Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SAB/Wa 67/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6179 Inne o symbolu podstawowym 617
658
Hasła tematyczne: Uprawnienia do wykonywania zawodu
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Zobowiązano organ do rozpoznania wniosku/odwołania w terminie ...od otrzymania odpisu prawomocnego orzeczenia
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 156 par. 2 pkt 1, art. 35, art. 36, art. 12 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2020 r. sprawy ze skargi L. H. na bezczynność Prokuratora Generalnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. zobowiązuje Prokuratora Generalnego do rozpatrzenia wniosku z 27 kwietnia 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prokuratora Generalnego z [...] sierpnia 1982 r., Nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prokuratora Wojewódzkiego w [...] z [...] czerwca 1982 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby w Prokuraturze Wojewódzkiej w [...] – w terminie miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi; 2. stwierdza, że Prokurator Generalny dopuścił się bezczynności przy rozpoznaniu wniosku o którym mowa w pkt 1; 3. stwierdza, że bezczynność Prokuratora Generalnego miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Prokuratora Generalnego na rzecz skarżącego L. H. kwotę 580 złotych (słownie: pięćset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

L. H. (dalej: skarżący) przy piśmie z 10 października 2018 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, przedstawił skargę na bezczynność Prokuratora Krajowego. Skargę tę, adresowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: WSA) złożył 23 lipca 2018 r. w Prokuraturze Krajowej i organ ten do 10 października 2018 r. nie przekazał jej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucono Prokuratorowi bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego z 27 kwietnia 2017 r. o stwierdzenie, w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nieważności decyzji Prokuratora Generalnego z 1982 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Prokuratora Wojewódzkiego w [...] w przedmiocie zwolnienia skarżącego z aplikacji prokuratorskiej na podstawie art. 13 ustawy z dnia 14 kwietnia 1967 r. o Prokuraturze Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej (Dz. U. z 1980 r. Nr 10, poz. 30 z późn. zm., dalej: "ustawa o Prokuraturze PRL").

Skarga została zarejestrowana w VI DK/Wa 48/18 i 15 października 2018 r. przekazana do Prokuratury Krajowej w celu wyczerpania trybu przewidzianego w art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: "p.p.s.a."), tj. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skarg.

Do organu korespondencja WSA wpłynęła 16 października 2018 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru, k. – 17 akt sądowych).

Zgodnie z art. 54 § 2 zd. pierwsze p.p.s.a. organ powinien był przekazać skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania.

Mimo monitów WSA: z 14 grudnia 2018 r. (k.-11 akt sądowych), 9 września 2019 r. (k. – 25 akt sądowych), spowodowanych także stanowiskiem skarżącego co pozostawania organu w dalszej bezczynności, Prokurator dopiero na wezwanie WSA z 13 grudnia 2019 r. nadesłał w dniu 15 stycznia 2020 r. akta administracyjne wraz z odpowiedzią na skargę. Jednakże wobec braków w nadesłanych aktach: oryginału skargi na bezczynność, odpisu odpowiedzi na skargę przeznaczonego dla skarżącego, pisma skarżącego z 10 października 2018 r., pełnomocnictwa, organ na wezwanie WSA uzupełnił akta o brakujące dokumenty, za wyjątkiem oryginału pisma z 10 października 2018 r. oraz pełnomocnictwa skarżącego dla adw. A. L., których to pism nie nadesłał do dnia orzekania.

Skarżący na wspomniany wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji otrzymał pisemną odpowiedź z 13 sierpnia 2019 r. podpisaną przez Zastępcę Dyrektora Biura Prezydialnego w Prokuraturze Krajowej – B. S.

