Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 703/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy: article: art. 38 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie sędzia NSA Henryk Ożóg (sprawozdawca), sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant Aleksandra Markiewicz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi Wojewody D. na zarządzenie Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odwołana ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w S. I. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia Wójta Gminy S. w całości; II. zasądza od Gminy S. na rzecz Wojewody D. kwotę 240 (słownie dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 26 czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 5c pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. Dz.U. z 2004 r., nr 256, poz. 2572 ze zm.) dalej: u.o.s.o., Wójt Gminy S. wydał zarządzenie nr [...] w sprawie odwołania K. W.-N. (dalej: uczestnik postępowania, zainteresowana) ze stanowiska dyrektora Zespołu Szkół w S.

Wydając to zarządzenie Wójt zrealizował upoważnienie zawarte w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. stanowiące, iż organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasu roku szkolnego bez wypowiedzenia. Opinię, o której mowa w ust. 1 pkt 2, wydaje się w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania wystąpienia organu, o którym mowa w ust. 1 Niewydanie opinii w tym terminie jest równoznaczne z wydaniem opinii pozytywnej (ust. 2 ).

Wójt Gminy S. uzasadniając podjętą decyzję o odwołaniu zainteresowanej ze stanowiska Dyrektora Zespołu Szkół w S. w trybie wyżej przytoczonego przepisu ustawy wskazał, że decyzja o odwołaniu była uzasadniona niewłaściwym zarządzaniem Zespołem Szkół w aspekcie spraw finansowych i administracyjnych, co zagraża uczniom oraz interesowi publicznemu i destabilizacji funkcjonowania Zespołu. W ocenie organu prowadzącego kumulacja stwierdzonych uchybień powoduje, że dalsze pełnienie funkcji przez Dyrektora zagraża interesowi szkoły i utrudnia prawidłową działalność placówki oświatowej. W treści uzasadnienia zarządzenia Wójt powołał się na następujące okoliczności:

1. Kilkuletnie akceptowanie nagannych czynów i zachowań nauczyciela wychowania fizycznego L. N., który prowadził lekcje pod wpływem alkoholu. Zdaniem Wójta zachowanie nauczyciela wychowania fizycznego było tolerowane przez wiele lat pomimo interwencji rodziców oraz wzywania policji. Aprobowanie zachowań nauczyciela doprowadziło do tego, że 4 października 2014 roku sprawował on w stanie nietrzeźwości opiekę nad grupą uczniów podczas zawodów sportowych. W trakcie tych zawodów jedna z uczennic uległa wypadkowi. Ponadto L. N. niewłaściwie zachowywał się w stosunku do uczniów podczas lekcji wychowania fizycznego, a pomimo interwencji rodziców nie zostały wobec niego wyciągnięte konsekwencje służbowe, ani prawne.

2. Bezpodstawne zawarcie umów na pobór i rozliczanie wody z mieszkańcami przy ul. [...] w S.

3. Nieprawidłowości w realizacji umowy nr [...] z dnia [...] lipca 2014 roku dotyczącej odpłatnego wykonywania przewozów uczniów przez zakup biletów miesięcznych. Niewłaściwa realizacja umowy poprzez wykazywanie nieuprawnionych do przejazdu uczniów naraziło Gminę w okresie od września 2014 roku do maja 2015 roku na stratę finansową w wysokości 37 605 zł.

4. Nieprawidłowości w rozliczaniu godzin ponadwymiarowych nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkół w S.

5. Brak realizacji obowiązku wynikającego z art. 68 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (j.t Dz.U, z 2013 r., poz. 885 ze zm.).

6. Nieprawidłowości w realizacji programów wychowawczych i profilaktycznych, potwierdzone kontrolą przeprowadzoną przez Kuratorium Oświaty we W.,

7. Rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji wśród pracowników szkoły o likwidacji stanowiska logopedy powodujące destabilizację pracy szkoły, szczególnie wśród kadry pedagogicznej.

8. Karygodnie układająca się współpraca z organem prowadzącym, podważająca autorytet organu oraz kwestionująca jego kompetencje merytoryczne formalnoprawne.

Zdaniem Wójta, wykazane powyżej naruszenia miały charakter istotny i nie pozwalały na dalsze wykonywanie funkcji kierowniczej przez zainteresowaną, skutkując koniecznością natychmiastowego przerwania wykonywania przez nią czynności dyrektora.

