Postanowienie NSA, sygn. akt II GZ 246/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. W. "S" Spółki z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Ke 4/15 w zakresie odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi P. W. "S" Spółki z o.o. z siedzibą w K. na postanowienia Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. postanowieniem z 2 kwietnia 2015 r., sygn. akt I SA/Ke 4/15, odmówił Przedsiębiorstwu [...] "S." Sp. z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z oświadczeniami skarżącej, działalności spółki polega na dzierżawieniu gruntów rolnych i handel na targowiskach. Od 2004 skarżąca nie otrzymała dopłat do gruntów rolnych, jest zadłużona, nie może uzyskać żadnych dochodów. Składając oświadczenie o majątku i dochodach podała wysokość kapitału zakładowego (5000 zł), brak środków trwałych oraz zadłużenie na ponad 25 000 zł. Spółka wskazała, także że rachunki bankowe zostały zlikwidowane z powodu braku wpływów.

Następnie WSA stosownie do art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez przedłożenie: odpisu (kserokopii) zeznania podatkowego za 2013 r.; sprawozdania finansowego za 2014 r.; dokumentów potwierdzających zadłużenie.

Spółka w odpowiedzi na wezwanie oświadczyła, że nie może przedłożyć dokumentów, ponieważ nie ma z czego sporządzać zeznań podatkowych ani sprawozdań finansowych, natomiast odnośnie zadłużeń wskazała, że dokumenty zaginęły, a ich odzyskanie wymaga dłuższego czasu.

WSA postanowieniem z 2 kwietnia 2015 r. oddalił wniosek, stwierdzając, że spółka nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z informacji podanych przez Przedsiębiorstwo [...] "S." wprawdzie wynikało, że spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje dochodów, nie posiada majątku, a ponadto jest zadłużona, to jednak treść odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku wzbudziła wątpliwości Sądu pierwszej instancji co do rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki.

Brak uzyskiwania dochodów nie usprawiedliwia bowiem nieprowadzenia przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością dokumentacji finansowej czy składania zeznań podatkowych. Przedsiębiorcy są zobowiązani do tych czynności bez względu na kondycję finansową firmy i wysokość uzyskiwanych przez nich dochodów.

Ponadto Sąd pierwszej instancji zauważył, że pomimo trudnej sytuacji finansowej skarżąca nadal jest obecna w obrocie prawnym co oznacza, że jest gotowa nadal ponosić ryzyko gospodarcze, z którym związana jest konieczność prowadzenia ewentualnych sporów prawnych.

Okoliczności te, w ocenie WSA, uniemożliwiły dokonanie merytorycznej oceny wniosku pod kątem wystąpienia przesłanek przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.

Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie z 2 kwietnia 2015 r., wyjaśniając jedynie, że postanowienie to powinno zostać uchylone w bowiem "zbyt optymistyczne zapatrywanie WSA w K., iż spółka "S." nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, jest całkowitą nieprawdą, gdyż spółka nie figuruje w KRS – właśnie dlatego iż nie miała i nie ma pieniędzy na opłaty".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione, dlatego podlega oddaleniu.

Zgodnie z treścią art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca wykaże nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania, a przez to nie może zrealizować przysługującego mu prawa do sądu.

W myśl przepisu art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie tego prawa.

Skoro więc skarżąca, pomimo tego, że była wzywana do złożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację finansową, nie przedstawiła ich, należy podzielić stanowisko WSA w K., że szczątkowe informacje na temat sytuacji majątkowej skarżącej uniemożliwiły dokonanie merytorycznej oceny jej wniosku.

W związku z tym Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że Przedsiębiorstwo [...] "S." Sp. z o.o. nie wykazała, że zachodzą w stosunku do niej przesłanki przyznania prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji