Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 698/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi I. W. na decyzję Ministra Edukacji Narodowej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości


UZASADNIENIE

Minister Edukacji Narodowej decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, którą stwierdził nieważność aktu nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego z dnia [...] sierpnia 2005 r., wydanego I. W. przez Starostę P.. W uzasadnieniu podał, że I. W. , zatrudniona jako nauczyciel [...] w Zespole Szkół nr [...] przy [...] w P. na czas określony od 1 września 2002 r. do 31 sierpnia 2003 r., a następnie od 1 września 2003 r. – na czas określony. Z jej dokumentacji osobowej wynika, że ukończyła 5-letnie studia wyższe magisterskie na kierunku [...], uzyskując tytuł magistra [...] w dniu [...] czerwca 2000 r., a w roku 2002 ukończyła podyplomowe studia w zakresie Pedagogiki Opiekuńczo-Wychowawczej. W dniu [...] czerwca 2002 r. uzyskała stopień awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Z dniem [...] września 2002 r. rozpoczęła staż na stopień nauczyciela mianowanego, który zakończyła [...] czerwca 2005 r. złożeniem sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego i otrzymała pozytywną ocenę dorobku zawodowego za okres stażu.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w okresie odbywania przez nią stażu na stopień nauczyciela mianowanego – z dniem 2 stycznia 2004 r. nastąpiło włączenie Zespołu Szkół nr [...] w P., w którym była zatrudniona jako nauczyciel [...] do [...], w związku z tym od tej daty została ona nauczycielem tego ośrodka.

Wniosek o przeprowadzenie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego złożyła w dniu 22 czerwca 2005 r., w Starostwie Powiatowym w P.

Komisja Egzaminacyjna, na podstawie Uchwały nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Zarządu Powiatu w P., przeprowadziła postępowanie egzaminacyjne i w jego wyniku I. W. otrzymała zaświadczenie o zdaniu egzaminu, a następnie w dniu [...] sierpnia 2005 r. – akt nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego wydany przez Starostę P.

Dnia 5 września 2005 r. wpłynęło do Kuratora Oświaty w L. pismo Wicestarosty P. z informacją, że I. W. nie ma kwalifikacji do pracy w [...], bowiem nie legitymuje się ukończeniem studiów podyplomowych w zakresie resocjalizacji.

[...] Kurator Oświaty, po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z [...] lutego 2006 r. stwierdził nieważność aktu nadania I. W. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, bowiem przy jego wydaniu nastąpiło rażące naruszenie art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 9b ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (tekst jednolity: Dz. U. z 2003 r. Nr 118, poz. 1112 z późn. zm.), w dalszej treści zwaną ustawą – Karta Nauczyciela. Wyjaśnił, że Zespół Szkół nr [...] w P., w którym zatrudniona była I. W., obejmował swym obwodem wychowanków [...] w P., do którego kierowani byli chłopcy moralnie zagrożeni, opóźnieni w nauce. Włączenie Zespołu Szkół nr [...] do [...]w P. nie zmienia faktu, że w tych szkołach uczą się dzieci i młodzież niedostosowana społecznie, która wymaga stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, co wynika z postanowień art. 71b ust. 1, 2 oraz art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zm.). Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub skończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288 z późn. zm.) od nauczyciela zatrudnionego w szkołach specjalnych, a więc takich, w której zatrudniona jest I. W., wymagane jest ukończenie studiów podyplomowych lub kursu kwalifikacyjnego w zakresie pedagogiki specjalnej odpowiedniej do niepełnosprawności uczniów, w tym wypadku niedostosowania społecznego.

Wobec tego, że I. W. nie legitymuje się takimi kwalifikacjami, akt nadania jej przez Starostę P. stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego rażąco narusza postanowienie art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz art. 9h ust. 1 ustawy Karta Nauczyciela i dlatego uzasadnione było stwierdzenie nieważności tego aktu nadania.

W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. W. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji [...] Kuratora Oświaty, zarzucając, że brak było podstaw do przyjęcia, że akt nadania jej przez starostę P. stopnia nauczyciela mianowanego nastąpił z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Minister Edukacji Narodowej, powołując się na ustalony stan faktyczny i prawny, wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Rozpatrując skargę I. W. pod tym kątem, Sąd uznał, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Przepis ten ma charakter szczególny, pozwala bowiem na wzruszenie prawomocnej i ostatecznej decyzji administracyjnej. Przesłanki te są wymienione enumeratywnie. Nie są one oparte na uznaniu, stąd ich ustalenie musi pociągać za sobą stwierdzenie nieważności. Z uwagi jednak na fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych z art. 16 § 1 k.p.a., może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek musi mieć charakter ścieśniający.

