Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 33/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124b ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] listopada 2015 r. Nr [...] w przedmiocie udostępnienia części nieruchomości; oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2015r., znak: [...] Wojewoda Wielkopolski na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] maja 2015r. znak: [...].

W/w decyzją Starosta [...] zobowiązał Z. B. (dalej: Skarżący) – właściciela nieruchomości [...]– do udostępnienia w trybie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015, poz. 1774 ze zm. powoływana dalej jako u.g.n.) części nieruchomości (powierzchnia niezbędna celem wykonania prac: [...]) w celu przeprowadzenia przez inwestora – [...] – prac remontowo – konserwacyjnych napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], na okres 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości, zgodnie z załącznikami graficznymi [...] stanowiącymi integralną cześć decyzji. Od tej decyzji odwołanie wniósł Skarżący.

W przedmiotowej sprawie spółka [...] (poprzednio[...] , dalej określana jako [...], Wnioskodawca).) [...] lutego 2014r. wniosła o wydanie na podstawie art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. 2015.1774) decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] (posadowione są na niej słupy 15 i 16) oraz działkę nr [...] (posadowiony jest na niej słup 108), położonej w [...] do udostępnienia w/w części w/w nieruchomości na okres 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości, w celu wykonania prac remontowo – konserwacyjnych napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], polegających na naprawie i zabezpieczeniu fundamentów, konserwacji i naprawie konstrukcji słupów, wycince roślinności w podstawie i bezpośrednim sąsiedztwie słupów, malowaniu konstrukcji słupów, wymianie przewodów roboczych, odgromowych oraz izolacji i tabliczek informacyjnych, konserwacji i naprawianiu uziemień oraz o wydanie na podstawie art. 124b ust. 3 u.g.n. decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie w/w nieruchomości.

W toku postępowania organ II instancji uchylił decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2014r. nakazującą Z. B. na udostępnienie w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n. części nieruchomości. Organ II instancji nakazał zweryfikować czy planowane przez [...] prace stanowią remont czy konserwację, jaki obszar jest niezbędny do wykonania prac oraz ustalić realny termin na wykonanie tego rodzaju czynności. Organ I instancji ponownie rozpoznając sprawę ustalił, że działka [...]. Z dokonanych w dniu [...] maja 2014r. oględzin wynikało, że na działce [...] znajdują się dwa słupy linii elektroenergetycznej [...] (słup nr 15 oraz nr 16), natomiast na działce nr [...] zlokalizowany jest jeden słup (nr 18). Jak wynikało ze stanowiska spółki [...] remont linii [...] w zakresie wymiany przewodów roboczych, wymiany przewodu odgromowego, wymiany izolacji oraz prac antykorozyjnych, podyktowany jest koniecznością utrzymania zdolności technicznej urządzeń, instalacji i sieci dystrybucyjnej do realizacji zaopatrzenia w energię elektryczną w sposób ciągły i niezawodny. Linia ta po ponad trzydziestu latach eksploatacji (rok budowy w przeważającej długości [...], odcinkowo [...]) wymaga wymiany starych, miejscami osłabionych przewodów roboczych i odgromowego oraz wyeksploatowanych izolatorów na nowe. Ponadto niezbędna jest renowacja konstrukcji wsporczych (prace antykorozyjne) dla zachowania wytrzymałości mechanicznej.

W ocenie organów prace polegające na naprawie i zabezpieczeniu fundamentów, konserwacji i naprawie konstrukcji słupów, wycince roślinności w podstawie i bezpośrednim sąsiedztwie słupów, malowaniu konstrukcji słupów, wymianie przewodów roboczych, odgromowych oraz izolacji i tabliczek informacyjnych, konserwacji i naprawie uziemień – nie mogą być poczytywane inaczej niż remont, bądź konserwacja w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994r. prawo budowlane. Zgodnie bowiem z definicją w tym przepisie zawartą remontem jest wykonywanie na istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. W wyniku tych prac nie miał powstać żaden nowy element a ich wykonanie zapewni istotną poprawę w zakresie bezpieczeństwa i pewności przesyłu energii elektrycznej. Tym samym w ocenie obu organów wszystkie te czynności mieszczą się w zakresie dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n.

