Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 153/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Tomasz Szmydt (spr.) Protokolant referent stażysta Joanna Berbecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lipca 2015 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia[...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] zaskarżyła w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2014 r. Nr [...], uchylające postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...]. Organ odwoławczy jednocześnie umorzył postępowanie w przedmiocie odmowy wszczęcia, z wniosku P. R., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2003 r.

Zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. Nr [...], Prezydent [...], działając na wniosek użytkownika wieczystego - Spółdzielni Mieszkaniowej [...]", orzekł o zatwierdzeniu projektu podziału nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obrębu [...], położonej przy ul. [...], w sposób wykazany na mapie zaewidencjonowanej w Powiatowym Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. pod numerem [...].

Wnioskiem z dnia [...] lipca 2013 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., wpłynął wniosek P. R., który zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2003 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. orzekło o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...], oznaczonej jako działka nr [...]z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w Dzielnicy U.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż w świetle akt sprawy należało uznać, iż wnioskodawca nie ma interesu prawnego, by kwestionować decyzję.

W dniu [...] czerwca 2014 r., do Kolegium wpłynął wniosek P. R. o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...]. Skarżący wskazał, iż wydając ww. postanowienie Kolegium nie dokonało należytej analizy obecnej sytuacji wnioskodawcy, bowiem o ile występując uprzednio z wnioskami o zbadanie legalności kwestionowanej decyzji, nie legitymował się tytułem prawnym do nieruchomości, o tyle obecnie sytuacja ta uległa zmianie. Na dowód powyższego P. R. załączył do akt sprawy zawiadomienie Sądu Rejonowego [...] XIII Wydziału Ksiąg Wieczystych, o wyodrębnieniu lokalu i założeniu dla niego nowej księgi wieczystej - [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazało, że zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do art. 28 k.p.a. tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy kwestionowana decyzja.

Organ administracji obowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czy żądanie pochodzi od podmiotu legitymującego się przymiotem strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.05.2001 r. sygn. akt IV SA 599/99, LEX nr 54727).

Pojęcie strony zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a., z którego wynika, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

W myśl ugruntowanego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego źródłem interesu prawnego określonego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu w zakresie stosunku prawnego regulowanego tym przepisem. To z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym - bycia stroną tego postępowania, o jakiej mowa w art. 28 k.p.a. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1998 roku, sygn. akt: II SA 1390/98, publ.: LEX nr 41818, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 1998 roku, sygn. akt: II SA 1104/98, publ.: LEX nr 41301). Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym mówiąc inaczej znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.

Należy zatem odróżnić interes faktyczny oraz interes prawny, który ma charakter materialnoprawny, a zatem musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.09.2001 r. sygn. akt I SA 2326/00, LEX nr 54528).

Organ wskazał, że wnioskodawca żąda stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...]z dnia [...] września 2003 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w Dzielnicy U.

Stroną postępowania zakończonego powyższą decyzją był użytkownik wieczysty ww. nieruchomości - Spółdzielnia Mieszkaniowa [...].

W zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...], Kolegium wskazało, że wnioskodawca nie ma w sprawie dotyczącej praw do przedmiotowej nieruchomości interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., bowiem nie był i nie jest właścicielem działki objętej kwestionowaną decyzją Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2003 r.

Organ podkreślał, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w przypadku podziału nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z art. 97 ust. lit.a dokonuje się go na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym wnioskujący powinien dołączyć do wniosku, m. in. dokument stwierdzający tytuł prawny (ust. 1a pkt 1). Oznacza to, że o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż są to podmioty władne do dysponowania nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, a tym samym mają interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego - mogą żądać stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej czy też wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji podziałowej i uczestniczyć w postępowaniu nadzorczym (wyrok NSA z 7 lutego 2002 r.,I SA 1719/00).

Z księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości [...] wynika, iż stanowi ona własność Miasta [...] w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...] oraz osób fizycznych w różnych udziałach związanych z własnością wyodrębnionych lokali, w tym między innymi P. R., co wynika z księgi wieczystej [...] Organ wskazał, że w dacie wydania przez Prezydenta [...] ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, znajdującej się w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowej, wnioskodawca nie posiadał do tej nieruchomości praw rzeczowych, niemniej jednak nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, że obecnie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu administracyjnym z tytułu posiadania udziału w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości.

