Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 1224/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art.149 par.1 pkt 1 i pkt 1a, art.149 par.2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.6, 7, 8, 12, art.35 par.3, art.36 par.1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel Sędziowie: Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków po rozpoznaniu w Wydziale III na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 maja 2020 r. sprawy ze skargi Y. M. na przewlekłe prowadzenia postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wojewody D. do rozpoznania wniosku strony skarżącej z dnia 15 września 2016 r.; II. stwierdza przewlekłość Wojewody D. w rozpoznaniu wniosku strony skarżącej z dnia 15 września 2016 r.; III. stwierdza, że przewlekłość, o której mowa w pkt II, miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 2.000 (słownie: dwa tysiące) złotych; V. oddala dalej idącą skargę; VI. zasądza od Wojewody D. na rzecz Y. M. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Do wyroku zgłoszono zdanie odrębne.


UZASADNIENIE

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, Y. M. zarzucił Wojewodzie przewlekłość postępowania i bezczynność w rozpoznaniu wniosku z dnia 15 września 2016 r. o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP.

Formułując zarzuty skargi skarżący wskazał na naruszenie – art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.), art. 12 k.p.a., art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 k.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów załatwienia sprawy w postępowaniu administracyjnym.

W rozwinięciu tych zarzutów skarżący podniósł, że wnioskiem z dnia 15 września 2016 r. wystąpił do Wojewody D. o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Podkreślił, że choć odpowiadał na wszystkie wezwania organu, organ prowadził postępowanie przez osiemnaście miesięcy, a wydanie decyzji kończącej to postępowanie poprzedził ponad jedenastomiesięczny okres bezczynności Wojewody D., liczonej od daty ostatniego pisma tego organu. Strona odwołała się do treści art. 35 § 3 k.p.a. podkreślając, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Przedstawiła również definicję stanu bezczynności wyjaśniając, że z bezczynnością organu mamy do czynienia w sytuacji niewydania w terminie decyzji lub postanowienia, względnie, aktu lub czynności wskazanych w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

Wskazując na powyższe strona wniosła o:

1. stwierdzenie przewlekłości postępowania i bezczynności skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku strony skarżącej;

2. stwierdzenie, że przewlekłość postępowania i bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, na podstawie art. 149 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w wysokości trzykrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim;

4. zasądzenie na rzecz strony skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł;

5. skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w dniu [...] lutego 2018 r., a zatem miesiąc przed wniesieniem skargi, postępowanie administracyjne w sprawie zostało zakończone poprzez wydanie decyzji. Akcentując powyższe organ administracji publicznej powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 marca 2016 r. (sygn. akt IV SAB/Wa 41/16), w którym wyrażono pogląd, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania podlega oddaleniu w razie stwierdzenia, że organ nie pozostawał w bezczynności lub przewlekłości w momencie wniesienia skargi do sądu. Kontynuując ten wątek organ odwołał się do wykładni funkcjonalnej podkreślając, że celem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest wymuszenie na organie administracji publicznej określonego zachowania. W podsumowaniu organ stwierdził, że potencjalna możliwość uruchomienia procedury służącej ocenie prawidłowości działań organu nie może być rozumiana jako uprawnienie do wszczynania postępowań kontrolnych w sprawach o charakterze niejako historycznym na dzień wniesienia skargi.

Organ administracji publicznej nadmienił także, że w toku prowadzonego postępowania strona wielokrotnie uzupełniała materiał dowodowy przedstawiając nowe dokumenty, co skutkowało koniecznością wielokrotnego analizowania materiału dowodowego.

W ramach dalszej argumentacji Wojewoda D. wskazał, że czas oczekiwania na rozpoznanie wniosku, przekraczający terminy z art. 35 § 1 – 3 k.p.a., nie wynikał ze złej woli, czy z opieszałości pracowników Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców, lecz stanowił skutek ogromnej ilości wniosków składanych przez cudzoziemców w D. Urzędzie Wojewódzkim, przy konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach oraz w obliczu niedoborów kadrowych. W nawiązaniu do treści art. 149 § 1a p.p.s.a. organ wyraził pogląd, że stany bezczynności lub rażącego naruszenia prawa tylko wtedy wyczerpują znamiona rażącego naruszenia prawa, gdy posiadają pewne dodatkowe (szczególne) cechy względem stanu określanego jako typowe naruszenie. Przekroczenie terminu musi być w tym przypadku nie tylko znaczne (przykładowo, kilkumiesięczne), ale i pozbawione racjonalnego uzasadnienia oraz nieznajdujące żadnego uzasadnienia w okolicznościach faktycznych sprawy. Dodał, że ocena rażącego naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Zwrócił uwagę, że kwalifikowana postać przewlekłości lub bezczynności wymaga wykazania, że za taki stan rzeczy ponosi odpowiedzialność organ administracji publicznej.