Wojewoda odnosząc się do zarzutów odwołania wniesionego przez Z. B. podał, że organ I instancji dokonał właściwej oceny planowanych czynności i zbadał czy objęte są one dyspozycją tego przepisu. Wojewoda podkreślił, że w jego ocenie organ I instancji dokonał prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego, a dokonana przezeń jego ocena prowadzi do uzasadnionej konkluzji, że wniosek [...] S.A. był zasadny, skoro właściciel nieruchomości przy piśmie z [...] grudnia 2013r. nie wyraził zgody na przeprowadzenie jakichkolwiek prac związanych z konserwacją słupów leżących na jego nieruchomościach [...], a co za tym idzie ziściła się ustawowa przesłanka z art. 124b ust. 1 u.g.n.

Wojewoda w toku postępowania odwoławczego uzyskał odpowiedź pełnomocnika [...] w zakresie wyjaśnienia okresu udostępnienia nieruchomości. Wynikało z niej, że "prowadzenie prac na linii elektroenergetycznej wymaga jej uprzedniego wyłączenia spod napięcia. Wyłączenie linii spod napięcia jest procesem bardzo sformalizowanym i wiąże się z dokonaniem wcześniejszych wielu uzgodnień (m.in. z wytwórcami i dystrybutorami energii) zmierzających do zapewnienia alternatywnych i nieprzerwanych dostaw energii elektrycznej. Wyłączenie linii spod napięcia jest możliwe wyłącznie w przypadku wystąpienia korzystnych warunków sieciowych oraz pogodowych. Wyłączenie linii jest szczególnie utrudnione w okresie jesienno – zimowym, gdy występuje szczyt zużycia energii elektrycznej. Prowadzenie prac na wyłączonym obiekcie wiąże się z pojęciem tzw. gotowości ruchowej. Oznacza to, że wykonujący roboty budowlane wykonawca musi zachować możliwość jej załączenia w określonym czasie, jeżeli wystąpi np. zwiększone zapotrzebowanie na energię. W takim stanie rzeczy, wykonawca, w celu kontynuacji robót, będzie zmuszony oczekiwać na otrzymanie kolejnego wyłączenia, nawet w perspektywie kilku miesięcy". Wyjaśnienia te organ uznał za przekonujące, logiczne i spójne, a tym samym udzielenie zezwolenia na okres 6 miesięcy, prócz tego, że mieści się w granicach nakreślonych przez ustawodawcę (art. 124b ust. 3 u.g.n.) jest w pełni zasadne.

Wojewoda wskazał, że na osobie lub jednostce organizacyjnej ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego (art. 124 ust. 4 u.g.n.). gdy jest to niemożliwe lub powoduje nadmierne trudności lub koszty stosuje się odpowiednio art. 128 ust. 4 u.g.n, o odszkodowaniu przyznawanym w odrębnym postępowaniu (art. 128 ust. 1 i 4 w zw. z art. 129 ust. 5 u.g.n.).

Odnosząc się do podnoszonego przez Skarżącego w odwołaniu zarzutu w zakresie prawidłowości określenia obszaru udostępnionych nieruchomości, Wojewoda powołał się na wyjaśnienia wnioskodawcy. Zgodnie z nimi " w celu wykonania prac remontowo – konserwacyjnych konieczne jest zajęcie części powierzchni nieruchomości – zgodnie z załączoną do wniosku mapą. Określona przez wnioskodawcę powierzchnia, stanowi niezbędne minimum do zapewnienia dojazdu i manewrowania sprzętem przy stanowiskach słupów. Jednocześnie takie określenie wielkości powierzchni do zajęcia, sprzyja zminimalizowaniu powstania ewentualnych szkód na gruncie oraz ograniczenia uciążliwości dla właściciela, jakie mogą się pojawić". Wojewoda wskazał, że organ I instancji nie ograniczył się do bezkrytycznego przyjęcia wniosku inwestora, w toku postępowania uzyskał stosowne wyjaśnienia, rozważył całość zgromadzonego materiału dowodowego i nakreślił obszar podlegający zajęciu na w sposób precyzyjny za załącznikach graficznych decyzji. Odnosząc się do zarzutu Skarżącego, że pas o szerokości 4 m nie będzie wystarczający choćby do zawracania i manewrowania, Wojewoda podał, że obszar podlegający zajęciu pod drogi dojazdowe (o szerokości 4m) stanowi teren, na którym nie będą prowadzone bezpośrednio prace remontowo – konserwacyjne. Pas o szerokości 4m ma służyć jedynie zapewnieniu przejazdu do słupów, w których bezpośrednim sąsiedztwie będą prowadzone czynności składające się na wskazane przez wnioskodawcę prace. Wojewoda wskazał, że w odwołaniu pominięto, że obszar ograniczenia w bezpośrednim sąsiedztwie słupów wynosi po 400m2 dla każdego ze słupów. Tym samym nakreślony zarówno przez wnioskodawcę, jak i organ I instancji obszar, zdaje się być adekwatny i wystarczający w zakresie dojazdu i planowanych prac. Brak jest podstaw do uznania, że potencjalny teren podlegający zajęciu miałby być, jak podaje Skarżący, dalece większy niż inwestor wnioskuje. W ocenie Wojewody przedstawiony na załącznikach graficznych decyzji Starosty obszar ograniczenia na nieruchomościach, jest na tyle precyzyjny, że w ocenie Wojewody do minimum zredukowano wyjście poza jego granice.

