Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 223/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 223/14 | , , , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 18 grudnia 2014 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, , Przewodniczący, , Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, , Sędziowie, Sędzia NSA Henryk Ożóg, Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski (spr.), , , Protokolant, asystent sędziego Marcin Jarecki, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 18 grudnia 2014 r., sprawy ze skargi T. K., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego, , , oddala skargę.,


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 138 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust. 3 i 4, art. 8 ust. 1 oraz art. 39 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz.182 ze zm. zwanej dalej "ustawą" ) - po rozpatrzeniu odwołania T. K. (dalej: skarżący) uchyliło w całości decyzję Kierownika Zespołu Pracy Socjalnej Nr 2 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta W. z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup opału

Organ I instancji decyzją z dnia [...] października 2013 r. nr [...] odmówił przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup opału. W uzasadnieniu wskazano, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest osobą bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych, nie jest osoba niepełnosprawna ani obłożnie chorą utrzymuje się z zasiłku okresowego w kwocie 271 zł, dochód ten nie przekracza ustalonemu kryterium dla osoby samotnie gospodarującej (542 zł). Dalej organ podał, że nie może uwzględnić wniosku strony o przyznanie zasiłku celowego, z uwagi na ograniczone środki.

Od tej decyzji odwołanie wniósł skarżący. W odwołaniu wskazał, że nie zgadza się z decyzją organu I instancji i wniósł o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału w kwocie 400 zł lub jej uchylenie. Ponadto skarżący zarzucił, że "co najmniej dwa tysiące uprawnionych osób w Wałbrzychu do udzielenia pomocy społecznej nie korzysta z tej pomocy, organy nie udowodniły że działają w oparciu o posiadane środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona, iż powodem jest brak środków podczas gdy średnia kwota zasiłku z MOPS stanowi tylko 30% ogółu pomocy jaką w/w otrzymuje na swoje niezbędne utrzymanie konieczne".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu odwołania i na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału decyzją z dnia[...] grudnia 2014 r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu podało, że skarżący w dniu 9 października 2013 r. wystąpił do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznanie zasiłku celowego na zakup żywności oraz zakup opału. Przedmiotem postępowania jest zasiłek celowy na opał. Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma 63 lata, zarejestrowany jest w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Nie posiada świadczeń rentowych czy emerytalnych, nie posiada stałego źródła dochodu, nie pracuje dorywczo, żonaty. Mieszka w mieszkaniu komunalnym o pow.69,70 m² (3 pokoje i kuchnia, brak łazienki, w.c. poza lokalem, mieszkanie jest wyposażone w wodę i gaz). Żona mieszka u chorej matki, którą się opiekuje. Wspólnie z żoną są posiadaczami lokalu użytkowego o pow. 268,70 m² wystawionego na licytację. Źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek okresowy w wysokości 271 zł miesięcznie. Kryterium dochodu dla osoby samotnie gospodarującej wynosi 542 zł, a dochód skarżącego nie przekracza tej kwoty .

Zdaniem Kolegium spełnienie przesłanek do przyznania zasiłku celowego nie oznacza udzielenie pomocy w oczekiwanym przez wnioskodawcę zakresie. Przyznanie zasiłku celowego jest zadaniem własnym gminy i jest świadczeniem fakultatywnym. Zasiłek taki może być zatem przyznany w zależności od posiadanych środków. Odmowa przyznania świadczenia w sytuacji braku wystarczających środków pieniężnych na uwzględnienie wszystkich zgłaszanych potrzeb nie jest naruszeniem przepisów ustawy o pomocy społecznej.

Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ponieważ pomiędzy orzekaniem organu I instancji i organu odwoławczego zmieniała się sytuacja finansowa Ośrodka Pomocy Społecznej, który pismem z dnia 10 grudnia 2013 r. poinformował Kolegium, że otrzymał dodatkowe środki na zasiłki celowe z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału, stąd też od 1 grudnia 2013 roku zasiłki przyznawane są dla osób lub rodzin u których kryterium dochodowe wynosi do 150 % przy utrzymaniu zasady, że pomoc ta przyznawana jest w szczególności rodzinom wielodzietnym oraz osobom niepełnosprawnym i obłożnie chorym.

