Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1241/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych ze zbioru PESEL oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (Minister, organ) po rozpatrzeniu wniosku P. D. (skarżącego) od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2016 r. o odmowie udostępnienia z rejestru PESEL danych adresowych oraz numeru PESEL T. W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

Wnioskiem z dnia [...] października 2015 r. P. D. zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o udostępnienie z rejestru PESEL adresu zameldowania na pobyt stały oraz numeru PESEL T.W.. Uzasadniając potrzebę uzyskania żądanych danych skarżący wskazał, że są one niezbędne w związku ze wszczęciem przeciwko osobie poszukiwanej, jako sędziemu Sądu Okręgowego w R. postępowania sądowego w sprawie o naruszenie dóbr osobistych. Do wniosku dołączył kopię pozwu złożonego dnia [...] grudnia 2014 r. do Sądu Okręgowego w R..

Minister decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] odmówił skarżącemu udostępnienia z rejestru PESEL wnioskowanych danych dotyczących T. W.. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że powodem negatywnego rozstrzygnięcia był brak wystąpienia przesłanki ujętej w art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy o ewidencji ludności, tj. brak wykazania przez skarżącego, względem której z wielu figurujących w rejestrze PESEL osób o wskazanym we wniosku imieniu i nazwisku legitymuje się interesem prawnym oraz jednoczesny brak wykazania przez stronę aktualnego interesu prawnego w uzyskaniu z rejestru PESEL żądanych danych.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wyraził przekonanie o właściwym udokumentowaniu interesu prawnego w uzyskaniu wnioskowanych danych podkreślając, że podanie miejsca pracy i pełnionej przez poszukiwanego funkcji sędziego Sądu Okręgowego w R. było wystarczające do wyodrębnienia z rejestru PESEL pojedynczej tożsamości, co w konsekwencji wykluczało możliwość naruszenia dóbr osobistych innych osób niezwiązanych z pozwem.

Minister po ponownym rozpatrzeniu sprawy, podtrzymał swoje stanowisko o braku podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącego.

Minister podniósł, że interes prawny w uzyskaniu danych osobowych gromadzonych w rejestrze PESEL musi odnosić się do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko. Powołując się na treść art. 46 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm.) stwierdził, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar udowodnienia istnienia interesu prawnego oraz udokumentowania, że uprawnienie to odnosi się do konkretnej osoby. Odmienna interpretacja przepisu byłaby niewłaściwa, gdyż musiałaby prowadzić do koniczności udostępnienia stronie informacji o wszystkich osobach, o podanym we wniosku imieniu i nazwisku, z którymi wnioskodawcę nie łączy żaden stosunek prawny. To zaś niewątpliwie naruszałoby ich dobra osobiste. Wskazane przez skarżącego kryteria wyszukiwawcze, tj. informacja o wykonywanym zawodzie, czy miejscu zatrudnienia nie pozwoliły na jednoznaczną identyfikację osoby poszukiwanej, ponieważ w katalogu danych, w oparciu o które możliwe będzie wyodrębnienie poszukiwanej osoby ze zbioru PESEL, nie znajdują się informacje o wykonywanym zawodzie, czy miejscu zatrudnienia, albowiem dane te zgodnie z treścią art. 44 h ust. 7 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie są gromadzone w w/w rejestrze.

Zatem brak jednoznacznej identyfikacji osoby poszukiwanej był główną przyczyną odmowy udostępnienia danych. Dodatkowym powodem odmowy jest także fakt, że skarżący nie udokumentował aktualności interesu prawnego w żądaniu udostępnienia danych. Organ wskazał, że interes prawny, który skarżący wywodzi z obowiązku wskazania danych adresowych oraz numeru PESEL poszukiwanej osoby dla celów postępowania toczącego się przed Sądem Okręgowym w R., a następnie – jak twierdzi - przed Sądem Okręgowym w T., nie został właściwie udokumentowany, tj. poparty miarodajnymi i obiektywnie sprawdzalnymi dowodami.

