Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 28/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2020-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20, art. 21,art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2b i 2c,
journal: Dz.U. 2019 poz 725
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 października 2020 r. sprawy ze skargi M. H. i K. H. na decyzję Z. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w S. z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji danych ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

M. i K. H., dalej jako "skarżący", pismem z dnia [...] lipca 2018 r., zwrócili się do Urzędu Miasta S., Biura Geodety Miasta z wnioskiem o wyjaśnienie przyczyn ujawnienia w rejestrze zmniejszonej powierzchni działki nr [...] w obrębie [...] D. [...] tj. [...] ha i o prawidłowe wpisanie jej powierzchni tj. [...] ha. Jednocześnie skarżący wnieśli o ustalenie, czy zmniejszenie powierzchni działki było wynikiem przeprowadzonych prac geodezyjnych i czy w ich wyniku,

w szczególności zmiany przebiegu granic nie uległa zmniejszeniu rzeczywista powierzchnia ich działki. Dodatkowo skarżący domagali się, aby – w przypadku ustalenia, że miały miejsce czynności geodezyjne, w których nie brali udziału i na skutek tych czynności doszło do zmniejszenia powierzchni ich działki, o takie ich skorygowanie, by rzeczywista powierzchnia działki wynosiła [...] ha.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r., Prezydent Miasta S., na podstawie art. 104, art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U.z2018r. poz. 2096 ze zm.), dalej jako "k.p.a", art. 22 ust. 1, art. 24 ust. 2b i 2c ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2019r. poz.725 ze zm.), dalej jako "u.p.g.k.", art. 91 i 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 511), odmówił aktualizacji informacji zawartych

w ewidencji gruntów i budynków, polegającej na zastąpieniu powierzchni działki

nr [...] znajdującej się w obrębie ewidencyjnym nr [...] (D. ), która wg stanu ujawnionego w ewidencji wynosi [...] ha na powierzchnią wynoszącą [...] ha, oraz skorygowania czynności geodezyjnych tak, aby granice działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...] (D. ) zostały przywrócone i rzeczywista powierzchnia działki nr [...] wynosiła [...] ha.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wyjaśnił, że po zbadaniu dokumentacji geodezyjnej i prawnej w Urzędzie Miasta i Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S., ustalono, że:

- nieruchomość zapisana w Księdze Wieczystej nr [...], wg ewidencji gruntów i budynków oznaczona jest jako działka ewidencyjna nr [...] (identyfikator [...].[...]) w obrębie nr [...] (D. ), o powierzchni [...] ha, położona w S. przy ul. [...].

- w Dziale I tej księgi oznaczona jest jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, położona w S. przy ul. [...].

Początkowo organ, po udzieleniu skarżącym pisemnej odpowiedzi na wniosek, odmówił wszczęcia postępowania uznając, że żądanie skorygowania błędnego opisania powierzchni działki jest bezzasadne, ponieważ w ewidencji gruntów i budynków, jak również w księdze wieczystej wykazana jest taka sama powierzchnia [...] ha. Postanowienie to zostało następnie uchylone przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego w S. ([...]).

W toku dalszego postępowania skarżący, pismem z dnia [...] kwietnia 2019 r. wskazali, że ich żądanie w sprawie wszczęcia postępowania administracyjnego dotyczy: "skorygowania czynności geodezyjnych tak, aby granice działki nr [...] znajdującej się w obrębie ewidencyjnym nr [...] (D. ) zostały przywrócone

i rzeczywista powierzchnia działki nr [...] wynosiła [...] ha".

Organ I instancji, po przeanalizowaniu dokumentacji geodezyjnej i prawnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ustalił, że:

1) działka nr [...] powstała w 1999r. z podziału działki nr [...] na działki [...] i [...]

w ramach pracy geodezyjnej zarejestrowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej pod nr KERG [...]. Właścicielem działki była Pani I. . P. M. i K. H. nie byli stroną i nie mogli brać udziału w czynnościach na gruncie.

2) w 2008r. dzielono sąsiednią działkę nr [...], w ramach pracy geodezyjnej KERG [...]. Geodeta wykonujący podział działki stwierdził, że wspólne punkty graniczne nr [...] (działki nr [...] i działki nr [...] - przed podziałem), pomimo pomierzenia ich na osnowę III klasy, nie miały w 1999 r. zmienionych współrzędnych, w związku z czym uległy zmianie również współrzędne punktu granicznego nr [...] (punkt położony na prostej pomiędzy punktami granicznymi nr [...]). Przebieg granicy działki nr [...] na granicy z działką [...] (po podziale z działką nr [...]) nie uległ zmianie. Zmieniono współrzędne punktów granicznych nr [...] - w bazie ewidencji gruntów i budynków, nie zmieniając usytuowania punktów granicznych

w terenie.

3) w 2016 r. dzielono sąsiednią działkę nr [...], w ramach pracy geodezyjnej [...] W ramach tej pracy, położenie punktów granicznych pomiędzy działkami nr [...] i [...] nie uległo zmianie.

4) czynności na gruncie były zlecane geodetom bez pośrednictwa tut. Urzędu.

Następnie organ odwołał się do § 45 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (j.t. Dz. U. z 2019 r. poz. 393), wyjaśniając, że aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

Przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio (§ 45 ust. 2).

Dokonanie zmian w operacie ewidencyjnym możliwe jest po udokumentowaniu przez osobę zainteresowaną rozbieżności między danymi ujawnionymi w ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych przez stronę wnioskującą o dokonanie aktualizacji, nowych dokumentów. Przed wprowadzeniem (do ewidencji gruntów i budynków) żądanych zmian, organ zobowiązany jest dokonać weryfikacji takiego wniosku oraz ocenić, czy faktycznie udokumentowano rozbieżności pomiędzy danymi ujawnionymi w ewidencji, a danymi wynikającymi z przedłożonych dokumentów. Organ podkreślił, że organy ewidencyjne jedynie rejestrują stan prawny ustalony w odrębnych trybach przez inne organy, wynikający z przedłożonych dokumentów. Nie ma przewidzianego trybu postępowania administracyjnego w sprawie "skorygowania czynności geodezyjnych".

Następnie organ wskazał, że zwrócił się do skarżących o dostarczenie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego, dotyczącej pomiaru znaków granicznych działki nr [...] w obrębie [...] i obliczenia powierzchni działki oraz wniesienie opłaty za wydanie decyzji. Opłata skarbowa w wysokości [...] złotych została wpłacona na konto Gminy Miasto S., natomiast dokumentacja potwierdzająca inną, niż ujawniona w ewidencji gruntów i budynków powierzchnia działki nr [...] w obrębie [...] nie została przez skarżących przedstawiona.

W odpowiedzi na wezwanie skarżący, pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. wskazali, że wnoszą o aktualizację informacji zawartych w rejestrze gruntów, dotyczącą działki nr [...] w obrębie [...], poprzez:

1) opisanie, że jej powierzchnia wynosi [...] ha,

2) opisanie współrzędnych punktów granicznych nr [...] poprzez podanie wartości współrzędnych tych punktów wskazanych przez geodetę B. R. w dokumentacji KERG [...],

3) ustalenia (wyznaczenia) właściwego położenia ww. znaków na gruncie pomiędzy działką [...] i [...].

Skarżący podnieśli również szereg zarzutów w stosunku do dokumentacji geodezyjnej zgromadzonej w aktach sprawy. Organ szczegółowo się do nich odniósł wskazując, że uwagi do czynności geodezyjnych, w wyniku których sporządzona została dokumentacja nie podlegają postępowaniu administracyjnemu

i "korygowaniu" czynności geodety. Prace geodezyjne zostały przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i ewentualne uwagi co do prawidłowości wykonania prac geodezyjnych można, zgłosić do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, który zgodnie z zgodnie z art. 7b ust.1 pkt 1a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne kontroluje przestrzeganie

i stosowanie przepisów ustawy, a w szczególności zgodność wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ustawy.

Dokumentacja geodezyjna dotycząca działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym nr [...], m.in. operaty techniczne KERG [...] (w ramach tej pracy powstały działki nr [...] i [...] z podziału działki nr [...]) i KERG [...] (podział sąsiedniej działki nr [...]) po kontroli technicznej, została przyjęta do zasobu i na jej podstawie wprowadzono zmiany danych ewidencyjnych. Dokumentacja ta nie może więc służyć do wprowadzenia innych danych w ewidencji gruntów i budynków, niż już wprowadzone, bo takich danych nie posiada.

Końcowo organ wskazał, że dokumentacja geodezyjna może obecnie nie spełniać standardów technicznych obowiązujących w geodezji i kartografii wprowadzonych do stosowania Rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. nr 263 poz.1572). Zgodnie z § 86 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 393), modyfikacja danych ewidencyjnych mająca na celu doprowadzenie tych danych do zgodności z wymaganiami rozporządzenia i obowiązującymi standardami technicznymi może nastąpić na wniosek i koszt zainteresowanych.

