Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 319/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 7, art. 8 ust. 1, art. 40 ust. 1i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 115 poz 728
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant st. sekretarz sądowy Agnieszka Janecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi B. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją Wójta Gminy w D. z dnia [...] r. Nr [...]odmówiono B. R. przyznania pomocy społecznej w postaci zasiłku celowego na złagodzenie skutków klęski żywiołowej (gradobicia) w części dotyczącej szkody w pokryciu dachowym budynku mieszkalnego

W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie oględzin nie stwierdzono uszkodzeń dachu (naruszenia struktury blachy) powodujących przeciekanie wody deszczowej. Ponadto podniesiono, ze zgodnie z wytycznymi Wójta Gminy z dnia [...] r. w sprawie kryteriów udzielania pomocy na pokrycie strat powstałych w wyniku gradobicia nie przewidziano udzielania pomocy na pokrycie strat powstałych w dachach krytych blachą.

W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 110 ust. 1,3 i 7 i art. 40 ustawy o pomocy społecznej) i prawa procesowego (art. 7,9,10,11,12,35,77,80, 107 § 1 i 3 k.p.a.) mające wpływ na wynik sprawy, wnosząc tym samym o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty poprzez przyznanie zasiłku celowego w kwocie [...] zł na złagodzenie skutków klęski żywiołowej (gradobicia) tj. wymiany pokrycia dachowego w budynku mieszkalnym, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzja z dnia [...] r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1-4, art. 7 pkt .2-15, art. 8 ust. 1, art. .40 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 115, poz. 728) orzekło utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na zasadzie art. 40 ust. 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Podniesiono, iż z akt rozpatrywanej sprawy wynika, że B. R. wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do organu I instancji o przyznanie pomocy w formie zwrotu kosztów wymiany dachów w budynkach ( bez podania jakich) oraz "na dokonanie naprawy dachu w budynku mieszkalnym, który z powodu katastrofy jest pognieciony i koniecznie wymaga nakładów finansowych na przywrócenie go do stanu poprzedniego, jego obecny stan powoduje ryzyko przeciekania. Po otrzymaniu wniosku w dniu [...] r. organ przeprowadził wywiad środowiskowy celem ustalenia sytuacji ekonomicznej rodziny. W trakcie podjętych czynności ustalono wówczas, że rodzina Pana R. składa się z 4 osób, w tym zainteresowany, żona i dwóch synów, że wnioskodawca i żona pracują zawodowo otrzymując wynagrodzenie w łącznej wysokości ok. 2.600 zł miesięcznie. Syn K. studiuje na Akademii Rolniczej w K., a syn A. jest uczniem Technikum w C. Miesięczny dochód rodziny przekraczał ustawowe kryterium z art. 8 ustawy o pomocy społecznej stanowiące kwotę 1.404 zł.. Podkreślono, że strona jest właścicielem dwóch budynków mieszkalnych, w jednym zamieszkują rodzice, a w drugim wnioskodawca ze swoją rodziną oraz budynków gospodarczych. W wyniku gradobicia uszkodzeniu uległo pokrycie z eternitu budynku mieszkalnego zajmowanego przez rodziców i odrębną decyzją z dnia [...] r. ( wydaną na rodziców) organ przyznał pomoc w wysokości 5.200,46 zł. Z pisma PZU z dnia [...] r. wynika, że rodzina otrzymała odszkodowanie z tytułu poniesionych strat w wyniku gradobicia w łącznej kwocie 1.820,85zł, w tym za budynek mieszkalny 723,92 zł, za stodołę 291,89 zł i za oborę 805,04 zł.

Zaakcentowano, iż Komisja powołana przez Wójta Gminy w D. do szacowania strat powstałych w wyniku klęski żywiołowej gradobicia ( zarządzeniem z dnia [...] r. Nr [...] ) stwierdziła, że w wyniku gradobicia uszkodzeniu uległa docieplina budynku mieszkalnego zajmowanego przez odwołującego wykonana ze styropianu z tynkiem akrylowym. Uszkodzenia powstały w elewacjach zachodnich i północno-zachodnich ( protokół Komisji z dnia [...] r. ). Wysokość szkód została wyceniona na kwotę ok. 3.016,50 zł.. Do wywiadu środowiskowego zainteresowany przedłożył [...] rachunki .na zakup materiałów do naprawy elewacji domu na łączną kwotę 2.793,21 zł..