Organ jednocześnie podkreślił, że wniosek P. R. z dnia [...] lipca 2013 r. dotyczący oceny legalności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w Dzielnicy U., rozpatrzony zostanie w odrębnym postępowaniu.

Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] zaskarżyła w całości ostateczne postanowienie wydane dnia [...] grudnia 2014 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze Nr [...].

Organowi skarżąca zarzucała naruszenie przepisów postępowania polegających na:

błędnej wykładni, a w rezultacie niewłaściwym zastosowaniu art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że P. R., który złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności ww. decyzji i jest uprawniony do wszczęcia postępowania w tym zakresie,

nie zastosowaniu art. 153 oraz art. 170 ppsa, a tym samym nie uwzględnieniu przez organ faktu, że sprawa z wniosku P. R. o wznowienie postępowania została prawomocnie zakończona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1719/05, w którym WSA potwierdził, że P. R. nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu o wznowienie postępowania, sprawa z wniosku P. R. o stwierdzenie nieważności decyzji została prawomocnie zakończona wyrokiem NSA z dnia 18 września 2009 r. I OSK 1287/08 oddalającym złożoną przez P. R. skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 199/08. W ramach ww. wyroku NSA potwierdził, że P. R. nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.

niewłaściwym zastosowaniu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz niezastosowaniu art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., skutkującym wadliwym uchyleniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia SKO z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] i umorzeniem postępowania w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2003 r., zamiast utrzymania w mocy ww. postanowienia SKO z dnia [...] maja 2014 r.

Skarżący wskazując na powyższe zarzuty, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa oraz art. 200 ppsa wnosiło o uchylenie zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. znak [...] z dnia [...] grudnia 2014 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Sąd przeprowadzając kontrolę zgodnie ze wskazanymi kryteriami doszedł do przekonania, że skarga podlegała oddaleniu w całości.

Zgodnie z przepisem art. 157 § 2 k.p.a. wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może skutecznie domagać się strona, a więc stosownie do art. 28 k.p.a. tylko taki podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy kwestionowana decyzja.

Organ administracji obowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czy żądanie pochodzi od podmiotu legitymującego się przymiotem strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.05.2001 r. sygn. akt IV SA 599/99, LEX nr 54727).

Pojęcie strony zostało zdefiniowane w art. 28 k.p.a., z którego wynika, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego źródłem interesu prawnego określonego podmiotu do udziału w postępowaniu administracyjnym jest przepis prawa materialnego, kształtujący sytuację prawną tego podmiotu w zakresie stosunku prawnego regulowanego tym przepisem. To z prawa materialnego wypływa legitymacja prawna do udziału w postępowaniu administracyjnym - bycia stroną tego postępowania, o jakiej mowa w art. 28 k.p.a. O istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1998 roku, sygn. akt: II SA 1390/98, publ.: LEX nr 41818, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 1998 roku, sygn. akt: II SA 1104/98, publ.: LEX nr 41301).

Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym mówiąc inaczej znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.

Należy przy tym odróżnić interes faktyczny oraz interes prawny, który ma charakter materialnoprawny, a zatem musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27.09.2001 r. sygn. akt I SA 2326/00, LEX nr 54528).

Organ wskazał, że wnioskodawca żąda stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w Dzielnicy U. Organ podkreślał, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w przypadku podziału nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z art. 97 ust. lit.a dokonuje się go na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym wnioskujący powinien dołączyć do wniosku, m. in. dokument stwierdzający tytuł prawny (ust. 1a pkt 1).

Oznacza to, że o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż są to podmioty władne do dysponowania nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, a tym samym mają interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego - mogą żądać stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej czy też wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji podziałowej i uczestniczyć w postępowaniu nadzorczym (wyrok NSA z 7 lutego 2002 r.,I SA 1719/00).

Zgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym, treść księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości [...] wskazuje, iż stanowi ona własność Miasta [...] w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...] oraz osób fizycznych w różnych udziałach związanych z własnością wyodrębnionych lokali, w tym między innymi P. R., co wynika z księgi wieczystej [...].

Organ wskazał, że w dacie wydania przez Prezydenta [...] ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, znajdującej się w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowej, wnioskodawca nie posiadał do tej nieruchomości praw rzeczowych, niemniej jednak nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, że obecnie przysługuje mu przymiot strony w postępowaniu administracyjnym z tytułu posiadania udziału w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości.

Stanowisko organu odwoławczego należało uznać, za słuszne i prawidłowe. Osoba fizyczna czy prawna jeśli uzyskała tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości nabywa interes prawny do wzruszenia decyzji ostatecznej, która dotyczy tej nieruchomości.

Organ w przedmiotowej sprawie wskazał, że wnioskodawca żąda stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2003 r. zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...], oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w Dzielnicy U.

Organ podkreślał, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w przypadku podziału nieruchomości w oparciu o przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z art. 97 ust. lit.a dokonuje się go na wniosek osoby, która ma w tym interes prawny, przy czym wnioskujący powinien dołączyć do wniosku, m. in. dokument stwierdzający tytuł prawny (ust. 1a pkt 1). Oznacza to, że o zatwierdzenie projektu podziału nieruchomości może wystąpić jej właściciel, współwłaściciel, użytkownik wieczysty lub współużytkownik wieczysty, gdyż są to podmioty władne do dysponowania nieruchomością w ramach przysługującego im prawa, a tym samym mają interes prawny, aby żądać czynności organu. Podmioty te są tym samym stronami postępowania administracyjnego. Te podmioty również - jako strony postępowania podziałowego – mogą niewątpliwie żądać stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej czy też wznowienia postępowania zakończonego wydaniem decyzji podziałowej i uczestniczyć w postępowaniu nadzorczym (wyrok NSA z 7 lutego 2002 r.,I SA 1719/00).

Organ wskazał, że w dacie wydania przez Prezydenta [...] ostatecznej decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, znajdującej się w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowej, wnioskodawca P. R. nie posiadał do tej nieruchomości praw rzeczowych, niemniej jednak nie budziło wątpliwości organu odwoławczego, że obecnie przysługuje mu przymiot strony w nieważnościowym postępowaniu administracyjnym z tytułu posiadania udziału w prawie użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości.

Stanowisko organu odwoławczego należało uznać, za słuszne i prawidłowe. Osoba fizyczna czy prawna jeśli uzyskała tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości nabywa interes prawny do wzruszenia w trybie nieważnościowym decyzji ostatecznej, która dotyczyła tej nieruchomości.

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji traktowane jest jako nowe postępowanie w sprawie i toczy się według przepisów art. 157 k.p.a. Zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie - o stwierdzenie nieważności decyzji, ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2014 r., VII SA/Wa 116/14).

Należy przyjąć, że w postępowaniu nadzwyczajnym, w tym nieważnościowym, stronami postępowania są niewątpliwie strony biorące udział w postępowaniu zwykłym lub ich następcy prawni.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest jednak nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2012 r., II OSK 2241/10, LEX nr 1138119, wyrok NSA z dnia 23 lipca 2008 r., I OSK 373/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 lutego 2010 r., I SA/Wa 1905/09, wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 kwietnia 2011 r., IV SA/Wa 248/11, LEX nr 995602).

Występują sytuacje, w których stroną postępowania nieważnościowego jest podmiot, który wprawdzie nie był stroną w postępowaniu zwykłym, jednak ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym (m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 sierpnia 2010 r., IV SA/Wa 1919/09, LEX nr 758914, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 czerwca 2013 r., II SA/Kr 359/13 ).

Należało uznać, że w przedmiotowej sprawie P. R., miał interes prawny w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] września 2003r., zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej [...], oznaczonej jako działka nr[...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w Dzielnicy U. Zgodnie z ustalonym w sprawie stanem faktycznym, treść księgi wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości [...] wskazuje, iż stanowi ona własność Miasta [...] w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni Mieszkaniowej [...] oraz osób fizycznych w różnych udziałach związanych z własnością wyodrębnionych lokali, w tym między innymi P. R., co wynika z księgi wieczystej [...].

