Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 310/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2015 poz 612
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Maria Jagielska Sędzia NSA Dorota Dąbek Protokolant Anna Fyda-Kawula po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2016 r. sygn. akt V SA/Wa 3687/15 w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. oddala skargę; 3. zasądza od A.B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie 4.140 (słownie: cztery tysiące sto czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 października 2016 r., sygn. akt V SA/Wa 3687/15 po rozpoznaniu sprawy ze skargi A.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w dniu 27 sierpnia 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w [...] przeprowadzili w lokalu "[...]" mieszczącym się przy ul. [...] w [...] kontrolę w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych. W toku kontroli stwierdzono, że w tym lokalu znajdowały się trzy automaty do gier: Hot Spot nr [...], Emotion Games nr [...] i Apollo Games nr [...]. W toku czynności przesłuchano świadka (pracownika lokalu) oraz przeprowadzono eksperymenty procesowe, w wyniku których stwierdzono, że gry na ww. automatach są grami w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 471 ze zm.). W wyniku przeprowadzonych czynności ujawniono trzy umowy (najmu i dzierżawy): z dnia 30 marca 2014 r. zawarta pomiędzy X. Sp. z o.o. i skarżącym, z dnia 10 lipca 2014 r. zawarta pomiędzy X. Sp. z o.o. i skarżącym oraz z dnia 16 lipca 2014 r. zawarta pomiędzy Y. Sp. z o.o. i skarżącym. Z uwagi na powyższe ustalenia i treść tych umów stwierdzono, że urządzającym gry na ww. automatach był skarżący.

W związku z dokonanymi ustaleniami Naczelnik Urzędu Celnego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy o grach hazardowych wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 36.000 zł za urządzanie gier na ww. automatach poza kasynem gry.

W wyniku odwołania skarżącego Dyrektor Izby Celnej w Warszawie zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że na spornych automatach urządzane były gry w rozumieniu art. 2 ust. 3 - 5 ustawy o grach hazardowych, bowiem gry zawierały element losowości i umożliwiały rozgrywanie gier o wygrane pieniężne. Gry były organizowane w celach komercyjnych. Urządzającym gry na automatach był skarżący. Potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał, w tym treść umów najmu powierzchni użytkowej, tj. z 30 marca 2014 r., 10 lipca 2014 r. i 16 lipca 2014 r. zawartych pomiędzy skarżącym, a Y. Sp. z o.o. w [...] oraz z X. Sp. z o.o. w [...]. Z treści § 3 i § 5 umowy najmu z dnia 30 marca 2014 r. i 10 lipca 2014 r., wynika, że "Wynajmujący zapewni możliwość podłączenia Urządzenia do instalacji elektrycznej oraz jego poprawne funkcjonowanie"; "Wynajmujący zobowiązuje się udostępniać używania gościom oraz klientom Lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem"; "wynajmujący jest zobowiązany do: bieżącego utrzymania przedmiotu Najmu w należytym stanie; niezwłocznego poinformowania Najemcy o uszkodzeniach Urządzenia lub innych wadach". Podobna treść wynika z § 1 i § 2 umowy dzierżawy powierzchni z 16 lipca 2014 r., tzn. "Przedmiotem umowy jest dzierżawa części lokalu (...), umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier, na którym Dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą", zaś czynsz "płatny od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca, w którym urządzenie przestało być eksploatowane (włącznie)". W ocenie organu, to skarżący urządzał gry na spornych automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych, gdyż zapewnił warunki lokalowe, umożliwił instalację i eksploatację (obsługę) ww. urządzeń w lokalu. Powyższe uzasadniało wymierzenie skarżącemu kary, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, w wysokości określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 tej ustawy.

