Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 885/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2014-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6164 Wspólnoty gruntowe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 157 par. 2, art. 28, art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 1, art. 1 ust. 2
journal: Dz.U. 1963 nr 28 poz 169
law: Ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
article: par. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 1962 nr 64 poz 303
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 48 ust. 2-3
journal: Dz.U. 2013 poz 594
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Tuz-Stando, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 sierpnia 2014r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz H. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 sierpnia 2014r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze (powoływane także dalej, jako SKO) utrzymało w mocy decyzję własną z dnia 5 maja 2014 r. znak: [...] umarzającą wszczęte na wniosek H. S. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, wydanej w trybie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych decyzji Starosty z dnia 6 marca 2012 r., znak: [...], o uznaniu gruntów za mienie gminne, w części dotyczącej działki nr 2222/2 obr. S., gm. P.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Starosta , opisaną wyżej decyzją z dnia 6 marca 2012 r., na podstawie art.8 ust.1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych orzekł, że 26 działek, o wskazanych w decyzji numerach ewidencyjnych, o łącznej powierzchni 3,9087 ha, w tym działka nr 2222/2 (uznana przez organ za drogę), stanowi mienie gminne.

W dniu 21 października 2013 r. H. S. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji w części dotyczącej działki nr 2222/2, podnosząc, że działka ta stanowi jego własność na podstawie aktu własności ziemi z dnia 27 grudnia 1974 r. – będąc częścią objętej tym aktem własności działką nr ew. 2219. Wszczęte w niniejszej sprawie postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 6 marca 2012 r. zakończyło się wydaniem przez Kolegium opisanej na wstępie decyzji z dnia 5 maja 2014 r. umarzającej postępowanie nieważnościowe.

W podstawie prawnej SKO powołało art. 105 § 1 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wnioskodawca nie posiada w niniejszej sprawie interesu prawnego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, H. S. zarzucił organowi brak ustaleń, kiedy faktycznie powstała działka nr 2222/2 oraz czy działka ta jest tożsama z działką nr 2222. Obecnie oznaczony w ewidencji przebieg granic działki nr 2222/2 nie jest tożsamy z przebiegiem granic działki nr 2222 wskazywanym w latach 60. ub. wieku. Decyzja Starosty nie odzwierciedla więc stanu faktycznego istniejącego na gruncie na dzień 5 lipca 1963 r., tj. datę wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Obecna działka nr 2222/2 koliduje z prawidłowym przebiegiem działek nr 2219/1 i 2219/2, stanowiących własność autora odwołania. Mimo matematycznie tożsamej powierzchni gruntów – powierzchnia działki nr 2222/2, nie znajduje odzwierciedlenia w "rzeczywistym kształcie nieruchomości, zajmuje faktycznie szerszy pas gruntu, niż to wynika z ewidencji, co prowadzi do uszczuplenia powierzchni działek nr 2219/1 i 2219/2 i sugeruje, że co najmniej część działki nr 2222/2 powstała kosztem jego działki nr 2219 objętej aktem własności ziemi. W związku z powyższym zarzucono organowi naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a.

Rozpatrując sprawę ponownie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że wobec braku odmiennych uregulowań na gruncie ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, krąg stron postępowania wyznaczany jest w oparciu o art. 28 k.p.a. Zdaniem organu, zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala uznać, aby H. S. w dniu 5 lipca 1963 r., tj. na dzień wejścia w życie ww. ustawy, posiadał jakikolwiek tytuł prawnorzeczowy do działki nr 2222/2. Tym samym Kolegium uznało, że nie posiada on legitymacji procesowej do skutecznego złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 6 marca 2012 r.