Odnosząc się do zarzutu w odwołaniu, że stanowiąca załącznik graficzny nr 1 mapa nie zawierała stosownego podpisu osoby upoważnionej, Wojewoda podał, że załącznik ten opatrzony jest opisem decyzji, której integralną część stanowi (data i znak), oznaczeniem osoby upoważnionej do jej wydania z zaznaczeniem stanowiska służbowego oraz, co niewątpliwe, podpisem [...].

Wojewoda uznał zarzuty zgłoszone w odwołaniu za bezzasadne. Podał, że skarżona decyzja wskazuje na nieruchomość będącą przedmiotem postępowania i jej właściciela oraz określa realizowany zakres czynności, charakteryzuje prawo podlegające ograniczeniu oraz precyzuje zakres (czasowy i terytorialny) w jakim ono następuje, wskazuje podmiot na rzecz którego decyzja jest wydawana, a tym samym jako zawierająca wszelkie wymagane prawem elementy – odpowiada temu prawu, i jako taka zasługuje na aprobatę.

W skardze wniesionej w terminie i formie prawem przewidzianej Skarżący reprezentowany przez fachowego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów wg norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania – art. 6 i 8 kpa poprzez niezastosowanie ich w sprawie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym wydanie zaskarżonej decyzji wbrew przepisom prawa,

2. przepisów postępowania – art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, jak również nie zebranie i nie rozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i tym samym wydanie zaskarżonej decyzji, która ignoruje interes społeczny i słuszny interes obywateli,

3. przepisów postępowania – art. 80 kpa poprzez dowolną a nie swobodną ocenę materiału dowodowego i uznanie, iż decyzja o zobowiązaniu skarżącego do udostępnienia części nieruchomości, mogła zostać wydana przede wszystkim w oparciu o twierdzenia wnioskodawcy, które nie miały pokrycia w materiale dowodowym,

4. przepisów postępowania – art. 107 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji, w szczególności poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego,

5. przepisów postępowania – art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez niezastosowanie przez organ administracyjny rzeczonego przepisu, pomimo wystąpienia przesłanek do uchylenia zaskarżonej decyzji Starosty [...] i orzeczenie co do istoty sprawy,

6. art. 124b ust. 1 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż zaszły wszystkie przesłanki do zastosowania tego przepisu, i wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej,

7. art. 124b ust. 3 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i bezrefleksyjne przyjęcie za wnioskiem, iż maksymalne – 6 miesięczne pozbawienie władztwa skarżącego nad nieruchomością jest adekwatne w niniejszym przypadku, bez jakiegokolwiek uzasadnienia decyzji w tym zakresie, a zatem dopuszczenie się przez organ dowolności.

