Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 669/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 par. 1, art. 59
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie WSA Magdalena Dobek - Rak WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A. M. i T. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki oddala skargę.


UZASADNIENIE

A. M. i T. M. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "WINB") z dnia 18 czerwca 2020 r., utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako "PINB") z dnia 21 stycznia 2020 r., o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 30 maja 2019 r. nr [..] dotyczącego obowiązku wynikającego z decyzji z dnia 3 stycznia 2019 r., nakazującej skarżącym rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

PINB decyzją z dnia 3 stycznia 2019 r. nakazał A. i T. M. rozbiórkę obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny K., gmina K.

W związku z tym, że zobowiązani nie wykonali nałożonego obowiązku, organ pierwszej instancji skierował do nich upomnienie z dnia 11 maja 2019 r. z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Następnie, w dniu 30 maja 2019 r. wystawił na skarżących tytuł wykonawczy dotyczący przedmiotowego obowiązku. Następnie postanowieniem z dnia 30 maja 2019 r. nałożył na zobowiązanych (każdego z osobna) grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł, wobec uchylania się od wykonania przedmiotowego obowiązku, wyznaczając termin uiszczenia tej grzywny do dnia 31 października 2019 r., który został zmieniony na 31 grudnia 2019 r. w wyniku rozpoznania zażalenia przez WINB postanowieniem z dnia 23 lipca 2019 r.

Pismem z 14 stycznia 2020 r. zobowiązani wnieśli o uchylenie ww. grzywny i umorzenie postępowania egzekucyjnego.

Wniosek ten został załatwiony odmownie postanowieniem PINB z dnia 21 stycznia 2020 r., a rozstrzygnięcie w tym przedmiocie zostało utrzymane w mocy zaskarżonym obecnie postanowieniem WINB z dnia 18 czerwca 2020 r.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.), dalej jako u.p.e.a., a w szczególności przesłanka z art. 59 § 1 pkt 4 tej ustawy. O błędzie co do osoby zobowiązanej można mówić wyłącznie wtedy, gdy w tytule wykonawczym, jako zobowiązanego określono osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia. Tymczasem w niniejszej sprawie zarówno w chwili wydania decyzji zawierającej nakaz rozbiórki, jak i wystawienia tytułu wykonawczego małżonkowie M. byli właścicielami zarówno działki nr [..] w K., jak i obiektu budowlanego, którego nakaz rozbiórki jest przedmiotem niniejszego postępowania egzekucyjnego. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte przez organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy, a grzywna w celu przymuszenia została nałożona prawidłowo na zobowiązany.

Jak zauważył WINB, zgodnie z art. 124 § 2 u.p.e.a., obowiązek uiszczenia nałożonych grzywien nie przechodzi na spadkobierców lub następców prawnych zobowiązanego. Zatem powołanie się w zażaleniu na art. 18 u.p.e.a., który odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jedynie w sytuacji kiedy przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie stanowią inaczej, nie ma w przedmiotowej sprawie zastosowania, ponieważ grzywna w celu przymuszenia została uregulowana w art. 119-126 u.p.e.a.

Nie ma więc znaczenia, że w dniu 16 października 2019 r. małżonkowie przekazali działkę umową darowizny swojej małoletniej córce. Grzywna jest bowiem środkiem egzekucyjnym służącym przymuszeniu zobowiązanego do wykonania nałożonego na niego obowiązku. W niniejszej sprawie zobowiązanymi do wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania egzekucyjnego byli skarżący.

Organ odwoławczy wyjaśnił też, że przytoczone w zażaleniu przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.), dalej jako k.c., oraz ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. = Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2019 r. poz. 2086 ze zm.), dalej jako k.r.o., w przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania, ponieważ nie wynika z nich żadna przesłanka uzasadniająca umorzenie prowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania egzekucyjnego.

