Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1603/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 145 § 3
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 189g § 1, art. 189h § 4 pkt 1, art. 189b
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 6 ust. 1, art. 89 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 471
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi "[...]" sp. k. z siedzibą w [....] na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego z dnia [...] marca 2020 r. znak: [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz strony skarżącej "[....]" w [...] kwotę 4 217 zł /słownie: cztery tysiące dwieście siedemnaście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Spółki A. z siedzibą w [...] (dalej zwany : Stroną skarżącą, Spółką), reprezentowanej przez pełnomocnika jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (dalej zwany: DIAS, Organ II instancji, Organ odwoławczy) z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego w [...] (dalej zwany: UCS, Organ I instancji, Naczelnik) z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], o wymierzeniu kary pieniężnej wysokości 12’000 zł za urządzanie na stacji paliw [...] w [...], tj. poza kasynem gry, gier na automacie o nazwie [....] nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji i pozostałych akt administracyjnych sprawy wynika, że funkcjonariusze UCS w [...] w dniu 7 października 2015 r. przeprowadzili kontrolę opisanej wyżej stacji paliw, należącej do firmy Spółki A. z siedzibą w [...] w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych. W jej trakcie stwierdzili, że w lokalu tym znajduje się urządzenie do gier [...] nr [...].

Na podstawie przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że gra na w/w urządzeniu odbywa się w sposób losowy bez możliwości zatrzymania gry w wybranym przez prowadzącego eksperyment momencie. Stwierdzono także, że do uruchomienia gier na urządzeniu niezbędne jest zakredytowanie odpowiednią kwotą pieniędzy, a zatem stanowi on urządzenie służące do urządzania gier losowych w rozumieniu art. 2 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 471; zwana dalej u.g.h.). Ustalenia te znalazły potwierdzenie w protokole z przeprowadzonego eksperymentu oraz sprawozdaniu z badania automatów przeprowadzonego przez Wydział Laboratorium Celne Izby Celnej w [...], w którym stwierdzono, że gry rozgrywane na przedmiotowym urządzeniu spełniają kryteria gier na automatach określone w art. 2 ust. 3 u.g.h. Ponadto w sprawozdaniu wykazano, że z analizy księgowości elektronicznej dotyczącej automatu [...] nr [...] wynika, że na przedmiotowym automacie od ostatniego kasowania liczników na stronie "[...] Page 1/3 księgowości elektronicznej, które miało miejsce w dniu [...] października 2014 r. do dnia badania automatu, dokonano łącznych wpłat na kwotę 275.795,00 zł oraz łącznych wypłat na kwotę 189.971,40 zł, w tym wypłat pieniężnych z hoppera na kwotę 65.585,00 zł.

W toku prowadzonego postępowania ustalono ponadto, że Spółka zawarła z właścicielem automatów (Spółką B.) umowę dzierżawy, w której wskazano, że rola Strony skarżącej, jako dysponenta lokalu, nie ograniczała się wyłącznie do udostępnienia części lokalu, obejmowała także zakres istotnych działań, które Spółka obowiązana była przedsięwziąć wobec umieszczonych w należącej do niej stacji paliw automatów do gier. Przedmiotem umów zawartych pomiędzy Spółką A., a Spółką B. była dzierżawa części lokalu, umożliwiająca właścicielowi urządzeń zainstalowanie oraz użytkowanie automatów do gier, tj. m.in. automatu [...] nr [...]. Z treści tej umowy wynika, że miesięczny czynsz za dzierżawę części lokalu wynosił 6 000 zł.

W trakcie postępowania karno-skarbowego przesłuchano w charakterze świadka pracownika Stacji Paliw [...] w [...], który zeznał, że w trakcie kontroli w lokalu wystawiony był jeden automat do gry, także świadek wskazał serwisanta automatu. Świadek wyjaśnił, że zdarzały się sytuacje, w których osoby grające na automacie wygrywały i wygrane te zgłaszane były jemu, bądź innemu pracownikowi stacji, gdy w automacie nie znajdowała się wystarczająca kwota do wypłaty wygranej, jednak świadek odsyłał osoby te do serwisanta, gdyż obsługa automatu nie należała do obowiązków pracowników stacji, a wyłącznie do serwisanta. W dalszej kolejność jako świadka przesłuchano P. K. – właściciela stacji paliw. Zeznał on, że prowadzi stację od 2004 r., ponadto wyjaśnił, że wcześniejsze urządzenia, które znajdowały się na stacji posiadały koncesję i zezwolenia urzędowe. Świadek podkreślił, że zwracał się do radców prawnych Spółki B. z pytaniem, czy automat może stać w lokalu. W odpowiedzi uzyskał zapewnienie, że urządzenie do gry stojące w lokalu jest zgodne z prawem.

Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] wszczął z urzędu wobec Spółki A. z siedzibą w [...], postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2020 r. Naczelnik UCS dokonał włączenia do prowadzonego wobec Spółki postępowania w sprawie wymierzenia kary pieniężnej wymienionych w tym postanowieniu dokumentów.

Naczelnik UCS decyzją z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 900; dalej zwana w skrócie: O.p.), art. 160 ust. 1 pkt 6, art. 254 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. — Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.), art. 2 ust. 3 i ust. 4, art. 3, art. 6 ust. 1, art. 8, art. 14 ust. l, art. 23a ust. 1, art. 89 ust. I pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90, art. 91 u.g.h. wymierzył Spółce A. z siedzibą w [...] karę pieniężną w wysokości 12 000 zł za urządzanie na Stacji Paliw [...] w [...], tj. poza kasynem gry, gier na automacie o nazwie [...] nr [...].

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Spółka A. z siedzibą w [...] reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. – DIAS utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji. W jej uzasadnieniu wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie wydanie decyzji nastąpiło według stanu prawnego obowiązującego w dniu ujawnienia zdarzenia oraz istniejącego w tym dniu stanu faktycznego. Wskazał, że przepis art. 89 u.g.h. został zmieniony z dniem 1 kwietnia 2017 r. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym sprzed nowelizacji jest względniejszy dla strony skarżącej. Dlatego też w brzmieniu sprzed nowelizacji znalazł zastosowanie w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sporny automat umożliwiał prowadzenie gier, których prawnie istotne elementy ujęte zostały w art. 2 ust. 3 i 4 u.g.h. Automat jest urządzeniem elektronicznym o losowym charakterze urządzanych na nim gier, a grający mieli możliwość uzyskania zarówno wygranej rzeczowej jak i pieniężnej, a także gry były urządzane w celach komercyjnych.

W ocenie DIAS za urządzanie gry należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadziły do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa, przy czym realizowanie nawet jednej z wielu czynności prowadzących finalnie do tego, że gra hazardowa miała miejsce, jest wystarczające do uznania osoby realizującej tę czynność za urządzającego grę. Organ II instancji uznał, że urządzanie gry na automatach stanowi ciąg pewnych czynności, z których każda przyczynia się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra się odbywa. Dlatego urządzającym gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. będzie osoba stwarzająca komuś odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem, w tym utrzymuje automaty w stanie stałej aktywności, zapewnia ich sprawne funkcjonowanie.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę na zapisy umowy dzierżawy zawartej przez Stronę skarżącą z właścicielem automatów, tj. Spółką B., z której wynika, że rola Strony, jako dysponenta lokalu, nie ograniczała się wyłącznie do udostępnienia części lokalu, ale zapisy te przewidywały w stosunku do niej zakres istotnych działań, które Spółka obowiązana była przedsięwziąć wobec umieszczonych w należącej do niej stacji paliw automatów do gier. DIAS wskazał, że rzeczywistą intencją stron umowy z dnia [...] czerwca 2015 r. była instalacja przedmiotowych automatów, na których urządzane miały być gry hazardowe w rozumieniu przepisów u.g.h.

W dalszej kolejności Dyrektor IAS wskazał, że urządzającym gry na automatach w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. jest osoba stwarzająca odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry, zatem Spółka wypełniła swoim zachowaniem znamiona pojęcia urządzającego grę na automatach, a zatem jest adresatem normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Realizowanie nawet jednej z wielu czynności prowadzących finalnie do tego, że gra hazardowa miała miejsce, jest wystarczające do uznania podmiotu realizującego tę czynność za urządzającego grę. DIAS wskazał, że urządzanie gry na automatach stanowi ciąg pewnych czynności, z których każda przyczynia się do tego, że gra może się odbywać, czy się odbywa. Za urządzającego gry na automatach poza kasynem w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. uznany będzie podmiot stwarzający komuś odpowiednie warunki do udziału w grach na automatach poza kasynem gry, tj. m.in. pomysłodawca przedsięwzięcia, właściciel automatu, jego dostawca, instalator, serwisant i każda inna osoba (w tym właściciel lokalu) stwarzająca warunki, aby przedmiotowy automat mógł funkcjonować w celu urządzania nielegalnych gier hazardowych poza kasynem gry.

