Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2594/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 pkt 12 lit. b)
journal: Dz.U. 2002 nr 123 poz 1058
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska - Matusiak Protokolant Aneta Stefaniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wyznaczenia terminu kolokwium poprawkowego oraz powołania komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia kolokwium oddala skargę


UZASADNIENIE

VI SA/Wa 2594/08

Uzasadnienie

Okręgowa Rada Adwokacka w [...] (ORA) uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. stwierdziła nieprzydatność aplikant adwokackiej E. P., wpisanej na listę aplikantów adwokackich [...] września 2006 r., do zawodu adwokata i skreśliła aplikanta z listy aplikantów adwokackich [...] Izby Adwokackiej.

ORA w [...] stwierdziła, że aplikant nie posiada elementarnej wiedzy z zakresu prawa karnego materialnego i procesowego, czego dowodem były oceny negatywne z kolokwium rocznego z [...] września 2007 r. oraz z kolokwium rocznego poprawkowego z [...] listopada 2007 r. Jak stwierdzono aplikant w trakcie kolokwium nie potrafiła udzielić odpowiedzi na żadne pytanie dotyczące prawa karnego materialnego i procesowego. Kierownik szkolenia wystawił również negatywną opinię o przebiegu aplikacji apl. adw. E. P.

E. P. złożyła odwołanie od uchwały domagając się jej uchylenia, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (j. t. Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1068 ze zm.) – dalej powoływanej jako ustawa - oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Aplikant zarzuciła nieustalenie przez ORA planu, zakresu, zasad i formy kolokwiów. Stwierdziła także, że ORA w [...] nie zadbała o właściwą dokumentację z ich przebiegu dysponując jedynie wynikami egzaminatorów oraz spóźnioną o dwa tygodnie opinią kierownika szkolenia o przebiegu aplikacji.

Nie zgadzając się ze stwierdzeniem o braku wiedzy i przydatności do zawodu E. P. powołała się na opinie z przebiegu praktyk znane Radzie: prokuratora w Prokuraturze Rejonowej [...], sędziego Sądu Okręgowego w [...], czterech sędziów Sądu Rejonowego w [...] i patrona. Wszystkie te opinie stwierdzały co najmniej dobrą znajomość prawa przez aplikanta oceniając pozytywnie przydatność do zawodu adwokata E. P. Aplikant zarzuciła uchwale, iż ta nie wzięła pod uwagę tych opinii opierając się jedynie na wynikach kolokwiów i jej zdaniem niewiarygodnej opinii kierownika szkolenia. W opinii tej kierownik szkolenia nie wskazał na okoliczności uzasadniające jego zarzut niewykazywania się przez aplikanta zainteresowaniem w zdobywaniu wiedzy z zakresu prawa karnego. Odnosząc się do przeprowadzonych kolokwiów stwierdziła, że nieprawdą jest jakoby nie potrafiła udzielić odpowiedzi na pytania z zakresu prawa materialnego karnego i procesowego ponieważ odpowiedzi tych udzielała, a co najwyżej mogły zostać zakwalifikowane jako nieprawidłowe. Powołując na fakt ukończenia studiów prawniczych uznała za bezpodstawny zarzut braku elementarnej wiedzy prawniczej, a stwierdzenie kierownika szkolenia o braku rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata uznała za co najmniej obraźliwe.

Zdaniem odwołującej się przeprowadzenie kolokwiów naruszało § 21 ust. 5 Regulaminu aplikacji adwokackiej, bowiem pytania nie były losowane lecz zadawane ustnie przez członków komisji egzaminacyjnej, w której zasiadali patroni innych aplikantów, co mogło mieć wpływ na ich bezstronność w stosunku do zdającej. W ocenie E. P. art. 58 pkt 12 lit. b) ustawy nie upoważniał adwokatury do organizowania egzaminów w zakresie prawniczej wiedzy teoretycznej oraz do oceniania tej wiedzy i na podstawie tej oceny do skreślania z listy aplikantów. Wiedzę teoretyczną aplikant nabył na studiach, natomiast aplikacja adwokacka powinna ograniczyć się do weryfikacji wiedzy praktycznej wykonywania zawodu adwokata. Zdaniem odwołującej się negatywna ocena kolokwialna z jednego przedmiotu nie dowodzi braku przydatności do wykonywania zawodu, gdyż wiedzę prawniczą można pogłębić w czasie praktyki. Nadto zaskarżona uchwała nie spełniała wymogów decyzji administracyjnej naruszając przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 k.p.a. Nie przeprowadzono ustaleń faktycznych na potrzeby potwierdzenia zarzutu braku rękojmi czym naruszono dobre imię aplikanta.

