Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 309/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 10, art. 77 , art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 2 pkt 7, 7a, art. 19 ust. 1, art. 23 ust. 1, 2, 6 i 7
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Maria Zawadzka Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [....] M. O.-K. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 lutego 2015r. nr [ ] w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji


UZASADNIENIE

Wójt Gminy, działając przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej, decyzją z dnia [...] 2014 r. nr [...] w sprawie nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznanych decyzją nr [...] z dnia [...] 2014 r., orzekł wobec I. P., że:

I. kwota wypłacona za okres od 1.12.2013 r. do 31.12.2013 r. w wysokości 850 zł jest nienależnie pobranym świadczeniem, które należy wpłacić na konto Gminy;

II. kwota wypłacona za okres od 1.01.2014 r. do 31.07.2014 r. w wysokości 5 950 zł również jest nienależnie pobranym świadczeniem, które należy wpłacić na konto Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej "K.p.a.", art. 2 pkt 7 lit. d, art. 23 ust. 1, 6 i 7, art. 25, art. 28 ust. 1 ustawy z 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.) dalej "ustawa".

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w dniu 16.10.2014 r. do Ośrodka Pomocy Społecznej wpłynęło pismo G. P. informujące o przekazywaniu bezpośrednio I. P., a także za pośrednictwem Komornika, środków finansowych na poczet alimentów, przyznanych na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego, Wydział XI Cywilny sygn. akt [...] z dnia 12 grudnia 2012 r. G. P. do pisma dołączył kserokopie dokumentów potwierdzających dokonywanie wpłat alimentów.

Organ zwrócił się do Komornika Sądowego S. P., czy w okresie, w którym I. P. była uprawniona do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego tj. od 1.12.2013 r. do 30.09.2014 r., otrzymywała środki finansowe za pośrednictwem komornika jako alimenty bieżące. W dniu 17.11.2014 r. wpłynęła odpowiedź od Komornika w której poinformowano, że za pośrednictwem Komornika E. C. oraz Komornika S. P. - I. P. otrzymała alimenty bieżące comiesięcznie począwszy od 8.11.2013 r. do 11.07.2014 r. w różnej wysokości.

W związku z powyższym w dniu 24.11.2014 r. organ właściwy wierzyciela wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia, czy świadczenia wypłacone na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] 2014 r. były świadczeniami nienależnie pobranymi.

W toku postępowania ustalono, że kwota w wysokości 6 800 zł stanowi nienależnie pobrane świadczenie i podlega zwrotowi wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wpłaty powstałego zadłużenia.

I.P. wniosła od powyższej decyzji odwołanie kwestionując jej zasadność.

Podniosła, że błąd w jej sprawie popełnił Komornik z K albowiem wydał jej zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji i jednocześnie wpłacił alimenty na konto ściągnięte od dłużnika alimentacyjnego. Ponadto Komornik z K nie poinformował o czynnościach Komornika z M.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 11 lutego 2015 r. nr [...], utrzymało decyzję organu I instancji w mocy - na podstawie art. 2 pkt 7a, art. 23 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Ustęp 7 powołanego artykułu stanowi, iż odsetki naliczane są od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dnia spłaty.

Zgodnie z art. 2 pkt 7a ustawy nienależnie pobranym świadczeniem jest świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części.

Organ odwoławczy podzielając ustalenia organu I instancji stwierdził, że organ I instancji w prawidłowy sposób obliczył wysokość nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 6 800 zł, gdyż świadczenia te były pobrane za okres od 1 grudnia 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w wysokości 850 zł i powinny być zwrócone na konto Gminy, zaś kwota wypłaconych świadczeń za okres od 1 stycznia 2014 r. do 31 lipca 2014 r. w wysokości 5 950 zł powinna być zwrócona na konto Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Zdaniem organu odwoławczego, w sprawie nie zachodzą okoliczności podnoszone w odwołaniu mogące skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji do ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji.

Organ poinformował I. P., że zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy "Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną". Niemniej warunkiem koniecznym skorzystania z wyżej określonego dobrodziejstwa jest aktywność strony w tym kierunku.

I. P. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając:

1. naruszenie art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. przez zignorowanie rażącego naruszenia prawa materialnego przez decyzję organu I instancji,

2. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżanych decyzji polegający na tym, że błędnie przyjęto, iż całość wypłaconych skarżącej kwot była świadczeniem nienależnie pobranym,

3. naruszenie art. 77 K.p.a. przez nieprzeprowadzenie przez organ I instancji postępowania dowodowego umożliwiającego pełną ocenę stanu faktycznego sprawy,

4. naruszenie art. 10 K.p.a. przez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu zmierzającym do wydania zaskarżonych decyzji, przez nie wezwanie strony do złożenia wyjaśnień ani nie zapoznaniem z materiałem dowodowym sprawy przed wydaniem zaskarżonej decyzji.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, względnie o uchylenie tych decyzji.

