Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 916/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2022-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6060 Poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 6 ust. 1 pkt 3, pkt 19 i pkt 20, art. 138
journal: Dz.U. 2020 poz 1064
law: Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze - t.j.
article: art. 7, art. 77 § 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Rogalski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi "B." Spółki jawnej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za wydobycie kopaliny kruszywa naturalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...]r. nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz "B." Spółki jawnej kwotę 4.688 (cztery tysiące sześćset osiemdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Starosta, działając w oparciu o treść art. 138 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1064, dalej w skrócie p.g.g.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.), ustalił dla przedsiębiorstwa B Spółki jawnej opłatę w wysokości: 35.699,60 zł za wydobycie z działek nr [...] (po podziale z dz. nr [...]), kopaliny kruszywa naturalnego – piasek, ze złoża "[...]" w większej ilości niż ta, za którą dokonano wpłat za wydobycie kopaliny kruszywa naturalnego. Stawka opłaty eksploatacyjnej została określona w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 16 lipca 2018 r. w sprawie stawek opłat na rok 2019 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. z 2018 r. poz. 725). Decyzja została wydana w następujących okolicznościach sprawy.

Złoże kruszywa naturalnego "[...]" zostało udokumentowane w 2011 r. na części działki nr [...], a zasoby geologiczne kopaliny wyniosły 198 tys. ton. Przedsiębiorca uzyskał koncesję na wydobycie kopaliny ze złoża decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] października 2011 r., koncesję udzielono na okres 5 lat. Została ona zmieniona decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., która przedłużała termin jej obowiązywania do 30 grudnia 2020 r. Decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] maja 2020 r. nastąpiło wygaszenie koncesji na wniosek przedsiębiorcy. W ramach obowiązków związanych z wygaszeniem koncesji zobowiązano do rozliczenia zasobów złoża w formie dodatku do dokumentacji geologicznej. Decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] stycznia 2021 r. nastąpiło zatwierdzenie Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego "[...]". Opracowany przez zespół geologów dodatek zawiera rozliczenie zasobów geologicznych złoża kruszywa naturalnego wg. stanu na dzień 31 grudnia 2019 r. Obliczona w dodatku nr 1 ilość wydobytej kopaliny (nadkładu i złoża) metodą obmiaru geodezyjnego wyniosła 76.500 m3 co dla przyjętej średniej gęstości nasypowej dla kopaliny 1,92t/m3 daje wartość wydobycia 146.880 t. Obliczona metodą obmiaru geodezyjnego wielkość ubytku w złożu wyniosła 76.500 m3. W związku z tym, że zgodnie z decyzją koncesyjną przedsiębiorca mógł wykorzystać nadkład złoża do rekultywacji wyrobiska wraz z postępem robót górniczych, przyjęto, że stwierdzony w wyniku obmiaru geodezyjnego ubytek obejmuje kopalinę tj. kruszywo naturalne (biorąc pod uwagę brak możliwości oceny ilości udziału nadkładu w ogólnym ubytku ze złoża przyjęto cały ubytek jako kopalinę w myśl art. 6 ust. 1 p.g.g., że złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą). Dlatego też przyjmując średnią gęstość nasypową kruszywa naturalnego wg. dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego "[...]" z 2011 r. wynoszącą 1,92t/m3 wielkość wydobycia wynosi 146.880 t. Wartość ta odpowiada zasobom geologicznym złoża określonym w dokumentacji geologicznej wynoszącym 198 tys. ton.

Po przeanalizowaniu przez organ składanych przez przedsiębiorcę informacji dotyczącej opłaty za wydobytą kopalinę w okresie od rozpoczęcia działalności w 2011 r. do zakończenia wydobycia rozliczonego wg. stanu na dzień [...] grudnia 2019 r. ustalono, że wydobyto 89.300 ton kopaliny dokonując stosownych opłat. W odniesieniu do obliczonego metodą obmiaru geodezyjnego całkowitego ubytku w złożu całkowitej ilości wydobytej kopaliny (nadkładu i złoża) na podstawie zatwierdzonego Dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego "[...]" wynoszącego 76.500 m3, wyliczono ilość kopaliny, za którą przedsiębiorca powinien dokonać stosownych opłat tj. 57.580t (146.880 t – 89.300 t = 57.580 t).