W dalszej części odwołania E. P. kwestionowała podstawę prawną uchwały – art. 79 ustawy – podnosząc, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie oraz stwierdzając (w powołaniu na przepisy Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) o nieprawidłowym rozumieniu zwrotu "może" zawartego w art. 79 ust. 2 ustawy. Jej zdaniem zwrot ten nie upoważnia do uznaniowości w podejmowaniu uchwały w sprawie skreślenia z listy aplikantów lecz wymaga kategorycznego wykazania niemożności uzyskania przez aplikanta przyszłej zdolności do wykonywania zawodu adwokata. Powołując się na wyrok Sądu Najwyższego z 29 maja 2001 r. (sygn. akt I CKN 1217/98) stwierdziła, że samorząd adwokacki jest jedynie samorządem zawodowym nie będąc samorządem reprezentującym osoby wykonujące zawód zaufania publicznego, a tylko samorządy zawodów zaufania publicznego są uprawnione do ograniczania swobody działalności gospodarczej, przez co E. P. rozumiała organizowanie egzaminów w czasie odbywania aplikacji adwokackiej.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej podjęło w dniu [...] marca 2008 r. jednogłośnie uchwałę uchylającą zaskarżoną uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r.

Prezydium NRA stwierdziło, że wynik kolokwium z zakresu materiału objętego szkoleniem na pierwszym roku aplikacji powinien mieć podstawowe znaczenie dla oceny przydatności kandydata do zawodu adwokata. Dotyczy to w szczególności wiedzy, którą powinien posiadać aplikant w zakresie objętym wcześniej kształceniem uniwersyteckim. Zwrócono uwagę, że pierwsze kolokwium przerwano po otrzymaniu przez zdającą (z pierwszego przedmiotu) oceny niedostatecznej, co uniemożliwiło jej odpowiedzi na pytania z pozostałych przedmiotów nie sprawdzając jej wiedzy w tym zakresie, a nie można wykluczyć, iż kontynuując egzamin nabrałaby pewności siebie i w konsekwencji uzupełniłaby pierwszą odpowiedź. Ponadto Prezydium NRA zwróciło uwagę na treść protokółów obu kolokwiów. Protokóły te w ocenie organu odwoławczego uniemożliwiają jakąkolwiek ocenę przebiegu sprawdzianów, co zasadnie kwestionowała zdająca.

W związku z uchwałą Prezydium NRA, Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w dniu [...] marca 2008 r. podjęła uchwałę nr [...] o wyznaczeniu terminu przeprowadzenia kolokwium rocznego poprawkowego na dzień [...] kwietnia 2008 r. i powołaniu komisji egzaminacyjnej. Uchwałę doręczono E. P. [...] kwietnia 2008 r., która w dniu [...] kwietnia 2008 r. złożyła w ORA odwołanie wnosząc o uchylenie wymienionej uchwały w całości.

E. P. zarzuciła ORA w [...] podjęcie ww. uchwały pomimo, że Prezydium NRA w osnowie uchwały z dnia [...] marca 2008 r. nie przekazało ORA sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jedynie uchyliło uprzednią uchwałę organu I instancji. W związku z tym uznała podjęcie uchwały przez ORA bez podstawy prawnej.

Nadto podnosiła, że organ I instancji wyznaczył jedynie termin kolokwium poprawkowego, podczas gdy Prezydium NRA uchylając uprzednią uchwałę ORA w [...] zwróciło uwagę na potrzebę ponowienia obu kolokwiów, gdyż pierwsze kolokwium ograniczyło się, zdaniem odwołującej się, tylko do jednego przedmiotu.

