Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 223/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-06-12 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono wniosek o częściowe zwolnienie od kosztów

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. N. – T. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] Nr [...] określającej zobowiązanie E. N. – T. w podatku od towarów i usług za styczeń 2004r. w kwocie 576 zł. postanawia: oddalić wniosek strony skarżącej o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek E. N. – T. o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu tego wniosku strona skarżąca podniosła, iż nie jest w stanie, w związku z przedstawionymi okolicznościami, uiścić wpisu sądowego bez uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Stąd też niniejszy wniosek został potraktowany jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujący żądanie zwolnienia z wpisu sądowego, w sprawie skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] nr [...], w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, z dnia [...] Nr [...] określającej zobowiązanie E. N. – T. w podatku od towarów i usług za styczeń 2004r. w kwocie 576 zł.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz nadesłanych dokumentów, E. N. – T. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem N. T. - H. ur. w [...] córką P. N. – T. ur. w [...], oraz synami P. N – T ur. w [...]. i P. N – T ur. w [...]. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej uzyskuje miesięcznie dochód w wysokości 1683,14 zł. brutto. Spłaca kredyt mieszkaniowy w wysokości 1500 zł. miesięcznie. Koszty utrzymania rodziny obejmują następujące wydatki : czynsz za mieszkanie – po podwyżce – 415, 36 zł. , opłatę za gaz – 65 zł. , opłatę za wodę 28,05 zł. , opłatę za ogrzewanie – 119,66 zł. , opłatę za prąd – 54 zł. Strona skarżąca ponosi ponadto koszty leczenia w wysokości 400 zł. miesięcznie oraz koszty leczenia syna

w wysokości 200 zł. miesięcznie. Jest właścicielem mieszkania o pow. 62 m2

w K. Działka budowlana o pow. 7 a w N. S. należy natomiast do syna.

E. N. – T. w roku 2007 osiągnęła dochód wynoszący 15 067,98 zł. przy przychodzie wynoszącym 266251,79 zł.

Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r.

Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje osobie fizycznej , gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest więc formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zapobiegliwości i przezorności w tym zakresie należy szczególnie wymagać od osób toczących spory sądowe w związku z prowadzoną przez siebie działalnością gospodarczą. Działalność gospodarcza wiąże się, ze swej istoty, z ryzykiem ponoszenia wszystkich związanych z nią konsekwencji, w tym kosztów - także sądowych.

Należy podkreślić, iż zwolnienie od kosztów sądowych w ramach prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.(por. postan. SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84)

Warto zauważyć ponadto, iż zwolnienie od kosztów sądowych jest odstępstwem od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem

w sprawie (...)

W przedmiotowej sprawie kluczową rolę odgrywa fakt, iż E. N. – T. powinna wykazać zgodnie z art. 246§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie

i rodziny. Tymczasem zachowanie strony skarżącej wskazuje co najmniej na brak chęci w rzeczywistym przedstawieniu stanu finansowego rodzinny , jej majątku

i uzyskiwanych przez jej członków dochodów.

Oświadczenia dotyczące stanu majątkowego i możliwości płatniczych E. N – T zawarte we wniosku okazały się bowiem niewystarczające do obiektywnej oceny kondycji finansowej rodziny. Orzekający wezwał więc stronę skarżącą do przedłożenia szeregu dokumentów pozwalających na dokonanie takiej oceny.

E. N – T przesłała niektóre z nich , nie nadesłała jednak dokumentów mających bardzo istotne znaczenie przy ocenie rzeczywistego stanu majątkowego skarżącej i jej rodziny, a to :

- oświadczenia czy mąż uzyskuje jakieś dochody , popartego dokumentami o ich wysokości (zaświadczenie o zarobkach)

- wyciągów z kont bankowych (zarówno firmowego jak

i osobistego) obejmujących operację z ostatnich trzech miesięcy,

- zeznania podatkowego o wysokości osiągniętego przez H. N. T. dochodu w 2007r. ( a jeżeli nie zostało jeszcze ono sporządzone - oświadczenia o wysokości uzyskanego przychodu i dochodu w 2007r.)

Tak więc nie zostały wyjaśnione podstawowe okoliczności dotyczące źródeł utrzymania strony skarżącej i jej rodziny, co zważywszy że korzysta ona z pomocy fachowego pełnomocnika tym bardziej ocenić należy negatywnie. Wyklucza to bowiem możliwość braku świadomości co do konsekwencji takiego działania w istotnych kwestiach związanych z badaniem przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Zaznaczyć przy okazji trzeba, iż w skardze doradca podatkowy wspomniał , iż mąż E. N. – T. prowadzi działalność i osiąga z tego tytułu dochód.

Ponadto okolicznością mającą wpływ na niniejsze rozstrzygnięcie jest fakt , iż podane przez stronę skarżąca koszty utrzymania przewyższają wysokość uzyskiwanego przez nią dochodu. Z przedłożonej dokumentacji wynika bowiem, iż wydatki obejmują: czynsz za mieszkanie – 415, 36 zł. , opłatę za gaz – 65 zł. , opłatę za wodę 28,05 zł. , opłatę za ogrzewanie – 119,66 zł. , opłatę za prąd – 54 zł. koszty leczenia w wysokości 400 zł. miesięcznie, koszty leczenia syna w wysokości 200 zł. miesięcznie, miesięczne raty kredytów w łącznej wysokości 1 581,55 zł. (zawiadomienia Banku [...] o najbliższej spłacie kredytu/pożyczki, z dnia 26.03.2008, 28.03.2008, )- czyli w sumie kwotę 2863,62 zł. E. N. – T swój miesięczny dochód określa natomiast na kwotę 1683,14 zł. miesięcznie i to brutto.

Taki stan rzeczy nasuwa wątpliwości co do wiarygodności złożonych przez stronę skarżącą oświadczeń o stanie majątkowym rodziny i jej zdolności płatniczych.

Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 244§1 , art.245§3,

art. 246§1pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z dnia 30 września 2002r.

Nr 153, poz .1270) orzeczono jak w sentencji.