L. H. w skardze na bezczynność wnosił o: stwierdzenie przez WSA, że Prokurator prowadząc postępowanie na skutek wniosku skarżącego z 27 kwietnia 2017 r. dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do rozpoznania wspomnianego wniosku w terminie do 2 miesięcy oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Generalny wnosił o oddalenie skargi na bezczynność. Podnosił, że ze względu na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 1983 r., sygn. akt II SA 1867/82 oddalający skargę skarżącego na kwestionowane obecnie decyzje, zachodziły przeszkody prawne, powodujące niedopuszczalność rozpoznania wniosku. Uważał bowiem, że te same podstawy kwestionowanych decyzji, które były przedmiotem wyrokowania przez NSA, miałyby być obecnie przedmiotem oceny w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Podnosił jednocześnie, że na skutek upływu okresu wskazanego w art. 156 § 2 k.p.a. ani w trybie art. 158 § 2 k.p.a., określającym warunki stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, brak było przesłanek do rozpatrzenia wniosku.

W piśmie z 26 sierpnia 2019 r. (k-19 akt) skarżący podtrzymał swoje żądania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga na bezczynność zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), kognicja sądu administracyjnego obejmuje m.in. kontrolę działalności administracji publicznej przez orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadku, gdy nie wydają decyzji administracyjnej w sprawach indywidualnych, podlegających załatwieniu w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przed rozpatrzeniem skargi na bezczynność należy sprawdzić, czy został wyczerpany tryb jej wniesienia. Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowi, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia, zgodnie z treścią § 2 art. 52 p.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei w myśl

art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Tryb wnoszenia i rozpatrywania ponaglenia reguluje art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm., dalej: k.p.a.). Stanowi ten artykuł w § 3 pkt 2, że ponaglenie wnosi się do organu prowadzącego postępowanie, jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Organ winien rozpatrzyć ponaglenie w terminie siedmiu dni od dnia jego otrzymania, w myśl art. 37 § 5 k.p.a. W przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości organ prowadzący postępowanie niezwłocznie załatwia sprawę oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających takiemu stanowi w przyszłości, z mocy art. 37 § 8 k.p.a.

Jednakże w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze, że skarga na bezczynność Prokuratora Generalnego została złożona w październiku 2018 r. czyli już w po wprowadzeniu zmian w p.p.s.a. i k.p.a., na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935; dalej: ustawa zmieniająca), dotyczących, m.in. bezczynności organu i skargi na bezczynność, obowiązujących od 1 czerwca 2017 r. (art. 18 ustawy zmieniającej). Natomiast wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wpłynął do Prokuratora w kwietniu 2017 r. czyli jeszcze przed wspomnianymi zmianami. W myśl art. 16 ustawy zmieniającej do postępowań administracyjnych wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem stosuje się przepisy k.p.a. w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że w postępowaniu przez Prokuratorem należy stosować przepisy k.p.a. w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r. Według tej wersji k.p.a. jego art. 37 stanowił, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (§ 1). Organ wymieniony w § 1, uznając zażalenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości. Organ stwierdza jednocześnie, czy niezałatwienie sprawy w terminie miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2).

Badając skargę w niniejszej sprawie, skarżący dopełnił obowiązku i przed wniesieniem skargi złożył do organu - spełniające kryteria zarówno z art. 52 § 2 i art. 53 § 2b p.p.s.a. w brzmieniu wprowadzonym ustawą zmieniającą, jak i z art. 37 k.p.a. w brzmieniu sprzed ww. zmiany - pisma: w dniu 2 października 2017 r., a następnie w dniu 27 lutego 2018 r. pismo zatytułowane: "Zażalenie na bezczynność Prokuratora Krajowego". Pisma te pozostały bez odpowiedzi organu.

Nie budziło także wątpliwości, że skargę wniósł prawidłowo umocowany przez skarżącego pełnomocnik. Nadmienić należy, że do chwili rozpatrzenia skargi, organ nie zwrócił oryginału wspomnianego pełnomocnictwa z 10 października 2018 r. Niezależnie od tego, w aktach administracyjnych znajduje się pełnomocnictwo dla tego samego adwokata z 27 kwietnia 2017 r. obejmujące reprezentację przed wszystkimi sądami w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prokuratora Generalnego (k.-7 akt [...]).

Przechodząc do rozpatrzenia skargi na bezczynność, należy podnieść, że przy tego rodzaju środku zaskarżenia, sąd kontroluje, czy skarga została wniesiona w sprawie, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. oraz czy zwłoka w załatwieniu sprawy przekroczyła terminy określone w przepisach prawa.

