Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 858/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4,5,art. 138 par.1 pkt 2, ,art. 151 par. 2, , art. 77 par. 1, art. 7, 8, 152 par. 1 pkt 2, art. 146 par. 1,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. sprawy ze skargi I. J. i J. J. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku handlowo-mieszkalnego o powierzchni zabudowy [...] m2, powierzchni użytkowej [...] m2 (w tym mieszkanie

o powierzchni użytkowej [...] m2) i kubaturze [...] m2 wraz z instalacjami wewnętrznymi oraz przyłączem kanalizacji sanitarnej w miejscowości R. gm. G., na działce o numerze geodezyjnym [...] w obrębie R. (przyłącze kanalizacji sanitarnej zlokalizowane częściowo w działce nr [...]), na rzecz M. F..

I. J. i J. J. w dniu 18 listopada 2016 r. zwrócili się do Starosty [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr [...] i wstrzymanie wykonania decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że nie byli powiadomieni o toczącym się postępowaniu, a inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.Na potwierdzenie swoich twierdzeń przedłożyli postanowienie Sądu Rejonowego w G. z 1 października 2008 r., sygn. akt [...] stwierdzające zasiedzenie własności części nieruchomości w postaci działki o numerze geodezyjnym [...], położonej w R. gm. G..

Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r. odmówił wznowienia przedmiotowego postępowania. W wyniku wniesionego zażalenia Wojewoda postanowieniem z dnia [...] r.,

nr [...] uchylił powyższe postanowienie Starosty [...]

i zwrócił sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Rozpatrując ponownie sprawę Starosta [...] postanowieniem z dnia [...] r., wznowił postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji z dnia [...] r., nr [...]. I. J. i J. J. sprecyzowali, że wnoszą

o wznowienie postępowania ze względu na fakt, że bez własnej winy nie brali udziału

w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) oraz że w sprawie pojawił się nowy dowód w postaci postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I Ns [...], stwierdzający zasiedzenie własności części nieruchomości działki o numerze geodezyjnym [...] położonej w R. gm. G..

Starosta [...], po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, decyzją

z dnia [...] r. odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] r., nr [...], uznając, że żadna z przesłanek wskazywanych przez skarżących nie została spełniona. Organ I instancji wyjaśnił, że na dzień wydania badanej decyzji I. J. i J. J. nie byli właścicielami części działki inwestycyjnej nr [...], w związku z czym na dzień wydania decyzji nie było podstaw do uznania ich za strony postępowania. Z kolei, postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I Ns [...] wydane zostało już po wydaniu badanej decyzji o pozwoleniu na budowę, więc nie może być uznane za nowy dowód w sprawie w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., ponieważ w dniu wydania decyzji nr [...] jeszcze nie istniało.

Od powyższej decyzji odwołanie wnieśli I. J. i J. J., zarzucając jej naruszenie przepisów art. 8, art. 12 § 1, art. 36 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a.

Zdaniem odwołujących się, organ I instancji nie ma prawa kwestionować orzeczeń sądów powszechnych. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I Ns [...], stwierdzającym na ich korzyść zasiedzenie własności części nieruchomości działki o numerze geodezyjnym [...] stali się oni współwłaścicielami działki inwestycyjnej z mocą wsteczną, a to oznacza z kolei, że posiadali tytuł prawny do omawianej nieruchomości już w momencie wydania decyzji nr [...].

W ocenie I. J. i J. J., spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. W kwestii spełnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. odwołujący się oświadczyli, że chodziło im o zaistnienie nowej okoliczności w sprawie, a nie nowego dowodu – dokumentu, który oczywiście w dniu wydania badanej decyzji jeszcze nie istniał.

Wojewoda decyzją z dnia [...] r., nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] i orzekł o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wnioskodawcy tytuł prawny do części nieruchomości inwestycyjnej (działki nr [...]) nabyli na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I Ns [...]

w przedmiocie zasiedzenia, co miało miejsce po wydaniu decyzji z dnia [...] r., nr [...], w związku z czym nie można organowi I instancji zarzucać, że nie wiedział, że w przyszłości stwierdzone zostanie zasiedzenie co do części działki inwestycyjnej.