W odwołaniu podnoszono, iż wyznaczenie terminu do przeprowadzenia kolokwium narusza zasadę państwa prawa, bowiem organy samorządu adwokackiego nie są upoważnione do egzaminowania aplikantów w okresie odbywania przez nich aplikacji. Zatem ewentualny negatywny wynik z takiego egzaminu (kolokwium) nie może stanowić podstawy do skreślenia aplikanta z listy aplikantów adwokackich. Uzasadniając ten zarzut E. P. powołała się ponownie na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 29 maja 2001 r. stwierdzając za jego treścią, że samorząd adwokacki nie zrzesza osób zaufania publicznego, co w przekonaniu aplikanta uzasadniało jej twierdzenie, że samorząd adwokacki nie ma prawa do organizowania w czasie aplikacji weryfikacji wiedzy aplikantów poprzez organizowanie egzaminów, skoro egzaminów takich nie ustanowiono w ustawie Prawo o adwokaturze. Jednocześnie składająca odwołanie nie zgadzała się z wyznaczeniem komisji egzaminacyjnej, w skład której weszły osoby uczestniczące w poprzednim kolokwium.

Zgodnie z podjętą uchwałą, Okręgowa Rada Adwokacka w [...] w dniu [...] kwietnia 2008 r. przeprowadziła kolokwium roczne poprawkowe, a ponieważ E. P. nie stawiła się i nie przystąpiła do kolokwium, otrzymała oceny negatywne z przedmiotów nim objętych (prawo administracyjne, k.k., k.p.k., kkw, k.c. i k.p.c.).

Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, po rozpoznaniu odwołania E. P., uchwałą z dnia [...] kwietnia 2008 r. (pomyłkowo w uchwale podano datę [...] kwietnia 2008 r. – pismo wyjaśniające NRA z dnia [...] maja 2008 r.) w głosowaniu tajnym, na podstawie art. 134 k.p.a., jednogłośnie stwierdziło niedopuszczalność odwołania oraz w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umorzyło postępowanie w sprawie.

Organ odwoławczy stwierdził, że uchwała ORA w [...] o wyznaczeniu terminu kolokwium rocznego poprawkowego i powołaniu komisji egzaminacyjnej nie była uchwałą dotyczącą konkretnej osoby w rozumieniu art. 12 ustawy Prawo o adwokaturze, była bowiem uchwałą o charakterze porządkowym, której podjęcie uzasadniają przepisami Działu IV Regulaminu aplikacji adwokackiej. Z tych przyczyn odwołanie od takiej uchwały nie przysługiwało.

Odwołując się od powyższej uchwały E. P. wnosiła o uchylenie obu uchwał organów samorządu adwokackiego dotyczących wyznaczenia terminu kolokwium dla niej i dla apl. adw. K. K.

Uchwale Prezydium NRA zarzuciła naruszenie art. 46 ust. 1 oraz art. 60 ustawy Prawo o adwokaturze w związku z błędnym zastosowaniem art. 12 ust. 1 tej ustawy i przyjęcie, że od uchwały ORA w [...] odwołanie jej nie przysługiwało.

Uchwale ORA w [...] zarzuciła rażące naruszenie art. 6 i art. 130 k.p.a. w zw. z art. 12 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze przez podjęcie jej w sprawie, która nie została przekazana przez Prezydium NRA do ponownego rozpatrzenia oraz podjęcie uchwały przez ORA w [...] przed terminem wniesienia odwołania od uchwały Prezydium NRA z [...] marca 2008 r. ORA w [...], podejmując uchwałę w dniu [...] marca 2008 r., przystąpiła do wykonania uchwały Prezydium NRA przed końcem biegu 14 dniowego terminu z art. 12 ust. 2 ustawy do wniesienia odwołania od uchwały Prezydium NRA, która została wysłana aplikantowi 1 kwietnia 2008 r. i doręczona [...] kwietnia 2008 r.

