Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 59/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Oświata
Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono akt nadzoru
Powołane przepisy: article: art. 36a
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity
article: art. 90, art. 91
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t. jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Stażysta Aleksandra Frączkiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 marca 2012 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy J. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności aktu powierzenia w dniu [...] listopada 2011 r. J. I. pełnienia obowiązków Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. I. uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze; II. orzeka, że rozstrzygnięcie nadzorcze nie podlega wykonaniu; III. zasądza od Wojewody L. na rzecz Wójta Gminy J. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] listopada 2011 r. Wojewoda L. stwierdził nieważność aktu powierzenia w dniu [...] listopada 2011 r. Pani J. I. pełnienia obowiązków Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. przez Wójta Gminy J.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zakwestionowany akt został doręczony organowi nadzoru w dniu 8 listopada 2011 r. Przedmiotowym aktem Wójt Gminy J. powierzył J. I. pełnienie obowiązków Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. na okres od 2 listopada do 31 grudnia 2011 r.

Powołując się na stanowisko wyrażane w orzecznictwie organ nadzoru stwierdził, iż wojewoda w ramach przysługujących mu uprawnień nadzorczych posiada kompetencję do weryfikowania aktów administracyjnych w sprawie powierzenia stanowiska dyrektora szkoły. Powierzenie stanowiska dyrektora szkoły ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publiczno - prawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publiczno-prawny.

W ocenie organu nadzoru zakwestionowany akt powierzenia stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. istotnie narusza art. 36a ust. 5 ustawy z dnia z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, ze zm.; dalej jako: u.s.o.).

Organ wskazał, iż zgodnie z tym przepisem do czasu powierzenia stanowiska dyrektora zgodnie z ust. 2 lub 4 organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły wicedyrektorowi, a w szkołach, w których nie ma wicedyrektora, nauczycielowi tej szkoły, jednak nie dłużej niż na okres 10 miesięcy.

W ocenie organu sformułowanie "do czasu powierzenia stanowiska dyrektora, zgodnie z ust. 2 lub ust. 4" oznacza, iż czasowe powierzenie obowiązków dyrektora szkoły jest rozwiązaniem doraźnym, stanowiącym etap przejściowy procesu, który ma zakończyć się wyłonieniem dyrektora w drodze konkursu (ust. 2), a jeśli nie zgłosi się do niego żaden kandydat, albo nie zostanie w jego wyniku wyłoniony, powierzeniem tego stanowiska przez organ prowadzący szkołę ustalonemu przez niego kandydatowi (ust. 4).

Organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły w trybie przewidzianym w art. 36a ust. 5 u.o.s. tylko w sytuacji gdy stanowisko dyrektora pozostaje nieobsadzone. W badanej sprawie nie można jednak mówić o wakacie na stanowisku Dyrektora Szkoły Podstawowej w P., gdyż kandydat na to stanowisko został uprzednio wyłoniony w drodze konkursu - tj. w trybie art. 36a ust. 2 u.o.s.. Zatem przepis art. 36a ust. 5 nie może być w ogóle zastosowany.

Wojewoda wskazał, iż z okoliczności faktycznych sprawy wynika, iż w maju 2010 r. odbył się konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w P., który wygrała B. D., pełniąca tę funkcję od 2000 r. komisja konkursowa na posiedzeniu w dniu 19 maja wybrała B. D. jako kandydata na stanowisko dyrektora. Wójt Gminy J. w dniu [...] maja 2010 r. zarządzeniem Nr [...] zatwierdził wyniki przeprowadzonego konkursu. Ponieważ postępowanie konkursowe zakończyło się wyłonieniem kandydata, Wójt Gminy zobowiązany jest powierzyć stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w P. B. D. - na okres wskazany w art. 36a ust. 13 zd. pierwsze ustawy.

