Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 3461/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1 pkt 1 lit. b, art. 180 § 1 w zw. z art. 191
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka (sprawozdawca), Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej D. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 sierpnia 2015 r. sygn. akt I SA/Gl 223/15 w sprawie ze skargi D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 15 grudnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od D. B. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 13 sierpnia 2015 r., sygn. akt I SA/Gl 223/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę D. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 15 grudnia 2014 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki.

Stan sprawy sąd administracyjny pierwszej instancji przedstawił następująco:

Decyzją z 15 września 2014 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w B. orzekł o odpowiedzialności solidarnej Skarżącego za zaległości podatkowe L. Sp. z o.o. w Z. powstałe w czasie pełnienia przez niego obowiązków członka zarządu z tytułu:

1) podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie łącznej 6.435 zł, w tym: styczeń 2011 r. w wysokości 433 zł, luty 2011 r. w wysokości 433 zł, marzec 2011 r. w wysokości 433 zł, kwiecień 2011 r. w wysokości 433 zł, maj 2011 r. w wysokości 433 zł, czerwiec 2011 r. w wysokości 657 zł, lipiec 2011 r. w wysokości 676 zł, sierpień 2011 r. w wysokości 676 zł, wrzesień 2011 r. w wysokości 676 zł, październik 2011 r. w wysokości 560 zł, listopad 2011 r. w wysokości 521 zł, grudzień 2011 r. w wysokości 504 zł;

2) odsetek za zwłokę od tych zaległości naliczonych do dnia wydania decyzji w kwocie łącznej 2.408 zł, w tym: za styczeń 2011 r. w wysokości 190 zł, luty 2011 r. w wysokości 186 zł, marzec 2011 r. w wysokości 181 zł, kwiecień 2011 r. w wysokości 177 zł, maj 2011 r. w wysokości 172 zł, czerwiec 2011 r. w wysokości 253 zł, lipiec 2011 r. w wysokości 252 zł, sierpień 2011 r. w wysokości 244 zł, wrzesień 2011 r. w wysokości 236 zł, październik 2011 r. w wysokości 189 zł, listopad 2011 r. w wysokości 170 zł, grudzień 2011 r. w wysokości 158 zł.

Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach decyzją z 15 grudnia 2014 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że w stosunku do Skarżącego toczyło się już wcześniej postępowanie w sprawie odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki L. w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące listopad i grudzień 2007 r. oraz za okres od stycznia do października 2008r. i za grudzień 2008 r., a także podkreślił, że w trakcie tego postępowania strona - do czasu złożenia do Dyrektora Izby Skarbowej pisma z dnia 8 lutego 2012 r. - nie kwestionowała ustaleń organu pierwszej instancji, co do okresu, w którym pełniła funkcję członka zarządu. Dyrektor wskazał, że w sprawie organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w zakresie zaległości podatkowych Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2011 r. na podstawie doręczonych Spółce tytułów wykonawczych z dnia 8 maja 2012 r. o numerach: [...], [...] i [...] oraz szczegółowo opisał jakie czynności i działania w sprawie doprowadziły do wydania postanowienia z dnia 22 marca 2013 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanej Spółki na podstawie ww. tytułów wykonawczych. W ocenie organu odwoławczego spełniona została druga przesłanka pozytywna, od której uzależnione jest orzeczenie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania podatkowe. W ocenie organu w sprawie nie ziściły się również przesłanki wyłączające odpowiedzialność Skarżącego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 § 1-2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015, poz. 613 ze zm., dalej: O.p.) polegające na ustaleniu odpowiedzialności solidarnej Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2011 r. wraz z należnymi odsetkami. W czasie, gdy powstały zaległości Spółki, Skarżący nawet nie był członkiem jej zarządu, ani prawnie, ani faktycznie, co wyklucza jego odpowiedzialność za te zaległości