Organ odwoławczy stwierdził, że specyficzne obowiązki udostępniającego lokal w związku z zawartą umową dzierżawy, wykraczają poza typowe obowiązki wydzierżawiającego, wynikające z oddania dzierżawcy rzeczy do korzystania. Były to bowiem obowiązki, które miały ścisły związek z działalnością dzierżawcy. W ocenie Organu odwoławczego, Organ I instancji słusznie uznał, że tego rodzaju czynności podejmowane przez spółkę A. mają szczególne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, gdyż potwierdzają znaczącą rolę Strony skarżącej w szeroko rozumianym procesie urządzania gier, a umowa dzierżawy może być charakteryzowana jako umowa mieszana, ponieważ zawiera elementy umowy dzierżawy lokalu użytkowego oraz elementy umowy o świadczenie usług. W świetle powyższego Organ II instancji nie zgodził się z twierdzeniem Strony skarżącej, że jej udział w przedsięwzięciu sprowadza się tylko do udostępnienia części lokalu, ale wprost przeciwnie, generowała ona po stronie Spółki dodatkowe obowiązki, odbiegające od typowych, cywilistycznych ciężarów nałożonych przez Kodeks Cywilny na tę stronę.

DIAS wskazał również, że Spółka była urządzającym gry na automatach poza kasynem gry, gdyż bez jej zgody na wstawienie do w/w lokalu automatu do gier, urządzanie gier przez dysponenta automatu nie byłoby możliwe. W świetle powyższego Organ II instancji uznał, że to Spółka miała decydujący wpływ na to czy i kiedy objęty niniejszym postępowaniem automat będzie funkcjonował, a zatem była ona zaangażowana w eksploatację automatu o nazwie [...] nr [...].

Końcowo DIAS zaznaczył, że kontrola przeprowadzona [...] października 2015 r. była ostatnią kontrolą w zakresie przestrzegania przepisów ustawy o grach hazardowych przeprowadzonych w tej lokalizacji w 2015 r. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych kolejno w dniach: [...] lutego 2015 r., [...] kwietnia 2015 r. oraz [...] lipca 2015 r. zatrzymano łącznie 6 automatów do gier, w związku z tym prawidłowym jest uznanie, że w takich okolicznościach Strona skarżąca mogła mieć co najmniej podejrzenia co do legalności działania automatów do gier, a pomimo to nadal kontynuowała nielegalną działalność.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Spółka A. z siedzibą w [...] reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego w [...] z dnia [...] marca 2020 r., nr [...].

Spółka zarzuciła naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h., poprzez błędną wykładnie pojęcia "urządzającego gry", jako obejmującego również podmiot, którego czynności sprowadzały się jedynie do wynajęcia powierzchni lokalu użytkowego podmiotowi będącemu właścicielem urządzeń do gier i jednocześnie eksploatującego automaty do gier, a tym samym niezasadne objęcie Strony skarżącej zakresem podmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. w zw. z art. 14 ust. 1 u.g.h. i niezasadne nałożenie na Spółkę kary pieniężnej za "urządzanie gier na automatach poza kasynem gry"; naruszenie art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 693 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz.U. 2016 poz. 380; dalej zwana w skrócie: k.c.), poprzez dokonanie przez DIAS błędnej wykładni umowy zawartej pomiędzy Stroną skarżącą, a Spółką B. oraz przyjęcie, że z umowy tej wynikają dla Spółki prawa i obowiązki wykraczające poza typowe i zwykłe obowiązki wynajmującego, podczas gdy treść umowy nie świadczy o podejmowaniu przez Spółkę jakiejkolwiek działalności możliwej do określenia mianem "urządzania gier", a zapisy zawarte w umowie nie powodują odmiennej kwalifikacji umowy niż jako umowy dzierżawy powierzchni; a także zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 122, art. 187 § 1, a także art. 191 O.p., poprzez niedopełnienie przez organy obu instancji obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przy czym nie można uznać za wystarczający dowód spełnienia przesłanki urządzania gier powołanej przez organ treści umowy dzierżawy pomiędzy Skarżącą, a właścicielem automatów, gdyż treść umowy dzierżawy nie jest dowodem czynności do których zobowiązały się poszczególne strony były faktycznie dokonywane. Dokonując oceny stanu faktycznego w sposób wszechstronny - tj. z uwzględnieniem wszystkich okoliczności stwierdzonych w toku kontroli, organ winien wskazać jakie konkretnie czynności wykonywała strona Skarżąca w zakresie związanym z automatami do gier, a które to czynności pozwalają na uznanie, że podlega on administracyjnej karze pieniężnej, jako podmiot urządzający gry, a nie opierać się jedynie na zapisach umowy lub domniemaniach.