W wyniku wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1184/17 uchylił decyzję Wojewody z [...] r. wskazując, że rozstrzygnięcie sądu powszechnego w przedmiocie stwierdzenia zasiedzenia nieruchomości ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co oznacza, że skutek prawny w postaci zasiedzenia nie następuje w momencie wydania postanowienia przez sąd, ale od momentu rozpoczęcia biegu terminu do zasiedzenia.

Wojewoda decyzją z dnia [...] r.,

nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 146 § 1

i art. 151 § 2 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania I. J. i J. J., uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w całości, odmówił uchylenia we wznowionym postępowaniu ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] i jednocześnie stwierdził,

że ww. ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem przepisów art.10 § 1 oraz art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a.

i art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że w przedmiotowej sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postępowania, jednakże ze względu na upływ czasu nie jest już możliwe uchylenie decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...].

Organ odwoławczy podkreślił, że w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt: II SA/Sz 1184/17 wskazał, że postanowienie Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I Ns [...] w przedmiocie zasiedzenia części działki nr [...] ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, że I. J. i J. J. należy traktować jako współwłaścicieli tej nieruchomości z mocą wsteczną.

Wojewoda podał dalej, że w niniejszej sprawie działka inwestycyjna nr [...], położona w obrębie ewidencyjnym G., w jednostce ewidencyjnej R. , na dzień wydania badanej decyzji z dnia [...] r., nr [...] stanowiła w całości własność Gminy G., jednakże zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I Ns [...] w przedmiocie zasiedzenia za właścicieli części działki inwestycyjnej nr [...] uznani zostali I. J. i J. J..

Skoro zatem w postępowaniu zakończonym decyzją ww. Starosty G. I. J. i J. J. nie byli uznani za strony, nie doręczono im zawiadomienia o wszczęciu postępowania, nie umożliwiono zapoznania się z aktami sprawy, nie doręczono im badanej decyzji i nie zapewniono możliwości wniesienia odwołania, to naruszony został przepis art. 10 § 1 K.p.a. Spełniona zatem została przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

W ocenie organu odwoławczego, została spełniona również druga wskazywana przez wnioskodawców przesłanka do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Skoro bowiem należało uznać, że nową okolicznością w sprawie nie jest samo wydanie postanowienia przez sąd powszechny w przedmiocie zasiedzenia, tylko szeroko rozumiana kwestia zasiedzenia, to przyjąć należy, że okoliczność biegu terminu do zasiedzenia części działki nr [...] istniała w momencie wydawania przez Starostę G. decyzji z dnia [...] r., nr [...] i niewątpliwie nie była znana temu organowi. Brak ustalenia tej okoliczności przez organ I instancji Wojewoda uznał za przejaw naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., choć brak jest w sprawie dowodów pozwalających uznać, że naruszenie to miało charakter zawiniony. W aktach sprawy brak jest bowiem jakiegokolwiek dokumentu, w którym zawarta byłaby wzmianka o toczącym się przed sądem powszechnym postępowaniem w sprawie stwierdzenia zasiedzenia. Tym nie mniej na skutek braku ustalenia przez organ I instancji faktu, że co do części działki inwestycyjnej nr [...] toczy się postępowanie w sprawie jej zasiedzenia, doszło również do naruszenia przepisu art. 4 Prawa budowlanego. Skoro bowiem przyjąć należy, że instytucja zasiedzenia działa

z mocą wsteczną i dokonujących zasiedzenia uznaje się za właścicieli (współwłaścicieli) nieruchomości już od momentu rozpoczęcia okresu zasiedzenia, to logiczną konsekwencją takiego założenia jest stwierdzenie, że w przedmiotowej sprawie inwestor powinna była wykazać się posiadaniem tytułu prawnego do działki nr [...] pochodzącego również od I. J. i J. J., na przykład w postaci zgody współwłaścicieli, czy też istnienia stosunku zobowiązaniowego uprawniającego do zrealizowania inwestycji.

W świetle powyższego, Wojewoda stwierdził, że w niniejszej sprawie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. oraz przesłanka

z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W tego rodzaju przypadkach co do zasady organy administracji publicznej obowiązane są uchylić badaną decyzją.

