Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2597/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 101, ust. 1, art. 102
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.), Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, , Protokolant specjalista, Aleksandra Weiher, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi K. B. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu zaliczenia wysługi lat - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżonym rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2021 r., nr [...] Komendant Główny Policji (dalej także: "organ odwoławczy") - działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. - dalej: "k.p.a.") - po rozpoznaniu odwołania K.B. (dalej także: "skarżąca" lub "strona skarżąca") od rozkazu personalnego Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji (dalej także: "Komendant CBŚP" lub "organ pierwszej instancji") z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...] odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r. - utrzymał w mocy w/w rozkaz personalny organu pierwszej instancji.

Zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji został wydany w następującym stanie faktycznym.

Raportem z dnia [...] lutego 2020 r. skarżąca K.B. wystąpiła do Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z wnioskiem o przyznanie jej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r., z jednoczesnym podwyższeniem i wyrównaniem za okres 3 lat wstecz, licząc od daty złożenia raportu.

Do raportu skarżąca załączyła postanowienie Burmistrza C. z dnia [...] stycznia 2020 r. o odmowie wydania zaświadczenia potwierdzającego jej pracę w gospodarstwie rolnym rodziców: A. i D.R. w okresie od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2020 r., pismo Starostwa Powiatowego w W. (Biuro Zamiejscowe w C.) z dnia [...] stycznia 2020 r. potwierdzające istnienie gospodarstwa rolnego prowadzonego przez rodziców skarżącej oraz zeznania dwóch świadków: M.B. i C.M. z dnia [...] stycznia 2020 r.

Pismami z dnia [...] marca 2020 r. oraz [...] kwietnia 2020 r. skarżąca została wezwana do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji.

W związku z powyższym, pismem z dnia [...] maja 2020 r. strona skarżąca przekazała następujące dokumenty: zaświadczenie Burmistrza C. z dnia [...] marca 2020 r. o zameldowaniu rodziców, zaświadczenie Burmistrza C. z dnia [...] kwietnia 2020 r. o wielkości i usytuowaniu użytków rolnych, a także zaświadczenie z dnia [...] kwietnia 2020 r. wydane przez Burmistrza C. w zakresie udostępnienia danych jednostkowych PESEL skarżącej oraz jej rodziców.

W związku z rozbieżnościami w zakresie wielkości posiadanych przez rodziców skarżącej gruntów, organ pierwszej instancji, pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia złożonych materiałów poprzez przedstawienie dokumentacji potwierdzającej nabycie lub użytkowanie przez jej ojca gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości C.. Ponadto, pismem z tego samego dnia organ pierwszej instancji zwrócił się do Dyrektora Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w C., do którego uczęszczała skarżąca, z prośbą o przekazanie informacji w zakresie planów lekcji skarżącej, nieobecnościach na zajęciach lekcyjnych w okresie objętym niniejszym postępowaniem, o systemie nauki skarżącej (jednozmianowym lub dwuzmianowym), jej zajęciach nadobowiązkowych lub innej aktywności pozalekcyjnej, uprawnieniach do stypendium, powodach nieobecności w szkole oraz o ewentualnym zamieszkiwaniu w internacie.

Dyrektor Zespołu Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych w C. pismem z dnia [...] czerwca 2020 udzielił odpowiedzi na powyższe pytania. Poinformował o liczbie nieobecności skarżącej w trakcie ośmiu semestrów, podczas których skarżąca opuściła łącznie 319 godzin lekcyjnych, ale jednocześnie zaznaczył, że z uwagi na upływ czasu nie posiada dokumentacji, z której mogłaby wynikać przyczyna wskazanych nieobecności. Dyrektor wskazał także, że nie jest w stanie stwierdzić, czy skarżąca brała udział w zajęciach pozalekcyjnych. Ponadto, dyrektor poinformował, iż nie ma też informacji o tym, czy skarżącej przyznawano stypendium. Dodał jednocześnie, że zajęcia w placówce odbywały się w systemie jednozmianowym.

Z kolei pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. skarżąca przekazała kserokopie:

1. aktu notarialnego z dnia [...] października 1988 r. ([...]), w którym I.R. na podstawie umowy darowizny przekazała rodzicom skarżącej nieruchomość na terenie miasta C.;

2. aktu notarialnego z dnia [...] października 2002 r. ([...]) w zakresie umowy darowizny pomiędzy R.D. i ojcem skarżącej w zakresie części nieruchomości leśnej położonej w C.;

3. aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1990 r. ([...]) w zakresie przekazania własności gospodarstwa rolnego przez I.R. na rzecz synów: R. i A.R. (ojca skarżącej).

Na podstawie ostatniego z wymienionych aktów notarialnych ojciec skarżącej nabył na własność dwie niezabudowane działki ziemi ornej z łąką i pastwiskiem o powierzchni 3 hektarów 8379 metrów kwadratowych oraz udział ½ części nieruchomości rolnej o powierzchni ogólnej 1 hektara i 9790 metrów kwadratowych.

Pismem z dnia [...] lipca 2020 r. Komendant CBŚP zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o przesłuchanie - w ramach pomocy prawnej określonej w art. 52 k.p.a. - dwóch świadków: M.B. oraz C.M. w celu uzupełnienia i zweryfikowania zebranego materiału dowodowego.

W związku z powyższym, Komendant Wojewódzki Policji w [...] pismem z dnia [...] września 2020 r. przesłał dokumentację sporządzoną w ramach pomocy prawnej, w tym protokoły z przesłuchania wymienionych świadków.

Wskazany przez skarżącą świadek – C.M. zeznał podczas przesłuchania przeprowadzonego w dniu [...] września 2020 r., że w okresie objętym postępowaniem, tj. od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r., zamieszkiwał w C. przy ul. K.. Świadek ten wskazał, że nie opuszczał miejsca zamieszkania i przebywał na terenie swojego gospodarstwa. Potwierdził jednocześnie, że rodzice skarżącej prowadzili gospodarstwo rolne, ale nie znał przybliżonej powierzchni zajmowanego gospodarstwa. Dodał jednocześnie, że wszystkie prace w gospodarstwie rolnym oraz przy zwierzętach wykonywał ojciec skarżącej, który jednocześnie pracował w Spółdzielni [...] w C. 5 dni w tygodniu. Świadek zauważył ponadto, że ojciec skarżącej łączył pracę zawodową z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Z kolei, jak zeznał świadek, matka skarżącej pracowała w Banku Spółdzielczym w C. w pełnym wymiarze godzin. Świadek stwierdził, że matka skarżącej pomagała przy pracach w gospodarstwie rolnym. Wyjaśnił także, że było to zwykłe gospodarstwo rolne, w którym hodowano bydło mleczne, ale nie znał ilości hodowanego bydła. Co do pracy samej skarżącej, świadek ten wskazał, że jej praca miała charakter dorywczy, a jej czasu, jak i zakresu obowiązków nie był w stanie określić. Świadek potwierdził jedynie, że skarżąca uczęszczała do Liceum Ogólnokształcącego w C., a rodzicom pomagała w gospodarstwie po zajęciach szkolnych. Nie był jednak w stanie ocenić jak pomoc w gospodarstwie rolnym rodziców wpływała na obowiązki szkolne skarżącej.