Na skutek pisma zainteresowanej z dnia 13 lipca 2015 r., z prośbą o kontrolę zarządzenia Wójta, organ nadzoru wniósł o dostarczenie zarządzenia Wójta Gminy S., które otrzymał dnia 28 lipca 2015 r.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ nadzoru uznał, że powyższe zarządzenie zostało wydane z istotnym naruszeniem art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o., a w związku z powyższym na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 594) i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., złożył skargę na zarządzenie nr [...] Wójta Gminy S. z dnia [...] czerwca 2015 r.

Organ nadzoru uzasadniając skargę stwierdził, że w jego ocenie, przytoczone przez Wójta Gminy w zarządzeniu okoliczności odwołania Dyrektora Zespołu Szkół w S. nie mogły stanowić przesłanek do zastosowania trybu określonego w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o.

Organ nadzoru w pierwszej kolejności zauważył, że w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przytoczony wyżej przepis ustawy, będący podstawą wydanego zarządzenia tworzy pewnego rodzaju gwarancję dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli, wobec czego musi być traktowany ze szczególną uwagą. Jeśli natomiast ustawodawca stwarza dla pewnych, wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) szczególne i rygorystyczne gwarancje zatrudnienia, to przy badaniu legalności aktu konieczne jest dołożenie wszelkich starań, aby owe gwarancje rzeczywiście funkcjonowały w praktyce. Zdaniem organu nadzoru, pojęcie użyte przez ustawodawcę w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o., a więc "przypadki szczególnie uzasadnione", których zaistnienie warunkuje możliwość odwołania dyrektora szkoły z pełnienia funkcji bez wypowiedzenia i w trakcie roku szkolnego, powinno być więc interpretowane w sposób zawężający. Wynika to z faktu, że art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. stanowi niejako wyjątek od ogólnej zasady stabilności stosunku zatrudnienia, wobec czego stosowanie jego wykładni w sposób rozszerzający jest niedopuszczalne. Przepis ten odnosić się powinno do konkretnych, poważnych, zawinionych przez dyrektora lub niezależnych od niego, przypadków, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie przez dyrektora szkoły jego funkcji kierowniczej.

Mając powyższe na uwadze wątpliwości budzą przytoczone w uzasadnieniu zarządzenia powody odwołania Dyrektora Zespołu Szkół w S.

Odnosząc się do pierwszego zarzutu stawianego przez zainteresowaną, organ nadzoru zauważył, iż akceptowanie nagannego zachowania nauczyciela wychowania fizycznego, zgodnie z uzasadnieniem zarządzenia, było procesem długotrwałym - kilkuletnie nieprawidłowości w jego pracy swój punkt kulminacyjny miały 4 października 2014 roku, gdy L. N. sprawował opiekę nad uczniami w stanie nietrzeźwości.

Pomiędzy tym zdarzeniem, a odwołaniem zainteresowanej minęło ponad 8 miesięcy, podczas których organ prowadzący szkołę nie uznał za konieczne odwołania zainteresowanej. W piśmie wyjaśniającym Wójt Gminy S. stwierdził, że powodem rozbieżności czasowej pomiędzy tymi wydarzeniami było objęcie przez niego stanowiska Wójta dopiero 1 grudnia 2014 roku oraz zmiana na stanowisku sekretarza gminy, który w urzędzie zajmuje się oświatą.

W ocenie organu nadzoru taka argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie. Szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. zachodzi tylko w sytuacji, gdy zaistnieje konieczność natychmiastowego przerwania czynności dyrektora, gdy dalsze wykonywanie przez niego funkcji godziłoby w interes szkoły i powodowało destabilizacje w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Regulacja ta przewidziana jest dla przypadków wymagających natychmiastowego działania organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce. Ze względu na powyższe w wyroku z 19 marca 2013 r. (sygn. akt I OSK 2448/12) Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że orzecznictwo zwraca przy tym także uwagę, iż brak szybkiej reakcji organu prowadzącego szkołę na postępowanie dyrektora w naturalny sposób osłabia a nawet z upływem czasu znosi możliwość jego odwołania z tej funkcji na podstawie omawianego przepisu. Jest on bowiem przewidziany dla przypadków wymagających natychmiastowego działania". W tym przypadku upływ czasu pomiędzy zdarzeniem opisanym w uzasadnieniu, a podjęciem działań przez szkołę wyklucza możliwość oparcia na jego podstawie odwołania dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o.

