Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 209/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2015-05-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a i c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 13, art. 130a ust 10,
journal: Dz.U. 2010 nr 152 poz 1018
law: Ustawa z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.
article: art. 138 par 1 pkt 2 w zw. z art. 105 par 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 maja 2015 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdów uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Starosta postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , wydanym na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, art. 130a ust. 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, po rozpoznaniu wniosku M. P. z dnia [...] r. w sprawie wynagrodzenia tytułem zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów, w tym kosztów usunięcia z drogi, orzekł o przyznaniu M. P., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Usługowy Zakład Mechaniki Pojazdowej w D., wynagrodzenie w łącznej kwocie [...] zł, w tym: [...] zł za holowanie i [...] zł za przechowywanie, za okres od dnia usunięcia pojazdu z drogi do upływu 6-miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 zmienionej ustawy Prawo o ruchu drogowym. Rozstrzygnięcie dotyczyło następujących pojazdów:

1. motorower [...] bez nr rej. - za okres [...]

2. samochód , nr rej. [...] - za okres od[...]

3. samochód [...] nr rej. [...] - za okres od[...]

4. samochód [...] nr rej. [...] - za okres od [...]

5. motorower [...] nr rej. [...] - za okres od [...]

6. motorower[...] , nr rej. [...] - za okres od [...]

7. samochód [...] nr rej. [...] - za okres od [...]

8. samochód [...] nr rej. [...] - za okres od [...]

9. samochód[...] , nr rej. [...] - za okres od [...]

10. samochód[...] , nr rej. [...] - za okres od [...]

11. samochód [...] nr rej. [...] za okres od [...]

12. samochód [...] nr rej. [...] - za okres od [...]

13. samochód[...] , nr rej. [...] - za okres od [...]

Jednocześnie Starosta odmówił zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, ponad kwotę orzeczoną w punkcie 1.

W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, iż w dniu [...] r. wpłynął wniosek M. P. w sprawie przyznania wynagrodzenia w kwocie [...] zł tytułem zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru [...] pojazdów wyszczególnionych w tabeli pojazdów, w tym kosztów usunięcia z drogi, za okres od dnia ich usunięcia z drogi do upływu 6-miesięcznego terminu przechowywania, tj. terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienionej Prawo o ruchu drogowym. Do wyliczenia należności wnioskodawca przyjął kwotę brutto [...] zł za jednorazową usługę holowania wraz z załadunkiem i wyładunkiem pojazdu oraz stawki [...] zł za jedną dobę przechowywania motoroweru i [...] zł za jedną dobę przechowywania samochodu osobowego, które to stawki wynikają z postanowień SKO z dnia [...]

Organ I instancji przyjął za zasadną zaproponowaną przez M. P. kwotę [...] zł za jednorazową usługę holowania pojazdu, a także stawkę [...] zł za jedną dobę przechowywania motoroweru. Natomiast stawkę zaproponowaną w wysokości [...] zł za jedną dobę przechowywania samochodu osobowego, organ I instancji uznał za zawyżoną i za podstawę obliczenia wynagrodzenia dla tych samochodów przyjął stawkę [...] zł brutto/doba.

Zażaleniem z dnia [...] r. M. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, orzeczenie o wynagrodzenia w kwocie [...] zł (brutto) oraz przyznanie odsetek ustawowych za zwłokę od [...] r. do dnia zapłaty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 123 oraz art. 144 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 130a pkt 10h ustawy z dnia 21 marca 1985 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260) i art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010r. Nr 152, poz. 1018), uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że kwestia kosztów związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów pozostaje wyłącznie domeną ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu uwzględniającym zmianę wprowadzoną ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), jak też dalsze zmiany wprowadzone do dnia złożenia wniosku. Powołując się na dokonane zmiany ustawy oraz uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/10, przy uwzględnieniu nadto przepisu art. 13 ustawy zmieniającej, za uprawnione uznało Kolegium przyjęcie, iż w odniesieniu do postępowania wszczętego w obecnym stanie prawnym kwestia zapłaty kosztów, o jakich mowa w art. 130a pkt 10h podlega wyłącznej regulacji tego przepisu. W ocenie Kolegium, znowelizowane przepisy w sposób wyczerpujący uregulowały kwestię ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciążając obowiązkiem ich poniesienia osobę będącą właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Organ I instancji w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia powołał przepis art. 130a pkt 10f ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednakże podstawa ta nie uprawnia do powiązania żądania przyznania wnioskowanych kosztów z trybem opartym na przepisach art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012r., poz. 1015 t.j.) w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011r. Nr 46, poz. 1137). Poszukiwanie innych dróg zapłaty kosztów na rzecz prowadzącego parking nie może być czynione na gruncie prawa administracyjnego. Ewentualna niewłaściwa praktyka organów w tym względzie nie może tworzyć prawa. Ustawodawca konsekwentnie wskazał beneficjenta opłat, podmiot zobowiązany do uiszczenia opłat, stąd ustawodawca konsekwentnie pominął, jako uprawnionego do uzyskania kosztów, o jakich mowa w art. 130a ust. 10 prowadzącego parking strzeżony, kwestię sposobu ustalenia opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów przez prowadzącego parking, uznając, iż wyłącznie uprawnionym do ich uzyskania jest powiat, a ten realizując nałożone zadania publicznoprawne zobowiązany jest zapewnić wykonanie obowiązków z art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, płacąc za to określoną w umowie z wyznaczonym podmiotem cenę usługi.

