Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 294/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2016-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 169 § 1 i 4, art. 222
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Przasnyski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Elżbieta Rischka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia 2 grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania bez rozpoznania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art.169 § 1 i § 4 w zw. z art. 222 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz.U. z 2015r. poz.613, zwanej dalej "O.p.") pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie W. S. od decyzji Wójta Gminy z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2015 rok.

Rozstrzygnięcie to zapadło na tle następującego stanu faktycznego:

Decyzją z dnia 23 stycznia 2015 r. Wójt Gminy ustalił W. S. zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2015 rok w kwocie 55 zł.

W odwołaniu od tej decyzji W. S. wskazał, iż decyzja Wójta Gminy skierowana została do S. W., co oznaczałoby, że adresatem decyzji jest osoba prawna, nie zaś On W. S. Powoduje to nieważność decyzji z mocy prawa, jako skierowanej do niewłaściwej osoby.

Odwołujący wskazał, iż każda decyzja organu państwa powinna być poprawna pod względem formalnym, inaczej jest nieważna. Tymczasem kwestionowana decyzja opatrzona jest pieczęcią niezgodną z ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 235, poz. 2000).

Powołując się na art. 16c tej ustawy odwołujący podkreślił, że brak wymaganego elementu w pieczęci lub umieszczenie niedopuszczalnych prawem elementów w pieczęci, czyni tę pieczęć nieważną, co oznacza faktycznie - brak ważnej pieczęci urzędowej (okrągłej), a tym samym bezskuteczność aktu, z którego strona nie może wywodzić jakichkolwiek skutków prawnych.

Pieczęć Wójta Gminy zawiera heksagram - małą sześcioramienną gwiazdkę.

Przytaczając art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, odwołujący domagał się m.in. wskazania podstawy prawnej umieszczenia na pieczęci urzędowej Wójta Gminy gwiazdy sześcioramiennej.

Pismem z dnia 2 listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wezwało podatnika do usunięcia braków wniesionego odwołania poprzez: 1. przedstawienie zarzutów odnoszących się do decyzji (wskazania elementów decyzji, z których wnoszący odwołanie jest niezadowolony wraz ze wskazaniem przepisów prawnych, na których opiera swoje wątpliwości); 2. określenie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania; 3. wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie (dokumentów potwierdzających uchybienie przez organ przepisom prawa lub ewentualnie wskazanie, jakie dowody zostały pominięte przez organ podatkowy), w terminie 7 dni od otrzymania wezwania, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.

W odpowiedzi na to wezwanie, W. S. podtrzymał dotychczasowe stanowisko, wskazując, iż użycie przez organ I instancji w decyzji ustalającej wymiar podatku dużych liter w jego imieniu i nazwisku, nie tylko oznacza skierowanie jej do osoby prawnej, ale też narusza ustawę o języku polskim. Ponadto podtrzymuje swoje stanowisko co do nieprawidłowości pieczęci, którą opatrzona została decyzja organu I instancji.

W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze pozostawiło odwołanie podatnika bez rozpatrzenia. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 2 grudnia 2015 r. organ wskazał, iż analizując pisma podatnika doszedł do przekonana, iż nie spełniają one wymogów określonych dla odwołania przewidzianych w art. 222 O.p.. W ocenie Kolegium, podatnik wezwany do uzupełnienia odwołania nie wskazał jakiegokolwiek uchybienia w postępowaniu organu podatkowego I instancji, ani na jakąkolwiek wadę decyzji, uzasadniającą jej uchylenie. Na marginesie wskazał, iż zapisanie imienia i nazwiska podatnika w decyzji dużymi literami, nie narusza jakiegokolwiek przepisu prawa i nie powoduje uznania go za osobę prawną, a nie fizyczną. Natomiast kwestia ostemplowania decyzji pieczęcią zawierającą gwiazdę nie czyni decyzji nieważną.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na to postanowienie W. S. wniósł o jego uchylenie w całości, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Jego zdaniem, zapisanie imienia i nazwiska podatnika w decyzji dużymi literami narusza m.in. art. 4 i 5 ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim. Ponadto skarżący zarzucił, iż wnosząc odwołanie liczył na to, ze pozna podstawę prawną umieszczania dowolnych znaków lub symboli na pieczęciach urzędowych. Tymczasem stanowisko wyrażone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze narusza m.in. art. 61 Konstytucji RP.