W obszernym uzasadnieniu podał, że stan faktyczny w sprawie nie jest w jego ocenie bezsporny. Organ jedynie w oparciu o twierdzenia wnioskodawcy, bez przeprowadzenia wnikliwych i dodatkowych dowodów przyjął, że linia energetyczna wymaga prac wskazanych we wniosku. Organ swoich twierdzeń nie uwiarygodnił w formie dokumentacji technicznej obrazującej stan infrastruktury, protokołu, zdjęć lub dokładnego opisu, z którymi właściciel mógłby się zapoznać. Podczas oględzin nie określono w jakim zakresie nieruchomości mają być zajęte oraz nie przeprowadzono pomiarów potwierdzających słuszność stanowiska, co do obszaru mającego podlegać zajęciu, w tym bowiem zakresie oparto się jedynie o żądanie i propozycje inwestora. W tym zakresie organy naruszyły art. 7, 77 § 1, 80 i 107 kpa. Skarżący podał, że organy nie dokonały ustaleń czy przedmiotowe prace mieszczą się w dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n. a także nie rozważyły w sposób rzetelny określonego przez inwestora obszaru niezbędnego do realizacji inwestycji, uwzględniły jedynie interes wnioskodawcy ograniczając się do powielenia stanowiska inwestora zawartego w pismach. Wojewoda w decyzji nie wskazał na jakiej podstawie ustalił, że załączniki graficzne do wniosku, które stały się podstawą określenia granic udostępnienia nieruchomości Skarżącego, w sposób precyzyjny i szczegółowy, a tym samym nie pozostawiający miejsca na ewentualne wątpliwości, nakreśliły obszar podlegający zajęciu przez wnioskodawcę. Skarżący nie zgodził się z twierdzeniem Wojewody, że pas szerokości 4m dla dróg dojazdowych był uzasadniony. W jego ocenie z doświadczenia życiowego wynika, że dla samochodów o szerokim rozstawie osi jakie mają być używane przy robotach, pas o szerokości 4m nie będzie wystarczający chociażby do zawracania i manewrowania, co skutkuje istnieniem realnego zagrożenia, iż potencjalny teren podlegający zajęciu i wykorzystaniu będzie dalece większy niż inwestor wnioskuje. Skarżący podał, że mimo przeprowadzenia oględzin nieruchomości nie wskazano żadnego skonfrontowanego z wnioskiem uzasadnienia, które uzasadniałoby konieczność zajęcia wskazanej powierzchni gruntu a oparto się jedynie na wniosku inwestora.

Nadto Skarżący zakwestionował również 6 – cio miesięczny okres zajęcia wyznaczony w sposób rażąco dowolny jedynie w oparciu o twierdzenie inwestora bez przeprowadzenia dowodów i z pominięciem faktu, iż inwestor posiada wieloletnie a może nawet kilkudziesięcioletnie doświadczenie w przeprowadzeniu napraw czy też konserwacji urządzeń przemysłowych. W ocenie Skarżącego inwestor wie w jakich okresach przeprowadzić czynności aby uzyskać korzystne warunki sieciowe i pogodowe, wie też jak zachować gotowość ruchową i szybko uzyskać kolejne wyłączenie. A tak długie pozbawienie władztwa nie zostało bowiem w żaden sposób uzasadnione co świadczy o tym, że decyzja w tym zakresie została obarczona dowolnością.

Skarżący podał, że Wojewoda nie zebrał dowodów uzasadniających konieczność zajęcia wskazanych powierzchni nieruchomości, ani czasu na jaki ma to nastąpić, dowody zaś które zostały przedstawione w niniejszej sprawie nie uzasadniły stanowiska w sposób należyty, dlatego skarga jest uzasadniona. Nadto w toku postępowania całkowicie zapomniano o interesie i ochronie władztwa właściciela nieruchomości i jego interesie prawnym.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi podał, że stanowiły one jedynie polemikę ze stanowiskiem organu, który zebrał materiał dowodowy wystarczający do wydania zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania [...] S. A. w piśmie z dnia 28 stycznia 2016r. wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podał, że zarzuty skargi są bezzasadne. Przedsiębiorca energetyczny nie podejmowałby się remontu linii elektroenergetycznej przy braku takiej potrzeby. Wcześniej zawarł umowę z wykonawcą na wykonanie prac, które umożliwią prowadzenie prawidłowej eksploatacji linii. Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, iż celem zajęcia nieruchomości nie jest wykonanie konkretnych prac określonych we wniosku a funkcjonująca od lat 1973-1981 linia nie wymaga remontu, tym samym przeprowadzenie dowodów na okoliczność stanu technicznego linii jest bezzasadny. Termin wykonania prac da możliwość zaplanowania wykonania robót na poszczególnych nieruchomościach przez które przebiega linia bez zakłócania dostaw energii. Przy inwestycji liniowej określenie ścisłe terminu wejścia na konkretną nieruchomość jest praktycznie niemożliwe. Z tych względów art. 124 b ust. 1 u.g.n. zakreśla tylko ramy czasowe zajęcia nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 11 lutego 2016r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014, poz. 1647 ze zm) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U. z 2012r., poz. 270 ze zm, powoływanej dalej jako p.p.s.a.) obejmuje m.in. orzekanie w sprawie skarg na decyzje administracyjne. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności.