Z tych to powodów Kolegium uznało, iż podmiotowi prowadzącemu parking

strzeżony, za usługę usunięcia pojazdu i przechowywania na parkingu strzeżonym należy się wynagrodzenie ustalone ze starostą w ramach nawiązania stosunku wyznaczenia podmiotu, a spory w tym względzie winien rozstrzygać sąd cywilny.

Pismem z dnia [...] r. M. P. złożył skargę na ww. postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 368/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny, wskutek rozpoznania skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie.

Sąd podzielił stanowisko organu II instancji zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż w obecnym stanie prawnym nie ma podstaw przyznania skarżącemu kosztów objętych unormowaniem art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym w trybie przewidzianym w art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 t.j.) w zw. z § 3 pkt 1 lit. a i § 4 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2011 r. Nr 46, poz. 1137) oraz art. 130 a ust. 10f ustawy. W ocenie Sądu, znowelizowane przepisy w sposób wyczerpujący uregulowały kwestię ponoszenia kosztów związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania, obciążając obowiązkiem ich poniesienia osobę będącą właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10, co wynika z treści art. 130a ust. 10h.

Uznając za słuszne - co do zasady - stanowisko organu II instancji w aspekcie formy i zakresu realizacji uprawnienia prowadzącego parking strzeżony do zapłaty kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na tymże parkingu, Sąd stwierdził jednocześnie, że w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji w ogóle nie odniosły się do przepisu przejściowego (art. 13 ustawy zmieniającej) i nie wyraziły stanowiska odnośnie jego zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy, a przynajmniej nie dały temu wyrazu w uzasadnieniach ocenianych przez Sąd postanowień.

Sąd zauważył, że żaden z organów orzekających nie zwrócił uwagi, że - jak wynika z dokumentów zebranych w aktach sprawy - w stosunku do [...] spośród [...] pojazdów, których dotyczył wniosek skarżącego z dnia [...] r., (tj.[...] ) 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia [...] r., czyli do dnia wejścia w życie ustawy. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest stwierdzenie, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania ww. pojazdów, które powstały po upływie 6 miesięcy od ich usunięcia do dnia wejścia w życie ustawy.

Z powyższych względów Sąd uznał za uzasadniony zarzut o niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, co świadczy o naruszeniu podstawowych zasad procedury administracyjnej, określonych w art. art. 7 i 77 § 1 K.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 130a pkt 10h ustawy z dnia 21 marca 1985 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260), art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 152, poz. 1018), uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji w całości.

W uzasadnieniu Kolegium podało, że przepis art. 13 ustawy zmieniającej stanowi doprecyzowanie reguły z art. 130a pkt 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, w zakresie li tylko obciążenia kosztami usuwania i przechowywania pojazdów ich właściciela w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, w uwzględnieniu faktu przejścia prawa własności pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.