Drugi ze świadków – M.B. - zeznał, że we wnioskowanym okresie zamieszkiwał w C. przy ul. K.. Świadek ten wskazał, że przebywał cały czas w miejscu zamieszkania. Świadek potwierdził, że ojciec skarżącej prowadził małe gospodarstwo rolne i samodzielnie uprawiał ziemię, którą posiadał, ale dodał, że nie pamięta dokładnie struktury gospodarstwa. Świadek zeznał, że gospodarstwo rolne było ukierunkowane na uprawę roślin. Świadek ten potwierdził, że skarżąca chodziła do Liceum Ogólnokształcącego w C., ale nie posiadał informacji odnośnie charakteru pracy skarżącej w gospodarstwie, jak i zakresu jej obowiązków, czy też czasu na nią przeznaczanego. Świadek potwierdził również, że matka skarżącej pracowała w Banku Spółdzielczym w C. w pełnym wymiarze czasu pracy. Świadek stwierdził, że z pewnością praca rodziny skarżącej w gospodarstwie rolnym nie była ich głównym źródłem utrzymania. Jednocześnie, świadek ten nie był w stanie określić przybliżonej powierzchni upraw, gatunku i ilości hodowanych zwierząt, nie miał informacji także w zakresie tego czy zwierzęta hodowlane były wykorzystywane wyłącznie dla potrzeb własnych.

Pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. organ pierwszej instancji zwrócił się do strony skarżącej o przekazanie dokumentów wskazujących w jakim charakterze i w jakim wymiarze czasu pracy jej rodzice byli zatrudnieni poza rolnictwem.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. skarżąca przekazała zaświadczenie z Banku Spółdzielczego w C. z dnia [...] grudnia 2020 r. o zatrudnieniu jej matki oraz oświadczenie jej ojca z dnia [...] grudnia 2020 r., w którym A.R. wskazał, że w okresie od dnia [...] lipca 1990 r. do dnia [...] września 2002 r. prowadził własne gospodarstwo rolne i nie był zatrudniony w innym zakładzie pracy.

W związku z powyższym, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] grudnia 2020 r. wezwał skarżącą do udzielenia odpowiedzi na pytania w zakresie charakteru prowadzonego przez jej rodziców gospodarstwa rolnego.

Skarżąca udzieliła odpowiedzi na pytania organu pierwszej instancji w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r., w którym wskazała m.in., że w gospodarstwie rolnym jej rodziców zajmowano się głównie ogólną produkcją zwierzęco-roślinną, a samo gospodarstwo nie było wysokospecjalizowane. W gospodarstwie znajdowało się około 6 sztuk bydła, z czego samce oraz nadmiar miotu były przeznaczane do sprzedaży. W gospodarstwie hodowano także około 10-15 kur. Skarżąca wskazała ponadto, że w gospodarstwie uprawiano jednocześnie, m.in. pszenicę, pszenżyto, mieszanki owsa, żyta, ziemniaków i trawy, głównie dla potrzeb własnych - na paszę dla zwierząt. Zgodnie z wyjaśnieniami skarżącej na terenie gospodarstwa był prowadzony ogród przydomowy, gdzie uprawiano warzywa, owoce, kwiaty oraz trawę. Skarżąca podała zakres niezbędnych prac i zabiegów związanych z produkcją rolną. Ponadto, skarżąca wskazała, że do punktu skupu z gospodarstwa trafiało przede wszystkim mleko, a reszta była wykorzystywana do własnych potrzeb. Skarżąca zauważyła jednocześnie, że pracę w gospodarstwie wykonywała ona, jej rodzice oraz brat. Skarżąca podniosła, że ona sama wykonywała prace takie, jak: siew zboża, sadzenie ziemniaków, wywóz obornika, orka, rozsiew nawozów, sianokosy, żniwa, wykopki, młócenie zboża, udój krów, karmienie zwierząt, prace pielęgnacyjne zwierząt oraz prace porządkowe w domu. Skarżąca poinformowała również, że nie otrzymywała wynagrodzenia z tytułu pracy w gospodarstwie rolnym jej rodziców.

Mając na względzie zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy, Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji - działając na podstawie § 4 ust. 1 pkt 5 oraz § 5 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1236 ze zm. - dalej także: "rozporządzenie") w zw. z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 2336 ze zm. - dalej także: "ustawa") - wydał w dniu [...] lutego 2021 r. rozkaz personalny nr [...], na mocy którego odmówił skarżącej przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji zauważył na wstępie, że na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach osobowych ustalono, iż skarżąca urodziła się w dniu [...] lipca 1983 r., a zatem ewentualne zaliczenie jej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego, mogło nastąpić od dnia [...] lipca 1999 r. Komendant CBŚP wskazał, że we wnioskowanym przez skarżącą okresie była ona zameldowana pod adresem [...] C., ul. [...]. Ponadto, organ pierwszej instancji stwierdził, że w latach 1998-2002 skarżąca była uczennicą Liceum Ogólnokształcącego w C..

Organ pierwszej instancji - powołując się na art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1882 ze zm.) - wskazał, że wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.

Komendant CBŚP podniósł, że na mocy art. 102 ustawy o Policji upoważniono ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach. Organ pierwszej instancji zauważył, że w wykonaniu tej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, z którego przepisu § 4 ust. 1 pkt 5 wynika, iż do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Komendant CBŚP stwierdził, że takie odrębne normy prawne zawiera ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, w której w wyraźny sposób unormowano zaliczenie określonych okresów do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy. Organ pierwszej instancji podniósł, że w świetle art. 1 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, wliczeniu do stażu pracy podlegają przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 cyt. ustawy, na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Natomiast, jak zauważył organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 3 ust. 2 cyt. ustawy, jeżeli organ, o którym mowa w ust. 1, nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie. Z kolei, jak wskazał organ, z art. 3 ust. 3 ustawy wynika, że w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

Komendant CBŚP zauważył, że pojęcie domownika wykonującego pracę w gospodarstwie rolnym nie zostało wprawdzie zdefiniowane w ustawie z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, niemniej - jak stwierdził - celem ustalenia jego znaczenia normatywnego ustawodawca odesłał do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin.

W tej sytuacji, organ pierwszej instancji podniósł, że zgodnie z art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (Dz. U. z 1983 r. Nr 24, poz. 133 ze zm.), mającej zastosowanie do okresu od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r., przez domownika rozumie się członków rodziny rolnika i inne osoby pracujące w gospodarstwie rolnym, jeżeli pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z rolnikiem, ukończyły 16 lat, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia na podstawie innych przepisów, a ponadto praca w gospodarstwie rolnym stanowi ich główne źródło utrzymania.

Natomiast, jak zauważył organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - mającej zastosowanie do okresu od dnia [...] stycznia 1991 r. do dnia [...] czerwca 1992 r. - domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Ponadto, organ pierwszej instancji - powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2000 r., sygn. akt II UKN 535/99 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 321/11 - stwierdził, że przy zaliczaniu okresów pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się jako pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne.