Decyzję o zobowiązaniu wydaje się z urzędu albo na wniosek podmiotu zobowiązanego do wykonania czynności, związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii (ust. 2). Obowiązek udostępnienia nieruchomości może być ustanowiony na czas nie dłuższy niż 6 miesięcy. Przepis art. 124 ust. 1a i 4 stosuje się odpowiednio (ust. 3).

Stosując powyższy przepis Starosta [...] decyzją z [...] maja 2015r. zobowiązał [...] – właściciela nieruchomości [...] – do udostępnienia w trybie art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015, poz. 1774 ze zm. powoływana dalej jako u.g.n.) części nieruchomości (powierzchnia niezbędna celem wykonania prac: [...]) w celu przeprowadzenia przez inwestora –[...] – prac remontowo – konserwacyjnych napowietrznej linii elektroenergetycznej [...], na okres 6 miesięcy licząc od dnia zajęcia nieruchomości, zgodnie z załącznikami graficznymi Nr 1 i Nr 2 – mapami w skali 1:2000 stanowiącymi integralną cześć decyzji.

Decyzja w tym trybie jest wydawana, gdy zaistnieje niezbędna konieczność udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii m.in. przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej.

W przedmiotowej sprawie nie było sporne, że linia napowietrzna elektroenergetyczna [...] jest własnością [...] sp. z o.o , jest ujęta w księdze inwentarzowej przedsiębiorstwa pod numerem [...], wchodzi w skład przedsiębiorstwa. W wyroku z dnia 17 czerwca 2009 r., sygn. akt l OSK 882/08 NSA wypowiedział się, że zgodnie z art. 49 k.c. urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania wody, pary, gazu, prądu elektrycznego oraz inne urządzenia podobne, nie należą do części składowych gruntu lub budynku, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa lub zakładu. (por. również wyrok NSA z dnia 11 lipca 2008 r., sygn. akt l OSK 1074/07 - orzeczenia publ. www.orzeczenia.nsa.qov.pl.

Nie było również sporne, że wykonawcą przedmiotowych robót na tej linii jest Wnioskodawca [...] S.A. na mocy umowy z [...] Sp. z o.o. , załączonej do wniosku o udostępnienie nieruchomości.

Bezspornie organy ustaliły również, że właścicielem działek [...] jest Skarżący. Nadto, że działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki nr [...]. Podział został przeprowadzony w trybie rolnym na podstawie [...]. Działka [...] wydzielona została z działki 7[...] na mocy decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości z [...] maja 2011r.

Koniecznym warunkiem wydania decyzji w przedmiocie udostępnienia nieruchomości na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. jest także brak zgody właściciela na wykonanie opisanych czynności.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że właściciel działek [...] nie wyraził zgody na wejście na jego nieruchomości w celu umożliwienia Spółce [...] wykonania prac remontowych na linii energetycznej przebiegającej przez jego nieruchomości, pomimo, że Spółka zwracała się do niego z taką prośbą. (vide: pismo Skarżącego z [...].12.2013r.) Ten warunek przewidziany w art. 124b u.g.n. został zatem spełniony.

Przepis art. 124b dotyczy zobowiązania właściciela, użytkownika wieczystego lub osoby, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. W przeciwieństwie do art. 124. ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, nie jest to decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Udostępnienie nieruchomości w rozumieniu art. 124b ust. 1 u.g.n. , jak słusznie uznały organy wymaga ustalenia czy zakres planowanych prac związany jest z remontem, konserwacją czy usuwaniem awarii. Zakres planowanych prac ma bowiem również wpływ na określenie obszaru nieruchomości udostępnionej niezbędnego do wykonania tych prac oraz dróg dojazdowych.

W tym zakresie organy dokonały ustaleń w oparciu, co oczywiste o stanowisko wnioskodawcy, które wyrażane było kilkakrotnie w toku postępowania w obszernych pismach sporządzanych na zapytanie organu, a także w oparciu o dowody takie jak: [...]