Należy przypomnieć, że skarżący wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prokuratora Generalnego oraz poprzedzających ją decyzji jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa na podstawie art. 156 § 2 pkt 1 k.p.a. Według art. 157 § 2 k.p.a. właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w art. 156 jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.

W ocenie Sądu organem właściwym do rozpatrzenia wniosku skarżącego jest Prokurator Generalny, mimo że strona jako adresata pism wskazywała Prokuratora Krajowego.

W ostatniej instancji decyzję z 1982 r., kwestionowaną przez skarżącego, wydał Prokurator Generalny PRL. Według art. 1 § 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2019 r. poz. 740, dalej: Pr.Prok.) Prokurator Generalny jest naczelnym organem prokuratury. Urząd Prokuratora Generalnego sprawuje Minister Sprawiedliwości. Z tego unormowania wynika, że Minister Sprawiedliwości nie jest organem właściwym. To ostatnie uregulowanie odnosi się jedynie do sprawowania urzędu, a nie kompetencji, które przynależą Prokuratorowi Generalnemu. Nie zmienia tego stanowiska też okoliczność, że obecnie Minister Sprawiedliwości jest organem odwoławczym w sprawach aplikacji prokuratorskiej (por. art. 41 § 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. z 2019 r. poz. 1042), gdyż aplikacja prokuratorska była inaczej uregulowana w ustawa o Prokuraturze PRL. Aplikant był mianowany, w powszechnych jednostkach Prokuratury przez prokuratora wojewódzkiego (art. 18 ust. 1 i 3 tego aktu). Jednocześnie Prokurator Generalny posiadał szereg uprawnień w odniesieniu do aplikacji prokuratorskiej (art. 11, 17 ww ustawy). Aplikacja odbywała się więc w ramach organizacyjnych prokuratury.

Nie jest też organem właściwym Prokurator Krajowy. Z treści art. 9 § 1 i § 2 Pr.Prok. wynika, że prokurator przełożony może powierzyć podległym prokuratorom wykonywanie czynności należących do jego zakresu działania, chyba że ustawa zastrzega określoną czynność wyłącznie do jego właściwości oraz może przejmować sprawy prowadzone przez prokuratorów podległych i wykonywać ich czynności, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Analizowany przepis jest podstawą do działania prokuratury na zasadzie substytucji (przekazania do wykonania określonych zadań podległemu prokuratorowi, jednak bez utraty kompetencji przekazującego) i dewolucji (prokurator przełożony może przejąć wykonywanie czynności należących do zakresu działania jego podwładnego). Jednak właściwość organu nie zmienia się, gdyż czynności wykonywane będą w imieniu prokuratora właściwego i na jego odpowiedzialność. Przy tym przepisy art. 13 § 1, § 2 i § 3 Pr.Prok. stanowią generalnie, że Prokurator Generalny kieruje działalnością prokuratury osobiście lub za pośrednictwem Prokuratora Krajowego oraz pozostałych zastępców Prokuratora Generalnego, wydając zarządzenia, wytyczne i polecenia. Prokurator Generalny jest przełożonym prokuratorów powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury oraz prokuratorów Instytutu Pamięci Narodowej. Kompetencje i zadania Prokuratora Generalnego wynikające z ustaw może również realizować upoważniony przez niego Prokurator Krajowy lub inny zastępca Prokuratora Generalnego. Prokurator Generalny wydaje w tym zakresie stosowne zarządzenie (por. wyrok NSA z 24 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2234/17, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zatem właściwy do rozpoznania pisma skarżącego pozostaje Prokurator Generalny (por. też uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OPS 2/12; opubl. ONSAiWSA z 2012 r. z. 4 poz. 60), w której wyrażono, że jeżeli kwestionowaną decyzję wydał minister lub samorządowe kolegium odwoławcze, właściwy do stwierdzenia nieważności jest ten organ, który wydał kwestionowaną decyzję.

