Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 859/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Kandut (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury, Sędzia WSA Adam Nita, Protokolant Specjalista Beata Mahlhofer, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. przy udziale - sprawy ze skargi G. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w K. , po rozpatrzeniu odwołania G. S. , utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...] odmawiającą uchylenia - po wznowieniu postępowania – własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, z uwagi na brak przesłanki, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. - dalej jako O. p.).

Rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego w R. , w następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego wszczętego postanowieniem z dnia [...] r., określił G. S. wysokość zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] o numerze nadwozia [...] , rok produkcji 2005, poj. silnika 1.999 cm3 - w kwocie 616 zł. Decyzja ta została uznana za doręczoną stronie, w trybie art. 150 § 2 O.p., w dniu 20 grudnia 2013 r. Odwołania nie wniesiono, a zatem decyzja ta stała się ostateczna.

Pismem z dnia [...] r. G. S. , reprezentowany przez pełnomocnika, złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej w/w decyzją, powołując się na zaistnienie przesłanki o której mowa art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. wskazując, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Strona podniosła, że bez swojej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym w/w decyzją ostateczną z dnia [...] r., gdyż postępowanie to zostało wszczęte w okresie zawieszenia działalności gospodarczej wnioskodawcy, czyli po dniu 23 lutego 2012 r. Wnioskodawca w czasie gdy wszczęto postępowanie przebywał już poza granicami kraju (w Niemczech) i nie miał obowiązku powiadamiać organu o zmianie miejsca swojego pobytu, albowiem zmienił miejsce pobytu przed wydaniem postanowienia wszczynającego postępowanie podatkowe (w tych samych okolicznościach organ wszczął 20 innych postępowań). Okolicznością potwierdzającą zmianę miejsca pobytu jest brak odbioru pod dotychczasowym adresem jakiejkolwiek korespondencji od dnia 23 lutego 2012r.

W uzasadnieniu strona podniosła, że organ mógł podjąć działania zmierzające do ustalenia aktualnego w chwili wszczęcia postępowania miejsca pobytu podatnika, a zaniechanie w tym zakresie skutkowało tym, że wnioskodawca nie miał jakiejkolwiek wiedzy o toczących się względem niego postępowaniach podatkowych. Strona wskazała, że o 21 postępowaniach podatkowych dowiedziała się z chwilą doręczenia niemieckich tytułów egzekucyjnych przez właściwe organy niemieckie prowadzące egzekucję na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w K. . Zatem dopiero wówczas Dyrektor Izby Celnej w K. ustalił miejsce pobytu strony, co sugeruje, że dopiero brak skuteczności postępowania egzekucyjnego zmusił organy podatkowe do aktywności w poszukiwaniu wnioskodawcy i jego majątku.

Badając wniosek pod względem formalnym Naczelnik Urzędu Celnego w R. w pierwszej kolejności przyjął, że w sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego na które powołał się pełnomocnik. Zgodnie bowiem z art. 6 ustawy z dnia 6 grudnia 2009 r. o podatku akcyzowym - do postępowań w sprawach wynikających z przepisów tej ustawy stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, chyba że przepisy niniejszej ustawy stanowią inaczej. Zatem przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania. Następnie organ ustalił, że miesięczny termin do złożenia wniosku z przyczyny określonej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. został zachowany, tj. żądanie strony wniesione zostało w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, bowiem wnioskodawca powziął wiadomość o wydaniu decyzji ostatecznej w dniu [...] r., gdy niemiecka administracja celna skontaktowała się z G. S. w celu wyegzekwowania dochodzonej należności z decyzji z dnia [...] r.

W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. wznowił, na podstawie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej, postępowanie w sprawie zakończonej własną decyzją z dnia [...] r.

W dniu [...] r. organ wezwał Stronę do przedstawienia dokumentacji potwierdzającej datę rozpoczęcia pobytu na terytorium Niemiec oraz złożenia oświadczenia wskazującego datę zakończenia pobytu na terytorium Polski, ostatniego miejsca pobytu na terytorium Polski, przyczyn nie wymeldowania się z terytorium RP, tj. z adresu: Z. ul. [...] .