Zastosowania tego trybu, zdaniem organu nadzoru, nie uzasadniają również dalsze zarzuty powołane w uzasadnieniu. Bezpodstawne zawieranie umów na pobór i rozliczanie wody z mieszkańcami gminy, nieprawidłowości w realizacji umowy dotyczącej odpłatnego wykonywania przewozów uczniów, brak odpowiedniej kontroli zarządczej, nieprawidłowości w rozliczaniu godzin ponadwymiarowych nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkół w S. oraz rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji powodujących destabilizację pracy, stanowią kwestie organizacyjno-prawne, finansowe, administracyjne oraz kadrowe.

Pomijając ocenę wagi poszczególnych zarzutów będących podstawą do wydania tego zarządzenia, Wojewoda uznał, że do okoliczności, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. nie należą nieprawidłowości w prowadzeniu gospodarki finansowej placówki, zaniedbania w zakresie rachunkowości czy uchybienia w zakresie organizacji pracy. Przytoczona interpretacja art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych.

Powołane w zarządzeniu nieprawidłowości w realizacji programów wychowawczych i profilaktycznych potwierdzone kontrolą doraźną przeprowadzoną przez Kuratorium Oświaty we W. również nie mieszczą się w pojęciu przypadku szczególnie uzasadnionego.

Powołując się na interpretację przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013r. (sygn. akt I OSK 2703/12, LEX 1336391,) organ nadzoru stwierdził, iż "Szczególne przypadki, o jakich mowa w przepisie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o., to nie takie, które w subiektywnym odczuciu organu prowadzącego są szczególne tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację pod wzglądem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym jednostki oświatowej kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobiegnięcia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego. Wyniki kontroli wykazały uchybienia w zakresie sprawowanego nadzoru pedagogicznego, niekompletnego programu wychowawczego oraz braków w dokumentowaniu pracy pedagoga. Należy jednak zauważyć, że Kuratorium Oświaty - jako organ sprawujący nadzór pedagogiczny - ma w swoich kompetencjach, na mocy art. 34 ust. 2a u.o.s.o., możliwość wystąpienia z wnioskiem do organu prowadzącego szkołę o odwołanie dyrektora w przypadku stwierdzenia niedostatecznych efektów kształcenia lub wychowania w szkole oraz nieusunięcia uchybień w wyznaczonym terminie. W tym przypadku Kuratorium Oświaty z takich możliwości nie skorzystało. Potwierdza to tezę, iż uchybienia dyrektora szkoły w zakresie wychowawczym czy oświatowym nie okazały się na tyle poważne, by prowadzić do destabilizacji jednostki oświatowej.

Ostatnia powołana przez Wójta Gminy przesłanka, która wskazuje, że współpraca Dyrektora z organem prowadzącym układała się karygodnie i podważa autorytet organu prowadzącego poprzez niekonstruktywną, napastliwą i bezpodstawną krytykę, zdaniem organu nadzoru również nie zasługuje na uwzględnienie. Konflikt dyrektora z organem prowadzącym szkołę nie może zostać uznany za przypadek szczególnie uzasadniony. Tak w wielu orzeczeniach sądów administracyjnych m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2011 r. (sygn. akt I OSK 2018/10, LEX 818630) czy w wyroku NSA z 11 maja 2012r. (sygn. akt I OSK 1972/11, LEX 1166066).

Wojewoda przytoczył również stanowisko zajęte podczas procedury wydawania zarządzenia przez D. Kuratora Oświaty, w ocenie którego nie zaistniała nagła przyczyna, uzasadniająca i wymagająca natychmiastowego działania, a zatem odwołanie zainteresowanej ze stanowiska dyrektora nie wyczerpuje znamion "przypadku szczególnie uzasadnionego ".

W odpowiedzi na skargę Wójt wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że zaskarżone zarządzenie o odwołaniu zainteresowanej nie narusza obowiązujących przepisów i zostało podjęte w ramach przysługującego organowi uznania administracyjnego, nie mającego w konkretnej sprawie cech dowolności.

