Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 632/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2014-09-11 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 11 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] znak [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za październik 2012 roku postanawia odmówić A. Z. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych R.A.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 632/14

Uzasadnienie

Pismem z dnia 14 lipca 2014 r. A. Z. (dalej wnioskodawca), reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] (znak [...]) w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym za październik 2012 roku. W związku z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi strona sformułowała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na druku "PPF".

W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że konieczność poniesienia kosztów wpisów sądowych w prowadzonych prze tutejszym Sądem sprawach zmusiłaby go do zakończenia działalności gospodarczej i zwolnienia pracowników.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z matką i ojcem. Osiąga dochody z tytułu działalności gospodarczej w wysokości ok. 2.300 zł. Jego rodzice uzyskują dochody z tytułu renty (760 zł) oraz z tytułu dzierżawy 1.100 zł. Zgodnie z oświadczeniem nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, ani przedmiotami o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wskazał natomiast, że jest obciążony kredytami w Banku A. na kwotę 400.000 zł oraz w Banku B. na kwotę 200.000 zł.

W związku z powyższymi ustaleniami, mając na uwadze, że zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczenie strony skarżącej o jej stanie majątkowym i rodzinnym było niepełne i nie zawierało wszystkich niezbędnych informacji referendarz wezwał stronę skarżącą, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), do nadesłania w terminie 14 dni pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał kopie zeznania podatkowego za 2013 rok, z którego wynikało, iż z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskał przychody w wysokości 3.833.473,66 zł, poniósł koszty w wysokości 3.813.792,32 zł, a tym samym osiągnął dochód w wysokości 19.744,34 zł. Odpowiednio w roku 2012 - uzyskał przychody w wysokości 3.674.394,33 zł, poniósł koszty w wysokości 3.654.453,31 zł, a tym samym osiągnął dochód w wysokości 19.941,02 zł. Z przedłożonych deklaracji VAT-7 wynikało, że w styczniu 2014 r. podstawa opodatkowania wyniosła 248.686 zł, w lutym – 254.122 zł, w marcu – 329.022 zł, w kwietniu – 343.254 zł, w maju – 338.758 z, w czerwcu – 330.080 zł, w lipcu – 431.815 zł.

Z przedłożonego zaświadczenia z Banku B. wynikało, że skarżący zaciągnął w tym banku kredyt na kwotę 200.000 zł i spłaca regularnie raty tego kredytu. Rata w styczniu 2014 r. wyniosła 416,11 zł, w lutym – 1.111,90 zł, w marcu – 1.490,67 zł, a w miesiącach kwiecień – lipiec ok. 2.300 zł. Z zaświadczenia z Banku A. wynika, że skarżący zaciągnął kredyt w kwocie 400.000 zł, rata wynosił 2.263,63 zł. W przypadku obydwu zaświadczeń banki potwierdziły, że raty spłacane są terminowo i skarżący nie ma zaległości.

Analiza przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego w Banku A. skarżącego wskazywała na wysokie obroty bieżące na tym rachunku. W każdym analizowanym miesiącu wpływy na rachunek wynosiły ponad 200.000 zł. Podobnie wysokie obroty wykazywał rachunek w Banku B. W obydwu przypadkach rachunki te wykazywały saldo ujemne, co wynikało z faktu zaciągnięcia w ich ramach wskazanych powyżej kredytów.

Referendarz Sądowy zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym).

Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności strona skarżąca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym.

Odnosząc się do wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, iż stosownie do powołanych przepisów, warunkiem przyznania stronie prawa pomocy jest wykazanie, iż występują przesłanki uzasadniające jej udzielenie. W interesie strony skarżącej leży zatem przedstawienie wszelkich okoliczności, które wskazywałyby na fakt pozostawania w trudnej sytuacji materialnej. Ocena zdolności płatniczych nie sprowadza się bowiem tylko do stwierdzenia, że wnioskodawca uzyskuje lub nie uzyskuje dochodów, ale również polega na zbadaniu, czy posiada majątek oraz czy posiada obiektywnie rozumianą zdolność do zdobycia potrzebnych środków finansowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2004 roku o sygn. akt GZ 71/04).

Przy ocenie możliwości płatniczych wnioskodawcy prawa pomocy trzeba również pamiętać o tym, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje bowiem powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Dlatego też przyznanie prawa pomocy sprowadzać winno się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny.

