Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 65/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2010-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 i 2, art. 7, art. 77 par. 1,  art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 37 ust. 2, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 1 ust. 2, art. 13, art. 17 ust. 1-4
journal: Dz.U. 1961 nr 7 poz 47
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym
article: art. 1, art. 2, art. 3, art. 4, art. 7, art. 19
journal: Dz.U. 1969 nr 27 poz 216
law: Obwieszczenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 30 czerwca 1969 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi W. B., J. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 listopada 2009 r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego - decyzją z dnia 4 marca 2002 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.), nakazał W. i J. B. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej i wymiarach 6,60m na 3,10m (wraz z tarasem) plus 0,80m na 1,60m, położonego na działce o nr ew. [...] w J.

Nie uwzględniając odwołania inwestorów - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 7 października 2002 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - wyrokiem z dnia 13 października 2005 roku, sygn. akt II SA/Gd 2828/02, wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę W. i J. B. na ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 października 2002 r.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wbrew zarzutom skargi organy administracji obu instancji, rozstrzygając sprawę, dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego oraz zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego. Sąd stwierdził także, iż w niniejszej sprawie bezspornym pozostawało, że skarżący wybudowali dom letniskowy na działce nr [...] w J. w 1970 roku bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W dacie realizacji tej inwestycji obowiązywała bowiem ustawa z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, której przepisy art. 2 ust. 1 oraz art. 28 ust. 1 pozwalały na rozpoczęcie robót budowlanych związanych ze wzniesieniem domku letniskowego wyłącznie na podstawie pozwolenia na budowę i tylko na terenach przeznaczonych na ten cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. Tymczasem z ustaleń faktycznych, nie kwestionowanych w skardze, wynikało iż przedmiotowy obiekt zrealizowano bez pozwolenia na budowę oraz na terenie przeznaczonym w planie miejscowym ogólnym zagospodarowania przestrzennego obszaru miejscowości J. pod teren lasów,

a nie przeznaczonym pod zabudowę, chociażby letniskową. Spełnione zostały zatem, w ocenie Sądu, określone w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane, przesłanki zobowiązujące organ administracji do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego z naruszeniem prawa na terenie nie przeznaczonym pod taką inwestycję. Sąd wyjaśnił również,

iż w tym stanie sprawy złożenie wniosku z dnia 4 maja 1977 roku do Urzędu Miasta i Gminy o zalegalizowanie wybudowanego domku letniskowego i brak decyzji będącej wynikiem jego rozpoznania, pozostawało bez wpływu na prawidłowość wydanych przez organy decyzji.

Wnosząc skargę kasacyjną od tego wyroku W. i J. B. jako jej podstawę wskazali:

▪ naruszenie prawa materialnego, tj. art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które polegało na braku ustalenia przez Sąd czy przedmiotowy obiekt budowlany wzniesiony został w zgodzie z przepisami prawa budowlanego i przepisami o planowaniu przestrzennym, obowiązującymi w czasie jego wybudowania,

a w szczególności w zgodzie z przepisem § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 27 lipca 1961 roku w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 38, poz. 197 ze zm.);

▪ naruszenie przepisów postępowania tj. art. 174 pkt 2 w zw. z art. 134 § 1

i art. 135 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie przez Sąd I instancji okoliczności, że organy nadzoru budowlanego - mimo obowiązku wynikającego z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nie zawiesiły postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez właściwy organ zagadnienia wstępnego, objętego postępowaniem skutecznie wszczętym wnioskiem skarżących z dnia 4 maja 1997 roku o wydanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Wyrokiem z dnia 9 stycznia 2007 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt

II OSK 138/06, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadny podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania. Stwierdził natomiast, że skarga kasacyjna zawierała usprawiedliwiony zarzut naruszenia prawa materialnego tj. art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż w sprawie bezspornym pozostawało, że należący do skarżących obiekt budowlany został wybudowany w 1970 roku, a zatem - stosownie do treści art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane, należało w sprawie zastosować przepisy obowiązujące przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku - Prawo budowlane. Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył przy tym, iż zgodnie z ukształtowanym od lat orzecznictwem tegoż Sądu warunkiem koniecznym dla skorzystania przez organ administracyjny

z art. 37 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy jest ustalenie, że usytuowanie obiektu sprzeczne jest z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jego budowy, a nie z postanowieniami planów miejscowych uchwalonych w późniejszym okresie.