W niniejszej sprawie strony nie przedłożyły dokumentów, z których wynika, że stan ujawniony w operacie ewidencyjnym wymaga zmiany.

Skarżący wnieśli odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta S. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego w S., który decyzją z dnia [...] listopada 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego

i Kartograficznego przeanalizował materiał dowodowy zgromadzony w aktach toczącego się postępowania i stwierdził, że działka ewidencyjna o nr [...] obręb ewidencyjny nr [...] (D. ) stanowi aktualnie współwłasność K. i M. H., dla której Sąd Rejonowy S. P. i Z.

w S., X Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą

nr [...] Wg wpisu w dziale I-O, działka stanowi nieruchomość zabudowaną o powierzchni [...] ha.

W ewidencji gruntów i budynków dla działki [...] widnieje powierzchnia ewidencyjna [...] ha. Działka ewidencyjna nr [...] powstała w 1999 r. z podziału działki nr [...] na działki [...] i [...], zaś działka [...] powstała w latach 70 XX w. (Dokumentacja L.dz.ew.pom. [...] i [...]). Podział działki został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta S., znak [...], zaś wyniesienie podziału w terenie nastąpiło w ramach prac geodezyjnych zarejestrowanych w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w S. pod nr KERG [...]. Podziału działki dokonano w czasie, w którym skarżący nie byli właścicielami przedmiotowej działki.

Z operatu KERG [...], wynika, że wydzielona została działka o nr [...],

o wymiarach 50,00 m x 40,00 m, a powierzchnia działki została wyznaczona w oparciu o obliczone współrzędne punktów granicznych i wynosiła [...] ha. Ponadto geodeta uprawniony B. R. wskazała, że "współrzędne punktów granicznych przyjęto z operatu L.dz.ew.pom. [...]". Działkę wyznaczają punkty graniczne [...] (krzyż w murku), [...] (granicznik betonowy z podcentrem), [...]pręt metalowy) oraz punkt [...]. Przy czym nowy punkt graniczny nr [...] został wyznaczony jako punkt na prostej w stosunku do punktów granicznych [...] i [...], a punkt graniczny [...] jako punkt na prostej wyznaczonej przez punkty [...] i [...]. Granice wyniesionej działki okazano ówczesnej właścicielce.

Organ odwoławczy wskazał, że w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym znajdują się następujące operaty techniczne z prac geodezyjnych i kartograficznych, które swoim zakresem objęły działkę nr [...]. W 2008 r. sporządzono operat techniczny KERG [...], którego przedmiotem był podział działki ewidencyjnej nr [...] (działki sąsiedniej do działki nr [...]). Z treści sprawozdania wynika że geodeta wykonujący prace geodezyjne stwierdził, że wykonawca operatu KERG [...] "pomimo pomierzenia punktów granicznych nr [...] na III klasę pozostawił współrzędne bez zmian, w związku z czym po zamierzeniu odszukanych punktów granicznych na III klasę obliczono współrzędne punktu granicznego nr [...] na podstawie danych zawartych w operacie KERG [...] i nadano mu współrzędne dowiązane do III klasy.

Wykonawca prac geodezyjnych KERG [...] odszukał znaki graniczne punktów granicznych nr [...], dokonał ich ponownego pomiaru w nawiązaniu do osnowy III klasy oraz dokonał w ich oparciu wznowienia punktu [...] (punkt na prostej). W czynnościach wznowienia znaku granicznego [...] brał udział K. H., co potwierdza podpis na protokole okazania granic z [...] października 2008 r. Przebieg granicy działki nr [...] nie uległ zmianie w terenie.

W 2013 r. powstał operat techniczny KERG [...], który sporządzono

w ramach podziału działki [...]. Wykonawca prac odszukał w terenie punkty graniczne, m.in. punkt graniczny [...] i dokonał pomiaru kontrolnego. Nie zmieniono przebiegu granicy działki [...].

Z treści decyzji Prezydenta Miasta S. wynika, że w 2016 r. dokonano podziału działki [...], w ramach pracy geodezyjnej [...]

W ramach tej pracy położenie punktów granicznych pomiędzy działkami [...] i [...] nie uległo zmianie.

