Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 155/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 200, art. 205 par. 1, art. 58 par. 1 pkt 6 w zw. z art. 50 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 26 par. 1, par. 4, par. 5 pkt 1, art. 27 par. 1 pkt 2, art. 33 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2014 poz 1619
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Protokolant st. specjalista Lidia Porczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 roku sprawy ze skargi G. P. i G. R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] znak: [...]; 2. odrzuca skargę G. P.; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz G. R. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., po rozpoznaniu zażalenia G. R., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...], znak: [...].

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...], nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. nakazał A. K. i P. K. reprezentowanym przez przedstawiciela ustawowego A. K.-R., G. K. oraz G. P. rozbiórkę ogrodzenia frontowego nieruchomości przy ul. A 55 w Ł., wzdłuż ulicy A i ulicy B..

Decyzją z dnia [...] nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyrokiem z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 224/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G. P. na decyzję [...]WINB z dnia [...].

Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OSK 2469/11 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną G. P. od powyższego wyroku WSA w Łodzi.

Po ustaleniu, że obowiązek rozbiórki nie został wykonany, PINB w dniu 12 listopada 2010 r. wystosował upomnienie do zobowiązanych na podstawie art. 15 § 1 i 2 u.p.e.a. informując, że obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...]nr [...] nie został wykonany. Upomnienie odebrano w dniu 19 listopada 2010 r.

Pomimo doręczenia upomnienia obowiązek w dalszym ciągu nie został wykonany przez żadnego z solidarnie zobowiązanych, w związku z czym w dniu 8 sierpnia 2014 r. PINB w Ł. wystawił tytuły wykonawcze nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] na rzecz odpowiednio: G. A. P., G. J. K., A. D. K. i P. J. K.. G.P. tytuł wykonawczy odebrała w dniu 14 sierpnia 2014 r., zaś G. K., A. K. i P. K. w dniu 18 sierpnia 2014 r. (przesyłkę odebrał A.R. - ojciec).

W dniu 21 sierpnia 2014 r. zobowiązani – G. R., A. R. i P. R. z zachowaniem terminu wnieśli zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] nr [...], znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 17, art. 33, art. 34 § 1 i 4 u.p.e.a. oddalił jako bezzasadne zarzuty zgłoszone przez G. R., A. R. i P. R., na postępowanie egzekucyjne prowadzone w sprawie obowiązku rozbiórki ogrodzenia frontowego nieruchomości przy ul. A 55 w Ł.. Rzeczone postanowienie zostało doręczone P. R. i A. R. w dniu 6 lipca 2015 r., zaś G.R. w dniu 8 lipca 2015 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli P. R., A. R. i G. R..

Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził wniesienie zażalenia przez P. R. i A. R. z uchybieniem terminu.

Pismem z dnia 16 października 2015 r. wniesionym za pośrednictwem elektronicznej Platformy Usług Administracji Publicznej, G. P. wniosła w formie elektronicznej o zawieszenie postępowania, "na podstawie art. 98 § 1 K.p.a." m.in. w sprawie zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. [...] z dnia [...].

Postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił zawieszenia postępowania.

Przy piśmie z dnia 1 grudnia 2015 r. Główny Urząd Nadzoru Budowlanego wypożyczył akta sprawy.

Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 18, art. 33, art. 34 § 1, § 4 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) – dalej w skrócie "u.p.e.a.", utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W jego uzasadnieniu organ przywołał brzmienie art. 15 § 1, art. 26 § 1 i 4, art. 26 § 5 pkt 1, art. 27 § 1 pkt 9, art. 34 § 4 i § 5, art. 33 § 1 u.p.e.a., a następnie stwierdził, że jak wynika z treści zażalenia wniesionego przez G. P. na postanowienie z dnia [...] nr [...], znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., którym oddalono zarzuty zgłoszone przez G. P. w sprawie postępowania egzekucyjnego między zobowiązanymi, to jest G. K., A. K. i P. K., a osobami wnoszącymi zażalenie na postanowienie nr [...] z dnia [...], znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł., czyli P. R., A. R. i G. R. zachodzi tożsamość. G. P. wyjaśniła, że "dzieci mojego brata Pana D. K. zostały przysposobione przez męża ich matki w 2006 r.". Nieprawidłowo przy tym wnoszący zażalenie wskazuje, że skoro osoby "nie istnieją i nie figurują w zbiorach PESEL", to są osobami nieistniejącymi. Niewątpliwie zmiana nazwisk wyżej wskazanych osób, w tym wnoszącego zażalenie, powodowana aktem przysposobienia przez męża matki, nie spowodowała "nieistnienia osób", a jedynie zmianę danych osobowych. Również z porównania dat urodzenia i numerów PESEL implikuje tylko jeden wniosek, że osoby wskazane w decyzji PINB z dnia [...] są tymi samymi osobami, które zostały wskazane w tytułach wykonawczych, a następnie wniosły zarzuty i zażalenie na postanowienie oddalające zarzuty i co najbardziej istotne są współwłaścicielami nieruchomości przy ul. A 55 w Ł., dla której prowadzona jest księga wieczysta nr [...]. [...]WINB podkreślił, że we wskazanej księdze wieczystej nadal jako współwłaściciele figurują, poza G. A. P. (udział wynoszący 1/2), G. J. K. (udział 1/6), A. D. K. (udział 1/6), P. J.K. (udział 1/6).

