Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2389/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6340 Potwierdzenie represji
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Prezes Instytutu Pamięci Narodowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant ref . staż. Natalia Berkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Prezes Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu decyzją z [...] lipca 2018r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 z późn. zm.) w zw. z ttrl. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 690 dalej zwanej "ustawa"), utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. orzekającą odmowie potwierdzenia, że Pan L. W. spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie toczyło się na wniosek z [...] grudnia 2017r. Pana L. W.

Po rozpatrzeniu wniosku Prezes Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, zwany dalej "Prezesem IPN", wydał decyzję nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. o odmowie potwierdzenia, że wnioskodawca spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy.

Pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. Pan L. W. wystąpił do Prezesa IPN o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie zaskarżonej decyzji. W przedmiotowym piśmie ww. wyjaśnił m.in., że w 1975 r. składając kwestionariusz o paszport musiał złożyć obietnicę, że po powrocie do kraju opowie o tym co widział we Francji. O powyższym poinformował brata A., do którego wyjechał do Francji. Po powrocie do Polski przekazał pracownikom SB informacje wcześniej ustalone z bratem. Jak wyjaśnił, pracownicy SB kilkukrotnie wzywali go na przesłuchania. "Podczas jednego z przesłuchań podano mi do podpisania dokument, który dziś jest przedstawiany przez IPN i ciąży na wydanej decyzji, tak zwane zobowiązanie". Jak oświadczył wnioskodawca "zobowiązanie to zostało mi podyktowane przez pracowników organu bezpieczeństwa (...) Na potwierdzenie tego co piszę jest notatka służbowa znajdująca się w mojej teczce personalne na stronie 18 lub 12". Z relacji Pana W. wynika, że podpisał zobowiązanie "ponieważ pracownicy ND powiedzieli mi, że dostaną wielką burę od przełożonego i wylecą z pracy". Wnioskodawca w piśmie z dnia [...] czerwca 2018 r. stwierdził również, że podważa jakąkolwiek wartość tego zobowiązania

Prezes IPN po rozpatrzeniu wniosku Pana L. W. wskazał, że w myśl art. 4 ustawy, status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie:

która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 31 lipca 1990 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce,

co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa.

Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po Stwierdzeniu przez Prezesa IPN, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4.

Analizując ponownie dokumenty dotyczące Pana L. W. organ wskazał, że w aktach o sygn. [...] - teczka personalna tajnego współpracownika o pseudonimie [...] nr ewid. [...] (sygn. arch. [...]) znajduje się odręcznie napisane i podpisane zobowiązanie o treści: "Ja L. W. zobowiązuję się do udzielania pomocy Służbie Bezpieczeństwa w zakresie udzielania informacji o faktach i zjawiskach związanych z ochroną bezpieczeństwa kraju. Przekazywane informacje (szczególnie dotyczące pobytu za granicą) będę podpisywał imieniem L. o powyższych faktach zachowam tajemnicę". Przedmiotowe zobowiązanie zostało opatrzone datą [...] marca 1976 r. i podpisane imieniem i nazwiskiem wnioskodawcy.

Opisane wyżej zobowiązanie zdaniem organu spełnia kryteria dokumentów wymienionych w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji. Zobowiązanie zostało wytworzone przez wnioskodawcę w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa. Ponadto zawiera wszystkie elementy zobowiązania do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. Wyraża gotowość do aktywnej współpracy z organami bezpieczeństwa państwa, świadomość konieczności zachowania faktu współpracy w ścisłej tajemnicy oraz konieczność posługiwania się pseudonimem w kontaktach z funkcjonariuszem służby bezpieczeństwa. Przedmiotowe zobowiązanie zostało opatrzone datą oraz odręcznym podpisem.

Organ wskazał. że w aktach o sygn. [...] znajduje się również rezultat pozyskania z dnia [...] marca 1976 r. z treści którego wynika, że podczas rozmowy z funkcjonariuszem Pan L. W. informował ww. o rodzaju pracy wykonywanej przez swojego brata. Ponadto podczas spotkania werbunkowego ww. podpisał zobowiązanie do współpracy.

W zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej odnalezione zostały ponadto następujące zapisy archiwalne dotyczące Pana L. W.:

- zapis z karty personalnej z kartoteki ogólnoinformacyjnej SUSW w [...] (sygn. akt [...]) z treści którego wynika, że L. W., s. A., ur. [...] lutego 1956 r. w [...] w dniu [...] marca 1976 r. został pozyskany do współpracy przez funkc. Wydz. II KWMO [...] - sierż. J. J. i przyjął pseudonim [...]. Ww. został pozyskany na zasadzie dobrowolności do sprawy obiektowej związanej z zagadnieniem szkolnictwa. Sprawę zarejestrowano pod numerem [...],

- zapis na karcie EO-4/77 z kartoteki ogólnoinformacyjnej SUSW w [...] (sygn. akt [...]) z treści którego wynika, że w dniu [...] września 1979 r. Wydz. III Sekcja IV KSMO rejestrował sprawę do numeru [...]. W dniu [...] maja 1980 r. sprawę zakończono z powodu niechęci do współpracy. Materiały złożono w archiwum Wydz. "C" KSMO do numeru [...],

zapis na karcie EO-4-B/77/III z kartoteki ogólnoinformacyjnej SUSW w [...] (sygn. akt [...]) z treści którego wynika, że Wydz. III Sekcja IV KSMO rejestrował do numeru [...] sprawę tajnego współpracownika o pseudonimie [...]. Z treści ww. zapisu wynika również, że oficerem utrzymującym kontakt z ww. od dnia [...] września 1979 r. był ppor. W. M.,

zapis na karcie Mkr-2 z dnia [...] maja 1980 r. z kartoteki ogólnoinformacyjnej MSW w [...] (sygn. [...]) z treści której wynika, że L. W., s. A., ur. [...] lutego 1956 r. w [...] został zarejestrowany przez Wydz. III KSMO do numeru [...]. W dniu [...] maja 1980r. sprawę zdjęto z ewidencji z powodu niechęci do współpracy. Materiały złożono w Wydz. "C" KSMO do numeru [...]. Jako datę brakowania akt wskazano - 2001 r., mikrofilmu - 2011 r.,

zapis na karcie Mkr-2 z dnia [...] maja 1980 r. kartoteki ogólnoinformacyjnej MSW w [...] (sygn. [...]) z treści którego wynika, że L. W., s. A., ur. [...] lutego 1956 r. w [...] rejestrowany był przez Wydz. III KSMO do numeru [...]. Materiały złożono w Wydz. "C" KSMO do numeru [...].

Opisany wyżej rezultat pozyskania Pana L. W. oraz wskazywane lapisy ewidencyjne dotyczące wnioskodawcy zdaniem organu potwierdzają, że zostały wytworzone przy udziale wnioskodawcy w ramach czynności wykonywanych przez Niego w charakterze tajnego współpracownika organów bezpieczeństwa państwa. Wskazane dokumenty spełniają Witem kryteria dokumentów opisanych w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji, tj. były wytworzone przez wnioskodawcę lub przy Jego udziale w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa.

W aktach o sygn. [...] znajduje się także raport z dnia [...] sierpnia 1977 r. dotyczący przekazania w dniu [...] sierpnia 1977 r. na kontakt ppor J. G. funkc. Wydz. II tajnego współpracownika o pseudonimie [...]. W przedmiotowych aktach znajduje się również notatka służbowa z dnia [...] września 1979 r. sporządzona ze spotkania, które ppor. J. G., st. insp. Wydz. II Odbył z tajnym współpracownikiem o pseudonimie [...] w dniu [...] września 1979 r. Podczas spotkania obecny był również ppor. M. z Wydz. III [...] w [...]. Z treści ww. notatki wynika, że w trakcie spotkania doszło do przekazania TW [...] na kontakt ppor. [...]. Ponadto w aktach o sygn. [...] znajduje się pismo z dnia [...] października 1977 r., w którym Naczelnik Wydz. IV Dep. II MSW w [...] został poinformowany o przekazaniu ww. teczki personalnej i teczki pracy tajnego współpracownika o pseudonimie [...] (nr ewid. [...]).

Odnosząc się do treści wniosku z [...] czerwca 2018 r. organ wskazał, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycji nie ocenia całej działalności wnioskodawcy, a jedynie bada czy w archiwum zachowały się dokumenty o określonych cechach. Prezes IPN w wydawanej decyzji nie rozstrzyga o współpracy wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa, a jedynie informuje o treści dokumentów znajdujących się w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej, według kryteriów wymienionych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Organ nie prowadzi też postępowania dowodowego w celu ustalenia faktów opisanych w dotyczących wnioskodawcy dokumentach.

