Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2282/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-03-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 621  Sprawy mieszkaniowe, w tym dodatki mieszkaniowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie: WSA Elżbieta Kremer (spr.) WSA Bożenna Blitek Protokolant: Agnieszka Słaboń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2005 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 30 lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie równoważnika za brak kwatery stałej skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 30 lipca 2002r. wydaną po rozpatrzeniu odwołania K. S., utrzymana została w mocy decyzja nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] maja 2002 r. w sprawie odmowy przyznania równoważnika za brak lokalu mieszkalnego.

Jako podstawę prawną decyzji wskazano § 1 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /Dz. U. Nr 100, poz. 918/ wydanego na podstawie art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji /Dz. U z 2002r. Nr 7, poz. 58/. Stan faktyczny kształtował się następująco:

Skarżący K. S. zatrudniony jest w organach Policji od dnia [...] marca 1990 r. Na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego zawartej w dniu [...] lipca 1996 r. z Komendantem Rejonowym Policji w Z. zajmował lokal mieszkalny nr [...], składający się z dwóch pokoi o pow. mieszkalnej 20,89 m2 położony w budynku przy ul. P. nr [...] w Z. Umowa została zawarta na czas określony do [...] września 1996 r. z możliwością przedłużenia na dalszy okres czasu. Po upływie tego terminu, nie została sporządzona nowa umowa, ale skarżący nadal zajmował przedmiotowy lokal na warunkach określonych w umowie. W dniu [...] września 1997 r. Komendant Rejonowy Policji w Z. wydał decyzję nr [...] o przydziale lokalu mieszkalnego K. S. na czas pełnienia służby z mocą obowiązującą od 15 lipca 1996 r. Przedmiotem przydziału był dotychczas zajmowany lokal mieszkalny nr [...]-[...] położony w budynku przy ul. P. nr [...] w Z., o powierzchni mieszkalnej 20,89 m2 składający się z dwóch pokoi o powierzchni 14,8 m2 i 6,09 m2. Uprawnionymi do zamieszkania były żona J. S. i córka B. S.

W dniu [...] marca 2000 r. K. S. zawarł z Komendantem Powiatowym Policji w Z. umowę o korzystanie z pokoju. Przedmiotem umowy był pokój nr [...] o powierzchni 9,80m2 usytuowany w budynku przy ul. P. nr 49 w Z. Umowa została zawarta na okres do [...] marca 2001 r. z możliwością jej przedłużenia.

Raportem z dnia 15 kwietnia 2002r. adresowanym do Komendanta Powiatowego Policji w Z., K. S. poinformował, że w związku ze stale wzrastającymi kosztami opłat za zajmowane pomieszczenia nr [...], [...], [...] w budynku w Z. przy ul. P. [...], a także trudną sytuacją finansową, z dniem 1 maja 2002 r. rezygnuje z zajmowanych pomieszczeń, które zostaną opróżnione. Nadto K. S. wniósł o przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, gdyż ani on ani jego żona nie posiada lokalu mieszkalnego i będą zmuszeni wynająć pomieszczenie mieszkalne u teściów w R., a także o przyznanie równoważnika za dojazd do pracy z miejscowości R. - Z.

W dniu 30 kwietnia 2002 r. K. S. opuścił przedmiotowy lokal. Skarżący 18 kwietnia 2002 r. złożył oświadczenie mieszkaniowe do ustalenia równoważnika za brak lokalu, w którym podał, że od 1 maja 2002 r. wraz z rodziną będzie zamieszkiwał u teściów w Rabie Wyżnej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. Komendant Powiatowy Policji w Z. odmówił przyznania K. S. równoważnika za brak lokalu. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z § 5 pkt 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania/ Dz. U. Nr 106 poz. 1212/, równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu.

Odwołanie od decyzji złożył K. S. wnosząc o uchylenie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z jego wnioskiem. Równocześnie wniósł o zawieszenie postępowania odwoławczego, do czasu rozpatrzenia przez [...] Wojewódzkiego Komendanta Policji w K. jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale lokalu z dnia [...] września 1997 r. wydanej przez Komendanta Rejonowego Policji w Z. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale został złożony w tym samym dniu co odwołanie od decyzji odmawiającej przyznania równoważnika pieniężnego. W uzasadnieniu odwołania podał, że ewentualne uwzględnienie jego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji będzie wywoływał skutek ex tunc, co oznacza wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o przydziale z dnia [...] września 1997 r. ze skutkiem od chwili jej wydania. Zdaniem K. S. oznaczać to będzie, że nigdy nie posiadał prawa do zajmowanego w/w lokalu, a zatem nie mógł go utracić, ani się zrzec.

Decyzją nr [...] z dnia 30 lipca 2002 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podał, że do dnia opuszczenia lokalu tj. 1 maja 2002 r., położonego w budynku przy ul. P. [...] w Z., skarżący zajmował lokal mieszkalny na mocy decyzji o przydziale nr [...] z dnia [...] września 1997 r. wydanej przez Komendanta Rejonowego Policji w Z. Zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /Dz. U. Nr 100, poz. 918/ równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu. Organ podkreślił, że obowiązujące w chwili wydawania decyzji przez organ I instancji rozporządzenie MSWiA z 20 grudnia 1999 r. regulowało te kwestię w sposób analogiczny.