W ocenie organu okoliczności tej nie zmienia fakt, że Wójt Gminy J., po upływie roku od zatwierdzenia wyników konkursu, zarządzeniem Nr [...] z [...] kwietnia 2011 r. unieważnił konkurs na dyrektora Szkoły Podstawowej w P. Przedmiotowe rozstrzygnięcie Wójta Gminy J. nie uzyskało bowiem przymiotu prawomocności i wykonalności z uwagi na fakt, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 września 2011 r. (sygn. III SA/Lu 408/11) oddalił skargę Wójta Gminy J. na rozstrzygniecie nadzorcze stwierdzające nieważność ww. zarządzenia Nr [...].

Orzeczenie sądu oznacza wyeliminowanie z obrotu prawnego zarządzenia Nr [...] z mocą wsteczną. Skutki prawne tego rodzaju rozstrzygnięcia polegają więc na tym, że wyniki postępowania konkursowego na stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w P. pozostają w mocy, a więc że B. D. musi być w chwili obecnej uważana za kandydata prawidłowo wyłonionego na to stanowisko w wyniku konkursu.

Wobec powyższego organ nadzoru uznał, że było uzasadnione stwierdzenie nieważności przedmiotowego aktu jako wydanego z naruszeniem art. 36 ust. 5 u.o.s.

W skardze do sądu Wójt Gminy J. zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu nadzorczemu naruszenie:

- art. 85 w zw. z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591, ze zm.; dalej: u.s.g.) poprzez wydanie błędnego rozstrzygnięcia nadzorczego w sytuacji zgodności z prawem aktu powierzenia J. I. pełnienia obowiązków dyrektora szkoły oraz niedokonanie w sposób merytoryczny, w oparciu o obowiązujące przepisy analizy przedmiotowej sprawy,

- art. 91 ust. 1 w zw. z art. 90 u.s.g. poprzez wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego w stosunku do aktu administracyjnego zwolnionego ustawowo z doręczania tego aktu wojewodzie w trybie art. 90 u.s.g., w sytuacji gdy organ nadzoru mógł jedynie skierować skargę do WSA w trybie art. 93 u o s.g.

- art. 36a ust. 5 u.s.o. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły J. I. w dniu 2 listopada 2011 r., w związku z upływem rocznego okresu sprawowania stanowiska dyrektora przez B. D. od 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2011 r., na podstawie funkcjonującego w obrocie prawnym i w pełni legalnego aktu powierzenia stanowiska z dnia [...] lipca 2011 r., co wynikało z konieczności zapewnienia prawidłowego funkcjonowania szkoły do momentu wyłonienia i powierzenia stanowiska dyrektora osobie wyłonionej w drodze konkursu,

- art. 36a ust. 2 w zw. z art. 36a ust. 13 u.s.o. poprzez jego zastosowanie w oparciu o błędnie poczynione ustalenia faktyczne w związku z niedostatecznym wyjaśnieniem sprawy, polegające na twierdzeniu, iż brak jest przesłanek do powierzenia obowiązków dyrektora J. I., podczas gdy akt powierzenia stanowiska dyrektora B. D. zakończył okres sprawowania powyższej funkcji i do czasu zakończenia nowego konkursu skarżący miał prawo powierzyć obowiązki dyrektora nowej osobie,

- art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, nieustalenie wyczerpującego stanu faktycznego sprawy, nieprzeprowadzenia wszelkich niezbędnych dowodów, zwłaszcza nieuwzględnienie i brak merytorycznego stanowiska organu w stosunku do wyjaśnień skarżącego wskazanych w piśmie z dnia 28 listopada 2011 r.