W uzasadnieniu organ odniósł się również do zarzutów, wniosków podniesionych przez skarżącego w toku postępowania odwoławczego.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Sądu Pan L. W., wskazując, że art. 4 pkt 2 ustawy zawiera zapis, który z góry wyklucza możliwość pozytywnego rozpoznania jego wniosku, co czyni ustawę niesprawiedliwą i krzywdzącą względem skarżącego i osób jemu podobnych. Zaapelował do organu o wszczęcie procedury wprowadzenia zmian w ustawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2018 r. poz. 1302 - ze zm. - dalej "p.p.s.a.") polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie zawierała wad o jakich mowa w art. 145 § 1 p.p.s.a., których istnienie mogłoby skutkować koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny legalności jest w niniejszej sprawie decyzja wydana na podstawie art. 4 i 5 ust. 1 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych.

Organ merytoryczny uznał, że wobec zachowania się w archiwum IPN dokumentów dotyczących zwerbowania skarżącego do współpracy organ nie może potwierdzić jego statusu działacza opozycji antykomunistycznej (art. 4 ust. 2 ww ustawy).

W ocenie Sądu celowe jest przypomnienie w jakim celu została uchwalona ustawa o działaczach opozycyjnych.

Na wstępie należy zatem przywołać uzasadnienie wniosku o uchwalenie ustawy (Druk nr 2137 Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z 30 stycznia 2014 r.) "Celem ustawy było przyznanie szczególnego statusu działaczom opozycji i osobom represjonowanym z powodów politycznych angażujących się w latach 1956–1989 w działalność antykomunistyczną. Wprowadzane rozwiązania mają być wyrazem docenienia wyjątkowej roli tych osób w procesie odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności" (....) Przewiduje pierwszeństwo w przyznaniu tym osobom pomocy socjalnej oraz stwarza wyraźną podstawę do udzielenia pomocy w zakresie udogodnień komunikacyjnych, świadczeń mieszkaniowych, kulturalnych, zdrowotnych i oświatowych realizowanych przez samorząd terytorialny (...) zagwarantowanie pomocy działaczom opozycji antykomunistycznej i osobom represjonowanym znajdującym się w szczególnie trudnej sytuacji materialne (...). Projektowana ustawa zakłada, że status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych nie będzie przysługiwał osobie, która była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że bez wiedzy przełożonych czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania praw człowieka. Status działacza opozycji lub osoby represjonowanej nie będzie również przysługiwał osobie co do której, zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (...)".Należy zatem przyjąć, że celem ustawodawczym była ochrona interesów osób będących działaczami opozycji antykomunistycznych czy osób represjonowanych a nie piętnowanie tych, którzy takimi działaczami nie byli.

Ustawa w art. 4 w sposób jasny wskazuje, że status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych mogą ubiegać się tylko takie osoby które nie były pracownikami, funkcjonariuszami lub żołnierzami organów bezpieczeństwa państwa i co do których nie zachowały się dokumenty w IPN wytworzone przez tę osobę lub przy jej udziale w ramach wykonywanych przez nią charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zbieraniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa (przesłanki muszą być spełnione łącznie). A contrario, gdy tego rodzaju dokumenty zostaną odnalezione (zachowane) nie można osobie ubiegającej się przyznać statusu osoby o jakiej mowa w art. 2 -3 ustawy.

Stan faktyczny ustalony przez organ wskazuje, że w IPN odnaleziono dokumenty dot. zwerbowania skarżącego ze służbą bezpieczeństwa. W wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej, w dokumentach dotyczących skarżącego, ustalono, że w aktach o sygn. [...] - teczka personalna tajnego współpracownika o pseudonimie [...] nr ewid. [...] (sygn. arch. [...]) znajduje się odręcznie napisane i podpisane zobowiązanie o treści: "Ja L. W. zobowiązuję się do udzielania pomocy Służbie Bezpieczeństwa w zakresie udzielania informacji o faktach, zjawiskach związanych z ochroną bezpieczeństwa kraju. Przekazywane informacje (szczególnie dotyczące pobytu za granicą) będę podpisywał imieniem [...]. O powyższych faktach zachowam tajemnicę". Przedmiotowe zobowiązanie zostało opatrzone datą [...] marca 1976 r. i podpisane imieniem i nazwiskiem skarżącego.

