Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2781/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-20 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika

SENTENCJA

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi D. W., M. W., M. W., J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia złożenia z uchybieniem terminu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy postanawia: odmówić D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek D. W. i M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika.

Z nadesłanego przez wnioskodawców formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2 781 zł. miesięcznie. Podali, że są współwłaścicielami dwóch działek o powierzchni 2 488 m². Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. Dodali, że w domu nie posiadają ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego.

Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 22 stycznia br. wnioskodawcy zostali zobowiązani do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:

- właściwego uzasadnienia wniosku poprzez podanie okoliczności wskazujących na złą sytuację majątkową,

- podania gdzie wnioskodawcy zamieszkują (dom, mieszkanie, należy podać wielkość w m²), oraz jaki tytuł prawny posiadają do mieszkania/domu, w którym przebywają (np. tytuł własności, spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu, najmu, itp.),

- podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny (żywność, opłaty stałe, leki, media, itp.), wydatki te należało i aktualnych wydatków związanych z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, w którym skarżący mieszkają;

- do wskazania oraz udokumentowania innych niż związane z utrzymaniem mieszkania stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym skarżących z podaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, poniesionych w przeciągu ostatnich 3 miesięcy,

- do nadesłania dokumentów potwierdzających wysokość aktualnie otrzymywanych przez skarżących świadczeń emerytalnych;

- podania, czy posiadają, lub czy osoby wspólnie zamieszkujące, posiadają pojazdy mechaniczne, jeśli tak, należy podać markę i rok produkcji oraz koszty związane z utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie, naprawy),

- wskazania czy otrzymują pomoc od dzieci, rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych,

- nadesłania kopii wyciągu z rachunku bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie 3 miesiące,

- nadesłania kopii zeznania podatkowego za rok 2013 wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym,

- wskazania czy pod adresem zamieszkania wnioskodawców N. prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci firm: U. T. J. W. oraz firmy J. M. W., które to firmy posiadają swój adres w ww. miejscu,

- podania czy J. W. i M. W. zamieszkują wspólnie z wnioskodawcami, skoro w niniejszej sprawie wymienieni są jako zamieszkujący pod wspólnym adresem z wnioskodawcami, a ponadto jak wynika z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki wynika, że prowadzą swoje firmy pod adresem zamieszkania skarżących,

- wskazania i udokumentowania dochodów J. W. i M. W.

W dniu 19 lutego 2015 r. do Sądu wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia, z których wynika, że wnioskodawcy mieszkają w N. w mieszkaniu o nr [...], o pow. 57 m2. Wskazali, ze ich emerytury są na poziomie minimum socjalnego i wydatki z uwagi na prowadzenie tak licznych spraw sądowych są nie do wytrzymania. Dodali, że w ich mieszkaniu nie ma zimnej wody i ogrzewania. Nie mają kont bankowych. Dzieci wnioskodawców nie prowadzą z nimi wspólnego gospodarstwa. Nie mają pojazdów mechanicznych poza rowerami, nie otrzymują pomocy od dzieci, znajomych i organizacji społecznych. Dodali, że J. W. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. M. W. również nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, przy czym zaznaczono, że być może założyła działalność gospodarczą pod adresem w N., ale jeżeli zarejestrowała, to bardzo niedawno, nie osiąga jeszcze żadnych dochodów, być może, że będzie to działalność internetowa, do której też są potrzebne nakłady na opłaty czy ZUS. Wnioskodawcy dodali, że na żywność mają mniej niż 900 zł., z leków kupują tylko te ratujące życie.

Załączyli kopie dokumentów PIT 40A za 2013 r., z których wynika, że M. W. osiągnął w 2013 r. dochód 21 401 zł., a D. W. 17 673 zł.

W niniejszej sprawie zważono, co następuje.

Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.

Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.

W ocenie referendarza sądowego dane zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie były na tyle ogólnikowe i niepełne, że wymagane było wezwanie do dodatkowych wyjaśnień. Skarżący nadesłali wprawdzie dodatkowe informacje, jednakże informacje te nadal są niepełne i niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony (nie podano jakie strona ponosi miesięczne wydatki, a jest to informacja ważna, gdyż dopiero porównanie koniecznych wydatków z wpływami pozwoli na prawidłową ocenę możliwości materialnych strony). Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcach spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy.

Z tych względów należy przyjąć, że dochód wnioskodawców na poziomie 2 781 zł jest wystarczający na pokrycie kosztów niniejszego postępowania. Brak informacji o kosztach utrzymania skarżących nie pozwala na dywagowanie, na jakim poziomie kształtują się rzeczywiste możliwości płatnicze skarżących. To jednak, co skarżący ujawnili we wniosku, podlega ocenie i prowadzi do przyjęcia, że skarżący nie wykazali, iż nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.

Dodatkowo za niewiarygodne należy przyjąć twierdzenie, że wnioskodawcy prowadzą gospodarstwo domowe sami, skoro w niniejszej skardze podano jako miejsce zamieszkania J. W. i M. W. ten sam adres, co adres wnioskodawców. Ponadto z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki wynika, że J. W. i M. W. prowadzą swoje firmy pod adresem zamieszkania skarżących. Albo zatem dzieci wnioskodawców z nimi nie mieszkają i zostają "dopisani" do skarg, albo oświadczenie o tym, że wnioskodawcy sami prowadzą gospodarstwo domowe jest nieprawdziwe. Którakolwiek z odpowiedzi nie okazałaby się trafna, takie postępowanie wnioskodawców świadczy jednak o tym, że wniosek o przyznanie prawa pomocy nie zawiera wiarygodnych danych.

Należy również wskazać, że - jak wyżej zaznaczono - z danych zawartych w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonych przez Ministerstwo Gospodarki wynika, że J. W. prowadzi pod firmę U. T. J. W. (data rozpoczęcia działalności 1 sierpnia 1996 r., firma prowadzona nadal) oraz M. W. prowadzi firmę J. M. W. (od 9 września 2014 r. do dziś). Firmy te mają swoje siedziby pod adresem zamieszkania skarżących. Dane te są oficjalne (dostępne na stronie http://prod.ceidg.gov.pl) i stanowią dokument w rozumieniu prawa. W związku z powyższym oświadczenie wnioskodawców na temat nieprowadzenia przez ww. osoby firm pod adresem zamieszkania wnioskodawców, należy uznać za niewiarygodne.

Składanie niepełnych czy też niewiarygodnych oświadczeń i brak współpracy z sądem pomimo stosownych wezwań utrudnia ocenę rzeczywistych zdolności finansowych skarżących. Wnioskodawcy pozbawili w ten sposób orzekającego możliwości wnikliwej i szczegółowej oceny ich sytuacji materialnej, a w konsekwencji przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z tych też przyczyn, uznano, że wnioskodawcy nie są osobami, o których mowa w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., a ich sytuacja materialna nie uzasadnia zwolnienia z kosztów sądowych z powodu ubóstwa.

Ustosunkowanie się do zarządzenia w sposób selektywny skutkuje odmową przyznania prawa pomocy, co wydaje się oczywistą konsekwencją takiego zastosowania się do wezwania. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.