Mając powyższe na uwadze, oraz to, iż zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy warunkiem zastosowania przez organy administracyjne instytucji przymusowej rozbiórki obiektu jest równoczesne wystąpienie dwóch przesłanek do wydania takiego orzeczenia, tj. rozpoczęcia budowy lub wybudowania obiektu niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy oraz usytuowania obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Sąd I instancji powinien ustalić czy w dacie budowy (tj. w 1970 roku) obowiązywał na przedmiotowym terenie plan zagospodarowania przestrzennego oraz czy jego ustalenia przewidywały odmienne przeznaczenie działki inwestorów, a także zbadać czy w świetle przepisów obowiązujących w okresie budowy przedmiotowego domku tj. ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku – Prawo budowlane i przepisów wykonawczych do tej ustawy, dom letniskowy skarżących należało uznać za samowolę budowlaną.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 174/07, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 4 marca 2002 r., orzekając jednocześnie, że uchylone decyzje nie mogą być wykonane oraz o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na wstępie, że zgodnie z treścią art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przy czym "przez ocenę prawną, o której mowa w art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (...), należy rozumieć osąd o prawnej wartości sprawy, a ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak też kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku pierwotnego środkami przewidzianymi prawem." (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 września 2005 roku, sygn. III SA/Wa 1434/05, Baza Orzeczeń Lex Polonica).

Kierując się wytycznymi Sądu II instancji zawartymi w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 stycznia 2007 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej kolejności stwierdził, że zgodnie z treścią obowiązującego w dacie budowy art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku Prawo budowlane (Dz. U. nr 7, poz. 46 ze zm.), inwestor - przed przystąpieniem do wykonania obiektu budowlanego – musiał uzyskać pozwolenie na budowę.

Jedyne obiekty budowlane, których budowa nie wymagała w 1970 roku uzyskania pozwolenia, ani zgłoszenia, zostały wskazane w rozporządzeniu Przewodniczącego Komitetu budownictwa, urbanistyki i architektury z dnia 27 lipca 1961 r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową, rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz. U. nr 38, poz. 197 ze zm.). Zdaniem Sądu domek letniskowy skarżących się do nich nie zalicza. W szczególności błędne jest stanowisko skarżących, zgodnie z którym w sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis § 4 ust. 1 pkt 14 ww. rozporządzenia, zgodnie z którym nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego budowa na nieruchomościach obiektów architektury ogrodowej, z wyjątkiem obiektów stawianych na terenach budownictwa osiedlowego, mieszkaniowego oraz ustawianych w miejscach publicznych. Domek należący do skarżących nie stanowi bowiem obiektu architektury ogrodowej. W niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania również przepis § 4 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia, stanowiący, że ani zgłoszenia, ani pozwolenia organów państwowego nadzoru budowlanego nie wymaga budowa na terenach położonych poza granicami administracyjnymi miast i osiedli oraz na terenach ogródków działkowych i ośrodków ogrodniczo-warzywnych w miastach i osiedlach podrzędnych budynków gospodarczych, jak kurniki, altany, szopy, składziki, budki, komórki itp. budynki bez palenisk, o powierzchni zabudowania nie przekraczającej 12m2 i nie wyższych od 3m oraz położonych w odległości większej od 15m od linii rozgraniczającej ulicy. Bezspornym bowiem pozostaje, że powierzchnia zabudowania należącego do skarżących obiektu przekracza 12m2. Również inne wyłączenia dotyczące możliwości budowy bez pozwolenia, lub zgłoszenia, przewidziane w przepisach przedmiotowego rozporządzenia, nie odnoszą się do obiektów budowlanych pełniących funkcję letniskową.

Sąd wyjaśnił również, iż zgodnie z treścią art. 1 ust. 4 pkt 1, 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1961 roku obiekty budowlane to zarówno stałe, jak i tymczasowe, budynki (czyli wszelkie budowle posiadające ściany lub filary bądź słupy i pokrycie), urządzenia budowlane związane z budynkami, obiekty inżynierskie, urządzenia techniczne, instalacje przemysłowe, pomniki, posągi, wodotryski itp. obiekty architektury ogrodowej oraz kapliczki i inne podobne obiekty kultu religijnego. Przez tymczasowe obiekty budowlane należy przy tym rozumieć obiekty budowlane przeznaczone do czasowego użytku, które po upływie okresu, oznaczonego w pozwoleniu na budowę, ulegają rozbiórce lub przeniesieniu, oraz obiekty budowlane nie połączone trwale z terenem i przeznaczone do częstej rozbiórki i składania, jak np.: strzelnice, uliczne kioski, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, cyrki wędrowne, urządzenia rozrywkowe, trybuny na wolnym powietrzu itp.