Opisane wyżej zobowiązanie wraz z analizą pozostałych akt sprawy w ocenie Sądu pozwalało organowi na uznanie, że w sprawie spełnione kryteria wymienione w art. 4 pkt 1 ustawy o działaczach opozycji. Zobowiązanie zostało wytworzone przez skarżącego w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa. Ponadto zawiera wszystkie elementy zobowiązania do współpracy z organami bezpieczeństwa państwa. Wyraża gotowość do aktywnej współpracy z organami bezpieczeństwa państwa, świadomość konieczności zachowania faktu współpracy w ścisłej tajemnicy oraz konieczność posługiwania się pseudonimem w kontaktach z funkcjonariuszem służby bezpieczeństwa. Przedmiotowe zobowiązanie zostało opatrzone datą oraz odręcznym podpisem. Co więcej w aktach o sygn. [...] znajduje się również rezultat pozyskania z dnia [...] marca 1976 r. z treści którego wynika, że podczas rozmowy z funkcjonariuszem Pan L. W. informował ww. o rodzaju pracy wykonywanej przez swojego brata. W zasobach archiwalnych Instytutu Pamięci Narodowej odnalezione zostały ponadto następujące zapisy archiwalne dotyczące Pana L. W.:

- zapis z karty personalnej z kartoteki ogólnoinformacyjnej SUSW w [...] (sygn. akt [...] z treści którego wynika, że L. W., s. A., ur. [...] lutego 1956 r. w [...] w dniu [...] marca 1976 r. został pozyskany do współpracy przez funkc. Wydz. II KWMO [...] - sierż. J. J. i przyjął pseudonim [...]. Ww. został pozyskany na zasadzie dobrowolności do sprawy obiektowej związanej z zagadnieniem szkolnictwa. Sprawę zarejestrowano pod numerem [...],

- zapis na karcie EO-4/77 z kartoteki ogólnoinformacyjnej SUSW w [....] (sygn. akt [...]) z treści którego wynika, że w dniu [...] września 1979 r. Wydz. III Sekcja IV KSMO rejestrował sprawę do numeru [...]. W dniu [...] maja 1980 r. sprawę zakończono z powodu niechęci do współpracy. Materiały złożono w archiwum Wydz. "C" KSMO do numeru [...],

- zapis na karcie EO-4-B/77/III z kartoteki ogólnoinformacyjnej SUSW w [...] (sygn. akt [...]) z treści którego wynika, że Wydz. III Sekcja IV KSMO rejestrował do numeru [...] sprawę tajnego współpracownika o pseudonimie [...]. Z treści ww. zapisu wynika również, że oficerem utrzymującym kontakt z ww. od dnia [...] września 1979 r. był ppor. W. M.,

- zapis na karcie Mkr-2 z dnia [...] maja 1980 r. z kartoteki ogólnoinformacyjnej MSW w [...] (sygn. [...]) z treści której wynika, że L. W., s. A., ur. [....] lutego 1956 r. w [...] został zarejestrowany przez Wydz. III KSMO do numeru [...]. W dniu [...] maja 1980 r. sprawę zdjęto z ewidencji z powodu niechęci do współpracy. Materiały złożono w Wydz. "C" KSMO do numeru [...]. Jako datę brakowania akt wskazano - 2001 r., mikrofilmu - 2011 r., zapis na karcie Mkr-2 z dnia [...] maja 1980 r. kartoteki ogólnoinformacyjnej MSW w [...] (sygn. [...]) z treści którego wynika, że L. W., s. A., ur. [...] lutego 1956 r. w [...] rejestrowany był przez Wydz. III KSMO do numeru [...]. Materiały złożono w Wydz. "C" KSMO do numeru [...].

Opisany wyżej rezultat pozyskania Skarżącego oraz wskazywane zapisy ewidencyjne jego dotyczące pozwalały organowi na uznanie, że potwierdzają one, iż zostały wytworzone przy udziale skarżącego w ramach czynności wykonywanych przez Niego w charakterze tajnego współpracownika organów bezpieczeństwa państwa. Wskazane dokumenty spełniają zatem kryteria dokumentów opisanych w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji, tj. były wytworzone przez skarżącego lub przy Jego udziale w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora organów bezpieczeństwa państwa.