W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji decyzją z dnia [...] r. przyznał pomoc w wysokości 2.793,21 zł na pokrycie wydatków związanych z naprawą elewacji domu mieszkalnego, potwierdzonych rachunkami z dnia [...] r. na kwoty 900,02 zł i 732,59 zł oraz z dnia [...] na kwoty 801,00 zł i 359,60 zł. Organ nie rozpoznał wówczas wniosku strony w przedmiocie udzielenia pomocy na naprawę dachu domu mieszkalnego i strona w dniu [...] r. złożyła skargę na bezczynność organu i instancji.

Kolegium postanowieniem z dnia [...] r. uznało zasadność skargi i wyznaczyło termin do rozpoznania sprawy.

Następnie organ I instancji decyzja z dnia [...] r. odmówił stronie przyznania pomocy na pokrycie strat w pokryciu dachowym domu mieszkalnego wskazując, że w pokryciu tym nie wystąpiły szkody uzasadniające ich naprawę. Strona wniosła odwołanie od tej decyzji, po rozpatrzeniu którego tut. Kolegium uznało, że odwołanie zasługuje na uwzględnienie i decyzję tę uchyliło przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego z udziałem strony, organ ponownie decyzją z dnia [...] r. odmówił przyznania wnioskowanej pomocy.

Kolegium zważyło, że zarzuty pełnomocnika strony w zakresie naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego są nieuzasadnione. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ dopełnił ciążącego na nim obowiązku poinformowania strony o okolicznościach mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ zapewnił stronie czynny udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona była informowana pisemnie przez organ o każdej czynności podejmowanej w przedmiotowej sprawie (wezwania i zawiadomienia w sprawie przesłuchania świadków). Zdaniem Kolegium organ I instancji nie naruszył w tym postępowaniu przepisów art. 7,9,10,11, 77 i art. 80 kpa, których naruszenie podnosi pełnomocnik strony w odwołaniu. Strona miała także możliwość do złożenia wyjaśnień lub zastrzeżeń w zakresie materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, albowiem organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie (zawiadomienie z dnia [...] r.).

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 40 ustawy o pomocy społecznej Kolegium stwierdziło, iż nie można stwierdzić naruszenia przez organ I instancji tego przepisu, gdyż przepis ten daje organowi I instancji całkowitą swobodę. Przy czym, jak podkreślono na wstępie, przepis ten normuje szczególne zasady przyznania zasiłku celowego. Zasiłek ten, w wyjątkowych przypadkach, mogą, co nie oznacza, że muszą, je otrzymać osoby lub rodziny przekraczające ustawowe kryteria dochodowe, jeśli poniosły one stratę w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Świadczenie to jest niezależne od dochodów poszkodowanych osób i rodzi i może być przyznane bezzwrotnie. Ocenę okoliczności uzasadniających przyznanie świadczenia, jak i samo jego przyznanie, a także określenie kwoty zasiłku oraz zastrzeżenie jego zwrotu ( częściowego lub całkowitego) pozostawiono swobodnej ocenie organu.

W tym stanie rzeczy – zdaniem organu odwoławczego - zarówno wywody organu I instancji jak i pełnomocnika strony w odwołaniu i piśmie z dnia [...] r. uzupełniającym to odwołanie, a dotyczące sytuacji dochodowej wnioskodawcy i jego rodziny i ustawowego kryterium dochodowego są tu bez znaczenia.