Jako podstawę przyjęto stawki obowiązujące w 2019 r. czyli roku zakończenia wydobycia i wykonania obmiaru geodezyjnego na dzień [...] grudnia 2019 r. W roku 2019 obowiązywała stawka opłaty eksploatacyjnej w wysokości 0,62 zł/t, określona w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie stawek opłat na rok 2019 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. z 2018 r. poz. 725.) Obliczając należność wyliczono: 57.580 t x 0,62zł/t = 35.699,60 zł wraz z należnymi odsetkami ustawowymi.

W trakcie procesu związanego z likwidacją zakładu górniczego i jego rekultywacją po zakończeniu wydobycia przedsiębiorca uzyskał podział nieruchomości nr ewid. [...] o powierzchni 9,8642 ha, na dz. nr [...] o pow. 3,4006 ha oraz dz. nr. [...] o pow. 6,4636 ha.

Po rozpoznaniu wniesionego przez Spółkę odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego utrzymało mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia [...] marca 2021 r. nr [...].

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, iż organ koncesyjny – Starosta stwierdził na podstawie przedłożonych przez przedsiębiorcę dokumentów, że nastąpiło wydobycie kopaliny w ilości innej (większej) niż ta, która była deklarowana w informacjach o wydobyciu i opłacie za wydobytą kopalinę. W toku wszczętego z urzędu postępowania w sprawie ustalenia należnej opłaty za wydobycie kopaliny ze złoża "[...]", na podstawie przedłożonych przez przedsiębiorstwo dokumentów po wygaszeniu koncesji organ ustalił, że w czasie trwania koncesji wydobyto 146.800,0 ton kruszywa, a wniesiono opłaty eksploatacyjne za 89.300 ton. Różnica wyniosła 57.580 ton. Jest to nadwyżka wydobytego kruszywa za którą przedsiębiorstwo nie wniosło opłaty eksploatacyjnej. Organ ustalił wysokość opłaty koniecznej do uiszczenia przez przemnożenie 57.800 t przez wysokość stawki opłaty eksploatacyjnej obowiązującej w okresie rozliczeniowym, t.j. w 2019 r. – 0,62 zł/t, określonej w obwieszczeniu Ministra Środowiska z dnia 18 lipca 2018 r. w sprawie stawek opłat na rok 2019 z zakresu przepisów Prawa geologicznego i górniczego (M.P. z 2018 r., poz. 725). W konsekwencji wysokość opłaty eksploatacyjnej koniecznej do uiszczenia wyniosła 35.699,60 zł. Zdaniem Kolegium organ I instancji podjął prawidłową decyzję. Dokonane ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w przepisach prawa materialnego. Argumenty strony podniesione w odwołaniu nie znajdują uzasadnienia w świetle zgromadzonych przez organ I instancji dowodów.

Od powyższej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. zarzucając m.in. naruszenie:

- art. 6 ust. 1 pkt 3, art. 19 i art. 20 p.g.g. poprzez błędne przyjęcie, że nadkład jest złożem, z którego strona pozyskiwała kopalinę oraz poprzez utożsamienie pojęcia złoża i nadkładu;

- art. 6 ust. 1 p.g.g. poprzez przyjęcie za własne ustaleń Starosty, że wobec zaniechania ustalenia ilości nadkładu w ubytku prawidłowym jest uznanie całego ubytku jako kopaliny;

- art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie zwrócenia się do biegłego celem ustalenia ilości nadkładu wydobytego przez stronę oraz sprawdzenia prawidłowości złożonych przez przedsiębiorcę górniczego informacji o wydobytej kopalinie;

- art. 7 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego celem ustalenia, w jakiej ilości nadkład ze złoża "[...]" został wykorzystany do rekultywacji złoża "[...]";