Według organu II instancji przesłanka z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., polega na podjęciu przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych względem podmiotu błędnie uznanego za zobowiązanego. Ma ona miejsce wówczas, gdy obiektywnie osoba, oznaczona jako zobowiązany w tytule wykonawczym, pozostaje innym podmiotem niż adresat decyzji stanowiącej podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. Klasycznym przykładem błędu co do osoby zobowiązanego jest sytuacja prowadzenia egzekucji przeciwko osobie innej niż zobowiązany, chociaż noszącej to samo imię i nazwisko, skierowanie egzekucji do spółki działającej pod określoną firmą podczas, gdy decyzja nakładała obowiązek na inny podmiot o tożsamej jak spółka nazwie. Zarzut ten dotyczy jedynie kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję, natomiast do prowadzenia szerszych ustaleń, czy wręcz weryfikacji osoby zobowiązanego w kierunku ustalenia zasadności obciążenia jego egzekwowanym obowiązkiem organ egzekucyjny nie ma prawa. Innymi słowy, zarzut co do osoby zobowiązanego nie może zmierzać do merytorycznego ustalenia osoby zobowiązanego. W przeciwnym wypadku sprowadzałby się do badania zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego, czego explicite zakazuje art. 29 § 1 u.p.e.a.

Jednocześnie organ podkreślił, że to na zobowiązanym, nie zaś na organie administracji publicznej ciąży obowiązek powiadamiania o zmianie danych osobowych czy adresu zamieszkania. Trudno bowiem oczekiwać tego, aby organ administracji publicznej, każdorazowo przed wydaniem decyzji czy wszczęciem postępowania egzekucyjnego miał obowiązek występowania do sądów czy urzędów stanu cywilnego z zapytaniem czy osoby będące na przykład właścicielami nieruchomości, nie zmieniły stanu cywilnego, płci, nie zostały przysposobione, bądź zmieniły nazwisko. Nie można podzielić tym samym podnoszonego w zażaleniu G. P. na postanowienie nr [...] i "popieranego w całości" przez G. R. zarzutu, iż obowiązkiem organu z uwagi na okoliczność, że "miejsce zamieszkania stron nie uległo zmianie" było "zgłoszenie się do Sądu Rejonowego w Z. III Wydział Cywilny (adres w na stronach Bip-u) z wnioskiem o wydanie odpisu orzeczenia Sądu w sprawie przysposobienia i zmianie nazwiska małoletnich". Nie tylko w dacie wydania decyzji, ale także aktualnie, jako współwłaściciele w udziale po 1/6 figurują G. K., A. K. i P. K., a nie G. R., A.R. i P.R..

Według [...]WINB nie budzi wątpliwości, że zobowiązanemu doręczono upomnienie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a wystawiony tytuł wykonawczy sporządzono na urzędowym wzorze, spełnia on wszystkie wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. i jest on prawidłowy. Jakkolwiek we wzorze przewidziano miejsce na wskazanie numeru PESEL zobowiązanego, to ujęcie tego numeru czy daty urodzenia zobowiązanego w tytule wykonawczym nie jest obowiązkowe. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie imienia i nazwiska zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację. Miejsce do wpisania numeru REGON albo PESEL oznacza, że dozwolone jest dodatkowe identyfikowanie podmiotu zobowiązanego poprzez ww. numer, ale nie jest to obowiązek organu, a tym samym jego brak nie może być traktowany jako uchybienie. Skoro w u.p.e.a. ani też w przepisach wykonawczych do tej ustawy, ustawodawca nie zawarł przepisu, z którego wynikałby nakaz, by tytuł wykonawczy zawierał numer PESEL, a co za tym idzie okoliczność, że osoby o wskazanych numerach PESEL są "osobami nieistniejącymi" nie może stanowić zarzutu błędnego ustalenia osoby zobowiązanej. Zobowiązany – G. R., nie przedstawił żadnych dowodów, z których wynikałoby, że osoba określona w decyzji jako zobowiązana do wykonania nakazu, była inną osobą niż wnoszący zarzuty i zażalenie na postanowienie o oddaleniu zarzutów. Zmianie uległy jedynie dane osobowe tej osoby, o czym organ wydający decyzję, jak też organ egzekucyjny wystawiając tytuł wykonawczy nie miał wiedzy, bowiem nie dokonano zmian w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości, na której znajduje się ogrodzenie objęte nakazem rozbiórki, jak też nie przedstawiono dokumentów i nie poinformowano organu o przysposobieniu i wynikającej stąd zmiany danych osobowych (nazwiska).