- art. 6 KPA poprzez niezastosowanie zasady praworządności,

- art. 7 KPA przez naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej przy wydawaniu przedmiotowego rozstrzygnięcia nadzorczego, skutkującej ustaleniem stanu faktycznego w oparciu o niepełny, niewyczerpujący materiał dowodowy

- art. 10 KPA przez niezapewnienie właściwego, czynnego udziału strony w postępowaniu z uwagi na fakt, iż rozstrzygniecie nadzorcze wydano przed zapoznaniem się przez organ z wyjaśnieniami strony

- art. 12 w zw. z art. 57 § 5 KPA w zw. z art. 91 ust. 5 u.s.g. przez zbyt szybkie wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego w sytuacji gdy skarżący do 28 listopada 2011 r. miał prawo złożenia wyjaśnień i powyższy termin zachował; wskutek tego uchybienia rozstrzygnięcie zostało wydane przed odbiorem wyjaśnień skarżącego;

- art. 80 KPA poprzez uznanie za udowodnione okoliczności faktycznych w oparciu o całokształt materiału dowodowego,

- art. 81 KPA przez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do okoliczności mającej istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy przed wydaniem rozstrzygnięcia nadzorczego, w związku z czym okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu nie mogą być uznane za udowodnione.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w dniu [...] sierpnia 2011 r. Wójt Gminy J. powierzył pełnienie obowiązków dyrektora Szkoły Podstawowej w P. B. D. na okres od 1 września 2011 r. do 30 sierpnia 2011 r. Następnie aktem powierzenia z dnia [...] września 2011 r. powierzono B. D. pełnienie obowiązków dyrektora na kolejny okres tj. od 1 października 2011 r. do 31 października 2011 r. Zaistniała sytuacja wiązała się z wygaśnięciem aktu powierzenia z dnia [...] lipca 2011 r. na mocy którego B. D. zostało w drodze konkursu powierzone stanowisko dyrektora na okres roczny od 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2011 r. W związku z powyższym do czasu wyłonienia i powierzenia stanowiska dyrektora w drodze nowego konkursu, koniecznym było powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły kolejnej osobie w celu uporządkowania sytuacji prawnej i zapewnienia właściwego funkcjonowania placówki.

W trakcie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły pojawiły się nowe okoliczności nieznane dotychczas skarżącemu, z których wynikał brak przygotowania pedagogicznego B. D. do pełnienia obowiązków dyrektorskich. W związku z powyższym od 2 listopada 2011 do 31 grudnia 2011 r. powierzono pełnienie obowiązków Dyrektora szkoły J. I.

Skarżący wywiódł, że wbrew stanowisku Wojewody, w sprawie nie chodzi o ten sam konkurs, którego dotyczyło przywoływane w rozstrzygnięciu orzeczenie WSA w Lublinie z 15 września 2011 r. Przekazanie pełnienia obowiązków dyrektora kolejnej osobie dotyczy nowego stanu faktycznego związanego z ogłoszeniem nowego konkursu. Powyższa sytuacja wiąże się z utratą mocy prawnej aktu powierzenia z dniem [...] sierpnia 2011 r. stanowiska dyrektora B. D.

W skardze zarzucono, że Wojewoda L. wydał rozstrzygniecie nadzorcze nie czekając na wyjaśnienia strony, złożone w otwartym terminie, pismem z 28 listopada 2011 r. Tym samym oparł rozstrzygnięcie na błędnych ustaleniach faktycznych i uniemożliwił skarżącemu czynny udział w postępowaniu, poprzez wypowiedzenie się, co do ustalonego w sprawie stanu faktycznego wraz z zebranym materiałem dowodowym.

W związku z powyższym doszło jednocześnie do naruszenia art. 81 k.p.a. Organ nadzoru powinien przed wydaniem rozstrzygnięcia umożliwić skarżącemu wypowiedzenie się co do okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym okoliczności faktyczne ustalone w postępowaniu, w którym strona nie miała możliwości wzięcia udziału i wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, przed wydaniem decyzji, nie mogą być uznane za udowodnione.

Uniemożliwienie wzięcia udziału w postępowaniu i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie skarżącego Wojewoda pominął istotne w sprawie fakty, przedstawione w piśmie strony z 28 listopada 2011 r. a dotyczące braku wymaganych kwalifikacji, przede wszystkim w postaci przygotowania pedagogicznego, w przypadku B. D. Okoliczności te uniemożliwiały powołanie tej osoby na stanowisko dyrektora szkoły, gdyż stanowiłoby to rażące naruszenie prawa.

