Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 758/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, lit. c
journal: Dz.U. 2023 poz 259
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1a pkt 2, ust. 1b
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 7, art. 15, art. 76 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Dnia 22 lutego 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Sieniuć (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Michał Zbrojewski Asesor WSA Tomasz Furmanek Protokolant Asystent sędziego Izabela Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2023 roku sprawy ze skargi A.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 1 lipca 2022 roku nr SKO.4141.290.22 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję. MR


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 1 lipca 2022 r., nr SKO.4141.290.22, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", oraz art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615 ze zm.), powoływanej dalej jako: "u.ś.r.", utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy Nowa Brzeźnica z dnia 19 maja 2022 r., znak: GOPS.5211.24.2022, o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy wynika, że A.S. wnioskiem z dnia 17 listopada 2021 r. wystąpiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką – E.S. Po rozpoznaniu wniosku, decyzją z dnia 9 grudnia 2021 r. Wójt Gminy Nowa Brzeźnica odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu, decyzją z dnia 19 stycznia 2022 r., po rozpoznaniu odwołania A.S., uchyliło ww. decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją z dnia 24 lutego 2022 r. Wójt Gminy Nowa Brzeźnica ponownie odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Sieradzu decyzją z dnia 1 kwietnia 2022 r., znak: SKO.4141.108.22, po rozpoznaniu odwołania A.S., uchyliło ww. decyzję i sprawę przekazało organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy Nowa Brzeźnica decyzją z dnia 19 maja 2022 r. również odmówił przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 17, art. 20, art. 23 ust. 1-4, ust. 4aa, ust. 5a-5c, art. 24 ust. 1 i 4 oraz art. 26 ust. 1 u.ś.r.

W odwołaniu od powyższej decyzji A.S. wskazała, że spełnia wszystkie warunki do przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, przywołaną na wstępie decyzją, po rozpoznaniu odwołania A.S., utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 19 maja 2022 r. W motywach rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania i odwołując się do treści art. 17 ust. 1, ust. 1a i ust. 1b u.ś.r. wyjaśniło, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż matka wnioskodawczyni – E.S. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Pajęcznie z dnia 1 października 2020 r., znak: PZON.8321.1.246.2020, zaliczającym ją do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Jak wynika ze wskazanego orzeczenia, wydanego do dnia 31 października 2022 r., niepełnosprawność istnieje od 55 roku życia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od marca 2020r. Jednocześnie E.S. legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 26 listopada 2020 r., nr akt [...], stwierdzającym, że jest ona trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Oznacza to, że w sprawie spełniony został warunek dotyczący osoby wymagającej opieki wymieniony w art. 17 ust. 1 u.ś.r.

Jednakże, w ocenie organu pierwszej instancji - jak wskazało Kolegium, w sprawie występują okoliczności, które nie pozwoliły na ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego dla A.S. w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, bowiem niepełnosprawność nie powstała w terminie określonym przez ustawodawcę, zatem w sprawie ma zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r.

Istota sporu w sprawie, zdaniem Kolegium, sprowadza się więc do tego, czy opiekunowi może przysługiwać świadczenie pielęgnacyjne z art. 17 u.ś.r., pomimo że niepełnosprawność osoby dorosłej, która pozostaje pod jego opieką, nie powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Przy rozważaniu tej kwestii Kolegium uwzględniło treść i skutki płynące z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13). Trybunał Konstytucyjny ww. wyrokiem orzekł niezgodność z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności. W ocenie Trybunału, brzmienie art. 17 ust. 1b u.ś.r. prowadzi do sytuacji, w której "osoba rezygnująca bądź niepodejmująca pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad najbliższą osobą niepełnosprawną w wieku powyżej 25 roku życia może być traktowana w odmienny sposób - z punktu widzenia prawa do świadczeń opiekuńczych - w zależności od wieku powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki.

Następnie Kolegium wskazało na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd wskazujący, że przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. został pozbawiony niekonstytucyjnej treści normatywnej polegającej na niedopuszczalnym różnicowaniu sytuacji prawnej uprawnionych do świadczeń pielęgnacyjnych w świetle kryterium wieku powstania niepełnosprawności osoby, nad którą uprawniony sprawuje opiekę. Wobec tego - zdaniem Kolegium - wydanie w sprawie decyzji w oparciu o art. 17 ust. 1b u.ś.r. w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności z Konstytucją RP tego przepisu w określonym w nim zakresie, nie znajduje uzasadnienia. Pominięcie przez organ pierwszej instancji derogacyjnego skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego w postaci eliminacji niekonstytucyjnej treści normatywnej z art. 17 ust. 1b u.ś.r. i oparcie decyzji odmownej w sprawie prawa skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad jej niepełnosprawną w stopniu znacznym matką na przesłance wieku powstania niepełnoprawności stanowiło naruszenie prawa materialnego, którego postać (wadliwe ustalenie zakresu i treści obowiązywania podstawy materialnoprawnej sprawy) bezpośrednio wpłynęła na treść wydanego rozstrzygnięcia.