Odnosząc się do zawartego w skardze żądania przyznania sumy pieniężnej Wojewoda D. zaznaczył, że przyznanie sumy pieniężnej o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. nie stanowi bezpośredniej konsekwencji stwierdzenia przewlekłości postępowania, lecz jest uprawnieniem dyskrecjonalnym sądu, z którego należy korzystać, jeżeli realia sprawy są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia ochrony praw strony. Nadmienił, że jej przyznanie powinno być zastrzeżone jedynie dla wyjątkowych, indywidualnych przypadków, uzasadnionych szczególnie ewidentnymi i zawinionymi uchybieniami zasadom efektywnego i terminowego działania organu w załatwieniu sprawy. Organ podniósł również, że suma pieniężna przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. nie ma charakteru odszkodowawczego i nie może służyć wyrównaniu szkody w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

Na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału III z dnia 12 listopada 2019 r., zawarte w jednym piśmie skargi – na przewlekłość i bezczynność Wojewody D. zostały rozdzielone na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a. i zarejestrowane pod odrębnymi sygnaturami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zdaniem Sądu, zainicjowanie postępowania przed sądem już po zakończeniu postępowania administracyjnego (po wydaniu decyzji) nie pozbawiało strony uprawnień do przeprowadzenia kontroli tego postępowania pod kątem stawianych w skardze zarzutów naruszenia art. 12 k.p.a. i art. 35 § 3 k.p.a.

W punkcie wyjścia do dalszych rozważań należy wskazać, że definicję przewlekłości postępowania administracyjnego ustawodawca zawarł w treści art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowiąc, że postępowanie prowadzone w sposób przewlekły to takie postępowanie, które trwa dłużej aniżeli jest to niezbędne do załatwienia sprawy.

Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie sądowym pogląd, że stan przewlekłości postępowania jest stanem obiektywnym, a zatem, wniesienie skargi na przewlekłość już po wydaniu decyzji nie czyni automatycznie takiej skargi za pozbawioną podstaw prawnych. Idącą w przeciwnym kierunku argumentację organu zawartą w odpowiedzi na skargę Sąd uznaje za nieprzekonywującą z punktu widzenia obecnego brzmienia art. 149 p.p.s.a., a także, z punktu widzenia wykładni systemowej, jakkolwiek Sądowi znana jest rozbieżność linii orzeczniczej w tym zakresie.

Sąd w składzie orzekającym przychyla się do stanowiska sądów administracyjnych zaprezentowanego m.in. w wyrokach z Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 7 grudnia 2018 r., sygn. akt I OSK 3420/18; z dnia 5 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 2276/17; z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 591/15; z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt II OSK 349/18; z dnia 17 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 609/14; z dnia 19 lipca 2016 r., sygn. akt I OSK 3287/15; z dnia 14 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1214/15; z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 1832/15 oraz z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 576/15, w których uznano, że wniesienie skargi na przewlekłość po zakończeniu postępowania administracyjnego nie pozbawia strony prawa do oceny, czy to zakończone postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone w poszanowaniu reguł i zasad z art. 12 k.p.a. i art. 35 § 3 k.p.a. Za zasadnością takiego stanowiska przemawia szereg argumentów, akcentowanych już w orzecznictwie sądów administracyjnych.

Analizując funkcję skargi na przewlekłość trzeba mieć na uwadze, że nie stanowi ona wyłącznie środka do dyscyplinowania organów administracji, ale ma w szerszym zakresie przeciwdziałać ich opieszałości w prowadzeniu spraw oraz służyć usuwaniu negatywnych skutków wynikających z bezczynności lub przewlekłości postępowań administracyjnych. Powyższe potwierdza treść art. 149 p.p.s.a. w obecnym brzmieniu, a także to, że skarga na przewlekłość została powiązana systemowo ze środkami prawnymi funkcjonującymi na gruncie prawa cywilnego.

Przepis art. 149 p.p.s.a. w zmienionym brzmieniu zawiera normę według której uwzględnienie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy przewlekle prowadzone postępowanie miało miejsce, oraz, czy nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Jak podnosi się w piśmiennictwie, treść art. 149 § 1 p.p.s.a., w obecnym brzmieniu, została ujęta w trzech odrębnych jednostkach redakcyjnych (punktach). Przepis art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. jako odrębną postać uwzględnienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przewiduje stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. Wymieniony przepis przyznaje więc sądowi administracyjnemu kompetencję do stwierdzenia, że wystąpiła przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonania czynności (por. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek w komentarzu do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, LEC/el. 2019).