- art. 98 p.g.g. poprzez zaniechanie zwrócenia się do organów administracji geologicznej celem udostępnienia dokumentacji geologicznej wraz z załącznikami i ustalenia faktycznych rozmiarów złoża i nadkładu na obszarze objętym koncesją;

- art. 138 p.g.g. poprzez zaniechanie ustalenia ilości wydobytej przez przedsiębiorcę górniczego kopaliny i dowolne ustalenie, że możliwym jest uzyskanie kopaliny z nadkładu w ilości identycznej jak ze złoża;

- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez zaniechanie wskazania uzasadnienia faktycznego rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu Spółka podniosła m.in., iż organy zaniechały ustalenia ilości faktycznie wydobytej kopaliny zastępując dane z dokumentacji geologicznej dowolnymi ustaleniami własnymi. Zdaniem strony skarżącej organy niezasadnie przyjęły, iż stwierdzony w wyniku obmiaru geodezyjnego ubytek obejmuje kopalinę, tj. kruszywo naturalne (biorąc pod uwagę brak możliwości oceny ilości udziału nadkładu w ogólnym ubytku ze złoża przyjęto cały ubytek jako kopalinę w myśl art. 6 ust. 1 p.g.g., że złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobycie może przynieść korzyść gospodarczą). W ocenie organu pierwszej instancji powielonej przez organ wyższego stopnia, ponieważ przedsiębiorca usunął nadkład, to organ nie jest zobowiązany do obliczenia ilości nadkładu w ogólnym ubytku, ale jest uprawniony do uznania, że ogólny ubytek obejmuje jedynie kopalinę – kruszywo naturalne. Ustawa prawo geologiczne i górnicze nie uprawnia jednak organu do uznania, że nadkład jest kopaliną, albowiem organ zobowiązany jest do ustalenia ilości wydobytej kopaliny. Organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie, powinien w swych rozważaniach skupić się na prawidłowości przyjętej metody szacowania wydobycia kopaliny. Uznanie nadkładu, który strona usunęła znad złoża za kopalinę nie tylko nie znajduje podstawy prawnej, ale wprost narusza zasadę prawdy obiektywnej.

Zaniechanie oceny ilości udziału nadkładu w ogólnym ubytku, narusza w opinii strony art. 84 k.p.a. Organ zaniechał również zwrócenia się do organów administracji geologicznej zgodnie z art. 98 p.g.g. W sprawie nie wskazano, że organ analizował dokumentację geologiczną złoża kruszywa naturalnego "[...]". Tymczasem strona w odwołaniu wskazała, że zgodnie z dokumentacją geologiczną nad złożem występuje nadkład składający się z gleby i gliny o średniej grubości 4,5 m i kubaturze 82.951 m3. Organ pierwszej instancji i organ wyższego stopnia postanowiły jednak nie uwzględnić stanowiska strony przy wydaniu decyzji i nie przeprowadzono analizy dokumentacji geologicznej złoża.

Zgodnie z udzieloną koncesją strona nie była zobowiązana do pozostawienia nadkładu na terenie objętym złożem kruszywa naturalnego "[...]". Nadkład został wykorzystany w części do wypełnienia ubytku na eksploatowanym przez stronę złożu "[...]" położonym na działce [...]. W złożonym odwołaniu strona szczegółowo wyliczyła, jaka część nadkładu została przetransportowana z terenu objętego koncesją na złożu "[...]" celem rekultywacji w kierunku rolnym wyrobiska "[...]". Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podobnie jak organ pierwszej instancji, zaniechało jednak prowadzenia postępowania dowodowego w powyższym zakresie.