Dlatego też, niezwłocznie po upływie okresu pełnienia obowiązku dyrektora przez B. D., powierzono pełnienie obowiązków nowej, kompetentnej osobie – J. I., jednocześnie zapewniając funkcjonowanie placówki do momentu przeprowadzenia nowego konkursu i powierzenia stanowiska dyrektora nowej osobie.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda L. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym. Odnosząc się do zarzutów skargi organ nadzoru nie podzielił zastrzeżeń co do braku kompetencji do stosowania środków nadzoru w stosunku do aktu powierzenia obowiązków dyrektora szkoły, wywodząc, że nadzór jest sprawowany nad całą działalnością gminną.

Organ nadzoru nie zgodził się z zarzutami niewyjaśnienia wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych oraz naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu przez nieuwzględnienie stanowiska zawartego w piśmie z 28 listopada 2011 r. Organ podniósł, że przepisy nie wskazują terminu, w ciągu którego gmina powinna przedstawić swoje wyjaśnienia w sprawie, ponadto z treści zawiadomienia o wszczęciu postępowania wynikało, że wyjaśnienia powinny zostać złożone do dnia 28 listopada 2011 r. w siedzibie organu, musiały zatem przed tą datą zostać organowi nadzoru doręczone.

Ponadto organ nadzoru uznał, że złożone po terminie wyjaśnienia Wójta dotyczące kwalifikacji B. D. na dyrektora szkoły nie mają znaczenia dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, kwestionującego powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora J. I.

Wojewoda wskazał, że akt powierzenia B. D. stanowiska dyrektora szkoły na okres 1 roku szkolnego został w trybie nadzoru zaskarżony do sądu administracyjnego, jako wydany z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w okolicznościach sprawy Wójt jako organ prowadzący nie miał kompetencji do powierzenia stanowiska dyrektora osobie wyłonionej w wyniku konkursu na okres krótszy niż 5 lat.

W związku z tym powierzenie pełnienie obowiązków dyrektora szkoły J. I. nie znajdowało podstawy w art. 36a ust. 5 u.s.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przed przejściem do oceny zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody L. pod kątem jego merytorycznej treści należy odnieść się do podnoszonych w skardze argumentów związanych z brakiem kompetencji Wojewody do stosowania tego typu aktu nadzoru w stosunku do zakwestionowanego aktu powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły. W ocenie strony skarżącej w odniesieniu do takich aktów Wojewoda może jedynie wnieść skargę do sądu administracyjnego, na podstawie art. 93 u.s.g.

W ocenie sądu, zarzut powyższy, nie poparty zresztą w skardze żadnymi argumentami, nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca wydaje się opierać swój zarzut na treści art. 90 u.s.g. Przepis ten wskazuje termin, w jakim wójt ma obowiązek przedstawienia organom nadzoru uchwał i innych aktów podejmowanych przez organy gminy. Ustęp 1 tego przepisu rzeczywiście odnosi się do uchwał oraz przepisów porządkowych, ale już w ustępie 2 użyto określenia: "uchwały rady gminy i zarządzenia wójta". Z kolei art. 91 u.s.g., stanowiący podstawę prawną wydawania rozstrzygnięć nadzorczych, odwołuje się do pojęć: "uchwał i zarządzeń organów gminy". W ocenie sądu nie ma wystarczających argumentów, które pozwalałyby na ograniczenie kompetencji wojewody do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych tylko w stosunku do aktów wymienionych w art. 90 ust. 1 u.s.g. Na taką zwężającą wykładnię nie pozwala treść art. 93 u.s.g., nie wprowadzająca tego typu ograniczeń.