Zdaniem Kolegium zestawienie powyższych przepisów pozwala na wniosek o objęciu nową regulacją zdarzeń prawnych mających początek przed wejściem w życie przepisów nowelizujących, których skutki nastąpiły w czasie obowiązywania nowych przepisów, a podstaw ku temu upatruje Kolegium w uwzględnieniu w przepisie art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym kosztów powstałych od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, przy nadto doprecyzowaniu art. 13 ustawy zmieniającej podmiotu zobowiązanego do poniesienia kosztów przechowywania pojazdu w okresie wskazanym tym przepisem, kończącym się dniem wejścia w życie (4 września 2010 r.) znowelizowanych przepisów, a zatem sięgającym do okresu poprzedzającego wejście w życie analizowanego przepisu art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym.

W ocenie Kolegium norma kompetencyjna, z której wynika upoważnienie dla starosty do orzekania w drodze decyzji o kosztach usunięcia, przechowywania, nadto kosztach oszacowania, sprzedaży lub zniszczenia pojazdu powstałych od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania zawarta w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym obejmuje również zakres przepisu art. 13 ustawy zmieniającej, który w sposób odrębny nie ustanawia normy kompetencyjnej, a wyłącznie wskazuje na podmiot, który w oznaczonym przepisem okresie i przy ziszczeniu się określonych tymże przesłanek ponosi odnośne koszty. Tym podmiotem jest Skarb Państwa. O kosztach usuwania i przechowywania pojazdów w ich całokształcie rozstrzyga przepis art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, z tym to przepisem należy powiązać art. 13 ustawy zmieniającej, albowiem stanowi doń dopowiedzenie w zakresie podmiotu zobowiązanego do poniesienia tych kosztów, z uwagi na objęcie z mocy prawa własności pojazdu w określonym czasie przez Skarb Państwa, a zatem uwzględniając status właściciela pojazdu ustawodawca wskazał Skarb Państwa jako zobowiązanego do pokrycia kosztów, o jakich mowa w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym, a tryb i właściwość organu do orzekania o tych kosztach wnika z analizowanego przepisu, gdzie wprost ustawodawca wyznaczył starostę, jako uprawnionego do wydania decyzji. Koszty, o jakich mowa w art. 13 ustawy zmieniającej należne są powiatowi (art. 130 ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym) i nie mają powiązania z odrębnymi kosztami wynikającymi ze stosunku powstałego pomiędzy prowadzącym parking strzeżony, a (starostą) powiatem. Wynika powyższe i stanowi logiczną konsekwencję nałożonego przez ustawodawcę na powiat obowiązku zapewnienia warunków realizacji powinności wynikającej z przepisów art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym i finansowania przez powiat tego zadania. Korelacją wskazanego obowiązku jest uprawnienie do uzyskania kosztów, o jakich mowa w art. 130a ust. 10 ustawy od właściciela pojazdu, w tym w okresie wskazanym w art. 13 ustawy zmieniającej, od Skarbu Państwa.

Wskazana zatem regulacja stanowi podstawę prawną orzekania w zakresie kosztów usunięcia i przechowywania pojazdów w trybie art. 130a ust. 1 i 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, przy uwzględnieniu jako jej adresatów podmiotów wyżej wskazanych, nie dając uprawnienia do orzekania o kosztach prowadzącego parking strzeżony, w tym także powstałych przed wejściem w życie jej przepisów powołanych na wstępie niniejszego uzasadnienia według dotychczasowych reguł w postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W ocenie Kolegium przepis art. 13 ustawy zmieniającej nie wpływa na sytuację prawną prowadzącego parking strzeżony, w odniesieniu do kosztów przechowywania pojazdów w okresie wskazanym w powołanym przepisie, dlatego też Kolegium nie uznało za zasadne rozstrzygnięcie o tych kosztach w trybie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

M. P. zaskarżył w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., znak: [...] w przedmiocie odmowy przyznania wynagrodzenia za przechowywanie pojazdów.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.) oraz art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw przez błędną ich wykładnię.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy organowi II instancji celem wydania rozstrzygnięcia w trybie drugo instancyjnym.

W uzasadnieniu wskazał, że był wyznaczony do prowadzenia parkingu strzeżonego i usuwania pojazdów w trybie art. 130a p.r.d. Zatem, to stosunek administracyjny, a nie cywilny go łączył - dotyczy wykonywania czynności w trybie art. 130a p.r.d. - również za sporny okres [...] r. do dnia wejścia ustawy nowelizującej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

W rozpatrywanej sprawie, w związku z wyrokiem z dnia 7 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 368/14, Sąd zobowiązany jest wziąć również pod uwagę przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", według którego: "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.".