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w całości podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012, poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, bowiem w sprawie ziściły się przesłanki pozytywne, przesądzające o odpowiedzialności Skarżącego za zaległości podatkowe Spółki i nie zaistniały przesłanki egzoneracyjne. Bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce nie budzi wątpliwości. Organ prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe na okoliczność pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu w czasie kiedy upływał termin płatności zobowiązań, z których wynikają zaległości podatkowe objęte odpowiedzialnością, dokonał należytej oceny mocy i wiarygodności zgromadzonych dowodów i zasadnie uznał tę okoliczność za udowodnioną. Pełnomocnik strony akcentował w skardze istnienie dowodów w postaci oświadczenia strony o rezygnacji z funkcji członka zarządu z dnia 25 lipca 2006 r. i uchwały zgromadzenia wspólników spółki z dnia 1 sierpnia 2006 r. odwołującej skarżącego z funkcji wiceprezesa zarządu. Zasadnie organ podkreślił, że z dokumentu zawierającego oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu nie wynika, że takie oświadczenie zostało złożone. Na przedłożonym dokumencie brak jakiegokolwiek potwierdzenia odbioru; nie przedłożono również innego dowodu potwierdzającego skuteczne złożenie oświadczenia. Wbrew sugestiom pełnomocnika również uchwała z dnia 1 sierpnia 2006 r. nie stanowi potwierdzenia, że oświadczenie o rezygnacji zostało skutecznie złożone. Sąd podzielił ocenę organu kwestionującego wiarygodność tej uchwały. Ponadto nie bez znaczenia dla oceny wiarygodności dowodowej oświadczenia i uchwały pozostaje okoliczność, że pełnomocnik skarżącego działający w postępowaniu podatkowym dotyczącym lat 2007-2008, do dnia 8 lutego 2012 r. nie podnosił okoliczności, że Skarżący złożył rezygnację. W ocenie Sądu zasadnie organ odwoławczy, oceniając wiarygodność oświadczenia i uchwały dodatkowo wskazał, że po dniu 25 lipca 2006 r. skarżący podpisywał dokumenty spółki używając pieczęci potwierdzającej jego status wiceprezesa zarządu (4 dokumenty). Są to: faktura VAT [...] z 31 lipca 2006 r., faktura VAT Nr [...] z 30 grudnia 2006 r., faktura VAT Nr [...] z 20 stycznia 2007 r., potwierdzenie zgodności salda na dzień 31 stycznia 2007 r. Zdaniem Sądu, Skarżący nie wykazał braku swojej winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Reasumując, Sąd stwierdził, że w związku z jednoznacznym wykazaniem przez organ, że w sprawie zachodzą łącznie obydwie przesłanki pozytywne orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności strony za opisane wyżej zaległości podatkowe spółki oraz, że nie zachodzi żadna z przesłanek uwalniających od tej odpowiedzialności, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Skarżący zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1) p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 116 §1 pkt 1) lit. b) Ordynacji podatkowej, polegające na błędnym uznaniu przez Sąd za prawidłowe stanowiska organu podatkowego, zgodnie z którym niezgłoszenie przez Skarżącego jako członka zarządu Spółki wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nie charakteryzowało się brakiem winy z jego strony. Tymczasem w konkretnych okolicznościach stanu faktycznego nie tylko nie sposób twierdzić, iż niezgłoszenie stosownych wniosków było przez Skarżącego zawinione, ale wręcz można za uprawniona uznać tezę, iż w czasie, gdy doszło do powstania przedmiotowych zaległości podatkowych nie był on nawet ani formalnie, ani nawet według wykonywanych czynności członkiem zarządu Spółki.