Ponadto zaskarżona decyzja narusza art. 107 k.p.a. poprzez m.in. zaniechanie wskazania uzasadnienia faktycznego w sprawie czy też nieodniesienie się do twierdzeń strony. Zaskarżona decyzja Kolegium zawiera jedynie opis stanu faktycznego i powielenie ustaleń organu I instancji oraz nie wskazuje, z jakiej przyczyny organy nie dały wiary twierdzeniom i wnioskom złożonym w postępowaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. W myśl cytowanego art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Wniosek o rozpoznanie przedmiotowej sprawy w trybie uproszczonym złożyła strona skarżąca, przy czym organ wyraził zgodę na rozpoznanie sprawy w tym trybie, nie żądając przeprowadzenia rozprawy.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji stanowiły przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1064, dalej w skrócie p.g.g.). W myśl art. 6 ust. 1 pkt 3 p.g.g. kopaliną wydobytą jest całość kopaliny odłączonej od złoża. Złożem kopaliny jest naturalne nagromadzenie minerałów, skał oraz innych substancji, których wydobywanie może przynieść korzyść gospodarczą (art. 6 ust. 1 pkt 19 p.g.g.). Stosownie do treści art. 134 ust. 1 p.g.g. przedsiębiorca, który uzyskał koncesję na wydobywanie kopaliny ze złoża, a w przypadku koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złoża węglowodorów oraz wydobywanie węglowodorów ze złoża – uzyskał decyzję inwestycyjną, wnosi opłatę eksploatacyjną ustalaną jako iloczyn jej stawki oraz ilości kopaliny wydobytej ze złoża bilansowego i pozabilansowego, w okresie rozliczeniowym. Z kolei zgodnie z art. 138 p.g.g., w razie stwierdzenia, że przedsiębiorca nie dokonał wpłaty opłaty w terminie albo dokonał wpłaty w wysokości innej niż należna, organ koncesyjny określa, w drodze decyzji, wysokość należnej opłaty, stosując stawkę obowiązującą w okresie rozliczeniowym, którego opłata dotyczy.

Przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze nie zawierają definicji pojęcia "nadkład", art. 6 ust. 1 pkt 20 p.g.g. określa natomiast, iż zwałowaniem nadkładu jest zespół czynności prowadzonych w odkrywkowych zakładach górniczych, nierozerwalnie związanych technicznie i organizacyjnie z przemieszczeniem i składowaniem mas ziemnych i skalnych usuwanych znad złoża, w celu umożliwienia wydobycia kopaliny użytecznej. Jakkolwiek przepisy ustawy nie stanowią wprost, iż w procesie ustalania opłaty eksploatacyjnej za wydobycie kopaliny nadkład podlega "odjęciu" od ogólnego ubytku ze złoża, zaś opłata obejmuje kopalinę wydobytą ze złoża, to jednak analiza orzecznictwa sądowego dotyczącego tej problematyki (i to zarówno motywów wyroków sądowych jak i stanów faktycznych, w których zostały one wydane) wskazuje, iż co do zasady jest to praktyka odpowiadająca treści zapisów ustawowych, w tym również art. 6 ust. 1 pkt 3, 19 oraz 20 p.g.g. (jedynie tytułem przykładu należy tu wskazać wyrok WSA w Gliwicach z 18 grudnia 2018 r., III SA/Gl 1193/18 czy wyroki NSA z 7 lutego 2018 r., II GSK 2854/17, z 25 czerwca 2019 r., II GSK 549/19, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tymczasem organy orzekające w niniejszej sprawie do obliczenia opłaty za wydobycie przyjęły jako ilość wydobytej kopaliny całość ubytku w złożu, wynoszącą 76.500 m³, obejmującą zarówno nadkład jak i złoże, co wyjaśniono brakiem możliwości oceny ilości udziału nadkładu w ogólnym ubytku ze złoża. Innymi słowy cały ubytek, w tym również nadkład, przyjęto jako kopalinę, uzasadniając to treścią art. 6 ust. 1 pkt 3 oraz pkt 19 p.g.g. Organy powołały się w tym zakresie na treść znajdującego się w aktach sprawy dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej złoża kruszywa naturalnego "[...]", który na str. 9 zawiera stwierdzenie, iż obliczona ilość wydobytej kopaliny (nadkładu i złoża) metodą obmiaru geodezyjnego wyniosła 76.500 m³.