W dalszej części uzasadnienia [...]WINB odnosząc się do brzmienia art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a. stwierdził, że skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności, na podstawie których należałoby uznać, że zachodzi co najmniej czasowa niemożność wykonania obowiązku, a tym bardziej, że ma miejsce trwała niewykonalność decyzji. Ciężar dowodu, co do tego że obowiązek o charakterze niepieniężnym jest niewykonalny w rozumieniu art. 33 § 1 pkt 5, obciąża stronę wnoszącą zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Według [...]WINB niewątpliwe jest, że osoba wskazana w decyzji jako zobowiązana, jest tą samą osobą, która została następnie upomniana i do której skierowano tytuł egzekucyjny. Ta sama osoba następnie wniosła zarzuty i zażalenie na postanowienie w przedmiocie oddalenia zarzutów, jakkolwiek na skutek przysposobienia zmieniły się jej dane osobowe.

Przedmiotem badania w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., jest jedynie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, a nadto z mocy prawa organ ten nie może badać zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Zarzut, co do zobowiązanego nie może zmierzać do merytorycznego ustalenia osoby zobowiązanego, a jedynie do tego, czy osoba wskazana w decyzji jest tą osobą wskazaną w tytule wykonawczym i przeciwko której podejmowane są czynności egzekucyjne. W innej sytuacji, organ naruszyłby art. 29 u.p.e.a., bowiem badałby zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Nie ma również znaczenia, że osoba zobowiązana nie włada czy nie zarządza nieruchomością. Tym samym brak jest podstaw do uznania, że błędnie określono osobę zobowiązaną. Jednocześnie organ wyższego stopnia stwierdza, że zarzut zobowiązanej nie jest i nie był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym lub sądowym, stąd też brak jest podstaw do wydania postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu (art. 34 § 1a u.p.e.a.).

Obowiązek rozbiórki jest wykonalny i podlega nadal wykonaniu, nie został umorzony w całości albo w części, nie nastąpiło jego przedawnienie, wygaśnięcie, jak też nie jest obowiązkiem nieistniejącym. Wykonanie obowiązku nie zostało również odroczone i jest on wymagalny. Co się tyczy zarzutu niewykonalności decyzji, może ona stanowić jedynie przedmiot postępowania administracyjnego (nadzwyczajnego - art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.) i nie podlega rozpoznaniu w postępowaniu egzekucyjnym. Jedynie po wszczęciu postępowania administracyjnego nadzwyczajnego i wstrzymaniu wykonania decyzji, możliwe byłoby uznanie zarzutu niewykonalności (czasowej). Nie sposób zgodzić się przy tym, że nałożenie obowiązków na osoby nieistniejące oznacza niewykonalność obowiązku (może jedynie prowadzić do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, albo stanowić skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie - art. 156 § 1 pkt 2 i pkt 4 K.p.a.). Tym samym podnoszone przez G.R. zarzuty, w tym również w części dotyczącej zarzutów "popieranych w całości" podniesionych przez G. P., okazały się bezzasadne, w związku z czym PINB w Ł. prawidłowo i zgodnie z prawem postanowił o ich oddaleniu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi G. P. i G.R. wnieśli o uchylenie postanowień organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonych postanowień. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia:

1. art. 27 § 1 pkt. 7 u.p.e.a., poprzez błędne przyjęcie, iż zaskarżone tytuły wykonawcze spełniają wszystkie wymogi przewidziane powyższym przepisem, gdy faktycznie tytuły pozbawione są podstawowych prawidłowych elementów takich jak imię, nazwisko i numer PESEL dłużników;