Zdaniem Kolegium, w świetle powyższego, organ rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego złożony przez opiekuna dorosłej osoby niepełnosprawnej, w obecnym stanie prawnym, ma obowiązek zbadać, czy wnioskodawca spełnia warunki do przyznania tego świadczenia określone w art. 17 u.ś.r., to jest z wyłączeniem części tego przepisu, która z dniem 23 października 2014 r. została ostatecznie uznana za niekonstytucyjną. Tym samym stanowisko organu pierwszej instancji w sprawie okazało się błędne.

Jednocześnie Kolegium stwierdziło, że drugą ze wskazanych przez organ pierwszej instancji okoliczności jest niespełnienie warunku określonego w art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., bowiem E.S. oprócz wnioskodawczyni ma jeszcze dwóch pełnoletnich synów. Zdaniem organu pierwszej instancji, ta okoliczność również uniemożliwia przyznanie A.S. wnioskowanego świadczenia. Jednak, zdaniem Kolegium, przywołany przepis nie ma zastosowania w sprawie. Stosownie do tego przepisu, osoby inne niż spokrewnione w stopniu pierwszym z osobą wymagającą opieki mogą uzyskać świadczenie pielęgnacyjne wówczas, kiedy nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przywołana przez organ pierwszej instancji regulacja ma zastosowanie jedynie do osób spokrewnionych w dalszym stopniu pokrewieństwa (wnuczek) i jest to możliwe tylko wówczas, gdy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu (rodzice, dzieci) nie mogłyby tego zrobić i to wyłącznie z powodów wskazanych w art. 17 ust. 1a pkt 1-3 u.ś.r. Tymczasem wnioskodawczynią w sprawie jest córka osoby wymagającej opieki, a więc osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki.

Wychodząc z powyższych ustaleń Kolegium wskazało, że pomimo błędnej wykładni ww. przepisów dokonanej przez organ pierwszej instancji, w sprawie występuje jednak negatywna przesłanka do przyznania odwołującej świadczenia. Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia ma ustalenie, czy w sprawie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia przez wnioskodawczynię a sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny.

Zdaniem Kolegium, dla ustalenia przesłanki związku przyczynowo-skutkowego w danym przypadku konieczne jest ustalenie, czy rodzaj bądź/i ilość czynności z zakresu faktycznie sprawowanej opieki nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, wykonywanych przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, uniemożliwia tej osobie podjęcie i wykonywanie pracy zarobkowej. Ocena charakteru sprawowanej rzeczywiście opieki nad osobą niepełnosprawną nie oznacza przy tym zakwestionowania stanu jej zdrowia. Legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a stopniem faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą. Warunkiem przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest legitymowanie się przez członka rodziny orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, co wprost wynika z art. 17 ust. 1 u.ś.r. Ten warunek matka odwołującej spełnia w rozumieniu art. 3 pkt 21 lit. d) u.ś.r., bowiem legitymuje się orzeczeniem zaliczającym ją do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności (orzeczenie wydane do dnia 31 października 2022 r.) oraz orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS stwierdzającym, że jest ona trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji.

Jednak - w ocenie Kolegium - należy odróżnić tę okoliczność od zakresu sprawowanej przez stronę opieki, gdyż fakt posiadania ww. orzeczeń przez matkę odwołującej nie gwarantuje automatycznie uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zakres sprawowanej opieki musi być bowiem tego rodzaju, że obiektywnie wyklucza możliwość jakiegokolwiek zarobkowania. Opieka będąca przesłanką prawa do świadczenia pielęgnacyjnego powinna mieć charakter szczególny, wymagający znacznego, stałego i niebudzącego wątpliwości zaangażowania, co powinno wynikać z okoliczności obiektywnych. Organy orzekające w sprawach świadczeń pielęgnacyjnych nie posiadają medycznej wiedzy specjalistycznej uprawniającej do kwestionowania orzeczeń innych organów orzekających w przedmiocie stopnia niepełnosprawności, jednak mają obowiązek dokonać oceny określonej przesłanki przyznania świadczenia (obowiązek ustalenia tej okoliczności) w kontekście wszystkich okoliczności sprawy.