Organ postanowił pozostawić odwołanie bez rozpoznania, a jednak je rozpoznał. Nie jest zatem tak, że odwołanie nie zawierało żadnych zarzutów przeciw zaskarżonej decyzji, nie określało istoty i zakresu żądania oraz wskazania dowodów uzasadniających żądanie.

W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014 r., poz.1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej jako "p.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a.

Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że narusza ono prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest wydane na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 oraz art. 222 O.p. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienie pozostawiające bez rozpatrzenia odwołanie od decyzji Wójta Gminy z dnia 23 stycznia 2015 r. ustalającej skarżącemu zobowiązanie w podatku od nieruchomości na 2015 rok.

Stosownie do treści art. 228 § 1 pkt 3 O.p., organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia, jeżeli odwołanie nie spełnia warunków wynikających z art. 222 O.p.

Z kolei, w myśl art. 222 O. p. odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie.

Przepis ten zatem ustanawia wymogi formalne, jakie powinno spełniać odwołanie w postępowaniu podatkowym.

Pierwszy wymóg to zarzuty przeciw decyzji. Zarzutem będzie podniesienie okoliczności, których uwzględnienie w trakcie postępowania powinno wywrzeć wpływ na treść wydanej decyzji podatkowej. Najogólniej rzecz biorąc treścią zarzutów przeciw decyzji powinno być wskazanie, na czym polegała wada stosowania prawa przez organ podatkowy przy wydawaniu decyzji w pierwszej instancji. Strona może kwestionować poprawność dokonanych przez organ podatkowy ustaleń co do obowiązywania bądź treści normy prawnej, na podstawie której wydano decyzję w pierwszej instancji, jak też i zarzucać, że decyzja została oparta na nieprawidłowo ustalonym stanie faktycznym. Może to być wynikiem na przykład naruszenia przez organ podatkowy obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czy też wadliwej oceny poszczególnych dowodów, itp.

Strona może kwestionować poprawność przyporządkowania ustalonego stanu faktycznego pod określoną normę prawną oraz formułować w odwołaniu od decyzji zarzuty dotyczące błędów w ustaleniu konsekwencji prawnych udowodnionego stanu faktycznego.

Należy zauważyć, że podatnik w odwołaniu od decyzji podatkowej nie musi używać terminu "zarzuty", wystarczy, że ze sformułowań odwołania wynika kwestionowanie rozstrzygnięcia. Z kolei określenie istoty i zakresu żądania należy rozumieć jako obowiązek wnoszącego odwołanie wskazania tego czy domaga się zmiany czy też uchylenia decyzji oraz czy rozstrzygnięcie organu odwoławczego ma dotyczyć całej decyzji, czy tylko jej części. Wskazanie natomiast dowodów uzasadniających żądanie nakłada na stronę obowiązek przytoczenia w odwołaniu tych dowodów, które potwierdzają jej żądania i wnioski. Chodzi tu o te dowody, które składają się na materiał sprawy.

W piśmiennictwie podatkowym, jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym silnie prezentowany jest pogląd, że przepis ten powinien być interpretowany w sposób ścisły, a nadmierny rygoryzm w jego stosowaniu może prowadzić do ograniczenia jednego z podstawowych praw strony w postępowaniu podatkowym, jakim jest prawo do instancyjnej kontroli decyzji. Dlatego też, podkreśla się konieczność zachowania, przy stosowaniu tego przepisu, zasady proporcjonalności, a więc takiego podejścia do kwestii spełnienia warunków w nim ustanowionych, które zakłada jako punkt wyjścia do dokonywania oceny, prawo do odwołania strony, a nie dążenie do ograniczenia tego prawa (por. B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki: Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Unimex, Wrocław 2004, s. 752).

