Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 543/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Krystyna Kleiber (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant starszy referent Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2013 r. sprawy ze skargi P. K. i J. K. reprezentowanych przez opiekuna prawnego D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości na 2011 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz P. K. i J. K. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] listopada 2011 r. Wójt Gminy W. ustalił wymiar podatku od nieruchomości stanowiącej własność P. i J. K. (dalej: "Skarżący"), reprezentowanych przez opiekuna prawnego D. K. za 2011r. w kwocie 189 zł.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 13 §1 pkt 1, art. 21 §1 pkt 2, art. 47, art. 63, art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) – dalej: "O.p.", art. 1c, art. 2, art. 3, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 ze zm.) – dalej: "u.p.o.l." oraz uchwałę Rady Gminy W. Nr 464/LIV/10 z dnia 28 września 2010 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2011 rok (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 8 grudnia 2010 r. Nr 203, poz. 6139), zmienioną uchwałą Rady Gminy Wiązowna nr 17/IV/10 z dnia 29 grudnia 2010r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z dnia 14 lutego 2011r. Nr 17, poz. 587). Z ustaleń organu I instancji wynika, że Skarżący figurują w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w O. jako współwłaściciele działki ewidencyjnej nr 161, w obrębie geodezyjnym 18 – P., sklasyfikowanej jako zurbanizowane tereny niezabudowane oznaczone symbolem Bp-RVI o powierzchni 0,0900 ha, która stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 2 ust. 1 i 2 u.o.p.l., objęta jest podatkiem od nieruchomości. Powyższe dane dotyczące nieruchomości wynikają z przedłożonej przez opiekuna Skarżących informacji w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego IN, w której w części D.1.1.4 wykazane zostały grunty o powierzchni 900m2 jako grunty pozostałe. Zdaniem organu, uwzględniając treść art. 2 ust. 1 i 2 u.o.p.l. oraz klasyfikację przedmiotowych gruntów (użytek Bp-R), Skarżący prawidłowo wykazali grunty o powierzchni 900m2 jako grunty pozostałe. Uzasadniając opodatkowanie podatkiem od nieruchomości gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako zurbanizowane tereny niezabudowanego (Bp-R) organ wskazał, że stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty nie sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie natomiast z art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.) opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, zaś opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna, (art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o podatku leśnym - Dz.U. Nr 200, poz. 1682 ze zm.). Z powyższego wynika, że wymiaru podatku dokonuje się na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków - co potwierdza również zapis art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.).Powołując się na § 68 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) – dalej: "rozporządzenie" organ uznał, że skoro grunty oznaczone symbolem BP-R nie są sklasyfikowane jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione, ani jako lasy, to podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki właściwej dla gruntów pozostałych.

Wskutek złożonego przez Skarżących odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] grudnia 2012 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy wskazał, że z treści znajdującego się w aktach sprawy poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii wypisu z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w O. z dnia 28 marca 2011r. wynika, że w ewidencji gruntów przedmiotowa nieruchomość o pow. 900 m2, oznaczona nr ew. 161, z obrębu 0018 P., została sklasyfikowana jako "zurbanizowane tereny niezabudowane" i oznaczona symbolem "Bp-RVI". Wyjaśnił, iż symbol Bp - zgodnie z § 68 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia oznacza, iż dany grunt jest sklasyfikowany jako "zurbanizowane tereny niezabudowane", które podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Jednocześnie organ wskazał, że gdyby teren ww. użytków miał stanowić - jak tego chcą Skarżący - grunty rolne, to wówczas w ewidencji gruntów powinny one być oznaczone symbole litery "R" (zgodnie z 68 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia). Natomiast np. grunty rolne zabudowane, powinny w ewidencji gruntów być oznaczone symbolem złożonym z litery "B" oraz symbolu odpowiedniego użytku gruntowego, stanowiącego część składową oznaczenia klasy gleboznawczej gruntu, na którym wzniesione zostały budynki, np. B-R, B-Ł, B-Ps (zgodnie z § 68 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia). Tak jednak nie jest, zaś organy podatkowe są związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów, dopóki dane w ewidencji gruntów nie zostaną zmienione przez Starostę na wniosek Skarżących. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, iż ustalenie wymiaru podatku od nieruchomości za 2011r. zostało dokonane zgodnie ze złożoną przez Skarżących informacją w sprawie podatku od nieruchomości, podatku rolnego i podatku leśnego.