2. art. 9 K.p.a., poprzez zaniechanie przez organ II instancji dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych i przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia błędnych ustaleń i nieuznanie, że szczegółowe warunki jakim winny odpowiadać tytuły wykonawcze wydawane w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zostały szczegółowo określone, nie tylko w art. 27 tej ustawy, ale również w sposób konstytutywny w załączniku nr 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej. W szczególności w zakresie oznaczenia dłużnika, konstytutywnym elementem określonym w załącznikach do wspomnianego rozporządzenia jest oznaczenie nr PESEL;

3. art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewystarczające zebranie i rozważenie materiału dowodowego i tym samym niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz naruszenie gwarancji zawartych w przepisach regulujących postępowanie dowodowe znajdujących wyraz w pomięciu ciążącego na organie obowiązku podjęcia ciągu czynności procesowych mających na celu kompleksowe zebranie i wszechstronne rozpatrzenie całego zgromadzonego materiału dowodowego w niniejszej sprawie. W skutek tych zaniechań i niepełnego materiału dowodowego zapadło błędne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie;

4. art. 10 § 1 K.p.a. w szczególności pominięcie zapewnienia czynnego udziału strony w czynnościach mających na celu ustalenie spełnienia zasadności wymogów statuowanych na gruncie procedury administracyjnej, takich jak przeprowadzenie wszystkich wnioskowanych przez stronę dowodów;

5. art. 75 K.p.a. na skutek niemal "kalkowego" powielenia przez organ II instancji za organem I instancji sprzeczności ustaleń z treścią dokumentów istniejących w aktach, braku wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, zwłaszcza wobec okoliczności, na które powołują się strony postępowania egzekucyjnego;

6. art. 80 K.p.a. wobec braku oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, która w żadnym wypadku nie może nabrać charakteru dowolności; jednocześnie pominięciu przez organ okoliczności, które wymagały udowodnienia, a które w świetle istniejących dowodów materiału dowodowego zostały celowo pominięte;

7. art. 11 K.p.a. poprzez brak wskazania w treści zaskarżonej decyzji przesłanek jej wydania wobec konieczności szerokiego motywowania rozstrzygnięć w szczególności nie odniesienie się w pełni do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, co ewidentnie świadczy o szablonowym i tendencyjnym potraktowaniu niniejszej sprawy.

Odpowiadając na skargę [...]WINB w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonego postanowienia.

Postanowieniem z dnia [...] tutejszy sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia.

W dniu [...] G. P. złożyła pismo procesowe, do którego załączyła postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] orzekające o uchyleniu postanowienia PINB z dnia [...]. nr [...], znak [...] i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji z tego powodu, że wierzyciel posiadając wiedzę o zmianie nazwisk zobowiązanych wystawił tytuły wykonawcze na poprzednie, nieistniejące już nazwiska. Według [...]WINB organ I instancji powinien uzupełnić materiał dowodowy o brakujące dokumenty, w tym postanowienie Sądu Rejonowego w Z. o przysposobieniu G. K., A. K. i P. K. oraz dołączyć do akt brakującą notatkę służbową z dnia 9 lutego 2009 r., a następnie ponownie wystawić tytuły wykonawcze do osób o aktualnych nazwiskach. Według skarżącej wobec załączonego wyżej postanowienia [...]WINB z dnia [...] niezrozumiałe jest stanowisko tego organu prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 29 czerwca 2016 r. stawił się skarżący G. R., który okazał dowód osobisty z numerem pesel [...] oraz uczestnicy postępowania A. R. i P. R.. Skarżący poparł skargę. Uczestnicy postępowania również poparli skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga G. R. zasługiwała na uwzględnienie, natomiast skarga G. P. jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu.

Według art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd rozważając legalność postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. o oddaleniu jako bezzasadnych zarzutów zgłoszonych przez G. R., A. R. i P. R. do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sprawie obowiązku rozbiórki ogrodzenia frontowego nieruchomości przy ul. A 55 w Ł. stwierdził, że zostały one podjęte z istotnymi naruszeniami przepisów obowiązującego prawa, co skutkowało koniecznością usunięcia ich z obrotu prawnego.

W tej sprawie spór pomiędzy stronami postępowania sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy - jak twierdzi organ – brak jest podstaw do twierdzenia, że błędnie określono osobę zobowiązaną do wykonania nakazu rozbiórki ogrodzenia, albowiem zobowiązanemu doręczono upomnienie przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego a wystawiony tytuł wykonawczy spełnia wszystkie wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. i jest prawidłowy, czy też – jak podnosi skarżący – w realiach rozpoznawanej sprawy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, a wystawione tytuły wykonawcze są nieprawidłowe.