Na podstawie art. 174 pkt 2) p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów proceduralnych poprzez:

1) oddalenie na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2015r. wniosku o zawieszenie postępowania ze względu na zgłoszenie przez Skarżącego wniosku do Prokuratury Rejonowej w Z. o fałszowanie jego podpisów na dokumentach;

2) naruszenie art. 180 §1 w związku z art. 191 Ordynacji podatkowej polegające na przekreśleniu mocy dowodowej pisemnie złożonej przez Skarżącego rezygnacji z funkcji Wiceprezesa Zarządu, a zwłaszcza uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników (NZW) z 1 sierpnia 2006 r.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu odwoławczego zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jego rzecz od Skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, który to organ wstąpił z mocy art. 206 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948 z późn.zm.) w miejsce Dyrektora Izby Skarbowej podtrzymał dotychczas zajęte w sprawie stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu podlega oddaleniu.

O zakresie kontroli instancyjnej dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny decyduje strona składająca skargę kasacyjną. Sąd ten, stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. , rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że sąd kasacyjny nie jest uprawniony do zastępowania strony w formułowaniu czy precyzowaniu zarzutów środka odwoławczego, nie obowiązuje też w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zasada oficjalności, obligująca sąd do rozpoznania sprawy w jej całokształcie i weryfikowania zaskarżonego aktu pod kątem wszelkich naruszeń prawa, mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z tego powodu niezwykle istotne jest prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych. Służyć ma temu m.in. wprowadzony przymus adwokacko – radcowski. Zgodnie z art. 175 § 1 i § 3 p.p.s.a. skargę kasacyjną musi sporządzić adwokat, radca prawny , doradca podatkowy (w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami) i rzecznik patentowy (w sprawach własności przemysłowej).

Skargę kasacyjną można oprzeć na jednej lub obu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Podstawa kasacyjna to wskazanie przepisów prawa (ze wskazaniem ich jednostek redakcyjnych, jeżeli są zbudowane z więcej niż jednej) oraz aktu prawnego, w którym zostały zamieszczone. W przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego należy wskazać formę naruszenia (błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie). Pierwsza z form polega na niewłaściwym odczytaniu znaczenia przepisu prawa przez sąd. Wówczas strona powinna wyjaśnić, na czym polegał błąd sądu przy dokonywaniu wykładni i przedstawić własną jego wykładnię. Niewłaściwe zastosowanie polega na nieprawidłowej subsumcji. Przy zarzutach procesowych konieczne jest wskazanie, że naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, innymi słowy, że gdyby nie doszło do naruszenia, wynik sprawy byłby inny. Ponieważ skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym od wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego ( art. 173 § 1 p.p.s.a.), zarzuty powinny być co do zasady kierowane do sądu. W uchwale z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09 (opubl. w ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz.1) Naczelny Sąd Administracyjny przyjął jednakże, że przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które -zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną – zostały naruszone przez wojewódzki sąd administracyjny, nakłada na Naczelny Sąd Administracyjny obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych. Uchwała ta, z mocy art. 269 § 1 p.p.s.a., wiąże (w sposób pośredni) każdy skład sądu administracyjnego. Z tych względów nawet wskazanie jako naruszonych przez sąd pierwszej instancji wyłącznie przepisów postępowania administracyjnego (podatkowego) obliguje Naczelny Sąd Administracyjny do odniesienia się do nich, jeżeli strona wskaże, w jaki sposób doszło do ich naruszenia przez sąd.

Przypomnienie powyższych zasad, dotyczących postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i przywołanych wielokrotnie w orzecznictwie tego Sądu (przykładowo w wyrokach z 31 października 2017 r., I FSK 209/16, 19 września 2017 r., 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, 25 stycznia 2011 r., I FSK 638/10, 23 stycznia 2009 r., I FSK 1965/07, II GSK 1418/17,25 listopada 2008 r., II GSK 453/08, wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) było niezbędne z uwagi na sposób sformułowania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie.

Strona skarżąca oparła skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 p.p.s.a. Narzuca to kolejność ich rozpoznania, pierwszeństwo mają w tym wypadku zarzuty procesowe, bowiem dopiero stwierdzenie prawidłowości podstawy faktycznej rozstrzygnięcia pozwala na ocenę zarzutów naruszenia prawa materialnego.