Odnosząc się do żądania skarżących z [...] października 2018 r., sprecyzowanego pismem z [...] kwietnia 2019 r., o aktualizację danych ewidencji gruntów i budynków, poprzez:

1) opisanie, że jej powierzchnia stanowi [...],

2) opisanie współrzędnych punktów granicznych nr [...] i [...] poprzez podanie wartości współrzędnych tych punktów wskazanych (ustalonych) przez geodetę B. R. w dokumentacji sporządzonej wg KERG [...], której kopię Skarżący dołączyli do swojego pisma z czerwca br., a która znajduje się również w zasobie Prezydenta S.,

3) ustalenie (wyznaczenia) właściwego położenia ww. znaków na gruncie pomiędzy ww. działką [...] i działką [...],

organ uznał, że stanowi ono wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów

i budynków.

Następnie organ przytoczył przepisy ustawy Prawo geodezyjne

i kartograficzne, które miały w sprawie zastosowanie i wyjaśnił, że ewidencja gruntów jest zatem zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów

i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych organ wskazał także organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania sporów o prawo własności, o granice, czy powierzchnie działek, lecz jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie zmian istniejących w ewidencji wpisów. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Techniczny charakter ewidencji powoduje, że osoba kwestionująca jej zapisy nie może doprowadzić do modyfikacji stanu prawnego nieruchomości poprzez wprowadzenie zmian w ewidencji, dopiero zmiana tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie

w ewidencji gruntów i budynków. Procedura aktualizacji ewidencji gruntów

i budynków ma charakter sformalizowany w zakresie określenia dokumentów stanowiących podstawę zmiany istniejącego.

Organ wskazał, że w rozpatrywanej sprawie K. i M. H. domagają się dokonania aktualizacji ewidencji zawartych w ewidencji gruntów

i budynków i nie przedstawiają na tę okoliczność żadnej dokumentacji geodezyjnej

i kartograficznej, a odwołują się jedynie do już znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym dokumentacji KHRG [...] Tymczasem jak już ustalono wcześniej, dokumentacja geodezyjna z 1999 r. zawierała dane techniczne o wyniesieniu nowych punktów granicznych wydzielonej działki ewidencyjnej nr [...], które (w tym punkt graniczny nr [...]) okazano ówczesnym uczestnikom czynności. Punkty [...] i [...], o które oparto prostą do określenia położenia punktu [...] były punktami istniejącymi, które nie zmieniły się w następnych latach.

Z treści operatu [...] wynika, że "współrzędne punktów granicznych przyjęto z operatu Ldz.ew.pom. [...]" co oznacza, że nie dokonano określenia współrzędnych punktów granicznych wyznaczających granice działki [...] w oparciu o współrzędne nawiązane do obowiązującej w 1[...] r. osnowy III klasy.

Organ podkreślił, że podczas prac geodezyjnych w latach 2008, 2013 i 2016 nie zmieniano w terenie przebiegu granic działki [...]. W 2008 r. dokonano jedynie pomiaru w dowiązaniu do osnowy III klasy istniejących znaków granicznych

([...]) oraz wznowienia znaku granicznego nr [...] (jego odtworzenia) również w dowiązaniu do osnowy III klasy, co w konsekwencji wpłynęło na zmianę współrzędnych punktów granicznych. Zaznaczył, że przy czynnościach wznowienia punktu granicznego [...] brał udział K. H..

Z akt sprawy nie wynika, by w tych latach dokonano fizycznego przeniesienia znaków granicznych. Powierzchnia działki wynika wprost z przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...]. Skoro zatem przebieg granic działki ewidencyjnej nr [...] od czasu jej wyniesienia nie był w żaden sposób zmieniany i nie była obliczona ponownie powierzchnia działki w stosunku do wszystkich pomierzonych w terenie znaków granicznych, to jej powierzchnia ewidencyjna wynosiła i wynosi [...] ha.

Prezydent Miasta S., a także [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uwzględniając przekazane przez stronę informacje nie dysponuje żadną inną dokumentacją, z której wynikałoby, że powierzchnia działki [...] jest inna niż obecnie ujawniona.

Powierzchnię ewidencyjną, zgodnie z treścią § 62 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oblicza się za pomocą współrzędnych prostokątnych płaskich, o których mowa w § 61, i koryguje o wartość powierzchniowej poprawki odwzorowawczej wynikającej ze zniekształcenia obiektów powierzchniowych prezentowanych na płaszczyźnie odwzorowania w stosunku do tych samych obiektów prezentowanych na powierzchni elipsoidy stanowiącej geodezyjny system odniesienia, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast zgodnie z § 85 ust. 1 rozporządzenia

w sprawie ewidencji gruntów i budynków dane określające pola powierzchni działek ewidencyjnych, niespełniające obowiązujących standardów technicznych, podlegają systematycznej modyfikacji w ramach bieżącej aktualizacji operatu ewidencyjnego.