Wójt przywołał okoliczności wskazane w zaskarżonym zarządzeniu uzasadniające odwołanie zainteresowanej w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. ze stanowiska dyrektora

Zdaniem Wójta, ze zgromadzonego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż w działaniach dyrektora stwierdzono szereg naruszeń w zakresie dyscypliny, a których dalsze akceptowanie zagrażało ważnemu interesowi publicznemu i wymagało szybkiej reakcji organu prowadzącego. Ponadto wbrew twierdzeniom organu nadzoru pogląd doktryny i orzecznictwa nie jest jednolity i jednostronnie korzystny dla dyrektora placówki. Konstrukcja przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. nie pozwala na wysuwanie wniosków przedstawionych w skardze, albowiem ustawodawca poprzez zastosowanie nieostrego sformułowania stwarza organowi znaczną swobodę w podjęciu decyzji co do odwołania w tym trybie. Zdaniem Wójta przepis art.38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. nie zawiera numerus clausus konkretnie zdefiniowanych "przypadków szczególnie uzasadnionych", mogących skutkować odwołaniem dyrektora, posługując się stosunkowo niedookreślonym pojęciem, którego ocena obiektywna pozostawiona jest organowi odwołującemu. Skoro zatem w dacie podjęcia zarządzenia nastąpiła kumulacja szeregu nieprawidłowości, ujawnionych w działaniach dyrektora, należało przyjąć, iż ziściły się warunki dla odwołania w tym trybie i działanie organu, jako mające umocowanie w treści przepisu art.38 ust.1 pkt. 2 u.o.s.o. i wyznaczonych kompetencji było niewątpliwie zasadne i zgodne z prawem. Zważywszy charakter pełnionej funkcji, jako kierownika określonej jednostki organizacyjnej oraz wagę powierzonych obowiązków nie sposób uznać, iż negatywna ocena w zakresie spraw administracyjno-finansowych jak również dydaktyczno-wychowawczych nie stanowiła szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w cytowanym przepisie. Ratio legis przywołanych przepisów ustawy o systemie oświaty ma na celu zapewnienie stabilności i trwałości stosunku pracy, która to zasada nie ma jednak charakteru absolutnego i winna doznawać ograniczeń w sytuacji, gdy zagrożony jest ważny interes publiczny, co miało miejsce w okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Ustawodawca, z jednej strony dążąc do ochrony trwałości stosunku pracy, nie pozbawia jednak organu jego uprawnień kontrolnych, mających na celu ochronę ważnego interesu publicznego, wymagającego szybkiej reakcji, poprzedzonej rzetelną i obiektywną oceną naruszeń obowiązków dyrektora, które przecież w dacie wydania zarządzenia istniały i zostały urzeczywistnione. W rozpoznawanych okolicznościach sprawy organ działał zatem w ramach dopuszczalnego i uzasadnionego obiektywnie uznania administracyjnego, a podjęcie kwestionowanej decyzji było emanacją przyznanego temuż organowi uprawnienia do dokonania takiej właśnie obiektywnej oceny zaistniałych okoliczności. Nie można zatem uznać zasadności zarzutu, jakoby podjęte zarządzenie było niezgodne z prawem. Przyjęcie stanowiska odmiennego prowadziłoby w praktyce do pozbawienia organu faktycznego wpływu na funkcjonowanie podległej mu placówki, tym bardziej w sytuacji, kiedy to właśnie prerogatywą tegoż organu jest powoływanie dyrektora szkoły. Właściwa wykładnia art. 38 ust. 1 pkt. 2 u.o.s.o. nie powinna w sposób jednostronny chronić zasady trwałości stosunku pracy z uszczerbkiem dla uprawnień kontrolnych organu prowadzącego szkołę, mających na celu ochronę interesu publicznego, wymagającego szybkiej i efektywnej reakcji. Mając na względzie, iż przepis art. 38 ust. 1 pkt.2 u.o.s.o. posługuje się nieostrym i niezdefiniowanym pojęciem "przypadku szczególnie uzasadnionego" wykładnia tego przepisu nie powinna być rygorystyczna i dokonywana ze skutkiem ujemnym dla organu.

Ustosunkowując się do zarzutów formułowanych przez Wojewodę, organ w całości podtrzymał dotychczasową argumentację przedstawioną w zaskarżonym zarządzeniu.

Uczestnik postępowania w odpowiedzi na skargę, złożyła w dniu 12 listopada 2015 r. pismo, w którym nie zgodziła się z argumentami zawartymi w odpowiedzi na skargę i złożyła oświadczenia, które przeczą tezom wyrażonym przez Wójta Gminy S.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jest to więc kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając zaskarżone zarządzenie według powyższych kryteriów stwierdzić należy, iż narusza ono prawo.

