Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 575/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-07-16 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Powołane przepisy: article: art. 258  par. 1 i  par. 2  pkt 7 w zw. z  art. 246  par. 1  pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego postanawia: ustanowić radcę prawnego dla skarżącego.


UZASADNIENIE

W dniu 6 maja 2010 r. wpłynął do tutejszego Sądu wniosek skarżącego A.M. o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Strona wniosła o ustanowienie radcy prawnego.

W uzasadnieniu swojego wniosku, skarżący stwierdził, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z opłaceniem radcy prawnego bez uszczerbku finansowego i niezbędnego utrzymania siebie i swojej rodziny. Ustanowienie radcy prawnego jest tymczasem dla strony konieczne, ponieważ tylko profesjonalny pełnomocnik procesowy może sporządzić skargę kasacyjną od wyroku zapadłego w przedmiotowej sprawie.

Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną M. oraz z córką P. ([...] lat). Skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "A" i za rok 2009 poniósł stratę w wysokości około [...] zł, jego żona jest natomiast osobą bezrobotną bez prawa do pobierania zasiłku. Córka skarżącego jest uczennicą liceum ogólnokształcącego.

Wnioskodawca jest właścicielem domu dwurodzinnego o powierzchni [...] m2 oraz nieruchomości o powierzchni [...] m2. Obie nieruchomości są położone w C. oraz są zajęte w toku postępowania egzekucyjnego przez komornika sądowego oraz przez poborcę skarbowego działającego przy urzędzie skarbowym.

W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 28 maja 2010 r. skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego aktualną i rzeczywistą sytuację majątkową.

Z księgi przychodów i rozchodów wynika, że w miesiącu [...] 2010 r. skarżący poniósł stratę w kwocie [...] zł (natomiast za pierwszy kwartał bieżącego roku poniósł ogólną stratę w kwocie [...] zł). Natomiast w kwietniu i maju bieżącego roku wnioskodawca osiągnął zysk – odpowiednio: [...] zł i [...] zł.

Jednocześnie przeciwko skarżącemu prowadzone są egzekucje, w których łączna suma egzekwowanej kwoty wynosi [...] zł. Jednakże na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w C., egzekucja z kwoty [...] zł została wstrzymana aż do prawomocnego zakończenia toczących się postępowań.

Skarżący przedłożył odpis zwykły księgi wieczystej nr [...] oraz odpis zawiadomienia o dokonaniu w tej księdze kolejnych wpisów w dziale IV – "Hipoteka". Z dokumentów tych wynika, że nieruchomość ta jest obciążona wieloma zabezpieczeniami hipotecznymi. Ponadto z zaświadczeń bankowych wynika, że strona nie ma żadnych środków na rachunku bankowym w "B" S.A., a środki zgromadzone na rachunku w "C" są obciążone zajęciem poborcy urzędu podatkowego (pisma obu banków z dnia [...] 2010 r.).

Postanowieniem z dnia [...] r. A.M. został wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych prowadzonego przez Krajowy Rejestr Sądowy.

Z załączonych przez wnioskodawcę rachunków wynika, że ponosi on następujące miesięczne opłaty za: paliwo gazowe ([...] zł), energię elektryczną ([...] zł) i wodę ([...] zł)..

Żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do pobierania zasiłku od dnia [...] 2010 r., co wynika z zaświadczenia wystawionego przez Powiatowy Urząd Pracy w C..

Ponadto strona dołączyła do akt sprawy oświadczenie swojej matki, B. M., z którego wynika, że udziela ona pomocy finansowej swojemu synowi i jego rodzinie. Matka skarżącego stwierdziła, że reguluje wszelkie opłaty związane z prowadzeniem domu oraz dokonuje zakupów niezbędnych środków żywnościowych i higienicznych. Pomoc ta zamyka się w kwocie [...] – [...] zł miesięcznie.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

Odnosząc się do wniosku A. M. należy w pierwszej kolejności przywołać zasady wynikające z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Stosownie do ich brzmienia, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 2 P.p.s.a., zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (obejmującym, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmującym tylko ustanowienie jednego z wymienionych w tym przepisie profesjonalnych pełnomocników) jest wykazanie braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

W tym miejscu trzeba odnotować, że mocą wcześniejszego postanowienia tutejszego Sądu, wydanego w dniu 12 października 2009 r., skarżący został już w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

Mając powyższe na uwadze, należy jednak podnieść, że wniosek A. M. o ustanowienie radcy prawnego należało rozpoznać stosując przesłankę określoną w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika dla skarżącego w przypadku, gdy jest on już w sprawie zwolniony od kosztów sądowych poskutkowałoby bowiem sytuacją, w której skorzystałby on z całkowitego zakresu prawa pomocy (to jest obejmującego zarówno zwolnienie od kosztów sądowych jak i ustanowienie zastępcy procesowego).

W tym stanie rzeczy, rozpoznając niniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy dokonać porównania sytuacji materialnej wnioskodawcy z okresu, kiedy przyznano już skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym ([...] 2009) z jego obecną sytuacją materialną.

Porównanie to pozwoli ustalić, czy aktualny stan majątkowy skarżącego uległ pogorszeniu, czy też poprawie, a to z kolei znajdzie swoje odzwierciedlenie w rozstrzygnięciu wydanym po rozpoznaniu wniosku.

Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego skarżącego i wysokości dochodu przypadającego na jego trójosobową rodzinę doprowadziła do wniosku, że spełnił on wymóg warunkujący uwzględnienie zgłoszonego żądania.

Skarżący poniósł stratę za pierwszy kwartał bieżącego roku. Z kolei w miesiącach [...] i [...] 2010 r. skarżący osiągnął zysk w łącznej kwocie [...] zł, a więc, po uśrednieniu, przychód wyniósł w tych dwóch miesiącach średnio [...] zł. Należy jednak mieć na uwadze fakt, że zysk ten przeznaczony jest także na pokrycie straty z poprzedniego okresu. Poza tym, skarżący ma na utrzymaniu córkę, będącą uczennicą liceum ogólnokształcącego oraz żonę, która jest osobą bezrobotną i nie ma prawa do pobierania zasiłku z tego tytułu. Wnioskodawca korzysta wprawdzie z pomocy finansowej, udzielanej mu przez jego matkę. Jednak generalnie ponosi i tak wysokie koszty związane z utrzymaniem dwóch osób, które nie uzyskują żadnego dochodu. Dwa konta bankowe wnioskodawcy są zajęte przez komornika sądowego oraz przez poborcę skarbowego. Faktem jest, że egzekucja prowadzona przeciwko niemu na kwotę [...] zł – na rzecz "D" Sp. z o.o. jest aktualnie wstrzymana na mocy postanowienia sądowego. Należy mieć jednak na uwadze, że istnieje jednak realna możliwość podjęcia postępowania egzekucyjnego w zakresie tej wysokiej kwoty pieniężnej. Ponadto skarżący posiada również wysokie zaległości podatkowe.

Z powyższego wynika więc, że strona nie jest w stanie wywiązać się ze swoich zobowiązań zarówno cywilnych, jak i publicznoprawnych, czego dowodem jest chociażby fakt wpisania go w Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych, prowadzonym przez Krajowy Rejestr Sądowy.

W tym kontekście należy uznać, że okoliczności sprawy uzasadniają uwzględnienie zgłoszonego żądania. Skarżący wykazał w sposób dostatecznie wiarygodny, że rzeczywiście nie jest w stanie ponieść aktualnie jakichkolwiek kosztów postępowania, a tym samym nie jest wstanie ustanowić we własnym zakresie pełnomocnika procesowego w osobie radcy prawnego.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.