Analiza akt sprawy potwierdza niewątpliwie zasadność stanowiska prezentowanego przez skarżącego.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru (art. 26 § 1 u.p.e.a.). Jeżeli wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, przystępuje z urzędu do egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego przez siebie wystawionego (art. 26 § 4 u.p.e.a.). Zgodnie z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego, który powinien zawierać elementy enumeratywnie określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. Jednym z takich elementów jest wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację (art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a.).

Dodać należy, że przepis art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. został znowelizowany mocą art. 39 pkt 8 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 1269) i z dniem 1 stycznia 2016 r. otrzymał następujące brzmienie: "wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także numeru identyfikacji podatkowej (NIP) lub numeru Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), jeżeli zobowiązany taki numer posiada". Zmiana ta, co wynika z treści uzasadnienia do projektu ustawy (druk nr 3320 zamieszczony na stronach internetowych Sejmu i Senatu pod adresami http://www.sejm.gov.pl i http://www.senat.gov.pl) podyktowana była koniecznością uniknięcia pomyłki co do osoby zobowiązanego. Według ustawodawcy imię i nazwisko nie dają bowiem gwarancji jednoznacznej identyfikacji zobowiązanego.

W ocenie sądu poprawność wystawionego tytułu wykonawczego, który uruchamia postępowanie egzekucyjne nie powinna budzić żadnych wątpliwości co do osoby zobowiązanego. Wprawdzie w dacie podjęcia poddanych kontroli sądu postanowień organów egzekucyjnych obu instancji przepis art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. nie nakładał obowiązku zamieszczenia w tytule egzekucyjnym numeru pesel zobowiązanego (ani też imienia ojca) niemniej jednak, jeśli organ zdecydował się na jego zamieszczenie w treści tytułu wykonawczego, celem ułatwienia identyfikacji osoby zobowiązanego, to dane te powinny być prawidłowe i nie budzące żadnych wątpliwości, a przede wszystkim aktualne w dacie jego wystawienia. Ten sam wymóg dotyczy określenia imienia i nazwiska zobowiązanego.

W literaturze przedmiotu podkreśla się, że błąd co do osoby zobowiązanego dotyczy zarówno w sytuacji, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego i której doręczyli tytuł wykonawczy wraz z pouczeniem o prawie wniesienia zarzutów, jak i sytuacji, gdzie w tytule wykonawczym wskazano osobę, na której nie ciąży obowiązek. Sytuacja druga może być wynikiem błędnego określenia zobowiązanego w tytule wykonawczym przez wierzyciela lub przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego (vide: Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Lex). W judykaturze wskazuje się, że jeśli pomiędzy treścią tytułu wykonawczego a treścią orzeczenia będącego podstawą jego wystawienia (mandatu karnego) istnieje rozbieżność co do imienia i nazwiska osoby zobowiązanej, to taka sytuacja wypełnia przesłanki uznania, że w sprawie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanej, o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 930/06 – Lex nr 295065).

