Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 52/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 54 par.1, art. 1a pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Jarosław Stopczyński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 września 2017 r. sprawy ze skargi P. (...) w K. na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia (...) października 2016 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego ... prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku P. Sp. z o. o. z/s w K. (dalej jako: "Skarżąca" lub "Strona") na podstawie tytułów wykonawczych o nr .... wystawionych odpowiednio w dniach: 6 lutego 2015 r., 15 maja 2015 r.; 25 maja 2015 r.; 15 czerwca 2015 r.; 20 lipca 2015 r.; 26 czerwca 2015 r.; 26 sierpnia 2015 r. przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, a obejmujących należności z tytułu opłat za niespełnienie obowiązku zawarcia umowy ubezpieczenia OC za 2013 r.

Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania przedmiotowych należności zawiadomieniem z dnia ... grudnia 2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Zobowiązanej Spółki w ... Bank .. S.A. Zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone Bankowi w dniu 11 grudnia 2015r., natomiast Zobowiązanej Spółce w dniu 16 grudnia 2015r. Tytuły wykonawcze doręczone zostały Spółce odpowiednio w dniach: 1 kwietnia 2015 r.; 23 czerwca 2015 r.; 30 lipca 2015 r.; 19 sierpnia 2015r; 2 września 2015r; 7 października 2015 r. Pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. Bank poinformował, że nie prowadzi rachunku bankowego dla Spółki.

Zobowiązana Spółka pismem z dnia 22 grudnia 2015 r. wniósł skargę na w/w czynność egzekucyjną dokonaną, zarzucając jej naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") w zw. z art. 23 § 1 i § 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej, gdy obowiązek nie istniał oraz art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego, który jest nadmiernie uciążliwy dla Skarżącej, bowiem uniemożliwia jej prowadzenie działalności gospodarczej i pozbawia ją środków trwałych, a tym samym nie prowadzi bezpośrednio do wykonania obowiązku. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zajęcia, umorzenie postępowania egzekucyjnego i wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Skarbowej w K., postanowieniem z dnia ... lutego 2016r., oddalił skargę wskazując, iż zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.

Strona wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 23 § 1 i § 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy prawo o ruchu drogowym poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego Skarżącej, gdy obowiązek nie istniał oraz art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że egzekucja administracyjna była dopuszczalna. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia w całości i wstrzymanie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Minister Rozwoju i Finansów postanowieniem z dnia ... października 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia ... lutego 2016 r., w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Należy przy tym mieć na uwadze, że w ramach postępowania w tym trybie, ocenie podlegają jedynie czynności typu wykonawczego dokonane przez organ egzekucyjny w toku prowadzonego postępowania, pod kątem ich zgodności z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Minister Rozwoju i Finansów wyjaśnił, że dokonana w niniejszej sprawie ocena prawidłowości zaskarżonej czynności egzekucyjnej polegającej na zajęciu wierzytelności skarżącego z rachunku bankowego nie wykazała nieprawidłowości. Zajęcia rachunku bankowego dokonano zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., poprzez przesłanie do dłużnika zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności Skarżącej z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanych należności wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Do zajęcia wierzytelności skarżącego z rachunku bankowego wykorzystano druk zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego, który odpowiada wzorowi ustalonemu dla tego rodzaju druku w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 655). Podkreślił jednocześnie, że zaskarżona czynność egzekucyjna okazała się bezskuteczna, gdyż pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. Bank poinformował organ egzekucyjny, że nie prowadzi rachunków bankowych dla spółki.

Minister Rozwoju i Finansów poinformował Stronę, że organem właściwym do rozpoznania wniosku o umorzenie toczącego się postępowania egzekucyjnego jest organ egzekucyjny je prowadzący.

Odnosząc się do zarzutów zażalenia organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie nie mogło dojść do naruszenia art. 29 § 1 i art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., gdyż przepisy te nie stanowiły podstawy wydania skarżonego postanowienia. Wskazał również, że kwestie podniesione przez Stronę w zażaleniu dotyczące dopuszczalności prowadzenia egzekucji i nieistnienia obowiązku, nie podlegają ocenie na podstawie art. 54 u.p.e.a.

W kwestii natomiast wniosku Strony o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego Minister Rozwoju i Finansów stwierdził, iż nie znalazł podstaw do wstrzymania postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 17 § 2 u.p.e.a.

Skarżąca nie zgadzając się z postanowieniem organu złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 23 § 1 i § 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 2 pkt 33 ustawy prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie postanowienia w przedmiocie zajęcia rachunku bankowego Skarżącej w sytuacji, gdy postępowanie winno zostać umorzone z racji braku istnienia egzekwowalnego obowiązku;

- art. 29 § 1 u.p.e.a., poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie zbadania czy egzekucja w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalna.

