechowywania pojazdów stosownie do art. 129 ust.5 p.r.d. Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że takie umowy nie zostały zawarte. W dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu skarżący nie był też podmiotem wyznaczonym do usuwania pojazdów z drogi, wobec czego nie doszło do nawiązania z nim stosunku administracyjnoprawnego, dlatego nie przysługuje mu status dozorcy, o którym mowa w art 102 § 2 u.p.e.a. Organ II instancji podał, że w doktrynie oraz orzecznictwie sądowym zgodnie wskazuje się, że do nawiązania stosunku administracyjnego pomiędzy Skarbem Państwa a podmiotem prowadzącym parking strzeżony może dojść tylko wówczas, gdy parking ten spełnił określone kryteria i w związku z tym podmiot go prowadzący został wyznaczony (wybrany) do wykonywania dozoru nad umieszczanymi na tym parkingu pojazdami.

Pismem z dnia 26 listopada 2020 r. skarżący złożył skargę na powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie oraz ponowne rozpatrzenie sprawy co do istoty. Zdaniem skarżącego, w ślad za treścią uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, skoro otrzymał on wynagrodzenie za przechowywanie pojazdu do 2011 r., to powinien je również otrzymać za czas późniejszy, czyli za cały okres sprawowania dozoru. Istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjno-prawnym przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy podmiotów spoza administracji publicznej, którymi w tym przypadku są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla tych pojazdów. Jako, że wymienione jednostki wykonują zadania z zakresu administracji publicznej, łączy je z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym, oparty na założeniu, że otrzymują one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków. W tej sytuacji gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści wymaganych należności nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne, należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów, wobec czego skarżący winien dostać wynagrodzenie za cały okres sprawowania dozoru, a nie tylko za jego część.

Pismem z dnia 15 grudnia 2020 r. organ II instancji złożył odpowiedź na skargę i wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (obecnie t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie przewidzianym w art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 p.p.s.a.

Podstawy materialnoprawne wydanego w sprawie zaskarżonego postanowienia zawierają przepisy powołanej powyżej ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., obecnie aktualna publikacja: Dz. U. z 2019 r. poz. 1438, dalej jak dotychczas w skrócie: "u.p.e.a."). Wynagrodzenie określane na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. zgodnie z którym, organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór - uzależnione jest w sposób oczywisty od ustalenia, że świadczenie w postaci dozoru zostało spełnione w oparciu o stosowną umowę cywilnoprawną. Powołany przepis ma zastosowanie do stosunków publicznoprawnych z uwagi na wydanie przez Radę Ministrów rozporządzenia z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 46, poz. 237, z późn. zm., obecnie aktualna publikacja: Dz.U. z 2017 r. poz. 265). Art. 18 u.p.e.a. stanowi, że jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Nie ulega wątpliwości, ze świadczenie w postaci dozoru w odniesieniu do konkretnych pojazdów, wymienionych na wstępie i usuniętych przez skarżącego, na podstawie dyspozycji wydanej przez Komendę Miejską Policji w C., w oparciu o art. 129 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. nr 98 poz. 602 z późn. zm., obecnie aktualna publikacja tekstu jednolitego: Dz.U. z 2020 r. poz. 110, dalej w skrócie: "p.r.d.") oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz. U. nr 5 poz. 64), nastąpiło w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2011 r.

W odniesieniu do wniosku skarżącego organ I instancji przeprowadził analizę obowiązujących ówcześnie przepisów, ale również sprawdził, w jakich warunkach doszło do usunięcia pojazdu oraz to, że nie istniała w obrocie umowa wiążąca skarżącego z organem publicznym (właściwym organem Policji, wojewodą lub organem samorządowym). Poczynił też ustalenia, czy w pewnych okresach wystarczająca była wydana przez organy policyjne dyspozycja usunięcia pojazdu i wykonanie takich czynności przez podmiot posiadający zawarte umowy (porozumienia) pomiędzy właściwym komendantem - wojewódzkim lub powiatowym (miejskim) lub właściwą gminą lub powiatem.