W odpowiedzi strona przy piśmie z dnia [...] r. przedłożyła potwierdzenie zameldowania wnioskodawcy na terytorium Niemiec z dnia 29 października 2015 r.; oświadczenie wnioskodawcy z dnia 5 listopada 2015 r. dotyczące uznania ojcostwa przez G. S. , wykaz mandatów nałożonych na wnioskodawcę na terytorium Niemiec. Według potwierdzenia zameldowania G. S. na terytorium Niemiec, od dnia 16 stycznia 2007 r. do dnia 10 sierpnia 2010 r. był on zameldowany w Niemczech pod adresem w [...] , a od dnia 15 lipca 2013 r. pod adresem w [...] . Według oświadczenia z dnia [...] r., G. S. w 2007 r. wyjechał z Polski i zamieszkał na stałe na terytorium Niemiec ponieważ 25 stycznia 2007 r. urodził mu się syn; w 2011 r. zmienił adres zamieszkania nie dopełniając obowiązku zameldowania, a na dowód pobytu w Niemczech dołączył trzykrotne ukaranie w 2012 r. mandatami karnymi na terytorium Niemiec. Dodał, że w 2013 r. zamieszkał w [...], gdzie przebywa po dzień dzisiejszy. Jego ostatnim pobytem i miejscem zamieszkania w Polsce było mieszkanie jego matki, M. S. , w Z. przy ul. [...] gdzie nie mieszka ale jest tam zameldowany, ponieważ w razie śmierci matki nie chce utracić mieszkania.

W toku postępowania Naczelnik Urzędu Celnego w R. ustalił, że prowadząc działalność gospodarczą w okresie, którego dotyczy decyzja wymiarowa z dnia 29 listopada 2013 r., tj. w latach 2010 – 2011 (data złożenia deklaracji AKC-U), G. S. posługiwał się adresem zameldowania w Z. przy ul. [...] lub adresem prowadzenia działalności gospodarczej (ul. [...] w Z. (dokumenty zakupu samochodu [...], wniosek VAT 24, wniosek o rejestrację), i to zarówno dokonując transakcji na terenie Niemiec jak i w Polsce. Na adres zamieszkania w Z. (informacja o tym adresie wynika z pisma Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 18 lutego 2013 r.) organ wyekspediował postanowienie z dnia 5 kwietnia 2013 r. o wszczęciu postępowania podatkowego i, zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przesyłkę tę odebrała matka Strony – M. S. – w dniu [...] r., zobowiązując się jednocześnie do oddania pisma adresatowi. Pozostała korespondencja do końca postępowania nie była już podejmowana.

Naczelnik Urzędu Celnego w R. przeprowadził dowód z przesłuchania M. S. , w charakterze świadka, w celu wyjaśnienia kwestii odbioru korespondencji kierowanej do G. S. oraz przekazania tej korespondencji adresatowi. W dniu [...] r. w obecności pełnomocnika strony, uprzedzona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, M. S. zeznała, że potwierdza odbiór korespondencji skierowanej dla G. S. (przesłuchiwanej okazano zwrotne potwierdzenia odbioru). Zeznała, iż odebraną korespondencję przekazała do rąk syn, a ten kazał korespondencję podrzeć. Nie pamięta dokładnej daty przekazania tej korespondencji synowi, na pewno nie było to w dniu jej odbioru; korespondencję tę przekazała synowi do dwóch miesięcy po odebraniu. Na pytanie od kiedy syn przebywa za granicą przesłuchiwana zeznała, że z tego co pamięta syn przebywa za granicą od około 7 lat, ale przyjeżdża do Polski i wtedy zamieszkuje u świadka, bądź przebywa z dziećmi w Z. .

Nie zgłaszając uwag do przebiegu przesłuchania świadka pełnomocnik strony, po wyznaczeniu terminu w trybie art. 200 O.p., wniósł o przesłuchanie B. S. w kwestii wyjaśnienia okoliczności doręczenia korespondencji M.S. .

Naczelnik Urzędu Celnego w R. decyzją z dnia [...] r. odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...] r. wskazując na niewystąpienie przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art.240 § 1 pkt 4 O.p. Organ stwierdził, że G. S. wiedział o toczącym się postępowaniu, bowiem z zeznań jego matki jednoznacznie wynika, że korespondencję z Urzędu Celnego w R. (postanowienie o wszczęciu postępowania) przekazała synowi do rąk własnych, a on kazał "ją podrzeć". Organ podkreślił fakt ciągłego zameldowania G. S. w Z. przy ul. [...], a więc pod tym samym adresem co matka, czemu M. S. nie zaprzeczyła. Organ I instancji zgodził się z tym, że strona przebywa w Niemczech, jednakże brak jest dowodów na przebywanie tam na pobyt stały, szczególnie, że G. S. w obu tych krajach posiada faktyczne zameldowanie i sam jednoznacznie nie określił, które miejsce jest jego wyłącznym miejscem pobytu.