Organ odwoławczy zauważył, że skarżący w treści odwołania podnoszą, że powierzchnia działki [...] opisana jest w systemie informacji przestrzennej jako wynosząca [...] ha, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wydruk z tego systemu, sporządzony [...] września 2018 r. Wskazana przez skarżących powierzchnia działki nie wynika jednak z dokumentacji geodezyjnej i ma jedynie charakter poglądowy. Do czasu obliczenia powierzchni w wyniku prac geodezyjnych i kartograficznych zgodnie z obowiązującymi standardami organ nie ma możliwości ustalenia innej powierzchni przedmiotowej działki. Powierzchnia ewidencyjna działki [...] określona na [...] ha będzie aktualna do czasu, gdy nie zostaną przeprowadzone prace geodezyjne obejmujące całą działkę [...] i jej wszystkie punkty graniczne.

Dodatkowo organ przypomniał, że zgodnie z § 62 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków pole powierzchni działek ewidencyjnych określa się w hektarach z precyzją zapisu do 0,0001 ha, co oznacza, że nie można ujawnić w ewidencji gruntów i budynków powierzchni z dokładnością do 0,1 ha zgodnie z żądaniem strony.

Wyjaśnił, że dotychczas ujawnione w ewidencji gruntów i budynków dane wynikają z posiadanej przez organ dokumentacji KERG [...] i dokumentacji KERG [...], natomiast na dzień wydania niniejszej decyzji strona nie przedstawiła żadnej innej dokumentacji, w tym dokumentacji geodezyjnej, z której wynikałby inny przebieg granicy działki [...] z działką [...] na odcinku punktów granicznych [...]. Uznać zatem, zdaniem organu II instancji należy, że do czasu sporządzenia nowej dokumentacji geodezyjnej, która będzie się odnosić do działki ewidencyjnej nr [...], dane obecnie ujawnione w ewidencji gruntów i budynków na podstawie dotychczasowej dokumentacji są aktualne i realizują zobowiązanie starosty do zachowania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności.

Na zakończenie odnosząc się do podnoszonej przez skarżących wadliwości dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, tj. dokumentacji KERG [...] oraz KERG [...] [...]WINGK wyjaśnił, że czynności związane z kontrolą dokumentacji przed przyjęciem do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (obecnie weryfikacja) nie mają wpływu na ustalenia poczynione w postępowaniu w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów i budynków. Zarówno dokumentacja KERG [...] jak i KERG [...] została przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Natomiast przepisy prawa geodezyjnego i kartograficznego przewidywały oddzielną procedurę związaną z kontrolą materiałów przekazywanych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Procedura ta podlegała również odrębnej kontroli instancyjnej.

Organ odniósł się do zarzutów odwołania uznając je za nieuzasadnione.

Nie zgadzając się z decyzją organu odwoławczego M. i K. H. wystąpili ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Prezydenta S. z dnia [...] sierpnia 2019 r., znak: [...] oraz nakazanie [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego rozpatrzenia ich zarzutów dotyczących nieprawidłowości

w robotach geodezyjnych dotyczących punktów geodezyjnych wyznaczających granice działki nr [...], obręb [...], D. [...], w całości i we właściwym trybie, zgodnie z kompetencjami tego organu, jak też zasądzenia na ich rzecz kosztów procesowych.

W uzasadnieniu skargi podnieśli, że ich zamiarem jest dokonanie podziału działki, jednak geodeta, któremu zlecili wykonanie podziału, poinformował ich, że nie będzie to możliwe, gdyż w Biurze Geodety Miasta poinformowano go, że powierzchnia ww. działki nr [...], opisana jest jako wynosząca [...] ha, podczas, gdy zgodnie z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, działka nie może być mniejsza niż 0,2 ha.

Podkreślili, że w żadnych czynnościach geodezyjnych dotyczących zmiany granic ich działki nie brali udziału, jak też nie byli o nich informowani. Wskazali, że w przypadku ustalenia, iż w przedmiocie przebiegu granic ich działki miały miejsce czynności geodezyjne, w wyniku których ustalono taki przebieg granic, że jej powierzchnia uległa pomniejszeniu w rzeczywistości - wnosili o skorygowanie tych czynności tak, aby nie tylko wpis w ww. rejestrze gruntów stanowił, że powierzchnia tej działki wynosi [...] ha, lecz aby w rzeczywistości granice zostały znów wyznaczone w poprawny sposób, tj. w taki sposób, aby rzeczywista powierzchnia ww. działki

nr [...], obręb [...], D. [...], wynosiła [...] ha.