Zaskarżone zarządzenie Burmistrza Gminy S. wydane zostało na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o.. Zgodnie z tym przepisem organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni podziela, że użyte w tym przepisie pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" należy interpretować zawężająco, a o ich wystąpieniu można mówić w sytuacji konkretnych, poważnych przyczyn, czy to niezależnych od dyrektora, czy też przez niego zawinionych (np. gdy w sposób istotny zostały naruszone obowiązki pracownicze – art. 52 § 2 kodeksu pracy), gdy konieczne jest natychmiastowe zaprzestanie wykonywania przez dyrektora funkcji, bowiem dalsze jej wykonywanie godziłoby w interes szkoły i powodowałoby destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych. Przy czym z uwagi na uznaniowość zastosowania tego trybu odwołania ze stanowiska, przedmiotowe zarządzenie winno zawierać uzasadnienie, w którym przedstawione muszą być okoliczności spełniające, zdaniem organu, przesłankę przypadku szczególnie uzasadnionego". Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia wskazano okoliczności, które stanowiły podstawę odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia, jednakże w ocenie Sądu nie wykazano w sposób przekonywujący, że zarzuty podniesione wobec dyrektora obligują do zastosowania trybu nadzwyczajnego uregulowanego w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przytoczony wyżej przepis ustawy, będący podstawą wydanego zarządzenia tworzy pewnego rodzaju gwarancję dla stabilności stosunku zatrudnienia nauczycieli, wobec czego musi być traktowany ze szczególną uwagą. Jeśli natomiast ustawodawca stwarza dla pewnych, wyraźnie określonych grup pracowników (w tym przypadku nauczycieli) szczególne i rygorystyczne gwarancje zatrudnienia, to przy badaniu legalności aktu konieczne jest dołożenie wszelkich starań, aby owe gwarancje rzeczywiście funkcjonowały w praktyce (patrz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt I OSK 2942/12 i z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2703/12 oraz Sądu Najwyższego z dnia 9 grudnia 2003 r. sygn. I PK 103/03. OSNP 2004/21/371).

Pojęcie użyte przez ustawodawcę w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o., a więc "przypadki szczególnie uzasadnione", których zaistnienie warunkuje możliwość odwołania dyrektora szkoły z pełnienia funkcji bez wypowiedzenia i w trakcie roku szkolnego, powinno być więc interpretowane w sposób zawężający. Wynika to z faktu, że art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. stanowi niejako wyjątek od ogólnej zasady stabilności stosunku zatrudnienia, wobec czego stosowanie jego wykładni w sposób rozszerzający jest niedopuszczalne. Przepis ten odnosić się powinno do konkretnych, poważnych, zawinionych przez dyrektora lub niezależnych od niego, przypadków, w których nie jest możliwe dalsze pełnienie przez dyrektora szkoły jego funkcji kierowniczej.

Mając powyższe na uwadze wątpliwości budzą przytoczone w uzasadnieniu zarządzenia powody odwołania Dyrektora Zespołu Szkół w S.

Odnosząc się do zarzutu stawianego zainteresowanej należy zauważyć, iż akceptowanie nagannego zachowania nauczyciela wychowania fizycznego, zgodnie z uzasadnieniem zarządzenia, było procesem długotrwałym - kilkuletnie nieprawidłowości w jego pracy swój punkt kulminacyjny miały 4 października 2014 roku, gdy nauczyciel sprawował opiekę nad uczniami w stanie nietrzeźwości.

Pomiędzy tym zdarzeniem a odwołaniem zainteresowanej minęło ponad 8 miesięcy, podczas których organ prowadzący szkołę nie uznał za konieczne jej odwołania. W piśmie wyjaśniającym Wójt Gminy S. co prawda stwierdził, że powodem rozbieżności czasowej pomiędzy tymi wydarzeniami było objęcie przez niego stanowiska Wójta dopiero 1 grudnia 2014 roku oraz zmiana na stanowisku sekretarza gminy, który w urzędzie zajmuje się oświatą, jednak należy zgodzić się z organem nadzoru, że taka argumentacja nie zasługuje na uwzględnienie bowiem - jak już wskazano, istotna jest w tym przypadku podstawa faktyczna odwołania.

Zdaniem Sadu, szczególnie uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. zachodzi tylko w sytuacji, gdy zaistnieje konieczność natychmiastowego przerwania czynności dyrektora, gdy dalsze wykonywanie przez niego funkcji godziłoby w interes szkoły i powodowało destabilizację w jej funkcjonowaniu w zakresie zadań dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 2703/12,).

Regulacja ta przewidziana jest dla przypadków wymagających natychmiastowego działania organu, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce. W tym przypadku upływ czasu pomiędzy zdarzeniem opisanym w uzasadnieniu, a podjęciem działań przez szkołę wyklucza możliwość oparcia na jego podstawie odwołania dyrektora w trybie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o.