Mając na uwadze powyższe Kolegium wskazało, że rozpoznawanej sprawie okoliczności faktyczne zostały ustalone na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniach: 25 listopada 2021 r., 16 lutego 2022 r. i 27 kwietnia 2022r., zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w Pajęcznie z dnia 30 listopada 2021 r., oświadczeń podopiecznej z dnia 16 lutego 2022 r. i 27 kwietnia 2022 r., oświadczenia wnioskodawczyni z dnia 27 kwietnia 2022 r. oraz dokumentacji medycznej. Z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego w dniu 25 listopada 2021 r. wynika, że A.S. (lat [...]) mieszka mężem i córką (uczennicą Technikum w C.). Rodzina utrzymuje się z prac dorywczych męża wnioskodawczyni. Od września 2013 r. rodzina korzysta również ze świadczeń GOPS w Nowej Brzeźnicy. E.S. (lat [...]) choruje na nowotwór złośliwy piersi lewej z przerzutem do kości oraz ma zmiany guzowe w płucach. E.S. nie mieszka z córką - mieszka w sąsiedniej gminie S. w miejscowości O., oddalonej od miejsca zamieszkania wnioskodawczyni o ok. 10 km. E.S., poza córką A.S., ma jeszcze dwóch pełnoletnich synów. Z zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy w Pajęcznie z dnia 30 listopada 2021 r. wynika, że odwołująca jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku oraz że jest osobą w szczególnej sytuacji na rynku pracy (długotrwale bezrobotna). Natomiast z wywiadu przeprowadzonego w dniu 16 lutego 2022 r. wynika, że odwołująca przyjeżdża do matki codziennie około godziny 9:00, pali w piecu, pomaga w ubieraniu, przygotowuje posiłki, podaje leki, robi zakupy, sprząta, umawia terminy wizyt lekarskich, zawozi matkę do lekarza, wychodzi na spacery. Córka przebywa u matki codziennie (poniedziałek-niedziela) do wieczora, a 24 godziny na dobę jest pod telefonem. Odwołująca deklaruje chęć wspólnego zamieszkania u matki, jeżeli będzie taka potrzeba.

Kolegium stwierdziło przy tym, że w oświadczeniu z dnia 16 lutego 2022 r. E.S. wskazała, że córka przyjeżdża do niej około godziny 9:00, pomaga jej się czasem ubrać, przygotowuje śniadanie, podaje leki, pali w piecu, robi zakupy, przygotowuje obiad, dba o higienę osobistą matki, robi pranie, pomaga przy kąpieli, zamawia wizyty u lekarzy i w nich towarzyszy, wykupuje recepty, towarzyszy podczas spacerów. Oświadczyła, że córka jest do jej dyspozycji 24 godziny na dobę, a wyjeżdża od matki, gdy ta położy się spać.

Kolegium dodało następnie, że z wywiadu środowiskowego z dnia 27 kwietnia 2022 r. wynika, iż odwołująca przyjeżdża do matki codziennie w godzinach porannych i wraca do domu późnym wieczorem. Wnioskodawczyni będąc u matki pali w piecu centralnego ogrzewania, przygotowuje śniadanie, szykuje leki, a jeśli matka źle się czuje, pomaga jej wstać z łóżka, przed przyjazdem do matki robi zakupy. Ponadto wnioskodawczyni zajmuje się sprzątaniem, umawianiem terminów wizyt lekarskich oraz zawozi matkę na wizyty lekarskie. W trakcie wywiadu podopieczna zadeklarowała, że ma wlewy leku Osporil co trzy miesiące, po których przez trzy tygodnie czuje się bardzo źle. W tym czasie córka jest u niej przez cały czas, ponieważ sama nie może wstać z łóżka, iść do ubikacji. W trakcie wywiadu wnioskodawczyni i podopieczna oświadczyły ponadto, iż: w kwestii higieny osobistej - jeżeli podopieczna nie jest po wlewie, to jest samodzielna, córka pomaga matce przy kąpieli dwa razy w tygodniu; w kwestii wstawania z łóżka i krzesła - podopieczna jest samodzielna, po wlewie wymaga pomocy; gdy idzie o przyjmowanie leków - podopieczna jest samodzielna, wnioskodawczyni szykuje leki; w kwestii spożywanie posiłków i napojów - przygotowuje wnioskodawczyni, matka spożywa samodzielnie; podopieczna z toalety korzysta sama i potrzeby fizjologiczne załatwia sama, jeżeli jest po wlewie, wymaga pomocy osoby drugiej; gdy chodzi o ubieranie i rozbieranie się - w zależności od samopoczucia. Ponadto wnioskodawczyni mierzy matce ciśnienie i cukier.