Organ odwoławczy zauważył przy tym, że nawet wobec wystąpienia podstaw do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r., nr [...] i tak nie można decyzji tej uchylić ze względu na upływ 5-letniego okresu przedawnienia. Od momentu doręczenia decyzji z dnia [...] r. upłynęło już ponad 10 lat, a przepis art. 146 § 1 K.p.a. w przypadkach określonych w art. 145 § 1

pkt 4 i 5 K.p.a. przewiduje 5-letni okres przedawnienia. Upływ tego okresu oznacza,

że właściwy do wznowienia postępowania organ traci uprawnienie do uchylenia we wznowionym postępowaniu badanej decyzji.

Wojewoda, jako organ II instancji, dostrzegł, że Starosta [...] błędnie zastosował przepis art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a., ponieważ w tej sprawie należało zastosować art. 151 § 2 K.p.a. Z tych przyczyn decyzję Starosty [...]

z dnia [...] r. uchylił i orzekł o odmowie uchylenia decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. ze względu na przedawnienie, wskazując przy tym do naruszenia jakich przepisów doszło przy jej wydaniu.

Powyższą decyzję Wojewody I. J. i J. J. zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania sądowego wg norm przypisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

- art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie z urzędu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania uczestników postępowania;

- art. 151 § 2 K.p.a. poprzez jego niepełne zastosowanie;

- art. 152 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie.

W uzasadnieniu skargi strony wskazały, że mieszkają w budynku na sąsiedniej działce nr [...] od początku lat 50 - tych ubiegłego wieku. Niedługo po wojnie ich dziadek nabył tą nieruchomość, która była już ogrodzona i tu zamieszkał. Na mapach nie było naniesionej granicy między działką nr [...] a działką nr [...] należącą do Gminy G.. Skarżący żyli ze świadomością, że granica przebiega po ogrodzeniu. W 2006 r. przysłano im z gminy projekt decyzji o warunkach zabudowy. Wtedy dowiedzieli się, że M. F. zamierza się budować na przyległej działce gminnej. W załączniku była mapka, na której granica działek została zaznaczona przez projektanta po ogrodzeniu. Nie wnieśli do tego uwag. Samej decyzji o warunkach zabudowy nigdy nie otrzymali. Potem sąsiedzi rozpoczęli budowę. Okazało się, że znajomy im geodeta naniósł linię rozgraniczającą działki w ośrodku geodezyjnym bez ich wiedzy i bez ich udziału, pozbawiając ich części działki. Wcześniej granice były nieuregulowane.

Skarżący podali, że nie kwestionują upływu 5 - letniego okresu od wydania decyzji. Natomiast, zgodnie z art. 146 § 1 K.p.a., uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia decyzji upłynęło 10 lat.

Zdaniem I. J. J. J., organy administracji architektoniczno-budowlanej, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji w ogóle nie rozważały, czy w rozpatrywanej sprawie mogło dojść do zaistnienia przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Nie rozważono, czy dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, ani czy decyzja nie została wydana w wyniku przestępstwa.

W ocenie skarżących, okoliczności te organ po wydaniu postanowienia

o wznowieniu postępowania powinien był badać z urzędu. Skoro organ ustalił, że zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania, to w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego powinien był w szeroki sposób sprawę rozpatrzyć, nie ograniczając się jedynie do ich wniosków, bowiem nie dysponują oni tak bogatą wiedzą i doświadczeniem, jak organ administracji publicznej. Skoro zatem organ przyznał, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, to powinien był próbować dojść do prawdy i ustalić jak do tego doszło, a nie przyjąć, że doszło do tego bez niczyjej winy. Brak podjęcia z urzędu czynności zmierzających do ustalenia czy nie doszło do fałszowania dowodów lub czy decyzja nie została wydana w wyniku przestępstwa, podczas gdy po wznowieniu postępowania ustalono, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, zdaniem skarżących, stanowi naruszenie art. 7 i 8 K.p.a.