W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, że organ skupił się jedynie na postanowieniach umowy dzierżawy, które nadinterpretował. Natomiast ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika jakoby Spółka przejęła na siebie i wykonywała obowiązki prowadzące do urządzania gier na automatach.

Spółka podniosła również, że nie posiadała kluczy do urządzeń, nigdy też nie wypłacała wygranych graczom. Ponadto wydzierżawiona część lokalu o powierzchni ok. 44 m² oraz część magazynowa 16 m², była fizycznie wyodrębniona od pozostałej części nieruchomości, gdzie Spółka prowadziła działalność związaną z prowadzeniem stacji paliw.

Na poparcie swojego stanowiska Strona skarżąca powołała wyroki wojewódzkich sądów administracyjnych oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Końcowo wskazała, że przed 1 kwietnia 2017 r. nie zachodziły podstawy do przypisania odpowiedzialności z tytułu kary pieniężnej z art. 89 u.g.h. wobec posiadaczy samoistnych i zależnych lokali na podstawie samego faktu, że w posiadanych przez nich lokalach znajdowały się automaty do gier.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o odrzucenie skargi ze względu na uchybienie terminu do wniesienia skargi, ewentualnie oddalenie skargi, w sytuacji nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie skargi. Organ potrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

NSA w postanowieniu z dnia 30 września 2021 r., o sygn. II GZ 308/21, o uchyleniu postanowienia WSA z dnia 13 kwietnia 2021 r., o sygn. II SA/Rz 260/21, o odrzuceniu skargi Spółki z powodu uchybienia terminu, ustalił wiążąco że przesyłka zawierająca odpis decyzji Dyrektora IAS została wydana pełnomocnikowi Skarżącej w placówce pocztowej w dniu 28 grudnia 2020 r. Przyjąć więc należy, że w tej dacie nastąpiło skuteczne doręczenie tej przesyłki. Wobec tego 30-dniowy termin na wniesienie skargi (określony w art. 53 § 1 P.p.s.a.) upływał dnia 27 stycznia 2021 r. Skarga na decyzję Dyrektora IAS została nadana w placówce pocztowej w dniu 26 stycznia 2021 r., a zatem z zachowaniem terminu. Wobec tego WSA bezzasadnie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a..

W czasie rozprawy przed WSA pełnomocnik Spółki wniósł do Sądu pismo, w którym dodatkowo zarzucił DIAS naruszenie przepisu art. 189g § 1 K.p.a., co polegało na utrzymaniu w mocy decyzji o nałożeniu na Skarżącą kary pieniężnej pomimo upływu pięcioletniego terminu przedawnienia, liczonego od dnia kontroli tj. od dnia [...] października 2015 r. Na poparcie tego zarzutu przytoczono w piśmie wybrane orzeczenia sądów administracyjnych (m.in. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2020 r., sygn. II GSK 1017/20). Podkreślono, że kodeksowa regulacja administracyjnych kar pieniężnych zawiera kompleksowe unormowania w zakresie przedawnienia nałożenia i ściągalności kar pieniężnych. Decyzja Organu I instancji w tej sprawie została wydana przed upływem terminu przedawnienia, ale nie przerwała jego biegu, natomiast decyzja organu II instancji – ostateczna – wydana została po upływie terminu przedawnienia, co powoduje konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego, a także decyzji wydanej przez organ I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga została uwzględniona, bowiem okazała się częściowo uzasadniona.

Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.).

Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skarga w niniejszej sprawie została wniesiona w zachowaniem ustawowego terminu (vide postanowienie NSA z dnia 30 września 2021 r. o sygn. II GZ 308/21, CBOSA).