W przedmiotowej sprawie pokreślić należy, że w aktach o sygn. [...] znajduje się również raport z dnia [...] sierpnia 1977 r. dotyczący przekazania w dniu [..] sierpnia 1977 r. na kontakt ppor J. G. funkc. Wydz. II tajnego współpracownika o pseudonimie [...]. W przedmiotowych aktach znajduje się również notatka służbowa z dnia [...]września 1979 r. sporządzona ze spotkania, które ppor. J. G., st. insp. Wydz. II odbył z tajnym współpracownikiem o pseudonimie L. w dniu [...] września 1979 r. Podczas spotkania obecny był również ppor. M. z Wydz. III [...] w [...]. Z treści ww. notatki wynika, że w trakcie spotkania doszło do przekazania TW [...] na kontakt ppor. M. Ponadto w aktach o sygn. [...] znajduje się pismo z dnia [...] października 1977 r., w którym Naczelnik Wydz. IV Dep. II MSW w [...] został poinformowany o przekazaniu ww. teczki personalnej i teczki pracy tajnego współpracownika o pseudonimie [...] (nr ewid. [...]).

W ocenie Sądu, ma zatem rację organ wywodząc, że przy badaniu czy istnieją podstawy do uznania statusu osoby represjonowanej organ nie bada prawdziwości faktów wynikających ze znajdujących się w IPN dokumentów. Ustawodawca w sposób jasny wskazał, że sam fakt odnalezienia dokumentów w IPN, o ile spełniają one kryterium "wytworzenia" przez tę osobę lub przy jej udziale w ramach czynności tajnego informatora lub pełnomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organ państwa determinuje wydanie decyzji odmownej.

Ustawa nie precyzuje pojęcia "dokumentów". Należy zatem sięgnąć do ustawy z 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej – Komisji ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz.U. Nr 155, poz. 1016, ze zm.), która reguluje kwestie ewidencjonowania, gromadzenia, przechowywania, opracowywania, zabezpieczenia, udostępniania i publikowania dokumentów organów bezpieczeństwa państwa, wytworzonych oraz gromadzonych od dnia 22 lipca 1944r. do dnia 31 lipca 1990 r. W art. 7 ust. 1 precyzuje na potrzeby ustawy pojęcie "dokumentów". Są nimi m.in:

"1) wszelkie nośniki informacji, niezależnie od formy przechowywania informacji, w tym w szczególności: akta, kartoteki, rejestry, pliki komputerowe, pisma, mapy, plany, filmy i inne nośniki obrazu, nośniki dźwięku i wszelkich innych form zapisu, a także kopie, odpisy i inne duplikaty tych nośników informacji;

2) niezbędne do analizy informacji środki pomocnicze, a w szczególności programy na użytek zautomatyzowanego przetwarzania danych.

W związku z tym znajdujące się w zasobach IPN kartoteka i fotokopia zobowiązania do współpracy wraz z dokumentem charakterystyki jak słusznie wskazał organ są dokumentami organów bezpieczeństwa państwa a ponieważ dokument "zobowiązanie został wytworzony przy jego udziale, spełnia kryteria o jakich mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji.

Podkreślić należy, że wbrew stanowisku skarżącego, bez znaczenia jest w świetle art. 4 ust. 2 tej ustawy późniejsza czy wcześniejsza jego postawa, stosunek do Państwa, jego zasługi, opinie osób trzecich, czy też ocena tego jakie skutki wywołały lub nie przekazane przez niego informacje.

W związku z tym, będąc związany treścią art. 4 ustawy, organ zasadnie odmówił skarżącemu przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji również z urzędu nie stwierdził naruszenia przepisów prawa. Na rozstrzygnięcie sprawy nie mogło mieć także wpływu subiektywne przekonanie skarżącego, iż przepisy ustawy są dla niego krzywdzące. Zarówno obowiązkiem organu jak i Sądu jest działanie na podstawie przepisów prawa obowiązującego w dacie wydania kontrolowanej decyzji. W przedmiotowym postępowaniu, do organu nie należy zatem ocena, czy zastosowane przez ustawodawcę kryteria nie są zbyt surowe, lub czy nie eliminują z kręgu beneficjentów ustawy mniej albo bardziej licznego grona osób, których postawa i odwaga może budzić podziw i zasługiwać na najwyższy szacunek. Ustawodawca nie pozostawił w tym przypadku miejsca na uznanie administracyjne, zaś Prezes IPN miał obowiązek działania tylko i wyłącznie na podstawie przepisów prawa.

W konkluzji powyższych wywodów uznać należy, że obie decyzje zostały wydane zgodnie z prawem.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.