Komendant CBŚP stwierdził, że ustawodawca nie umożliwił wliczenia do wspomnianego stażu pracy okresów pomocy w gospodarstwie rolnym. Takiej doraźnej pomocy (w wykonywaniu typowych obowiązków domowych), czy też pracy w czasie ferii lub wakacji nie należy utożsamiać z pracą w gospodarstwie rolnym (podobnie: A. Rzetecka-Gil, Komentarz do ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, LEX/el., 2008).

Komendant CBŚP zauważył bowiem, iż sformułowania "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze" wskazują, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu, mogą wchodzić w rachubę tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze przynajmniej zbliżonym do pracowniczego.

Organ pierwszej instancji stwierdził zatem, że stała praca polega na systematyczności i co najmniej gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wyłącznie wówczas, gdy pomoc taką deklaruje domownik i tylko wtedy, gdy ma taką możliwość. Jednocześnie, jak zauważył organ odwoławczy, wymaga ona pewnego nastawienia psychicznego polegającego na wiązaniu się na określony czas z gospodarstwem rolnym.

Komendant CBŚP, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - wskazał, że ocena ewentualnej pracy w gospodarstwie rolnym musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym ocena tego, jakie prace strona wykonywała w gospodarstwie rolnym oraz w jakim charakterze, należy dokonać także przy uwzględnieniu ilości osób je wykonujących oraz struktury i wielkości gospodarstwa. Ponadto, jak zauważył Komendant CBŚP, organy Policji w toku prowadzonego postępowania, biorąc pod uwagę zasady logiki i doświadczenia życiowego, zajmują stanowisko co do tego, czy ustalone okoliczności pozwalają na akceptację twierdzeń strony o potrzebie i rzeczywistym wykonywaniu prac w gospodarstwie rolnym (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 178/16).

Komendant CBŚP wskazał przy tym, że ocena przedstawionych przez policjanta dokumentów należy każdorazowo do przełożonego właściwego w sprawach osobowych, który stwierdza fakt spełnienia wymogów określonych w ustawie i podejmuje decyzję o zaliczeniu tego okresu do pracowniczego stażu pracy. Pracodawca może zatem nie przyznać prawa do świadczenia pracowniczego, zwłaszcza gdy sam dysponuje środkami dowodowymi wskazującymi na odmienny, niż podany przez zainteresowanego stan faktyczny.

W tej sytuacji, biorąc pod uwagę całość zebranego w sprawie materiału dowodowego, Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji stwierdził, iż praca skarżącej policjantki w gospodarstwie rolnym jej rodziców nie przekraczała pewnej intensywności wymaganej od małoletnich dzieci zamieszkujących wraz z rodzicami prowadzącymi gospodarstwo rolne na wsi. Zdaniem organu pierwszej instancji, praca skarżącej nie była jednocześnie niezbędna do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego rodziców.

W konsekwencji, Komendant CBŚP stwierdził, że brak jest dostatecznych dowodów świadczących o tym, że praca skarżącej w gospodarstwie rolnym jej rodziców miała charakter stały, a także, że była niezbędna dla prowadzenia gospodarstwa rolnego jej rodziców.

Organ pierwszej instancji zauważył, że skarżąca we wnioskowanym okresie była uczennicą Liceum Ogólnokształcącego w C., które znajdowało się ok. 1 km od miejsca jej zamieszkania. Ponadto, organ pierwszej instancji stwierdził, że we wskazanym okresie nauki skarżąca nie korzystała z internatu lub stancji.

Według organu pierwszej instancji, z analizy dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, że dla rodziców skarżącej policjantki jej praca w gospodarstwie rolnym nie stanowiła działalności rolniczej mającej zawodowy charakter. Komendant CBŚP zauważył jednocześnie, że powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w przywołanych wyżej zeznaniach świadków oraz zgromadzonej w sprawie dokumentacji, w tym m.in. przesłanej przez samą skarżącą.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że w przedmiotowej sprawie trudno jest uznać, że zostało spełnione kryterium stałej pracy w gospodarstwie rolnym, także z tego względu, że za taką nie można uznać doraźnej pomocy w wykonywaniu typowych obowiązków domowych, zwyczajowo wymaganych od dziecka jako członka rodziny rolnika (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 13 czerwca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 314/12, z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II SA/Wa 51/15, z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 1675/17 oraz z dnia 20 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Wa 2196/15).

Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji uznał, że zgromadzona w przedmiotowej sprawie dokumentacja potwierdza, że skarżąca - jako osoba młodociana - wraz z bratem pomagała rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa. Zdaniem organu pierwszej instancji, pomoc ta nie mogła mieć jednak charakteru pracy domownika. Ponadto, organ pierwszej instancji stwierdził, że praca polegająca na pomocy przy przygotowywaniu posiłków, sprzątaniu po posiłkach, karmieniu kur i psa, podgrzewaniu wody niezbędnej do mycia sprzętów po dojeniu krów, zaganianie krów z pastwiska oraz pielenie ogródka i parowanie ziemniaków nie wymaga codziennej pracy w polu. W ocenie Komendanta CBŚP, uznać należy zatem, że prace wykonywane przez skarżącą stanowią prace wykonywane zwyczajowo przez dzieci czynnie uczestniczące w życiu rodzinnym. Ponadto, organ pierwszej instancji stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż w gospodarstwie rolnym rodziców skarżącej nie była prowadzona jakakolwiek wyspecjalizowana produkcja roślinna lub zwierzęca, która znacząco absorbowałaby czas członków rodziny. W konsekwencji, Komendant CBŚP uznał, że praca w gospodarstwie nie stanowiła głównego źródła utrzymania dla rodziców skarżącej, jak i dla niej samej.

Organ pierwszej instancji podkreślił jednocześnie, że również zeznania świadków odebrane w przedmiotowej sprawie nic nie wnoszą, a wręcz wskazują na brak wiedzy w zakresie wykonywanych przez stronę skarżącą prac i nie dają podstawy do uwzględnienia wniosku skarżącej policjantki. Komendant CBŚP zauważył, że przesłuchani świadkowie nie pamiętali istotnych okoliczności lub nie potrafili odpowiedzieć na szereg pytań dotyczących funkcjonowania gospodarstwa.

Mając powyższe okoliczności na względzie, a w szczególności zestawiając areał gospodarstwa rolnego rodziców skarżącej, ilość osób wykonujących w nim czynności, a także ograniczone potrzeby świadczenia pracy w tym gospodarstwie (m.in. z uwagi na jego rodzaj, strukturę oraz brak wyspecjalizowanej produkcji), Komendant CBŚP uznał, że praca skarżącej policjantki w gospodarstwie rolnym jej rodziców nie była niezbędna do prawidłowego funkcjonowania tego gospodarstwa. Organ ten stwierdził jednocześnie, że powyższe wywieść można z faktu, iż we wnioskowanym okresie skarżąca uczyła się w Liceum Ogólnokształcącym w C., gdzie kluczowym obowiązkiem ucznia była obecność w szkole na zajęciach oraz przygotowywanie się do nich, co wykluczało pracę, a nawet systematyczną pomoc w gospodarstwie rolnym rodziców.