Skarżący podkreślili, że powoływali się we wniosku na inne przesłanki wznowienia, bo byli ich pewni. Przesłanki do wznowienia polegające na sfałszowaniu dowodów (przez projektanta, inwestorów lub inne osoby) wyszły na jaw dopiero w wyniku rozpatrywania sprawy. Wojewoda nie wykazał w uzasadnieniu decyzji,

że w ogóle badał te przesłanki, co w ich przekonaniu byłoby zasadne w tej sprawie. Zauważyli również, że licząc do daty złożenia przez nich wniosku o wznowienie postępowania nie upłynął jeszcze 10-letni okres od wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Okres ten minął w czasie wydania zaskarżonej decyzji przez Wojewodę, natomiast, w ich ocenie, ten 10-letni okres powinno się przyjmować do daty złożenia wniosku, a nie do daty wydania decyzji rozstrzygającej.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 4 października 2018 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i wnioski w niej zawarte, a ponadto wniósł o dołączenie do akt pliku dokumentów (9 kart) - jako uzupełnienie skargi.

Pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Na wstępie rozważań wskazać należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Szczecinie zajmował się już skargą na wcześniej wydaną decyzję Wojewody z dnia [...] r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Wówczas Sąd mocą wyroku z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1184/17 uchylił decyzję organu odwoławczego. W uzasadnieniu Sąd zawarł zalecenia co do ustaleń, które powinien poczynić organ w toku ponownego postępowania wyjaśniającego. W świetle wytycznych ww. wyroku Wojewoda winien był przeprowadzić postępowanie co do podstaw wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. i odnieść się do postanowienia Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt Ns [...], stwierdzającego zasiedzenie przez skarżących własności części nieruchomości w postaci działki nr [...], a następnie rozstrzygnąć sprawę zgodnie z brzmieniem art. 151 § 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 146 § 1 K.p.a.

Stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną, o której mowa w tym przepisie należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpatrywanej sprawie. Natomiast wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie

Kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym

i ocenie prawnej wyrażonej w wyroku przez Sąd, gdyż to jest głównym kryterium poprawności nowowydanej decyzji. Ponadto, rolą Sądu w niniejszej sprawie była kontrola prawidłowości zastosowania przez Wojewodę art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w związku z art. 146 § 1 i art. 151 § 2 K.p.a.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest wydana w trybie wznowieniowym decyzja Wojewody z dnia [...] r., na podstawie której organ odwoławczy uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w całości, orzekł o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] i jednocześnie stwierdził, że ww. ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] r. wydana została z naruszeniem przepisów art.10 § 1 oraz art. 7 w związku z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

Istotą postępowania wznowieniowego jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie zakwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.). Ze względu na szczególny charakter tego trybu postępowania, które zmierza do weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, przesłanki warunkujące wznowienie postępowania administracyjnego nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Celem postępowania wznowieniowego jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa.

Zaznaczenia wymaga, że w rozpatrywanej sprawie postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku skarżących o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...].

Intencją wnioskodawców było wszczęcie postępowania nadzwyczajnego z uwagi na zaistnienie, ich zdaniem, sytuacji opisanych w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. – tj. nie brania przez nich, bez własnej winy, udziału w postępowaniu oraz wyjścia na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody na nowo odkryte przez organ, jak i pierwszy raz zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody nie mogły być przy tym znane organowi, który wydał decyzję.

Przy ocenie przesłanek wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności lub dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli więc okoliczności faktyczne lub dowody powstały po wydaniu ostatecznej decyzji, to dają one podstawę do wszczęcia w nowej sprawie, nie stanowią natomiast podstawy do wznowienia postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 986/09, LEX NR 746382).

W toku wznowionego postępowania organ obowiązany jest ustalić czy nowa, istotna z punktu widzenia przedmiotu sprawy okoliczność faktyczna rzeczywiście występowała w dniu wydania decyzji ostatecznej.

