Postanowienie NSA, sygn. akt II SA 568/91
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1991-07-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 616  Rolnictwo i leśnictwo, w tym gospodarowanie nieruchomościami rolnymi i leśnymi,  ochrona gruntów rolnych i leśnych, gosp
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Administracyjne postępowanie
Opłaty administracyjne
Nieruchomości
Gospodarka gruntami
Wywłaszczanie nieruchomości
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 21 II D lit. "e"
journal: Dz.U. 1990 nr 34 poz. 198
law: Ustawa z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw.
article: art. 127, art. 216b
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: 1. Wojewoda jako organ administracji rządowej nie może sprawować nadzoru nad orzecznictwem organów gmin w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej, jeśli nie wynika to wprost z przepisów prawa.

2. Rozpoznawanie odwołań od decyzji w sprawach nie należących obecnie do zadań zleconych organom gmin, a dotychczas należących do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego należy do kolegium odwoławczego przy sejmiku samorządowym.

TEZY

1. Wojewoda jako organ administracji rządowej nie może sprawować nadzoru nad orzecznictwem organów gmin w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej, jeśli nie wynika to wprost z przepisów prawa.

2. Rozpoznawanie odwołań od decyzji w sprawach nie należących obecnie do zadań zleconych organom gmin, a dotychczas należących do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego należy do kolegium odwoławczego przy sejmiku samorządowym.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność wniosku Wojewody K-kiego o rozpoznanie sporu kompetencyjnego i wyznaczenie organu właściwego do załatwienia sprawy i na podstawie art. 216b par. 2 Kpa postanowił wyznaczyć Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym w K. do rozpoznania odwołania Wojewody K-kiego od decyzji Burmistrza Miasta S. z dnia 18 lutego 1991 r.


UZASADNIENIE

Przed wejściem w życie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. n samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/ Kierownik Wydziału Geodezji, Rolnictwa i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejski ego w S. decyzją z dnia 24 maja 1990 r., wydaną na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 74/, przekazał w zarząd na czas nieokreślony Urzędowi Wojewódzkiemu w K. 1/3 część zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa, położonej w S. przy ul. R. nr 1, z przeznaczeniem na potrzeby administracji rządowej. Jednocześnie zaznaczył w decyzji, że opłaty z tytułu przekazania Nieruchomości w zarząd zostaną naliczone odrębną decyzją.

Po wejściu w życie powyższej ustawy o samorządzie terytorialnym Burmistrz Miasta S. decyzją z dnia 18 lutego 1991 r., na podstawie art. 44 i art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 74 ze zm./, ustalił od Urzędu Wojewódzkiego w K. opłatę roczną za Nieruchomość Skarbu Państwa przekazaną w zarząd na potrzeby administracji rządowej oraz zobowiązał zarządcę do utrzymywania budynku w należytym stanie technicznym i do udziału w kosztach remontu i utrzymania.

Wojewoda K-ki odwołał się od tej decyzji do Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym w K. i złożył wniosek o uchylenie tej decyzji oraz o umorzenie postępowania. Zdaniem Wojewody, omawiana decyzja została wydana przez Burmistrza z naruszeniem właściwości rzeczowej. Stosownie bowiem do art. 47a i b ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. nr 79 poz. 464/ organem właściwym do ustalania opłat za zarząd gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa jest kierownik urzędu rejonowego. Zarząd gminy właściwy jest do ustalania opłat tylko w odniesieniu do gruntów stanowiących mienie komunalne.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym w K. uznało się za niewłaściwe do rozpoznania odwołania i całość sprawy przekazało Wojewodzie K-kiemu. W piśmie przekazującym podniesiono, że gospodarowanie gruntami stanowiącymi własność Skarbu Państwa nie należy do zadań własnych gminy, a zatem Kolegium Odwoławcze jest organem niewłaściwym w tej sprawie.

Wojewoda K-ski jako strona postępowania, na którą nałożono obowiązek ponoszenia opłat za nieruchomość przekazaną w zarząd, wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego w trybie art. 216b par. 1 pkt 2 Kpa o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego. W uzasadnieniu wystąpienia podniósł, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie rozstrzygają właściwości organu odwoławczego w sprawach, w których organy gminy wydają decyzję administracyjną z naruszeniem swych kompetencji, określonych w ustawie z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 34 poz. 198/ bądź w przepisach wydanych po dniu 27 maja 1990 r. W sprawie niniejszej organ gminy błędnie przyjął, że przedmiot rozstrzygnięcia określony w zaskarżonej decyzji należy do zakresu zadań własnych gminy, wobec czego organem właściwym do rozpoznania odwołania jest kolegium odwoławcze.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Gminie, jako wspólnocie samorządowej, na mocy ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/ przyznana została pełna samodzielność, która w myśl art. 2 ust. 3 tej ustawy podlega ochronie sądowej. Organy administracji rządowej nie mogą ingerować w tę samorządność, chyba że pozwala na to wyraźny przepis ustawy.

Na gruncie przepisów tej ustawy zasadą jest, że kontrolą decyzji wydawanych przez wójta lub burmistrza w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej sprawuje organ należący do wspólnej reprezentacji gmin, to jest kolegium odwoławcze przy sejmiku samorządowym. Jedynie w sprawach wyraźnie przez prawo określonych kontrola taka należy do organu administracji państwowej.

Wojewoda jako organ administracji państwowej nie może sprawować nadzoru nad orzecznictwem organów gmin w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej, jeśli nie wynika to wprost z przepisów prawa.

Artykuł 39 ust. 4 powyższej ustawy o samorządzie terytorialnym stanowi, że wojewoda jest uprawniony do rozpoznawania odwołań od decyzji wójta lub burmistrza tylko w sprawach zleconych, natomiast rozpoznawanie odwołań od wszystkich innych decyzji w sprawach należących dotychczas do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego należy do kolegium odwoławczego przy sejmiku samorządowym.

W świetle art. 5 pkt 21 dział II D lit. "e" ustawy z dnia 17 maja 1990 r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 34 poz. 198/ niewątpliwe jest, że ustalanie opłat rocznych za użytkowanie wieczyste, zarząd i użytkowanie nieruchomości, o jakich mowa w art. 47 ust. 1 cytowanej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1989 nr 14 poz. 74 ze zm./ nie należy do zadań zleconych organom gmin. Wojewoda K-ki nie jest zatem uprawniony do rozpoznania odwołania od decyzji z dnia 18 lutego 1991 r. wydanej przez Burmistrza Miasta S. Właściwym organem jest Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym w K.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 216b par. 2 Kpa orzekł jak w sentencji postanowienia.