Minister oceniając materiał dowodowy w postaci kopii pozwu o naruszenie dóbr osobistych przez T. W., podniósł, że z uwagi na znaczący upływ czasu pomiędzy datą pozwu (tj. [...] grudnia 2014 r.), a dniem skierowania pierwszego pisma do tut. organu przez skarżącego (tj.[...] października 2015 r.), przedłożonego dokumentu nie można uznać za dostateczny dowód na zaistnienie aktualnego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych osoby poszukiwanej. Na jego podstawie, oraz na podstawie niepopartych żadnymi dokumentami twierdzeń o kontynuowaniu postępowania przed Sądem Okręgowym w T., organ nie mógł bowiem jednoznacznie stwierdzić, że postępowanie przeciwko T. W. jest nadal w toku, a tym samym istnieje aktualna potrzeba uzyskania danych osobowo-adresowych poszukiwanej osoby.

Ponadto dodatkowym powodem odmowy w zakresie udostępnienia informacji o numerze PESEL osoby poszukiwanej była okoliczność, iż realizacja czynności, dla której strona wniosła o udostępnienie danych, tj. skuteczne wszczęcie i prowadzenie postępowania sądowego, nie wymaga uprzedniego legitymowania się numerem PESEL strony pozwanej. Potwierdzeniem zajętego stanowiska jest treść art. 126 § 2 kpc, który wskazuje podstawowe wymogi formalne, jakie powinien zawierać pozew, by jego wniesienie było skuteczne. Organ stwierdził, że w katalogu danych wymienionych w tym przepisie brak jest numeru PESEL pozwanego, co prowadzi do uznania, że skarżący może zrealizować czynność, na potrzeby której wniósł o udostępnienie danych, bez żądanej informacji. Brak wskazania numeru PESEL w pozwie nie będzie bowiem skutkował jego zwrotem.

W skardze na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji P. D. podniósł, że orzeczenie to uważa za wadliwe, ponieważ po złożeniu pozwu o ochronę dóbr osobistych ma interes prawny uzasadniający udostępnienie wnioskowanych danych adresowych pozwanego i dane te są niezbędne, aby proces mógł się rozpocząć. Podkreślił, że we wniosku podał dodatkowe informacje dotyczące miejsca pracy, pozwalające prawidłowo zidentyfikować osobę, a kopię pozwu dołączył do wniosku.

Skarżący podniósł, że w podobnej sprawie Minister bez problemu udostępnił mu dane adresowe innej sędzi Sądu Rejonowego w R., zatem i w tej sprawie dane adresowe powinny być udostępnione.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu, bowiem sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja była dotknięta wadami zarzuconymi w skardze lub innymi, które jest zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", a prowadzącymi do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388 ze zm.). Zgodnie z art. 46 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy, dane z rejestru PESEL, rejestrów mieszkańców oraz rejestrów zamieszkania cudzoziemców, w zakresie niezbędnym do realizacji ich ustawowych zadań, mogą być udostępnione osobom i jednostkom organizacyjnym, jeżeli wykażą w tym interes prawny. Natomiast przepis art. 47 ust. 3 ustawy stanowi, że organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie danych odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, udostępnienia danych jednostkowych, jeżeli nie zostały spełnione warunki określone w art. 46, a zatem także w przypadku, gdy strona nie wykazała interesu prawnego w otrzymaniu danych.

W rozpatrywanej sprawie skarżący uzasadniając potrzebę uzyskania danych adresowych oraz numeru PESEL T.W., stwierdził, że są one niezbędne w związku ze wszczęciem przeciwko osobie poszukiwanej, jako sędziemu Sądu Okręgowego w R., postępowania sądowego w sprawie o naruszenie dóbr osobistych.

Jak wynika z treści zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji główną przyczyną odmowy udostępnienia żądanych danych było nieskonkretyzowanie przez skarżącego względem której konkretnie z wielu figurujących w rejestrze PESEL osób o imieniu i nazwisku T.W., legitymuje się interesem prawnym. Zdaniem organu niewykazanie danych personalnych poszukiwanej osoby pozwalających na jej jednoznaczne odnalezienie w rejestrze PESEL jest równoznaczne z brakiem wykazania interesu prawnego.