Wprawdzie ze wspomnianego dodatku nr 1 do dokumentacji geologicznej wynika, że skarżąca Spółka część wydobytego nadkładu sprzedała wraz z kopaliną, co zresztą strona sama przyznała w odwołaniu, w wyniku czego owa część nadkładu istotnie mogła zostać zakwalifikowana jako kopalina wydobyta, odłączona od złoża, której wydobycie przyniosło korzyść gospodarczą, jednakże pozostała część nadkładu, jak wskazywała strona skarżąca w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze, została użyta dla celów rekultywacji w kierunku rolnym innego, odległego o 400 m wyrobiska "[...]", przy czym odwołanie złożone od decyzji organu I instancji zawierało szczegółowe wyliczenie, jaka część nadkładu została przetransportowana na to wyrobisko. Strona powołała się przy tym na fakt, iż udzielona jej koncesja na wydobywanie kopaliny ze złoża "[...]" nie zobowiązywała do pozostawienia nadkładu na terenie tego konkretnego złoża.

Jak wynika z analizy znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy decyzji Starosty z dnia [...] października 2011 r. nr [...], udzielającej B Spółki jawnej koncesji na wydobywanie kopaliny kruszywa naturalnego ze złoża "[...]" w gminie [...], w pkt 4 lit. c zawiera ona wskazanie, iż przedsiębiorca masy ziemne i skalne powstające w trakcie wydobywania kopaliny może wykorzystać do rekultywacji wyrobiska. Ponadto pkt 4 lit. g decyzji zobowiązywał przedsiębiorcę do sukcesywnego, w miarę przesuwania się frontu wydobywczego, likwidowania wyrobiska i rekultywacji gruntów, zgodnie z kierunkiem rekultywacji określonym przez właściwy organ. Decyzja koncesyjna nie nakładała zatem wprost na skarżąca Spółkę obowiązku wykorzystania całości nadkładu na cele rekultywacji omawianego wyrobiska "[...]", lecz stwarzała jedynie taką możliwość. W aktach sprawy znajduje się nadto decyzja Starosty z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] ustalająca rolny kierunek rekultywacji gruntów działki nr [...], zajętej pod eksploatowanie zasobów złoża "[...]", a także zmieniająca ją decyzja tego organu z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]. Wspomniana decyzja w przedmiocie rekultywacji z dnia [...] marca 2016 r. zawiera m.in. wskazanie, iż należy jej dokonać zgodnie z projektem rekultywacji, m.in. wyrównać pozostałe zagłębienie wyrobiska (po zasypaniu go rozdrobnionym gruzem betonowym, piaskiem, ziemią, glinami i iłami do wysokości 1 m poniżej otaczającego terenu) glebą zebraną w hałdzie zlokalizowanej w północnej części obszaru górniczego działka nr [...] (pkt II.2 decyzji rekultywacyjnej). Jednakże zarówno z kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji I oraz II instancji, jak i z decyzji rekultywacyjnej nie wynika, czy chodzi o glebę stanowiącą część nadkładu wyrobiska, a jeśli tak, to czy została ona uwzględniona przy obliczaniu ogólnego ubytku z wyrobiska wynoszącego 76.500 m³, a co za tym idzie czy została wzięta pod uwagę przy ustalaniu opłaty, o której mowa w decyzji Starosty z dnia [...] marca 2021 r., jak również czy jest to może gleba, która zgodnie z treścią odwołania została w ilości 7.822,4 m³ zdeponowana w sąsiednim wyrobisku "[...]". Organy orzekające w sprawie w ogóle nie odniosły się w swoich decyzjach do tych okoliczności, w szczególności nie uczyniło tego SKO w decyzji wydanej na skutek wniesionego odwołania, w którym argumentacja ta została zawarta.

