Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 674/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 b ust. 1,2,3,,4,5
journal: Dz.U. 2016 poz 2147
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Wroczyński, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi R. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do czasowego udostępnienia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie była decyzja Wojewody [...] (dalej jako: "Wojewoda" lub "organ odwoławczy") z [...] lipca 2017 r. nr [...], którą ww. organ powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "k.p.a.") w związku z art. 16 ustawy z 7 maja 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) oraz art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej: "u.g.n."), po rozpatrzeniu odwołania R. D. (dalej jako "skarżąca") od decyzji Starosty [...] (dalej jako "organ I instancji" lub "Starosta") z [...] marca 2017 r. znak: [...] zobowiązującej do udostępnienia części nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] i [...], położonych w miejscowości [...], gmina Kozienice, orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wnioskiem z 5 maja 2016 r. [...] Gospodarka Komunalna Sp.

z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako "Spółka" lub "wnioskodawca") wystąpiła do Starosty o wydanie decyzji administracyjnej w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. w przedmiocie zezwolenia na zajęcie ww. nieruchomości, stanowiących własność skarżącej, w celu dojazdu do sąsiedniej działki nr [...] dla przeprowadzenia przez nią odcinka sieci kanalizacyjnej i wybudowania urządzeń niezbędnych do odbioru ścieków oraz w celu dostępu do przebiegającego przez działki nr [...] i [...] odcinka sieci kanalizacyjnej (już istniejącej) w zakresie niezbędnym do jej eksploatacji, a także do urządzeń planowanych do wykonania na działce nr [...] oraz przesyłu z niej ścieków.

Decyzją z [...] września 2016 r., Starosta ograniczył sposób korzystania z ww. nieruchomości, stanowiących własność skarżącej, poprzez zezwolenie Spółce na wykonanie prac związanych z realizacją rozbudowy sieci kanalizacji sanitarnej wraz z przyłączem na działce nr [...].

Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej i ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, decyzją z [...] grudnia 2016 r. uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W toku ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Starosta wystąpił do wnioskodawcy o doprecyzowanie zakresu planowanych do wykonania robót w celu ustalenia charakteru mającego nastąpić ograniczenia.

W piśmie z 9 lutego 2017 r. Spółka wskazała, że zostanie wykonany montaż trójnika na rurociągu zlokalizowanym na działce nr [...] w granicy z działką nr [...], co spowoduje, że kolektor będzie posiadał dodatkowe odejście o średnicy 40 mm umożliwiające odprowadzenie ścieków od dodatkowego użytkownika.

Decyzją z [...] marca 2017 r., znak [...] Starosta, działając na podstawie art. 124 b u.g.n.

1) zobowiązał skarżącą jako właścicielkę nieruchomości położonej w [...] gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: [...] i [...], dla których prowadzone są księgi wieczyste nr [...] i [...], do udostępnienia nieruchomości Spółce, na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji, w celu:

- dojazdu do działki nr [...] pasem gruntu o szer. 3 m i długości 15 m tj. pow. 45 m2 w działce nr [...] oraz pasem gruntu o szer. 3 m i długości 17 m tj. pow. 51 m2 w działce nr [...];

- zapewnienia dostępu do biegnącego na działkach nr [...] i [...] rurociągu kanalizacji ciśnieniowej średnicy 40 mm w celu jego modernizacji poprzez zamontowanie na rurociągu (w granicy działek nr: [...] i [...]) trójnika umożliwiającego odprowadzenie ścieków z działki nr [...] oraz zgody na przesył ścieków przez działki nr [...] i [...];

2) zobowiązał Spółkę do wypłaty odszkodowania za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek wykonanych prac, w wysokości uzgodnionej ze skarżącą jako właścicielką nieruchomości.

Jednocześnie Starosta wskazał, że obszar nieruchomości, na którym następuje ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości został wskazany na załączniku graficznym do niniejszej decyzji, który stanowi jej integralną część.

W odwołaniu wniesionym od powyższej decyzji skarżąca zarzuciła organowi I instancji ustalenie dostępu w celach związanych z remontem rurociągu w sposób bezprawny, mimo braku tytułu prawnego, niedopuszczalne zezwolenie na wybudowanie 4 m nowego odcinka rurociągu, bezprawne umożliwienie dojazdu w sytuacji braku stosownej umowy z właścicielem oraz brak zgodności decyzji i mapy ze stanem faktycznym.