Odnosząc się do argumentów odwołującego się dotyczących niewykluczenia pomocy za zniszczone pokrycia dachowe z blachy na podstawie zarządzenia Nr [...] Wójta Gminy D. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia kryteriów odtworzenia dachów budynków zamieszkałych, stanowiących wyłącznie miejsce zamieszkania, po gradobiciu w dniu [...] lipca 2007 roku, Kolegium zauważa, iż zarządzenie to wymienia enumeratywnie rodzaje zniszczonych pokryć dachowych, za które przysługuje zwrot kosztów w wysokościach tam określonych. Skoro zatem nie wymieniono w zniszczonych pokryciach dachowych, pokrycia dachowego z blachy, to nie przysługuje zwrot za tego rodzaju pokrycie. Organ I instancji wyjaśnił, iż zgodnie z przyjętymi w gminie zasadami nie wypłacono żadnemu z poszkodowanych zasiłków związanych ze szkodami w pokryciach dachowych wykonanych z blachy. Tut. Kolegium uznało, iż organ I instancji wyjaśnił sprawę w sposób wyczerpujący, zaskarżona decyzja zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne jak i prawne i nie narusza przepisu art. 107 § 1 i 3 k.p.a. jak podnosi to pełnomocnik strony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący B. R. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji.. Zarzucił organom procedującym w sprawie:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 40 ust. 2 i 3, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia o pomocy społecznej przez uznanie, iż przepis art. 40 ustawy daje organowi pierwszej instancji całkowitą swobodę oraz nie uwzględnienie kryterium poniesienia przez skarżącego straty w wyniku klęski żywiołowej i faktycznej niemożności przezwyciężenia przez niego trudnej sytuacji życiowej (spowodowanej gradobiciem) przy wykorzystaniu własnych zasobów (ograniczonych chociażby brakiem środków od ubezpieczyciela),

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a

mianowicie:

a) art. 7, 77, 80 k.p.a. przez nie zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a dokonanie jedynie uproszczonej oceny zebranych, niepełnych dowodów przy całkowitym pominięciu słusznego interesu B. R., w wypadku, gdy przyznanie skarżącemu zasiłku celowego nie pozostaje w wyraźnej kolizji z wymaganiami interesu społecznego,

b) art. 107 k.p.a. oraz zasad ogólnych kodeksu postępowania cywilnego, w tym zasady udzielania informacji wyrażonej wart. 9 k.p.a. oraz zasady wyjaśnienia stronie zasadności rozstrzygnięcia wyrażonej w art. 11 k.p.a. poprzez zbyt ogólnikowe uzasadnienie decyzji, polegające na nie wskazaniu okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organy administracji kierowały się przy wydaniu decyzji i pominięcie przy ponownym rozpoznawaniu sprawy wytycznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zawartych w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r.,

c) art. 10 § 1 k.p.a. przez pozbawienie skarżącego udziału w czynności procesowej, tj. przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego,

d) art. 110 ustawy o pomocy społecznej przez prowadzenie czynności procesowych. w postępowaniu w przedmiocie przyznania zasiłku celowego przez organ nieuprawniony.

Ponadto skarżący zaznaczył, iż "wnosi skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym wszczętym zażaleniem na niezałatwienie sprawy przez Kierownika GOPS w D. w terminie określonym w k.p.a.".

W uzasadnieniu wskazano na przekroczenie przez organ granic uznania administracyjnego. Podniesiono, że przy rozpoznawaniu odwołania skarżącego organ administracji nie uwzględnił w ogóle okoliczności poniesienia przez skarżącego straty w postaci zniszczenia dachu w domu przez niego zamieszkałym spowodowanej w lipcu 2007 r. przez gradobicie. Ponadto nie wzięto pod uwagę niemożności samodzielnego pokonania przez skarżącego trudnej sytuacji życiowej, która niewątpliwie powstała u niego po gradobiciu w 2007 r.. Skarżący nie podzielił poglądu wyrażonego przez organ administracji, iż sytuacja dochodowa skarżącego i jego rodziny w rzeczonym przypadku jest bez znaczenia. Zdaniem skarżącego, wyrażenie w przepisie art. 40 ustawy, że zasiłek celowy może być przyznany niezależnie od dochodu oznacza jedynie, iż mogą o niego ubiegać się także osoby, które przekraczają kryterium dochodowe, o którym stanowi art. 8 ustawy o pomocy społecznej. W rezultacie zatem – jego zdaniem - należy przyjąć, że organy administracji naruszyły prawo materialne, a mianowicie art. 40 w zw. z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust 1, art. 7 pkt 15 ustawy o pomocy społecznej.