Istnieje bardzo bogate orzecznictwo, zarówno tutejszego sądu, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym jednoznacznie dopuszczano zastosowanie przez wojewodę formy rozstrzygnięcia nadzorczego w stosunku do aktów powierzenia stanowiska dyrektora szkoły lub powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły w trybie art. 36a u.s.o. (por. wyrok WSA w Lublinie z 31 stycznia 2011 r., III SA/Lu 557/10, powołujący się na uchwałę 7 sędziów NSA z dnia 16 grudnia 1996 r., OPS 6/96, ONSA z 1997 r. Nr 2, poz. 48; podobnie NSA w wyrokach z 30 lipca 2008 r., I OSK 288/08; z 30 lipca 2008 r., I OSK 298/08; z 7 grudnia 2009 r., I OSK 695/09; z 25 stycznia 2010 r., I OSK 1266/09; przytaczane orzeczenia dostępne w bazie na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela powyższe stanowisko i nie znajduje żadnych podstaw do odstąpienie od niego.

W konkluzji należy stwierdzić, że Wojewoda L. miał prawo do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego w odniesieniu do aktu powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły na podstawie art. 36a ust. 5 u.s.o.

Przechodząc do oceny merytorycznej treści zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, sąd stwierdza, że musi ono zostać uchylone, gdyż Wojewoda L. niezgodnie z prawem stwierdził nieważność aktu Wójta Gmina J. z [...] listopada 2011 r.

Dla uporządkowania dalszego wywodu należy przypomnieć, że art. 36a u.o.s. wprowadza dwojakiego rodzaju kompetencje organu prowadzącego szkołę: po pierwsze – powierzenie stanowiska dyrektora szkoły (ust. 1), po drugie – powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły (ust. 5). Kompetencje te są ze sobą ściśle powiązane, ale należy je odróżniać z uwagi na zupełnie odmienne ratio legis. Stanowisko dyrektora szkoły powierza się kandydatowi wyłonionemu w drodze konkursu. Z założenia akt ten zmierza do wyznaczenia osoby kierującej szkołą w dłuższej perspektywie czasowej, o czym świadczy także treść ust. 13, który co do zasady wskazuje 5-letni okres powierzenia stanowiska, wyjątkowo jedynie dopuszczając jego skrócenie, nie mniej jednak niż do 1 roku szkolnego.

W odróżnieniu od opisanej sytuacji, powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły ma charakter tymczasowy i zmierza do zapewnienia szkole kierownictwa do czasu wyłonienia dyrektora szkoły we właściwym trybie. Z treści art. 36a ust. 5 wynika zasada, że organ prowadzący może powierzyć pełnienie obowiązków dyrektora szkoły do czasu powierzenia stanowiska dyrektora kandydatowi wyłonionemu w konkursie (ust. 2) lub – w razie niepowodzenia postępowania konkursowego – kandydatowi ustalonemu przez siebie, po zasięgnięciu opinii rady szkoły i rady pedagogicznej.

Z treści tych uregulowań wynika, że podstawowym warunkiem powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły jest wakat na tym stanowisku i potrzeba zapewnienia kierowania szkołą do czasu powołania dyrektora w odpowiednim trybie.

W badanej sprawie sytuacja prawna w zakresie kierownictwa Szkołą Podstawową w P. jest niezwykle skomplikowana na skutek licznych aktów organu prowadzącego, z których znaczna część została zakwestionowana przez organy nadzoru lub bezpośrednio przez sąd, przy czym w części z tych spraw rozstrzygnięcia nie mają jeszcze waloru prawomocności.

Należy jednak stwierdzić, że zawisłość spraw dotyczących oceny legalności innych aktów Wójta Gminy J. nie ma w badanej sprawie znaczenia.

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli jest rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody L., stwierdzające nieważność aktu powierzenia obowiązków dyrektora szkoły J. I. na okres od 2 listopada do 31 grudnia 2011 r.