Skoro decyzja o odmowie przyznania w/w zasiłku celowego na opał została zaskarżona i nastąpiła zmiana w sytuacji rozdziału środków na dany cel, a dochód jaki posiada skarżący (zasiłek okresowy w kwocie 271 zł) nie przekracza 100 % kryterium, zachodzi podstawa do ponownego rozpatrzenia niniejszego wniosku przez organ I instancji. Zwiększenie wysokości posiadanych środków na zasiłki celowe na opał ma wpływ na merytoryczne rozpatrzenie wniosku strony.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji I i II instancji oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji o wypłacie zaległych za 2013 r. zasiłków celowych w kwocie łącznej 1.400 zł, to jest na zakup opału 400 zł w celu aktualnie pokrycia powstałego zadłużenia wskutek już dokonanych zakupów opału za 1.200 zł w okresie od 1 lutego do 31 grudnia 2013 r. oraz wyrównania zasiłku na zakup posiłku oraz żywności za 2013 r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoją wcześniejszą argumentację w zaskarżonej decyzji.

Przed rozprawą skarżący przesłał do Sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej (e-maile) wnioski procesowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Oznacza to, że rola sądu sprowadza się do badania działania lub zaniechania organów administracji publicznej, a nie zastępowania organu w załatwianiu spraw poprzez wydanie końcowego rozstrzygnięcia w sprawie. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności decyzji administracyjnej.

Jednocześnie zaś, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, natomiast art. 135 p.p.s.a. obliguje sąd do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa.

Przeprowadzając ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził, by naruszała ona prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Skarga zatem nie mogła być uwzględniona.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą po rozpatrzeniu odwołania skarżącego uchyliło w całości decyzję z dnia [...] października 2013 r. nr [...] Kierownika Zespołu Pracy Socjalnej Nr 2 Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w sprawie odmowy przyznania zasiłku celowego na zakup opału.

Prawidłowo organy rozpoznające sprawę przyjęły, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 182).

Na decyzję organu administracji publicznej w przedmiocie zasiłku celowego mają wpływ zasady ogólne, wyrażone w treści art. 2 i art. 3 ustawy. W art. 2 ust. 1 ustawy ustawodawca określił istotę i cele pomocy społecznej oraz podmioty działające w ramach tej pomocy. Z przepisu tego wynikają najistotniejsze cechy pomocy społecznej, do których ustawodawca wielokrotnie nawiązuje w dalszych postanowieniach. Przepisy te wyrażają również zasady, na których opiera się organizacja i działalność pomocy społecznej. Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy, pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Z ustanowionej w art. 3 ust. 1 ustawy zasady wynika, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny. Zgodnie z jego treścią, pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. W myśl zaś ust. 4 owego przepisu prawa, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.

Należy podkreślić, że ustawa jest ukierunkowana na udzielanie wsparcia osobom rzeczywiście go potrzebującym. Nie dopuszcza wykorzystywania środków społecznych przez osoby, które mają możliwość zaspokojenia potrzeb życiowych z własnych środków, nie czynią tego jednak z własnej woli i wyboru (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1851/06, lex nr 467103).

Zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 ustawy - w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Może być on przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.

Oceniając zaskarżoną decyzję, podkreślić należy, że Kolegium Odwoławcze po uzyskaniu pisemnej informacji od organu I instancji z dnia 10 grudnia 2013 r. nr [...], że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej otrzymał dodatkowe środki na zasiłki celowe z przeznaczeniem na dofinansowanie do zakupu opału, zasadnie uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, ponieważ pomiędzy orzekaniem organu I instancji i organu odwoławczego zmieniała się sytuacja finansowa Ośrodka Pomocy Społecznej.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że źródłem utrzymania skarżącego jest zasiłek okresowy w wysokości 271 zł miesięcznie. Tym samym dochód skarżącego nie przekracza kwoty kryterium dochodu dla osoby samotnie gospodarującej, która wynosi 542 zł. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, zgodnie z § 1 pkt 1a) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 lipca 2012 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2012 r. nr 823), w chwili orzekania przez organy obu instancji, wynosiło 542 zł.

Z prawidłowych i niekwestionowanych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że wnioskiem z dnia 9 października 2013 r. skarżący wystąpił do organu I instancji o przyznanie zasiłku celowego na zakup opału. Bezsporne jest również, to że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest bezrobotny i nie posiada dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy.

W świetle powyższego zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową. Nie narusza ona bowiem w sposób istotny zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania.

Pisma wniesione przez stronę skarżąca do Sądu za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie są dopuszczalne, o czym stanowi uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2012 r., sygn. akt I OPS-10/13 .

W tym stanie rzeczy, wobec braku podstaw do kwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę należało oddalić.