Kolegium podniosło przy tym, że w oświadczeniu z dnia 27 kwietnia 2022 r. E.S. wskazała, że jest objęta leczeniem radioterapeutycznym w Szpitalu w C. Na dzień dzisiejszy radioterapia nie jest potrzebna, jest pod stałą kontrolą lekarza rodzinnego w S., kardiologa w R., onkologa w C., ginekologa w P., na dzień dzisiejszy co 3 miesiące jeździ na wlewy leku Osporil. Z dokumentacji medycznej podopiecznej wynika zaś, że na dzień dzisiejszy wymaga ona dalszego leczenia w poradni onkologicznej, konsultacji ginekologicznej co 6 miesięcy, oceny parametrów laboratoryjnych co 6 miesięcy oraz leczenia farmakologicznego.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia Kolegium stwierdziło, że pomimo posiadania przez matkę odwołującej orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, zakres sprawowanej opieki nie wyklucza możliwości zarobkowania przez A.S. Matka wnioskodawczyni w chwili obecnej wymaga leczenia ambulatoryjnego. Zalecane wizyty w poradniach oraz badania laboratoryjne mają odbywać się, jak wynika z informacji dla lekarza kierującego Szpitala w C. z dnia 19 stycznia 2022 r., co 6 miesięcy.

Jednocześnie Kolegium wskazało, że z materiału dowodowego sprawy wynika, iż matka wnioskodawczyni obecnie jest osobą samodzielną, bowiem sama wstaje z łóżka i krzesła, sama spożywa posiłki, przyjmuje leki, sama dba o swoją higienę, samodzielnie korzysta z toalety, samodzielnie się ubiera. W chwili obecnej matka wnioskodawczyni wymaga pomocy jedynie co trzy miesiące, gdy jest po wlewie leku Osporil. Przez pozostały czas (gdy matka wnioskodawczyni nie jest po wlewie leku) jej stan nie wymaga całodobowej, bądź nawet wielogodzinnej w ciągu dnia, obecności wnioskodawczyni u matki. Z materiału dowodowego wynika, że zakres samodzielności matki wnioskodawczyni oraz częstotliwość, gdy opieka ta jest uzasadniona, nie jest na tyle duży, że odwołująca musi rezygnować z pracy zarobkowej. W dni zaś, gdy matka jest osłabiona działaniem leku Osporil, odwołująca może skorzystać z zasiłku opiekuńczego, o którym mowa w rozdziale 7 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 1133 ze zm.), czy też pomocy w postaci usług opiekuńczych, których współfinansującymi winni być, zobowiązani także do alimentacji matki, dorośli synowie. Ponadto w trakcie całego postępowania wnioskodawczyni i podopieczna deklarowały chęć wspólnego zamieszkania, jeżeli będzie taka potrzeba. Powyższe rozwiązanie, biorąc pod uwagę fakt, że wnioskodawczyni mieszka z 20-letnią córką oraz mężem pracującym jedynie dorywczo, bez wątpienia ułatwi wnioskodawczyni pogodzenie pracy zawodowej z opieką nad matką w te dni, gdy ta będąc osłabiona wlewem, wymaga pomocy innej osoby (odciążając wnioskodawczynię chociażby przy takich czynnościach, które musi wykonywać gdy mieszkają oddzielnie, jak palenie w piecu, pranie, robienie zakupów, czy też przygotowanie posiłków).

Dodatkowo Kolegium wskazało, że odwołująca jest zarejestrowana w PUP jako osoba bezrobotna, bez prawa do zasiłku oraz że jest osobą w szczególnej sytuacji na rynku pracy, jako "długotrwale bezrobotna", która od września 2013 r. korzysta ze świadczeń GOPS w Nowej Brzeźnicy. Z tego powodu, w ocenie Kolegium, rezygnacja z zatrudnienia czy też jego niepodejmowanie nie nastąpiło celem sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, ale z innych przyczyn. Niepełnosprawność matki powstała dopiero od marca 2020 r., a w okresie poprzedzającym córka pozostawała bierna zawodowo.

W tych okolicznościach, zdaniem Kolegium, uzasadnione jest stwierdzenie braku bezpośredniego związku między koniecznością stałej opieki nad matką a tym, że odwołująca nie podejmuje zatrudnienia. Nie można uznać w tym przypadku, że to właśnie opieka nad matką, z racji czasochłonności, uniemożliwia stronie zarobkowanie. Poza tym, odwołująca jest osobą trwale bezrobotną, zaś w chwili obecnej jej matka, przez większą część roku, jest osobą względnie samodzielną, przez co nie jest konieczne codzienne zaangażowanie córki w jej pomoc.