Argumentacja Wojewody zmierza do wykazania, że niedopuszczalne było powierzenie pełnienia obowiązków dyrektora szkoły J. I. w sytuacji, gdy organ prowadzący wadliwie powierzył stanowisko dyrektora szkoły tylko na okres jednego roku kandydatowi wyłonionemu w wyniku konkursu – B. D. Z twierdzeń Wojewody wynika teza, że o wakacie na stanowisku dyrektora nie może być mowy, ponieważ dyrektorem powinien być nadal kandydat wyłoniony w wyniku konkursu, czyli B. D., która powinna sprawować tą funkcję przez okres 5 lat, a nie tylko jednego roku.

Z argumentacją tą nie można się zgodzić. Należy zwrócić uwagę, że aktem z dnia [...] lipca 2011 r. Wójt Gminy J. powierzył B. D. stanowisko Dyrektora Szkoły Podstawowej w P. w okresie od dnia 1 września 2010 r. do 31 sierpnia 2011 r. Akt ten został zakwestionowany przez Wojewodę L., jednakże nie w drodze rozstrzygnięcia nadzorczego, lecz skargi do sądu administracyjnego.

Ocena legalności aktu organu gminy, zarówno dokonywana przez organ nadzoru, jak i sąd administracyjny musi uwzględniać stan faktyczny i prawny, jaki istniał w dacie podejmowania aktu. Nie można podważać legalności aktu, opierając się na faktach lub zdarzeniach prawnych, które zaistniały po dacie wydania aktu. W dacie wydawania przez Wójta Gminy J. aktu powierzenia J. I. pełnienia obowiązków dyrektora ([...] listopada 2011 r.), istniał rzeczywisty wakat na tym stanowisku, gdyż okres powierzenia tego stanowiska B. D. zakończył się z dniem 31 sierpnia 2011 r. Późniejsza ocena legalności aktu powierzenia stanowiska dyrektora z dnia [...] lipca 2011 r. nie może wpływać na ocenę legalności aktu powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora z [...] listopada 2011 r.

Sposób zastosowania art. 36a u.o.s. przez Wojewodę w zaskarżonym rozstrzygnięciu nadzorczym jest nieprawidłowy, bowiem całkowicie pomija wykładnię celowościową tego przepisu. Jak już wyżej wspomniano, celem instytucji powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora szkoły na podstawie art. 36a ust. 5 u.o.s. jest zabezpieczenie szkoły przed sytuacją, w której z różnych przyczyn do czasu wyłonienia dyrektora w trybie przewidzianym ustawą (art. 36a ust. 2 lub 4), szkoła byłaby pozbawiona osoby wykonującej obowiązki dyrektora. Osoba taka jest bowiem konieczna do prawidłowego funkcjonowania szkoły (por. wyrok WSA w Olsztynie z 19 grudnia 2007 r., II SA/Ol 991/07 oraz wyrok NSA z 30 lipca 2008 r., I OSK 298/08).

Skoro zakończył się okres powierzenia stanowiska dyrektora szkoły osobie wyłonionej w wyniku konkursu – B. D., w dacie wydawania aktu powierzenia pełnienia obowiązków dyrektora z dnia [...] listopada 2011 r. istniał wakat, który zobowiązywał Wójta Gminy J., jako organ prowadzący szkołę, do powołania osoby kierującej szkołą w trybie art. 36a ust. 5.

W konkluzji należy stwierdzić, że akt powołania z dnia [...] listopada 2011 r. był zgodny z prawem, a zatem Wojewoda nie miał podstaw do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 91 u.s.g. W związku z tym zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody jest niezgodne z prawem.

Zgodnie z art. 148 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.) sąd uwzględniając skargę jednostki samorządu terytorialnego na akt nadzoru, uchyla ten akt.

Z powyższych wywodów wynika również, że nie było podstaw do uwzględnienia zgłoszonego na rozprawie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia sprawy o sygn. akt: III SA/Lu 766/11, dotyczącej skargi Wojewody L. na wspomniany wyżej akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły z dnia [...] lipca 2011 r. Ocena legalności tego aktu pozostaje bez wpływu na ocenę sądu w niniejszej sprawie, gdyż w dacie wydawania zakwestionowanego przez Wojewodę zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym aktu powierzenia obowiązków dyrektora z dnia [...] listopada 2011 r. istniał wakat na stanowisku dyrektora, wymagający wypełnienia poprzez zastosowanie trybu przewidzianego w art. 36a ust. 5 u.o.s.