W skardze zarzucono naruszenie:

1. art. 59 § 1 pkt 4 w związku z art. 28a u.p.e.a. z uwagi na pominięcie wynikającego z przywołanych przepisów stanu prawnego wskazującego na to, że o tym czy egzekucja w administracji jest dopuszczalna przesądza przepis prawa materialnego, a nie art. 33 pkt 6 ustawy, który jedynie określa jedną z podstaw zarzutów, do której to kwestii prawnej organ odwoławczy w ogóle się nie odniósł,

2. art. 30 § 4 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a., w myśl których w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, do których to zagadnień prawnych organ drugiej instancji także się nie odniósł,

3. art. 59 u.p.e.a. poprzez przyjęcie, że w sprawie nie wystąpiła żadna ze wskazanych tam przesłanek, w sytuacji gdy przesłanka z art. 59 pkt 4 wiąże się w sposób oczywisty z przesłankami określonymi w art. 59 punkt 5 i 10 ustawy, uzasadniającymi zawieszenie postępowania egzekucyjnego w tej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia tych kwestii, co do chwili obecnej nie nastąpiło,

4. błędną interpretację okoliczności związanych z określeniem osób zobowiązanych do rozbiórki w chwili wydania nakazu rozbiórki oraz wystawienia tytułu wykonawczego w sytuacji ta okoliczność nie była i nie jest przez skarżących kwestionowana, podobnie jak i nie jest kwestionowana okoliczność związana z nie przechodzeniem na następców prawnych obowiązku uiszczenia nałożonych grzywien, w tym przypadku na córkę, w sytuacji gdy podstawę zarzutów stanowią przepisy art. 59 § 1 pkt 4, art. 28a u.p.e.a., art. 30 § 3 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 101 § 3 k.r.o. i art. 58 § 1 k.c.,

5. błędną interpretację okoliczności, że skarżący nadal są właścicielami obiektu budowlanego przeznaczonego do rozbiórki z uwagi na przekazanie córce wyłącznie działki, w sytuacji gdy dotychczas w każdej z prowadzonych spraw organy nadzoru budowlanego zgodnie twierdziły, że obiekty budowlane posadowione na nieruchomości są nierozerwalnie związane z tą nieruchomością,

6. art. 101 § 3 k.r.o. w związku z art. 58 § 1 k.c., z uwagi na to, że żądanie organu wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym określonym w przywołanym powyżej tytule wykonawczym narusza wprowadzoną przez ustawodawcę zasadę, zgodnie z którą rodzice nie mogą bez zgody zezwolenia właściwego sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, a w konsekwencji czynność materialnoprawna dokonana bez zgody sądu jest czynnością bezwzględnie nieważną jako czynność sprzeczna z prawem ( art. 58 § 1 k.c. ), do czego organy nadzoru budowlanego się nie odniosły.

W uzasadnieniu wskazano, że ze względu na dokonaną darowiznę nieruchomości zaistniał stan faktyczny i prawny, który wypełnia przesłankę określoną w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., nakładającą bezwzględny obowiązek umorzenia postępowania egzekucyjnego gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanej lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, bądź przesłanki wskazane w art. 59 punkty 5 i 10 tej ustawy.

W uzasadnieniu skarżący powołali się na orzecznictwo, według którego obowiązek rozbiórki objęty tytułem wykonawczym, jako związany z nieruchomością, przechodzi na następców prawnych zobowiązanego. Ponadto, w postanowieniu organ nie odniósł się do art. 101 § 3 k.r.o., który ma na celu ograniczenie możliwości działania przez rodziców na szkodę dziecka. Organ pominął fakt, że ustawodawca wprowadził w tym przepisie zasadę zgodnie z którą rodzice nie mogą bez zezwolenia sądu opiekuńczego dokonywać czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Zgodnie z art. 17 k.c. z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w ustawie, do ważności czynności prawnej, przez którą osoba ograniczona w zdolności do czynności prawnych zaciąga zobowiązania lub rozporządza swoim prawem, potrzebna jest zgoda jej przedstawiciela ustawowego. Czynność materialnoprawna dokonana bez tej zgody, jest czynnością bezwzględnie nieważną jako czynność sprzeczna z prawem ( art. 58 § 1 k.c.).

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), dalej: p.p.s.a., kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co oznacza, że sądy badają zgodność z prawem materialnym i procesowym, mającym zastosowanie w postępowaniu przed organami administracji publicznej.