W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skardze na powyższą decyzję A.S. zarzuciła Kolegium błędną interpretację materiału dowodowego. W motywach skargi strona wskazała, że w ocenie Kolegium, opieka nad matką jest mało absorbująca, bo matka mogła jeszcze czasami wstać sama z łóżka bądź krzesła oraz zjeść samodzielnie posiłek, którego samodzielnie nie jest w stanie sobie przygotować. Jednak, jak wskazała skarżąca, w dacie orzekania przez organ matka korzystała samodzielnie z toalety i mogła samodzielnie zadbać o higienę osobistą, lecz nie w pełnym wymiarze, gdyż podczas kąpieli całego ciała była jej potrzebna pomoc, a nawet przy codziennej higienie potrzebowała pomocy w postaci palenia w piecu (grzania wody). Skarżąca podkreśliła, że jej matka potrzebuje pomocy w takich czynnościach jak: koszenie trawy (od wiosny do jesieni), sprzątania w mieszkaniu codziennego, jak i większych porządków co jakiś czas, robienia zakupów, przygotowania lekarstw, pilnowania wizyt lekarskich oraz zawożenia jej na nie. Potrzebuje podpory w czasie spacerów oraz wsparcia psychicznego, ponieważ bardzo źle znosi swoją chorobę. Jak podkreśliła skarżąca, przy chorobie jej mamy można było się spodziewać w każdej chwili pogorszenia stanu zdrowia, co nastąpiło w dniu 28 czerwca 2022 r., bowiem wówczas doszło do patologicznego załamania kości udowej lewej nogi, na skutek czego przy upadku złamał się również nadgarstek ręki prawej. Od tamtej pory mama jest osobą całkowicie zależną od otoczenia, na chwilę obecną jest osobą leżącą. Skarżąca przeprowadziła się do matki i sprawuję opiekę przez całą dobę. Oprócz tego u jej matki wykryto liczne zmiany meta w wątrobie, co skutkuje większą intensywnością leczenia i gorszym samopoczuciem.

Zdaniem skarżącej, Kolegium zasugerowało, że starając się o świadczenie pielęgnacyjne chce zwiększyć (bądź uzyskać) dochód, ponieważ jest osobą długotrwale bezrobotną. Jednakże organ odwoławczy nie uwzględnił tego, że w tym czasie uczęszczała na kursy podnosząc swoje kwalifikacje zawodowe, uzyskała prawo jazdy, by móc szukać pracy w innych miejscowościach, gdyż w małej miejscowości są mocno ograniczone możliwości pracy. W ocenie skarżącej, Kolegium dostrzegło, że korzystała ona ze świadczeń GOPS w Nowej Brzeźnicy, lecz nie sprawdziło, w jakim zakresie. Tymczasem skarżąca korzysta ze świadczeń GOPS w Nowej Brzeźnicy w formie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zasiłku rodzinnego na córkę. Poza tym skarżąca nie ubiegała się o inne świadczenia. Stara się być osobą samodzielną finansowo, w tym celu w 2021 r. pomimo choroby mamy chciała prowadzić własną działalność gospodarczą, na początek na zasadach działalności nierejestrowanej (handel na ryneczkach) na potrzeby, której zakupiła towar (skarpetki), lecz z powodu choroby mamy (częstych bóli kości, jak i złego samopoczucia fizycznego i psychicznego) okazało się to niemożliwe. Skarżąca dodała, że Kolegium zauważyło również, że ma jeszcze dwóch dorosłych braci, aczkolwiek mieszkają oni w znacznej odległości od mamy i w chwili obecnej nie wywiązują się z obowiązków opiekuńczych. Tą opiekę sprawuje tylko skarżąca.

Z powyższych względów skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 1 lipca 2022 r. oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji z dnia 19 maja 2022 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w motywach kwestionowanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się zaś do zarzutów podniesionych w skardze Kolegium wskazało, że są one niezasadne. W sprawie uznało bowiem brak bezpośredniego związku między koniecznością stałej opieki nad matką, a tym że skarżąca nie podejmuje zatrudnienia. Argumentację w tym zakresie Kolegium szczegółowo przedstawiło w uzasadnieniu decyzji i w całości ją popiera. Zdaniem Kolegium, powyższej oceny nie zmienia powoływana w skardze okoliczność złamania nogi przez matkę skarżącej w dniu 28 czerwca 2022 r., co spowodowało, iż jest osobą leżącą. Złamanie nogi jest bowiem stanem przejściowym, przez co matka wnioskodawczyni jedynie okresowo wymaga zwiększonej opieki.

Na rozprawie zdalnej w dniu 22 lutego 2023 r. skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte w skardze i oświadczyła, że stan zdrowia jej matki stale się pogarsza. Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 259 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Ponadto należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 1 lipca 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu opieki nad matką.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Kolegium w zakreślonych powyżej granicach Sąd stwierdził, że decyzja ta narusza prawo w stopniu, który w świetle powołanego art. 145 pkt 1 p.p.s.a. uzasadnia jej uchylenie w całości.