W konsekwencji, organ pierwszej instancji uznał, że zebrany materiał dowodowy dotyczący okresu od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r., a przede wszystkim zeznania świadków, nie potwierdzają, że we wskazanym powyżej okresie skarżąca wykonywała pracę w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym rodziców.

Komendant CBŚP stwierdził jednocześnie, że istotne jest to, iż powołani przez samą skarżącą świadkowie nie byli w stanie ustalić ani wielkości zbiorów prowadzonych w gospodarstwie, ani też określić, czy rodzina skarżącej wykorzystywała je do własnych potrzeb, a także, czy praca w gospodarstwie stanowiła ich źródło utrzymania.

Organ pierwszej instancji zauważył, że wydatkowanie środków pieniężnych z budżetu państwa powinno podlegać szczególnym rygorom, bowiem nieracjonalność w tej kwestii będzie sprzeczna zarówno z interesem społecznym, jak i interesem służby.

W tej sytuacji, biorąc powyższe pod uwagę, Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji uznał, że nie ma podstaw do zaliczenia skarżącej do wysługi lat wnioskowanego okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców, ponieważ nie zostały spełnione wszystkie przesłanki pozwalające na uznanie, że skarżącej policjantce przysługuje wzrost uposażenia z tego tytułu w okresie od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r.

W piśmie z dnia [...] marca 2021 r. skarżąca wniosła do Komendanta Głównego Policji odwołanie od powyższego rozkazu personalnego Komendanta CBŚP, w którym zarzuciła organowi pierwszej instancji:

1. naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy,

2. naruszenie art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - poprzez jego niezastosowanie,

3. naruszenie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego,

4. naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie.

W uzasadnieniu odwołania strona skarżąca, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2020 r., sygn. akt I OSK 2040/18 - stwierdziła, że "stała praca" w gospodarstwie nie zawsze musi polegać na codziennym wykonywaniu czynności rolniczych, gdyż np. z uwagi na rodzaj produkcji niekiedy nie jest to nawet konieczne. Praca ta - jak zauważyła skarżąca - ma jednak polegać na pewnej systematyczności i co najmniej gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo. Skarżąca podkreśliła ponadto, że ten element dyspozycyjności domownika potwierdza również obowiązujący wymóg zamieszkania domownika na terenie gospodarstwa lub w jego pobliżu, tj. w takiej odległości, która umożliwia jak najszybsze dotarcie na teren gospodarstwa w razie potrzeby świadczenia pracy. Jednocześnie, skarżąca wskazała, że "stała praca" wymaga pewnego nastawienia psychicznego polegającego na wywiązywaniu się na czas z obowiązków w gospodarstwie rolnym.

Ponadto, skarżąca zauważyła, że obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym bardziej "liberalnie" traktuje się przesłankę "stałej pracy" i przyjmuje się, że nie należy jej utożsamiać z koniecznością nieustannego i ciągłego wykonywania prac w gospodarstwie rolnym. Skarżąca stwierdziła, że istota działań domownika, który nie prowadzi zawodowej działalności rolniczej na własny rachunek, sprowadza się do pomocy rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, czy też wykonywania prac wskazanych przez rolnika. Jednocześnie, skarżąca podkreśliła, że domownik nie musi pracować w takim samym wymiarze godzinowym jak rolnik. W konsekwencji, skarżąca stwierdziła, że wystarczające dla uznania pracy domownika w gospodarstwie rolnym za "stała pracę" jest wykonywanie wszystkich niezbędnych zabiegów agrotechnicznych związanych z prowadzoną produkcją, w rozmiarze dyktowanym potrzebami i terminami tych prac oraz używaniem sprzętu ułatwiającego te prace (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt II UK 42/06).

W związku z powyższym, skarżąca stwierdziła, że nie można uznać, iż osoba, która realnie pomaga rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, nie wykonuje w tym gospodarstwie pracy o stałym charakterze.

W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Komendant Główny Policji - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - rozkazem personalnym z dnia [...] maja 2021 r., nr [...], utrzymał w mocy sporny rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] lutego 2021 r.

W uzasadnieniu decyzji Komendant Główny Policji uznał, że przed dokonaniem oceny, czy w konkretnym przypadku osoba bliska rolnikowi faktycznie wykonywała stałą pracę w gospodarstwie rolnym, trzeba prawidłowo ustalić stan faktyczny sprawy. Należy zatem przeanalizować przebieg pracy danego wnioskodawcy w gospodarstwie w całym wnioskowanym okresie oraz ustalić, jaki był charakter gospodarstwa, ile osób i w jakim zakresie współpracowało z rolnikiem, a także, jakie konkretnie czynności w gospodarstwie wykonywał sam wnioskodawca. Dopiero po uzyskaniu takich danych możliwa jest ocena, czy pomoc była świadczona w zakresie znaczącym dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a jeżeli tak to, czy z uwagi na profil gospodarstwa, zabudowania znajdujące się na terenie gospodarstwa, stopień zmechanizowania gospodarstwa i liczbę osób pracujących w gospodarstwie, rzeczywiście w całym wnioskowanym okresie zachodziła potrzeba wykonywania pracy o deklarowanym przez wnioskodawcę charakterze i rozmiarze.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że - w świetle regulacji prawnych zawartych w art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy - nie ulega wątpliwości, iż podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 cyt. ustawy i dopiero wyczerpanie procedury określonej we wskazanych wyżej przepisach pozwala na skorzystanie z określonej w art. 3 ust. 3 możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne. Organ odwoławczy wskazał, że w takiej sytuacji zeznania świadków stanowią podstawowy dowód w postępowaniu administracyjnym dotyczącym przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym i podlegają szczegółowej ocenie, zarówno pod kątem ich wiarygodności, jak i przydatności na potrzeby ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Komendant Główny Policji zauważył przy tym, że przesłuchani świadkowie powinni relacjonować znane im osobiście fakty, a nie dokonywać ich samodzielnej kwalifikacji. W sytuacji natomiast, gdy zeznania świadków nie potwierdzają wskazywanych przez stronę twierdzeń, organ winien nie przyznać prawa do danego świadczenia pracowniczego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. akt IOSK181/14, a także z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2208/13 oraz sygn. akt I OSK 2455/13).

Komendant Główny Policji zauważył jednocześnie, że zeznania świadków przedstawione w sprawie dotyczącej nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego policjanta z tytułu wysługi lat oraz jego procentowej wysokości, powinny być na tyle wyczerpujące i wiarygodne, aby można je było potraktować jako równoważne w zakresie wartości dowodowej z informacjami zawartymi w świadectwach służby, czy też świadectwach pracy, które co do zasady stanowią podstawowy dowód w postępowaniu ustalającym wysokość uposażenia policjanta z tytułu wysługi lat. Koniecznym jest więc podkreślenie, że świadectwa te są uwzględniane jedynie w przypadku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a organy je wydające opierają się na danych z akt osobowych pracowników oraz posiadanych ewidencjach, np. czasu pracy, urlopów (wypoczynkowych, bezpłatnych, związanych z rodzicielstwem) - por. m.in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1298/20 oraz z dnia 14 grudnia 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 1313/20.