Na ich podstawie w sposób prawidłowy uznały, że zakres prac planowanych na przedmiotowych nieruchomościach w odniesieniu do linii energetycznej odpowiada swym charakterem dyspozycji art. 124b ust. 1 u.g.n., który umożliwia udostępnienie nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją lub remontem. Prawidłowo ustaliły, że charakter planowanych prac odpowiada definicji remontu określonego w art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym remontem jest wykonywanie na istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Z zebranych dowodów wynikało, że planowane prace mają polegać na naprawie i zabezpieczeniu fundamentów, konserwacji i naprawie konstrukcji słupów, wycince roślinności w podstawie i bezpośrednim sąsiedztwie słupów, malowaniu konstrukcji słupów, wymianie przewodów roboczych, odgromowych oraz izolacji i tabliczek informacyjnych, konserwacji i naprawie uziemień i jako takie nie mogą być poczytywane inaczej niż remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 ustawy z 7 lipca 1994r. prawo budowlane. Z pewnością nie stanowią jedynie bieżącej konserwacji, wykonywanej jak wynika z jej nazwy na bieżąco i w mniejszym zakresie niż remont. W wyniku tych prac nie miał powstać żaden nowy element.

Wskazać należy, że w toku postępowania organ I instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. powołał biegłego – rzeczoznawcę majątkowego celem wykonania opinii określającej stan techniczno – budowlany sieci elektroenergetycznej. Biegły w piśmie z dnia [...] stycznia 2015r. wniósł o zwolnienie go z tej funkcji, albowiem planowane prace sieci [...] polegają na wymianie urządzeń technicznych tę sieć stanowiących a elementy te nie są elementami związanymi z obiektem budowlanym tylko z energetycznym. Planowane prace zasadniczo obejmują wymianę elementów energetycznych tej sieci, a nie budowlanych – słupów, które pozostają i podlegać będą tylko zabiegom konserwującym. Starosta postanowienie to uchylił postanowieniem z dnia [...] stycznia 2015r. i ponownie zwrócił się do Wnioskodawcy o wyjaśnienie celowości i zakresu wykonywanych prac. W piśmie z [...] stycznia 2015r. Wnioskodawca udzielił obszernej odpowiedzi. Następnie organ dokonał oględzin w dniu [...] lutego 2015r, z których sporządził dokumentację zdjęciową i w dniu [...] marca 2015r., z których spisał protokół. Niecelowość przeprowadzenia dowodu z opinii tego biegłego była, w ocenie Sądu uzasadniona rodzajem planowanych prac, do których oceny biegły uprawnień nie miał.

W ocenie Sądu postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone przez organ prawidłowo. Zgodnie a art. 75 § 1 zd. 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przeprowadzone dowody w ocenie Sądu pozwalały na wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie. A zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa był nieuzasadniony.