W wymienionym wyroku Sąd wskazał, że żaden z organów rozpatrujących sprawę nie odniósł się do przepisu art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018 ze zm.) i nie wyraził stanowiska odnośnie jego zastosowania w okolicznościach faktycznych sprawy. W takiej sytuacji, ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium ustosunkowało się do tej kwestii i uznało, że przepis art. 13 ustawy zmieniającej nie wpływa na sytuację prawną prowadzącego parking strzeżony, w odniesieniu do kosztów przechowywania pojazdów w okresie wskazanym w tym przepisie.

Niezależnie od powyższego podstawową kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie było ustalenie, które przepisy obecnie mogą stanowić podstawę orzekania o kosztach związanych z usunięciem pojazdu z drogi i z dozorem nad pojazdem, w sytuacji gdy zdarzenia te miały miejsce przed wejściem w życie zmiany ustawy Prawo o ruchu drogowym, tj. przed dniem 4 września 2010 r., oraz czy dla orzekania o tych kosztach właściwa jest droga postępowania cywilnego, czy też droga postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia stanowisko Kolegium nie zasługuje na aprobatę. Analiza przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym prowadzi do odmiennego wniosku, tj. na administracyjnoprawny charakter sprawy.

Art. 130a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym w poprzednio obowiązującym brzmieniu przewidywał, że pojazd usunięty z drogi i nie odebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6. miesięcy od dnia usunięcia, uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Własność tego pojazdu przechodziła na Skarb Państwa z mocy ustawy. Koszty związane z usunięciem i przechowywaniem pojazdu ponosił właściciel (art. 130a ust. 1 i 2), natomiast w przypadku przejścia własności na Skarb Państwa to ten podmiot obciążany był kosztami. Wątpliwości sądów związane z podstawami orzekania w kwestii wynagrodzenia za przechowywanie i koszty dozoru rozwiała ostatecznie uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010r. sygn. akt I OPS 1/10 w której uznano, że jeśli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu

z drogi, na podstawie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) w związku

z § 3 pkt lit. c rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji (Dz. U. Nr 50, poz. 449).

Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. w sprawie o sygn. akt P 4/06 uznał, że art. 130 ust.10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w zakresie w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu, jest niezgodny z art. 46, art. 21 ust.1, art. 64 ust.1 w zw. z art. 34 ust. 3 oraz art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie to weszło w życie z dniem 11 czerwca 2009 r. W związku z tym orzeczeniem Trybunału, ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) znowelizowany został, między innymi, art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Obecny ustęp 10 tego artykułu stanowi: "Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia. Powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu.".

Dla udzielenia odpowiedzi na pytanie, jaki jest zakres stosowania znowelizowanych przepisów ustawy do stanów faktycznych istniejących już przed nowelizacją, konieczna jest analiza przepisów przejściowych zawartych w ustawie nowelizującej. Art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. stanowi, że w przypadkach, w których bieg terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, rozpoczął się i nie zakończył przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu. Art. 12 ust. 1 ustawy nowelizującej nakazuje umorzenie i przekazanie sprawy właściwym starostom, w przypadku postępowań o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa własności pojazdów nieodebranych przez uprawnione osoby w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, jeżeli postępowania te nie zostały zakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy. Ustęp 2 przywołanego art. 12 ustawy dotyczy sytuacji, w których termin określony w poprzednim brzmieniu art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym upłynął przed dniem wejścia w życie ustawy nowelizującej, a postępowanie w sprawie przejęcia własności pojazdu nie zostało wszczęte. Stosuje się wówczas odpowiednio przepis art. 11, co oznacza, że przepadek pojazdów orzeka się na rzecz powiatu.

Jedynie art. 13 ustawy nowelizującej wskazuje, że Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których sześciomiesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. (data wejścia w życie wyroku TK) do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.

Z treści norm zawartych w ustawie nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r., które mają charakter przepisów prawa przejściowego wynika, że sprawy, o których mowa

w art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poddane zostały reżimowi ustawy w jej znowelizowanym brzmieniu. Przepis ten stanowi wobec tego kompletną i wystarczającą podstawę do prowadzenia określonego w nim postępowania, ogólna bowiem zasada głosi, że jeżeli w przepisach przejściowych brak jest wyraźnych wskazań co do konieczności stosowania prawa poprzednio obowiązującego, to stosuje się prawo obecnie obowiązujące.