W skardze na powyższą decyzję skarżący sformułował zarzuty dotyczące naruszenia art. 6 ust. 4, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2 oraz art. 91 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, art. 121 § 1, art. 122 § 1, art. 133 § 1, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. Z 2015 r. , poz. 613 ze zm.), art. 2 Konstytucji RP w związku z art. 89 ustawy o grach hazardowych i art. 24 i art. 107 § 1 k.k.s., art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej. Zarzucił też naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie polegające na pociągnięciu skarżącego do odpowiedzialności administracyjnej i wymierzeniu mu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w sytuacji gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych, powinna skutkować odstąpieniem od wymierzenia kary, na skutek stwierdzenia, że czynności skarżącego, jako osoby wynajmującej powierzchnię w swoim lokalu podmiotowi, który takie gry urządza, nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie urządzania gier na automatach poza kasynem gry.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Warszawie wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę Spółki na powyższą decyzję i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. Na wstępie rozważań Sąd I instancji za bezzasadne uznał zarzuty dotyczące stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych pomimo braku notyfikacji przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 14 i art. 2 ust. 5 tej ustawy, w świetle art. 1 pkt. 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE, powołując się na pogląd wyrażony w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2016 r., sygn. akt II GPS 1/16. Sąd w pełni podzielił stanowisko wyrażone w przywołanej uchwale. Również ustalenia organu w zakresie charakteru gier prowadzonych na spornych automatach zostały poczynione w sposób prawidłowy i zasadnie wskazano, że sporne urządzenia wypełniają definicję gier na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3 ustawy o gach hazardowych.

Jednak, w ocenie Sądu I instancji, przeprowadzona w sprawie ocena dowodów nie pozwala na definitywne ustalenie, że skarżący jest osobą "urządzającą gry na automatach poza kasynem gry" w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. Z uzasadnienia decyzji organów obydwu instancji wynika, że podstawą do ustalenia, że skarżący jest "urządzającym gry" był sam fakt zawarcia przez skarżącego trzech umów (najmu i dzierżawy) z 30 marca 2014 r., z 10 lipca 2014 r. i z 16 lipca 2014 r. Z umów najmu z 30 marca i 10 lipca 2014 r. wynika, że wynajmujący zobowiązuje się do: 1) zapewnienia możliwości podłączenia urządzeń do instalacji elektrycznej oraz ich poprawnego funkcjonowania; 2) udostępnienia urządzeń do używania gościom oraz klientom Lokalu zgodnie z jego przeznaczeniem, 3) bieżącego utrzymania przedmiotu najmu w należytym stanie; 4) niezwłocznego poinformowania najemcy o uszkodzeniach urządzeń lub innych wadach (§ 3 ust. 1 i 2, § 5 ust. 1 lit. a i b umów). Natomiast z treści § 1 i § 2 umowy dzierżawy powierzchni z 16 lipca 2014 r., wynika, że przedmiotem umowy jest dzierżawa części lokalu (...), umożliwiająca zainstalowanie urządzeń do gier, na którym dzierżawca będzie prowadził działalność gospodarczą, zaś czynsz płatny będzie od chwili uruchomienia urządzeń do miesiąca, w którym urządzenie przestało być eksploatowane (włącznie). W ten sposób skarżący - w ocenie organów - uzyskał status podmiotu urządzającego gry, gdyż w momencie kontroli w lokalu były zainstalowane automaty do gier i można było prowadzić na nich gry (nie były zablokowane ani w trybie serwisowym, zapewniono ich obsługę), a strona otrzymywała wynagrodzenie.

Sąd I instancji zauważył, że zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych, związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu. Dla zrealizowania zamierzenia – działalności w zakresie gier na automatach – dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty które w tym w jakimś zakresie uczestniczą, objęte są automatycznie dyspozycją art. 89 ust. 1 jako "urządzający gry". Brak jest podstaw prawnych, by już samą czynność cywilnoprawną (umowę najmu) oddania lokalu (jego części) do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów, utożsamiać z pojęciem "urządzanie gier" w znaczeniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. O udziale wynajmującego lokal w oparciu o umowę najmu powierzchni użytkowej, na której automaty są zlokalizowane, w urządzaniu gier można mówić, gdy wynajmujący aktywnie uczestniczy we wskazanych czynnościach i działaniach, przy czym jego zachowania powiązane są z porozumieniem dokonanym z podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (gier hazardowych).