Jak ustalono na działce nr [...] znajdują się dwa słupy linii energetycznej (nr 15 i 16) a na działce [...] jeden słup (nr 18). Słupy na działce nr [...] znajdują się na łące, między nimi pod linią kablową, napowietrzną znajduje się drzewo. Słup nr 18 znajduje się na polu uprawnym. Słupy mają wysokość 20 – 30m, w ich podstawie widoczna jest roślinność. Przedmiotowa linia energetyczna powstała w latach 1973 – 1981. Skoro eksploatowana jest tyle lat uznanie twierdzeń wnioskodawcy i Enei o konieczności jej remontu nie mogą być uznane za gołosłowne. Uwzględnienie szerokiego uzasadnienia zakresu i konieczności wykonania tych prac przedstawionego i przez przedsiębiorstwo energetyczne, i przez wykonawcę prac nie stanowi, wbrew zarzutom skargi, jednostronnego rozpatrzenia sprawy z naruszeniem reguł określonych w art. 6 i 8 kpa. Twierdzenia wnioskodawcy zostały poddane ocenie i nie budziły wątpliwości w zakresie zgodności z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Brak wymiany starych elementów czynnej linii energetycznej zagraża wystąpieniu poważnych awarii zagrażających życiu ludzi i strat dla gospodarki, czyli dóbr określonych w art. 108 kpa (art. 124b ust. 3 zd. 2 w zw. z art. 124 ust. 1 a u.g.n. w zw. z art. 108 kpa). Linie takie wymagają remontów celem zapobieganiu awariom a także celem prawidłowego wykonywania usług z zakresu celu publicznego w postaci płynnego dostarczania energii elektrycznej i a także dostosowania wydolności energetycznej linii do rosnącego zapotrzebowania. Nie budzi wątpliwości stanowisko wnioskodawcy, który wskazał jako podmiot fachowo zajmujący się tego typu pracami, że niezbędna jest wymiana przewodu ochrony odgromowej, który jest nieprzerwanie wykorzystywany. Jego obecny stan ( z uwagi na lata korzystania) stwarza poważne zagrożenie pożaru, a niedostateczna ochrona odgromowa może w razie burz i wyładowań atmosferycznych powodować długotrwałe przerwy w dostawie prądu dla społeczności oraz instytucji pożytku publicznego, takich jak szkoły czy szpitale. Nie remontowane od lat słupy w wysokości 20 – 30m, wykazujące ogniska korozji, wymagają wzmocnienia ich konstrukcyjnej wytrzymałości, by zminimalizować ryzyko ich wywrócenia czy przerwania przewodów, które pojawia się podczas silnych burz, śnieżyc, nawałnic czy porywistych wichur. Nie wymieniane, wyeksploatowane przewody robocze ograniczają znacznie możliwości przesyłowe całej linii. Okoliczności te, w sposób dostateczny zostały wskazane w pismach wnioskodawcy, a nadto wynikają z zakresu prac wskazanych w umowie o ich wykonanie i znajdują potwierdzenie w dokonanych przez organ oględzinach. Nie budzą wątpliwości, są jasne, czytelne, logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego. Tym samym, w ocenie Sądu nie wymagają dokonywania dodatkowych ustaleń czy przeprowadzania dowód z opinii biegłych z dziedziny energetyki, sporządzania dokumentacji technicznej. Konieczność wykonania takich prac przy eksploatowanej nieprzerwanie i nie remontowanej od ponad 30 lat linii elektroenergetycznej nie wymaga dodatkowych dowodów ponad te, które przeprowadził organ, nadto powołujący się na znany z urzędu fakt konieczności wymiany starych kabli na technologicznie nowocześniejsze. Tym bardziej, że sam Skarżący w toku postępowania nawet nie uprawdopodobnił, że linia elektroenergetyczna nie wymaga modernizacji po ponad 30 latach użytkowania. Nie zakwestionował prawidłowości przeprowadzonych oględzin, dokumentacji zdjęciowej. Nie podał żadnych argumentów wskazujących choćby na sprzeczności czy niejasności w zakresie opisu zakresu, rodzaju planowanych prac, które mogłyby podważyć twierdzenia wykonawcy w zakresie merytorycznym a nie jedynie z tego powodu, że pochodzą od wykonawcy. Postępowanie dowodowe prowadzone przez organ ma na celu, zgodnie również z zasadą prawdy obiektywnej i szybkości działania (art. 7 i 12 kpa), obejmować to co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy (art. 75 kpa). W przypadku udowodnienia danej okoliczności nie ma już potrzeby przeprowadzenia dalszych dowodów (art. 80 kpa). Zarzuty wskazane w skardze w tym zakresie są bezzasadne. Wbrew twierdzeniom skargi organ nie naruszył również art. 107 § 3 kpa. Uzasadnienia obu organów spełniały wymogi wskazane w tym przepisie i w sposób szczegółowy przedstawiały ich stanowisko. Cytowanie merytorycznych, logicznych i obrazujących faktyczny stan wypowiedzi wnioskodawcy nie stanowi o bezkrytycznym podejściu do nich a o dokonaniu jej oceny i aprobacie. Analiza i ocena stanowiska stron nie sprowadza się bowiem jedynie do ich zakwestionowania i konieczności przeprowadzania dowodów na okoliczności, które nie budzą wątpliwości i które nie zostały co do meritum zakwestionowane.