Podstawę materialonprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 615), powoływanej w niniejszym uzasadnieniu także jako: "u.ś.r.". Zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Stosownie zaś do art. 17 ust. 1b) u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Kontrolując zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję z perspektywy powołanych regulacji w pierwszej kolejności należy zauważyć, na co trafnie uwagę zwróciło wcześniej Kolegium, że w kontrolowanej sprawie brak było podstaw do odmowy przyznania skarżącej świadczenia w oparciu o art. 17 ust. 1b) u.ś.r., a to z uwagi na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13 (Dz.U. z 2014 r., poz. 1443). W tym względzie wyjaśnić należy, że w powyższym wyroku Trybunał orzekł, że art. 17 ust. 1b) ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art.32 ust. 1 Konstytucji. Stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu prawa ze swej istoty, tworzy nowy stan prawny od chwili wejścia wyroku w życie, chyba że wydając wyrok Trybunał Konstytucyjny skorzysta z przewidzianej w art. 190 ust. 3 Konstytucji RP możliwości wydłużenia mocy obowiązującej zakwestionowanych przepisów. Trybunał Konstytucyjny w odniesieniu do art. 17 ust. 1b) u.ś.r. nie skorzystał z tej możliwości. Wskazany wyrok ogłoszono w Dzienniku Ustaw z dnia 23 października 2014 r. pod poz. 1443 i z tym dniem orzeczenie to weszło w życie. Oznacza to, że bezpośrednim skutkiem tego wyroku jest stwierdzenie niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b) u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności począwszy od dnia jego ogłoszenia, tj. od 23 października 2014 r. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. Przyjęcie, że stwierdzenie niekonstytucyjności przepisu nie przekłada się na ukształtowanie nowego stanu prawnego, jest sprzeczne z zasadami państwa prawa, które organy mają obowiązek wcielać w życie. W powyższym zakresie Sąd uznał więc stanowisko Kolegium negujące przedstawiony w sprawie pogląd organu pierwszej instancji za prawidłowe.

Także za prawidłowe Sąd uznał stanowisko Kolegium negujące stanowisko organu pierwszej instancji jakoby drugą okolicznością przemawiającą za odmową przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego było niespełnienie w sprawie warunku określonego w art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., bowiem E.S. oprócz skarżącej (córki) ma jeszcze dwóch pełnoletnich synów. Rację ma bowiem Kolegium, że przywołana przez organ pierwszej instancji regulacja ma zastosowanie jedynie do osób spokrewnionych w dalszym stopniu pokrewieństwa (wnuczek) i jest to możliwe tylko wówczas, gdy osoby spokrewnione w pierwszym stopniu (rodzice, dzieci) nie mogłyby tego zrobić i to wyłącznie z powodów wskazanych w art. 17 ust. 1a pkt 1-3 u.ś.r. Tymczasem wnioskodawczynią w sprawie jest córka osoby wymagającej opieki, a więc osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, spokrewniona w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki - matką.

Podzielając stanowisko Kolegium w kwestii powyższej argumentacji negującej błędne stanowisko organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie Sąd uznał za istotne dla oceny legalności zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie kwestii, czy Kolegium, utrzymując w mocy odmowną decyzję organu pierwszej instancji, w prawidłowy sposób ustaliło, że skarżąca nie spełnia wymogu osoby niepodejmującej/rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką. Tym samym Sąd uznał za konieczne dokonanie w tym kontekście oceny, czy Kolegium w oparciu o zgromadzony w kontrolowanej sprawie materiał dowodowy prawidłowo przyjęło, nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem opieką nad niepełnosprawną matką.

W tym kontekście należy przede wszystkim zauważyć, że ustawa o świadczeniach rodzinnych w słowniku wyrażeń ustawowych w art. 3 pkt 22 zawiera legalną definicję zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, przez którą rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Ustawa nie zawiera jednak definicji sprawowania opieki, ale z treści jej art. 17 ust. 1 wynika, że aby można było mówić o opiece w rozumieniu tej ustawy, musi ona być stała lub długoterminowa. Te określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2017 r., I OSK 2201/15, dostępny pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). Z analizowanego przepisu, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wynika, że podstawową przesłanką, jaką musi spełnić osoba ubiegająca się o świadczenie pielęgnacyjne, należąca do kręgu osób zobowiązanych do alimentacji, jest rezygnacja z pracy zarobkowej spowodowana koniecznością sprawowania permanentnej opieki nad osobą bliską o określonym stopniu niepełnosprawności (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015r., I OSK 2820/13, CBOSA).