W ocenie Sądu I instancji, w kontrolowanej sprawie okoliczności takich organy nie wykazały. W szczególności nie poddały jakiejkolwiek analizie poszczególnych regulacji umowy najmu w celu oceny, czy i które z nich oraz z jakich przyczyn mogą dotyczyć czynności (obowiązków), do jakich zobowiązał się umownie skarżący, a związanych z "urządzeniem gier", ograniczając się do odnotowania, że na mocy zawartej umowy skarżący udostępnił powierzchnię do zainstalowania automatów, oraz zapewnił dostęp do energii elektrycznej oraz podejmował inne czynności związane z automatami (wypłacał wygrane i napełniał automaty monetami). Organ w toku postępowania nie wykazał, że skarżący poza udostępnieniem powierzchni lokalu wykonywał czynności o których mowa w art. 89 ustawy o grach hazardowych związane z urządzaniem gier, czy też wykonywał jakichkolwiek inne czynności wpływające na wysokość przychodu generowanego przez sporne automaty. Takich ustaleń nie sposób także poczynić na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przeciwnie z akt sprawy wynika, że skarżący otrzymywał czynsz, uzależniony od wstawionego automatu, w wysokości odpowiednio 500 zł (Apollo Games), 162,60 zł (Emotion Games), 406,51 zł (Hot Spot), który obejmował wszystkie koszty związane z lokalem/automatem, w tym energię elektryczną. W umowie najmu brak jest natomiast jakichkolwiek innych zobowiązań strony, do których miała ona obowiązek się zastosować. Nie miał on (wynajmujący) również jakichkolwiek pełnomocnictw do reprezentowania najemcy. Brak jest również zapisów, które mogłyby wskazywać, że aktywny udział strony będzie miał wpływ na jej zarobek, czy też wynagrodzenie. To, że strona posiadała klucze serwisowe i dokonywała określonych czynności, np. wypłacała wygrane, napełniała automaty monetami nie wskazuje jeszcze, że to ona urządzała gry, czy też współurządzała gry. Organ bowiem nie ustalił, jaka była podstawa prawna tych czynności, gdyż z zawartych umów nie wynikał taki obowiązek. Przeciwnie, z umów najmu z 30 marca i 10 lipca 2014 r. wynikał zakaz otwierania urządzeń (§ 5 ust. 2 lit. a i § 6 umów). Organ odwoławczy nie skonfrontował tych sprzeczności, nie przesłuchał również strony, która mogłaby wyjaśnić te okoliczności. Zatem organ nie ustalił, na jakiej podstawie to skarżący dokonywał tych czynności, czy robił to z własnej woli, czy też był do nich zobowiązany na podstawie innej niż umowa najmu umowy. Organ tym samym nie ustalił, który z podmiotów – skarżący czy też Y. Sp. z o.o. oraz X. Sp. z o.o. - są zobowiązani do rozpatrzenia reklamacji lub wobec którego można zgłaszać roszczenia związane z prowadzoną grą, co jest niezbędnym elementem przy interpretacji terminu "urządzanie gier". Z zebranych bowiem dowodów nie wynika, że to strona skarżąca była zobowiązana rozpoznać reklamację, nie wynika również, że to wobec skarżącego, który jedynie wynajął lokal, gracz mógłby zgłosić roszczenie związane z grą.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że organ odwoławczy naruszył przepisy regulujące sposób prowadzenia postępowania wyjaśniającego (art. 122, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej), a uchybienia te miały wpływ na wynik sprawy, gdyż bezpośrednio zdeterminowały treść decyzji. Dlatego skarga została uwzględniona. Sąd zalecił, by przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, w ramach którego dokona pełnej analizy umów najmu/dzierżawy, a także ustali, czy skarżący nie tylko potencjalnie mógł być "urządzającym gry", lecz czy rzeczywiście gry takie urządzał, a także dokona oceny stanu faktycznego w sposób wszechstronny, tj. z uwzględnieniem wszystkich okoliczności stwierdzonych w toku kontroli oraz z uwzględnieniem treści zeznań przesłuchanego świadka.

W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Celnej w Warszawie zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, względnie o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi organ zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów:

a) prawa materialnego, tj.:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez ich niezastosowanie polegające na błędnym uznaniu przez Sąd, że skarżącego nie można uznać za podmiot urządzający gry, a w konsekwencji brak było podstaw do wymierzenia kary pieniężnej określonej w art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, podczas gdy skarżący aktywnie uczestniczył w urządzaniu gier oraz wykonywał czynności wpływające na wysokość uzyskiwanego przychodu generowanego przez automaty, a w konsekwencji w sprawie zasadne było wymierzenie kary pieniężnej na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych,

2) art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że pojęcie "urządzającego gry" należy oceniać na podstawie swoistej hierarchii zachowań podmiotu (osoby), podczas gdy dla uznania, że skarżący urządzał gry na automatach istotna jest jego aktywność, w tym stwarzanie technicznych warunków umożliwiających sprawne i niezakłócone funkcjonowanie automatu do gier,

b) postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej w powiązaniu z art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wskutek wadliwej oceny stanu faktycznego sprawy przez Sąd i uznaniu, że organ nie dokonał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie dokonał jego oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, podczas gdy do takich naruszeń nie doszło,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niezasadne przyjęcie, że zaskarżone decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, a w konsekwencji błędnym uznaniu, że brak było podstaw do wymierzenia kary pieniężnej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Skarżący nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