Pewne wątpliwości na gruncie znowelizowanego brzmienia art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym dotyczą tego, kto powinien ponosić koszty związane

z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania.

Zgodnie z art. 130a ust. 10h koszty te ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia. Solidarnie, do pokrycia tych kosztów, jest też zobowiązana osoba dysponująca pojazdem na podstawie innego

niż własność tytułu prawnego, jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się w jej władaniu (art. 130a ust. 10i ustawy). Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta, oczywiście wobec osoby zobowiązanej do ich pokrycia.

Jeżeli jednak właściciel lub osoba dysponująca pojazdem na podstawie innego niż własność tytułu prawnego nie zostały ustalone, a stan faktyczny nie pozwala na zastosowanie art. 13 ustawy nowelizującej z dnia 22 lipca 2010 r., powstaje sytuacja nieuregulowana w obowiązującym obecnie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W ocenie sądu, konieczne w tej sytuacji staje się sięgnięcie do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego, a w szczególności

do wspomnianej wcześniej uchwały NSA o sygn. akt I OPS 1/10 oraz postanowienia SN z dnia 18 listopada 2008 r. sygn. akt II CSK 284/08. Z obu tych orzeczeń wynika,

że celem regulacji zawartej w art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym jest szeroko pojęta ochrona bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz życia i zdrowia jego uczestników, co jest wykonywaniem zadania publicznego i w efekcie powoduje,

że stosunek prawny, którego przedmiotem jest parkowanie usuniętego z drogi pojazdu, w okresie poprzedzającym przejście pojazdu na rzecz powiatu, jest stosunkiem administracyjnym.

Nie ma także racjonalnych podstaw do tego by ten stosunek, powstały wskutek umieszczenia pojazdu w trybie administracyjnym na wyznaczonym przez starostę parkingu, a tym samym możliwość otrzymania zapłaty za świadczone usługi, różnie kwalifikować w zależności od tego, czy właściciel odbierze pojazd lub czy da się ustalić jego tożsamość.

Mając na uwadze art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, należy stwierdzić, że skoro powiat, po stosownym orzeczeniu sądu, staje się właścicielem pojazdu to, w przypadku nieustalenia właściciela pojazdu, starosta zobowiązany jest do ustalenia i zapłaty kosztów związanych z usunięciem z drogi i następnie przechowaniem pojazdu. Przemawia za tym również brzmienie art. 13 ustawy nowelizującej wskazujące na kompetencję Skarbu Państwa jedynie w ściśle określonym zakresie, jak i brzmienie art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym.

W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości sądu, że to na Staroście Łobeskim, zważywszy na ustawowe kompetencje przyznane temu organowi ustawą zmieniającą ustawę – Prawo o ruchu drogowym (z 22 lipca 2010 r.), spoczywa obowiązek rozliczenia należności przysługującej podmiotowi wyznaczonemu do usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych z drogi. Przepis art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym przed zmianą nie zawierał norm, które określały prawa i obowiązki w zakresie wynagradzania jednostki wyznaczonej do usuwania pojazdów i prowadzenia dla nich parkingu. Również obowiązujące brzmienie art. 130a, chociaż wskazuje na starostę jako podmiot zobowiązany, nie określa sposobu obliczenia tego wynagrodzenia.

Ze względu na zmianę ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. właściwości organu orzekającego w sprawie zapłaty wynagrodzenia i zwrotu wydatków z tytułu dozoru pojazdów usuniętych z drogi, nie jest właściwe rozstrzyganie tych kwestii na podstawie art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych. Kompletną i wystarczająca podstawę do prowadzenia postępowania pomiędzy starostą i podmiotem świadczącym usługi w zakresie usuwania pojazdów i ich parkowania, stanowi przepis art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym.

Nie budzi wątpliwości Sądu – wbrew wywodom Kolegium - administracyjnoprawny charakter stosunku łączącego starostę z podmiotem prowadzącym z jego wskazania parking strzeżony i obowiązanym do przechowywania pojazdów do czasu uiszczenia opłaty za usunięcie i parkowanie, sprzedaży lub zniszczenia. W odróżnieniu od stosunków cywilnoprawnych, dla których charakterystyczna jest zasada równości, zważywszy na jednoznaczne podporządkowanie prowadzącego parking organowi powiatu, ten brak równości wprost wskazuje, na administracyjnoprawny charakter stosunku łączący strony.

Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.