W toku przeprowadzonego postepowania wyjaśniającego ustalono, że w chwili usunięcia pojazdu między skarżącym a Komendantem Miejskim Policji w C. obowiązywała umowa nr [...] z dnia [...] r., która dotyczyła trybu zlecania holowania i parkowania pojazdów dla potrzeb postępowania karnego (§ 3 umowy). Komendant Miejski Policji w C., Komendant Miejski w K., Wojewoda [...] (przejmujący archiwum Wojewody [...]), w tym też archiwum tego Urzędu Wojewódzkiego, ani też Miasto C. oraz sam skarżący nie są jednak w posiadaniu kopii powyższej umowy. W toku całego postępowania skarżący nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, że jego firma była jednostką wyznaczoną do usuwania i przechowywania pojazdów w trybie art. 129 ust. 5 p.r.d.

W tym miejscu należy dostrzec, że na podstawie art. 130a p.r.d., obowiązującego od 1 stycznia 2002 r., którego brzmienie ulegało kolejnym zmianom, w tym szczególnie będącym konwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 czerwca 2005 r. sygn. akt K 23/04 (Dz.U. z 2005 r. nr 109, poz. 925; OTK-A 2005/6/62), który stwierdził, że art. 130a ust. 5 i ust. 6 zdanie 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym jest niezgodny z art. 2 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (oraz że przepisy te tracą moc obowiązującą z dniem 30 czerwca 2006 r.). Przepisy, które utraciły moc obowiązującą z tym dniem stanowiły, że w przypadkach określonych ust. 1 i 2 art. 130a p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę (ust. 5), oraz że usunięty pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie (ust. 6 zdanie pierwsze).

Dopiero ustawą z dnia 22 września 2006 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. nr 190, poz. 1400 – art. 1) wprowadzono nowe regulacje, które zastąpiły regulacje uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją. Przepisy te weszły w życie w dniu 19 października 2006 r., co ma znaczenie dla oceny prawnej takich sytuacji, w których w dniu podjęcia przez organy Policji dyspozycji o usunięciu pojazdu z drogi publicznej i skierowania go na odpowiedni parking brak było w art. 130a p.r.d. przepisów normujących kwestię wyznaczenia przez starostę podmiotu uprawnionego do usuwania pojazdów z drogi i parkingu strzeżonego, na którym winny być umieszczane pojazdy usunięte z drogi w tym trybie. W takiej zaś sytuacji do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego z prowadzącym parking strzeżony wystarczające było, w czasie obowiązywania art. 130a p.r.d. w brzmieniu nadanym wspomnianym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego, tj. w okresie od 30 czerwca 2006 r. do 18 października 2006 r., podjęcie przez właściwy organ decyzji o usunięciu pojazdu z drogi i umieszczeniu go na wskazanym przez ten organ parkingu (art. 130a ust. 4 p.r.d.).

W świetle powyżej przedstawionych rozważań ogólnych (obejmujących szersze spektrum problematyki dotyczącej zasad ustalania wynagrodzenia i zwrotu wydatków za wykonywanie dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi) Sąd stwierdza, że ustalenia faktyczne istotne z perspektywy przywołanych przepisów zostały przez organy orzekające w sprawie należycie wyjaśnione.

Należy w tym miejscu zaakcentować, że organ I instancji wystąpił do właściwych organów Policji o wyjaśnienie statusu skarżącego jako jednostki wyznaczonej do usuwania pojazdów z drogi w trybie art. 130a ust. 1 i 2 p.r.d.