Uwzględnienie środków prawnych możliwych do zastosowania na podstawie art. 149 p.p.s.a. przekonuje o możliwości wniesienia skargi, która w swej istocie nie jest nakierowana na uzyskanie rozstrzygnięcia sądu zobowiązującego organ do wydania rozstrzygnięcia lub podjęcia czynności w danej sprawie, lecz ma na celu doprowadzenie do orzeczenia przez sąd o tym, czy przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei taka konstrukcja skargi, pozbawiona żądania w zakresie zobowiązania organu do podjęcia określonych działań (wydanie aktu, podjęcie czynności) skutkuje tym, że drugorzędne znaczenie ma stan sprawy administracyjnej w momencie wszczęcia postępowania przed sądem administracyjnym, a także w dacie wyrokowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2013 r., sygn. akt II OSK 891/13, CBOSA).

Skarga na przewlekłość wykazuje także systemowe powiązania z regulacjami prawa cywilnego. Zwrócić należy uwagę, że ustawą z dnia 17 czerwca 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw dodano w ustawie – Kodeks cywilny art. 4171 § 3 stanowiący, że jeżeli szkoda została wyrządzona przez niewydanie orzeczenia lub decyzji, gdy obowiązek ich wydania przewiduje przepis prawa, jej naprawienia można żądać po stwierdzeniu we właściwym postępowaniu niezgodności z prawem niewydania orzeczenia lub decyzji, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Zestawienie treści art. 149 p.p.s.a. z art. 4171 § 3 k.c. prowadzi do wniosku, że skarga na przewlekłość jest instrumentem umożliwiającym efektywne dochodzenie przez stronę odszkodowania od organu administracji za poniesioną szkodę z tytułu niewydania orzeczenia lub decyzji z naruszeniem prawa.

Wszystkie te argumenty nie dawały, w ocenie Sądu, podstaw do oddalenia wywiedzionej w sprawie skargi tylko na tej podstawie, że została ona wniesiona już po zakończeniu postępowania administracyjnego. Kierując się przedstawioną argumentacją, Sąd przeprowadził kontrolę postępowania administracyjnego poprzedzającego wydanie decyzji z dnia [...] lutego 2018 r. z punktu widzenia sprawności i efektywności tego postępowania.

W ocenie Sądu, analiza akt administracyjnych sprawy daje podstawy do stwierdzenia, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w załatwieniu sprawy administracyjnej, zainicjowanej złożonym przez stronę wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium RP. Jak wynika z akt, wniosek strony o udzielenie wspomnianego zezwolenia wpłynął do organu w dniu 15 września 2016 r. Organ bez zbędnej zwłoki podjął pierwszą czynność procesową w sprawie, redagując do strony pismo z dnia 23 września 2016 r. wzywające ją do przedłożenia dokumentów wymienionych w tym piśmie, w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. W dniu 26 października 2016 r. organ wezwał stronę do uiszczenia opłaty skarbowej od wniosku w kwocie 440 zł. W dniu 16 grudnia 2016 r. zainicjował procedurę z art. 109 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650 ze zm.), a także, skierował do strony, na podstawie art. 50 k.p.a., wezwanie do przedstawienia uzupełniającej dokumentacji wniosku. Na tym też etapie organ poinformował stronę o przewidywanym terminie zakończenia postępowania, wyznaczonym w piśmie z 16 grudnia 2016 r. do dnia 4 marca 2017 r. (podaną przez organ datę "do dnia 4 marca 2016 r." należało uznać za oczywistą omyłkę pisarską co do właściwego roku). Kolejne wezwanie do strony na podstawie art. 50 k.p.a. organ wystosował w dniu 20 marca 2017 r. Wezwanie to zobowiązywało stronę do wykazania posiadania środków na utrzymanie wobec uprzedniego uznania przez organ, że dokumenty przedstawione przez stronę nie potwierdzają spełnienia kryterium dochodowego, tj. 514 zł netto na osobę. Jak również wynika z akt, od czasu zredagowania wezwania z dnia 20 marca 2017 r. organ administracji publicznej pozostawał bierny w sprawie aż przez niespełna jedenaście miesięcy. Dopiero w dniu [...] lutego 2018 r. organ zakończył postępowanie w sprawie poprzez wydanie decyzji. Wypada zauważyć, że po dniu 20 marca 2017 r. organ nie kierował do strony żadnych wezwań do uzupełnienia dokumentacji wniosku, co oznacza, że dokumentację jaką strona przedstawiła w odpowiedzi na wezwanie z dnia 20 marca 2017 r. organ uznał za wystarczającą do pozytywnego rozpoznania wniosku strony.