W skardze złożonej na powyższą decyzję opiekun Skarżących powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lutego 2011r., sygn. akt III SA/Wa 1348/10. Wskazał, że określenie przedmiotowego gruntu jako Bp-RVI jest niezgodne z aktualnie obowiązującymi przepisami – w części Bp-R. Podniósł również, że organ pierwszej instancji wykorzystując nieznajomość prawa przez opiekuna Skarżących przekazał mu druk formularza IN do podpisu, wskazując które pozycje powinny zostać wypełnione i tym samym doprowadzając opiekuna Skarżących do złożenia informacji o prowadzeniu odpłatnej działalności pożytku publicznego. Ponadto wyjaśnił, że przedmiotowa działka jest zadrzewiona, zakrzewiona, zlokalizowana w otoczeniu lasów, której teren przeznaczony był na rekreacje.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem legalności z prawem, a ocenie Sądu podlega zgodność wydanych aktów, w tym przypadku decyzji administracyjnej, zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego, stosownie zaś do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) dalej jako "p.p.s.a." - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając tę sprawę, a wcześniej Samorządowe Kolegium Odwoławcze jak i Sąd obecnie orzekający związani byli wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 1348/10, poprzednio orzekającego w tej sprawie. Stanowi o tym art. 153 p.p.s.a. poprzez treść: ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Sąd w wyroku tym stwierdził: "...... i wskazuje, że organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń co do klasyfikacji gruntu, zatem wiążąca dla organów podatkowych jest klasyfikacja gruntów wynikająca z wyżej wskazanej ewidencji na podstawie art. 21 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Przepis ten stanowi, że podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych, stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Według tego przepisu zatem ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w bogatym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07, publ. w: Lex nr 490966; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08, z 5 listopada 2009 roku sygn. akt. II FSK 836/08, z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. II FSK 372/07, publ. w: Lex nr 490966; z dnia 12 marca 2009 r., sygn. FSK 49/08, z dnia 2 kwietnia 2009 r. II FSK 1949/07, z dnia 13 stycznia 2010 roku, sygn. akt II FFSK 1243/08). W niniejszej sprawie organy podatkowe dokonały jednak nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego przyjmując, że w aktach postępowania znajdują się dane pozwalające na stwierdzenie, że w ewidencji gruntów nieruchomość stanowiąca własność Skarżących oznaczona jest symbolem Bp." "Nie ulega wątpliwości, że dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 21 ust. 1 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne są ewidencje gruntów i budynków. Natomiast szczegółowe zasady prowadzenia ewidencji gruntów i budynków uregulowane zostały w rozporządzeniu w sprawie ewidencji gruntów i budynków, które wydane zostało na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 26 ust. 2 powyższej ustawy. W myśl § 52 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków komputerowe wydruki i wyrysy (...) uwierzytelnia starosta przez opatrzenie odpowiednią klauzulą, natomiast według § 52 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków treść i formę wypisów oraz wyrysów, a także treść zamieszczanych na nich klauzul określa załącznik nr 5 do rozporządzenia określający treść i formę wypisu oraz wyrysu z operatu ewidencyjnego oraz klauzul związanych z ich uwierzytelnieniem (dalej: załącznik nr 5). Stosownie zaś do ust. 1 pkt 18, 19 i 20 załącznika nr 5, treść wypisu z rejestru gruntów stanowią m.in. nazwisko i imię osoby, która wykonała dokument, oraz jej podpis, pieczęć urzędową organu, a także podpis osoby reprezentującej organ lub osoby upoważnionej przez ten organ oraz datę złożenia podpisu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że znajdujący się w aktach administracyjnych "Wykaz dokonanych zmian w danych rejestru gruntów" dołączony do zawiadomienia o zmianach w danych ewidencji gruntów i budynków z 24 października 2005 roku nie spełnia przedstawionych powyżej wymagań dla dokumentu urzędowego, który mógłby stanowić podstawę ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie ustalenia wysokości podatku od nieruchomości."