Organ ustalił, na podstawie operatu pomiarowego z 1967r., rejestru gruntów z 1969r. oraz protokołu ustalenia władania gruntami wsi S. z 1967r., że działki objęte kwestionowaną decyzją Starosty były działkami ogólnodostępnymi, służącymi mieszkańcom wsi i właścicielom przyległych do nich pól. Odnośnie działki nr 2222/2 oględziny przeprowadzone w dniu 2.02.2011r. wykazały, stanowi ona drogę dojazdową do pól, a jej przebieg od czasów ukazu carskiego pozostał niezmieniony i jest zgodny z ewidencją gruntów. Przedmiotowa działka o pow. 0,03 ha figuruje w jednostce rejestrowej, w której Skarb Państwa jest wpisany jako władający ( na zasadzie posiadania samoistnego), a Urząd Gminy w P. jest ujawniony jako gospodarujący zasobem nieruchomości Skarbu Państwa oraz gminnymi, powiatowymi i wojewódzkimi zasobami nieruchomości. W rejestrze z 1969r. działka nr 2222 o pow. 0,03 ha figuruje, jako użytek drogi a jako władający wpisane jest Prezydium Powiatowej Rady Narodowej – Zarząd Dróg Lokalnych w K. Z kolei w rejestrze z 1989r. działka nr 2222/2 ujawniona jest jako droga o pow. 0,05 ha, a jako władający figuruje urząd Gminy w P. Działka nr 2222 uwidoczniona jest na mapie ewidencji gruntów wg stanu z 1967r. Charakter ten potwierdzają oświadczenia zainteresowanych stron zawarte w protokole ustalenia stanu władania gruntami z października 1967 r.

Organ wskazał, że J. i H. małż. S., zgodnie z treścią aktu własności ziemi z dnia 27 grudnia 1974r., stali się z mocy prawa właścicielami nieruchomości położonej we wsi S. pod poz. rej. 148, oznaczonej numerami działek 193, 2132, 2187 i 2219 o pow. 1,46 ha. Akt ten nie obejmował zatem działki nr 2222. Aktualnie wg ewidencji gruntów małżonkowie S. figurują jako współwłaściciele działek nr 203/1 o pow. 0,61 ha, nr 2219/1 o pow. 0,01 ha i nr 2219/2 o pow. 0.14 ha. Nie można zatem zasadnie twierdzić, aby H. S. posiadał w dniu 5 lipca 1963 r. jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości oznaczonej jako działka nr 2222/2. Tym samym nie posiada indywidualnego, własnego interesu prawnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 6 marca 2012 r.

Odnosząc się do zarzutów wnioskodawcy, organ wyjaśnił, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest zobowiązany do przeprowadzenia nowego postępowania dowodowego, a jedynie ma obowiązek dokonać oceny decyzji dotychczasowej, pod kątem jej zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Nie orzeka więc co do istoty sprawy rozstrzygniętej w decyzji dotychczasowej. W konsekwencji nie prowadzi postępowania wyjaśniającego w zakresie, o jakim mowa w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a, lecz dokonuje kontroli legalności decyzji z punktu widzenia przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a.

Odnośnie twierdzeń wnioskodawcy, jakoby działka nr 2222/2 powstała w wyniku zajęcia części działki nr 2219, Kolegium odesłało do argumentacji zawartej w decyzji z dnia 5 maja 2014 r., gdzie przedstawiono wszczęte na wniosek H. S. postępowanie w sprawie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów, W decyzji z dnia 1 marca 2001r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uchylając decyzję Starosty , wyjaśnił, że w dokumentacji geodezyjnej sporządzonej dla potrzeb wywłaszczenia pod poszerzenie drogi nr 1370 z nieruchomości małżonków S. oznaczonej jako działka nr 2219 o pow. 0,15 ha, wydzielono część o pow. 0,01 ha jako działkę nr 2219, a pozostałą część (0,14 ha) oznaczono jako działkę nr 2219/2. Obie te działki nadal pozostają w pozycji rejestrowej małżonków S., z uwagi na brak decyzji wywłaszczeniowej. W opracowaniu geodezyjnym dotyczącym wznowienia granic działki nr 2222 pomniejszono działkę nr 2219/2 o 0,02 ha, powiększając jednocześnie powierzchnię powyższej drogi o 0,01 ha i dopisując tę powierzchnię do drogi oznaczonej jako działka nr 1370/1. Pomniejszenie działki nr 2219 nastąpiło zatem bez podstawy prawnej, a jedynie w oparciu o dokumentacje geodezyjną. Decyzją ostateczną z dnia 7 czerwca 2001 r. Starosta wprowadził na wniosek H. S. zmianę w ewidencji gruntów polegającą na zmianie powierzchni działki nr 2219/2 z 0,12 ha na 0,14 ha oraz dopisaniu do pozycji rejestrowej małżonków S.ek działki nr 2219/1 o pow. 0,01 ha. Ponadto dokonano zmiany powierzchni działki nr 2222/2 z 0,05 ha na 0,03 ha.