Tak więc wymagania formalne stawiane środkom zaskarżenia w postępowaniu podatkowym (art. 222 O.p.) muszą być oceniane w sposób niekolidujący z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jeśli zatem z odwołania można wyczytać zarzuty stawiane decyzji oraz żądanie wnoszącego odwołanie, środkowi zaskarżenia nie można przypisać braków formalnych i uznać go za niedopuszczalny.

W pełni podzielając przedstawiony wyżej kierunek i sposób interpretacji przepisu art. 222 O.p. i przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu Samorządowego Kolegium Odwoławczego, o zaistnieniu w niniejszej sprawie podstaw do pozostawia bez rozpatrzenia odwołania, jako nie spełniającego warunków wynikających z art. 222 O.p.

Zdaniem Sądu, odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożone przez skarżącego spełnia wymogi określone w cytowanym przepisie. Z jego treści jednoznacznie wynika, że dotyczy ono decyzji Wójta Gminy z dnia 23 stycznia 2015 r. w sprawie ustalenia skarżącemu zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2015 rok.

Z treści złożonego odwołania wynika bowiem, że skarżący stawia wydanej decyzji zarzut nieważności, jako skierowanej do niewłaściwej osoby. Podstaw tego zarzutu upatruje w tym, iż decyzja Wójta Gminy skierowana została do S. W., co oznaczałoby, że adresatem decyzji jest osoba prawna, nie zaś On W. S.

Ponadto skarżący podniósł w odwołaniu zarzut formalny, dotyczący elementu decyzji pierwszoinstancyjnej. Jego zdaniem, kwestionowana decyzja opatrzona jest pieczęcią niezgodną z wymogami określonymi ustawą z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych (tekst jednolity Dz.U. z 2005 r., Nr 235, poz. 2000). Powołując się na art. 16c tej ustawy skarżący podkreślił, że brak wymaganego elementu w pieczęci lub umieszczenie niedopuszczalnych prawem elementów w pieczęci, czyni tę pieczęć nieważną, co oznacza faktycznie - brak ważnej pieczęci urzędowej (okrągłej), a tym samym bezskuteczność aktu, z którego strona nie może wywodzić jakichkolwiek skutków prawnych.

Skarżący podkreślił, że pieczęć Wójta Gminy zawiera heksagram - małą sześcioramienną gwiazdkę. Następnie, powołując art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, domagał się m.in. wskazania podstawy prawnej umieszczenia na pieczęci urzędowej Wójta Gminy gwiazdy sześcioramiennej.

Wobec powyższego uznać należy, że w odwołaniu zawarte są zarzuty odpowiadające art. 222 O.p. mimo, że skarżący nie używał terminu "zarzuty".

Co do istoty i zakresu żądania, to mimo braku precyzyjnego określenia przez odwołującego czy domaga się zmiany czy też uchylenia decyzji oraz czy rozstrzygnięcie organu odwoławczego ma dotyczyć całej decyzji, czy tylko jej części, to zdaniem Sądu treść odwołania wskazuje, że zakwestionował decyzję w całości.

Odnośnie wymogu przedstawienia dowodów Sąd stwierdza, że warunek ten nie ma charakteru obligatoryjnego, by odwołanie poddać rozpatrzeniu. Nie zawsze bowiem istnieje możliwość wskazywania na dowody, zwłaszcza wówczas, gdy spór z organami podatkowymi toczy się w przedmiocie wykładni przepisów prawa.

Powyższe pozwala stwierdzić, że treść odwołania pozwalała Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu na jego rozpatrzenie. Wezwanie skarżącego do uzupełnienia odwołania było zatem nieuzasadnione. W konsekwencji nie było w niniejszej sprawie dostatecznych podstaw do zastosowania art. 228 § 1 pkt 3 O.p. i pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia.

Odrębną kwestią jest natomiast ocena zasadności zarzutów odwołania, która w fazie wstępnej postępowania odwoławczego nie może obejmować badania zgodności z prawem decyzji, od której wniesiono odwołanie. W tym zakresie Kolegium, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postepowania podatkowego, wynikającą z art. 127 O.p. zajmie stanowisko w formie decyzji, rozpatrując odwołanie podatnika z dnia 28 lutego 2015 r.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), w związku z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. skargę uwzględnił.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 209 p.p.s.a.