Jak z powyższego wynika, w świetle przepisów obowiązujących w okresie budowy tzn. przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku - Prawo budowlane oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, na budowę obiektu budowlanego o funkcji letniskowej skarżący musieli uzyskać stosowne pozwolenie, którego nie posiadają (okoliczność bezsporna).

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny miał także na uwadze, iż zgodnie z treścią obowiązującego w dacie budowy art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1961 roku, obiekty budowlane mogły być wznoszone wyłącznie na terenach przeznaczonych na dany cel zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym. O tym w jaki sposób dany teren był przeznaczany na cel budowlany "zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym" stanowiły w 1970 roku przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 7, poz. 47) oraz przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (tekst jednolity: Dz. U. z 1969 roku, nr 27, poz. 216 ze zm.).

Sąd wskazał, że art. 1 ust. 2 pierwszej z ww. ustaw stanowił, iż zadaniem planowania przestrzennego jest ustalenie dla poszczególnych obszarów przeznaczenia i sposobu zagospodarowania terenów na określone cele, z uwzględnieniem potrzeb bieżących i przyszłych wynikających z programu rozwoju gospodarczego i społecznego. Planowanie przestrzenne prowadzone było:

▪ dla obszaru całego Państwa - w ramach perspektywicznych planów rozwoju gospodarki narodowej (art. 2 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy),

▪ dla obszarów poszczególnych województw lub ich części - w ramach planów perspektywicznych rozwoju województw lub ich części (art. 2 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy),

▪ dla obszarów poszczególnych jednostek osadniczych (tj. miast bądź osiedli oraz wsi lub innych miejscowości, które stanowiły skupienie budynków mieszkalnych i wraz z powiązanymi z nimi urządzeniami produkcyjnymi i usługowymi tworzyły określone środowisko życia ludności – art. 2 ust. 2 cyt. ustawy) lub ich części, zespołów tych jednostek, a w przypadkach szczególnych również dla miejscowości nie mających charakteru jednostek osadniczych - w ramach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, zwanych "planami miejscowymi" (art. 2 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy).

Z treści art. 13 cyt. ustawy wynikało nadto, iż miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego mogły być ogólne lub szczegółowe. Plan szczegółowy - zgodnie z art. 17 ust. 1, 3 i 4 cyt. ustawy - sporządzało się dla części obszaru jednostki osadniczej, przewidzianej do zagospodarowania (zabudowy, odbudowy, przebudowy) w okresie bieżącego i najbliższego wieloletniego narodowego planu gospodarczego. Plan ten określał szczegółowo przeznaczenie terenów na poszczególne cele, wyznaczał linie rozgraniczające te tereny, ustalał zasady uzbrojenia i urządzenia terenu, określał linię zabudowy oraz dopuszczalną wysokość zabudowy, a w miarę potrzeby również inne warunki i wytyczne kształtowania zabudowy. Dla obszaru wsi plan szczegółowy sporządzany był tylko dla terenów przeznaczonych pod zabudowę (art. 17 ust. 4). A contrario – dla terenów wsi nie przeznaczonych pod zabudowę planu szczegółowego nie sporządzano.

O tym, iż budować można było jedynie na terenach wyraźnie przeznaczonych pod zabudowę stanowiły również przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Z art. 1 tej ustawy wynikało bowiem, iż budownictwo mieszkaniowe, zagrodowe i gospodarcze oraz budownictwo usługowe i administracyjne na obszarach wsi może być realizowane wyłącznie na terenach wyznaczonych na ten cel, zwanych w dalszym ciągu ustawy "terenami budowlanymi".

Ustawodawca, w art. 2 tejże ustawy, dał pierwszeństwo regulacjom zawartym w planach zagospodarowania przestrzennego – stwierdzając, iż tereny budowlane określają przede wszystkim plany zagospodarowania przestrzennego (art. 2 ust. 1). Dopiero w braku zatwierdzonych planów zagospodarowania przestrzennego tereny budowlane wyznaczane były na podstawie przepisów art. 3-6 ww. ustawy (art. 2 ust. 3).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 cyt. ustawy projekt wyznaczenia terenów budowlanych opracowywany był przez właściwy do spraw planowania przestrzennego organ prezydium powiatowej rady narodowej w porozumieniu z właściwym do spraw rolnych organem tegoż prezydium. Następnie projekt ten był wykładany do wglądu w siedzibie gromadzkiej rady narodowej na okres 21 dni, o czym podawano do wiadomości w sposób przyjęty w danej miejscowości (art. 4 ust. 1 i 2). W okresie wyłożenia projektu do wglądu mieszkańcy wsi oraz zainteresowane jednostki gospodarki uspołecznionej i organizacje społeczne, działające na terenie wsi, mogły zgłaszać uwagi i wnioski dotyczące projektu (art. 4 ust. 3). Projekt wyznaczenia terenów budowlanych zatwierdzało prezydium powiatowej rady narodowej - uchwałą podawaną do powszechnej wiadomości w sposób przyjęty w danej miejscowości (art. 4 ust. 4 i 6).