Wychodząc z powyższych ustaleń należy stwierdzić, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego jest stała i osobista opieka ubiegającego się o przyznanie świadczenia nad osobą niepełnosprawną. Opieka taka musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do podjęcia (względnie wykonywania pracy zawodowej). Zatem związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką musi być bezpośredni i ścisły.

Niewątpliwie ustalenia powyższego związku powinno odbywać się z zachowaniem podstawowych zasad kodeksu postępowania administracyjnego kształtujących postępowanie dowodowe w sprawie. Organ odwoławczy nie może przy tym zapominać, że w postępowaniu odwoławczym obowiązują te same zasady co w postępowaniu przed organem I instancji, w zakresie zebrania całego materiału dowodowego i jego pełnej prawidłowej oceny (art. 7 i art. 77 § 1w zw. z art. 15 k.p.a.), uwzględniającej znaczenie i wartość dowodów dla toczącej się sprawy, wskazując, którym dowodom organ przyznał rację, a którym odmówił (art. 80 k.p.a.). Obowiązek prawidłowego rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest przy tym związany ściśle z przyjętą zasadą swobodnej oceny dowodów. Jednakże swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny, tj.: po pierwsze - opierać się na materiale dowodowym zebranym w sprawie, po drugie - ocena powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego i po trzecie - organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń, dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 k.p.a. szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny. W końcu, po czwarte - rozumowanie, w wyniku którego organ ustala istnienie okoliczności faktycznych powinno być zgodne z zasadami logiki i znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. Przepis ten wymaga, by uzasadnienie faktyczne decyzji w szczególności zawierało wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Natomiast uzasadnienie prawne powinno wyjaśniać podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (por. np. wyrok WSA w Łodzi z dnia 2 sierpnia 2012 r., II SA/Łd 426/12, CBOSA). Organ zobowiązany jest przy tym odnieść się do zarzutów i argumentacji strony zawartych w odwołaniu. Nieodniesienie się do tych argumentów jest naruszeniem art. 7 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 22 października 2018 r., IV SA/Gl 384/18, CBOSA)

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji z perspektywy powyższych podstawowych zasad postępowania administracyjnego (zasad kształtujących właściwy przebieg postępowania wyjaśniającego) Sąd stwierdził, że w kontrolowanej sprawie Kolegium nie sprostało w pełni powyższym obowiązkom. O ile bowiem większych zastrzeżeń Sądu nie nastręcza realizacja obowiązku zgromadzenia niezbędnego w sprawie materiału dowodowego (prawidłowo podjęte uprzednio w sprawie decyzje kasacyjne Kolegium z dnia: 19 stycznia 2022 r. i 1 kwietnia 2022 r.), o tyle zasadnicze zastrzeżenia Sądu budzi ocena zgromadzonych w sprawie dowodów leżąca u podstaw wydania zaskarżonej decyzji.

W rozważanym aspekcie należy zauważyć, że z akt kontrolowanej sprawy wynika, iż matka skarżącej – E.S. legitymuje się orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Pajęcznie z dnia 1 października 2020 r., zaliczającym ją do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Niepełnosprawność matki skarżącej istnieje od 55 roku życia, natomiast ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od marca 2020 r. Jednocześnie matka skarżącej legitymuje się orzeczeniem Lekarza Orzecznika ZUS z dnia 26 listopada 2020 r. stwierdzającym, że jest ona trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Podkreślić przy tym należy, że E.S. (lat [...]) choruje na nowotwór złośliwy piersi lewej z przerzutem do kości oraz ma zmiany guzowe w płucach. Matka skarżącej mieszka w gminie S. w miejscowości O., oddalonej od miejsca zamieszkania skarżącej około 10 km. Skarżąca, jak wynika z wywiadu środowiskowego, przyjeżdża do matki codziennie około godziny 9:00, pali w piecu, pomaga w ubieraniu, przygotowuje posiłki, podaje leki, robi zakupy, sprząta, umawia terminy wizyt lekarskich, zawozi matkę do lekarza, wychodzi na spacery. Córka przebywa u matki codziennie (poniedziałek-niedziela) do wieczora, a 24 godziny na dobę jest pod telefonem. Okoliczności te niewątpliwie potwierdziła matka skarżącej (oświadczenie z dnia 16 lutego 2022 r.). Ze zgromadzonego materiału sprawy wynika także, iż matka skarżącej ma wlewy leku Osporil co trzy miesiące, po których przez trzy tygodnie czuje się bardzo źle. W tym czasie córka jest u niej przez cały czas, ponieważ sama nie może wstać z łóżka, iść do ubikacji. Ponadto z oświadczenia E.S. z dnia 27 kwietnia 2022r. wynika, że jest objęta leczeniem radioterapeutycznym w Szpitalu w C. Radioterapia nie jest wprawdzie aktualnie potrzebna, aczkolwiek matka skarżącej pozostaje pod stałą kontrolą lekarza rodzinnego w S., kardiologa w R., onkologa w C., ginekologa w P., co 3 miesiące jeździ na wlewy leku Osporil. Z dokumentacji medycznej matki skarżącej wynika przy tym, że wymaga dalszego leczenia w poradni onkologicznej, konsultacji ginekologicznej co 6 miesięcy, oceny parametrów laboratoryjnych co 6 miesięcy oraz leczenia farmakologicznego.