W konsekwencji Naczelnik Urzędu Celnego w R. uznał, że strona wiedziała o toczącym się postępowaniu podatkowym wszczętym postanowieniem z dnia [...] r., ale świadomie nie chciała w nim uczestniczyć, gdyż po odebraniu korespondencji od matki kazała ją zniszczyć. Oznacza to, że z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a co za tym idzie nie została spełniona przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 4 O.p.

Co do wniosku o przesłuchanie w charakterze świadka B. S. zam. w Z. przy ul. [...] organ stwierdził, iż osoba ta nie zamieszkuje pod adresem, pod który organ kierował korespondencję. Natomiast argumenty sugerujące nieprawdziwość zeznań M. S. ze względu na jej podeszły wiek (68 lat), zażywanie lekarstw, czy też upływ czasu od odbioru korespondencji do składania zeznań, organ ocenił jako próbę przerzucenia odpowiedzialności za nieuczestniczenie w postępowaniu podatkowym na matkę. Naczelnik Urzędu Celnego w R. uznał, iż w trakcie przesłuchania M. S. nie wskazywała na złe samopoczucie, odpowiadała na pytania funkcjonariusza ze stanowczością, a obecny podczas przesłuchania pełnomocnik strony nie zgłaszał wątpliwości co do stanu zdrowia czy zeznań świadka. Tym samym organ uznał, iż brak było powodów do przesłuchania B. S. , gdyż wszelkie okoliczności dotyczące odbioru korespondencji z dnia 5 kwietnia 2013 r. zostały wyjaśnione.

W odwołaniu, żądając uchylenia decyzji organu I instancji i zmiany decyzji z dnia [...] r. ze względu na zaistnienie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p., ewentualnie uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, strona zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka B. S. , podczas gdy przedmiotem dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, niewyjaśnione w sposób wystarczający innymi dowodami albowiem z zeznań świadka M. S. nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości fakt odbioru i data odbioru korespondencji nadanej przez organ w postępowaniu o określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego;

- art.122 w zw. z art.187 w zw. z art.191 O.p. poprzez niezebranie całości materiału dowodowego niezbędnego do wnikliwego rozpatrzenia sprawy i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka B. S. , która posiadała wiedzę na temat obiegu korespondencji kierowanej przez organ do strony i nieudowodnienie, że strona wiedziała o doręczonej korespondencji;

- art.121 §1 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organu podatkowego.

W uzasadnieniu pełnomocnik strony podniósł, że kwestia doręczenia nie została dostatecznie wyjaśniona i poparta odpowiednim dowodem. Z uwagi na wiek M. S. , a przede wszystkie okres jaki upłynął od daty doręczenia korespondencji, nie sposób uznać za pewnik, jak to uczynił organ, że korespondencja kierowana do strony faktycznie dotarła na adres jego zameldowania w Polsce, a następnie została jej przekazana w terminie 2 miesięcy od doręczenia. Nie jest bowiem wykluczone, iż świadek M. S. nie tylko pomyliła daty przekazania korespondencji synowi, jak również rodzaj otrzymanej korespondencji, która również dotyczyła spraw urzędowych, ale zgoła innych niż decyzja w przedmiocie naliczenia podatku akcyzowego. W tych okolicznościach brak jest obiektywnych podstaw by uznać, że G. S. wiedział o toczącym się postępowaniu podatkowym, a fakt, że w okresie od 10 sierpnia 2010 r. do 15 lipca 2013 r. nie był zameldowany na terytorium Niemiec nie przesądza o tym, że w w/w okresie przebywał w Polsce i miał wiedzę o toczącym się postępowaniu podatkowym. Podniesiono, że organ podatkowy powinien ustalić miejsce pobytu strony, a przynajmniej podjąć taką próbę. Zaniechanie tego obowiązku powoduje, że brak jest podstaw do uznania, iż G. S. mógł brać czynny udział w postępowaniu, czego świadomie nie uczynił, mimo iż decyzje podatkowe zostały mu prawidłowo doręczone.