Organ odwoławczy wskazaną na wstępie decyzją z 31 lipca 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Przytoczył brzmienie art. 124b ust. 1 i ust. 2 u.g.n. podnosząc, że organ wydając na podstawie ww. przepisu decyzję nakłada na właściciela nieruchomości obowiązek jej udostępnienia, co oznacza tzw. administracyjne ograniczenie prawa własności, będące formą czasowego i ograniczonego wywłaszczenia. Muszą zatem zostać bezwzględnie spełnione przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia prawa własności na podstawie art. 124b u.g.n.

Wojewoda zauważył, że decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie stanowią części składowej gruntu, a zatem tylko takich urządzeń, które są objęte hipotezą art. 49 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 459 ze zm.), czyli stanowiących część składową przedsiębiorstwa. Zgodnie bowiem z tym przepisem, urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne, nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. Podmiotem upoważnionym do złożenia wniosku o udostępnienie nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n. będzie podmiot, który ma obowiązek wykonać prace objęte dyspozycją tego przepisu (konserwację, remont w tym prace modernizacyjne, usunąć awarię).

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości, że na nieruchomości skarżącej znajdują się urządzenia, które nie stanowią części składowej tej nieruchomości gruntowej. Wyjaśnił, że wnioskodawcą i inwestorem jest Spółka, za pośrednictwem której Gmina [...] realizuje swoje zobowiązania w zakresie kanalizacji poprzez sukcesywną rozbudowę sieci zgodnie z decyzjami o lokalizacji inwestycji celu publicznego: nr [...] z [...] grudnia 2005 r., oraz z [...] grudnia 2014 r., które jako niezaskarżone w trybie administracyjnym stały się ostateczne. Powyższe stanowi podstawę do uznania uprawnienia Spółki do wystąpienia z wnioskiem w tej sprawie.

Wojewoda zauważył, że przesłanką, którą organ I instancji zobowiązany był zbadać w analizowanym postępowaniu jest przeprowadzenie przez wnioskodawcę rokowań poprzedzających złożenie wniosku. Wcześniejsza próba uzyskania zgody osób mających prawa rzeczowe do nieruchomości na udostępnienie jej w celu wykonania określonych prac to czynność, która powinna zostać udokumentowana. Dopiero ich bezskuteczność upoważnia do złożenia wniosku o wydanie decyzji w trybie art. 124 b u.g.n. Analiza materiału dowodowego wykazała, że wymagane w rozpatrywanym postępowaniu rokowania zostały przeprowadzone i udokumentowane w stopniu wystarczającym. W materiale dowodowym znajdują się dokumenty dotyczące prób uzyskania zgody właścicielki działek o numerach 47 i 48 na wykonanie planowanych robót, a tym samym wymóg stawiany w art. 124b u.g.n. dotyczący wcześniejszego przeprowadzenia rokowań został spełniony.

Organ odwoławczy podniósł, że w art. 124b u.g.n. określone są warunki dopuszczalności wydania przedmiotowej decyzji w postaci wykazania okoliczności dotyczących celu i zakresu jej zajęcia. Decyzja wydana bowiem w oparciu o ww. przepis musi przede wszystkim ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności. W sposób jasny musi z niej wynikać zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które może być dokonane tylko w zakresie niezbędnym do wykonania czynności objętych dyspozycją ww. przepisu. Wskazał, że zakres orzeczonego ograniczenia obejmuje wyłącznie dojazd do działki nr [...] pasem gruntu o szerokości 3 m i długości 15 m, tj. pow. 45 m2 w działce nr [...] oraz pasa gruntu o szerokości 3 m i długości 17 m, tj. pow. 51 m2 w działce nr [...] oraz zapewnienie dostępu do biegnącego na działkach nr [...] i [...] rurociągu kanalizacji ciśnieniowej średnicy 40 mm w celu jego modernizacji poprzez zamontowanie w granicy działek [...] i [...] trójnika umożliwiającego odprowadzenie ścieków z działki nr [...]. Zatem organ I instancji szczegółowo opisał, jakie czynności zostaną wykonane w ramach planowanych robót i opis ten stanowi dla wnioskodawcy katalog zamknięty, poza który wykroczyć nie może.

Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wskazał, że zarzut bezprawnego zezwolenia na wybudowanie nowego odcinka rurociągu o długości 4 m nie znajduje pokrycia w zgromadzonym materiale dowodowym. Również subiektywne przeświadczenie skarżącej, że intencje wnioskodawcy są inne niż określone w złożonym wniosku, nie znajduje odzwierciedlenia w ustalonym stanie faktycznym. Dlatego też uznać należy, że hipotetyczny charakter ma zawarte w odwołaniu twierdzenie, iż inwestor zamierza wybudować nowy odcinek rurociągu o długości 4 m, ponieważ prace takie nie zostały objęte złożonym wnioskiem. Wyjaśnił, że wnioskodawca jest bezwzględnie związany treścią wydanego rozstrzygnięcia i zobowiązany jest działać wyłącznie w granicach nim wyznaczonych.

Z kolei odnosząc się do zarzutu bezprawnego wytyczenia drogi dojazdowej do działki nr [...] celem wykonania wnioskowanych robót, Wojewoda stwierdził, że decyzja oparta na art. 124 b u.g.n. może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Jeżeli zaś sporny rurociąg został zrealizowany nielegalnie, skarżącej przysługują środki prawne na drodze odrębnego postępowania przed organami nadzoru budowlanego bądź w postępowaniu przed sądem powszechnym. Organy administracji, właściwe do wydania decyzji w trybie art. 124b u.g.n. nie są władne do oceny legalności tej budowy. Dopóki w odrębnym postępowaniu nie zostanie orzeczony nakaz rozbiórki (usunięcia) spornego rurociągu, istnieje prawny obowiązek po stronie skarżącej udostępnienia nieruchomości w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii. Brak zaś zgody skarżącej skutkuje wydaniem decyzji w postępowaniu administracyjnym, podlegającej egzekucji administracyjnej.

Konkludując Wojewoda stwierdził, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia wypełniają przesłanki o jakich mowa w art. 124b u.g.n.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z 30 sierpnia 2017 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z [...] lipca 2017 r., wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji:

- naruszenie i ograniczenie prawa własności, gdyż, w ocenie skarżącej zainstalowanie przyłącza kanalizacyjnego i trójnika do sąsiedniej działki jest trwałym ograniczeniem własności uniemożliwiającym zabudowanie tej nieruchomości budynkami gospodarczymi;

- naruszenie prawa procesowego poprzez błędną interpretację art. 124b ust. 1 u.g.n., który nie zezwala na budowę przyłącza kanalizacyjnego i trójnika do sąsiedniej działki nr [...], a zezwala na czynności związane z konserwacją, remontem oraz usuwaniem awarii;

- naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez nie dokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego, w szczególności czy mapy przyłącza kanalizacyjnego na działkach nr [...] i [...] są zgodne ze stanem faktycznym na gruncie;

- nie ustalenie, czy wnioskodawca, tj. Spółka na wybudowane w 2011 r. przyłącze kanalizacyjne na działkach nr [...] i [...] ma służebność gruntową w postaci aktu notarialnego, co ma istotny wpływ na budowę i modernizację tego przyłącza do działki nr [...];

- nie uwzględnienie planów inwestycyjnych działki nr [...], w szczególności decyzji o ustaleniu warunków zabudowy na działce nr [...], co narusza przepisy oprawa materialnego, jak i prawo własności właściciela działki;

- nie dokonanie oględzin stanu faktycznego zagospodarowania działek i nie ustalenie czy możliwy jest dojazd do działki nr [...] oraz czy właściciel tej działki ma inny dojazd do działki z którego korzysta;