W uzasadnieniu zarzutów podniosła, że w związku z niewywiązywaniem się przez G. P. z obowiązku alimentacyjnego oraz nieskutecznością prowadzonej egzekucji w pełnej wysokości (komornicy E. C. oraz S. P. ściągali tylko kwoty niższe niż 850 zł) jak i trudną sytuacją rodzinną, skarżąca wniosła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu alimentacyjnego, który to został rozpatrzony pozytywnie decyzją nr [...], zgodnie z którą przyznano skarżącej świadczenia za okres od 1 grudnia 2013 r. do 30 września 2014 r.

Jednocześnie przeciw G. P. prowadzone było przez komornika postępowanie egzekucyjne, a w jego wyniku skarżąca otrzymywała z różną regularnością różne kwoty egzekwowanych należności (nie były one zbieżne z wysokością zasądzonych alimentów). Nie była przez komornika informowana o rzeczywistym charakterze jego działań, biorąc uwagę istnienie znacznego zadłużenia alimentacyjnego zakładała, że komornik najpierw egzekwuje należności zaległe.

Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z akt komornika S. P. sygn. akt [...], w celu ustalenia czasokresu i sposobu prowadzenia egzekucji.

W okresie poprzedzającym wydanie decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń skarżąca nie była wzywana do przedkładania zaświadczenia od komornika o nieskuteczności egzekucji ani do składania wyjaśnień w sprawie. Podniosła, że komornik wprowadzał ją w błąd oraz nie informował o podejmowanych przez siebie działaniach, co w konsekwencji sprawiło, iż podstaw decyzji I instancji nie rozumie oraz nie wie jak mogła uniknąć przykrych konsekwencji.

Organ odwoławczy w decyzji nie odniósł się w żaden sposób do wątpliwości skarżącej, jedynie powtarzając argumentację GOPS.

Skarżąca podniosła, że decyzja w sprawie ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego, wydana została po przeprowadzeniu pełnego postępowania dowodowego, które to pozwoliło ustalić spełnienie wymagań w zakresie określonym przez ustawodawcę, w tym stwierdzenie bezskuteczności egzekucji w związku z niepełną egzekucją świadczenia oraz istnieniem zadłużenia alimentacyjnego. Egzekucja ta przez cały czas pobierania świadczeń jak i po dzień dzisiejszy pozostawała nieskuteczna.

Skarżąca przez cały okres pobierania świadczeń spełniała jak i dalej spełnia formalne wymogi określone przez ustawodawcę, co nie zostało przez organ w żaden sposób podważone. Jeżeli świadczenie przysługiwało skarżącej zarówno na etapie podejmowania pierwotnej decyzji jak i przez cały okres pobierania go to nie może być mowy o świadczeniu nienależnym.

Zaskarżana decyzja jest próbą obejścia przepisów prawa, a zwłaszcza art. 24 ustawy, oraz bezpodstawnym rozszerzeniem kompetencji w sposób szerszy niż zostały one określone przez ustawodawcę. Tezę tę dodatkowo potwierdza fakt, iż organ I instancji nie zmienił ani nie uchylił decyzji o przyznaniu świadczenia, co potwierdza fakt, iż skarżona decyzja stanowi w rzeczywistości nieuprawnioną zmianę decyzji nr [...] nie zaś, jak niesłusznie przyjął organ odwoławczy stwierdzenie nienależnego pobierania świadczeń.

Organ I instancji, a w ślad za nim SKO błędnie przyjęło, iż zaszły okoliczności powodujące ustanie bądź wstrzymanie wypłaty świadczenia, tylko na podstawie częściowo skutecznej egzekucji alimentów przez komornika.

Art. 2 ust. 2 ustawy stanowi, iż za egzekucje bezskuteczną uznawana ma być egzekucja w wyniku, której w "okresie ostatnich dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących zobowiązań alimentacyjnych".

Organ nie może podejmować oceny okoliczności bezskuteczności z pominięciem przepisów ustawy, co w sprawie uczyniono. Poczyniona przez organ interpretacja jakoby pozyskiwanie częściowego zaspokojenia roszczeń alimentacyjnych konstytuowało niezależność pobieranych za przypisany okres świadczeń, ma charakter nie tylko nieuprawniony, ale wręcz charakter przeciw ustawie. Skarżąca przywołała wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 29 stycznia 2010 r, sygn. II SA/Rz 932/09.