Po pierwsze, brak jakichkolwiek dowodów na to by w okresie dozoru wymienionego pojazdu skarżący był podmiotem wyznaczonym przez Gminę bądź starostę do usuwania i przechowywania pojazdów. W toku przeprowadzonego postępowania nie przedstawił on żadnych dowodów, z których wynikałoby, że miał w okresie dozoru status jednostki wyznaczonej przez właściwego starostę, stwierdzając, że umów zawartych z Gminą nie posiada. Jak wskazał organ II instancji skarżący przesłał szereg umów, jednakowoż stroną żadnej z umów nie był Prezydent Miasta C. Umowy te zostały zawarte z: Komendą Wojewódzką Policji w K. (umowa z [...] r. obowiązująca do 31 grudnia 2005 r.), Komendantem Miejskim Policji w C. (umowa z [...] r., aneksowana w dniu 4 stycznia 1999 r. obowiązująca do 30 czerwca 1999 r., umowa z [...] r. z aneksem z dnia [...] r. oraz umowa nr [...] i [...] z [...] r. oraz [...] r.), a także z Wojewodą [...] (umowa z [...] r. obowiązująca do 31 grudnia 2000r.). Stroną żadnej z tych umów nie była gmina C. jako miasto bądź powiat, także w przejętych zasobach archiwalnych brak jakiejkolwiek w tej mierze umowy bądź innego dokumentu.

W konsekwencji podzielić należy stanowisko, że skarżący w tym okresie, z który domaga się przyznania wnioskowanego wynagrodzenia nie posiadał statusu "jednostki wyznaczonej przez właściwego starostę", co czyni niezasadnym żądanie skargi. Co istotne, jak wynika z umowy z Komendą Wojewódzką Policji w K. skarżącemu przysługiwało wynagrodzenie za świadczone usługi, płatne na podstawie wystawianych przez niego faktur.

W konsekwencji organ I instancji ustalił i ocenił sytuację statusu skarżącego poprzez poszukiwanie odpowiednich informacji u podmiotów wydających dyspozycje usuwania pojazdów z drogi, oraz uzasadnił swoje stanowisko w sposób rzetelny i przekonywujący.

Faktu powyższego nie kwestionuje także pełnomocnik skarżącego w zażaleniu z dnia 14 września 2020 r. wskazuje bowiem, że (cytat): "Nadal nie wiadomo Jaka Jednostka była wyznaczona do usuwania pojazdów i umieszczania ich na parkingach zgodnie z ustawą prawo o ruchu drogowym. W tej sytuacji można domniemywać, że Gmina, która nie posiada w swoich zasobach kopii umowy podpisanej ze skarżącym, a żąda tej umowy od skarżącego w ogóle nie zawarła takiej umowy z nikim, a więc nie wypełniła swoich obowiązków, które powinna wypełnić zgodnie z przepisem art 130a ust. 5 i wyznaczyć aktem Jednostkę".

Z powyższego wynika bezspornie, że skarżący nie kwestionuje tego, iż do zawarcia takiej umowy nie doszło. Natomiast należy przypomnieć, że organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wykazał, że w dokumentacji archiwalnej Urzędu Miasta C. znajdują się umowy z innymi wskazanymi przez organ I instancji podmiotami. Z uwagi na dokonane w rozpoznawanej sprawie ustalenia należy wskazać orzecznictwo sądowe a także poglądy doktryny prawa dotyczące analogicznej sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 stycznia 2019 r. sygn. akt I OSK 1697/18 wprost wskazał, że: "Sąd zauważył, że stosunek prawny łączący się z parkowaniem pojazdu usuniętego z drogi Jest typowym stosunkiem administracyjnym powstałym na skutek władczych działań organów administracji, który wszelako musi być "faktycznie nawiązany" pomiędzy tym organem a przedsiębiorcą prowadzącym parking, aby ten przedsiębiorca mógł domagać się wynagrodzenia za usunięcie i przechowywanie pojazdu. W tym kontekście przedstawił okoliczności faktyczne sprawy konstatując, że pozostają one poza sporem, ogniskującym się wokół tego, czy usunięcie pojazdu z drogi i Jego przechowywanie nastąpiło w ramach stosunku administracyjnego (...). Zaznaczył, że z dniem 7 stycznia 2002 r. zgodnie z art 5 w związku z art 7 pkt 86 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 129, poz. 1444) starosta został podmiotem uprawnionym do wyznaczania jednostek usuwających pojazdy z drogi oraz prowadzących parkingi, na których umieszcza się te pojazdy, zaś z dniem 11 września 2002 r. utracił moc § 10 ust 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz. U. Nr 5, poz. 64) stanowiący podstawę do zawierania umów przez komendanta powiatowego Policji z przedsiębiorcami, którzy na podległym mu terenie będą wykonywać czynności usuwania i parkowania pojazdów. W tym kontekście zaakcentował, że w świetle niekwestionowanych ustaleń organów w dniu 11 maja 2003 r., kiedy dokonano usunięcia przyczepy, nie obowiązywała Już umowa o współdziałaniu w zakresie usuwania i przemieszczania pojazdów, zawarta przez Spółkę cywilną (...) z Komendantem Miejskim Policji w (...), wobec czego Spółka ta nie była podmiotem uprawnionym do wykonywania czynności w tej materii. Tym samym nie doszło do nawiązania stosunku administracyjnego i skarżącej nie przysługuje status dozorcy w rozumieniu art 102 § 2 ustawy. Stosunek mógł bowiem łączyć starostę tylko z podmiotami wskazanymi przez niego do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu, nie zaś podmiotami działającymi Jedynie na mocy dyspozycji Policji, która nie może być podstawą stosunku administracyjnego i prawa do wynagrodzenia za dozór pojazdów. Z tego punktu widzenia bez znaczenia pozostaje fakt odebrania pojazdu przez Prezydenta (...) wskutek orzeczenia Jego przepadku na rzecz Gminy (...)".