Powyższe stanowisko organu zasługuje na aprobatę. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy strona nie wykaże dodatkowych danych umożliwiających wyodrębnienie z danego rejestru osoby, której dotyczy wniosek, to uznać należy, że nie wykaże względem której, z wielu figurujących w tym zbiorze osób o wskazanych danych posiada interes prawny uprawniający do uzyskania wnioskowanej informacji. Podanie danych wszystkich osób o tym samym imieniu i nazwisku pozostających w zbiorze PESEL stanowiłoby naruszenie ich dóbr osobistych bowiem nie o wszystkie te osoby skarżący występował. Ponadto w sytuacji, gdy w bazie ewidencji figuruje więcej osób o takim samym imieniu i nazwisku, samo wskazanie imienia i nazwiska jest niewystarczające do jednoznacznego ustalenia tożsamości szukanej osoby - choćby w celu uzyskania jej zgody na udostępnienie danych (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 2368/10, z dnia 29 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 417/11, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt III SA/Gd 417/08, CBOSA).

Trafnie uznał organ, że zachodzą przesłanki do odmowy udostępnienia skarżącemu danych osobowych osoby wymienionej we wniosku, albowiem skarżący nie przedstawił informacji, na podstawie których osobę tę można było zindywidualizować. W odniesieniu do niej zachodzi bowiem sytuacja, że w zbiorze PESEL figuruje więcej niż jedna osoba nosząca wskazane przez skarżącego imię i nazwisko. Uwzględnienie żądania wiązałoby się w tej sytuacji z koniecznością udostępnienia skarżącemu danych PESEL, dotyczących ponad 100 różnych osób noszących to samo imię i nazwisko. W oczywisty sposób naruszałoby to dobra osobiste osób, które nie pozostają w żadnym związku z interesem prawnym skarżącego (chronione na podstawie m.in. art. 47 Konstytucji RP, art. 23 k.c.).

Należy podkreślić, że Minister w toku postępowania, przed wydaniem decyzji w pierwszej instancji wezwał skarżącego (pismem z dnia [...] listopada 2015 r.) – w związku z faktem, że interes prawny w uzyskaniu danych gromadzonych w rejestrze PESEL musi odnosić się do konkretnej osoby, a nie kręgu osób noszących to samo imię i nazwisko – do wykazania dodatkowych danych personalnych osoby objętej wnioskiem, np. imienia ojca, imienia matki, daty urodzenia, numeru PESEL, czy też serii i numeru dowodu osobistego. Dodatkowo organ poinformował skarżącego, że pełen zakres informacyjny rejestru PESEL określony został w art. 8 ustawy o ewidencji ludności oraz, że rejestr PESEL nie zawiera danych dotyczących wykonywanego zawodu ani miejsc pracy.

Jak wynika z akt administracyjnych skarżący nie uzupełnił wniosku o wskazane dane, pozwalające na jednoznaczne wskazanie osoby, której dotyczył wniosek.

Nie można podzielić stanowiska skarżącego wyrażonego w skardze, że wskazane przez niego dane dotyczące miejsca pracy pozwalały prawidłowo zidentyfikować poszukiwaną osobę. Słusznie wskazał organ, że dane te nie są przydatne dla potrzeb zindywidualizowania osoby wskazanej we wniosku, bowiem w zbiorze PESEL nie gromadzi się danych o miejscu pracy, czy też zajmowanym stanowisku. Przepisy ustawy o ewidencji ludności nie zawierają umocowania dla organu do podjęcia dodatkowych czynności zmierzających do określenia przedmiotu wyszukiwania czy też poszukiwania danych z innych źródeł niż zbiór PESEL. Minister nie był zatem zobowiązany do prowadzenia własnego postępowania dowodowego w przedmiocie koniecznej indywidualizacji osoby wskazanej we wniosku, albowiem ciężar wskazania danych osobowych identyfikujących dostatecznie osobę, do której wniosek się odnosi, obarcza wnioskodawcę, co wynika z użytego w art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy o ewidencji ludności sformułowania "wykażą".