Wyjątki od opisanej powyżej procedury wyznaczania terenów budowlanych zawierały przepisy art. 7 i art. 19 cyt. ustawy. Zgodnie z art. 7 - w wyjątkowych, gospodarczo uzasadnionych przypadkach organ właściwy do spraw planowania przestrzennego prezydium powiatowej rady narodowej mógł wyrazić zgodę na realizację budownictwa poza terenami budowlanymi. Art. 19 stanowił zaś,

iż do czasu wyznaczenia, przejęcia na własność Państwa i podziału terenów budowlanych, organ miejscowego planowania przestrzennego prezydium powiatowej rady narodowej, na wniosek osoby zainteresowanej, mógł wyrazić zgodę na przeznaczenie jej działki pod zabudowę. Z obu ww. przepisów wynikało, że trzeba było posiadać pozytywną decyzję dotyczącą przeznaczenia terenu pod zabudowę aby można było rozpocząć proces inwestycyjny na terenie nie przeznaczonym pod budownictwo w planie miejscowym lub uchwale zatwierdzającej projekt wyznaczenia terenów budowlanych.

Reasumując Sąd wskazał, że zgodnie z przepisami wskazanych powyżej ustaw, realizacja obiektu budowlanego dopuszczalna była wyłącznie na terenie do tego wyraźnie przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w uchwale o zatwierdzeniu projektu wyznaczenia terenów budowlanych. Jeżeli dla danego terenu nie uchwalono planu miejscowego i nie podjęto przedmiotowej uchwały, a strona nie dysponowała decyzją zezwalającą jej na budowę poza terenem budowlanym, budowa była sprzeczna z przepisami o planowaniu przestrzennym, ponieważ realizowana była na terenie nie przeznaczonym pod zabudowę zgodnie z tymi przepisami.

Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że w 1970 roku dla terenu, na którym został zrealizowany należący do skarżących obiekt budowlany tj. działki nr [...] położonej w J., gmina K., nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (vide – pismo Wójta Gminy z dnia 31 maja 2007 roku, sprostowane pismem z dnia 23 października 2007 roku k. 95 i 117 akt). Zatem teren ten nie był przeznaczony pod zabudowę zgodnie z przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o planowaniu przestrzennym.

Sąd zważył jednak, iż istnieje możliwość, że w stosunku do tego terenu podjęto (obowiązującą w dacie budowy) uchwałę w trybie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o terenach budowlanych na obszarach wsi, przeznaczając go pod budownictwo mieszkaniowe, lub na inny cel. W toku postępowania przed organami nie zbadano powyższej kwestii, nie ustalono także, czy w stosunku do działki skarżących nie wyrażono zgody na zabudowę na podstawie art. 7 lub art. 19 ww. ustawy. Tymczasem dopiero ustalenie tych okoliczności pozwoliłoby jednoznaczne stwierdzić czy działka skarżących również w świetle przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o terenach budowlanych na obszarach wsi nie była przeznaczona pod zabudowę lub też była przeznaczona na inny cel, a co za tym idzie, w sposób nie budzący wątpliwości ustalić czy w niniejszej sprawie zachodzi druga z przesłanek zastosowania przez organy administracji instytucji przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku tj. usytuowanie obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Sąd wskazał jednocześnie, że zgodnie z treścią art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Wojewódzki Sąd Administracyjny może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu - prowadzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny dalszego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, w celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności wskazanych powyżej, byłoby sprzeczne z treścią tegoż przepisu.

Jedynie na marginesie rozważań Sąd stwierdził, że z treści pism Wójta Gminy z dnia 31 maja 2007 roku (k. 95 akt) oraz Urzędu Miasta z dnia 27 lipca 2007 roku (k. 112 akt) wynika, że w organach tych brak jest dokumentów dotyczących zalegalizowania domku letniskowego skarżących, a w szczególności dowodu, że do Urzędu Miasta i Gminy wpłynęło pismo skarżącego J. B. z dnia 4 maja 1977 roku dotyczące tejże legalizacji. Zdaniem Sądu, nie można zatem przyjąć, że strona skarżąca skutecznie wniosła o wszczęcie postępowania administracyjnego w tej sprawie.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż organy obu instancji, wydając decyzje w niniejszej sprawie, naruszyły art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane, ponieważ dokonały jego błędnej wykładni, w wyniku której zbadały jedynie postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji, a tym samym naruszyły także przepisy postępowania tj. art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nie wyjaśniły wszystkich okoliczności istotnych dla należytego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a w szczególności tego czy przedmiotowy obiekt został usytuowany na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie

art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i na podstawie art. 152 ww. ustawy orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane, orzekając jednocześnie o kosztach postępowania.

Sąd zastosował w niniejszej sprawie przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mając na uwadze treść art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), który stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

We wskazaniach co do dalszego postępowania Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ nadzoru budowlanego winien uwzględnić wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku oraz pozostałe wskazania Sądu zawarte w przedmiotowym uzasadnieniu. Organ powinien mieć także na uwadze, iż gdyby w niniejszej sprawie ustalono, że brak jest podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku, koniecznym stałoby się przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 roku.

Ponownie rozpatrując przedmiotową sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 17 lipca 2009 r., nr [...], wydana na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał W. i J. B. rozebrać wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, na terenie działki nr [...], zlokalizowanej w miejscowości J. gmina K., parterowy obiekt budowlany, pełniący funkcję rekreacji indywidualnej, o konstrukcji drewnianej z dachem dwuspadowym i wymiarach 4,23 m na 3,12 m, plus taras zadaszony o wymiarach 2,36 m na 3,08 m.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 27 kwietnia 2009 r. przeprowadził wizję w terenie uzupełniającą, podczas której ustalono, iż obiekt składa się z obiektu zasadniczego o konstrukcji drewnianej, parterowy z dachem dwuspadowym. Obiekt ten jest nietrwale związany z gruntem. Do obiektu przylega taras zadaszony, z dachem dwuspadowym, trwale związany z gruntem. Wymiary obiektu zasadniczego wynoszą 4,23m na 3,12m w tym wnęka o wymiarach 1,07m. na 0,92m. Taras zadaszony o wymiarach 2,36m na 3,08m. Obiekt pełni funkcje rekreacji indywidualnej. Inwestorzy oświadczyli, że obiekt ten należy uznać jako altanę, bo takie było jego pierwotne przeznaczenie.

W dniu 25 marca 2008 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Gminy o przesłanie planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego gminy K. dla działki nr [...], położonej w J., obowiązującego w roku wybudowania tj. w 1970 roku oraz obecnie obowiązującego. Pismem z dnia 30 kwietnia 2008 r. Wójt Gminy wyjaśnił, że w roku 1970 dla działki nr [...] w J., nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego. Na przedmiotowy teren został opracowany plan miejscowy w 1979 roku. Zgodnie z otrzymanym wypisem z planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] w J. położona jest na terenie oznaczanym symbolem 51.R,ZL,WS -tereny rolnicze oraz lasy z terenami wód powierzchniowych śródlądowych.

Pismem z dnia 7 maja 2008 r. organ I instancji zwrócił się do Urzędu Gminy z prośbą o udzielenie informacji, czy w stosunku do działki nr [...], wyrażono zgodę na zabudowę na podstawie art. 7 lub art. 19 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, przeznaczając obszar przedmiotowej działki pod budownictwo mieszkaniowe lub na inny cel. Wójt Gminy pismem z dnia 12 maja 2008 r. poinformował, że nie posiada danych z roku 1961.

Pismem z dnia 9 lipca 2009 r. organ I instancji wezwał W. i J. B. o udzielenie informacji, czy w stosunku do działki nr [...], wyrażono zgodę na zabudowę na podstawie art. 7 lub art. 19 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, przeznaczając obszar przedmiotowej działki pod budownictwo mieszkaniowe lub na inny cel. Inwestorzy na powyższe wezwanie nie przesłali odpowiedzi.

Organ I instancji stwierdził, że z uwagi na wybudowanie przedmiotowego obiektu przed dniem 1 styczniem 1995 r., zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r., znajdują zastosowanie odpowiednie przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Wobec powyższego niezbędne jest, dla prawidłowej oceny odnieść się do przepisów art. 37, a następnie art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Wskazując na treść art. 37 ust. 1 i 2 ww. ustawy organ I instancji wskazał, że zgodnie z otrzymanym obecnie obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, działka nr [...] w J. nie była przeznaczona pod zabudowę. Bezspornym jest, że przedmiotowy obiekt został wybudowany bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, które zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1961 r., było wymagane. Według organu przedmiotowy obiekt pełni funkcję rekreacji indywidualnej i tym samy przed przystąpieniem do jego budowy należało uzyskać pozwolenie na budowę. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 37 ust 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. podjął decyzję.