W odpowiedzi na odwołanie udzielonej przez Starostę stwierdzono wprawdzie, iż w ocenie organu I instancji wywóz mas ziemnych i skalnych do rekultywacji innych wyrobisk powstałych w wyniku działalności przedsiębiorcy objętych odrębną koncesją na wydobycie winien odbywać się zgodnie z obowiązującą ustawą o odpadach, przy czym zgodnie z art. 2 pkt 11 tej ustawy masy ziemne nie są odpadami, jeżeli koncesja na wydobywanie kopalin ze złóż lub plan ruchu zakładu górniczego zatwierdzony decyzją, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, lub miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego określają warunki i sposób ich zagospodarowania. Natomiast zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych ustawy nie stosuje się do mas ziemnych lub skalnych przemieszczanych w związku z wydobywaniem kopalin ze złóż, jeżeli koncesja na wydobywanie kopalin ze złóż lub plan ruchu zakładu górniczego zatwierdzone decyzjami, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, lub miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego określają warunki i sposób ich zagospodarowania. Tym samym zdaniem organu I instancji, skoro koncesja na wydobycie kopaliny ze złoża naturalnego "[...]" określała możliwość wykorzystania mas ziemnych do rekultywacji tylko tego wyrobiska, przedsiębiorca nie mógł swobodnie przemieszczać mas ziemnych pomiędzy wyrobiskami, nie posiadając stosownych zezwoleń. Ponadto dla terenu górniczego nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Po pierwsze jednakże, należy powtórnie podkreślić, iż decyzja koncesyjna nie określała w sposób konkretny i jednoznaczny sposobu zagospodarowania nadkładu wydobytego z wyrobiska, w szczególności nie nakładała na Spółkę obowiązku wykorzystania całości nadkładu na cele rekultywacji wyrobiska "[...]", lecz jedynie dopuszczała taką możliwość. Po drugie natomiast, skoro argumentacja w tym zakresie nie została zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ani poprzedzającej ją decyzji I instancji, oznacza to, że nie została ona wzięta pod uwagę przez organy orzekające w sprawie (co wynika a contrario z art. 107 § 3 k.p.a.).

W ocenie Sądu nie wyjaśnienie w wydanych decyzjach kwestii, czy w sąsiednim wyrobisku "[...]" jako nadkład pozyskany z wyrobiska "[...]" (którego dotyczy niniejsza sprawa) została zdeponowana gleba, której przeznaczenie zostało określone w pkt II.2 decyzji rekultywacyjnej z dnia 7 marca 2016 r., stanowiło naruszenie przepisów postępowania, tzn. art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie do uwzględnienia powyższych wskazań zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. W szczególności organ powinien ustalić i przedstawić w decyzji, czy skarżąca Spółka, po wykorzystaniu części nadkładu z wyrobiska "[...]" na cele rekultywacji sąsiedniego wyrobiska "[...]", jest w stanie wykonać (ewentualnie czy już wykonała) obowiązek nałożony w pkt II.2 decyzji rekultywacyjnej z dnia [...] marca 2016 r., a w konsekwencji czy jest w stanie wykonać obowiązek nałożony w pkt 4 lit. g decyzji koncesyjnej z dnia [...] października 2011 r. (tzn. dokonać rekultywacji gruntów, zgodnie z kierunkiem rekultywacji określonym przez właściwy organ). Ustalenie to pozwoli na miarodajną ocenę przytoczonej wyżej argumentacji zawartej w odpowiedzi organu I instancji na odwołanie (o ile oczywiście argumentacja ta znajdzie się w wydanych powtórnie w sprawie decyzjach). W dalszej kolejności, w zależności od wyników tych ustaleń, organ będzie zobowiązany do rozważenia, czy przy obliczeniu ilości kopaliny wydobytej ze złoża "[...]", stanowiącej podstawę ustalenia opłaty za wydobycie, od ubytku ze złoża należy odliczyć nadkład wykorzystany do rekultywacji wyrobiska "[...]", wykorzystując do tego ewentualnie, w razie takiej potrzeby, dowód z opinii biegłego, o którym mowa w art. 84 k.p.a.

W świetle powyższych okoliczności, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów w kwocie 4.688 zł, na którą to kwotę składa się uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 1071 zł (§ 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 535), opłata od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony będącego radca prawnym w wysokości 3.600 zł, ustalone na podstawie § 2 pkt 5 w związku z § 14 ust. 1 pkt lit. a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 265 ze zm.).