Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1169/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-11-30 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 602  ceny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą na ww. postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K., skarżąca spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika procesowego z wyboru w osobie adwokata, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek złożony został na druku urzędowego formularza PPPr.

W uzasadnieniu wniosku, skarżąca oświadczyła, że jej sytuacja finansowa jest nie jest na tyle niedobra, aby spółka mogła uiścić opłatę od przedmiotowej skargi.

W oświadczeniu o majątku i dochodach oświadczyła jedynie, że jej kapitał zakładowy zamyka się w kwocie 100.000 zł.

Skarżąca zaznaczyła dodatkowo, że jej dochody, zobowiązania i wydatki są uzależnione od konkretnych zleceń kontrahentów w danym miesiącu.

Z uwagi na to, że rubryki od nr 7 do nr 9 włącznie nie zostały w ogóle wypełnione (wnioskodawca do tych kwestii w żaden sposób się nie odniósł), referendarz sądowy pismem z dnia 30 września 2016 r. wezwał skarżącą spółkę do uzupełnienia braku formalnego formularza poprzez złożenie stosownych oświadczeń o majątku i dochodach w rubrykach nr 7, 8 i 9 druku urzędowego formularza PPPr.

W zakreślonym terminie pełnomocnik procesowy spółki nadesłał pismo procesowe z dnia 18 października 2016 r., w którym stwierdził, że zgodnie z bilansem spółki, osiągnęła ona za 2015 r. zysk w kwocie 66.115,68 zł, natomiast wartość środków trwałych spółki wynosi 1.460,49 zł. Załącznikiem do tego wezwania miały być oświadczenia prezesa zarządu spółki dotyczące wartości środków trwałych wg bilansu za 2015 r. i zysku za ten rok, jak również oświadczenie o rachunkach bankowych spółki.

Załącznikiem do tego pisma było oświadczenie prezesa zarządu skarżącej spółki z dnia 17 października 2016 r., o wartości środków trwałych spółki i zysku osiągniętego za rok 2015. Brak natomiast było w tym oświadczeniu jakiegokolwiek ustosunkowania się do kwestii rachunków bankowych posiadanych przez skarżącą.

W tym stanie rzeczy, pismem z dnia 31 października 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą spółkę, za pośrednictwem jej pełnomocnika procesowego, o nadesłanie (w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania) szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy, w tym także o przedstawienie wyciągów z posiadanych przez spółkę rachunków bankowych obrazujących operacje dokonywane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy (bądź dokument wystawiony przez bank i potwierdzający fakt likwidacji rachunków bankowych) oraz raport kasowy spółki, obrazujący stan gotówki w kasie spółki na koniec ostatniego miesiąca.

W odpowiedzi na to wezwanie, do akt sprawy nadesłano: zeznanie podatkowe CIT – 8 za rok 2014 i za rok 2015; deklaracje VAT – 7 za okres od maja 2016 r. do października 2016 r. oraz sprawozdanie finansowe za rok 2015.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zmianami) – zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) albo obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Odnosząc się do wniosku skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio P.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu.

Na początku rozważań należy ustalić wysokość wpisu sądowego od skargi w przedmiotowej sprawie. Ustalenie takie wprawdzie nie znajduje się w zakresie kompetencji referendarza sądowego, jednak konieczne jest na użytek postępowania wpadkowego w niniejszej sprawie.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane przez organ celny. W takim przypadku pobierany jest od skargi stały wpis sądowy w kwocie 100 zł, co wynika z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zmianami). Aktualnie przed tutejszym Sądem toczy się 28 postępowań sądowoadministracyjnych, w których wnioskująca spółka jest stroną skarżącą (sprawy o sygn. akt: III SA/Gl 1151 – 1178/16). W każdej z tych spraw, zaskarżonym aktem administracyjnym jest postanowienie. Wynika z tego, że łączny, sumaryczny wpis sądowy od ww. 28 skarg zamknie się w łącznej kwocie 2.800 zł.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku, stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie dołączyła do akt sprawy kompletu dokumentów, o które była wzywana pismem referendarza sądowego z dnia 31 października 2016 r. Podkreślić należy, że wezwanie było sformułowane jasno i precyzyjnie. W aktach brak jest mianowicie raportu kasowego obrazującego stan gotówki w kasie spółki na koniec ostatniego miesiąca, brak jest w aktach jednocześnie wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę rachunków bankowych, obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy.

Z nadesłanych do akt sprawy materiałów źródłowych wynika, że skarżąca poniosła w 2014 r. stratę rzędu (-) 31.846,65 zł, natomiast w roku 2015 osiągnęła dochód w wysokości 77.889,68 zł.