Przedmiotem skargi jest postanowienie WINB utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 59 u.p.e.a.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że nie budzi wątpliwości, jak również nie było kwestionowane, że spełnione zostały przesłanki prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 15 § 1 u.p.e.a. egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał zobowiązanemu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia. Z kolei zgodnie z art. 26 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru, którego elementy składowe określa przepis art. 27 u.p.e.a. W niniejszej sprawie niewątpliwie bezskutecznie upłynął termin wykonania obowiązku określonego w decyzji PINB z dnia 3 stycznia 2019 r., a wierzyciel przesłał zobowiązanym pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. W konsekwencji dalszego braku realizacji obowiązku o charakterze niepieniężnym organ wystawił tytuł wykonawczy oraz zastosował środek egzekucyjny w postaci grzywny, nałożonej na każdego ze zobowiązanych z osobna.

Wskazana podstawa prawna wydanych rozstrzygnięć, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r., które ma zastosowanie w niniejszej sprawie, stanowi, że postępowanie egzekucyjne umarza się:

1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;

2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;

3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;

4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;

5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;

6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;

7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;

8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;

9) na żądanie wierzyciela;

10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.

Ponadto, w myśl § 2 tego przepisu, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4. Postanowienie to wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (§ 3 i § 4). Zgodnie z § 5 art. 59 u.p.e.a. na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.

Istotą umorzenia postępowania egzekucyjnego jest przerwanie postępowania, uchylenie dokonanych czynności egzekucyjnych oraz rozstrzygnięcie o dalszym nieprowadzeniu postępowania. Instytucja ta ma na celu zakończenie tego postępowania, najczęściej z przyczyn natury formalnej, gdy w danej, konkretnej sytuacji zaistniałej w jego toku wykonanie obowiązku przez zobowiązanego jest niemożliwe lub niedopuszczalne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego oznacza, że nie jest realizowany jego cel. W literaturze wskazuje się, że umorzenie wiąże się z trwałymi przeszkodami uniemożliwiającymi dalsze jego prowadzenie. Przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są w znacznej części następstwem pojawienia się przyczyn niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego. Nie wszystkie przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego są faktycznie trwałymi przeszkodami w jego prowadzeniu. Jako przesłankę umorzenia kwalifikuje się istotne wady postępowania egzekucyjnego, których nie sposób sanować w tym samym postępowaniu (np. brak upomnienia zobowiązanego, mimo iż taki obowiązek ciążył na wierzycielu). W takim przypadku umorzenie nie stoi na przeszkodzie ponownemu wszczęciu postępowania egzekucyjnego.

Wskazuje się ponadto na podział przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego, wymieniając przyczyny nieprzemijające oraz przemijające, czyli takie, które mogą ustąpić, np. brak majątku zobowiązanego. Istotny jest podział na przyczyny merytoryczne i formalne, a to z uwagi na dopuszczalność ponownego wszczęcia postępowania egzekucyjnego po jego uprzednim umorzeniu (zasadniczo ponowne wszczęcie postępowania egzekucyjnego jest dopuszczalne, jeżeli wcześniej umorzenie nastąpiło z przyczyn formalnych). Do przesłanek umorzenia o charakterze merytorycznym, czyli takich, które dotyczą egzekwowanego obowiązku, zaliczyć należy wykonanie oraz wygaśnięcie obowiązku. Natomiast do przyczyn natury formalnej można zaliczyć np. brak uprzedniego upomnienia (ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Komentarz, pod redakcją Dariusza R. Kijowskiego, Lex 2010, s. 498).

Z drugiej zaś strony, w razie niewystąpienia żadnej z przyczyn umorzenia postępowania egzekucyjnego wymienionych w analizowanym przepisie, organ egzekucyjny nie może orzec o jego umorzeniu. Przy czym, co istotne, użyty przez ustawodawcę w art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. zwrot "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach" odnosi się do takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje, bądź upoważnia organ egzekucyjny do umorzenia postępowania. Zatem tylko ustawa może określać inne niż zawarte w art. 56 § 1 pkt 1 - 9 u.p.e.a. podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Przy czym sama ocena, czy istniały podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, powinna nastąpić według stanu rzeczy z chwili rozpatrywania sprawy przez organ egzekucyjny. Zaakcentować także trzeba, że choć u.p.e.a. przewiduje wydanie postanowienia w sprawie umorzenia postępowania na wniosek zobowiązanego, to jednak podmiot ten, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zobowiązany jest do wskazania jednej z przyczyn (przesłanek), o których mowa w art. 59 § 1 pkt 1-10 u.p.e.a.