Decyzją z dnia [...] r. organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, uznając zarzuty odwołania za nieskuteczne. W motywach decyzji w szczególności wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż postanowienie z dnia 5 kwietnia 2013 r. wszczynające z urzędu postępowanie w sprawie określenia zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego zostało doręczone za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu [...] r., a przesyłkę odebrała M. S. - matka G. S. , tj. pełnoletni domownik, który podjął się oddania pisma adresatowi, co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Podkreślono, że M. S. w trakcie przesłuchania okazano dwa zwrotne potwierdzenia odbioru przesyłek skierowanych do syna G. S. : dotyczące postanowienia nr [...] odebranego w dniu [...] r. oraz dotyczące postanowienia nr [...] odebranego w dniu [...] r. M. S. potwierdziła odbiór w/w korespondencji, a na pytanie czy korespondencję tę przekazała synowi zeznała, że przekazała ją do rąk, a syn kazał ją podrzeć.

Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w K. powyższe potwierdza, że G. S. wiedział o wszczętym postępowaniu podatkowym, a skoro kazał podrzeć postanowienie w tej sprawie to nie sposób uznać, że bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Wręcz przeciwnie, wskazuje to, że nie chciał w tym postępowaniu uczestniczyć, unikając odbioru dalszej korespondencji. Organ zaakcentował, że w obu przypadkach odebrana została tylko korespondencja dotycząca wszczęcia postępowań, natomiast dalszej korespondencji, w tym decyzji wymiarowych, już nie podjęto.

Dalej organ II instancji wskazał, że dowiedziawszy się o wszczętych postępowaniach, w przypadku, jeżeli podatnik nie mieszkał już w Polsce, obowiązany był zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu (art.146 § 1 O.p.). Zgodnie bowiem z art.146 § 2 o.p. w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy (informacja taka zawarta została w w/w postanowieniach o wszczęciu postępowania). Natomiast zgodnie z art.147 § 1 O.p. w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy, strona obowiązana jest do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń. Obowiązków tych strona jednak nie dopełniła.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że Naczelnik Urzędu Celnego w R. dokonał sprawdzenia adresu zameldowania w Wojewódzkim Zbiorze Meldunkowym [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. z którego wynikało, iż G. S. zameldowany jest na pobyt stały w Z. przy ul. [...]. Skoro ze zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowień o wszczęciu postępowania wynikało, iż odebrała je matka G. S. (jako pełnoletni domownik zobowiązujący się przekazać pismo adresatowi), to nie było powodów, aby dokonywać jakichkolwiek dalszych ustaleń co do adresu zamieszkania podatnika szczególnie, że G. S. sam przyznał, że w dalszym ciągu pozostaje zameldowany w Z. przy ul. [...] (w razie śmierci matki nie chce stracić mieszkania).

Co do kwestii zawieszenia działalności gospodarczej w lutym 2012 r. organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na sposób dokonywania doręczeń, bowiem podatnikiem jest G. S. będący osobą fizyczną (niezależnie od tego czy prowadzi działalność gospodarczą, czy nie, czy też ją tylko zawiesza). Zawieszenie prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę fizyczną pozwala przedsiębiorcy jedynie na zmniejszenie w okresie zawieszania obowiązków oraz płatności, przy jednoczesnym formalnym istnieniu przedsiębiorstwa; nie jest natomiast jednoznaczne z niewykonywaniem żadnych czynności z tą działalnością powiązanych. Nie wyklucza to np. ponoszenia przez przedsiębiorcę kosztów zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów. Innymi słowy, w przypadku zawieszenia działalności gospodarczej podmiot nadal pozostaje w ewidencji (adres, siedziba, miejsce działalności przedsiębiorstwa).

Za bezpodstawne uznał Dyrektor Izby Celnej negowanie zeznań M. S. ze względu na wiek świadka, czy zażywanie lekarstw. W przesłuchaniu świadka uczestniczył pełnomocnik strony, który mógł zgłaszać swoje uwagi czy też zadawać pytania. Tymczasem żadnych uwag do protokołu przesłuchania wówczas nie wniesiono, co pozwala przyjąć, że strona zastrzeżeń nie miała.