Skarżąca mając na względzie wskazane naruszenie przepisów wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Ministra Rozwoju i Finansów oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Minister Rozwoju i Finansów w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do przepisu art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżone postanowienie Ministra Finansów z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 1a pkt 2 u.p.e.a. wskazuje, jak rozumieć pojęcie czynności egzekucyjnych. W świetle tego unormowania są to wszelkie działania podejmowane przez organ egzekucyjny i egzekutora, zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Owe działania, jak podkreśla się w doktrynie, to czynności faktyczne (a nie akty prawne). W skardze na czynności egzekucyjne można podnieść, co podnoszono konsekwentnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczności, które nie są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia.

Natomiast skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu czynności egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Skoro czynnościami takimi stosownie do art. 1a pkt 2 u.p.e.a. są wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, to ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny.

Stosownie do art. 7 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne przewidziane w ustawie. Natomiast w świetle art. 1a pkt 12 lit a) tiret 4 u.p.e.a. środkiem egzekucyjnym w postępowaniu egzekucyjnym, dotyczącym należności pieniężnych, jest min. egzekucja z rachunków bankowych.

Zgodnie natomiast z art. 80 § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Sąd, odnosząc powyższe rozważania do rozpoznawanej sprawy zauważa, iż wymogi formalnoprawne wynikające z przepisu art. 80 § 1 u.p.e.a. zostały zachowane.

Z akt sprawy wynika, iż zawiadomienie z dnia 7 grudnia 2015 r. zajęciu rachunku bankowego zostało doręczone Bankowi w dniu 11 grudnia 2015r., natomiast Spółce w dniu 16 grudnia 2015 r.

Znajdujący się w aktach sprawy druk zawiadomienia jest zgodny z wzorem określonym rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 655) i zawiera wszystkie elementy niezbędne dla tego typu dokumentu określone w art. 67 § 2 u.p.e.a. Zawiadomienie jest podpisane przez upoważnionego pracownika, umożliwia identyfikację dłużnika zajętej wierzytelności, zobowiązanego oraz dochodzonych należności, jak również tytułu wykonawczego. Analiza akt sprawy wskazuje ponadto, że wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 80 u.p.e.a. zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Jednocześnie wskazać należy, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż dokonanie zaskarżonej czynności egzekucyjnego okazało się nieskuteczne.

W odpowiedzi na powyższe zajęcie ... Bank ... S.A pismem z dnia 21 grudnia 2015 r. poinformował, że nie prowadzi rachunków bankowych dla dłużnika P.sp. z o. o.

W ocenie Sądu, Minister Finansów i Dyrektor Izby Skarbowej w K. rozpatrujący sprawę w trybie art. 54 § 1 u.p.e.a. w związku z art. 1a pkt 2 u.p.e.a. w sposób właściwy ocenili, że przy dokonywaniu czynności egzekucyjnych, mających na celu zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z rachunku bankowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa normujących ww. kwestie. Właściwe było wskazanie jako podstawy prawnej dokonanego zajęcia art. 80 § 1 u.p.e.a., gdyż w przepisie tym zostały określone obowiązki organu egzekucyjnego, który dokonuje zajęcia. Zachowano również terminy i sposób doręczenia zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego.

Za niezasadne Sąd, uznaje zarzuty skargi w zakresie naruszenia art. 23 § 1 i § 3 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w zw. z art. 2 pkt 33 ustawy prawo o ruchu drogowym. Powołane przez Skarżącą jako naruszone przepisy prawa nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu wszczętym skarga na czynność egzekucyjną, gdyż pozostają poza zakresem przedmiotowego postępowania. Jak już wcześniej zostało wskazane w niniejszym postępowaniu ocenie podlegają jedynie czynności wykonawcze organu egzekucyjnego i Minister Rozwoju i Finansów oraz Dyrektor Izby Skarbowej w K. mógł orzekać jedynie w zakresie objętym tym postępowaniem. Zgodnie z orzecznictwem administracyjnym brak jest podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia przy pomocy, którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny (tak m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 885/15).

Analogicznie ocenić należy żądanie dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego jako niepodlegające rozpatrzeniu w przedmiotowym postępowaniu, oraz zarzut naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. (tj.: zarzut w sprawie zaniechania zbadania czy egzekucja w przedmiotowej sprawie jest dopuszczalna).

Wskazać należy, iż powyższe kwestie nie podlegają rozpatrzeniu w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. gdyż jak wcześnie wskazano, w postępowaniu w sprawie skargi na czynność egzekucyjną ocenie podlegają tylko czynności wykonawcze związane z zastosowanym środkiem egzekucyjnym.

Ponownie zauważyć należy, iż kwestie dotyczące nieistnienia dochodzonego obowiązku podlegają natomiast rozpatrzeniu w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 34 u.p.e.a. w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (na etapie wszczęcia egzekucji) lub art. 59 u.p.e.a. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W związku z powyższym, stwierdzić należy, iż w świetle powyższego trafnie Minister Rozwoju i Finansów w niniejszej sprawie uznał, iż czynności egzekucyjne zostały przeprowadzone w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa.

Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.