W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, Kolegium błędnie przyjęło, że w okolicznościach sprawy uzasadnione jest stwierdzenie braku bezpośredniego związku między koniecznością stałej opieki nad matką a tym, że skarżąca nie podejmuje jakiegokolwiek zatrudnienia, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. Nieprawidłowo też uznały, że opieka nad matką, z racji czasochłonności, nie uniemożliwia odwołującej podjęcia aktywności zawodowej. Zdaniem Sądu, całokształt i rozmiar schorzeń, na które cierpi matka skarżącej (nowotwór złośliwy piersi lewej z przerzutem do kości, 2zmiany meta w wątrobie, zmiany guzowe w płucach) i związany z nimi konieczny zakres opieki skarżącej, skutkuje uznaniem, że w sprawie niewątpliwie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między koniecznością stałej opieki nad matką skarżącej a tym, że skarżąca nie podejmuje jakiegokolwiek zatrudnienia.

Oceny tej nie zmieniają powołane przez Kolegium okoliczności dotyczące statusu skarżącej jako osoby bezrobotnej o szczególnej sytuacji na rynku pracy ("długotrwale bezrobotna"). Jak bowiem trafnie wywiodła skarżąca w skardze, w rozważanym okresie podjęła działania, aby podnieść swoje kwalifikacje zawodowe, uzyskała prawo jazdy, tak aby rozpocząć poszukiwania pracy poza miejscem zamieszkania, podejmowała również inne starania z zamiarem rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, lecz opieka nad chorą matką uniemożliwiła jej realizację tych zamierzeń. Zasadnie także skarżąca podniosła, że Kolegium wskazało wprawdzie, iż korzysta ona ze świadczeń z GOPS w Nowej Brzeźnicy, nie zadało sobie jednak trudu sprawdzenia, jakiego rodzaju są to świadczenia.

Ponadto wobec postępujących schorzeń matki skarżącej spoczywających u przyczyn jej upadku w czerwcu 2022 roku i złamania nadgarstka prawej ręki, trudno jako dopuszczalną przyjąć zaprezentowaną przez organ (nieposiadający wszak wymaganej medycznej wiedzy specjalistycznej w tym zakresie) ocenę, jakoby stan ten miał charakter przejściowy dla matki skarżącej, przez co jedynie okresowo wymaga ona zwiększonej opieki skarżącej. Wprawdzie okoliczność ta wystąpiła w czerwcu 2022 roku, nie zmienia to jednak faktu, iż istniała w dniu wydania zaskarżonej decyzji (1 lipca 2022 roku) i niewątpliwie należy ją zaliczyć do katalogu okoliczności mających istotne znaczenie dla prawidłowości rozstrzygnięcia w sprawie.

Z powyższych względów Sąd nie podzielił w niniejszej sprawie stanowiska Kolegium, że sprawowanie przez skarżącą opieki nad osobą niepełnosprawną (matką) nie koliduje z potencjalnym podjęciem zatrudnienia. Tym samym, w ocenie Sądu, Kolegium błędnie przyjęło, że w sprawie nie zachodzą podstawy do przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na brak wskazanego wyżej związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaną opieką nad niepełnosprawną matką. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem art. 80 k.p.a., nieprawidłowa zaś ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkowała nieprawidłowym zastosowaniem przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Naruszenia wskazanych przepisów miały istotny wpływ na wynik kontrolowanej sprawy, co tym samym uzasadniło uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ stosownie do art. 153 p.p.s.a. uwzględni ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wyrażone w niniejszym wyroku, biorąc przy tym pod uwagę wskazania dotyczące konieczności dokonania prawidłowej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z uwzględnieniem dokonanej przez Sąd oceny wystąpienia w sprawie związku przyczynowo-skutkowego. Swoje stanowisko w sprawie organ uzasadni zaś zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a., odnosząc się przy tym do argumentacji skarżącej zawartej w odwołaniu.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

k.ż.