Przedstawiona dotąd charakterystyka prowadzonego postępowania w sprawie wskazuje, że organ stosunkowo sprawnie prowadził postępowanie administracyjne jedynie do pewnego jego etapu. Zwrócić należy uwagę, że po skierowaniu do strony wezwania z dnia 20 marca 2017 r. organ nie podejmował w sprawie żadnych czynności procesowych zmierzających do rozpoznania wniosku, pozostając bierny aż dnia wydania decyzji. Mając na uwadze, że ostatnie wezwanie w sprawie uzupełnienia materiału sprawy zostało skierowane do strony w dniu 20 marca 2017 r., a strona odpowiedziała na to wezwanie w dniu 12 kwietnia 2017 r., należało przyjąć, że aż dziesięć miesięcy zajęło organowi przeprowadzenie samej tylko oceny kompletności wniosku oraz ustalenie spełnienia przesłanek do pozytywnej oceny tegoż wniosku. Stwierdzonej opieszałości organu nie umniejsza tu fakt, że jeszcze w dniu 25 stycznia 2018 r. strona przedłożyła nową umową zalecenia. Należy zwrócić uwagę, że umowa ta (którą strona przedłożyła z własnej inicjatywy) została zawarta z dniem [...] stycznia 2018 r. i miała wejść w życie z dniem otrzymania przez wnioskodawcę zezwolenia na pobyt czasowy i pracę, zaś poprzednio przedłożona przez stronę umowa (w następstwie wezwania z dnia 20 marca 2017 r.) była datowana na dzień [...] marca 2017 r. i miała obowiązywać do [...] kwietnia 2020 r. Powyższe wskazuje jedynie na dbałość strony w uaktualnieniu dokumentacji wniosku. Sąd nie podziela zasadności podniesionej w skardze argumentacji, jakoby na długość prowadzonego w sprawie postępowania istotny wpływ miało to, że strona w toku prowadzonego postępowania wielokrotnie uzupełniała dokumenty. Jakkolwiek istotnie, okoliczności sprawy wymagały dowezwania strony do przedłożenia dodatkowych dokumentów, to jednak należy zauważyć, że część z tych dokumentów strona złożyła z własnej inicjatywy, nie czekając na wezwanie organu. Także przedłożenie przez stronę nowego załącznika nr 1 trudno uznać za okoliczność, która mogłaby usprawiedliwiać organ jeśli chodzi o czas prowadzonego w sprawie postępowania. Podnieść również należy, że przy ocenie przewlekłości postępowania Sąd wziął pod uwagę konieczność uwzględnienia terminów wyznaczonych stronie na wykonanie wezwań organu. Organ nie może również usprawiedliwiać swojej kilkumiesięcznej bierności potrzebą gromadzenia uzupełniających dowodów oraz ich dokładnej oceny, skoro przez wspomniane blisko jedenaście miesięcy licząc od wezwania z dnia 20 marca 2017 r. nie podejmował żadnych czynności zmierzających do rozpoznania wniosku.

Wypada również końcowo nadmienić, że wydając decyzję w dniu [...] lutego 2018 r. organ działał w warunkach przekroczenia końcowego terminu załatwienia sprawy wskazanego w piśmie z dnia 20 marca 2017 r. (ustalonym na 20 kwietnia 2017 r.). Pomimo upływu terminu wskazanego przez organ w piśmie z dnia 20 marca 2017 r. organ nie zastosował się do obowiązków wynikających z art. 36 § 1 k.p.a. i nie poinformował o przyczynach dla których dotrzymanie tego terminu było niemożliwe. Przy tej okazji należy również wspomnieć, że niezrozumiała jest argumentacja organu przytoczona w piśmie z dnia 20 marca 2017 r. a wskazująca na to, że przedłużenie terminu spowodowane jest m.in. obowiązkiem zasięgnięcia opinii i uzyskania informacji od innych organów. Jak wynika z akt sprawy, w prowadzonym postępowaniu organ zwracał się do innych organów jedynie w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach, a procedura ta zakończyła się jeszcze przed zredagowaniem przez organ pisma do strony z dnia 20 marca 2017 r. Komenda Wojewódzka Policji udzieliła odpowiedzi na pytanie zadane przez organ w trybie art. 109 ustawy o cudzoziemcach w dniu 28 grudnia 2016 r., a jak wynika z odręcznej adnotacji znajdującej się w aktach sprawy (pismo z dnia 28 grudnia 2016 r.), postępowanie sprawdzające w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Straży Granicznej zakończono w dniu [...] stycznia 2017 r.