Mając na względzie powyższe, Komendant Główny Policji uznał, że w przedmiotowej sprawie wobec braku zaświadczenia z urzędu gminy, o treści wskazanej w art. 3 ust. 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, należało oprzeć się przede wszystkim na przedstawionych przez stronę skarżącą, a następnie uzupełnionych w wyniku czynności organu, zeznaniach świadków, zestawiając ich treść z pozostałą dokumentacją posiadaną przez organ.

W konsekwencji, organ odwoławczy stwierdził, że dokonując oceny przedstawionych przez skarżącą, a następnie uzupełnionych przez organ, zeznań świadków, mających potwierdzić wskazywane przez nią okoliczności o stałej pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, należy uznać, że wiedza tych świadków dotycząca zasadniczych kwestii związanych z tą pracą stanowi o niewystarczającej mocy dowodowej złożonych przez nich zeznań.

Komendant Główny Policji przyznał, że o ile na niektóre zadane pytania świadkowie mogli nie znać odpowiedzi, np. pytania dotyczące uzyskiwanych dochodów z pracy w gospodarstwie, czy też godzin, w jakich skarżąca uczęszczała do szkoły, o tyle braki dotyczące wiedzy świadków na temat innych, zasadniczych w omawianej sprawie kwestii, takich jak chociażby ilość osób pracujących w gospodarstwie rodziców skarżącej, jakie czynności osoby te wykonywały, jakie czynności wykonywała sama skarżąca, jaki był charakter i struktura tego gospodarstwa, są na tyle istotne, że nie pozwalają na podstawie tych zeznań potwierdzić, że skarżąca stale pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r.

Co więcej, organ odwoławczy zauważył, że zeznania świadków w niektórych kwestiach są całkowicie rozbieżne, np. te dotyczące rodzaju gospodarstwa rolnego rodziców skarżącej i jego wielkości. Ponadto, świadek C.M. wskazał, że ojciec skarżącej w okresie objętym żądaniem pracował w Spółdzielni [...] w C. 5 dni w tygodniu. Tymczasem, z oświadczenia ojca skarżącej wynika, że w okresie od dnia [...] lipca 199 r. do dnia [...] września 2022 r. prowadził on własne gospodarstwo rolne i nie był zatrudniony w innym zakładzie pracy.

W świetle powyższego, Komendant Główny Policji stwierdził, że zeznania wskazanych świadków nie mogą stanowić dowodów na potwierdzenie podstawowych faktów związanych z funkcjonowaniem omawianego gospodarstwa rolnego w okresie od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r., a w konsekwencji nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia, iż skarżąca w okresie tym świadczyła stałą pracę w gospodarstwie rolnym swoich rodziców.

Organ odwoławczy przyznał wprawdzie, że skarżąca w piśmie z dnia [...] stycznia 2021 r. odpowiedziała na szereg pytań związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa jej rodziców, jednak - jak podkreślił organ - ustawodawca w art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy wskazał wprost, na podstawie jakich dowodów możliwe jest potwierdzenie stałej pracy strony w charakterze domownika w gospodarstwie rolnym rodziców, tj. na podstawie zaświadczenia z właściwego urzędu gminy lub w przypadku jego braku, na podstawie zeznań co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w danym czasie na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. W tej sytuacji, organ odwoławczy uznał, że brak jest zatem możliwości, aby stała praca skarżącej mogła zostać potwierdzona tylko na podstawie jej własnych wyjaśnień, w szczególności w sytuacji, w której przedstawieni przez skarżącą świadkowie nie potwierdzili jej twierdzeń w tym zakresie.

Organ odwoławczy zauważył na marginesie, że z treści pisma z dnia [...] stycznia 2021 r. wnioskować można, że skarżąca błędnie utożsamia świadczoną przez siebie pomoc, jaką zwyczajowo świadczą dzieci w warunkach wiejskich, ze stałą pracą w gospodarstwie rolnym, w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Komendant Główny Policji podkreślił w tym kontekście, że istotą regulacji zawartych w ustawie o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie jest "automatyczne" wliczenie tych okresów i wypłata zwiększonego świadczenia tylko z tego tytułu, że wnioskodawca zamieszkiwał w gospodarstwie rolnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1238/13). Organ odwoławczy wskazał, że w warunkach wiejskich, dzieci rolnika na ogół pomagają swoim rodzicom, czy też dziadkom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Nie oznacza to jednak, jak zauważył organ odwoławczy, że każde z nich może w przyszłości skorzystać z omawianego przywileju. Gdyby taki był zamysł ustawodawcy, to określone profity pracownicze połączyłby on nie ze stałą pracą w gospodarstwie rolnym, lecz z jakąkolwiek pomocą udzielaną osobie prowadzącej takie gospodarstwo, bądź też z samym faktem zamieszkiwania z rolnikami.

Organ odwoławczy wskazał ponadto, że stała praca polega na systematyczności i co najmniej gotowości do wykonywania pracy rolnej, gdy jest to niezbędne rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo, a nie wyłącznie wówczas, gdy pomoc taką deklaruje domownik i tylko wtedy, gdy ma taką możliwość. Jednocześnie, jak podniósł organ odwoławczy, stała praca wymaga pewnego nastawienia psychicznego polegającego na wiązaniu się na określony czas z gospodarstwem rolnym. Zdaniem organu odwoławczego, pojmowana w ten sposób cecha stałości świadczy o istotnym znaczeniu nastawienia samego domownika na stałe świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym i odpowiadającą temu nastawieniu niezmienną możliwość skorzystania z jego pracy przez rolnika prowadzącego gospodarstwo (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 321/11).

Komendant Główny Policji zauważył, że skoro z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, iż w gospodarstwie rolnym rodziców skarżącej wszystkie niezbędne prace wykonywał ojciec, zaś matka skarżącej była w stanie łączyć pracę w gospodarstwie z pracą na pełen etat w banku, to nieuprawnionym byłoby przyjęcie, że do prawidłowego funkcjonowania tego gospodarstwa niezbędna była stała praca kilkunastoletniej wówczas skarżącej, która uczęszczała w tym okresie do szkoły ponadpodstawowej, co oznaczało, że jej głównym zajęciem w tym czasie było uczestniczenie w zajęciach szkolnych oraz przygotowywanie się do nich. Ponadto, jak zauważył organ odwoławczy, sama skarżąca stwierdziła, że pobierała dwa razy w tygodniu lekcje języka angielskiego oraz uczestniczyła w innych zajęciach pozaszkolnych.