Skarżący podnieśli, że ich żądanie obejmowało skorygowanie czynności geodezyjnych w taki sposób, aby powierzchnia działki wynosiła [...] ha, a także wyjaśnienie, dlaczego w systemie informacji przestrzennej widnieje powierzchnia [...] ha. Zarzucili, że ich żądania nie zostały rozpatrzone w całości, ponieważ domagali się wprawdzie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, lecz przede wszystkim, domagali się skorygowania czynności geodezyjnych - podnosząc szereg zarzutów co do poprawności ich przeprowadzenia, m. in. w piśmie z dnia

[...] czerwca 2019 r., jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji

Zdaniem skarżących, biorąc pod uwagę przedmiot postępowania określony w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, mieli prawo uważać, iż całość podnoszonych przez nich zarzutów, w tym tych dotyczących nieprawidłowego przeprowadzenia robót geodezyjnych, zostanie rozpatrzona w tym postępowaniu. Jeżeli jednak organ pierwszej instancji, uznał, iż podnoszone przez nich zarzuty co do nieprawidłowości w przeprowadzonych pracach geodezyjnych wykraczają poza jego kompetencje, powinien był - kierując się zasadą, że organy administracji publicznej z urzędu przestrzegają swojej właściwości - przekazać te zarzuty do rozpatrzenia organowi wojewódzkiemu, zawieszając ewentualnie prowadzone przez siebie postępowanie. Organ wojewódzki natomiast powinien wszcząć - jak wynika

z powyższych wyjaśnień - odrębne postępowanie kontrolne w sprawie poprawności przeprowadzenia tych prac. W takim właśnie postępowaniu przed organem wojewódzkim - jak się im wydaje - powinno zostać także rozpatrzone uzupełnienie ich odwołania, w którym domagali się przeprowadzenia dodatkowych dowodów.

Skarżący podnieśli zarzut naruszenia art. 7 i 9 k.p.a. zaznaczając, że naruszenie tych zasad postępowania administracyjnego mogło mieć wpływ na wynik sprawy, gdyż w wyniku ich niezachowania nie wnieśli - w ocenie organów geodezji

i kartografii obu instancji - dostatecznie precyzyjnego żądania co do przeprowadzenia postępowania sprawdzającego poprawność przeprowadzenia wskazywanych przez nich robót geodezyjnych.

Tymczasem organy obu instancji orzekły tylko w zakresie "zmiany

w ewidencji", wskazując - w tym zakresie zapewne prawidłowo - że ich zarzuty co do poprawności przeprowadzenia prac geodezyjnych nie podlegają rozpatrzeniu

w prowadzonym postępowaniu, przez co - w sposób oczywisty - zabrakło im podstaw do weryfikacji danych zawartych w ewidencji. Skarżący wyjaśnili, iż ww. stanowisko organów zrozumieli dopiero na etapie sporządzania skargi, dlatego podnoszonych obecnie zarzutów nie podnieśli w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W ocenie skarżących organy obu instancji nie wyjaśniły podstawowej kwestii, dotyczącej rozbieżności w opisie wielkości pola powierzchni ich działki zawartym

w systemie informacji przestrzennej oraz w ewidencji gruntów i budynków. Podnieśli, że odniesienie się do tego zarzutu poprzez stwierdzenie, iż system informacji przestrzennej zawiera "dane poglądowe" nie stanowi wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy wielkością powierzchni działki w nim wskazanej oraz wielkością tej powierzchni wskazanej w ewidencji gruntów, a to właśnie ta rozbieżność jest powodem ich wystąpienia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko w sprawie

i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia

25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 – j.t.), kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 – j.t.), dalej jako "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Skarga okazała się niezasadna, bowiem sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie narusza prawa.

Na wstępie rozważań należy poczynić kilka uwag na temat charakteru ewidencji gruntów i budynków (katastru nieruchomości). Zgodnie z ustawową definicją, zawartą w art. 2 pkt 8 u.p.g.k. pod pojęciem tym należy rozumieć jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach

i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. W świetle tej definicji ewidencja gruntów i budynków jest zbiorem informacji o gruntach, który pełni funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawo, ani też praw nie nadaje. Ewidencja pełni jedynie funkcje rejestrujące w odniesieniu do stanów prawnych, ustalonych w innym trybie i przez inne organy.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.g.k., ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące:

1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty;

2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych;

3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej.