Decyzja z dnia [...] września 2003r. wkracza bowiem poprzez swój zakres w prawo rzeczowe, jakie nabył i obecnie posiada wnioskodawca. Nie sposób przyjąć założenia, że użytkownik wieczysty nie może z uwagi na brak interesu prawnego złożyć skutecznie wniosku o wszczęcie postępowania w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji, która m.in. dotyczyć tego prawa, nawet jeśli prawo to powstało po wydaniu takiej decyzji.

Odnosząc się do dalszej części skargi, należy wskazać, że wykładnia wskazana przez Sąd, nie powoduje rozszerzenia w sposób nieuprawniony kręgu stron mogących składać wniosek o wszczęcie postępowania w trybie 156 § 1 k.p.a. Skarżący myli możliwość wszczęcia postępowania w trybie nieważnościowym, od skutków i przesłanek takiego postępowania. Przepisy dotyczące postępowania nieważnościowego dają organowi możliwość wydania orzeczenia o nieważności jedynie w sytuacji spełnienia ściśle określonych, wykładanych zawężająco przesłanek. Konstrukcja tych przepisów jest gwarantem stabilności decyzji administracyjnych. Nie narusza przy tym tej zasady sama możliwość skutecznego zainicjowania postępowania, nawet w sytuacji gdy krąg stron jest obecnie większy niż ten, który był właściwy w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności.

Organ odwoławczy, wbrew zarzutom skargi, dokonał zatem prawidłowej wykładni art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. przyjmując, że P. R. legitymuje się przymiotem strony w postepowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] września 2003r.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi, tj. naruszenia art. 153 oraz art. 170 ppsa, poprzez nie uwzględnienie przez organ faktu, że sprawa z wniosku P. R. o wznowienie postepowania została prawomocnie zakończona wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2006r. sygn.. akt I SA/Wa 1719/05, w którym WSA potwierdził, że P. R. nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu o wznowienie postępowania, sprawa z wniosku P. R. o stwierdzenie nieważności decyzji została prawomocnie zakończona wyrokiem NSA z dnia 18 września 2009 r. I OSK 1287/08 oddalającym złożoną przez P. R. skargę kasacyjną od wyroku WSA z dnia 19 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 199/08. W ramach ww. wyroku NSA potwierdził, że P. R. nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji, należy wskazać, że zarzut ten nie jest zasadny.

Sądy, na których orzeczenia powołuje się skarżący, orzekały na podstawie całkowicie odmiennego stanu faktycznego. Wnioskodawca nie posiadał wówczas tytułu prawnorzeczowego do przedmiotowego gruntu. Na datę wydania obu orzeczeń w przedmiotowej sprawie przez organ, sytuacja ta uległa już zmianie, co wnioskodawca wykazał (m.in. zawiadomienie o dokonaniu wpisu do Księgi Wieczystej z dnia [...].05.2013r., [...]).

Ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyrok NSA z dnia 22 września 1999 r., I SA 2019/98, powołany w tezie 7 lit. a). Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana – po wydaniu orzeczenia sądowego – istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie.

Należy wskazać, że w zestawieniu ze stanem faktycznym w oparciu, o który procedowały Sądy wydając wskazane przez skarżącego orzeczenia, nastąpiła właśnie taka istotna zmiana okoliczności faktycznych (nabycie przez wnioskodawcę prawa rzeczowego do przedmiotowego gruntu). Nie występuje zatem w przedmiotowej sprawie związanie w rozumienia art. 153 oraz 170 ppsa.

Na zakończenie, należy jeszcze wskazać, że w świetle okoliczności niniejszej sprawy, organ rozpoznając sprawę dopełnił obowiązki przewidziane w art. 7 k.p.a., art.8 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Organ wykazał bowiem niezbędną dbałość o dokładne wyjaśnienie sprawy, a wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone. Motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź, co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.