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność, należy wyjaśnić, że skarga na bezczynność jest środkiem dyscyplinującym organy administracji publicznej do terminowego załatwiania spraw, mającym na celu wyeliminowanie stanu bezczynności organu i doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej. Bezczynność organu w prowadzeniu postępowania ma miejsce wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla stwierdzenia bezczynności organu nie ma przy tym znaczenia fakt z jakich powodów dany akt administracyjny nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność w prowadzeniu postępowania została spowodowana zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu. Okoliczności, które spowodowały zwłokę organu oraz sposób działania organu w toku rozpoznawania sprawy (jak też zaniechania), w tym stopień przekroczenia terminów, będą miały znaczenie dla oceny sądu, czy stwierdzona bezczynność miała charakter kwalifikowany, tj. czy była rażąca w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., czy też nie. Badając zasadność takiej skargi Sąd czyni to według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, którymi Sąd dysponuje w dniu orzekania w sprawie.

Wskazać też należy, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a także obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia w myśl art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Stosownie natomiast do treści art. 35 § 1 i § 2 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie zaś sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. Przepis § 4 tego art. k.p.a. dopuszcza możliwość innego terminu załatwienia sprawy, jeżeli przepisy szczególne to przewidują.

Nadto w świetle art. 36 § 1 i § 2 k.p.a. wymagane jest, aby o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ podał stronom przyczyny zwłoki i wskazał nowy termin załatwienia sprawy. Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu.

W oparciu o powyższe należy stwierdzić, że organ administracji publicznej zmierza do załatwienia sprawy, jeżeli prowadzi postępowanie w zgodzie ze standardami wskazanymi w powołanych wyżej przepisach. W przeciwnym razie występuje przypadek niezałatwienia sprawy w terminie, a więc pozostawania przez organ w bezczynności. Zatem organ pozostaje w bezczynności, w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. Treść obowiązku płynącego z art. 35 § 1 k.p.a. oznacza zakaz nieuzasadnionego przetrzymywania spraw bez nadawania im właściwego biegu oraz obowiązek prowadzenia postępowania bez niepotrzebnych zahamowań i przewlekłości w postępowaniu.

W rozpoznawanej sprawie Prokurator Generalny nie wywiązał się z ustawowych obowiązków wynikających z powołanych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Organ uważał, że z uwagi na wyrok NSA w sprawie II SA 1877/82, w którym skontrolowano kwestionowane decyzje, niedopuszczalne było rozpoznanie wniosku skarżącego. Stanowisko takie przedstawił dopiero w piśmie z 13 sierpnia 2019 r., czyli po prawie dwóch i pół roku od wpłynięcia do organu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Pismo to podpisała Zastępca Dyrektora Biura Prezydialnego – B. S.

Mając na uwadze treść wspomnianego pisma, jego formę, podpis pracownika organu (bez wskazania, że "z upoważnienia", itp., zwłaszcza że w aktach znajdują się jedynie pełnomocnictwa dla Zastępcy Dyrektora Biura Prezydialnego – B. S. do czynności przed sądami administracyjnymi) nie można uznać pisma z 13 sierpnia 2019 r. za procesową formę – według Kodeksu postępowania administracyjnego- załatwienia wniosku skarżącego. Oznacza to, że do chwili wyrokowania wniosek skarżącego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prokuratora Generalnego i poprzedzających ją decyzji Prokuratora Wojewódzkiego w [...] nie został załatwiony przez organ.

Prokurator także nie wywiązywał się z obowiązku nałożonego przez art. 36 § 1 k.p.a. zawiadamiania skarżącego/jego pełnomocnika o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie. Organ wystosował do pełnomocnika skarżącego tylko pismo z 14 czerwca 2017 r. Nie podał w nim przyczyn zwłoki ani nie wskazał nowego terminu załatwienia sprawy (czego wymaga art. 36 § 1 k.p.a.).