- nie ustalenie, czy w ramach remontu przyłącza kanalizacyjnego na działkach nr [...] i [...], właściciel działek ma obowiązek prawny zapewnić dojazd do działki nr [...] jeżeli nie ma tam wybudowanego przyłącza.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że według stanu faktycznego na gruncie przyłącze kanalizacyjne na działce nr [...] nie dochodzi do granicy z działką nr [...], ale kwestii tej nie zbadały organy obu instancji. Mapy załączone przez Spółkę do realizacji inwestycji nie odzwierciedlają stanu faktycznego istniejącego na gruncie. Przepis art. 124 b u.g.n. na podstawie którego zostały wydane decyzje organów nie upoważnia zaś do budowy i modernizacji przyłącza kanalizacyjnego, lecz do remontu lub usuwania awarii.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 1 lutego 2018 r. skarżąca zawarła uzupełnienie skargi, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego. Zarzuciła organom nie zebranie wszystkich dokumentów, błędne interpretowanie u.g.n. oraz niezgodność planów przyłącza na działkach nr [...] i [...] z wykonaniem go w stanie faktycznym na gruncie. Wskazała, że na budowę przyłącza kanalizacyjnego w 2011 r. nie dokonano wywłaszczenia na ww. działkach. Nie wydano również wówczas decyzji na zajęcie przedmiotowych nieruchomości na czas budowy przedmiotowego przyłącza. Organy błędnie też twierdzą, że przyłącze do domu jednorodzinnego jest inwestycją celu publicznego. Nadto skarżąca dodała, że wznowiono postępowanie administracyjne dotyczące lokalizacji sieci kanalizacyjnej i wodociągowej na podstawie których wydano decyzje na zajęcie działek nr [...] i [...].

W uzasadnieniu uzupełnienia skargi skarżąca powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych które w jej ocenie potwierdza zasadność skargi. Wyjaśniła, że wznowione postępowanie administracyjne w sprawie lokalizacji inwestycji przyłącza kanalizacyjnego na ww. działkach, na podstawie których wydano decyzje na zajęcie nieruchomości jeszcze się nie zakończyło. Wskazała, że wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego zajmuje się wyjaśnieniem niezgodności map projektowych przyłącza kanalizacyjnego na przedmiotowych działkach. Nadto dodała, że w miejscu zajęcia nieruchomości działki nr [...] ma wybudować budynek gospodarczy i uzyskała już warunki zabudowy.

Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie, pełnomocnik Spółki jako uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi. Wyjaśnił, że realizacja przedsięwzięcia budowy kanalizacji na działce nr [...] ma być wybudowana w ramach tego samego projektu i tej samej inwestycji, która została już zrealizowana na działkach skarżącej. Podniósł, że kanalizacja, która została wykonana dochodzi do granicy ewidencyjnej działki skarżącej. Nadto wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów stanowiących oświadczenia skarżącej i właściciela działki nr [...] (wyrażające zgodę na prowadzenie robót na terenie ich działek związanych z tą inwestycją, jak również na dostęp służb eksploatacyjnych do urządzeń technicznych tam wykonanych), pisma Spółki z 21 marca 2016 r. oraz przedłożonej w dniu rozprawy fotografii na okoliczność konieczności wykonania prac objętych projektem.

Sąd postanowił przeprowadzić dowód ze złożonych przez pełnomocnika uczestnika w dniu rozprawy dokumentów oraz fotografii.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1006 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.).

Mając na uwadze ww. przepisy oraz kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Organy obu instancji nie naruszyły bowiem przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Zarzuty i argumenty skargi nie podważają legalności i zasadności zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Spornym w niniejszej sprawie pozostaje, czy organy obu instancji mogły zobowiązać skarżącą jako właścicielkę nieruchomości położonej w [...]gmina [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki nr: [...] i [...], do udostępnienia ww. nieruchomości Spółce, na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy licząc od dnia uprawomocnienia się decyzji, w celu dojazdu do działki nr [...] pasem gruntu o szer. 3 m i długości 15 m tj. pow. 45 m2 w działce nr [...] oraz pasem gruntu o szer. 3 m i długości 17 m tj. pow. 51 m2 w działce nr [...] oraz do zapewnienia dostępu do biegnącego na działkach nr [...] i [...] rurociągu kanalizacji ciśnieniowej średnicy 40 mm w celu jego modernizacji poprzez zamontowanie na rurociągu (w granicy działek nr: [...] i [...]) trójnika umożliwiającego odprowadzenie ścieków z działki nr [...] oraz zgody na przesył ścieków przez działki nr [...] i [...].

Podstawę materialnoprawną decyzji organów stanowił art. 124b ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości wydawana jest z urzędu lub na wniosek podmiotu upoważnionego czyli takiego, w skład majątku którego wchodzą przewody lub urządzenia, których czynności te mają dotyczyć i który zobowiązany jest wykonać konserwację, remont lub usunąć awarię.

Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy (art. 124b ust. 3 u.g.n.).

Za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania (art. 124b ust. 4 u.g.n.).

Obowiązek udostępnienia nieruchomości, o którym mowa w ust. 1, podlega egzekucji administracyjnej (art. 124b ust. 5 u.g.n.).

Przytoczona powyżej regulacja znajduje zastosowanie jeżeli dojdzie do kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: a) wystąpi konieczność wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii wymienionych w przepisie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, b) właściciel (użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) nie wyraża zgody na udostępnienie nieruchomości w tym celu. Powyższa regulacja oznacza tzw. administracyjne ograniczenie prawa własności, będące formą czasowego i ograniczonego wywłaszczenia. Muszą zatem zostać bezwzględnie spełnione przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia prawa własności na podstawie art. 124b u.g.n.

Tak więc, w ww. przepisie określone są warunki dopuszczalności wydania przedmiotowej decyzji w postaci wykazania okoliczności dotyczących celu i zakresu jej zajęcia. Decyzja wydana w oparciu o ten przepis musi przede wszystkim ściśle określać zakres ograniczenia prawa własności. W sposób jasny musi z niej wynikać zakres uszczuplenia władztwa właściciela, które może być dokonane tylko w zakresie niezbędnym do wykonania czynności objętych dyspozycją ww. przepisu.

Decyzja zobowiązująca do udostępnienia nieruchomości może być wydana jedynie w przypadku, gdy dotyczy urządzeń infrastruktury technicznej wymienionych w art. 124b ust. 1, które nie stanowią części składowej gruntu. Podmiotem upoważnionym do złożenia wniosku o udostępnienie nieruchomości w trybie art. 124b u.g.n. jest zaś podmiot, który ma obowiązek wykonać prace objęte dyspozycją tego przepisu.

Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że na nieruchomości skarżącej znajdują się urządzenia, które nie stanowią części składowej tej nieruchomości gruntowej. Urządzenia te stanowią zaś własność Spółki, która po uzyskaniu zgody od skarżącej, w ramach projektu realizowanego w latach 2010 – 2011 wykonała na jej nieruchomości przyłącze kanalizacji sanitarnej.

Jak wynika z oświadczenia skarżącej, które zostało przedłożone przez pełnomocnika Spółki przed Sądem na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w sprawie, skarżąca wyraziła wówczas zgodę na prowadzenie robót na terenie jej działek, jak również na dostęp służb eksploatacyjnych do urządzeń technicznych (kanalizacyjnych) wykonanych na jej nieruchomości. Z pisma Spółki z 21 marca 2016 r. wynika nadto, że po wykonaniu przedmiotowego przyłącza kanalizacyjnego na jej działkach, skarżąca odwołała jednak swoją zgodę i nie pozwoliła wykonać przejścia do działki nr [...]. Z uwagi na powyższy fakt oraz warunki pozwolenia na budowę, inwestycję zakończono bez wykonanego przyłącza do ww. działki. Inwestycja na działce nr [...] nie może zostać obecnie zrealizowana z uwagi na włączenie przyłącza w granicy działki nr [...], której właścicielka (tj. skarżąca) konsekwentnie odmawia zgody.

Nie jest również sporne w niniejszej sprawie, że wnioskodawcą i inwestorem inwestycji dotyczącej m.in. działek o nr [...],[...] i [...] jest Spółka, za pośrednictwem której Gmina [...] realizuje swoje zobowiązania w zakresie kanalizacji poprzez sukcesywną rozbudowę sieci zgodnie z ostatecznymi decyzjami Burmistrza Gminy [...] o lokalizacji inwestycji celu publicznego z [...] grudnia 2005 r. oraz z [...] grudnia 2014 r.

Za niezasadny należy tym samym uznać zarzut skarżącej, że realizowana inwestycja nie stanowi celu publicznego. Powyższe stanowi też podstawę do uznania uprawnienia Spółki do wystąpienia z wnioskiem w tej sprawie.