Uwzględnienie skargi z powyższych powodów w zasadzie zwalnia sąd z obowiązku szczegółowej analizy pozostałych zarzutów skargi, tym niemniej sąd uznaje za celowe odniesienie się do nich.

Zarzuty niewyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia są nieuzasadnione. Istota sprawy sprowadzała się do właściwej wykładni art. 36a ust. 5 u.s.o. i fakty istotne w tym zakresie zostały w toku postępowania nadzorczego wyjaśnione. Powoływane w piśmie Wójta Gminy J. z dnia 28 listopada 2011 r. argumenty dotyczące kwestionowania kompetencji B. D. do zajmowania stanowiska dyrektora szkoły są pozbawione jakiegokolwiek znaczenia dla oceny prawnej w badanej sprawie.

W ocenie sądu niezasadne są również powiązane ze sobą zarzuty naruszenia prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu nadzorczym oraz zbyt szybkiego wydania rozstrzygnięcia nadzorczego, bez uwzględnienia stanowiska zawartego w piśmie strony z 28 listopada 2011 r. Po pierwsze – argumenty podniesione w tym piśmie dotyczą kwestionowania kompetencji B. D. do zajmowania stanowiska dyrektora szkoły, co jak wyżej stwierdzono, pozostaje bez znaczenia dla oceny, czy istniały podstawy do powierzenia J. I. pełnienia obowiązków dyrektora. Uwzględnienie lub nieuwzględnienie argumentów podniesionych w piśmie z 28 listopada 2011 r. nie miało więc znaczenia dla wydania przez Wojewodę rozstrzygnięcia nadzorczego.

Ponadto pełnomocnik strony skarżącej nazbyt dosłownie rozumie wyrażony w art. 91 ust. 5 u.s.g. nakaz odpowiedniego stosowania do wydawania rozstrzygnięć nadzorczych przepisów KPA. Należy mieć na uwadze fakt, że upływ terminu do załatwienia sprawy na gruncie KPA nie ma w zasadzie żadnych skutków prawnych dla decyzji administracyjnej wydanej w tym postępowaniu. Z kolei jeżeli upłynie 30-dniowy termin, liczony od daty przedłożenia aktu organu gminy, organ nadzoru utraci kompetencje do samodzielnego stwierdzenia jego nieważności (art. 91 ust. 1 u.s.g.). Przedstawienie stanowiska organu gminy musi zatem nastąpić w takim terminie, aby organ nadzoru mógł ewentualnie skorzystać z własnych kompetencji do stwierdzenia nieważności aktu. W konkluzji – wyznaczony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania termin złożenia dodatkowych wyjaśnień w sprawie – do dnia 28 listopada 2011 r., należało rozumieć dosłownie, jako ostateczną datę, do której takie stanowisko wpłynie do organu nadzoru. Przywoływany w skardze art. 57 § 5 KPA nie mógł mieć tu zastosowania.

Mając powyższe na uwadze sąd uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze na podstawie art. 148 p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w punkcie II sentencji wyroku oparto na treści art. 152 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. Zwrot kosztów postępowania zasądzony na rzecz strony skarżącej objął kwotę wynagrodzenia pełnomocnika, będącego radcą prawnym w wysokości stawki minimalnej 240 zł (§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu; Dz. U. Nr 163, poz. 1349, ze zm.). Wpis w kwocie 300 zł został przez stronę uiszczony nienależnie, ponieważ zgodnie z art. 100 u.s.g. postępowanie sądowe w sprawach skarg na akty nadzoru nad samorządem gminnym jest wolne od opłat sądowych. Rozstrzygnięcie w przedmiocie nienależnie uiszczonego wpisu zapadnie odrębnie.