Przedmiotem skargi Spółki jest decyzja administracyjna o nałożeniu na Skarżącą administracyjnej kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry. Kara o jakiej tu mowa została wymierzona na podstawie wcześniejszej treści art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. W świetle tej regulacji w brzmieniu obowiązującym w chwili stwierdzenia popełnienia deliktu administracyjnego, tj. w dniu kontroli wykonanej przez funkcjonariuszy KAS (tj. dnia 7 października 2015 r.), karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Natomiast wysokość tej kary ustalał art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. w wysokości 12 000 zł od każdego automatu. Regulacje te należało rozpatrywać jako normę sankcyjną wobec art. 6 ust. 1 u.g.h., który do dnia 1 kwietnia 2017 r. posiadał następującą treść : Działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry.

Kary o jakich mowa w powołanych powyżej unormowaniach u.g.h. odpowiadają ustawowej definicji administracyjnej kary pieniężnej którą wyraża art. 189b K.p.a. Powołany przepis nakazuje rozumieć przez administracyjną karę pieniężną określoną w ustawie sankcję o charakterze pieniężnym, nakładaną przez organ administracji publicznej, w drodze decyzji, w następstwie naruszenia prawa polegającego na niedopełnieniu obowiązku albo naruszeniu zakazu ciążącego na osobie fizycznej, osobie prawnej albo jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Ustawodawca, wprowadzając do k.p.a. przepisy o administracyjnych karach pieniężnych, miał na uwadze, że głównym, a zarazem centralnym punktem całej administratywistyki jest jednostka i jej sytuacja prawna na płaszczyźnie stosunków z podmiotami administrującymi. Rozwiązania przewidziane w k.p.a. wprowadzono między innymi ze względu na konieczność złagodzenia dolegliwości spowodowanych karami administracyjnymi (patrz. szerz. P. Majczak, Refleksje na temat kodeksowej regulacji kar administracyjnych, Ius Novum 2020, nr 1, s. 131-152.).

Sąd działając w granicach skargi zobligowany był potwierdzić podnoszone przez pełnomocnika Spółki naruszenie przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] przepisu art. 189g § 1 K.p.a. W myśl tej regulacji procesowej, administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa, albo wystąpienia skutków naruszenia prawa.

WSA w składzie niniejszym podziela i uznaje za własne stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w wyroku z dnia 30 listopada 2021 r. o sygn. II SA/Rz 557/21, LEX, jak również w wyroku z dnia 23 marca 2021 r. o sygn. II SA/Rz 999/20, LEX. Z orzeczeń tych jednoznacznie wynika, że do spraw dotyczących kar pieniężnych nakładanych na podstawie przepisów u.g.h., powinny być stosowane przepisy Działu IVa ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej zwana : k.p.a.). Przepisy tego Działu k.p.a. regulują kwestie administracyjnych kar pieniężnych. W orzecznictwie NSA wskazuje się bowiem, że przepisy Działu IVa k.p.a. stosuje się w takim zakresie, w jakim przepisy odrębne, dotyczące nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia ulg w jej wykonaniu, nie zawierają swoistych regulacji, m.in. terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, jak w przypadku właśnie kar pieniężnych wymierzanych na podstawie ustawy o grach hazardowych. Zasadnym jest więc przyjęcie, że przepisy Działu IVa k.p.a. powinny pełnić funkcję ujednolicania zasad nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej również w sprawach wynikających z u.g.h. (powołano się na wyrok NSA z 28 listopada 2017 r., sygn. II GSK 2433/17; wyrok NSA z 4 marca 2020 r. sygn. II GSK 53/20).

Jednocześnie w przytoczonych orzeczeniach WSA słusznie zwraca uwagę, iż dokonując wykładni art. 189g § 1 k.p.a. należy rozważyć, czy termin przewidziany w tym przepisie odnosi się do decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, czy też taka decyzja nie przerywa biegu terminów. Zauważono, że termin początkowy wskazanego pięcioletniego terminu rozpoczyna się od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przy delikcie trwałym (terminologia zaczerpnięta z Knysiak-Sudyka Hanna (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. II; autorzy fragmentu, na który powołuje się Sąd: Agata Cebera i Grzegorz Jakub Firlus; opublikowano: WKP 2019), tj. delikcie polegającym na trwałym (ciągłym) utrzymywaniu stanu niezgodnego z prawem, momentem naruszenia prawa jest ostatni moment działania sprawcy. Z takim deliktem mamy do czynienia w sprawach podlegających sankcjom z ustawy o grach hazardowych. Zatem bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od momentu ustania stanu niezgodnego z prawem (np. w sytuacji ujawnienia nielegalnego działania; zaprzestania naruszenia).