W sposób tożsamy wskazał również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 1 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1260/17, w myśl którego: "Jeżeli skarżąca nie była podmiotem wyznaczonym przez starostę do realizacji zadań związanych z usuwaniem pojazdów i prowadzeniem parkingu dla pojazdów usuniętych, to nie doszło do nawiązania stosunku administracyjnoprawnego, a zatem skarżącej nie przysługuje status dozorcy, o którym mowa w art 102 § 2 u.p.e.a.".

Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 6 marca 2013 r. w sprawie sygn. akt II SA/Sz 1260/17 stwierdził, że "Określenie wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem tego dozoru, a także zwrot kosztów usunięcia pojazdu z drogi. Jest możliwe dopiero po ustaleniu podmiotu uprawnionego do wystąpienia z takim wnioskiem. Gdyby okazało się, że pojazd został usunięty z drogi przez podmiot który nie był wyznaczony przez starostę, czy też był on przechowywany na parkingu przez podmiot niewyznaczony przez starostę wówczas należy przyjąć, że Skarb Państwa łączy z takimi podmiotami stosunek cywilnoprawny, a nie stosunek administracyjnoprawny. Konsekwencją tego stanu rzeczy Jest możliwość ubiegania się o zapłatę należności powstałych z tego tytułu w trybie powództwa cywilnoprawnego, a nie na drodze administracyjnoprawnej".

Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 4 sierpnia 2011 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 205/11 stwierdził, że "Z żądaniem przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu na podstawie art 102 § 2 u.p.e.a. może wystąpić Jedynie podmiot którego łączy lub łączył stosunek administracyjny ze Skarbem Państwa. Wynikających z tego stosunku uprawnień i obowiązków nie można uczynić przedmiotem cywilnoprawnego obrotu". Ponadto, również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 29 grudnia 2010 r. w sprawie sygn. akt II SA/Sz 868/10 wskazał, że: "Ze skutecznym żądaniem ustalenia i przyznania w trybie administracyjnym wynagrodzenia za dozór może wystąpić tylko podmiot prowadzący parking wyznaczony przez starostę na mocy obowiązującego w danym okresie przepisu prawa (art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm. w związku z ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, Dz.U. Nr 98, poz. 602 ze zm.), a także podmiot umowy o współdziałaniu w zakresie parkowania pojazdów, o której stanowił § 10 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 stycznia 2000 r. w sprawie usuwania pojazdów i blokowania ich kół (Dz.U. Nr 5, poz. 64 ze zm.), przy założeniu trwania stosunku administracyjnoprawnego wynikającego z realizowania takiej umowy".