Organ odwoławczy nie dopatrzył się także potrzeby przesłuchania w charakterze świadka B. S. , która w ocenie pełnomocnika miała posiadać wiedzę na temat obiegu korespondencji kierowanej przez organ celny. Organ przyjmując, że dotychczas zebrany materiał dowodowy na powyższą okoliczność pozwala na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy zauważył, że nie sposób uznać, iż w mieszkaniu prywatnym osoby fizycznej występuje jakikolwiek "obieg korespondencji", typowy dla dużych firm, organów lub instytucji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach G. S. , działający przez pełnomocnika, wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka B. S. , podczas gdy przedmiotem dowodu były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, niewyjaśnione w sposób wystarczający innymi dowodami, albowiem z zeznań świadka M. S. nie wynika w sposób niebudzący wątpliwości fakt odbioru i data odbioru korespondencji nadanej przez organ w postępowaniu o określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego;

- art.122 w zw. z art.187, w zw. z art.191 O.p. poprzez niezebranie całości materiału dowodowego niezbędnego do wnikliwego rozpatrzenia sprawy i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka B. S. , która posiadała wiedzę na temat obiegu korespondencji kierowanej przez organ do strony i nieudowodnienie, że strona wiedziała o doręczonej korespondencji;

- art.121 §1 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do organu podatkowego.

W uzasadnieniu powtórzył argumentację zawartą uprzednio w odwołaniu.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie w dniu [...] r. pełnomocnik strony podniósł, że M. S. leczy się w poradni zdrowia psychicznego, co mogło mieć wpływ na ocenę otaczającej ją rzeczywistości. Na poparcie tej argumentacji przedłożył Historię choroby z poradni specjalistycznej, w której pacjentka stawiła się po śmierci męża. Oznaczony numer statystyczny rozpoznania chorobowego to F33 (zaburzenie depresyjne nawracające, obecnie epizod depresyjny łagodny).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga okazała się niezasadna.

Przedmiotem sporu między stronami jest w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, czy w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Celnego w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, strona nie z własnej winy nie brała udziału w tym postępowaniu, przez co zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. skutkująca uchyleniem tejże ostatecznej decyzji wymiarowej – jak chce skarżący, czy też strona wiedziała o prowadzonym postępowaniu gdyż została o nim prawidłowo zawiadomiona, jednak świadomie w nim nie uczestniczyła – jak twierdzi organ, a zatem w/w przesłanka wznowieniowa nie wystąpiła.

Skarżący kwestionuje zarówno ustalenia faktyczne organów, jak i ich ocenę prawną która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, wskazując na brak swej winy w nieuczestniczeniu w prowadzonym postępowaniu wymiarowym.

Zgodnie z art. 240 § 1 pkt 4 O.p. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Na wstępie wyjaśnić trzeba, że głównym i zasadniczym trybem weryfikacji decyzji w postępowaniu podatkowym jest odwołanie. Postępowanie wznowieniowe nie jest ponownym rozstrzyganiem sprawy zakończonej ostateczną decyzją, a koncentruje się jedynie wokół istnienia przesłanek wznowieniowych oraz badania wpływu spełnionych przesłanek na treść pierwotnego rozstrzygnięcia. W ramach postępowania wznowieniowego organy nie przeprowadzają postępowania dowodowego, jak w postępowaniu wymiarowym. Istotą wznowienia postępowania podatkowego jest usunięcie wad postępowania, które ujawniły się po tym, jak decyzja stała się ostateczna, a nie ponowne przeprowadzenie postępowania dowodowego.

W przypadku przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., dla uznania jej skuteczności, nie jest wystarczy sam fakt, że strona w postępowaniu nie uczestniczyła, lecz istotne są również powody takiego stanu rzeczy, a konkretnie brak zawinienia strony postępowania. Jedynie niezawiniony brak udziału strony w prowadzonym postępowaniu stanowi przesłankę do wznowienia zakończonego postępowania podatkowego, przy czym w tym zakresie strona powinna powołać się na okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw, uniemożliwiły udział w postępowaniu podatkowym. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa na stronie. Dla ustalenia zaistnienia w/w przesłanki ocenie muszą podlegać jednak okoliczności odnoszące się zarówno do zawinienia/ niezawinienia strony, jak i działania i zaniechania organu podatkowego, który prowadził postępowanie.