W rozpoznawanej sprawie organ stwierdził nieważność decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa. Dla właściwego zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. niezbędne jest wykazanie naruszenia prawa, ale wykazanie, że naruszenie prawa ma w tym wypadku charakter rażącego naruszenia prawa. Nie każde przecież naruszenie prawa skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji, ale tylko takie naruszenie prawa, które ma znamiona rażącego naruszenia prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 18 lipca 1994 r., sygn. akt V SA 535/94, opublikowanym ONSA z 1995 r. nr 2, poz. 91, stwierdził, że:

1. wstępnym warunkiem uznania, że wystąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest stwierdzenie, iż w zakresie objętym konkretną decyzją administracyjną obowiązywał niewątpliwy stan prawny.

2. wymaganie od adresatów norm prawnych postępowania zgodnego z ustalonymi w nich regułami w okresie, w którym nie mieli jeszcze możliwości zapoznania się z tymi unormowaniami i stosowania – w razie stwierdzenia naruszenia owych regulacji – wszystkich konsekwencji przewidzianych w wypadkach takich uchybień, jest trudne do pogodzenia z zasadą demokratycznego państwa prawnego (art. 1 Konstytucji RP).

W orzeczeniu sądowym wyrażono także pogląd, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej.

Sąd w całości podziela te poglądy.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżąca ukończyła podyplomowe studia na kierunku pedagogika opiekuńcza w [...] w L. i w ramach tych studiów zaliczyła egzamin z resocjalizacji. Od [...] września 2002 r. rozpoczęła staż na nauczyciela mianowanego – zgodnie z art. 9b ustawy – Karta Nauczyciela. W ramach stażu, który trwał 2 lata i 9 miesięcy, dopełniła wszelkich formalności i wszystkie te czynności były dokonywane i akceptowane przez dyrektora Zespołu Szkół nr [...], a następnie [...]. Dyrektor zatwierdził jej plan rozwoju zawodowego, wniosek o rozpoczęcie stażu, wydał pozytywną ocenę dorobku zawodowego za okres stażu na podstawie jej sprawozdania z realizacji planu rozwoju zawodowego.

Po zakończeniu stażu i uzyskaniu pozytywnej oceny wystąpiła do Starosty P. z wnioskiem o podjęcie postępowania egzaminacyjnego na stopień nauczyciela mianowanego – zgodnie z art. 9b ustawy – Karta Nauczyciela.

Starosta P. przeprowadził analizę formalną jej wniosku, zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 1 grudnia 2004 r. w sprawie uzyskiwania stopni awansu zawodowego przez nauczycieli (Dz. U. Nr 260, poz. 2593), nie stwierdził żadnych uchybień w tym przedmiocie, zatwierdził dokumentację i dopuścił skarżącą do egzaminu przed komisją egzaminacyjną.

Komisja egzaminacyjna, w składzie której uczestniczył przedstawiciel [...] Kuratora Oświaty, pozytywnie oceniła jej dorobek zawodowy i na tej podstawie Starosta P. nadał skarżącej stopień awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

W świetle powyższych ustaleń, w ocenie Sądu, brak podstaw do przyjęcia, aby akt nadania skarżącej przez Starostę P. stopnia awansu zawodowego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu postanowień art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tym miejscu należy podkreślić, że zarówno Minister Edukacji Narodowej, jak i [...] Kurator Oświaty, nawet nie twierdzą, aby podjęli jakiekolwiek działania w celu zastosowania sankcji, przynajmniej dyscyplinarnych, w stosunku do osób, które (w jego ocenie) swoimi zaniedbaniami przyczyniły się do nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego.

Wszystkie te okoliczności, zdaniem Sądu, przemawiają za przyjęciem poglądu, że stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej, jaką jest akt nadania przez Starostę P. w dniu [...] sierpnia 2005 r. skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela mianowanego, ma większą wagę niż stwierdzone naruszenie prawa przy jego wydaniu.

Z tych więc względów Sąd, na podstawie art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.