Kolegium wyjaśniło, że decyzja z dnia 7 czerwca 2001 r. nie była dokumentem przyznającym własność działki nr 2222/2. Dotyczy bowiem wyłącznie zmiany powierzchni tej działki. Z wyjaśnień Starosty wynika natomiast, że faktycznie zmianą z dnia 5.08.2004r. błędnie przepisano działkę nr 2222/2 o pow. 0.03 ha z jednostki rejestrowej, w której jako samoistny posiadacz wpisany był Skarb państwa do jednostki rejestrowej małżonków S. Błąd ten został skorygowany zmianą z dnia 28.09.2004r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach H. S. wniósł o uchylenie obu decyzji Kolegium podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj.:

– art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w sposób niewyczerpujący, w szczególności w odniesieniu do tego, czy działka nr 2222/2 o pow. 0,03 ha w ogóle istniała w formie wyodrębnionej na dzień 5 lipca 1963 r., a jeżeli tak, to czy jej wyodrębnienie nie nastąpiło kosztem działki nr 2219 objętej aktem własności z nimi z dnia 27 grudnia 1974 r.;

– art. 80 k.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów;

– art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 5 maja 2014 r., mimo braku podstaw do umorzenia postępowania, w sytuacji gdy działka nr 2222/2 stanowi własność skarżącego;

– art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodanie w uzasadnieniu przyczyn, dla których organ przyjął, że działka nr 2222/2 w ogóle istniała w dniu 5 lipca 1963 r.;

– art. 157 § 2 w zw. z art. 105 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji z dnia 5 maja 2014 r., mimo że postępowanie powinno być wszczęte i prowadzone z urzędu;

– brak rozważań co do tego, czy w niniejszej sprawie nie istnieje podstawa do wznowienia postępowania.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił organowi brak ustaleń, co do tego, kto był właścicielem i w jaki sposób użytkował działkę nr 2222/2 w dniu wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, tj. 5 lipca 1963 r. Wyjaśnił, że od roku 1945 do roku 1959 działki nr 1355, 1356/1, 2219/1 i 2222/2 użytkowane były jako pole orne przez Z. i J. małż. Z. oraz A. Z. Około 1960 roku pole to zostało podzielone na 3 parcele pomiędzy: H. G. (siostrę A. Z.), I. K. (z domu Z.) oraz J. S. (z domu Z.) – jako następców prawnych małżonków Z. i A. Z. Dopiero wówczas wydzielony został z tych nieruchomości kawałek gruntu, który służył jako droga dojazdowa do posesji małżonków K. i H. G. Nie miała ona jednak nigdy charakteru drogi publicznej i nie była wydzielona jako odrębna działka. Nie było natomiast żadnej drogi między domem małżonków S., a działką J. S., prowadzącej do działki małżonków K. Nawet gdyby taka droga istniała, to na pewno nie służyła do wspólnego korzystania przez mieszkańców wsi. Na potwierdzenie skarżący załączył szkic wykonany w roku 1963.

Skarżący zauważył, że działka nr 2222/2, jako "drogowa", pojawia się w dokumentach po raz pierwszy dopiero w latach 1966-67, kiedy w trakcie przeprowadzania pomiarów do założenia ewidencji gruntów drogę tę odgórnie potraktowano, jako gminną. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, aby stanowiła "mienie gminne" na dzień 5 lipca 1963 r. Według ww. szkicu dojazd do działki małżonków K. (rzekoma droga) został poprowadzony przez działki należące do małżonków S., oznaczone obecnie numerami 2219/1 i 2219/2 (2219 w akcie własności ziemi z 1974 roku). Skarżący podtrzymał zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdzenie, iż obecna działka nr 2222/2 koliduje z prawidłowym przebiegiem działek nr 2219/1 i 2219/2, mimo matematycznie tożsamej powierzchni gruntów. Zarzucił organowi nieprzeprowadzenie pomiarów na gruncie oraz nieodniesienie się do pomiarów znajdujących się w ewidencji gruntów oraz zasobach organów administracji budowlanej.