Wydanie przez organ pierwszej instancji decyzji nie przerywa biegu terminu przedawnienia możliwości nałożenia kary pieniężnej (op. cit., a także Agnieszka Krawczyk w: Chróścielewski Wojciech (red.), Kmieciak Zbigniew (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Opub. - WKP 2019; Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany. Opub. - Lex/el. 2021). Przez nałożenie administracyjnej kary pieniężnej należy rozumieć wydanie decyzji ostatecznej i prawomocnej, ewentualnie wydanie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego właściwego do rozpoznania odwołania od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej, nakładającego administracyjną karę pieniężną (zob. P. Przybysz [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. XIII, Warszawa 2021, art. 189(g).).

Sąd podziela to stanowisko orzecznictwa. Trafnie podkreśla się również, iż ustawodawca dostrzegł w art. 189h k.p.a. potrzebę uregulowania przyczyn przerwania lub zawieszenia lub nierozpoczęcia biegu terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, ale nie umieścił pośród nich wydania decyzji przez organ pierwszej instancji. Nie umieścił w tym przepisie także wypowiedzi o przerwaniu lub zawieszeniu biegnącego terminu przedawnienia na skutek wniesienia odwołania do organu wyższej instancji. W świetle art. 189h § 4 pkt 1 K.p.a. bieg terminu przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem:

1) wniesienia środka zaskarżenia od decyzji w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej do sądu administracyjnego albo sądu powszechnego, albo skargi kasacyjnej od prawomocnego orzeczenia w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej;

2) wniesienia żądania ustalenia przez sąd powszechny istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa;

3) doręczenia zarządzenia zabezpieczenia w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy odrębne przewidują możliwość zarządzenia zabezpieczenia.

Mając na uwadze powyższe ustalenia natury prawnej, podzielić należało stanowisko Spółki, iż w niniejszej sprawie naruszenie prawa polegające na urządzaniu gier poza kasynem gry zostało stwierdzone przez Organy dnia 7 października 2015 r. i wówczas też ustał stan niezgodny z prawem. Dlatego w tym dniu rozpoczął się bieg terminu przedawnienia, od którego upływu ustawodawca uzależnił możliwość nałożenia kary pieniężnej. W rezultacie, termin z art. 189g § 1 k.p.a. zakończył swój bieg w dniu [...] października 2020 r. Zatem nie można było pominąć faktu, iż decyzja Organu II instancji została wydana po upływie terminu przedawnienia, bo dnia [...] grudnia 2020 r. Z powyższego wynika, że ostateczna decyzja DIAS została wydana po upływie terminu, o którym mowa w art. 189g § 1 K.p.a. Uwzględnienie powyżej opisanego naruszenia przepisów K.p.a. o przedawnieniu spowodowało także, iż zarzuty podniesione w skardze a dotyczące naruszeń prawa materialnego definiujących pojęcie urządzającego gry na automatach i powiązanych z tym przepisów procesowych stały się bezprzedmiotowe. Upływ terminu przedawnienia skutkował bowiem utratą kompetencji Organu do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej na podmiot skarżący.

W konsekwencji tych ustaleń Sąd zobligowany był stwierdzić konieczność wyeliminowania decyzji DIAS z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., a decyzji wydanej przez organ I instancji na podstawie art. 135 P.p.s.a.

Wobec niewątpliwego upływu terminu na wydanie przez Organy KAS decyzji o nałożeniu kary administracyjnej, zaistniały również podstawy do zastosowania przez Sąd art. 145 § 3 P.p.s.a., czyli podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego, o czym orzeczono w pkt II sentencji wyroku.

Natomiast orzeczenie Sądu o kosztach postępowania z pkt III wyroku zostało oparte na art. 200 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone na rzecz Spółki koszty postępowania sądowego w kwocie 4’217 zł składają się następujące elementy : 400 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi, 3600 zł - tytułem wynagrodzenia pełnomocnika Skarżącej Spółki - adwokata zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w związku z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 z późn. zm.), opłata kancelaryjna od pełnomocnictwa, a także kwoty wpisów sądowych należnych i opłaconych przez Stronę tytułem wniesionych do NSA zażaleń od postanowienia WSA o odrzuceniu skargi (tj. 100 zł) oraz postanowienia WSA o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję DIAS (tj. 100 zł).