Pierwszy z zarzutów podniesionych w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy oddalenia wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z uwagi na toczące się postępowanie przygotowawcze w przedmiocie fałszerstwa dokumentów (podpisów skarżącego na dokumentach wystawianych przez spółkę L.). Skarżący zarzuca Sądowi pierwszej instancji "naruszenie przepisów proceduralnych". Ani w samym zarzucie, ani w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, stanowiącym jej integralną część, nie wymienia jednakże żadnego z przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które Sąd naruszył poprzez oddalenie wniosku strony. Uzasadnienie tego zarzutu skupia się na wykazaniu, że Sąd naruszył zasadę równości stron w postępowaniu, zbyt późno przedstawił organowi dowody uzasadniające ten wniosek, zbyt krótko się naradzał przed rozpoznaniem tego wniosku, nie wziął pod uwagę, że dokumenty przedstawione przez stronę przed Sądem stanowiły dostateczną podstawę do wydania przez organy podatkowe postanowienia o wznowieniu wcześniej zakończonych prawomocnie postępowań dotyczących odpowiedzialności skarżącego jako członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki za okresy wcześniejsze. Jak wskazano wyżej, z mocy art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do zastępowania strony w formułowaniu zarzutów kasacyjnych. Nie może zatem, na podstawie opisu zarzutu, samodzielnie wyprowadzić wniosku, jakie przepisy postępowania sądowoadministracyjnego mogły – zdaniem skarżącej -zostać naruszone przez Sąd pierwszej instancji. Z tych powodów zarzut ten nie poddaje się kontroli instancyjnej.

W drugim zarzucie procesowym jako naruszone przez Sąd pierwszej instancji wskazano przepisy Ordynacji podatkowej – art. 180 § 1 i art. 191. Sąd przepisów tych nie stosuje, ocenia jedynie ich stosowanie przez organy podatkowe w postępowaniu podatkowym, zakończonym wydaniem zaskarżonego do sądu aktu, jednakże mając na względzie powołaną wyżej uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie II OPS 10/09, Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do nich merytorycznie. Za pomocą tych zarzutów strona usiłuje bowiem podważyć podstawę faktyczną zaskarżonego wyroku. Sąd pierwszej instancji zaaprobował bowiem ustalenia organów podatkowych, że w dacie powstania zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych (Spółka ponosiła odpowiedzialność jako płatnik) Skarżący pełnił funkcję członka zarządu (wiceprezesa) spółki L. Zarzut ten nie jest zasadny.

Przede wszystkim nie doszło do naruszenia w postępowaniu podatkowym art. 180 § 1 O.p. Wbrew twierdzeniom Skarżącego dopuszczono dowody z pisma zawierającego rezygnację Skarżącego z funkcji członka zarządu oraz uchwały Spółki o odwołaniu wiceprezesa zarządu. Odróżnić należy odmowę dopuszczenia dowodu od oceny tego dowodu. Dopuszczenie dowodu oznacza, że musi on być wszechstronnie rozpatrzony i poddany ocenie zarówno samodzielnie, jak i w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym zebranym w sprawie. Odmowa dopuszczenia dowodu oznacza, że nie jest on w ogóle brany pod uwagę przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy. W tym przypadku organy podatkowe zaliczyły powołane wyżej dokumenty w poczet materiału dowodowego i dokonały oceny ich wiarygodności, o czym świadczy uzasadnienie decyzji organów obu instancji. Nie można zatem uznać, że mimo prawnej dopuszczalności dowodu i jego zgłoszenia przez stronę postępowania dowody te nie zostały dopuszczone w postępowaniu.