Zarzucono również organowi nieuzupełnienie materiału procesowego, przez wykazanie, jakie środki miał przyznane organ na usuwanie skutków gradobicia w 2007 r., liczby osób zainteresowanych uzyskaniem świadczenia i liczby osób, które otrzymały świadczenia na naprawę dachów i wysokości pomocy udzielanej poszkodowanym i uznanie, że okoliczności te pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Zdaniem skarżącego w ten sposób organ nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku poinformowania strony o okolicznościach mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Zaakcentowano nadto, że nie można uznać za trafne stwierdzenie SKO, iż skoro w zarządzeniu Wójta Gminy D. nr [...] z dnia [...] r. nie wymieniono pokrycia dachowego z blachy, to nie przysługuje zwrot za tego rodzaju pokrycie, przy czym organ administracyjny w tym zakresie za podstawę przyjął jedynie wyjaśnienie organu pierwszej instancji całkowicie pomijając wywody skarżącego, który zarówno w toku postępowania przed organem pierwszej instancji (pismo skarżącego z dnia [...] r. w aktach sprawy), jak i w odwołaniu dowodził, iż nie przyznanie zasiłku celowego skarżącemu na naprawę dachu z blachy z powodu pominięcia w powołanym zarządzeniu pokrycia dachowego z blachy, prowadziłoby do rażącego naruszenia zasady uwzględniania w postępowaniu administracyjnym i załatwianiu spraw interesu społecznego oraz słusznego interesu jednostki.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów skargi, organ II instancji nie podzielił żadnego z nich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotowa skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa.

W punkcie wyjścia należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony i im podobnych.

Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając w tych granicach legalność zaskarżonego orzeczenia nie sposób dostrzec istotnego naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając zaskarżone orzeczenie organ działał zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśnił sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie. Dokonał trafnych ustaleń stanu faktycznego, poprawnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie.

Po pierwsze wskazać przyjdzie, że w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji jak i organ odwoławczy obowiązywała ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej ( t.j. Dz.U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728).

Art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej zawierający konstytucyjną zasadę pomocniczości , stanowi iż, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Stosownie do art. 7 tej ustawy pomocy tej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu: ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, braku umiejętności w przystosowaniu do życia młodzieży opuszczającej placówki opiekuńczo-wychowawcze, trudności w integracji osób, które otrzymały status uchodźcy, trudności w przystosowaniu do życia po zwolnieniu z zakładu karnego, alkoholizmu lub narkomanii, zdarzenia losowego i sytuacji kryzysowej, klęski żywiołowej lub ekologicznej.

Na mocy natomiast art. 8 ust. 1 omawianej ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40,41, 78 i 91, przysługuje:

- osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej",

- osobie w rodzinie, w której dochód na osobę nie przekracza kwoty 351 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym na osobę w rodzinie",

- rodzinie, której dochód nie przekracza sumy kwot kryterium dochodowego na osobę w rodzinie, zwanej dalej "kryterium dochodowym rodziny"

przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej.

Pomoc społeczna jest instytucją mającą za zadanie wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Przy tym rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 1, ust. 3 –4 ).

Na zasadzie art. 40 ust. 1 i 2 ustawy zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.

Z materiałów sprawy wynika, że skarżący wnioskiem z dnia [...] r. zwrócił się do organu I instancji o przyznanie pomocy w formie zwrotu kosztów wymiany dachów w budynkach ( bez podania jakich) oraz "na dokonanie naprawy dachu w budynku mieszkalnym, który z powodu katastrofy jest pognieciony i koniecznie wymaga nakładów finansowych na przywrócenie go do stanu poprzedniego, jego obecny stan powoduje ryzyko przeciekania".

Po otrzymaniu wniosku Komisja powołana przez Wójta Gminy w D. do szacowania strat powstałych w wyniku klęski żywiołowej gradobicia stwierdziła, że w wyniku gradobicia uszkodzeniu uległa docieplina budynku mieszkalnego zajmowanego przez skarżącego wykonana ze styropianu z tynkiem akrylowym. (skarżący przedłożył [...] rachunki na zakup materiałów do naprawy elewacji domu na łączną kwotę 2.793,21 zł.). W oparciu o powyższe ustalenia organ I instancji decyzją z dnia [...] r. przyznał pomoc w wysokości 2.793,21 zł na pokrycie wydatków związanych z naprawą elewacji domu mieszkalnego, potwierdzonych rachunkami.

Odrębną decyzją z dnia [...] r. organ I instancji odmówił skarżącemu przyznania pomocy na pokrycie strat w pokryciu dachowym domu mieszkalnego wskazując, że w pokryciu tym nie wystąpiły szkody uzasadniające ich naprawę. Wskazano, że w toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] r. stwierdzono, że połacie dachu od strony zachodniej i wschodniej nie są uszkodzone, a występujące drobne wgniecenia spowodowane opadem gradu nie naruszają struktury blachy i nie maja wpływu na jakość i szczelność pokrycia dachowego.