Stosownie do art. 21 ust. 1 przywołanej ustawy informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zawiera operat ewidencyjny, który składa się z:

1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności:

a) odpowiednio zabezpieczone przechowywanie danych i ich aktualizację,

b) udostępnianie oraz wspólne korzystanie z danych na zasadach określonych

w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej,

c) wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej;

2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych.

2. Informacje zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne.

2a. Informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Na postawie art. 21 ust. 2b u.p.g.k. aktualizacja informacji zawartych

w ewidencji gruntów i budynków następuje:

1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie:

a) przepisów prawa,

b) wpisów w księgach wieczystych,

c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu,

d) ostatecznych decyzji administracyjnych,

e) aktów notarialnych,

ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych,

f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu,

g) wpisów w innych rejestrach publicznych,

h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b;

2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Dopełnieniem tej regulacji są przepisy Ministra Rozwoju Regionalnego

i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które w § 10 i następnych szczegółowo opisują jakie dane zawiera ewidencja.

Ewidencja gruntów i budynków stanowi aktualizowany na bieżąco zbiór danych o gruntach i budynkach, przy czym aktualizacja zawartych w niej informacji następuje według reguł określonych w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne, której przepisy określają w oparciu o jakie dokumenty aktualizacja może nastąpić.

Skarżący domagali się ustalenia przyczyn rozbieżności w wykazanej

w ewidencji gruntów i budynków powierzchni stanowiącej ich własność działki oraz powierzchni działki widniejącej w systemie informacji przestrzennej oraz podjęcia przez organ działań zmierzających do ujednolicenia tych informacji, w tym skorygowania znajdujących się w państwowym zasobie geodezyjnym prac geodezyjnych, związanych między innymi z podziałem działki sąsiedniej. Skarżący wskazywali, iż na skutek przeprowadzonych czynności geodezyjnych mogło dojść do zmiany granic i w konsekwencji zmiany powierzchni działki. Nie wykluczyli jednak

i takiej sytuacji, że stanowiąca ich własność działka została wydzielona jako mniejsza, co mogłoby wyjaśnić przeanalizowanie dokumentacji geodezyjnej KERG [...] i wyjaśnienie jakiego rodzaju błędy organ odwoławczy w niej dostrzegł. Taka bowiem informacja znalazła się na stronie 12 zaskarżonej decyzji.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga, że organ jest związany wnioskiem, stąd wynikało dążenie organu I instancji do rozpoznania intencji skarżących. Precyzyjne określenie przedmiotu żądania umożliwia organowi przeprowadzenie postępowania administracyjnego i wydanie rozstrzygnięcia.

Jak wynika z pism procesowych skarżących ich intencją było doprowadzenie do dokonania zmiany w ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni należącej do nich działki gruntu, po uprzednim ustaleniu z jakich względów

w systemie informacji przestrzennej znalazła się wartość [...] ha jako wskazanie powierzchni matematycznej i geodezyjnej. Jednocześnie skarżący podnosili szereg zarzutów w stosunku do dokumentacji przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i domagali się sprawdzenia prawidłowości operatów szacunkowych i ich ewentualnego skorygowania w taki sposób, aby rzeczywista powierzchnia ich działki w ewidencji wynosiła [...] ha, dopuszczając jednocześnie taką możliwość, iż pierwotnie ich działka została wydzielona jako nieruchomość o mniejszej powierzchni aniżeli to w ewidencji wykazano.

W ocenie sądu organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały żądanie skarżących jako wniosek o dokonanie aktualizacji ewidencji. Do tego bowiem ostatecznie miałoby się sprowadzać zadośćuczynienie temu żądaniu. Zasadnie również odmówiono aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.