W doktrynie prawa wskazuje się także, że "Określenie wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem tego dozoru, a także zwrot kosztów usunięcia pojazdu z drogi są możliwe dopiero po ustaleniu podmiotu uprawnionego do wystąpienia z takim wnioskiem. Gdyby okazało się, że pojazd został usunięty z drogi przez podmiot, który nie był wyznaczony przez starostę, czy też był on przechowywany na parkingu przez podmiot niewyznaczony przez starostę, wówczas należałoby przyjąć, że Skarb Państwa łączy z takimi podmiotami stosunek cywilnoprawny, a nie stosunek administracyjnoprawny. Konsekwencją tego stanu rzeczy Jest możliwość ubiegania się o zapłatę należności powstałych z tego tytułu w trybie powództwa cywilnoprawnego, a nie na drodze administracyjnoprawnej" (tak D. Kijowski Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz LEX 2015 r.).

W tym miejscu należy zauważyć, że art. 130a ust. 10 p.r.d. (czy to brzmieniu obowiązującym przed zmianą z dnia 4 września 2010 r. - związaną z wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt P 4/06, OTK-A 2008/5/76, Dz. U. z 2008 r. nr 100, poz. 649 - czy też po tej nowelizacji) wiązał przejście własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa, a po wspomnianej nowelizacji, orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu - z warunkami, o których mowa w art. 130a ust. 1 lub 2 p.r.d., tj. z usunięciem pojazdu z drogi na koszt właściciela. Usunięcie to zaś, jak już zostało to wyartykułowane powyżej, winno było następować na warunkach określonych w dalszych jednostkach redakcyjnych art. 130a p.r.d., podlegających licznym zmianom.

Zdaniem składu orzekającego organy administracji nie pominęły istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy kwestii. Jednocześnie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku są w świetle art. 130a ust. 10e p.r.d. przedmiotem procedowania przed sądem powszechnym w sprawie przepadku pojazdu (por. stanowisko NSA w wyroku z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2142/15, CBOS). Zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego (dalej: "k.p.c.") orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądu należy rozważać w dwóch aspektach: pierwszy odnosi się do faktu istnienia prawomocnego orzeczenia, drugi przejawia się w mocy wiążącej orzeczenia. Prawomocne orzeczenie powoduje tę konsekwencję prawną, że nikt nie może negować faktu istnienia orzeczenia i jego określonej treści. Przepis art. 365 § 1 k.p.c. wywiera zatem określone skutki w sferze materialnoprawnej, gdyż jest przepisem prawa materialnego, który dotyczy także sądów administracyjnych (por. stanowisko NSA w wyroku z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt II GSK 796/17, CBOS). Ratio legis art. 365 § 1 k.p.c. stanowi to, że przepis ten gwarantuje zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć wzajemnie ze sobą sprzecznych, co byłoby nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyroki NSA z dnia 1 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1054/08 i z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt II FSK 1116/14, powołane w wyroku NSA z dnia 29 sierpnia 2017 r., CBOS). W ślad za Sądem Najwyższym należy również podkreślić, że powołany przepis realizuje jedną z najistotniejszych gwarancji konstytucyjnych, jaką jest prawo do rozstrzygnięcia sprawy przez niezawisły sąd (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP), która nie byłaby możliwa do osiągnięcia bez stabilności, pewności i niewzruszalności rozstrzygnięć sądowych, oraz jest jedną z gwarancji powagi wymiaru sprawiedliwości (por. wyrok SN z dnia 6 marca 2014 r. sygn. akt V CSK 203/13, Lex nr 1446456). Jednak nie może to wpływać na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, bowiem nie obejmuje okoliczności ustalonych w toku postępowania administracyjnego.

Konkludując w całości poczynione rozważania należy stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego do prawidłowo ustalonych okoliczności faktycznych.

W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., nie uwzględnił skargi, o czym orzeczono w sentencji niniejszego wyroku.