W niniejszej sprawie z wnioskiem o umorzenie postępowania wystąpili zobowiązani, jednakże, jak trafnie zdaniem sądu oceniły organy, nie wystąpiła żadna z ustawowych przesłanek uzasadniających umorzenie postępowania egzekucyjnego przewidzianych przez ustawodawcę w art. 59 § 1 u.p.e.a., która nakazywałaby organowi podjęcie takiego rozstrzygnięcia w stosunku do skarżących.

Jak wynika z akt sprawy skarżący powoływali się na błąd co do osoby zobowiązanego, niewykonalność obowiązku rozbiórki oraz na inne przypadki przewidziane w ustawach. Swoje żądanie skarżący argumentują tym, że aktem notarialnym Rep. A nr [..] z dnia 16 października 2019 r. darowali działkę, na której posadowiony jest sporny obiekt budowlany, małoletniej córce, co oznacza, że organ błędnie ustalił osobę zobowiązanego, a przy tym aktualnie wykonanie obowiązku rozbiórki przez skarżących jest niewykonalne z uwagi na utratę tytułu prawnego do działki i konieczność uzyskania zgody sądu rodzinnego na rozebranie budynku. Sąd takich związków i przeszkód jednak nie dostrzega, a argumentacja zawarta we wniosku, jak również w skardze jest nieprzekonująca.

Powołana przesłanka "błędu co do osoby zobowiązanej", o której mowa w art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a., ma miejsce, gdy w tytule wykonawczym jako zobowiązaną określono osobę, na której nie ciąży obowiązek spełnienia określonego świadczenia, co skutkuje faktycznym skierowaniem egzekucji przeciwko niewłaściwemu podmiotowi (P. Pietrasz. Komentarz do art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (w:) Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Komentarz. Kijowski R. D. (red.). Wyd. II, LEX/el 2015). W okolicznościach niniejszej sprawy taka sytuacja nie wystąpiła.

W decyzji nakładającej egzekwowany obowiązek z dnia 3 stycznia 2019 r. i w tytule wykonawczym z dnia 30 maja 2019 r. wskazano te same osoby, tj. skarżących. Wynika to z faktu, że czynność prawna polegająca na przeniesieniu praw do działki w drodze darowizny miała miejsce zarówno po wydaniu decyzji nakładającej obowiązek, jak i po wystawieniu tytułu wykonawczego. Tym samym nie wystąpiły rozbieżności co do osoby zobowiązanej, a to z kolei wykluczało umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Zdaniem sądu podstawy takiej nie stanowi też § 1 pkt 5 omawianego przepisu, gdyż wprawdzie aktualnie właścicielem nieruchomości, na której znajduje się obiekt podlegający rozbiórce, jest B. M., lecz fakt ten nie niweczy możliwości wykonania obowiązku rozbiórkowego przez skarżących. Nowa właścicielka jest bowiem ich małoletnią córką, w związku z tym nie istnieją faktyczne przeszkody do przebywania przez skarżących na tej działce i dokonania na niej rozbiórki nakazanej decyzji organu nadzoru budowlanego. Ponadto, sąd stoi na stanowisku, że to skarżący pozostają właścicielami obiektu. Z aktu notarialnego darowizny wynika wprost, że przedmiotem darowizny jest działka niezabudowana, co jest konsekwencją zaistniałej samowoli budowlanej. Przedmiotowy obiekt budowlany, nietrwale związany z gruntem, nie został również ujawniony w księdze wieczystej nieruchomości, zatem na mocy ww. czynności prawnej na własność małoletniej córki przeszła wyłącznie nieruchomość gruntowa, bez samowolnie zrealizowanej na tej działce zabudowy. W tej sytuacji zdaniem sądu na znajduje zastosowania art. 30 § 4 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. odnoszący się do wstąpienia następców prawnych w razie zbycia prawa lub śmierci strony postępowania w miejsce dotychczasowej strony, gdyż następstwo prawne w niniejszej sprawie dotyczy wyłącznie działki, nie zaś będącego przedmiotem egzekucji obiektu budowlanego.