Wyjaśnić bowiem należy, że aby dokonać aktualizacji organ musi dysponować odpowiednimi dokumentami, o których mowa w art. 21 ust. 2b u.p.g.k., chyba że aktualizacji następuje w drodze modernizacji ewidencji, na podstawie art. 24a tej ustawy. Nie ma możliwości przeprowadzenia tego procesu w drodze analizy

i korygowania przez organ dokumentów przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego. Należy podkreślić, na co trafnie zwróciły uwagę organy, że operaty podlegają weryfikacji w odrębnym postępowaniu, która odbywa się bezpośrednio po ich sporządzeniu, przed przyjęciem do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego, na podstawie art. 12b u.p.g.k. Stosownie do art. 12b ust. 4 u.p.g.k., podstawę przyjęcia wyników zgłoszonych prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego stanowi pozytywny wynik weryfikacji albo dokument potwierdzający odbiór zbiorów danych lub innych materiałów jako przedmiotu zamówienia publicznego realizowanego w związku z wykonywaniem zadań Głównego Geodety Kraju lub organów administracji geodezyjnej i kartograficznej. Organ Służby Geodezyjnej i Kartograficznej, do którego przekazane zostały wyniki zgłoszonych prac geodezyjnych, potwierdza ich przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego wpisem do ewidencji materiałów tego zasobu i opatruje dokumenty i materiały przeznaczone dla podmiotu, na rzecz którego wykonawca prac geodezyjnych wykonuje prace geodezyjne, klauzulą urzędową, o której mowa w art. 40 ust. 3g pkt 3. Opatrzenie klauzulą następuje z chwilą przyjęcia wyników zgłoszonych prac geodezyjnych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, o czym stanowi ust. 3 przywołanego przepisu.

Nie ma więc możliwości ponownej weryfikacji materiałów, które już raz zostały zweryfikowane i przyjęte do zasobu, co nie oznacza, że dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków nie mogą ulec zmianie. Może to jednak nastąpić nie w drodze oceny i skorygowania operatu już raz ocenionego i przyjętego do zasobu, ale na podstawie nowego operatu, o czym organ skarżących informował i do przedstawienia takiego dokumentu ich wzywał. Skoro skarżący takiego operatu nie przedstawili, to brak było podstaw do dokonania aktualizacji danych w ewidencji gruntów i budynków.

Niemniej jednak z poczynionych przez organ ustaleń wynika, że przebieg granicy z działką [...] (przed podziałem) i [...] (po podziale), nie uległ zmianie. Zakwestionowanie przebiegu granicy może nastąpić w odrębnym postępowaniu na podstawie art. 29 i nast. up.g.k. Organ nie miał podstaw do ustalania, czy działka skarżących w dacie jej wydzielenia posiadała wykazaną w ewidencji powierzchnię, nie to bowiem było przedmiotem postępowania. Jak już wyżej wskazano postępowanie prowadzone w tej sprawie miało doprowadzić do zmiany wpisu w ewidencji gruntów i budynków.

Niezależnie od powyższych rozważań wskazać należy, że w znajdujących się w aktach sprawy wypisach z ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki skarżących widnieje powierzchnia [...] ha, a więc powierzchnia której ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków skarżący się domagają. Zatem również i z tego powodu ich wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

Należy się zgodzić ze skarżącymi, że organ nie wyjaśnił wyczerpująco na jakiej podstawie w systemie informacji przestrzennej znalazły się dane o powierzchni matematycznej i geodezyjnej, odbiegającej od powierzchni ewidencyjnej, jednak w ocenie sądu okoliczność ta nie ma większego znaczenia w sytuacji, gdy w ewidencji znajduje się informacja, z której wynika, że powierzchnia działki wynosi [...] ha.

Końcowo wyjaśnić należy, że dokonanie podziału działki musi zostać poprzedzone złożeniem wniosku, o którym mowa w art. 97 ust. 1 ustawy z dnia

21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 65 – j.t.). Do wniosku – stosownie do art. 97 ust. 2 pkt 2 tej ustawy należy dołączyć wypis z katastru nieruchomości i kopię mapy katastralnej obejmującej nieruchomość podlegającą podziałowi, a nie wydruk z systemu informacji przestrzennej. Zatem dane widniejące w tym systemie nie stoją na przeszkodzie złożeniu wniosku o podział nieruchomości. Dopiero dalsze czynności podejmowane przez organ mogą doprowadzić do uznania, że podział ten nie może zostać zgodnie z planem miejscowym dokonany. Takie ustalenia muszą jednak wynikać z prawidłowo sporządzonej dokumentacji geodezyjnej.

Nie doszło zatem do naruszenia wskazywanych w skardze art. 7 i 9 k.p.a., bowiem organ dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego, umożliwił stronom czynny udział w postępowaniu i wyjaśnił w jego trakcie na podstawie jakich dokumentów może dokonać wpisu w ewidencji.

Sąd nie dostrzegł również, badając sprawę poza granicami skargi, naruszenia innych przepisów prawa, co przesądziło o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.