Jednocześnie, organ odwoławczy uznał, że warto zauważyć, iż na pytanie, jakie prace strona skarżąca wykonywała przed szkołą, funkcjonariuszka odpowiedziała: "Nie pamiętam dokładnie, różnie. Sprzątałam po śniadaniu, karmiłam kury i psa. Myłam sprzęt po mleku, jeśli miałam iść do szkoły później niż na godzinę 8:00. Zajęcia w szkole też kończyłam różnie. Nie pamiętam dokładnie. Po szkole pomagałam przygotować obiad i posprzątać po skończonym posiłku. Karmiłam kury i psa. Zbierałam jajka. Pilnowałam parowania ziemniaków. Grzałam wodę do mycia sprzętu po udoju, itp.". W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, że wymienione przez skarżącą czynności są typowymi obowiązkami domowymi wymaganymi od dzieci rolników.

Ponadto, Komendant Główny Policji zaznaczył, iż stałość pracy w gospodarstwie rolnym oznacza przydzielanie przez rolnika pewnych zadań do wykonania. Zlecenie to oparte jest na zaufaniu. Rolnik może w tym czasie zająć się innymi sprawami, ponieważ ma pewność, że domownik wykona prace, które w innym wypadku musiałby wykonać sam. Zatem, jak uznał organ odwoławczy, pomiędzy domownikiem a gospodarstwem wytwarza się więź analogiczna do więzi, jaka łączy rolnika z gospodarstwem i ma ona charakter podobny do więzi i relacji powstałych w wyniku podjęcia zatrudnienia przez pracownika. W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, że na pozycję domownika należy zatem spojrzeć w taki sposób, że gdyby nie jego praca i wykonywanie określonych czynności, to rolnik dla prawidłowego prowadzenia gospodarstwa musiałby zatrudnić inną osobę, przy czym forma zatrudnienia nie ma znaczenia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2286/14).

W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że abstrahując zatem od tego, że w omawianej sprawie, jak już wyjaśniono, brak jest podstaw, aby uznać, że stała praca skarżącej została potwierdzona na podstawie obligatoryjnych dowodów (zeznań świadków), to dodatkowo należy podkreślić, że z samych wyjaśnień skarżącej wynika, że świadczyła ona wyłącznie doraźną pomoc w gospodarstwie rolnym rodziców.

Komendant Główny Policji zauważył przy tym, że powyższe stanowisko potwierdza również fakt, iż po dniu [...] września 2002 r., tj. od momentu wyprowadzenia się przez skarżącą z domu rodzinnego, gospodarstwo jej rodziców funkcjonowało w niezmienionym areale, zaś od dnia [...] października 2002 r. areał tego gospodarstwa został dodatkowo zwiększony.

W tej sytuacji, organ odwoławczy ponownie podkreślił, że drobne czynności, nawet systematycznie wykonywane w ramach rodzinnego podziału obowiązków oraz inne, ale świadczone okazjonalnie, nie stanowią jeszcze pracy w gospodarstwie rolnym, tym bardziej stałej. Zatem, jak wskazał organ odwoławczy, nie ma racjonalnych podstaw, by przy ustaleniu stażu pracowniczego uwzględniać każdą pomoc w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, albowiem zaliczeniu podlega tylko praca o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej. Według organu odwoławczego, doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie stanowi pracy w gospodarstwie rolnym, a tym samym pracy mającej wpływ na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1959/13 oraz z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2208/13).

Powołując się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 22 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2208/13, organ odwoławczy uznał, iż nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do tak liberalnego traktowania osób bliskich rolnikowi i przyjmowania, że każde, nawet drobne prace wykonywane przez nich w gospodarstwie rolnym, w czasie wolnym od nauki, czy też innych zajęć zawodowych, należy bezwzględnie uznawać za stałą pracę w omawianym znaczeniu. W ocenie organu odwoławczego, stanowiłoby to nadmierne uprzywilejowanie osób świadczących jakąkolwiek pomoc w gospodarstwie rolnym w stosunku do pracowników (por. także wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1997 r., sygn. akt II UKN 318/97 oraz z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt IICSK 37/10; podobnie: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1234/13, z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1959/13, z dnia 22 maja 2015 r. sygn. akt I OSK 2890/13 i z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2286/14).

Konkludując, Komendant Główny Policji stwierdził, że doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie może mieć wpływu na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych, albowiem celem ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników nie było stworzenie dodatkowych przywilejów dla wszystkich członków rodziny rolnika pomagających mu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

W konsekwencji, Komendant Główny Policji stwierdził, że zachodzi podstawa do utrzymania w mocy spornego rozkazu personalnego Komendanta CBŚP odmawiającego stronie skarżącej przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za wnioskowany okres od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2021 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2021 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i przyznanie prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców we wskazanym powyższej okresie, skarżąca zarzuciła:

1) naruszenie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy;

2) naruszenie art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników - poprzez jego niezastosowanie;

3) naruszenie § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego;

4. naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. - poprzez błędną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w toku postępowania przed organami Policji obu instancji - zarzuciła, że zarówno Komendant Główny Policji, jak i Komendant CBŚP w sposób arbitralny i niemający jakiegokolwiek oparcia w zebranym materiale dowodowym stwierdzili, że praca skarżącej nie miała charakteru pracy domownika, a jedynie stanowiła doraźną pomoc.

Skarżąca stwierdziła, iż nie można przyjąć, że osoba, która realnie pomaga rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, nie wykonuje w tym gospodarstwie pracy o stałym charakterze.

Strona skarżąca, powołując się m.in. na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 996/16 - wskazała, że o stałości pracy domownika w gospodarstwie rolnym decyduje przede wszystkim zachowanie przez niego gotowości do świadczenia jej na rzecz gospodarstwa osoby bliskiej w wymiarze czasu uznawanym przez rolnika za konieczny do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa, przy uwzględnieniu jego struktury, obszaru, liczby pracujących w nim osób oraz używanego sprzętu rolniczego.

Jednocześnie, skarżąca podkreśliła, że nie ulega wątpliwości, że zakres pracy w gospodarstwie o mniejszej powierzchni będzie mniejszy, niż zakres prac wymagany w większym gospodarstwie.

W konsekwencji, skarżąca stwierdziła, że - wbrew stanowisku organów obu instancji - uznać należy, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż świadczyła ona pracę w charakterze domownika, co oznacza, że okres objęty jej wnioskiem powinien zostać zaliczony do stażu pracy.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej także: "P.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga K.B. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia [...] maja 2021 r., jak i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta Centralnego Biura Śledczego Policji z dnia [...] lutego 2021 r. wydany w przedmiocie odmowy przyznania stronie skarżącej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r. - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że organy Policji obu instancji, wydając sporne rozkazy personalne, nie dopuściły się naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem - wbrew zarzutom strony skarżącej - w sposób prawidłowy wyjaśniły w uzasadnieniu przedmiotowych rozstrzygnięć, dlaczego przyjęły, że w przypadku skarżącej zachodzi przesłanka odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców od dnia [...] lipca 1999 r. do dnia [...] września 2002 r.

Sąd uznał w konsekwencji, że organy Policji obu instancji - wydając sporne rozkazy personalne - dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także §4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której uzależniony jest wzrost uposażenia zasadniczego.