Zdaniem Sądu, zastosowania tego trybu nie uzasadniają również dalsze zarzuty powołane w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia związane z bezpodstawnym zawieraniem umów na pobór i rozliczanie wody z mieszkańcami gminy, nieprawidłowościami w realizacji umowy dotyczącej odpłatnego wykonywania przewozów uczniów, brakiem odpowiedniej kontroli zarządczej, nieprawidłowości w rozliczaniu godzin ponadwymiarowych nauczycieli zatrudnionych w Zespole Szkół w S. oraz rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji powodujących destabilizację pracy; stanowią one kwestie organizacyjno-prawne, finansowe, administracyjne oraz kadrowe. Do okoliczności, o których mowa w art. 38 ust. 1 pkt 2 u.o.s.o. nie należą bowiem nieprawidłowości w prowadzeniu gospodarki finansowej placówki, zaniedbania w zakresie rachunkowości czy uchybienia w zakresie organizacji pracy. Przytoczona interpretacja art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych w tym m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 23 września 2005 r., sygn. akt I OSK 91/05, LEX nr 192086; z 18 kwietnia 2008 r" sygn. akt I OSK 86/08, LEX nr 470925; z 9 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 525/10, LEX nr 595413 oraz z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 2018/10, LEX 818630, a także wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt IV SA/G1 986/10, oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 października 2011 r., sygn. akt II SA/Bk 386/11).

Powołane w zarządzeniu nieprawidłowości w realizacji programów wychowawczych i profilaktycznych potwierdzone kontrolą doraźną przeprowadzoną przez Kuratorium Oświaty we W. również nie mieszczą się w pojęciu przypadku szczególnie uzasadnionego.

Powołując się na interpretację przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2013r. (sygn. akt I OSK 2703/12, LEX 1336391,) należy stwierdzić, iż "Szczególne przypadki, o jakich mowa w przepisie art. 38 ust. 1 pkt 2 u.s.o., to nie takie, które w subiektywnym odczuciu organu prowadzącego są szczególne tylko takie, które obiektywnie powodują destabilizację pod względem dydaktycznym, wychowawczym czy oświatowym jednostki oświatowej kierowanej przez nauczyciela, a jedyną możliwością zapobiegnięcia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego. " Wyniki kontroli wykazały uchybienia w zakresie sprawowanego nadzoru pedagogicznego, niekompletnego programu wychowawczego oraz braków w dokumentowaniu pracy pedagoga. Należy jednak zauważyć, że Kuratorium Oświaty - jako organ sprawujący nadzór pedagogiczny - ma w swoich kompetencjach, na mocy art. 34 ust. 2a ustawy, możliwość wystąpienia z wnioskiem do organu prowadzącego szkołę o odwołanie dyrektora w przypadku stwierdzenia niedostatecznych efektów kształcenia lub wychowania w szkole oraz nieusunięcia uchybień w wyznaczonym terminie. W tym przypadku Kuratorium Oświaty z takich możliwości nie skorzystało. Potwierdza to tezę, iż uchybienia dyrektora szkoły w zakresie wychowawczym czy oświatowym nie okazały się na tyle poważne, by prowadzić do destabilizacji jednostki oświatowej.

Ostatnia powołana przez Wójta Gminy przesłanka, która wskazuje, że współpraca Dyrektora z organem prowadzącym układała się karygodnie i podważa autorytet organu prowadzącego poprzez niekonstruktywną, napastliwą i bezpodstawną krytykę, zdaniem Sądu również nie zasługuje na uwzględnienie. Konflikt dyrektora z organem prowadzącym szkołę nie może zostać uznany za przypadek szczególnie uzasadniony (Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 2018/10, LEX 818630).

Rozpatrując legalność zaskarżonego zarządzenia, zdaniem Sądu nie można także pominąć stanowiska zajętego podczas procedury wydawania zarządzenia przez D. Kuratora Oświaty, jako organu wyspecjalizowanego w szeroko pojętym prawie oświatowym. W ocenie Kuratora nie zaistniała nagła przyczyna, uzasadniająca i wymagająca natychmiastowego działania, a zatem odwołanie zainteresowanej ze stanowiska dyrektora nie wyczerpuje znamion "przypadku szczególnie uzasadnionego".

Uznając, że wskazane przez organ okoliczności nie stanowiły szczególnie uzasadnionego przypadku dającego podstawę do odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły w czasie roku szkolnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia w całości.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.