Strona wniosła odwołanie od tej decyzji, po rozpatrzeniu którego organ odwoławczy uznał, że odwołanie – z uwagi na naruszenie przepisów procedury administracyjnej - zasługuje na uwzględnienie i decyzję tę uchylił przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Jak wynika z akt sprawy, w toku uzupełniającego postępowania organ I instancji ustalił, że dach przedmiotowego budynku był nieubezpieczony. Na wniosek skarżącego przesłuchano dwóch urzędników przeprowadzających oględziny dachu domu skarżącego, a to J. M. (posiadającego uprawnienia do kierowania robót budowlanych, w tym dachowych) i I. C. (z wykształcenia technika budowlanego). Świadkowie ci w istocie potwierdzili (wyżej już opisane) ustalenia dokonane w toku oględzin w dniu [...] r., podając, ze stan dachu nie zagraża realizacji potrzeb życiowych skarżącego. Świadkowie przy tym zastrzegli, że nie wchodzili do wnętrza domu i nie sprawdzali stanu ścian.

Wskazać należy także, iż w aktach administracyjnych sprawy zalega pismo z dnia [...] r. sporządzone przez W. G. nazwane "opinią o stanie pokrycia dachowego". Z pisma tego nie wynika, że sporządzająca je osoba ma uprawnienia biegłego sądowego z zakresu budownictwa, a jedynie to, że podobnie jak świadek J. M. posiada uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi. Sporządzający to pismo ocenił ,że uszkodzenia lachy dachu są miejscami głębokie i znaczne, a woda spływa na ściany nośne budynku powodując zawilgocenie.

Twierdzenia zawarte w tym piśmie nie wydają się jednakże wiarygodne, a to z uwagi na treść zeznań świadków T. C. i J. M., załączony materiał zdjęciowy a przede wszystkim treść wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w [...] r. (k. 112 akt administracyjnych odwrót) podczas którego ustalono, że we wnętrzu domu skarżącego pomieszczenia mieszkalne są odnowione i nie noszą śladów zalań, a także zważając na oświadczenie samego skarżącego zawarte we wniosku z dnia 04 [...] r. (wniosku sporządzonym prawie pięć miesięcy po gradobiciu), gdzie wspominał on jedynie o potencjalnej możliwości przeciekania dachu, a nie o faktycznej jego nieszczelności.

Oczywistym bowiem jest (doświadczenie życiowe), że w przypadku przeciekającego dachu najpierw dokonuje się jego remontu, a dopiero potem odnawia zalane (zalewane) pomieszczenia, gdyż w innym przypadku remont zalanych (zalewanych) pomieszczeń byłby niecelowy. Skoro zaś skarżący przeprowadził remont pomieszczeń domu, to można mniemać, że nie występują (nie występowały) u niego zalania ścian spowodowane nieszczelnością dachu.

Stąd też na aprobatę zasługuje konstatacja organów , iż w wyniku gradobicia dach domu skarżącego nie doznał istotnych uszkodzeń (takich które uniemożliwiałyby lub utrudniały, czy też stwarzały zagrożenie przy użytkowaniu budynku).

Brak przeto było uzasadnienia do przyznania skarżącemu zasiłku celowego, o którym mowa w art. 40 ustawy, przewidującym możliwość przyznania, niezależnie od dochodu, zasiłku celowego osobie, która poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Z przepisu tego bowiem wynika, że zasiłek celowy ma charakter pomocy doraźnej ukierunkowanej na konkretny cel - stratę, która musi być przez wnioskodawcę szczegółowo wykazana. Skarżący zaś takiej straty – zdaniem Sądu nie wykazał, a powstałe przy gradobiciu (widoczne na materiale zdjęciowym w aktach administracyjnych sprawy) poszczególne wgniecenia blachy dachowej, jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego nie uniemożliwiają (czy też stwarzają zagrożenie) użytkowania budynku, a powodują jedynie w sposób niewątpliwy spadek wartości estetycznej dachu. Należy tu ponownie podkreślić, że z treści art. 2 i 3 omawianej ustawy wynika przede wszystkim, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a zatem ma wspierać osoby i rodziny w ich wysiłkach zmierzających do zaspokajania niezbędnych potrzeb. Chodzi tu zatem o pomoc w sytuacjach wyjątkowych, uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. Ocena jakie przypadki należy uznać za szczególnie uzasadnione jest przedmiotem uznania administracyjnego. Poprawa zaś estetyki wyglądu dachu niewątpliwe taką potrzeba nie jest. Tym samym Sąd nie podzielił zarzutu o naruszeniu przez organy przepisu art. 40 ustawy o pomocy społecznej. Stąd wobec faktu, że pokrycie dachowe domu skarżącego nie zostało zniszczone, a zatem nie wymaga "odtworzenia" – zdaniem Sądu – brak jest podstaw do snucia dalszych dywagacji w kwestii zarządzenia Wójta Gminy z dnia [...] r. w sprawie "....odtworzenia dachów budynków mieszkalnych...", gdzie wyraźnie wskazano, że chodzi tam o "zniszczone pokrycia dachowe" (§ 1 zarządzenia).