W konsekwencji, Sąd stwierdził, że zarówno Komendant Główny Policji, jak i Komendant CBŚP, wydając wskazane wyżej rozkazy personalne w przedmiocie odmowy przyznania stronie skarżącej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców - działali zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w przepisach art. 6 k.p.a. i art. 7 in principio k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP.

Przechodząc do oceny legalności obu spornych rozkazów personalnych wydanych w sprawie zainicjowanej raportem skarżącej z dnia [...] lutego 2020 r., należy zauważyć na wstępie, że uposażenie zasadnicze policjanta zależy między innymi od posiadanej wysługi lat (art. 101 ust. 1 ustawy o Policji).

Do wspomnianej wysługi zalicza się przede wszystkim okresy służby w Policji (§ 4 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r.) oraz okresy służby w innych formacjach mundurowych, wymienione w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3 wspomnianego rozporządzenia. W omawianym zakresie uwzględnia się również wcześniejsze, zakończone okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy (§ 4 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r.).

W świetle § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., do ogólnego stażu służby zalicza się ponadto inne okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego. Do tych odrębnych przepisów należy między innymi ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Z przytoczonych wyżej unormowań wynika, że zasadą jest, iż przy ustalaniu stażu służby mającego wpływ na wysokość uposażenia zasadniczego policjanta uwzględnia się okresy służby w Policji i w innych, określonych formacjach mundurowych, a także okresy zatrudnienia wykonywanego w pełnym wymiarze czasu pracy. Wyjątkiem od tej zasady jest możliwość zaliczenia do wysługi lat także okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym. Takie uprawnienie może być zrealizowane wyłącznie według reguł określonych w przepisach szczególnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy, ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza się pracownikowi także przypadające po dniu [...] grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Zaliczenie okresu pracy w gospodarstwie rolnym następuje na wniosek zainteresowanego.

W konsekwencji, uznać należy, że istotne jest przede wszystkim to, czy funkcjonariusz Policji, który występuje ze wspomnianym wnioskiem w dostatecznym sposób wykaże, że wykonywał stałą pracę w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez bliską mu osobę.

Należy zauważyć, że ustawodawca w żadnym przepisie prawa nie zdefiniował pojęcia "stałej pracy". W tej sytuacji, charakter pomocy udzielanej rolnikowi przez bliską mu osobę należy zatem analizować indywidualnie, a tym samym na tle okoliczności konkretnej sprawy oceniać, czy pomoc taką można uznać za "stałą pracę" w celu uzyskania omawianych uprawnień pracowniczych.

W ocenie Sądu, podkreślić należy, że dla uznania, iż praca w gospodarstwie rolnym miała charakter stały nie wystarczy jedynie ustalenie, że osoba bliska rolnikowi wykonywała jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne związane z prowadzoną produkcją rolną, realizując w ten sposób dyspozycje rolnika prowadzącego dane gospodarstwo rolne. Nie ma żadnych racjonalnych przesłanek do tak liberalnego traktowania osób bliskich rolnika i przyjmowania, że każde, nawet drobne prace wykonywane w gospodarstwie rolnym należy bezwzględnie uznawać za stałą pracę w takim gospodarstwie. Byłoby to nadmierne uprzywilejowanie osób świadczących jakąkolwiek pomoc w gospodarstwie rolnym w stosunku do pracowników (podobnie: /w:/ wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 listopada 1997 r., sygn. akt II UKN 318/97, LEX nr 3310 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 czerwca 2010 r., sygn. akt II CSK 37/10, LEX nr 852536; tak również m.in. /w:/ wyrok NSA z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 1234/13, LEX nr 1578853, czy też wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 5/13, LEX nr 1317090).

Zauważyć należy jednocześnie, że w warunkach wiejskich dzieci rolnika na ogół pomagają swym rodzicom, czy też dziadkom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Nie oznacza to jednak, że każde z nich może w przyszłości skorzystać z omawianego przywileju. Zakres pomocy świadczonej na rzecz rolnika nie może być zatem obojętny dla oceny, czy pomoc ta może być uznana za stałą pracę w gospodarstwie rolnym. Nie ulega zatem wątpliwości, że drobne czynności, systematycznie wykonywane w ramach rodzinnego podziału obowiązków oraz inne, ale świadczone okazjonalnie nie podlegają takiej kwalifikacji.

Zdaniem Sądu, o stałej pracy można mówić tylko wtedy, gdy pomoc na rzecz rolnika była świadczona w rozmiarach istotnych dla funkcjonowania gospodarstwa. Zatem, przy ustaleniu stażu pracowniczego nie można uwzględniać każdej pomocy udzielanej rolnikowi prowadzącemu gospodarstwo rolne. Zaliczeniu podlega tylko praca stała o istotnym znaczeniu dla działalności prowadzonej przez rolnika. W tej sytuacji, stwierdzić należy, że doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym, wpływającej na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych.

W tym miejscu, zauważyć trzeba, że zarówno w powołanej wyżej ustawie z dnia 20 lipca 1990 r., jak i ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. mowa jest o pracy, a nie jedynie o pomocy świadczonej przez domownika. Celem tych aktów prawnych nie było stworzenie dodatkowych przywilejów dla wszystkich członków rodziny rolnika pomagających mu w jakikolwiek sposób w prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

W konsekwencji, dokonując oceny, czy w danej sprawie osoba bliska rolnika rzeczywiście wykonywała stałą pracę w gospodarstwie rolnym, należy przeanalizować charakter świadczonej pomocy oraz ustalić, kiedy i jakie konkretnie czynności wnioskodawca wykonywał w gospodarstwie oraz czy pomoc ta przez cały czas była świadczona w zakresie znaczącym dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego, a także jaki był charakter gospodarstwa i ile osób faktycznie pomagało rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa, czy z uwagi na profil gospodarstwa, stopień jego zmechanizowania oraz liczbę członków rodziny rolnika i innych osób zatrudnianych w gospodarstwie rzeczywiście zachodziła potrzeba wykonywania przez wnioskodawcę pracy w deklarowanym przez niego rozmiarze.

Mając na względzie powyższe, zgodzić należy się ze stanowiskiem organów Policji obu instancji, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego - w tym odnośnie areału i charakteru gospodarstwa rolnego, ilości osób zajmujących się gospodarstwem, stopnia jego zmechanizowania - brak jest podstaw do uznania, że skarżąca wykonywała w gospodarstwie rolnym swoich rodziców pracę o charakterze stałym, w rozumieniu art. 6 pkt 2 lit. c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Skarżąca niewątpliwie realizowała określone obowiązki w gospodarstwie rolnym rodziców, jednak nie przekraczały one wymiaru doraźnej pomocy świadczonej przez dzieci na rzecz rodziców prowadzących gospodarstwo rolne. Intensyfikacja tej pomocy następowała zwłaszcza w okresie letnim. Nie można tym samym stwierdzić, że czynności, które wykonywała skarżąca były niezbędne dla funkcjonowania gospodarstwa rolnego przez cały rok.