Podsumowując, skarżący zarzucił organowi brak w uzasadnieniu jakichkolwiek rozważań pozwalających na zrozumienie, na jakiej podstawie uznał, że działka nr 2222/2 istniała, jako droga publiczna w dacie 5 lipca 1963 r. i może zostać uznana za mienie gminne.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśniono, że po wszczęciu niniejszego postępowania chęć udziału w nim zgłosiła B. K. podnosząc, iż działka nr 2222/2 stanowi drogę dojazdową do wielu nieruchomości, w tym do działki nr 1355, której jest współwłaścicielką. Wyjaśniła, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 30 czerwca 2006 r. sygn.[...], ustanowiona została służebność drogi koniecznej przez działkę nr 2219/2. Służebność ta wraz z działką nr 2222/2 stanowi dojazd do działki nr 1355 i innych działek.

Na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. B. K. wniosła o oddalenie skargi i złożyła szkic sytuacyjny na dowód tego, że sporna droga istniała. Wyjaśniła, że A. Z., który był właścicielem wszystkich działek obecnie należących do niej i skarżącego wydzielił drogę o szerokości 2 m. Skarżący wyjaśnił zaś, że w 1963 roku jego działka stanowiła pole, użytkowali ją A. Z. i J. Z. Żona skarżącego (córka J. Z.) otrzymała przedmiotowe działki od obu Z.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Skardze nie można odmówić słuszności o ile zarzuca ona, że nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący, czy skarżący ma interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji Starosty z dnia 6 marca 2012 r. o uznaniu gruntów za mienie gminne - w części dotyczącej działki nr 2222/2 obr. S., gm. P.

Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję własną o umorzeniu postępowania w sprawie nieważności decyzji Starosty z dnia 6 marca 2012 r. o uznaniu gruntów za mienie gminne w zakresie dot. w/w działki nr ew.2222/2

Na wstępie wskazać należy, że Kolegium trafnie zauważyło, iż organ rozpatrujący wniosek w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji obowiązany jest w pierwszej kolejności zbadać, czy wnioskodawca posiada legitymację procesową w rozumieniu art. 157 § 2 w zw. z art. 28 k.p.a. do występowania z takim wnioskiem. Jeśli brak interesu prawnego podmiotu składającego wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest oczywisty, to powinna w takim wypadku nastąpić, w drodze postanowienia, odmowa wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji - na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. W sytuacji jednak, gdy ustalenie interesu prawnego wymaga podjęcia czynności wyjaśniających, czynności te mogą być podjęte wyłącznie w toku postępowania, a w razie wyniku negatywnego - są one podstawą do wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie.

W niniejszej sprawie, Samorządowe Kolegium Odwoławczego słusznie wszczęło przedmiotowe postępowanie uznając, że zachodzi potrzeba poczynienia ustaleń, czy wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 6 marca 2012r. pochodzi od strony. Rozpatrując sprawę organ doszedł do przekonania, że wnioskodawca nie posiada przymiotu strony i umorzył postępowanie o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.

W ocenie Sądu, takie rozstrzygnięcie zostało jednak w realiach niniejszej sprawy, wydane przedwcześnie, bez dokładnego wyjaśnienia i przeanalizowania materiału dowodowego tj, z naruszeniem art. 7, 77§1 i 80 kpa. w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu podkreślić należy, że w postępowaniu nieważnościowym obowiązują wszystkie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące postępowania wyjaśniającego, a wobec tego należało dostosować ramy tego postępowania do treści art. 77 kpa. Na organie spoczywa obowiązek przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 kpa.), poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że przyczyną umorzenia postępowania nieważnościowego, było niewykazanie przez skarżącego tytułu prawnorzeczowego do działki nr 2222/2 na dzień 5.07.1963r. uznanej za mienie gromadzkie (w decyzji błędnie "mienie gminne").