Z tych względów trudno uznać, że obowiązek rozbiórki jest niewykonalny, skoro skarżący pozostają właścicielami podlagającego mu obiektu, zaś nieruchomość, na której obiekt ten się znajduje, na podstawie czynności prawnej dokonanej dobrowolnie przez skarżących, stał się własnością ich małoletniej córki. W tym bowiem wypadku, zdaniem sądu, dalszemu prowadzeniu postępowania nie sprzeciwia się ewentualne postępowanie przed sądem rodzinnym, a jego dalszy tok nie narusza przepisów art. 101 § 3 k.r.o. w zw. z art. 58 § 1 k.c. W rozważanym wypadku nie mamy bowiem do czynienia z dokonywaniem przez rodziców czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, gdyż majątkiem tym jest wyłącznie działka, a nie posadowiony na niej obiekt budowlany podlegający rozbiórce.

Nie mają też racji skarżący twierdząc, jakoby za umorzeniem niniejszego postępowania egzekucyjnego przemawiały "inne przypadki przewidziane w ustawach", o czym mowa w art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Przesłanka ta bowiem dotyczy sytuacji, gdy inne przepisy prawa wprost zobowiązują lub upoważniają organy egzekucyjne do umorzenia postępowania. Przykładem takiej regulacji jest art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1439), w którym wskazano, że po uprawomocnieniu się ugody bankowej zawieszone postępowania układowe, upadłościowe i egzekucyjne, w odniesieniu do wierzytelności objętych ugodą, ulegają umorzeniu, a wydane w toku tych postępowań tytuły wykonawcze pozbawia się z mocy prawa wykonalności. Natomiast takimi "innymi przypadkami przewidzianymi w ustawach" nie są z pewnością powołane w skardze przepisy k.r.o. i k.c., gdyż po pierwsze w ogóle nie odnoszą się one do postępowania egzekucyjnego, a po drugie – jak wyjaśniono – nakazana rozbiórka nie będzie stanowiła czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka, która wymagałaby zgody sądu rodzinnego.

W konsekwencji też niezasadny jest zarzut nieuwzględnienia przez organy stanowiska wyrażonego przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1473/09 (dostępny w CBOSA). Należy zauważyć, że sformułowana w nim teza dotyczy zarzutu przeciw egzekucji administracyjnej z art. 33 pkt 6 u.p.e.a., przy czym wskazana w nim okoliczność stanowi także przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r., tj. niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. Przy czym zarówno w tym wyroku, jak i przyjmuje się w orzecznictwie, niedopuszczalność egzekucji zachodzi wtedy, gdy w sprawie wystąpiła okoliczność wykluczająca możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych (zob. m.in. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10, LEX nr 1410622). Niedopuszczalność taka musi wynikać z przepisów prawa, wyłączających w ogóle możliwość przymusowej realizacji danego obowiązku w drodze egzekucji administracyjnej. Tymczasem w niniejszej sprawie nie ma takich regulacji prawnych, które czyniłyby przedmiotową egzekucję niedopuszczalną.

W szczególności nie są to przepisy art. 28a u.p.e.a., który w wypadku następstwa prawnego umożliwia dalsze prowadzenie egzekucji tylko pod warunkiem wystawienia nowego tytułu wykonawczego na następcę, albowiem w rozważanym wypadku, w odniesieniu do przedmiotu obowiązku o charakterze niepieniężnym, nie doszło do następstwa prawnego – następstwo to, na mocy umowy darowizny, dotyczyło wyłącznie praw do nieruchomości, bez praw do istniejącego na niej samowolnie wykonanego obiektu. Niedopuszczalność egzekucji, stanowiąca przesłankę umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie wynika także z przepisów prawa cywilnego i rodzinnego, co wynika z argumentacji, którą przedstawiono przy omawianiu przesłanki z art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

Reasumując, w ocenie sądu, orzekające w niniejszej sprawie organy zasadnie uznały, że przedstawiona przez skarżących argumentacja nie mieści się w katalogu przyczyn wskazanych przez ustawodawcę, jako uzasadniające umorzenie postępowania egzekucyjnego. Powołane okoliczności nie stanowią też podstawy umorzenia tego postępowania w oparciu również o inne przepisy prawa, o czym mówi art. 59 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Tym samym zasadne było wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w badanej sprawie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Sąd orzekał w niniejszej sprawie w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.