W rozpoznawanej sprawie obowiązek rozbiórki ogrodzenia wynikający z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] został nałożony między innymi na A. K. i P. K. reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego A. K. – R. oraz G. K.. Wobec niewykonania obowiązku rozbiórki organ egzekucyjny w dniu 12 listopada 2010 r. wystosował do wymienionych podmiotów upomnienia, następnie zaś w dniu [...] wystawił tytuły egzekucyjne nr [...], [...], [...] zawierające błędne, bo nieaktualne dane osób zobowiązanych do wykonania rozbiórki ogrodzenia zarówno w zakresie do nazwiska każdego z nich, numeru pesel oraz imienia ojca. Na powyższą okoliczność trafnie zwracali uwagę zobowiązani podnosząc zarzuty do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w postaci błędu co do osoby zobowiązanego oparte na brzmieniu art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a., natomiast organ egzekucyjny pomimo zweryfikowania jego trafności oraz uzupełnienia w tym zakresie akt prowadzonego postępowania egzekucyjnego między innymi o odpisy zupełne aktów urodzenia A. R., P. R. i G. R. oraz notatkę sporządzoną w dniu 27 lutego 2009 r. na okoliczność stawienia się przez A. K. – R. i poinformowania o zmianie nazwiska synów na R. stał na stanowisku o niezasadności zarzutów, które w przekonaniu sądu nie może zasługiwać na akceptację w demokratycznym państwie prawa. W świetle akt sprawy chybione jest twierdzenie organu egzekucyjnego, że nie posiadał on wiedzy o zmianie danych osobowych zobowiązanych oraz, że nie przedstawiono mu dokumentów, nie poinformowano organu o przysposobieniu i wynikającej stąd zmiany danych osobowych (nazwiska). Informacją o zmianie nazwiska zobowiązanych z K. na R. organ egzekucyjny, który jest jednocześnie wierzycielem dysponował już na etapie postępowania administracyjnego, zakończonego wspomnianą wyżej decyzją nakazującą rozbiórkę ogrodzenia z dnia [...] czego ewidentnym dowodem jest wspomniana notatka z dnia 27 lutego 2009 r. Poza tym uwadze jego umknęło, że zmianą zostały objęte nie tylko nazwisko zobowiązanych ale także ich numery pesel i imię ojca, a więc kluczowe dane umożliwiające ich identyfikację. W tej sprawie skarżącym jest G. R., legitymujący się dowodem osobistym, na którym widnieje numer pesel [...], natomiast znajdujący się w aktach sprawy tytuł wykonawczy wystawiono na G. K. numer pesel [...], czyli na zupełnie inny podmiot. Bezspornie zatem w realiach tej sprawy wystąpił błąd formalny co do osoby zobowiązanego, który organy egzekucyjne obu instancji powinny były naprawić w toku prowadzonego przezeń postępowania.

Reasumując zarzut błędu co do osoby zobowiązanego zasługiwał na uwzględnienie, natomiast organ odmawiając mu zasadności naruszył w sposób mający wpływ na wynik sprawy przepisy art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz art. 27 § 1 pkt 2 w zw. z art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a.

Na marginesie poczynionych wyżej rozważań godzi się zwrócić uwagę na załączone do pisma G.P. postanowienie [...]WINB z dnia [...] uchylające postanowienie PINB z dnia [...] i przekazujące mu do ponownego rozpoznania sprawę wymierzenia grzywny w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania rozbiórki ogrodzenia z powodu wadliwie wystawionych tytułów wykonawczych. Brak konsekwencji organu orzekającego w wydawanych w toku tego samego postępowania egzekucyjnego rozstrzygnięciach co do prawidłowości wystawionych tytułów wykonawczych niewątpliwie nie sprzyja pogłębianiu zaufania obywateli do organów państwa.

Kontynuując postępowanie egzekucyjne organ uwzględni poczynione wyżej uwagi i prawidłowo ustali aktualne dane osób zobowiązanych do wykonania nakazu rozbiórki ogrodzenia. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest bowiem możliwe wyłącznie na podstawie tytułu wykonawczego, którego poprawność nie budzi zastrzeżeń.

Wobec powyższego sąd w punkcie pierwszym wyroku uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 p.p.s.a.

Powodem odrzucenia skargi G. P. był natomiast stwierdzony brak po jej stronie interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. do wniesienia skargi na będące przedmiotem kontroli tutejszego sądu postanowienie [...]WINB z dnia [...] nr [...]. Zaskarżone postanowienie, co wynika jednoznacznie z poczynionych wyżej rozważań dotyczyło oceny zasadności zarzutów podniesionych w toku postępowania egzekucyjnego przez braci R.. Z akt sprawy wynika natomiast, że w przedmiocie zarzutów G. P. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał odrębne postanowienie z dnia [...] nr [...], względem którego przysługiwała stronie legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z możliwości tej jednak skarżąca nie skorzystała, skarżąc postanowienie nie naruszające jej interesu prawnego, lecz co najwyżej interes faktyczny. W orzecznictwie podkreśla się, że o statusie strony w postępowaniu sądowym decyduje posiadanie interesu prawnego (art. 50 § 1 p.p.s.a.). Podstawę procesowej legitymacji strony musi stanowić przepis prawa materialnego wskazujący na własne prawo (interes prawny) lub obowiązek podmiotu, które podlegają skonkretyzowaniu w postępowaniu administracyjnym. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego – taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Przymiotu strony nie ma natomiast osoba, która swój udział w postępowaniu opiera na potrzebie ochrony lub zaspokojenia interesu faktycznego (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 2719/12 - Lex nr 1239442).

Powyższe ustalenia skutkowały odrzuceniem skargi G.P. na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 50 § 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w punkcie drugim wyroku.

O kosztach sądowych należnych skarżącemu od organu sąd rozstrzygnął w punkcie trzecim wyroku mając na względzie regulację art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

a.tp.