Materialnoprawną podstawą wydania przez Starostę kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z dnia 6 marca 2012 r. był art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. nr 28, poz. 169 ze zm.), dalej jako "ustawa", zgodnie z którym starosta ustala, stosownie do przepisów art. 1 i 3, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową bądź mienie gromadzkie. Decyzję wydaje się biorąc pod uwagę stan nieruchomości istniejący w dacie wejścia w życie ustawy, tj. w dniu 5 lipca 1963r. Z tego względu, jak podkreśliło to SKO, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, decyzja ma charakter deklaratoryjny, co oznacza że rozstrzygnięcie wydane w trybie art. 8 ust. 1 ustawy poświadcza jedynie stan prawny nieruchomości istniejący w dniu jej wejścia w życie (por. wyroki NSA: z dnia 22 września 1995 r. sygn. SA/Kr 2717/94, ONSA 4/96 poz. 157; z dnia 20 września 1995 r. sygn. II SA/Łd 1281/95 niepubl.). Mienie gromadzkie, o którym mowa w art. 8 ust. 1 cyt. ustawy nie jest tożsame z mieniem gminnym w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 ze zm.). Dopiero przepisy tej ustawy powołały gminę, jako wspólnotę samorządową wraz z odpowiednim terytorium (art. 1 ust. 2), jak również nadały gminom uprawnienia w sferze własności i innych praw majątkowych, określając je mieniem komunalnym (art. 43). Komunalizacja gruntów w trybie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.) możliwa była dopiero po wcześniejszym ustaleniu, że dana nieruchomość stanowi mienie gromadzkie.

Mienie gromadzkie w rozumieniu art. 1 ust. 2 ustawy obejmuje nieruchomości rolne, leśne i obszary wodne, inne niż wspólnoty gruntowe wymienione w ust. 1, stanowiące mienie gromadzkie w rozumieniu przepisów o zarządzie takim mieniem, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi. Według definicji zawartej w § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 listopada 1962 r. w sprawie zarządu mieniem gromadzkim oraz trybu jego zbywania (Dz.U. nr 64, poz. 303 ze zm.) za mienie gromadzkie rozumie się mienie, które do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych stanowiło majątek dawnych gromad jako majątek gromadzki, dobro gromady oraz inne prawa majątkowe. Przez dawne gromady należy zaś rozumieć gromady istniejące w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 25 września 1954 r. (§ 1 pkt 3). Dla ustalenia czy przedmiotowe nieruchomości stanowiły mienie gromadzkie na dzień 5 lipca 1963 r. niezbędne jest wykazanie, że do 1954r. były one mieniem gromad mających osobowość prawną i będących podmiotami praw i obowiązków, a nie będących jednostkami samorządu terytorialnego oraz przed 5 lipca 1963 r. były faktycznie użytkowane wspólnie przez mieszkańców wsi.

SKO wskazało, że prawo do zakwestionowania w postępowaniu nieważnościowym spornej decyzji uznającej określone grunty za mienie gminne przysługuje osobie, która w dacie 5 lipca 1963r. posiadała tytuł prawny do nieruchomości, ewentualnie jej następcy prawnemu. Zdaniem SKO przedłożone przez skarżącego dokumenty, jak również wskazane przez niego okoliczności faktyczne nie stanowią wystarczającego materiału dowodowego pozwalającego na stwierdzenie, że grunt oznaczony jako działka nr 2222/2 o pow. 0,03 ha, położony w obrębie S., wchodził w skład nieruchomości oznaczonej w akcie własności ziemi z dnia 27 grudnia 1974 r., jako działka nr 2219 i tym samym stanowił własność H. i J. małż. S.

Analiza przedstawionych Sądowi akt administracyjnych sprawy, prowadzi do wniosku, że organ bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, przedwcześnie uznał, iż wnioskodawca nie ma interesu prawnego do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty z dnia 6 marca 2012 r.

Jak to słusznie wskazało SKO, ustalenie na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową lub mienie gromadzkie powinno być dokonane na dzień 5 lipca 1963r.