Skarżąca, jak prawidłowo ustaliły organy Policji, we wnioskowanym okresie realizowała przede wszystkim obowiązek szkolny - była uczennicą Liceum Ogólnokształcącego w C.. Uwzględniając zatem czas niezbędny dla realizacji obowiązku szkolnego, czas konieczny do wypoczynku oraz do wykonania podstawowych czynności życiowych (sen, spożywanie posiłków), nie można przyjąć, iż pomoc, jaką świadczyła skarżąca w gospodarstwie rolnym rodziców, stanowiła "stałą pracę", w rozumieniu art. 6 pkt 2 lit. c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

W tej sytuacji, organy Policji obu instancji prawidłowo przyjęły, że udział skarżącej w życiu gospodarstwa rolnego ograniczał się co najwyżej do zwykłej pomocy świadczonej przez dzieci i młodzież wychowywaną w warunkach wiejskich. Ponadto, z ustaleń organów wynika, że skarżąca nie była jedyną osobą, która mieszkała w gospodarstwie rolnym rodziców. Zdolne do wykonywania określonych prac w gospodarstwie były jeszcze trzy osoby, co przy niewielkim areale gospodarstwa rolnego rodziców, a także produkcji rolnej nienastawionej na zbyt nie mogło prowadzić do dużego stopnia zaangażowania skarżącej w życie gospodarstwa.

Podkreślić w tym miejscu należy, że istotne jest to, iż dowodem potwierdzającym świadczenie pracy w gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu wydane na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy. Dopiero wyczerpanie procedury określonej we wskazanym przepisie pozwala na skorzystanie z przewidzianej w art. 3 ust. 3 cyt. ustawy możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących na terenie, na którym położone jest to gospodarstwo rolne. W tej sytuacji, uznać należy, że zasadnicze ustalenia muszą być zatem udokumentowane zeznaniami świadków. Niedopuszczalne jest natomiast zastępowanie zeznań świadków oświadczeniem samego wnioskodawcy, czego w istocie domaga się strona skarżąca w niniejszej sprawie. Pozostawałoby to w sprzeczności w treścią powołanych wyżej przepisów. Oświadczenie takie może ewentualnie służyć doprecyzowaniu zeznań świadków, czy też wyjaśnieniu pewnych wątpliwości, nie zaś dokonywaniu przez organ ustaleń i formułowaniu ocen, które nie znajdują potwierdzenia w pozostałym zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym w treści zeznań świadków.

Zaznaczyć również należy, że zeznania świadków powinny być na tyle wiarygodne, aby można je było potraktować jako równoważne w zakresie wartości dowodowej z informacjami zawartymi w świadectwach służby czy świadectwach pracy. Świadectwa te są uwzględniane jedynie w przypadku zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, a organy je wydające opierają się na danych z akt osobowych pracowników oraz posiadanych ewidencji np. czasu pracy, urlopów (wypoczynkowych, bezpłatnych, związanych z rodzicielstwem). Zeznania świadków - w przypadku nieposiadania przez właściwy urząd gminy dokumentów uzasadniających wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym (art. 3 ust. 1 ww. ustawy) - stanowią podstawowe i obligatoryjne dowody w sprawie. Jako takie nie powinny zatem budzić wątpliwości co do ich wiarygodności i stwierdzonych faktów. Tymczasem, jak trafnie wskazały organy Policji obu instancji, zeznania świadków są niespójne, mało precyzyjne, a w konsekwencji niewiarygodne. Zdaniem Sądu, zarówno Komendant Główny Policji, jak i działający w pierwszej instancji - Komendant CBŚP w sposób szczegółowy odnieśli się do twierdzeń świadków oraz dokonały ich oceny w kontekście całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ te wskazały także na sprzeczności części zeznań oraz twierdzeń świadków, którzy de facto nie byli obecni przy poszczególnych czynnościach, które miała realizować skarżąca. Świadkowie w zasadzie poza faktem, że skarżąca zamieszkiwała z rodzicami i uczęszczała do szkoły średniej, nie potwierdzili w sposób przekonujący, że podejmowała jakiekolwiek czynności związane z pracą na roli. Z zeznań świadków wynika właściwie tylko to, że pomoc skarżącej w gospodarstwie rolnym rodziców miała charakter dorywczy. Ponadto, zauważyć należy, że obaj świadkowie zasłonili się niepamięcią co do wielu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy faktów.

Powyższe, zdaniem Sądu, w konsekwencji winno właściwie wykluczać wszelkie dalsze rozważania, czy praca skarżącej była niezbędna do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa rolnego rodziców, a także, czy przyjęła stały charakter. Niemniej, organy Policji - pomimo powyższych zeznań świadków - nie ograniczył się wyłącznie do wytknięcia ich niespójności i wyjątkowej lakoniczności, ale dokonał również wszechstronnej oceny pozostałych materiałów dowodowych zgromadzonych w toku postępowania.

W konsekwencji, organy prawidłowo przyjęły, że - pomimo, iż skarżąca niewątpliwie wykonywała określone czynności w gospodarstwie rolnym rodziców - nie można jednak przyjąć, że nakład jej pracy miał takie znaczenie, aby można było uznać go za obiektywnie istotny, czy też niezbędny dla funkcjonowania tego gospodarstwa. Odróżnienie pomiędzy zwyczajową pomocą a pracą stałą w indywidualnym gospodarstwie rolnym musi być bowiem dokonywane przy uwzględnieniu rozmiaru gospodarstwa, jego profilu i stopnia zmechanizowania, osób w nim faktycznie wykonujących pracę oraz istniejącej obiektywnie istotności wkładu pracy wnioskodawcy w funkcjonowanie gospodarstwa, co orzekające w sprawie organy Policji uczyniły.

Reasumując, Sąd uznał, że zarówno zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji, jak i utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta CBŚP nie naruszają prawa, zaś argumenty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Przed podjęciem rozstrzygnięcia organy administracji orzekające w sprawie przeprowadziły obszerne postępowanie wyjaśniające, czyniąc zadość wymogom określonym w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Jednocześnie, organy obu instancji swoje stanowisko w sprawie należycie uzasadniły - stosownie do przesłanek zawartych w art. 107 § 3 k.p.a.

Sąd uznał ponadto, że zarówno Komendant Główny Policji, jak i Komendant CBŚP nie dopuścili się również w toku postępowania administracyjnego naruszenia zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 § 1 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie zainicjowane raportem skarżącej z dnia [...] lutego 2020 r., wszechstronnie wyjaśnili wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnili w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanych wyżej przepisów prawa materialnego - brak było podstaw do uwzględnienia argumentacji strony skarżącek.

W konsekwencji, uznać należy, że organy Policji prawidłowo uznały, iż skarżąca we wnioskowanym okresie nie wykonywała "stałej pracy" w gospodarstwie rolnym rodziców, o której mowa w art. 6 pkt 2 lit. c ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Trafnie przy tym organy zauważyły, iż ratio legis przepisów ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. było zrównanie pracy domownika rolnika w indywidualnym gospodarstwie rolnym z rzeczywistą pracą (służbą), nie zaś stworzenie dodatkowych przywilejów dla wszystkich członków rodziny rolnika pomagających mu w prowadzeniu gospodarstwa rolnego.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a.