Godzi się przy tym wskazać, że toku aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, iż rodzinę skarżącego tworzą obecnie dwie osoby, a to skarżący i jego żona, zaś dochód rodziny wynosi 2663,70 zł, a zatem stanowi kwotę znacznie przekraczającą kryterium dochodowe. Bez znaczenia pozostaje tu kwestia, i z w tym samym domu zamieszkuje syn skarżącego z rodzina, albowiem jak wynika z wywiadu rodzina ta prowadzi odrębne gospodarstwo domowe.

Inne przedstawione w skardze zarzuty strony w zakresie naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego są nieuzasadnione.

Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, że organ dopełnił ciążącego na nim obowiązku poinformowania strony o okolicznościach mających wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organ zapewnił stronie czynny udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Strona była informowana pisemnie przez organ o każdej czynności podejmowanej w przedmiotowej sprawie.

W przekonaniu Sądu organy procedujące w sprawie nie naruszyły w toku postępowania w istotny sposób przepisów procedury administracyjnej, których naruszenie podnosi skarżący w skardze do WSA. Należy podkreślić, iż strona skarżąca miała także możliwość do złożenia wyjaśnień lub zastrzeżeń w zakresie materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji, albowiem organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej w tym zakresie prawie w zawiadomieniu z dnia [...] r..

Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy pozostaje też to, że organ nie uzupełnił materiału procesowego o informacje, jakie środki miał przyznane organ na usuwanie skutków gradobicia w 2007 r., liczby osób zainteresowanych uzyskaniem świadczenia i liczby osób, które otrzymały świadczenia na naprawę dachów, wysokości pomocy udzielanej poszkodowanym. Informacje te bowiem pozostają bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Należy także wskazać, iż nie sposób odnieść się do zarzutu skargi o naruszeniu "art. 110 ustawy o pomocy społecznej przez prowadzenie czynności procesowych. w postępowaniu w przedmiocie przyznania zasiłku celowego przez organ nieuprawniony", albowiem w tej mierze poza przytoczonym zarzutem skarżący nie zawarł w treści skargi jakiejkolwiek precyzującej ten zarzut argumentacji.

Całkowicie niezrozumiały jest także zarzut bezczynności postawiony Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w C. "w przedmiocie wydania decyzji w postępowaniu odwoławczym wszczętym zażaleniem na niezałatwienie sprawy przez Kierownika GOPS w D.". Z akt sprawy wynika bowiem, ze Kolegium po złożeniu przez stronę zażalenia z dnia [...] r., postanowieniem z dnia [...] r. uznało zasadność zażalenia i wyznaczyło organowi I instancji dodatkowy termin do rozpoznania sprawy do [...] r., a organ I instancji wydał decyzję w dniu [...] r. .

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy -zdaniem Sądu -skarga nie zasługuje na uwzględnienie z uwagi na cytowane na wstępie uregulowania ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Organy administracji rozpatrujące niniejszą sprawę nie dopuściły się naruszenia przepisów zarówno postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż prawidłowo oceniły zaistniały stan faktyczny, jak i przy jego ocenie, nie naruszyły przepisów prawa materialnego, które miały zastosowanie w sprawie. Zatem zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte w wyniku wyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych, właściwej oceny dowodów i poprawnych rozważań prawnych.

Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i dlatego orzekł jak w wyroku na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) .