Nie doszło także w postępowaniu podatkowym do naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów. Zasada ta, wyrażona w art. 191 O.p., obliguje organ do oceny każdego dowodu pod kątem jego wiarygodności i istotności dla rozstrzygnięcia z uwzględnieniem zasad logiki, wiedzy powszechnie dostępnej przeciętnemu człowiekowi oraz doświadczenia życiowego. Ocena ta powinna być dokonana dla każdego dowodu odrębnie, a także w zestawieniu z innymi dowodami zebranymi w sprawie. Dopiero wszechstronna i wyczerpująca ocena wszystkich zebranych w sprawie dowodów, dokonana w warunkach zupełności i kompletności materiału dowodowego (rozumianej jako zebranie wszystkich dostępnych i znanych organowi dowodów) oznacza bowiem prawidłowe zastosowanie zasady swobodnej oceny dowodów. W tym wypadku organy podatkowe zebrały wszystkie możliwe dowody. Oceniły dowody z oświadczenia o rezygnacji i uchwały o odwołaniu Skarżącego z funkcji wiceprezesa zarządu zarówno odrębnie, jak i w zestawieniu z pozostałym materiałem dowodowym. Na etapie wydawania decyzji (a ten moment jest decydujący dla oceny zupełności materiału dowodowego i wiarygodności dowodów) prawidłowo przyjęły, że dowody mające wskazywać na rezygnację Skarżącego z członkowstwa w zarządzie spółki L. są niewiarygodne. Na dzień wydawania decyzji nie potwierdziły się bowiem twierdzenia Skarżącego o sfałszowaniu jego podpisów na dokumentach wystawianych przez Spółkę, a tym samym potwierdzających faktyczne pełnienie przez niego funkcji także po dniu, w którym miał zostać odwołany z zarządu. Odmawiając wiary dowodom oferowanym przez Skarżącego organy oparły się m.in. na dokumentach z Krajowego Rejestru Sądowego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1203 z późn.zm.) domniemywa się, że wpisy w Rejestrze są prawdziwe. Organy zwracały się ponadto do sądu rejestrowego o potwierdzenie ich aktualności. Z uwagi na złożenie dowodów bez potwierdzenia ich za zgodność z oryginałem i braku dowodu na doręczenia Spółce (drugiemu wspólnikowi) oświadczenia o organy wzywały Skarżącego do przedstawienia protokołu z Walnego Zebrania Wspólników oraz księgi protokołów, których Skarżący nie przedstawił. Wywiedziony z całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego wniosek, że Skarżący nie zrezygnował skutecznie z funkcji członka zarządu był zatem uzasadniony zasadami doświadczenia życiowego i logiczny. Nie można zatem zarzucić skutecznie Sądowi pierwszej instancji, że nie zauważył mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia naruszenia w postępowaniu podatkowym art. 191 O.p. Do naruszenia takiego bowiem nie doszło. Nie było bowiem kwestią decydującą spóźnione złożenie przez Skarżącego dowodów z dokumentów, skoro inne dowody zaprzeczały złożeniu rezygnacji z funkcji członka zarządu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przy ocenie tego zarzutu nie można także pominąć działania Sądu pierwszej instancji w warunkach związania prawomocnymi wyrokami tego Sądu z 2 października 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 215/13 i z 14 października 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 524/13. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale także sądy i inne organy, a w przypadkach przewidzianych ustawą także inne osoby. Istota tego związania wyraża się w tym, że inne sądy i organy muszą uwzględniać istnienie i treść prawomocnego wyroku sądu. W powołanych sprawach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargi Skarżącego na decyzje określające jego odpowiedzialność za zaległości spółki L. w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od listopada 2007 r. do grudnia 2008 r. i w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r i styczeń 2007 r. W wyrokach tych przyjęto, że spełniona została pozytywna przesłanka odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej w postaci pełnienia w czasie powstania tych zaległości funkcji członka zarządu spółki. Tym samym przesądzono, że Skarżący pełnił tę funkcję po 1 sierpnia 2006 r. ( a więc po dacie wynikającej z oświadczenia o rezygnacji z pełnienia funkcji członka zarządu i uchwały o odwołaniu Skarżącego z zarządu). Skutki wynikające z tych wyroków nie mogły być pominięte w tej sprawie, dotyczącej okresu późniejszego, bowiem prowadziłoby to zakłócenia spójności i logiki w działaniach organów państwowych i sądów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2017 r., I FSK 1474/15). Skarżący w tej sprawie wyraźnie wskazuje, że nie składał później rezygnacji z członkowstwa w zarządzie Spółki. Tym samym skutki powołanych wyżej prawomocnych wyroków musiały zostać uwzględnione w tej sprawie.