W sprawię nie podjęto żadnej analizy dotyczącej proporcjonalności i stopnia zaspokojenia roszczeń alimentacyjnych. Organ jedynie w bezrefleksyjny sposób uznał, iż jeżeli dochodzi do jakiegokolwiek zaspokojenia przez dłużnika, to z samej definicji świadczenie "zaliczki alimentacyjnej" staję się nienależnie pobrane.

Postępowanie dowodowe prowadzone przed wydaniem decyzji organu I instancji miało charakter szczątkowy i ograniczyło się jedynie do stwierdzenia otrzymywania przez skarżącą pewnych sum egzekwowanych przez komornika od zobowiązanego. Istotne braki postępowania dowodowego polegały na nieustaleniu stosunku sum wyegzekwowanych przez komornika do wysokości zobowiązań alimentacyjnych tj. faktu, iż zobowiązanie opiewało na kwotę 850 zł, a ściągane były niższe sumy, co wynika z zawiadomienia od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym. Nie ustalono wysokości aktualnego zadłużenia alimentacyjnego oraz jego wpływu na charakter egzekwowanych należności. Organ nie podjął żadnych działań w celu ustalenia realnego charakteru egzekwowanych kwot, mimo iż kwestia ta nie jest w żadnym sensie oczywista.

W 2013 r. G. P. nie wywiązywał się z obowiązku alimentacyjnego, co skutkowało powstaniem znaczącego zadłużenia. W przeświadczeniu skarżącej egzekwowane przez komornika środki pieniężne były w rzeczywistości zaspokojeniem zadłużenia alimentacyjnego nie zaś alimentami bieżącymi.

W związku z tym organ odwoławczy całkowicie błędnie uznał przeprowadzone w postępowanie dowodowe za wyczerpujące i stanowiące wystarczającą podstawę wydanej decyzji.

Skarżąca podniosła naruszenie zasady wysłuchania stron i prawa do brania udziału w ustępowaniu. Komornicy nie informowali jej o prowadzonych przez siebie postępowaniach ani też o charakterze i zasadach ich współpracy z GOPS. Jednocześnie GOPS nie wzywał skarżącej do przedstawienia swojego stanowiska, nie przedstawiono jej zebranego w sprawie materiału dowodowego. Postępowanie GOPS podważyło zaufanie do organów administracji publicznej w konsekwencji rodząc silne poczucie pokrzywdzenia.

Zaskarżona decyzja de facto zakłada, iż skarżąca obarczona była obowiązkiem kontroli działalności komornika oraz iż zobowiązana była do samodzielnego rozliczenia komorników, do czego nie posiada ani niezbędnych uprawnień ani też wiedzy profesjonalnej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Odpowiadając na podniesione w skardze zarzuty Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie zachodzą okoliczności podnoszone w skardze mogące skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Organ pierwszej instancji przeprowadził postępowanie dowodowe w niezbędnym zakresie, zatem trudno mówić o naruszeniu art. 77 K.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz.1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Zdaniem Sądu zarówno z sentencji decyzji organów obu instancji jak i z treści ich uzasadnień wynika, iż organ I instancji jednocześnie uznał świadczenia pobrane przez skarżącą z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane jak i zobowiązał skarżącą do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami naliczonymi na dzień wpłaty powstałego zadłużenia, które to stanowisko zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Oceniając prawidłowość podjętych rozstrzygnięć organu I i II instancji należy w pierwszej kolejności wskazać, iż zgodnie z treścią art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu. Za nienależnie pobrane świadczenia z funduszu alimentacyjnego uważa się natomiast świadczenia enumeratywnie określone w art. 2 pkt 7 ustawy. Następnie podkreślić należy, że w treści przytoczonego art. 23 ust. 1 ustawy ustawodawca wskazał, iż do zwrotu świadczenia jest obowiązana osoba, która pobrała nienależne świadczenie. Wynika z tego, iż obowiązek zwrotu świadczenia może zostać orzeczony dopiero wówczas, gdy określone świadczenie uznane zostanie w sposób ostateczny za nienależne. Dopiero zatem, gdy uprawomocni się decyzja uznająca dane świadczenie za nienależnie pobrane, można o takim świadczeniu mówić i nakazywać jego zwrot. Nie jest natomiast możliwe jednoczesne orzekanie o tych sprawach, czyli o obu tych kwestiach, w jednej decyzji administracyjnej. Przedstawione stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.07.2010 r. I OSK 619/10, LEX nr 694690 i z 22.07.2010 r. I OSK 620/10, LEX nr 694359, czy Wojewódzkich Sądów Administracyjnych np. w Krakowie z dnia 21.03.2012 r. III SA/Kr 567/11, LEX nr 1139259 i w Szczecinie z dnia 13.01.2011 r. II SA/Sz 644/10, LEX nr 754874).