Wskazać w związku z tym należy, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą i osiąga z niej stałe dochody. W formularzu wniosku wykazał dochód w wysokości 2.300 zł. Zauważyć przy tym należy, że działalność gospodarcza skarżącego prowadzona jest na szeroką skalę, o czym świadczy wysokość uzyskiwanych przychodów z tego tytułu. Z przekazanych kopii zeznań podatkowych wynika, że w 2013 roku uzyskał on przychód w wysokości 3.833.473,66 zł, a w roku 2012 przychody kształtowały się w wysokości 3.674.394,33 zł. Powyższe niewątpliwie świadczy o rozmiarach prowadzonej działalności. Potwierdzają to również dane wynikające z bieżących deklaracji VAT-7 za okres od stycznia do lipca 2014 r. W styczniu 2014 r. podstawa opodatkowania wyniosła 248.686 zł, w lutym – 254.122 zł, w marcu – 329.022 zł, w kwietniu – 343.254 zł, w maju – 338.758 z, w czerwcu – 330.080 zł, w lipcu – 431.815 zł.

Argumentem przemawiającym przeciwko przyznaniu skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych jest także fakt, iż skarżący – mimo podnoszonych przez niego w uzasadnieniu trudności finansowych – reguluje na bieżącą wszelkie inne zobowiązania zarówno publicznoprawne (podatki), jak i – co szczególnie ważne – prywatnoprawne (spłata kredytów bankowych). Podkreślić w związku z tym należy, że w orzecznictwie dominuje pogląd, że podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, nie może przedkładać pierwszeństwa ponoszenia zobowiązań cywilnoprawnych (np. rat kredytów, niezależnie jakiemu celowi one służą) przed koszty postępowania sądowego. Stanowisko takie znajduje szerokie, ugruntowane poparcie w orzecznictwie sądowym (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, czy postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2006, sygn. akt I FZ 150/06). W orzecznictwie generalnie przyjmuje się, że przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym, czy też związanych z prowadzoną działalnością, nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa.

Z przedłożonego zaświadczenia z Banku B. wynikało natomiast, że skarżący zaciągnął w tym banku kredyt na kwotę 200.000 zł i spłaca regularnie raty tego kredytu. Rata w styczniu 2014 r. wyniosła 416,11 zł, w lutym – 1.111,90 zł, w marcu – 1.490,67 zł, a w miesiącach kwiecień – lipiec wynosiła ok. 2.300 zł. Z zaświadczenia z Banku A. wynika, że skarżący zaciągnął kredyt w kwocie 400.000 zł, rata wynosił 2.263,63 zł. W przypadku obydwu zaświadczeń baki potwierdziły, że raty spłacane są terminowo i skarżący nie ma zaległości.

Nie można także pominąć kwestii bardzo wysokich obrotów na posiadanych przez skarżącego rachunkach bankowych. Analiza przedstawionych wyciągów z rachunku bankowego w Banku A. skarżącego wskazywała, że w każdym analizowanym miesiącu wpływy na rachunek wynosiły ponad 200.000 zł. Podobnie wysokie obroty wykazywał rachunek w Banku B.. Nie może mieć przy tym znaczenia fakt, że w obydwu przypadkach rachunki te wykazywały saldo ujemne. Wynikało to bowiem z faktu zaciągnięcia w ich ramach wskazanych powyżej kredytów.

Reasumując, wszystkie przedmiotowe okoliczności uznać należało, iż skarżący nie spełnił warunków do przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podnoszone przez wnioskodawcę okoliczności wskazujące na fakt ponoszenia kosztów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie mogą wpływać na ostateczną ocenę w świetle wskazanych powyżej uwarunkowań. Koszty działalności gospodarczej są bowiem immanentną cechą prowadzenia działalności gospodarczej tego rodzaju i nie można z faktu ich ponoszenia czynić argumentu na rzecz uznania, że wnioskodawca nie posiada środków na pokrycie innych należności, w szczególności o charakterze publicznym - związanych z prowadzonym postępowaniem sądowym.

Jedynie na marginesie podnieść należy, iż nie bez znaczenia dla oceny możliwości finansowych wnioskodawcy pozostaje fakt zatrudnienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Powyższe tym bardziej wywołuje wątpliwości co do faktycznego stanu i możliwości finansowych skarżącego (podobnie Naczelny Sad Administracyjny w postanowieniu z dnia 19 września 2012 r., sygn. akt I OZ 685/12).

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.

R.A.