Ze skargi kasacyjnej wynika, że spór prawny w rozpatrywanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a. Z tego mianowicie powodu, że – jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – niezależnie od zaakceptowania stanowiska organu administracji odnośnie do charakteru gier urządzanych na spornym automacie, a także odnośnie do braku podstaw do odmowy zastosowania w sprawie przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych – co wsparte zostało również argumentem z poglądu prawnego wyrażonego w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II GPS 1/16 oraz stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego w sprawie P 32/12 – zdaniem Sądu I instancji przeprowadzone w sprawie przez organ administracji ustalenia faktyczne należało uznać za niewystarczające dla oceny, że strona skarżąca była podmiotem urządzającym gry na automatach, w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, co w konsekwencji nie mogło pozostawać bez wpływu na ocenę prawidłowości stosowania tego przepisu prawa. W tej mierze, Sąd I instancji za niewystarczające uznał ograniczenie się przez organ administracji do treści dwóch umów najmu oraz umowy dzierżawy powierzchni lokalu zawartych przez stronę (jako wynajmującego, wydzierżawiającego) ze spółkami z o.o. X. oraz Y., a to również w kontekście czynności faktycznych wykonywanych przez stronę skarżącą, które polegały, między innymi, na wypłacaniu wygranych, napełnianiu automatów monetami, a które to czynności – według Sądu I instancji – nie wskazują jeszcze na to, że to strona skarżąca urządzała, czy też współurządzała gry na automatach poza kasynem gry (por. s. 17 – 21 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty skargi kasacyjnej, których komplementarny charakter uzasadnia, aby rozpoznać je łącznie, należy uznać za usprawiedliwione. Trafnie bowiem podważają prawidłowość wskazanego stanowiska Sądu I instancji odnośnie do wydania kontrolowanej przez ten Sąd decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do istoty spornej w sprawie kwestii trzeba przede wszystkim podkreślić, że nie ma podstaw, aby podważać zasadność wniosków organu administracji publicznej formułowanych na podstawie dowodów w postaci umów najmu powierzchni lokalu zawartych przez stronę w dniach 30 marca i 10 lipca 2014 r. ze spółką z o.o. X. oraz umowy dzierżawy powierzchni lokalu z dnia 16 lipca 2014 r. zawartej przez stronę skarżącą ze spółką z o.o. Y. Podkreślając, że dotyczyły one najmu (dzierżawy) powierzchni tego samego lokalu, w którym na ich podstawie doszło do zainstalowania i udostępniania gier na automatach poza kasynem gry, nie sposób jest zasadnie wywodzić, że tego rodzaju okoliczność nie mogła być zasadnie uznana za prawnie istotną z punktu widzenia formułowanych na jej podstawie ocen odnośnie do uznania strony skarżącej za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Argumentacji Sądu I instancji odwołującego się w odniesieniu do omawianej kwestii do znaczenia regulacji ustawy o grach hazardowych dotyczącej warunków urządzania gier hazardowych (por. s. 18 – 19 uzasadnienia zaskarżonego wyroku) należy przeciwstawić argument z poglądu prawnego wyrażonego w przywołanej uchwale II GPS 1/16 – w jego świetle, z punktu widzenia oceny realizacji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, nie ma żadnego prawnego znaczenia to, czy podmiot urządzający gry na automatach poza kasynem gry legitymował się posiadaniem koncesji lub zezwolenia, czy też nie, albowiem na gruncie tego przepisu penalizowane jest zachowanie naruszające zasady dotyczące miejsca urządzania gier hazardowych na automatach, nie zaś zachowanie naruszające zasady dotyczące warunków, od których spełnienia w ogóle uzależnione jest rozpoczęcie, a następnie prowadzenie działalności polegającej na organizowaniu i urządzaniu gier hazardowych, w tym gier na automatach, co oznacza, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za omawiany delikt, jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry, i to bez względu na to, czy legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której przecież (jak to wynika z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych) nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, mogą się ubiegać o taką koncesję – a w konsekwencji, korespondujący z nim argument, że brak jest podstaw, aby twierdzić, że wymienione powyżej czynności strony skarżącej (wynikające z zeznań przesłuchanego w sprawie świadka), aby mogły być uznane za realizujące znamiona deliktu, o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 przywołanej ustawy, musiałaby znajdować swoje źródło w konkretnych postanowieniach wymienionych umów, stanowiących podstawę prawną ich podejmowania (por. s. 20 uzasadnienia zaskarżonego wyroku). Na gruncie regulacji prawnej zawartej w art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, w brzmieniu mającym zastosowanie w sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny w swym orzecznictwie konsekwentnie bowiem przyjmował, że określona nią sankcja administracyjna może zostać nałożona na więcej niż jeden podmiot, w sytuacji gdy każdemu z nich można przypisać cechę "urządzającego gry" na tym samym automacie w tym samym miejscu i czasie, co wynika z kolei z szerokiego zakresu definicji podmiotu "urządzającego gry na automatach", jaką należy przyjąć na potrzeby tego rodzaju postępowań. Wykładnia tego pojęcia, umożliwiająca nakładanie kar administracyjnych na więcej niż jeden podmiot, jest niezbędna jeżeli system kontroli i skuteczność przewidzianych przez ustawodawcę sankcji ma mieć realny charakter, zwłaszcza zaś, jeżeli spojrzy się na to zagadnienie z perspektywy eliminowania sytuacji obejścia bądź nadużycia prawa przez podmioty uczestniczące w działalności hazardowej. Nie do pogodzenia bowiem z zasadą skuteczności stanowionego prawa byłaby taka wykładnia przepisów ustawy hazardowej, która w istocie pozostawiałaby bez kontroli i sankcji np. sytuacje tworzenia pozorów urządzania gier na automatach przez jeden podmiot, a więc też jego nominalnej odpowiedzialności, podczas gdy w rzeczywistości gry na automacie urządzane byłyby również na rachunek innego podmiotu, jako element wspólnego przedsięwzięcia. Przy ocenie, czy podmiot nie powinien zostać uznany za urządzającego gry na automacie niezbędne jest odwołanie się do wszystkich elementów stanu faktycznego (zob. np.: wyroki NSA z dnia: 9 listopada 2016 r., sygn. akt II GSK 2736/16; 20 kwietnia 2017 r. sygn. akt II GSK 5233/16).