Przedstawiona charakterystyka prowadzonego w sprawie postępowania nie pozostawia wątpliwości co do tego, że w jego przebiegu doszło do naruszenia zasad i terminów określonych w art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 12 k.p.a. oraz art. 35 § 3 k.p.a. i art. 36 § 1 k.p.a. Mając na uwadze, że Wojewoda D. rozpoznał złożony przez stronę wniosek wydając w dniu [...] lutego 2018 r. decyzję o udzieleniu zezwolenia na pobyt czasowy i pracę (do dnia [...] stycznia 2020 r), Sąd działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku z dnia 15 września 2016 r., o czym orzeczono jak w punkcie I wyroku.

Jednocześnie, mając na uwadze przeprowadzoną kontrolę sprawności postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji, przy uwzględnieniu wspomnianego na wstępie obiektywnego charakteru stanu przewlekłości, Sąd w punkcie II stwierdził, że Wojewoda D. dopuścił się przewlekłości w rozpoznaniu wniosku z dnia 15 września 2016 r. Na przeprowadzoną ocenę sprawności kontrolowanego postępowania wpływ miały wcześniej już omówione przez Sąd uwagi w zakresie sposobu prowadzenia przez organ postępowania w sprawie, ocenianego pod kątem czasu trwania tego postępowania i podejmowanych przez organ starań w dążeniu do załatwienia sprawy w możliwie szybkim terminie.

Kierując się treścią art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd w punkcie III wyroku orzekł, że stwierdzona przez Sąd przewlekłość w sprawie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Sąd podziela pogląd wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia z dnia 25 czerwca 2019 r., sygn. akt II SAB/Ol 21/19 (CBOSA), że dokonując oceny, czy naruszenie prawa jest rażące, należy wziąć pod uwagę nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, względnie, braku zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ, dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy. W ocenie Sądu, wielomiesięczna zwłoka organu jaka niewątpliwie wystąpiła w okresie pomiędzy skierowaniem do strony wezwania z dnia 20 marca 2017 r. a datą końcowego załatwienia sprawy nie znajduje usprawiedliwienia w okolicznościach faktycznych sprawy, stanowiąc negację dla procesowych obowiązków organu w zakresie dbałości o to, by postępowanie administracyjne nie było prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a.).

Sąd ma na uwadze to, że na sprawność działania Wojewody niewątpliwie wpływa jego obiektywnie trudna sytuacja związana z ogromnym napływem wniosków składanych przez cudzoziemców. Jednakże sytuacja ta od dłuższego już czasu nie ulega żadnej poprawie, co powoduje zaistnienie zdarzeń, które są nie do zaakceptowania w państwie prawa. Dodatkowo należy zauważyć za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, że realizacja kompetencji organu administracji jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci kumulacji spraw, braku etatów, czy też środków pieniężnych (wyrok z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 451/12, CBOSA).

Działając na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd przyznał stronie skarżącej sumę pieniężną w wysokości 2.000 zł (pkt IV wyroku) uznając, że kwota ta w sposób dostateczny zrekompensuje dolegliwości związane z długim oczekiwaniem na rozpoznanie wniosku. Na wysokość przyznanej sumy pieniężnej wpłynął czas oczekiwania na rozpoznanie wniosku, a także, utrwalona w Sądzie praktyka przyznawania wysokości sum pieniężnych w podobnych sprawach. Należy dodać, że przyznawana na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. suma pieniężna nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, lecz stanowi swego rodzaju zryczałtowaną rekompensatę przyznawaną stronie przez sąd administracyjny za negatywne przeżycia wynikające z bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 listopada 2019 r., sygn. akt II SAB/Go 188/19, CBOSA). Zasądzenie sumy pieniężnej stanowi uprawnienie dyskrecjonalne sądu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 listopada 2019 r., sygn. akt IV SAB/Po 207/19, CBOSA).

Mając na uwadze, że żądanie skargi dotyczyło przyznania stronie sumy pieniężnej w wyższej wysokości aniżeli przyznana przez Sąd, w pkt V sentencji wyroku Sąd oddalił dalej idącą skargę.

O kosztach postępowania (pkt VI wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Na zasądzoną od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, sumę 597 zł składają się – kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.

Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 4 p.p.s.a.