Kontynuując pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd obecnie rozpoznający sprawę, stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wykonało prawidłowo zaleceń zawartych w wyroku Sądu. Uzupełniło bowiem materiał dowodowy o odpis z rejestru gruntów ważny na dzień 28 marca 2011 r. Tymczasem zobowiązanie podatkowe Skarżących dotyczy 2011 roku, a zatem stan rejestru gruntów i budynków winien być wykazany na ten rok, a więc jego treść winna pochodzić sprzed daty 1 stycznia 2009 roku. Przytoczyć bowiem należy treść art. 6 ust. 1 i ust. 3 i ust. 4 oraz ust. 5 u.p.o.l., istotne dla tej sprawy, (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007 r.): obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku; jeżeli w trakcie roku podatkowego zaistniało zdarzenie mające wpływ na wysokość opodatkowania w tym roku, a w szczególności zmiana sposobu wykorzystywania przedmiotu opodatkowania lub jego części, podatek ulega obniżeniu lub podwyższeniu, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło to zdarzenie; obowiązek podatkowy wygasa z upływem miesiąca, w którym ustały okoliczności uzasadniające ten obowiązek; jeżeli obowiązek podatkowy powstał lub wygasł w ciągu roku, podatek za ten rok ustala się proporcjonalnie do liczby miesięcy, w których istniał obowiązek.

Skoro opiekun prawny Skarżących w złożonych pismach twierdził, że działka jest zadrzewiona i zakrzewiona i jest położona jest na gruntach rolnych nie zaś na gruntach, z których ma być ustalone zobowiązanie Skarżących – to jest zurbanizowanych terenach niezabudowanych, a wypełnił oświadczenie dla podatku od nieruchomości wskazując inne dane, należało te okoliczność dokładnie sprawdzić celem wykazania obiektywnego stanu faktycznego. Podczas rozprawy opiekun Skarżących złożył wyrys działki z 15 kwietnia 2013 r. znajdujący się w Starostwie Powiatowym w O.. Ponieważ przedstawia on stan prawny działki późniejszy aniżeli wypis z rejestru gruntów i nie został przeanalizowany i oceniony prze organy podatkowe – Sąd nie traktuje go jako dowód podważający wypis z rejestru gruntów i budynków lecz jako dowód w sprawie. Tym bardziej jednak uważa, że kwestia klasyfikacji działki musi być wyjaśniona. Wobec tego, aby ustalić w sposób bezsporny jakie są to grunty w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego należało uzyskać wypis z rejestru gruntów, wskazujący na klasyfikację gruntu obowiązującą przed danym rokiem podatkowym, a nie w ostatnim miesiącu pierwszego kwartału 2011 roku. Nie jest to zgodne i z cytowanym art. 6 u.o.p.o.l. i z uchwałą Rady Gminy W., obowiązującą na dany rok i miesiąc.

Sąd uchylił więc zaskarżoną decyzję celem uzupełnienia materiału o dane z rejestru gruntów sporządzone przed danym rokiem podatkowym i ponowną ocenę decyzji Wójta co do zgodności z uzyskanymi danymi i uchwałą. Obecnie brak danych uniemożliwia ocenę prawidłowości wydanej decyzji wymiarowej jak też Sąd nie mógł ustosunkować się do zarzutu Skarżących dotyczącego niezgodności określenia gruntu jako użytku Bp-R z przepisami rozporządzenia.

Oznacza to, że organy podatkowe w niniejszej sprawie naruszyły przepisy art. 122, 187 § 1 i 191 O.p., a więc zasadę prawdy obiektywne, zasadę prawdy materialnej i zasadę oceny dowodów. Uchybienie to uznać należy za mające istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje ono bowiem nieprawidłowością podstawowego dla sprawy ustalenia, czy nieruchomość Skarżących podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

W tym stanie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję, na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdził, że nie może być ona wykonana, a co do kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.