W odwołaniu od powyższej decyzji W. i J. B. nadal podtrzymali twierdzenie, że przedmiotowy obiekt stanowi altankę.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 20 listopada 2009 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z ustaleń organu I instancji i uzasadnienia decyzji wynika, że na działce nr [...] stanowiącej las, w odległości około 20m od brzegów jeziora M. został wybudowany w 1970 r. obiekt budowlany o konstrukcji drewnianej nietrwale związany z gruntem pełniący funkcją rekreacyjną - bez pozwolenia na budowę. Z ustaleń zawartych w protokole z dnia 27 kwietnia 2009 r. spisanych przy udziale W. i J. B. wynika, że wymiary obiektu wynoszą: 4,23m x 3,12m + zadaszony taras 2,36m x 3,08m. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 174/07 stwierdził na podstawie akt sprawy, że w okresie budowy obiektu, tj. w 1970 roku dla terenu przedmiotowej działki nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zatem teren ten nie był przeznaczony pod zabudowę zgodnie z przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o planowaniu przestrzennym. Jednakże Sąd podkreślił, że istnieje możliwość, że w stosunku do tego terenu podjęto (obowiązującą w dacie budowy) uchwałę w trybie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, przeznaczając go pod budownictwo mieszkaniowe, lub na inny cel. Sąd zobowiązał organ nadzoru budowlanego do wyjaśnienia tej kwestii, a także ustalenia czy w stosunku do działki skarżących nie wyrażono zgody na zabudowę na podstawie art. 7 lub art. 19 ww. ustawy. Zgodnie z art. 7 ww. ustawy w wyjątkowo gospodarczo uzasadnionych przypadkach właściwy organ do spraw planowania przestrzennego prezydium powiatowej rady narodowej mógł wyrazić zgodę na realizację budownictwa poza terenami budowlanymi. Art. 19 stanowił, że do czasu wyznaczenia, przejęcia na własność Państwa i podziału terenów budowlanych, organ miejscowego planowania przestrzennego prezydium powiatowej rady narodowej, na wniosek osoby zainteresowanej, mógł wyrazić zgodę na przeznaczenie tej działki pod zabudowę. Z zacytowanych wyżej przepisów wynikało, że aby rozpocząć budowę na terenie nie przeznaczonym pod budownictwo w planie miejscowym lub uchwale zatwierdzającej projekt wyznaczenia terenów budowlanych trzeba było posiadać pozytywną decyzję dotyczącą przeznaczenia terenu pod zabudowę.

Organ odwoławczy wskazał, że mając na względzie wyrażone w ww. wyroku stanowisko Sądu, organ I instancji uzyskał od Wójta Gminy informację (pismo z dnia 30 kwietnia 2008 r.), że w roku 1970 dla działki nr [...] nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego. Poinformował, że dla obrębu geodezyjnego J. został opracowany miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzony Uchwałą Rady Gminy z dnia 5 lutego 2008 r. Jednakże teren przedmiotowej działki zgodnie z ww. planem wchodzi w obszar terenów rolniczych, lasów z terenami wód powierzchniowych śródlądowych. Ponadto pismem z dnia 12 maja 2008 r. Wójt Gminy poinformował, że nie posiada danych z 1961 r., w związku z tym nie może udzielić informacji, czy w stosunku do przedmiotowej działki wyrażono zgodę na zabudowę na podstawie przepisów art. 7 i art. 19 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi.

Organ odwoławczy dodał, że organ I instancji (pismem z dnia 9 lipca 2008 r.) zwrócił się również do W. i J. B. o przekazanie dowodu w sprawie wyrażenia zgody na zabudowę działki na podstawie art. 7 lub art. 19 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, lecz takiego dowodu strony nie przedłożyły.

Organ odwoławczy podkreślił, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku

z dnia 9 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 138/06 uchylającym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 października 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 2828/02 oddalający skargę W. i J. B. w przedmiocie nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu przyjął, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego warunkiem koniecznym dla skorzystania przez organ administracyjny z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. jest budowa obiektu bez wymaganego pozwolenia na budowę w czasie obowiązywania planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego odmienne przeznaczenie terenu, a wiec chodzi o sprzeczność usytuowania obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jego budowy, a nie o plany miejscowe uchwalone w późniejszym terminie.

Zdaniem organu odwoławczego skoro organ I instancji nie wyjaśnił kwestii dotyczącej wyrażenia zgody na zabudowę przedmiotowej działki na podstawie art.7 lub art. 19 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, to brak było podstaw prawnych do nakazania rozbiórki z przesłanki wymienionej

w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., tj. z uwagi na niezgodność budowy z przepisami o planowaniu przestrzennym.

Wskazując na treść art. 37 i art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w zacytowanym wyżej wyroku wskazał, iż gdyby w niniejszej sprawie ustalono, że brak jest podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawa budowlanego z 1974 r., koniecznym stałoby się przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 2 i art.37 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. Wymienionych w tych przepisach przesłanek do nakazania rozbiórki omawianego obiektu budowlanego organ I instancji nie zbadał. Organ odwoławczy wskazał również na treść art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponadto zwrócił uwagę, że podejmowane rozstrzygnięcia, w sytuacji braku pełnomocnictwa, należy kierować do poszczególnych stron postępowania nawet jak zamieszkują pod tym samym adresem.

Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy zgodził się z organem I instancji, że kwestie dotyczące kwalifikacji przedmiotowego obiektu jako letniskowego rozstrzygnięte zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt. II SA/Gd 174/07. Zdaniem Sądu domku letniskowego skarżących nie można zaliczyć do obiektów nie wymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia wskazanych w § 4 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu budownictwa, urbanistyki i architektury z dnia 27 lipca 1961r. w sprawie państwowego nadzoru budowlanego nad budową rozbiórką i utrzymaniem obiektów budowlanych budownictwa powszechnego (Dz.U. Nr 38 poz.197 ze zm.). Sąd wskazał, że domek należący do skarżących nie stanowi architektury ogrodowej. Ponadto Sąd wskazał, że powierzchnia zabudowania domku przekracza 12 m2, zatem obiekt ten nie spełnia również wymogów obiektów budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę ani zgłoszenia określonych

w § 4 ust. 1 pkt 5 ww. rozporządzenia. Organ odwoławczy wskazał, że powierzchnię zabudowy mierzy się po zewnętrznym obrysie obiektu budowlanego, zatem podnoszone przez stronę kwestie dotyczące powierzchni użytkowej domku letniskowego nie mają znaczenia w tym postępowaniu.

Ponieważ sprawa wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części organ odwoławczy mając na uwadze przepisy art. 138 § 2 k.p.a. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

W skardze na powyższa decyzję W. i J. B. podnieśli, że rozmiary ich altanki-domku to lekka konstrukcja drewniana o powierzchni nieco większej niż 12 m2. W zamierzeniu była to dla skarżących altanka lub domek campingowy. Nie posiada fundamentów, instalacji wodnej, gazowej ani elektrycznej, jest nietrwale związana z gruntem. Nie można więc utrzymywać, że jest domem letniskowym. Zdaniem skarżących stosowanie przez organy nadzoru budowlanego późniejszych przepisów jest bezzasadne. Wskazali, że pismem z dnia 4 maja 1977 r. zwrócili się do Urzędu Miasta i Gminy o zalegalizowanie przedmiotowego obiektu, lecz nie otrzymali odpowiedzi na piśmie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).

Zgodnie z treścią art. 138 § 1 i 2 k.p.a. organ odwoławczy, po rozpoznaniu odwołania w niniejszej sprawie, w zależności od dokonanej oceny prawidłowości decyzji pierwszo-instancyjnej, mógł wydać decyzję utrzymującą zaskarżoną decyzję w mocy, uchylającą zaskarżoną decyzję i orzekającą co do istoty sprawy bądź uchylającą zaskarżoną decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji kasacyjnej ocenia jedynie jej legalność w zakresie ograniczającym się do wystąpienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

W ocenie Sądu organ II instancji zasadnie uznał, że w postępowaniu

I-instancyjnym nie wyjaśniono okoliczności mających istotne znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Mieć w tym miejscu należy na uwadze, że organ I instancji, rozpatrując przedmiotową sprawę, związany był oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 października 2007 r., sygn. akt II SA/Gd 174/07.

W wyroku tym Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ nadzoru budowlanego winien uwzględnić wykładnię art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku oraz pozostałe wskazania Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku. Organ powinien mieć także na uwadze, że gdyby w niniejszej sprawie ustalono, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 roku, koniecznym stałoby się przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu ustalenie czy w sprawie nie zachodzą przesłanki rozbiórki

z art. 37 ust. 1 pkt 2 i art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 roku.