Odnośnie terenu udostępnienia zarzuty skargi również okazały się bezzasadne. Decyzja ściśle określa zakres ograniczenia prawa własności wskazując powierzchnię części udostępnionych nieruchomości a także wskazując zakres udostępnienia na mapach [...] które stanowią integralną część decyzji. Na mapach tych sporządzonych w konkretnej skali 1: 2000 w sposób czytelny zostały wyrysowane słupy, miejsce prowadzonych prac, drogi dojazdu a także pas skrajnych przewodów linii napowietrznej i granice innych działek. Dane te, łącznie z powierzchnią udostępnienia nieruchomości na prace i drogi dojazdowe pozwalają na czytelne i jednoznaczne określenie zakresu udostępnienia. Wielkość obszaru udostępnianego w zakresie niezbędnym do wykonania prac ustalona została na podstawie oględzin i wyjaśnień wnioskodawcy, który podał jaki sprzęt będzie używany do wykonania prac. Wskazał na pojazdy o rozstawie osi ok. 2,5m (samochody ciężarowe – hamownik, wciągarka, brygadowy i podnośnik koszowy), które wymagają do przejazdu, bez naruszenia terenu nie udostępnionego, drogi o szerokości 4m. Udostępniony obszar wokół każdego ze słupów w kształcie kwadratu, a więc figury geometrycznej o równych bokach, wynosi zaś 400m2 . Przy takich ustaleniach nieuzasadniony był zarzut, że obszar ten będzie uniemożliwiał na drodze o szerokości 4 m zawracanie i manewrowanie sprzętem, co spowoduje ryzyko zajęcia większego obszaru niż określonego w decyzji. Jak słusznie podał organ II instancji drogi dojazdowe nie mają służyć zawracaniu i manewrowaniu, te czynności zapewni bowiem udostępniony teren wokół każdego ze słupów, który z uwagi na zakres wykonywanych prac, użyty do tego sprzęt jest adekwatny i wystarczający do wykonywanych prac. Zdaniem Sądu nie ma podstaw do uznania, że przekracza granice niezbędności.

W zakresie czasookresu udostępnienia, który został w decyzji określony w wymiarze maksymalnym z art. 124b ust. 3 u.g.n. (6 miesięcy) organy, wbrew zarzutom skargi, nie kierowały się dowolności i nie przyjęły bezkrytycznie stanowiska organu. W toku postępowania okoliczność tą wyjaśniały kilkakrotnie (w tym dodatkowo organ II instancji), co oczywiste z wykonawcą prac i poddały analizie jego stanowisko. Uznały bowiem za zasadne przyjęcie terminu maksymalnego nie tyle z uwagi na długotrwałość samych planowanych prac, co z uwagi na ich specyfikę. W ocenie Sądu organy w tym zakresie nie naruszyły również wskazanych przez Skarżącego przepisów postępowania ani przepisów prawa materialnego. Termin 6 – miesięczny mieści się w dyspozycji cyt. art. 124b ust. 3 u.g.n.,. W przedmiotowej sprawie termin ten dotyczy prac przy czynnej linii energetycznej, prac na wysokościach (słupy). Fachowość wykonawcy nie tyle przemawia za skróceniem tego okresu, co zdaje się twierdzić Skarżący, co za posiadaniem wiedzy w jakich warunkach prace takie mogą być przeprowadzone. Nie można uznać za dowolne przyjęcie, że prace tego typu wymagają odpowiednich warunków sieciowych i pogodowych. Oczywistym jest, że nie mogą być wykonywane podczas opadów i burz, muszą też być uzależnione od zastępczego dostarczania prądu na czas wyłączenia linii. Skoro jest to czynna linia elektroenergetyczna, jej naprawa nie może być wykonywana bez jej wyłączenia spod napięcia. Brak możliwości przewidzenia pogody, czy też konieczność dokonywania wyłączeń po zapewnieniu alternatywnych i nieprzerwanych dostaw energii, co wymaga sformalizowanych uzgodnień, nie daje możliwości ścisłego określenia terminu wykonania tych prac. Z tych względów okres 6 miesięcy, wnioskowany przez wykonawcę jest uzasadniony nie tyle jego interesem, co specyfiką i koniecznością planowanych prac. Wskazać należy, co słusznie zauważył organ, że za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek podejmowanych czynności remontowo – konserwujących przysługuje właścicielowi nieruchomości odszkodowanie określone w art. 124b ust. 4 u.g.n.

Sumując, skarga i podnoszone w niej zarzuty okazały się nieuzasadnione a zaskarżone decyzje zgodne z prawem i z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.