Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 6/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art.4, art.15 § 1 pkt 4 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.101
journal: Dz.U. 2015 poz 163
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: art 25
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie sędzia NSA Roman Ciąglewicz /spr./ sędzia del. WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Burmistrza Miasta i Gminy Swarzędz o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Swarzędz a Burmistrzem Miasta Strzelno w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W. D. o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego postanawia: wskazać Burmistrza Miasta i Gminy Strzelno jako organ właściwy do rozpoznania wniosku.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 4 stycznia 2016 r. Burmistrz Miasta i Gminy Swarzędz wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu właściwość pomiędzy nim a Burmistrzem Miasta i Gminy Strzelno w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku W. D. o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że Ośrodek Pomocy Społecznej w Strzelnie przekazał według właściwości miejscowej wniosek W. D. o udzielenie pomocy wraz z wywiadem środowiskowym przeprowadzonym z w/w w miejscu zamieszkania.

Na podstawie otrzymanych dokumentów oraz w toku przeprowadzonego postępowy ustalono, iż W. D. obecnie posiada swoje centrum życiowe w M. gm. Strzelno. Zamieszkuje bowiem we wspólnocie "[...]", M. [...] Strzelno, gdzie jest zameldowany na pobyt czasowy do 31.03.2016 r. Ustalono, iż zameldowanie czasowe pod powyższym adresem zainteresowany posiada od 25.09.2014 r.

Na terenie Gminy Swarzędz W. D. posiadał następujące okresy stałego zameldowania: 30.05.1977 - 24.07.1996, 13.11.1998 - 21.08.2002, 14.10.2002 - 9.08.2005 r. Zaświadczenie wystawione przez Urząd Miasta i Gminy w Swarzędzu wskazuje, iż w okresie od 10.08.2005 r. do 13.09.2014 r. Pan W. D. nie posiadał żadnego miejsca zameldowania.

W toku podjętych przez OPS w Swarzędzu czynności ustalono, iż pod adresem ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały, tj. 62-020 Swarzędz, os. [...] zamieszkuje ojciec Pana W. D. - Pan M. D., który nie utrzymuje kontaktu z synem od lat 90-tych, w/w osoba oświadczyła, iż nie ma możliwości powrotu Pana W. D. pod w/w adres. Ponadto, na terenie Gminy Swarzędz pod adresem os. [...] (S2-- 020 Swarzędz zamieszkuje matka zainteresowanego - Pani J. D. jednak w/w także nie - widzi możliwości zamieszkania Pana W. D. pod w/w adresem, nie utrzymuje kontaktów z synem od wielu lat.

Pan D. skoncentrował swoją aktywność życiową w gminie Strzelno, dokonując załatwiania swoich bieżących istotnych spraw - korzystanie z pomocy MGOPS w Strzelnie, zarejestrowanie jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. Wspólnota "[...]" nie jest placówką pobytu dla osób bezdomnych, co potwierdza załączona do wywiadu środowiskowego charakterystyka wspólnoty.

W ocenie wnioskodawcy powyższe fakty wskazują, iż Pan W. D. nie jest osobą bezdomną w myśl art. 6 pkt 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, a zatem nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 101 ust. 2 w/w aktu prawnego. W myśl art. 101 ust. 1 wskazanej ustawy właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o udzielenie pomocy. Jedynie w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo gminą jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. Ustawa o pomocy społecznej nie precyzuje definicji "miejsca zamieszkania", a zatem należy odnieść się do Kodeksu cywilnego, którego art. 25 stanowi, iż miejscem zamieszkania jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Pan W. D. faktycznie w sensie fizycznym przebywa w gminie Strzelno oraz, jak wskazuje oświadczenie zainteresowanego z dnia 2.12.2015 r., dobrowolnie udał się do Markowic prosto po pobycie w szpitalu w Gnieźnie. Zdaniem wnioskodawcy można zatem uznać, że wiąże swoją przyszłość z gminą Strzelno, gdyż tam założył ośrodek swoich osobistych interesów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Żądanie dotyczy sporu o właściwość, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tj. 2012, poz. 270 ze zm.). Spór pomiędzy Burmistrzem Miasta i Gminy Swarzędz i Burmistrzem Miasta i Gminy w Strzelnie dotyczy rozpatrzenia wniosku W. D. o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego.

Na wstępie przypomnieć należy, że właściwość miejscową gmin w sprawach z zakresu pomocy społecznej reguluje art. 101 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 163) w myśl którego właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Ponieważ ustawa o pomocy społecznej nie definiuje pojęcia "miejsce zamieszkania", należy w tej kwestii odnieść się do przepisów ogólnych Kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 25 K.c. miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. Na miejsce zamieszkania, w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej w związku z art. 25 K.c., wskazują dwa czynniki: zewnętrzny - fakt przebywania i wewnętrzny - zamiar stałego pobytu.

Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia stosownego oświadczenia woli. Wystarczy, że zamiar taki wynika z zachowania konkretnej osoby polegającego na ześrodkowaniu jej czynności życiowych w określonej miejscowości. Przyjmuje się, że o zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej osoby.

Z akt sprawy wynika, że W. D. od października 2015 r. przebywa na terenie Gminy Strzelno we Wspólnocie "[...]" w M., gdzie posiada zameldowanie na pobyt czasowy do 31 marca 2016 r. Z oświadczenia W. D. oraz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego z nim wynika, że w klasztorze wykonuje on prace porządkowe w zamian za 3 posiłki dziennie oraz nocleg. Ponadto z akt sprawy wynika, że zainteresowany jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w M. jako osoba bezrobotna. Z wywiadów przeprowadzonych z rodzicami zainteresowanego wynika, że nie mam on możliwości powrotu czy zamieszkania wraz z nimi, bowiem nie utrzymują oni z nim kontaktów od wielu lat.

Powyższe okoliczności świadczą o tym, że aktywność życiowa W. D. skoncentrowana jest M., gdzie wymieniony zameldowany jest na pobyt czasowy. Z uwagi na powyższe przyjąć należy, że przesłanki miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 K.c. w odniesieniu do W. D. spełnia aktualnie miejscowość M.. Zatem, organem właściwym do rozpoznania wniosku W. D. o udzielenie pomocy w formie zasiłku okresowego, zgodnie z 101 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, jest wobec powyższego Burmistrz Miasta i Gminy w Strzelnie.

Z przedstawionych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.