Od decyzji [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 20 lipca 2002 r. nr [...], skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie złożył K. S. W uzasadnieniu skargi podniósł, że toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale z dnia [...] września 1997r., że [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale, jednakże skarżący złożył odwołanie od tej decyzji do Komendanta Głównego Policji. Zdaniem skarżącego nie zachodzi żaden z przypadków wymienionych w § 5.1 pkt 1-4 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 1999 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika za remont zajmowanego lokalu mieszkalnego i równoważnika za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania, który uzasadniałby odmowę przyznania równoważnika. Opuszczenie przedmiotowego lokalu w dniu 30 kwietnia 2002 r. nie jest równoznaczne ze zrzeknięciem się prawa do lokalu o jakim mowa w § 5 ust. 2 pkt 1 powołanego wyżej rozporządzenia. Skarżący konkluduje "wiedząc, że toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, którego skarżący się zrzekł, już organ I instancji zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 kpa winien zawiesić postępowanie w sprawie przyznania równoważnika pieniężnego..."

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji, a także wskazał, że [...] Komendant Wojewódzki Policji rozpatrzył odwołanie według stanu istniejącego w dacie wydania decyzji przez Komendanta Rejonowego Policji w Z., kiedy nie było jeszcze wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale.

Organ II instancji poinformował również, że decyzją z dnia [...] lipca 2002r. [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia [...] września 1997r., a Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] z dnia [...] października 2002r. utrzymał ją w mocy .

Skarżący K. S. wraz z pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ksero wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2004r. sygn. akt I S.A. 2686/02, jaki zapadł w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2002r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego. W przedmiotowym wyroku Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. Skarżący przesłał również ksero decyzji nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. wydanej przez [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., w której stwierdzono nieważność decyzji nr [...] z dnia [...] września 1997 r.

W związku z powyższym w dniu [...] lutego 2005 r. [...] Komendant Wojewódzki Policji złożył w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Krakowie uzupełnienie odpowiedzi na skargę.

W uzasadnieniu podniósł, że mimo stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] z dnia [...] września 1997 r. w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego, nadal podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w decyzji nr [...] z dnia 30 lipca 2002r., którą, utrzymana została w mocy decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2002r. w sprawie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Wszystkie trzy pomieszczenia zajmowane przez K. S. nr [...],[...],[...] w budynku przy ul. P. [...] w Z. zostały oddane mu w najem na podstawie umów najmu. Umowy te były zawarte na czas określony z możliwością przedłużenia czasu ich trwania. Jakkolwiek umów tych nie przedłużono, to jednakże stosunek najmu trwał w dalszym ciągu, czego wyrazem było dalsze zajmowanie pomieszczeń i płacenie ustalonego czynszu. Mimo więc stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] w rzeczywistości istniał stosunek najmu per facia concludentia określony w art. 60 kc. Późniejsze zarzuty skarżącego dotyczące powierzchni mieszkalnej oraz charakteru zajmowanych pomieszczeń nie można uznać za uzasadnione, zważywszy, że w czasie zajmowania tych pomieszczeń, wiedział jaki lokal jest przedmiotem najmu i na to się godził.

Z kolei rezygnacja z wymienionych pomieszczeń przez skarżącego nie była wynikiem ich charakteru, lecz kosztami zajmowania tych pomieszczeń i trudną sytuacją finansową. W tej sytuacji zaistniał stan określony w § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 1999r. uniemożliwiający przyznanie K. S. równoważnika pieniężnego za brak lokalu. Mając powyższe na uwadze organ II instancji wnosi o oddalenie skargi ze względu na brak podstaw do jej uwzględnienia.

Zgodnie z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sadu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga w przedmiotowej sprawie nie jest zasadna.

Okoliczności dotyczące stanu faktycznego w rozpoznawanej sprawie są bezsporne, natomiast strony dokonują jego różnej oceny prawnej. W dacie wydania przez organ I instancji decyzji nr /2002r. z dnia [...] maja 2002 r. w której odmówiono K. S. przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, obowiązywało rozporządzenie MSWiA z dnia 20 grudnia 1999r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz szczegółowych zasad ich zwracania. /Dz. U. Nr 106, poz. 1212 z późn. zm./ Zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, równoważnika za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 1-5. W § 1 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia mowa jest o lokalu mieszkalnym przydzielonym na podstawie decyzji administracyjnej. Zważywszy, że skarżący zajmował lokal mieszkalny na podstawie decyzji o przydziale nr 6/97 z dnia 15 września 1997 r. a następnie z własnej woli zrzekł się tego prawa z dniem 1 maja 2002r. organ I instancji prawidłowo zastosował powoływany § 5 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 20 grudnia 1999 r.

Natomiast w chwili wydawania decyzji przez organ II instancji tj. 30 lipca 2002r. obowiązywało nowe rozporządzenie MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /Dz. U Nr 100, poz. 918/.