Zdaniem aplikanta organ odwoławczy nie rozpatrzył jej odwołania błędnie uznając, że od uchwały ORA w [...] odwołanie nie przysługiwało. Zgodnie bowiem z art. 46 ust. 1 ustawy odwołanie służy od uchwały podjętej w pierwszej instancji w sprawach indywidualnych, a taki charakter miała powyższa uchwała z [...] marca 2008 r. , gdyż, w ocenie aplikanta, dotyczyła sprawy "otwartej uchwałą ORA z dnia [...] grudnia 2007 r. " o nieprzydatności do zawodu i skreśleniu aplikanta z listy aplikantów adwokackich. W związku z tym, nawet przy braku odwołania, Prezydium NRA powinno z urzędu, na podstawie art. 60 ustawy, uchylić uchwałę ORA w [...] z [...] marca 2008 r. jako sprzeczną z prawem.

Uznając, że organy samorządu adwokackiego nie są uprawnione do egzaminowania aplikantów w okresie aplikacji, wnosiła o umorzenie obu postępowań administracyjnych (organu I i II instancji).

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę.

Minister stwierdził, że uchwała ORA w [...] o wyznaczeniu terminu egzaminu i powołaniu komisji egzaminacyjnej nie była uchwałą w sprawie indywidualnej, w rozumieniu art. 46 ustawy, gdyż nie dotyczyła konkretnej osoby, jak stanowi art. 12 ustawy. Uchwała dotyczyła wyznaczenia terminu egzaminu i powołania komisji egzaminacyjnej, a więc jej podjęcie uzasadniały przepisy Działu IV Regulaminu aplikacji adwokackiej i miała charakter ogólny, organizacyjny (porządkowy) dotyczący organizacji kolokwium. Nie miała więc charakteru indywidualnego, gdyż jej treść odnosiła się nie tylko do E. P. Ponieważ ustawa Prawo o adwokaturze ma charakter lex specialis w stosunku do Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem jej przepisy dotyczące odwołań mają pierwszeństwo przed przepisami k.p.a.

Za niezasadny uznano zarzut podjęcia przez ORA w [...] uchwały z [...] marca 2008 r. przed upływem terminu do zaskarżenia uchwały Prezydium NRA z [...] marca 2008 r., ponieważ uchwała Prezydium NRA była zgodna z żądaniem strony, a zatem mogła ulec wykonaniu przed upływem terminu do jej zaskarżenia zgodnie z art. 130 § 4 k.p.a.

Na powyższą decyzję E. P. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z żądaniem uchylenia zaskarżonej decyzji oraz obu uchwał organów samorządu adwokackiego i zasądzenia kosztów postępowania.

Decyzji zarzuciła naruszenie przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo o adwokaturze.

Zdaniem skarżącej Minister Sprawiedliwości poparł uchwałę ORA w [...] o wyznaczeniu terminu kolokwium poprawkowego na [...] kwietnia 2008 r. w indywidualnej sprawie skreślenia aplikanta z listy aplikantów adwokackich. Uznając wyznaczenie terminu kolokwium za niedopuszczalne, z powodu toczącego się postępowania przed organem wyższej instancji, skarżąca nie przystąpiła do niego.

W dalszych wywodach, wiążąc uchwałę ORA w [...] o wyznaczeniu terminu kolokwium ze sprawą dotyczącą skreślenia aplikanta z listy aplikantów adwokackich, uzasadniała brak podstawy prawnej do dokonania tego skreślenia oraz brak podstawy prawnej organów samorządu adwokackiego do przeprowadzania jakiegokolwiek sprawdzianu wiadomości aplikanta w okresie aplikacji. W tej części, powołując się, podobnie jak uprzednio na wyrok SN z 29 maja 2001 r. stwierdziła, że zawód adwokata nie jest zawodem zaufania publicznego co skutkuje tym, że jakiekolwiek kolokwia w czasie aplikacji powinny być zadekretowane w ustawie.

Skarżąca stwierdziła, że Prezydium NRA zgodnie z art. 58 pkt 3 w związku z art. 60 ustawy powinno z urzędu uchylić uchwałę ORA w [...] z [...] marca 2008 r., jako niezgodnej z prawem, a Minister Sprawiedliwości zarzutu tego nie rozpatrzył.