W ich świetle zaś – jak wynika to z powyżej przedstawionych okoliczności – za uzasadniony należało uznać wniosek organu administracji, że strona skarżąca, w tym również zważywszy na wskazany sposób jej zaangażowania, występowała w roli podmiotu udostępniającego miejsce, w którym wymienione automaty mogły być użytkowane i z jej aktywnym udziałem (wypłata wygranych, zasilanie automatów monetami) udostępniane do gier, co w świetle przedstawionego powyżej rozumienia art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przecież pozbawione prawnego znaczenia w rozpatrywanej sprawie.

Zwłaszcza, gdy w korespondencji do tego właśnie argumentu nie sposób jest nie ustrzec się i tego wniosku, że wymienione powyżej umowy najmu oraz umowa dzierżawy powierzchni lokalu – które Sąd I instancji uznał za niewystarczające, uznając tym samym, że ustalenia faktyczne przeprowadzone w sprawie nie są zupełne – gdy chodzi o ich "cel" oraz "zgodny zamiar stron", nie mogły (i nie mogłyby być) ocenione również inaczej, niż tylko jako podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały ich strony, a mianowicie lokalu użytkowego oraz automatów do gier, które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie na nich gier w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie", w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 71/16).

W świetle przedstawionych argumentów, wbrew stanowisku wyrażonemu w kontrolowanym wyroku, nie sposób było więc upatrywać wadliwości zaskarżonej decyzji w braku zupełności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę jej wydania oraz w braku prawidłowości ich oceny, a w konsekwencji w nieprawidłowym zastosowaniu przez organ administracji publicznej przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Stwierdzając w związku z powyższym, że kontrolowany wyrok nie odpowiada prawu i powinien podlegać uchyleniu, wobec dostatecznego wyjaśnienia istoty sprawy oraz spornej w niej kwestii, korzystając na podstawie art. 188 p.p.s.a. z kompetencji do rozpoznania skargi strony na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że w świetle przedstawionych argumentów skarga ta nie jest zasadna i podlega oddaleniu.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w związku z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 203 pkt 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) i § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.