Zgodnie z § 11 powołanego wyżej rozporządzenia, przepisy niniejszego rozporządzenia stosuje się do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie. Rozporządzenie MSWiA z dnia 30 lipca 2002 r. stanowi zatem podstawę prawną rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie.

Złożenie przez skarżącego /po wydaniu decyzji przez organ I instancji, a przed rozpoznaniem odwołania/ wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale lokalu nr [...] z dnia [...] września 1997 r. nie stanowi ustawowej przesłanki zawieszenia postępowania określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, na którą powoływał się skarżący. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracyjny zawiesza postępowanie, gdy rozstrzygnięcie i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W chwili wydawania przez organ II instancji decyzji z dnia 30 lipca 2002 r., którą utrzymano w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2002 r. o odmowie przyznania równoważnika pieniężnego, decyzja o przydziale lokalu była decyzją ostateczną, funkcjonującą w obrocie prawnym.

Podstawę prawną wydania decyzji przez organ II instancji stanowił § 1 ust. 2 pkt 1 powoływanego wcześniej rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Zgodnie z powołanym przepisem, równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1. W § 1 ust. 1 powołanego rozporządzenia wymienione są następujące prawa do lokali mieszkalnych i domów, zrzeczenie się których powoduje niemożność przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego:

1/ lokale mieszkalne przydzielone na podstawie decyzji administracyjnej,

2/ spółdzielcze lokale mieszkalne, w tym lokatorskie lub własnościowe, oraz spółdzielczy lokal mieszkalny zajmowany na podstawie umowy najmu,

3/ lokale mieszkalne zajmowane na podstawie umowy najmu, stanowiące mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokale stanowiące własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostające w zasobach towarzystwa budownictwa społecznego,

4/ lokale mieszkalne zajmowane na podstawie umowy najmu inne niż wymienione w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o pow. użytkowej przekraczającej 80m2,

5/ domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiąca odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji,

6/ tymczasowej kwatery.

Utrata lub zrzeczenie się prawa do zajmowanego lokalu mieszalnego w każdym z wskazanych wyżej przypadkach powoduje, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego nie może być przyznany.

A zatem nie tylko zrzeczenie się lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie decyzji o przydziale, ale także zrzeczenie się lokalu zajmowanego na podstawie umowy najmu w przypadkach wskazanych w pkt 3 i 4 powoduje, że równoważnik nie może być przyznany.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zrzekł się prawa do zajmowanego lokalu mieszkalnego nr [...] -[...] -[...] położonego w budynku przy ul. P. [...] w Z., który to budynek stanowi własność Skarbu Państwa. Pokój nr [...] zajmowany był przez skarżącego na podstawie umowy najmu zawartej w dniu [...] marca 2000 r., natomiast co do pokoi nr [...] -[...] wydana została decyzja o przydziale z dnia [...] września 1997 r.

Stwierdzenie nieważności decyzji o przydziale pokoi nr [...] -[...], nie zmienia faktu, że skarżący wraz z rodziną faktycznie zajmował przedmiotowe pokoje od 15 lipca 1996 r. do 30 kwietnia 2002 r., a opuszczenie ich nastąpiło z wyłącznej woli skarżącego. W tych okolicznościach stanu faktycznego należałoby przyjąć, że tytułem prawnym do zajmowania pokoi [...] -[...] była nadal umowa najmu. Taka umowa najmu została zawarta w dniu [...] lipca 1996 r. na czas określony do [...] września 1996 r. z możliwością przedłużenia na dalszy okres czasu. To przedłużenie umowy nastąpiło per facia concludentia, taką formę dokonania czynności prawnej przewiduje art. 60 kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 60 kc "z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonywającej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny /oświadczenie woli/". Przez pojęcie czynności prawnej dokonanej przez fakty konkludentne należy rozumieć jedynie formę /sposób/ wyrażenia oświadczenia woli, którego treść jest niewątpliwa. Dla zawarcia, kontynuowania umowy najmu lokalu mieszkalnego nie jest wymagana szczególna forma pod rygorem nieważności, stąd też może dojść do wyrażenia oświadczenia woli przez fakty konkludentne. Treść umowy najmu była dla stron niewątpliwa, zarówno co do przedmiotu tej umowy jak i innych elementów np. czynszu, który był ustalany w takiej wysokości jak w lokalach przydzielonych na podstawie decyzji.

Stąd też należy przyjąć, że podstawą prawną zajmowania przez skarżącego pokoi [...] -[...] była również umowa najmu, podobnie jak pokoju nr [...], a zważywszy, że lokal ten znajduje się w budynku stanowiącym własność Skarbu Państwa, zrzeczenie się prawa do takiego lokalu skutkuje utratą prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego.

Stąd też zrzeczenie się przez skarżącego prawa do zajmowanego lokalu spowodowało, że spełnione zostały przesłanki z § 1 ust. 2 pkt 1 w zw. ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28.06.2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego /Dz. U. Nr 100, poz. 918/.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ skargę oddalił.