Sprawozdanie finansowe obrazuje stan finansowy spółki na koniec 2015 r. – wskazuje on na stabilną kondycję finansową wnioskodawcy. Wskazać wystarczy, że przychody netto ze sprzedaży na koniec roku 2014 wyniosły 24.245.737,50 zł, natomiast wzrosły one wyraźnie na koniec roku 2015 do kwoty 84.422.302,69 zł. Generalnie na koniec roku 2015 spółka wyraźnie poprawiła swoją sytuację finansową (dane z rachunku zysków i strat jednostki – w wariancie porównawczym).

Z kolei z bilansu na dzień 31 grudnia 2015 r. wynika, że skarżąca posiada jednak środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w kasie i na rachunkach, a pozycja ta zamyka się w kwocie 329.672,44 zł (aktywa obrotowe – krótkoterminowe aktywa finansowe podmiotu).

Wynika z tego, że spółka pod koniec ubiegłego roku dysponowała gotówką w swojej kasie i na rachunkach bankowych. Natomiast składając wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarżąca spółka nie nadesłała ani swojego raportu kasowego, ani wyciągów ze swoich rachunków bankowych. W żaden sposób nie ustosunkowała się nawet pisemnie do tych kwestii – i to zarówno na etapie wykonania wezwania referendarza sądowego z dnia 31 października 2016 r., jak i na etapie uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy (w zakresie stanu rachunków bankowych oraz stanu środków w kasie spółki).

Jest to bardzo istotny mankament źródłowy. Raport kasowy i stan rachunków bankowych (tym bardziej wyciąg obrazujący operacje dokonywane na określonym rachunku bankowym) wskazują bezpośrednio na rzeczywistą wydolność finansową przedsiębiorcy, na fakt dysponowania tzw.: "żywą gotówką" – bądź też fakt przeciwny. Powyższe materiały źródłowe pozwoliłyby usunąć jakiekolwiek wątpliwości co do stanu finansowego spółki i ustalić rzeczywiste możliwości finansowe przedsiębiorcy w aspekcie ponoszenia kosztów sądowych.

Uwaga ta jest tym bardziej istotna, że z analizy deklaracji podatkowych VAT – 7 skarżącej spółki wynika, że w ciągu ostatniego półrocza spółka wykazuje relatywnie bardzo wysoki obrót, a stan ten jest regularny. Podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług wynosi bowiem od 6.617.025 zł (sierpień 2016 r.) do 12.743.896 zł (czerwiec 2016 r.). Podkreślić należy, że wartość obrotu nie wskazuje bezpośrednio na dochody podmiotu gospodarczego, lecz jedynie na fakt, że podmiot ten dokonuje transakcji gospodarczych – funkcjonuje na rynku. Dane powyższe wskazują na to, że spółka funkcjonuje w sposób aktywny i prężny.

Trudno uznać, że przedsiębiorca, który wykazuje w ciągu ostatniego półrocza regularnie obrót przekraczający 6.617.025 zł miesięcznie, nie będzie w stanie uiścić wpisów sądowych w łącznej, sumarycznej kwocie 2.800 zł, tym bardziej, że w aktach nie znajduje się raport kasowy spółki, ani wyciągi z posiadanych przez nią rachunków bankowych. Ponadto, wnioskodawca nie powołała się na żadne nadzwyczajne obciążenia finansowe, jak np. toczące się przeciwko niej postępowania egzekucyjne, czy też zaległości w spłacaniu należności swoim kontrahentom.

Nie należy również tracić z pola widzenia tego, że spółka składając wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych dąży w istocie do uniknięcia ponoszenia obligatoryjnych kosztów postępowania, podczas, gdy w sprawie jest reprezentowana przez adwokata z wyboru, co oznacza, że ponosi fakultatywne koszty postępowania.

Tak więc nie zostały wyjaśnione istotne wątpliwości co do stanu żywej gotówki posiadanej przez wnioskodawcę. Brak jest bowiem raportu kasowego spółki, jak również brak w aktach wyciągów z rachunków bankowych prowadzonych przez wnioskodawcę. W tym zakresie brak jest nawet jakichkolwiek oświadczeń wnioskującej spółki. Jednocześnie, przedłożone materiały źródłowe (deklaracje podatkowe oraz sprawozdanie finansowe) wskazują na dobrą kondycję finansową wnioskującej spółki. Kondycja ta jest na tyle dobra, że umożliwia poniesienie jej kosztów sądowych we wszystkich 28 zawisłych przed tutejszym Sądem sprawach.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.