Przechodząc do analizy zebranych w sprawie dowodów i ich wpływu na wynik postępowania w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że w sprawie nie jest sporne zachowanie przez wnioskodawcę ustawowego (miesięcznego) terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 241 § 2 pkt 1 O.p.

Do rozważenia pozostaje zatem zaistnienie spornej przesłanki z art. 240 § 1 pkt 4 O.p., w tym od strony kompletności materiału dowodowego pozwalającego na ocenę jej zaistnienia.

Z akt administracyjnych przedłożonych Sądowi wynika, że prowadząc działalność gospodarczą w latach 2010-2012 (działalność została rozpoczęta w dniu 1 kwietnia 2007 r.) G. S. posługiwał się dwoma adresami w Polsce, w Z. : 1) ul. [...] (adres siedziby działalności gospodarczej oraz 2) ul. [...] (adres zamieszkania). Potwierdza to m.in. deklaracja uproszczona AKC-U (k. 6-7), rachunek z dnia 28 lipca 2010 r. dot. zakupu samochodu Mazda (k.4), wniosek VAT-24 (k.28), czy też decyzja Prezydenta Zabrza z dnia 6 czerwca 2011 r. (k.40), a także polisa ubezpieczeniowa dot. samochodu Mazda (k.55).

Strona jednak twierdzi, że przebywała i była zameldowana na terytorium Niemiec już od 16 stycznia 2007 r. do 10 sierpnia 2010 r. i następnie od 15 lipca 2013 r. do nadal, przy czym także w 2011 r. mieszkała w Niemczech jednak nie dopełniła obowiązku zameldowania. Z kolei w Polsce ma miejsce zamieszkania w mieszkaniu swej matki w Z. przy ul. [...], gdzie jest zameldowana na stałe.

Działalność gospodarczą prowadzoną pod firmą ""A" " w Z. przy ul. [...] , strona zawiesiła w lutym 2012 r. Nie zawiadomiła przy tym właściwego organu o zmianie miejsca zamieszkania bądź siedzibie prowadzenia działalności gospodarczej. Nabycie wewnątrzwspólnotowe pojazdu, w związku z którym wydana została decyzja ostateczna z dnia 29 listopada 2013 r., której to dotyczy wniosek o wznowienie, nastąpiło w dniu 28 lipca 2010 r., przy czym obowiązek podatkowy powstał 21 maja 2011 r. Na deklaracji AKC-U dotyczącej nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego w sprawie pojazdu G. S. podał adres w Polsce (k.7).

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w R. wszczął postępowanie w sprawie określenia zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, kierując je na adres zamieszkania podatnika w Z. , tj. ten, którym skarżący posługiwał się w swojej działalności i który zgłosił organowi. Zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru w/w postanowienie odebrała matka G. S. - M. S. - w dniu [...] r., zobowiązując się jednocześnie do oddania pisma adresatowi. Pozostała korespondencja do końca postępowania nie była już podejmowana. Dlatego decyzja z dnia [...] r. określająca wysokość tego zobowiązania w podatku akcyzowym została doręczona w trybie art. 150 § 2 O.p. w dniu 20 grudnia 2013 r. i stała się decyzją ostateczną. Przesłuchana w charakterze świadka M. S. , w celu wyjaśnienia kwestii odbioru korespondencji w dniu 26 sierpnia 2013 r. adresowanej do G. S. oraz przekazania tej korespondencji adresatowi, w dniu 8 grudnia 2015 r., uprzedzona o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, potwierdziła odbiór w/w korespondencji (przesłuchiwanej okazano zwrotne potwierdzenia odbioru). Stwierdziła, że odebraną korespondencję przekazała do rąk syn, a on kazał tę korespondencję podrzeć. Nie pamięta dokładnej daty przekazania korespondencji synowi; na pewno nie było to w dniu jej odbioru lecz w terminie do dwóch miesięcy od odebrania. Jak wynika z treści protokołu przesłuchania, w trakcie przesłuchania M. S. nie wskazywała na złe samopoczucie, odpowiadała na pytania funkcjonariusza ze stanowczością. Uczestniczący podczas tej czynności pełnomocnik strony nie zgłaszał wątpliwości co do stanu zdrowia, poczytalności świadka lub treści jego zeznań.

Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, jednoznacznie potwierdzają wiedzę strony o prowadzonym w jego sprawie postępowaniu przez Naczelnika Urzędu Celnego, a nieuczestniczenie w tym postępowaniu było jej wolą i wyborem. Podkreślić trzeba, że prowadzenie działalności gospodarczej wiąże się z określonymi obowiązkami i wymogami. Zawieszenie działalności nie zwalnia przedsiębiorcy z odpowiedzialności za podejmowane decyzje, a do takich należy niezawiadomienie organów o ewentualnej zmianie miejsca zamieszkania (art. 9 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników – dokonania ewentualnej zmiany skarżący nie wykazał), czy odmowa odbioru korespondencji (zgodnie z art. 146 oraz art. 147 O.p. w toku postępowania strona ma obowiązek zawiadomić organ podatkowy o zmianie swojego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy; z kolei w razie wyjazdu za granicę na okres co najmniej 2 miesięcy, strona obowiązana jest do ustanowienia pełnomocnika do spraw doręczeń i zgłosić ten fakt organowi podatkowemu właściwemu w sprawie, a w razie niedopełnienia tych obowiązków pismo uważa się za doręczone pod dotychczasowym adresem). W tym stanie rzeczy niedopełnienie przez skarżącego obowiązku poinformowania organów podatkowych o zmianie swojego adresu – gdyby taka zmiana faktycznie miała miejsce - przemawia za tym, iż przesłanka braku zawinienia (udziału w postępowaniu) nie została wykazana (zob. wyroki NSA: z 18 lipca 2012 r., sygn. I FSK 1214/11, z dnia 11 października 2011 r. sygn. II FSK 1824/11).

Nie można także nie zauważyć, odnosząc się do argumentów strony o zamieszkiwaniu od 2007 r. w Niemczech, że w okresie prowadzenia działalności w Polsce, tj. od 1 kwietnia 2007 r., G. S. nigdy nie posługiwał się adresem niemieckim. Nawet na dokumencie uznania ojcostwa z dnia 15 marca 2007 r. G. S. podał adres w Polsce, choć – jak twierdzi – już od 16 stycznia 2007 r. był zameldowany w Niemczech. Dowodzi to, że skarżący za miejsce zamieszkania przyjmował adres w Polsce, w tym w okresie trwania postępowania podatkowego zakończonego decyzją z dnia 29 listopada 2013 r., wiedział o wszczętym postępowaniu, jednak z własnej winy nie brał w nim udziału. Potwierdza to wyjaśnienie pełnomocnika, który na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. podał, że "obowiązującym adresem był adres polski wynikający z akt sprawy".

Podkreślenia więc wymaga trafność twierdzeń organu odwoławczego co do niezaistnienia wskazywanej przez stronę przesłanki wznowieniowej określonej w art. 240 § 1 pkt 4 O.p. W konsekwencji całości przeanalizowanego materiału dowodowego zebranego przez organy należało uznać słuszność dokonanej oceny i wyciągniętych wniosków. Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych przepisów procesowych, bowiem organ zgromadził wszystkie dostępne i konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy dowody. Wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia art. 188 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka B. S. . Zdaniem Sądu okoliczności dotyczące doręczenia korespondencji w dniu 26 sierpnia 2013 r. zostały niewyjaśnione w sposób wystarczający innymi dowodami, a mianowicie ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz z zeznań świadka M. S. wynika w sposób niebudzący wątpliwości fakt odbioru i data odbioru korespondencji, a przy tym dopełnienie obowiązku przekazania korespondencji adresatowi. W związku z tym niezasadne okazały się także zarzuty naruszenia art. 121, art.122 w zw. z art.187 w zw. z art.191 O.p. szczególnie, że B. S. nie zamieszkiwała wraz z M. S. i nie była obecna przy odbiorze korespondencji w dniu [...] r.

Zdaniem Sądu organy wyjaśniały obszernie podstawy wydanego rozstrzygnięcia co znalazło odzwierciedlenie w ustalonym stanie faktycznym i dokonanej subsumcji. Skład orzekający w pełni podziela konkluzje na podstawie tych ustaleń poczynione. Nie zmienia tej oceny złożony na rozprawie dowód z Historii choroby M. S. . Wynika z niej jedynie okresowa depresja spowodowana śmiercią męża, co nie mogło mieć wpływu na ocenę wiarygodności składanych zeznań. Sąd nie dopatrzył się także zaniechań organu w kwestii zapewnienia stronie dostępu do postępowania, których zakres mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę uznając ją za bezzasadną.