O rozgraniczeniu w art. 23 ustawy decyzji ustalającej należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń od decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń świadczy również art. 23 ust. 2 ustawy, który stanowi, że należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja ustalająca te należności stała się ostateczna, oraz przepis art. 23 ust. 4 ustawy, który mówi o tym, że nie wydaje się decyzji o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń, jeżeli od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.

W świetle powołanych regulacji i orzeczeń równoczesne orzekanie jedną decyzją o uznaniu świadczenia za nienależnie pobrane oraz o obowiązku jego zwrotu, stanowi naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Stanowisko to Sąd w składzie rozpoznającym skargę podziela.

Ponadto należy zauważyć, że organ I instancji jako podstawę prawną decyzji wskazał m.in. art. 2 pkt 7 lit. d, art. 23 ust. 1, 6 i 7 ustawy. Z kolei organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wskazał jako podstawę prawną m. in. art. 2 pkt 7a, art. 23 ust. 1 ustawy.

Należy zatem przypomnieć, że czego nie dostrzegły organy orzekające w sprawie, że w świetle wzajemnej relacji przepisów art. 2 i art. 19 ust. 1, art. 23 ust. 1 ustawy, samo pobranie przez określona osobę świadczenia, które się nie należało, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania świadczenia za nienależnie pobrane i nałożenia na nią obowiązku jego zwrotu. Wynika to z redakcji art. 2 pkt 7 ustawy. Przepis ten brzmi "Ilekroć w ustawie jest mowa o nienależnie pobranym świadczeniu - oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego:

a) wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części,

b) przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą te świadczenia,

c) wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia,

d) wypłacone, w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała niezgodnie z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych w tym okresie alimentów. (...)."

Zgodnie zaś z art. 23 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami.

Art. 2 zawierał, więc różne przesłanki uznania wypłaconego świadczenia za nienależne. W konsekwencji obowiązkiem orzekającego organu w przedmiocie uznania świadczenia za nienależne jest, zatem jednoznaczne określenie, która z przesłanek w przedmiotowej sprawie wystąpiła.

Jak już wskazano w zaskarżonej decyzji oraz w decyzji organu I instancji zawarto różne podstawy uznania świadczenia za nienależnie pobrane, co uchybia treści art. 107 § 1 K.p.a. i stanowi naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.

Na marginesie należy też zauważyć, że organy obu instancji nie przeprowadziły wykładni art. 2 pkt 7 ustawy zawierającego definicję ustawową pojęcia "nienależnie pobranego świadczenia". Nie wykazały również prawidłowo, która przesłanka tego artykułu ziściła się w ustalonym stanie faktycznym sprawy, odsyłając do przepisów w sprawie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Sprzeczne są także wskazane podstawy prawne decyzji.

Zdaniem Sądu, nie bez przyczyny racjonalny ustawodawca na gruncie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów posłużył się pojęciem "nienależnie pobranego świadczenia". W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zwraca się, bowiem uwagę na błędne utożsamianie tego pojęcia z pojęciem "nienależnego świadczenia". Jakkolwiek, natomiast "nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym, występującym wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy podstawa taka odpadła, to "świadczeniem nienależnie pobranym" jest świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). W konsekwencji przyjmuje się, że obowiązek zwrotu obciąża tylko tego, kto przyjął świadczenie w złej wierze, wiedząc, że mu się ono nie należy (por. wyrok NSA z 14.12.2009 r., sygn. I OSK 826/09, wyrok WSA w Gliwicach z 26.01.2010 r., sygn. IV SA/Gl 398/09).

Z tych wszystkich względów Sąd, uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzające ją rozstrzygnięcie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie wyżej opisanym, które mogło mieć i miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd działając na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.

Przy ponownym prowadzeniu postępowania z zachowaniem zasad wynikających z art. 7, 77 oraz 10 K.p.a. organy uwzględnią oceny prawne i wskazania powyżej wyrażone zgodnie z dyspozycją art. 153 P.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Zgodnie z art. 152 P.p.s.a. wobec uwzględnienia skargi uchylone decyzje nie wywołują skutków prawnych, który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej.

W związku z zawartym w skardze wnioskiem o zasądzenie kosztów postępowania należy wskazać, że na podstawie art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W sprawie skarżąca była zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. a P.p.s.a. i nie wykazała aby poniosła jakiekolwiek inne koszty.