Zatem w rozpatrywanej sprawie, w sytuacji gdy wyniki wyszukiwania oparte na imieniu i nazwisku osoby poszukiwanej, nie pozwalają na jej zindywidualizowanie, uzasadnione jest stwierdzenie, że wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego do uzyskania danych z rejestru PESEL osoby wskazanej przez niego we wniosku.

Powyższe stanowi wystarczającą negatywną przesłankę do uznania, że Minister nie mógł przekazać żądanych przez skarżącego informacji.

Dodatkowo organ wskazał na nieudokumentowanie w należyty i wystarczający sposób powoływanego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych informacji. W ocenie Sądu słusznie Minister wezwał skarżącego w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. do nadesłania dokumentów potwierdzających interes prawny w uzyskaniu wnioskowanych danych, tj. dokumentu potwierdzającego, że pozew złożony w Sądzie Okręgowym w Rzeszowie w dniu [...] grudnia 2014 r. nie został zwrócony. Skarżący w odpowiedzi na powyższe wezwanie oświadczył, że nie posiada zaświadczenia z Sądu. Poinformował, że sprawa została przeniesiona i zarejestrowania w Sądzie Okręgowym w T. pod sygn. akt [...] i że ostatnie postanowienie, które otrzymał z sądu datowane jest na [...] listopada 2015 r. Do pisma skarżący nie dołączył jednak jakichkolwiek dokumentów. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, zasadnie Minister stwierdził, że kopii pozwu o naruszenie dóbr osobistych przez T.W., złożonego w dniu [...] grudnia 2014 r. do Sądu Okręgowego w R., opatrzonego pieczęcią biura podawczego, z uwagi na znaczny upływ czasu pomiędzy złożeniem pozwu, a złożeniem wniosku o udostępnienie danych ze zbioru PESEL ([...] października 2015 r.), nie można uznać za wystarczający dowód na zaistnienie aktualnego interesu prawnego w uzyskaniu żądanych danych osoby poszukiwanej. Słusznie stwierdził Minister, że na jego podstawie oraz niepopartych żadnymi dokumentami twierdzeniach o kontynuowaniu postępowania przed Sądem Okręgowym w T., organ nie mógł jednoznacznie stwierdzić, że postępowanie przeciwko T.W. jest w toku, a tym samym istnieje aktualna potrzeba uzyskania danych osobowo-adresowych poszukiwanej osoby.

Prawidłowe jest także stanowisko organu, że realizacja czynności, dla której skarżący wniósł o udostępnienie danych, tj. skuteczne wszczęcie i prowadzenie postępowania sądowego nie wymaga legitymowania się numerem PESEL strony pozwanej, bowiem taki wymóg nie wynika z art. 126 § 2 k.p.c., który wskazuje podstawowe wymogi formalne pozwu. Z § 2 pkt 2 powołanego przepisu wynika, że gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie, powinno zawierać numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) powoda. Zatem przepis ten wymienia jako obligatoryjny element pozwu numer PESEL powoda, a nie pozwanego.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze argumentu, że w podobnej sprawie dotyczącej innej sędzi Sądu Rejonowego w R., MSW bez problemu udostępniło dane z rejestru PESEL poszukiwanej osoby, a zatem w niniejszej sprawie wniosek powinien zostać uwzględniony, Sąd stwierdza, że każda sprawa administracyjna rozpatrywana jest indywidualnie. W rozpoznawanej sprawie podane przez skarżącego dane nie pozwoliły na zindywidualizowanie osoby wskazanej przez niego we wniosku, co stanowiło podstawę odmowy udostępnienia danych z rejestru PESEL. Stan faktyczny ustalony w innej sprawie nie może być podstawą rozstrzygnięcia w kontrolowanej w niniejszym postępowaniu sprawy.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji.