Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 28/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 4, art. 235
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 6
journal: Dz.U. 2014 poz 849
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Waldemar Inerowicz Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Protokolant: referent stażysta Monika Olejniczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję: II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ([...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta P. decyzją z 20 października 2014 nr [...] na podstawie art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 2 oraz art. 207 i art. 210 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.), dalej: "O.p.", art. 2, 3, 4 i 6 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 849 ze zm.), dalej: "u.p.o.l.", oraz § 1 uchwały Rady Miasta Poznania nr LVIII/899/VI/2013 z 5 listopada 2013 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2014 r. (Dz. U. Województwa Wielkopolskiego z 8 listopada 2013 r. poz. 6224), ustalił podatnikom X. X. i Z. Z. za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], podatek za 2014 r. w kwocie [...]zł.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że wymiar podatku został dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji podatkowej/złożonej informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych, gruntach rolnych i lasach przy zastosowaniu stawek uchwalonych przez Radę Miasta P. uchwała powołaną na wstępie decyzji.

Na ogólną sumę podatku składa się:

-kwota [...] zł obliczona dla 1.023,88 m2 powierzchni budynków mieszkalnych powyżej 2,20 m,

-kwota [...] zł obliczona dla 26,40 m2 powierzchni budynków mieszkalnych od 1,40 m do 2,20 m,

-kwota [...] zł obliczona dla 148,50 m2 powierzchni budynków mieszkalnych związanych z działalnością gospodarczą powyżej 2,20 m,

-kwota [...] zł obliczona dla 6,55 m2 powierzchni budynków mieszkalnych związanych z działalnością gospodarczą od 1,40 do 2,20 m,

-kwota [...] zł obliczona dla 569,52 m2 powierzchni gruntów pozostałych.

Podatnicy pismami z 27 listopada 2017 r. oraz 11 grudnia 2014 r. wnieśli odwołanie od decyzji wnosząc o ponowne rozpoznanie sprawy. Według podatników w okresie od czerwca 2013 r. należący do nich lokal po sklepie obuwniczym został opuszczony i pozostaje pusty do chwili obecnej. Z uwagi na powyższe, powierzchnia tego lokalu (42,70 m2) powinna zostać umniejszona od całości powierzchni lokali użytkowych i opodatkowana według stawek jak dla lokali mieszkalnych. Nadto od grudnia 2014 r. również kolejny lokal, będący siedzibą [...] zaprzestał działalności, stąd winna zostać zweryfikowana kolejna powierzchnia w zakresie wysokości zastosowanej stawki podatku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z 30 października 2017 r., nr [...], po rozpatrzeniu na posiedzeniu niejawnym odwołań podatników, na podstawie art. 233 § 1 pkt 1) O.p. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kolegium zważyło, co następuje: Zarzuty podnoszone w odwołaniu nie znajdują uzasadnienia, w świetle przywołanych powyżej przepisów podatkowych oraz zgromadzonych w sprawie dokumentów (załączonych do akt sprawy dotyczącej innego roku podatkowego, a powołanych w niniejszym postępowaniu przez organ I instancji). Zgodnie z art. 2 i art. 4 ust. 1 u.p.o.l. grunty i budynki stanowią odrębne przedmioty opodatkowania i przyjmuje się dla nich osobne podstawy opodatkowania, a także odrębne stawki. Stosownie do art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Wypis z ewidencji gruntów i budynków jest dokumentem urzędowym, stanowiącym m.in. podstawę ustalenia lub określenia przez organ podatkowy wysokości zobowiązania podatkowego. Podstawę ustalenia wymiaru podatku stanowi także zawiadomienie o zmianach w ewidencji gruntów i budynków, informujące o rodzaju zmiany i dacie tej zmiany. W sprawie brak jest przeciwdowodu w odniesieniu do domniemania wiarygodności czy autentyczności dokumentu urzędowego. Przeciwdowodem nie może być samo stwierdzenie przez podatnika niezgodności stanu faktycznego z zapisami w ewidencji gruntów i budynków. Podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, organ podatkowy ustala w drodze decyzji opartej na danych wynikających ze złożonych przez te osoby deklaracji/informacji o nieruchomościach - art. 6 ust. 6 u.p.o.l. - osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3 i art. 21 § 5 O.p.

Podatnicy nie wypełnili prawidłowo ciążącego na nich obowiązku wynikającego z u.p.o.l. odnośnie do terminowego i rzetelnego złożenia informacji o nieruchomościach. Kwestionowanie przez podatników w toku postępowania odwoławczego informacji posiadanych przez organ podatkowy pierwszej instancji pochodzących od podatników może prowadzić do podważenia prawdziwości oświadczenia złożonego przez podatników we wcześniejszej złożonej przez niego informacji. Postępowanie podatkowe prowadzone przez organ pierwszej instancji nie budzi zastrzeżeń, a zebrany w toku postępowania materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji w zaskarżonym brzmieniu.

W skardze podatnik X. X. wniósł o uchylenie decyzji w całości, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do organu pierwszej instancji celem uzupełnienia postępowania dowodowego poprzez uzupełnienia bądź poprawienia dokumentów w postaci kart informacyjnych błędnie wypełnionych zdaniem organu podatkowego, tak aby zebrany materiał w sprawie pozwolił na prawidłowe ustalenie zobowiązania podatkowego. Podatnik zarzucił decyzji naruszenie przepisów przez błędną interpretację z zebranym materiałem i stanem faktycznym, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających wpływ i znaczenie w sprawie, oraz nieprzeprowadzenie dowodów bądź wizji lokalnej. Podatnik przedłożył kopię wyroku zaocznego Sądu Rejonowego P. - [...] w P. z 20 czerwca 2014 r. nakazującego pozwanej M. C. opróżnić, opuścić i wydać powodowi (podatnikowi) lokal użytkowy położony w P. przy ul. [...]. Z uzasadnienia skargi wynika, że M. C. prowadziła w lokalu należącym do podatnika działalność fryzjersko - kosmetyczną na podstawie umowy do lutego 2013 r. Po wygaśnięciu umowy nadal zajmowała lokal, więc podatnik wystąpił do sądu o jej eksmisję z lokalu oraz z roszczeniem o zapłatę odszkodowania za bezumowne korzystanie z lokalu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. W ocenie Kolegium zarzuty nie są uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd podkreśla, że w myśl art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Na podstawie art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W świetle art. 180 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Obowiązuje uregulowana w art. 191 O.p. zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na tym, że organ podatkowy ocenia na podstawie całego zebranego materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena winny – zgodnie z art. 210 § 4 O.p. – znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji podatkowej.

Sąd odnosząc przedstawione regulacje prawne stwierdza, że organy podatkowe obydwu instancji nie wywiązały się z obowiązków wynikających z zasady prawdy materialnej. Za dowód w sprawie należy uznać każde oświadczenie podatnika, nawet jeżeli nie zostało ono złożone z zachowaniem przewidzianej przez prawo formy. Zatem jeżeli dane dotyczące informacji istotnych z punktu widzenia wymiaru podatku od nieruchomości zostały przekazane w innej formie niż złożona na właściwym druku informacja o nieruchomościach i obiektach budowlanych (art. 6 ust. 6 u.p.o.l.), to informację te stanowią pełnoprawny dowód w postępowaniu.

Kolegium w opinii sądu winno merytorycznie odnieść się do argumentacji podatnika sformułowanej także na etapie postępowania odwoławczego. Z zasady dwuinstancyjności postępowania wynika obowiązek organu odwoławczego ponownego rozpoznania sprawy. Zgodnie z art. 235 O.p., w sprawach nieuregulowanych w art. 220-234 w postępowaniu przed organami odwoławczymi mają odpowiednie zastosowanie przepisy o postępowaniu przed organami pierwszej instancji. Zasada dwuinstancyjności oznacza, że w wyniku złożenia zwyczajnego środka prawnego (odwołania) sprawa administracyjna (podatkowa) jest w całości przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji. Tworzy to obowiązek dwukrotnego ustalenia stanu faktycznego i dwukrotnej wykładni przepisów prawa (np. wyrok NSA z 25 września 2001 r., III SA 913/00, niepublikowany, wyrok NSA z 16 maja 2017 r., I FSK 1727/15). Uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie powinno wzbudzać wątpliwości, że w ramach postępowania odwoławczego nastąpiło rzeczywiste powtórne ustalenie stanu faktycznego sprawy, dokonanie ponownej wykładni przepisów prawa.

W ocenie sądu poddana sądowej kontroli decyzja nie spełnia tych wymogów, z uwagi brak merytorycznego odniesienia się do informacji przekazanych przez podatnika na etapie postępowania odwoławczego. Ponadto w przekazanych wraz ze skargą aktach administracyjnych sąd stwierdza brak jakichkolwiek dowodów pozwalających na zweryfikowanie prawidłowości podstawy opodatkowania. Brak jest wypisu z ewidencji gruntów i budynków, jak i złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Ich brak uniemożliwia sądowi definitywnie dokonanie kontroli decyzji pod kątem jej zgodności z prawem. Nieprzeprowadzenie wyczerpującego postępowania dowodowego nabiera dodatkowego znaczenia w kontekście ustalenia podatnikowi zobowiązania podatkowego za 2016 r. po uwzględnieniu najwyraźniej (tożsamych, jak w niniejszej sprawie), danych przedstawionych przez podatnika.

Sąd stwierdza, że ostateczne ustalenie czy w niniejszej sprawie kwestionowana decyzja odpowiada prawu wymaga uzupełnienia postępowania dowodowego. W toku powtórnego postępowania obowiązkiem organu będzie włączenie do akt sprawy wypisów z ewidencji gruntów i budynków oraz złożonej przez podatnika informacji o nieruchomościach i obiektach budowlanych. Jak również merytoryczne odniesienie się do argumentacji podatnika z postępowania odwoławczego, nawet jeżeli przedłożone na tym etapie postępowania informacje pozostają niezgodne z wcześniej złożonymi przez podatnika informacjami. Ustalając czy sporne lokale były bądź też nie związane z prowadzeniem działalności gospodarczej należy odnieść się do podnoszonych przez skarżących okoliczności związanych z ich użytkowaniem. W tym zakresie konieczne będzie odniesienie się przez organ do przedłożonego przez skarżących wyroku zaocznego Sądu Rejonowego P. – [...] w P. z 20 czerwca 2014 r., [...] oraz opisanych w skardze okoliczności związanych z opróżnieniem oraz wydaniem lokalu użytkowego mieszczącego się w opodatkowanej nieruchomości. Ponadto organ wyjaśni w szczególności rozbieżności związane z powierzchnią przyjętą za podstawę opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2014 r. i za 2016 r. oraz przedstawi stanowisko, czy we wskazanych powyżej okresach doszło do zmiany stanu faktycznego czy też jedynie zmianie uległ pogląd organu na sprawę.

Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 145 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł , jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.

O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej wyżej ustawy. Na kwotę zasądzonych kosztów postępowania składa się wpis od skargi w kwocie [...]zł, równowartość opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa procesowego w kwocie [...]zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika podatnika w kwocie [...]zł należne na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).