Kontynuując zarzut oparty na art. 130 § 1 k.p.a. skarżąca stwierdziła, że podjęcie uchwały przez ORA w [...] o wyznaczeniu terminu egzaminu przed upływem terminu do zaskarżenia uchwały Prezydium NRA było nielegalne. W tym zakresie skarżąca nie zgadzała się ze stanowiskiem Ministra Sprawiedliwości, iż miał zastosowanie art. 130 § 4 k.p.a., bowiem w jej ocenie uchwała Prezydium NRA z [...] marca 2008 r. o uchyleniu uchwały organu I instancji nie była zgodna z jej żądaniem. Żądanie skarżącej ogniskowało się na zarzucie braku podstaw organów korporacji zawodowej do przeprowadzania jakichkolwiek sprawdzianów w okresie aplikacji. Jednocześnie podkreślała, że nie żądała przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, dlatego wobec braku tego żądania wymieniona uchwała Prezydium NRA nie mogła być zgodna z jej żądaniem.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje;

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają, w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna.

Dla pewnego uporządkowania stanu faktycznego należy podkreślić, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy niedopuszczalności odwołania od uchwały ORA w [...] z [...] marca 2008 r. w sprawie wyznaczenia terminu kolokwium rocznego poprawkowego i powołania składu komisji egzaminacyjnej. Poza przedmiotem tego postępowania była kwestia skreślenia skarżącej z listy aplikantów adwokackich. Wiązanie zatem przez skarżącą postępowania o skreślenie z listy aplikantów z uchwałą o wyznaczeniu terminu kolokwium i powołaniu składu komisji egzaminacyjnej było błędne.

Zgodnie z art. 104 § 2 k.p.a. decyzja administracyjna (w sprawie uchwała ORA w [...]) rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji. Uchwała ORA w [...] z [...] marca 2008 r. nie rozstrzygała sprawy co do istoty, bowiem nie nakładała na skarżącą jakichkolwiek obowiązków ani nie przydawała jej konkretnych uprawnień, gdyż za takowe nie sposób uznać wyznaczenie terminu egzaminu. Organ korporacji zawodowej skutkiem podjęcia przedmiotowej uchwały nie miał żadnych środków, którymi mógłby wyegzekwować od skarżącej jej wykonanie, co niejako sama skarżąca potwierdziła nie stawiając się na kolokwium przez co nie poniosła żadnych dolegliwości z tym związanych, gdyż jedyną konsekwencją tego faktu, zgodną z jej wyborem, było otrzymanie ocen niedostatecznych.

Zauważenia także wymaga, że przedmiotowa uchwała nie była uchwałą podjętą w wykonaniu uchwały Prezydium NRA z [...] marca 2008 r., jako że wykonaniem uchwały Prezydium NRA miało być ponowne przeprowadzenie sprawdzianu, a nie wyznaczenie terminu do jego przeprowadzenia.

Zatem należy zgodzić się ze stanowiskiem organów samorządu adwokackiego i Ministra Sprawiedliwości, że uchwała ORA w [...] w przedmiocie wyznaczenia terminu kolokwium i powołania komisji egzaminacyjnej miała charakter porządkowo organizacyjny. Określała bowiem kiedy kolokwium się odbędzie i kto będzie egzaminował, a nie kto zdał i kto nie zdał oraz jakie skutki uchwała ta z tym wiązała. Skutki oczywiście skierowane do konkretnej osoby, a odnoszące się do konkretnych praw bądź obowiązków tej osoby.

Niezrozumiałym jest wymienienie przez skarżącą w odwołaniu do Ministra Sprawiedliwości drugiej osoby. Wymieniona w odwołaniu aplikantka nie składała razem ze skarżącą przedmiotowego odwołania, gdyż się pod nim nie podpisała, a skarżąca nie reprezentowała tej osoby jako jej pełnomocnik, gdyż brak jest pełnomocnictwa upoważniającego skarżącą do reprezentowania tej drugiej aplikantki.