Wymaga natomiast zauważenia, że istnienie prawomocnego wyroku sądu administracyjnego oddalającego skargę na decyzję skutkuje wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tylko wówczas, gdy wskutek wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.(por.: uchwała składu siedmiu sędziów NSA z 7 grudnia 2009 r.; sygn. akt I OPS 6/09, opubl.: ONSA WSA 2010 z. 2, poz. 18; M Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel. Komentarz aktualizowany do art. 157 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el.2019, t. 21).

Mając na uwadze, że wniosek skarżącego z 27 kwietnia 2017 r. o stwierdzenie nieważności decyzji nie został przez Prokuratora załatwiony do dnia wyrokowania w sprawie skargi na bezczynność organu w tymże postępowaniu administracyjnym, czyli do 16 marca 2020 r., należało stwierdzić, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu tego żądania, w rozumieniu art. 149 § 1 p.p.s.a. Prokurator wyjaśniał, że nie było podstaw do zakończenia postępowania czynnością procesową wymienioną w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. (s. 6 odpowiedzi na skargę). Za wystarczające do załatwienia żądania strony uważał wystosowanie do skarżącego pisma z 13 sierpnia 2019 r. Nie wytłumaczył jednak, dlaczego przygotowanie pisma o treści, jak to z 13 sierpnia 2019 r., zajęło ponad dwa lata, zwłaszcza że postępowanie wyjaśniające przeprowadził w czerwcu 2017 r. i od tamtego czasu nie podejmował czynności.

Przedstawione okoliczności, tj. niezałatwienie wniosku od prawie 3 lat przy niepodejmowaniu czynności od końca czerwca 2017 r., brak informowania skarżącego o przyczynach zwłoki, zgodnie z wymogami z art. 36 § 1 k.p.a. jednoznacznie wskazują, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. Należy zauważyć przy tym, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się także na żądanie strony, z mocy art. 157 § 2 k.p.a. Innymi słowy skarżący był uprawniony do wystąpienia z takim wnioskiem i obowiązkiem Prokuratora było załatwić to żądanie w sposób przewidziany przepisami k.p.a., a czego do chwili wyrokowania w niniejszej sprawie nie uczynił.

Mając na uwadze zgromadzony dotąd przez Prokuratora materiał, jak wynikałoby z odpowiedzi na skargę – kompletny, zdaniem Sądu wyznaczony organowi, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., okres jednego miesiąca od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi jest wystarczający na załatwienie żądania skarżącego. Termin ten koresponduje z terminem załatwienia sprawy przewidzianym przez art. 35 § 3 k.p.a. Organ nie wykazał dotąd, aby sprawa była szczególnie skomplikowana, wymagająca dłuższego terminu jej załatwienia.

Mimo nie budzącej wątpliwości w opisanych realiach rażącej bezczynności Prokuratora, Sąd nie orzekł o środkach przewidzianych przez art. 149 § 2 p.p.s.a. (sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6). Sąd miał na uwadze, że skarżący nie żądał zastosowania tychże środków w żadnym ze swoich licznych pism, mimo że sam jest prawnikiem (wniosek dotyczył stwierdzenia nieważności decyzji zwalniających skarżącego z aplikacji prokuratorskiej) oraz zarówno w postępowaniu przez Prokuratorem Generalnym, jak i tutejszym Sądem jest reprezentowany przez adwokata. W tej sytuacji Sąd kierował się żądaniami skargi na bezczynność, uznając, że skarżącemu zależy przede wszystkim na doprowadzeniu do załatwienia jego wniosku zgodnie z wymogami k.p.a. i uzyskaniu zwrotu poniesionych kosztów postępowania. Sąd także wziął pod uwagę znaną mu z urzędu okoliczność, że organowi w sprawie VI SO/Wa 7/19 została, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., wymierzona grzywna za nieprzekazanie akt.

Reasumując na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3, § 1a p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punktach 1-3 sentencji wyroku.

O kosztach w pkt 4 wyroku Sąd orzekł na mocy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., przy czym na sumę kosztów zasądzonych składa się kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od skargi i wysokość kosztów zastępstwa procesowego przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji w kwocie 480 zł, z mocy § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. poz. 1800 z późn. zm.).