Bezzasadność zarzutów procesowych przesądza o tym, że zgodnie z art. 183 § 1 przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest przyjąć podstawę faktyczną rozstrzygnięcia tożsamą z przyjętą przez Sąd pierwszej instancji.

W ramach podstawy z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący zarzucił naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. Nie wskazał formy naruszenia, opis zarzutu i jego uzasadnienie daje jednakże podstawę do stwierdzenia, że przepis ten został w jego ocenie niewłaściwie zastosowany. Formułując zarzut strona popadła w pewną wewnętrzną sprzeczność. Jeżeli bowiem, jak twierdzi , Skarżący nie był od 2006 r. członkiem zarządu spółki L., to nie było podstaw do badania istnienia przesłanki egzoneracyjnej, o której stanowi ten przepis. Jeżeli bowiem Skarżący nie byłby członkiem zarządu w momencie powstania zaległości, to nie zostałaby spełniona przesłanka pozytywna jego odpowiedzialności, wynikająca z art. 116 § 1 i § 2 O.p. Nie byłoby wtedy potrzeby badania istnienia okoliczności zwalniających Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, oczywistym byłoby bowiem, że za zaległości te nie odpowiada. Odnosząc się jednakże do wskazywanych przez Skarżącego okoliczności, związanych z zaufaniem do drugiego członka zarządu, pozostawieniem mu prowadzenia spraw Spółki, nieznajomością polskiego prawa i języka polskiego, uniemożliwiającymi prowadzenie spraw Spółki przez Skarżącego, to okoliczności te nie mogą być uznane za zwalniające Skarżącego od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki, w której był członkiem zarządu. Podział czynności między członków zarządu nie ma bowiem znaczenia dla ustalenia braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 sierpnia 2009 r., II FPS 3/09 oraz wyrok tego Sądu z 29 czerwca 2017 r., FSK 2022/15). Nie wystarczy bowiem subiektywne poczucie braku winy. O braku winy można mówić, gdy członek zarządu nie miał żadnych możliwości prowadzenia spraw spółki, a brak ten wynikał z przyczyn całkowicie od niego niezależnych. W sytuacji, gdy skarżący wraz drugim członkiem zarządu opierając się na wzajemnym zaufaniu dokonali podziału między sobą obowiązków związanych z prowadzeniem spraw Spółki nie można twierdzić, że skarżący nie miał możliwości działania. Członek zarządu nie może bowiem powoływać się na nieznajomość stanu finansów kierowanej przez siebie spółki. Osoba pełniąca funkcję członka zarządu powinna posiadać wiedzę o sprawach spółki, w tym o jej sprawach finansowych. Obejmując dobrowolnie funkcję członka zarządu Skarżący musiał sobie zdawać sprawę z trudności, jakie dla osoby zamieszkującej zagranicą oraz nieznającej języka i prawa polskiego, mogą się wiązać z tą funkcją. Nie może zatem obecnie powoływać się na te okoliczności jako zwalniające go z odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania, na które składa się wynagrodzenie pełnomocnika organu za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną oraz za udział w rozprawie orzeczono stosownie do art. 209, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. § 14 ust. 2 pkt 1 lit.c) i pkt 2 lit.a) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.). Uwzględnienie wynagrodzenia za sporządzenie odpowiedzi na skargę kasacyjną wynika z uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 listopada 2012 r., II FPS 4/12.