Z uzasadnienia kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji z dnia 6 marca 2012 r. nie wynika jednak , aby Starosta w jakikolwiek sposób ustalał stan działek, co do których orzekał, na dzień 5 lipca 1963 r. Powołał się jedynie na pochodzącą z XIX w., sporządzoną w języku rosyjskim, Tabelę Likwidacyjną wsi S., gdzie zapisane są grunty do ogólnego korzystania oraz na Pierworys scalenia gruntów wsi S. z 1943 roku, bez głębszej analizy treści tych dokumentów i bez odniesienia jej do poszczególnych działek. Na podstawie tej decyzji nie można więc ustalić, czy działka nr 2222/2 rzeczywiście w dacie 5 lipca 1963 r. istniała i stanowiła mienie gromadzkie. Tym bardziej, że z pisma Starosty z dnia 26.03.2014r. wynika jasno, że w zasobie Archiwum Państwowego nie zachowała się mapa do Tabeli nadawczej wsi S., co oznacza brak możliwości sporządzenia wykazu synchronizacyjnego działek pomiędzy stanem w Tabeli nadawczej, a stanem w ewidencji gruntów. Dodatkowo z tego samego pisma wynika, że scalenie gruntów wsi S. z 1943r. nigdy nie weszło w życie.

Starosta ograniczył się do ogólnego stwierdzenia, że działki objęte jego decyzją, w tym działka nr ew.2222/2, od najdawniejszych czasów stanowiły mienie publiczne, służyły ogółowi mieszkańców wsi jako drogi dojazdowe.

Już z powyższego wynika, że konieczne było wyjaśnienie, czy i jaki na dzień 5 lipca 1963r. skarżącemu przysługiwał tytuł do spornej nieruchomości, czy jest następcą prawnym poprzedniego właściciela, w szczególności, że na rozprawie przed sądem wyjaśnił, że nieruchomość ta w 1963r. stanowiła pole użytkowane przez braci J. Z. i A. Z., a następnie żona skarżącego otrzymała ją od swojego ojca J. Z. Faktem jest, że akt własności ziemi skarżącego i jego żony, wydany został w trybie ustawy z dnia z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz.U z 1971r.,nr 27 poz.250) czyli według stanu posiadania nieruchomości na dzień 4 listopada 1971r., ale nie zmienia to konieczności ustalenia, czy skarżący nie jest następcą prawnym poprzednich właścicieli (jego żona otrzymała według skarżącego sporną działkę od ojca J. Z.) i czy w związku z tym ma interes prawny w kwestionowaniu decyzji uznającej działkę nr ew. 2222/2 za mienie gminne.

Z dalszej części uzasadnienia kwestionowanej decyzji wynika wręcz, że organ ustalając czy nieruchomości objęte decyzją stanowią mienie gminne (zamiast gromadzkie), wziął pod uwagę stan prawny obowiązujący po dacie 5 lipca 1963r. Powołał się bowiem na podział administracji na rządową i samorządową dokonany w 1990r., a także odwołał się do obowiązującej ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym wskazując, że prawa mieszkańców sołectw, osiedli do nieruchomości mienia gminnego określone zostały w art.48 ust.3 w/w ustawy, który stwierdza, że sołectwo, osiedle zarządza i korzysta z mienia komunalnego oraz rozporządza dochodami z tego źródła w zakresie określonym statutem. Starosta wskazał także na art.48 ust.2 w/w ustawy z którego wynika że rada gminy nie może uszczuplić praw sołectwa, osiedla do korzystania z mienia gminnego bez zgody zebrania wiejskiego. Powyższe wskazuje na to, że ustalano aktualny stan nieruchomości objętych kwestionowaną decyzją , w tym spornej działki i w tej sytuacji nie można by pozbawić możliwości ochrony swoich praw osoby, która nie ma udziału we wspólnocie a twierdzi, że wspólnotą gruntową objęte są grunty stanowiące jej własność.

Podsumowując, SKO mając na uwadze powyższe wywody Sądu, powinno w sposób wyczerpujący wyjaśnić, czy skarżący ma legitymację procesową do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 6 marca 2012r.

Z tych względów uznając, że podjęte w sprawie decyzje Kolegium, naruszają art. 7, art. 77 § 1 kpa., w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd decyzje te uchylił.

Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 p.p.s.a.

O kosztach, równych kwocie wpisu sądowego w wysokości 200 zł, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.