Skarżąca przede wszystkim co do zasady kwestionowała kompetencje organów samorządu adwokackiego do przeprowadzania jakichkolwiek sprawdzianów wiadomości aplikantów w okresie odbywania aplikacji. Należy zatem wskazać na art. 58 pkt 12 lit. b) ustawy Prawo o adwokaturze. Zgodnie z tym przepisem do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej należy m.in. uchwalanie regulaminów dotyczących zasad odbywania aplikacji adwokackiej. Przez zasady odbywania aplikacji należy rozumieć nabywanie przez aplikantów w czasie aplikacji wiedzy niezbędnej do wykonywania przyszłego zawodu adwokata i weryfikowanie tej wiedzy przez samorząd adwokacki. Skarżąca przystępując do korporacji adwokackiej jako aplikant poddała się postanowieniom jej władz, w tym także uchwale Naczelnej Rady Adwokackiej nr [...] z [...] września 2005 r. w sprawie Regulaminu aplikacji adwokackiej (ujednoliconej uchwałą nr [...] z [...] listopada 2006 r.) podjętej na podstawie art. 58 pkt 12 lit. b) ustawy. W § 18 ust. 1 tej uchwały postanowiono, iż na zakończenie każdego roku szkoleniowego aplikant składa kolokwium roczne z przedmiotów objętych szkoleniem. Program szkolenia może przewidywać kolokwia częściowe. Plan, zakres, zasady, oraz formę i terminy kolokwiów częściowych ustala kierownik szkolenia. Nie jest również tak, jak twierdzi skarżąca, że korporacja adwokacka nie ma prawa egzaminowania aplikantów adwokackich w okresie odbywania przez nich aplikacji, gdyż nie reprezentuje ona osoby wykonujące zawód zaufania publicznego. Już chociażby z faktu, że korporacja adwokacka odpowiada za właściwe wyszkolenie przyszłych adwokatów prawo do badania sukcesywnie nabywanej wiedzy przez aplikantów jej przysługuje. Nie można bowiem przyjąć za trafną tezę sprowadzającą się do stwierdzenia, że aplikanci przez trzy i pół roku nie podlegają żadnej weryfikacji co do postępów w nauce, gdyż aplikacja to nie wyłącznie praktyka lecz również nauka w poszerzaniu wiedzy nabytej na studiach prawniczych. Natomiast jeżeli chodzi o stanowisko skarżącej o braku zasadności sprawdzania tej wiedzy w okresie aplikacji, z tego powodu, że samorząd adwokacki nie zrzesza osób zaufania publicznego, należy zwrócić uwagę chociażby na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego wyrażone w tej kwestii w wyroku z dnia 19 kwietnia 2006 r. sygn. akt K 6/06. W wyroku tym Trybunał w tezie I.2 stwierdził, że art. 1 pkt 5 lit. b) ustawy z 30 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo o adwokaturze i niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1361) - zmieniający brzmienie art. 58 pkt 12 lit. b ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.) w zakresie, w jakim pozbawił samorząd adwokacki wpływu na ustalanie zasad składania egzaminu adwokackiego, odpowiedniego do sprawowanej pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu adwokata, jest niezgodny z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP. Powołany art. 17 ust. 1 Konstytucji RP stanowi natomiast, że w drodze ustawy można tworzyć samorządy zawodowe, reprezentujące osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Zatem Trybunał wprost odnosi zawód adwokata do zawodów zaufania publicznego, czemu dał wyraz także w uzasadnieniu powołanego wyroku.

Ponownie wymaga zwrócenia uwagi na fakt, że uchwała ORA w [...] o wyznaczeniu terminu egzaminu i powołaniu komisji egzaminacyjnej nie była uchwałą w sprawie indywidualnej rozstrzygającą sprawę co do jej istoty w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a. Istoty sprawy nie stanowiło wyznaczenie terminu kolokwium lecz jego przeprowadzenie z określeniem wyniku uzyskanego przez zdającego. W tym zakresie działanie samorządu adwokackiego polega na szkoleniu aplikantów i weryfikacji ich wiedzy przeprowadzanej w toku szkolenia, a nie działania organizacyjno-techniczne szkolenia i przeprowadzanych kolokwiów, jak np. wyznaczenie terminu sprawdzianu. Zatem uchwały o charakterze organizacyjno-technicznym nie podlegają zaskarżeniu, dlatego nie można odnosić do nich regulacji z art. 130 § 1 k.p.a. Można ubocznie zauważyć, iż w sytuacjach, w których aplikant z przyczyn od siebie niezależnych nie może przystąpić do kolokwium w wyznaczonym terminie może zwrócić się do okręgowej rady adwokackiej o wyznaczenie innego terminu sprawdzianu i w tym przypadku nie dokonuje się tego w trybie odwołania lecz na podstawie podania (prośby/wniosku). Jednakże w rozpoznawanej sprawie nie to było celem skarżącej, gdyż kwestionowała ona w ogóle prawo korporacji adwokackiej do przeprowadzania takich sprawdzianów.