W rozpoznawanej sprawie podstawę ustaleń organu o wystąpieniu okoliczności, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. stanowiła kwestia zasiedzenia (stwierdzona postanowieniem Sądu Rejonowego w G. z dnia 1 października 2008 r., sygn. akt I Ns [...]) części działki nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym G. w jednostce ewidencyjnej R. przez I. J. i J. J., a która istniała w momencie wydawania przez Starostę G. decyzji z dnia [...] r., nr [...]. W konsekwencji prawidłowo Wojewoda przyjął, że skarżący – jako współwłaściciele ww. działki nie byli uznani za strony toczącego się postępowania przed organem I instancji, a nową okolicznością w sprawie stała się kwestia zasiedzenia części działki nr [...]. W aktach sprawy brak było bowiem dokumentu, w którym zawarta byłaby informacja o toczącym się przed sądem powszechnym postępowaniu w sprawie stwierdzenia zasiedzenia.

Słusznie zatem organ odwoławczy skorzystał z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. – uchylając decyzję organu I instancji. Jednocześnie uznał, że ostateczna decyzja Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] wydana została z naruszeniem art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 7 w zw. z art. 77 K.p.a. i art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane.

Prawidłowo Wojewoda wskazał, że przeszkodę do uchylenia decyzji ostatecznej [...] r. stanowił przepis art. 146 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego treścią, uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2, nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt-3-8 oraz w art. 145a i art. 145b, nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat.

Treść ww. przepisu wskazuje wprost, że upływ określonych w nim terminów, jako negatywna przesłanka do uchylenia w trybie wznowieniowym decyzji, jest bezwarunkowy, tj. niezależny od okoliczności, które to spowodowały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. akt

I OSK 1142/13, LEX nr 1646149). Tym samym upływ okresu przedawnienia oznaczonego w art. 146 § 1 K.p.a. oznacza bezwzględny zakaz merytorycznego orzekania w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 25 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 1018/97, że treść art. 146 § 1 K.p.a. wskazał między innymi, że termin pięcioletni, chociaż zamieszczony w przepisie proceduralnym, ma charakter materialny, co oznacza, że jego upływ powoduje taki skutek, że decyzja ostateczna nie może być uchylona, choćby wydana została z naruszeniem prawa.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem – jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy – od momentu doręczenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] r. upłynęło już ponad 10 lat, a przepis art. 146 § 1 K.p.a. w przypadkach określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 K.p.a. przewiduje 5-letni okres przedawnienia. Podkreślenia przy tym wymaga, że w rozumieniu art. 146 § 1 K.p.a. chodzi o doręczenie lub ogłoszenie decyzji osobom biorącym udział w postępowaniu jako strony, albowiem ustawodawca określając w nim początek biegu wskazanych tam terminów, posługuje się pojęciem "doręczenia lub ogłoszenia decyzji", nie precyzując adresata tego doręczenia. Nie chodzi tutaj o doręczenie decyzji stronie pominiętej w postępowaniu administracyjnym, lecz o datę doręczenia decyzji stronom biorącym udział w postępowaniu, które podlega wznowieniu.

Nie mają też racji skarżący zarzucając organowi brak podjęcia z urzędu czynności zmierzających do ustalenia, czy w sprawie nie doszło do sfałszowania dowodów. Zaznaczyć należy, że wniosek I. J. i J. J.

z dnia 14 października 2016 r. o wznowienia postępowania oparty został na dwóch przesłankach określonych w art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 K.p.a. Pod takim kątem, zgodnie z wnioskiem stron, wszczęte i prowadzone było postępowania. Jeśli skarżący uzyskali wiedzę o innej podstawie wznowienia postępowania, to nic nie stało na przeszkodzie aby o okoliczności tej powiadomili organ w trakcie trwającego ponad dwa lata postępowania. Organ ma prawo wszcząć postępowanie w trybie wznowienia postępowania z urzędu jeżeli dojdzie do przekonania o istnieniu ku temu dostatecznych podstaw. Możliwość ta pozostaje jednak bez wpływu na ocenę legalności kontrolowanych decyzji w niniejszej sprawie.

Organ nie naruszył przy tym przepisów art. 7 i art. 8 K.p.a. Materiał zebrany

w sprawie był bowiem wystarczający do wydania rozstrzygnięcia i został prawidłowo oceniony.

Podsumowując, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie nie znajdując przesłanek do uwzględnienia skargi, również wychodząc poza zarzuty w niej sformułowane, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł o jej oddaleniu.