Ponadto Sąd w ww. wyroku ustalił, że w 1970 roku dla terenu, na którym został zrealizowany przedmiotowy obiekt budowlany nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zatem teren ten nie był przeznaczony pod zabudowę zgodnie z przepisami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o planowaniu przestrzennym. Sąd zważył jednak, że istnieje możliwość, iż w stosunku do tego terenu podjęto (obowiązującą w dacie budowy) uchwałę w trybie ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku o terenach budowlanych na obszarach wsi, przeznaczając go pod budownictwo mieszkaniowe, lub na inny cel. Jak podkreślił Sąd, w toku postępowania przed organami nie zbadano powyższej kwestii, nie ustalono także, czy w stosunku do działki skarżących nie wyrażono zgody na zabudowę na podstawie art. 7 lub art. 19 ww. ustawy. Tymczasem dopiero ustalenie tych okoliczności pozwoliłoby jednoznaczne stwierdzić czy działka skarżących również w świetle przepisów ustawy

z dnia 31 stycznia 1961 roku o terenach budowlanych na obszarach wsi nie była przeznaczona pod zabudowę lub też była przeznaczona na inny cel, a co za tym idzie, w sposób nie budzący wątpliwości ustalić czy w niniejszej sprawie zachodzi druga z przesłanek zastosowania przez organy administracji instytucji przymusowej rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku tj. usytuowanie obiektu na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę.

Do przytoczonych wyżej wskazań Sądu organ I instancji się nie zastosował, naruszając w ten sposób art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Tymczasem ustalenie, czy przedmiotowa działka została przeznaczona pod zabudowę w trybie art. 7 lub art. 19 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, jest niezbędne do prawidłowego zastosowania norm określonych w art. 37 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 37 ust. 1 tejże ustawy obiekt budowlany, wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, podlega przymusowej rozbiórce gdy organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt ten:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Ustęp 2 cytowanego przepisu wskazuje nadto na możliwość wydania decyzji o przymusowej rozbiórce obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami nie wymienionymi w ustępie 1.

W przedmiotowym postępowaniu nie ustalono zatem również czy w niniejszej sprawie zachodzą, czy też nie zachodzą, przesłanki uzasadniające rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 37 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane 1974 roku.

W niniejszej sprawie organ I instancji ustalił wyłącznie, że w roku 1970 dla działki, na której usytuowany jest przedmiotowy obiekt budowlany nie obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego. Ponadto organ I instancji wskazał, że z informacji Wójta Gminy wynikało, że nie posiada on danych z 1961 r., w związku z tym nie może udzielić informacji, czy w stosunku do tejże działki wyrażono zgodę na zabudowę na podstawie art. 7 lub art. 19 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi. Informacji takich nie udzielili również inwestorzy.

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany co podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Oznacza to, że obowiązek przeprowadzenia całego postępowania co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie

i nie może być przerzucony na stronę. Ciężar dowodu na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obciąża przy tym organ administracji publicznej. Jeżeli strona przedstawi niepełny materiał dowodowy organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić. Organ winien przy tym mieć na uwadze, iż z treści przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a. wynika, że postępowanie dowodowe oparte jest na zasadzie oficjalności co oznacza, iż organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego. Zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i w tym celu dopuścić jako dowód w sprawie wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 2000 roku, sygn. akt V SA 1816/00, LEX nr 77645, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2000 roku, sygn. akt V SA 948/00, LEX nr 50114). Ponadto, po przeprowadzeniu powyższego postępowania, organ I instancji winien wydać decyzję, której uzasadnienie powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).

Poprzestanie zatem przez organ I instancji na opisanej wyżej informacji od Wójta Gminy, jak również na stwierdzeniu, że inwestorzy nie udzielili informacji odnośnie uzyskania ewentualnej zgody na zabudowę przedmiotowej działki w trybie art. 7 lub art. 19 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi, należało uznać za naruszenie ww. przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy. Organ I instancji powinien był przeprowadzić dowód z przesłuchania skarżących. Następnie ocenić, czy w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone nie tylko w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane z 1974 r., lecz również w art. 37 ust. 1 pkt 2 oraz art. 37 ust. 2 tejże ustawy.

Odnosząc się do treści skargi Sąd miał na względzie, że odnośnie kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego, jako domku letniskowego, nie zaś jako architektury ogrodowej, dokonał już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 października 2007 r. Oceną prawną w tym zakresie, orzekający w obecnym składzie, Sąd był związany na mocy art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Za bezzasadne zatem należało uznać twierdzenia skarżących, że przedmiotowy obiekt budowlany jest altaną.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny uznają, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.