Każda decyzja administracyjna (uchwała) rozstrzyga sprawę administracyjną co do jej istoty zarazem kończąc sprawę administracyjną w danej instancji, czyli każda tego rodzaju decyzja wywołuje skutki materialnoprawne (ustala sytuację prawną strony) i skutki proceduralne (kończy sprawę w danej instancji). Drugi rodzaj decyzji to decyzje kończące sprawę w danej instancji w inny sposób niż przez rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty, wywołując jedynie skutki proceduralne nie konkretyzując normy prawa materialnego. Należą do nich decyzje o umorzeniu postępowania, o odmowie wznowienia postępowania i o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji (por. J. Zimermann, Polska jurysdykcja, 1996, s. 140). Uchwała w sprawie wyznaczenia terminu egzaminu nie ustalała sytuacji prawnej skarżącej, gdyż nie wywoływała skutków materialnoprawnych, nie kończyła sprawy w danej instancji, a tym samym nie wywoływała skutków proceduralnych, gdyż nie była żadną z decyzji wymienionych wyżej. Z przyczyn oczywistych uchwała ORA w [...] nie mogła kończyć sprawy w danej instancji, bowiem do zakresu działania Naczelnej Rady Adwokackiej, jako organu odwoławczego, zgodnie z art. 58 Prawa o adwokaturze, nie należy ustalanie terminów kolokwiów. Tym samym od uchwały okręgowej rady adwokackiej, w sprawie wyznaczenia terminu kolokwium, nie przysługuje odwołanie do Naczelnej Rady Adwokackiej. Prawo strony do wniesienia odwołania jest ściśle powiązane z zasadą dwuinstancyjności wyrażoną w art. 15 k.p.a. Zasady tej nie narusza względna dewolutywność postępowania odwoławczego wynikająca z art. 127 § 3 k.p.a., gdzie w miejsce odwołania stronie służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z żadnego natomiast przepisu ustawy Prawo o adwokaturze, wymienionego Regulaminu aplikacji adwokackiej lub przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie sposób wywieść, by od uchwały okręgowej rady adwokackiej w sprawie wyznaczenia terminu kolokwium przysługiwał środek zaskarżenia w postaci odwołania, a co do zasady należy przyjąć zakaz poszerzania reglamentacji administracyjnej aktów wydawanych przez organy administracji publicznej podlegających zaskarżeniu.

Decyzja administracyjna to jednostronna czynność organu administracji publicznej posiadająca odpowiednią formę prawną i określająca konsekwencje stosowanej normy prawnej w sprawie indywidualnej w odniesieniu do konkretnie oznaczonego adresata, który nie jest w tej sprawie podporządkowany organizacyjnie lub służbowo temu organowi (por. A. Wróbel /w/ Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Zakamycze 2005, s. 613). Uchwała ORA w [...] o wyznaczeniu terminu kolokwium była uchwałą w sprawie wewnątrzorganizacyjnej samorządu adwokackiego ściśle związanej z przynależnością aplikantów do korporacji zawodowej. Nie mogła być zatem decyzją administracyjną w rozumieniu art. 1 pkt 1 i art. 104 k.p.a., gdyż odnosiła się do osób podporządkowanych organizacyjnie samorządowi adwokackiemu, a zatem również i z tego powodu zarzut skarżącej naruszenia art. 130 § 1 k.p.a. nie był trafny.

W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.