Prawidłowo Wojewoda zauważył, że przesłanką, którą organ I instancji zobowiązany był zbadać w analizowanym postępowaniu jest przeprowadzenie przez wnioskodawcę rokowań poprzedzających złożenie wniosku. Stwierdzić należy, że wymagane w rozpatrywanym postępowaniu rokowania zostały przeprowadzone i udokumentowane w stopniu wystarczającym. W materiale dowodowym znajdują się bowiem dokumenty dotyczące prób uzyskania od skarżącej jako właścicielki działek o numerach [...] i [...] zgody na wykonanie planowanych robót. Tym samym, wymóg stawiany w art. 124b u.g.n., dotyczący wcześniejszego przeprowadzenia rokowań został spełniony.

Słusznie Wojewoda wskazał, że zarzut skarżącej dotyczący bezprawnego zezwolenia na wybudowanie na jej nieruchomości nowego odcinka rurociągu o długości 4 m nie znajduje pokrycia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z materiału tego, w szczególności z map do celów projektowych znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy, nie wynika bowiem, że wybudowane przez Spółkę na nieruchomości skarżącej przyłącze kanalizacyjne nie dobiega do granicy działek nr [...] i [...]. Skarżąca na dzień wydania decyzji, czy to organu I instancji, czy Wojewody, nie przedstawiła zaś żadnego dowodu potwierdzającego ten fakt. Przeświadczenie skarżącej, że intencje wnioskodawcy są inne niż określone w złożonym wniosku, nie znajduje odzwierciedlenia w ustalonym przez organy obu instancji stanie faktycznym. Dlatego też twierdzenie skarżącej, że inwestor zamierza wybudować nowy odcinek rurociągu o długości 4 m jest niezasadne, bowiem jak wynika z decyzji organów obu instancji, prace takie nie zostały objęte złożonym wnioskiem. Wnioskodawca jest zaś bezwzględnie związany treścią wydanego rozstrzygnięcia i zobowiązany jest działać wyłącznie w granicach nim wyznaczonych.

W tym miejscu jeszcze raz przypomnieć należy, że na podstawie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, Spółka nie ma prawa prowadzić jakichkolwiek prac budowlanych na nieruchomości skarżącej. Przedmiotowe decyzje zostały bowiem wydane jedynie w celu zapewnienia wnioskodawcy dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności, zapewnienia dostępu do biegnącego przez nieruchomość skarżącej rurociągu kanalizacji w celu jego modernizacji poprzez zamontowanie w granicy działek nr [...] i [...] trójnika umożliwiającego odprowadzenie ścieków z ww. działki oraz zgody na przesył ścieków przez działki nr [...] i [...].

W ocenie Sądu, prawidłowo uznały organy obu instancji, że planowane przez Spółkę ww. prace do wykonania na już istniejącym odcinku rurociągu kanalizacyjnego, znajdującym się w granicy działek nr [...] i [...], mają charakter modernizacyjny. Jak bowiem wynika z pisma Spółki z 9 lutego 2017 r. znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, montaż trójnika na rurociągu zlokalizowanym w granicy ww. działek spowoduje, że istniejący kolektor posiadał będzie dodatkowe odejście o średnicy 40 mm umożliwiające odprowadzenie ścieków od dodatkowego użytkownika przez co nastąpi zmiana parametrów użytkowych istniejącego odcinka kanalizacji. Montaż przedmiotowego trójnika umożliwi zaś przeprowadzenie kolejnego etapu prac na działce nr [...] w ramach realizowanej inwestycji celu publicznego.

Z orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym również Naczelnego Sądu Administracyjnego, wynika zaś, że działania takie jak przebudowa instalacji czy wymiana urządzeń, stanowiące działania modernizacyjne, a także dojazd umożliwiający wykonanie tych czynności, wymagają uzyskania decyzji wydanej na podstawie art. 124 b u.g.n. (patrz m.in. wyroki NSA z 8 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 604/14 oraz z 16 marca 2016 r. sygn. akt I OSK 1473/14).

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wbrew temu co podnosi skarżąca, organy obu instancji w wystarczający sposób wykazały, że istnieje prawny obowiązek po jej stronie udostępnienia nieruchomości w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii. Brak zaś zgody skarżącej skutkuje wydaniem decyzji w postępowaniu administracyjnym, podlegającej egzekucji administracyjnej. Przesłanki warunkujące możliwość zastosowania ograniczenia wynikającego z art. 124b ust. 1 u.g.n., zostały więc w niniejszej sprawie spełnione.

W związku z powyższym, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.