Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 119/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 145 par. 1 pkt 4, art 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: par. 13, par. 57, par. 60
journal: Dz.U. 2015 poz 1422
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich  usytuowanie - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę we wznowionym postępowaniu I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego B. K. kwotę 500 zł /słownie: pięćset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewody (dalej: "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...]uchylająca decyzję Starosty (dalej: "organ I instancji") znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. odmawiającą uchylenia decyzji własnej z dnia [...] października 2016 r. Nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. S. pozwolenia na budowę.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 138 § 1 pkt. 2 i art. 151 § 1 pkt. 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: "K.p.a.")

Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 8 grudnia 2016 r. M. S. i U. S. (dalej: "wnioskodawcy"), wystąpili o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty nr [...] z dnia [...] października 2016 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

W wyniku rozpatrzenia powyższego wniosku, po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. i przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, Starosta decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 nr [...]odmówił uchylenia decyzji Starosty z dnia [...] października 2016 r.

Z orzeczeniem Starosty nie zgodzili się M. S. i U. S. i wnieśli odwołanie do Wojewody .

Po dokonaniu ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowy budynek zaprojektowany został w granicy z sąsiednią działką nr ewid. 933 stanowiącej własność M. i U. S.. Organ podkreślił, że zasadą w myśl § 12 ust. 1 jest, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Wyjątki określa § 12 ust. 2 i 3.

Zgodnie z § 12 ust. 2: "sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Organ odwoławczy ustalił, że dla obszaru, na którym położona jest działka nr ewid. 932 w S. obowiązują ustalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego osiedla "[...]" w [...], zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] września 2008 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [...], poz. [...] z dnia [...] października 2008 r. Teren oznaczony jest symbolem 31 [...] - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Dokonując analizy zapisów planu zagospodarowania przestrzennego organ stwierdził zgodność projektowanej inwestycji z tymi zapisami.

Podstawą natomiast uchylenia decyzji było nie spełnienie wymogów określonych w § 13 Rozporządzenia dotyczących zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.

W skardze na powyższą decyzję B. K. wcześniej (S.) zarzuciła naruszenie:

- art 35 Prawa budowanego w zw. z § 13 ust. 4 rozporządzenie MI z dnia 12 kwietnia 2002 r., poprzez nie uwzględnienie § 13 ust. 4 rozporządzenia, zgodnie z którym odległości określone w § 13 ust. 1 pkt 1 mogą być zmniejszone nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej,

- art 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane przez przyjęcie, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie wyłącznie § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia. Skarżąca podniosła, że działka wnioskodawców posiada szerokość ponad 23 m, a długość elewacji frontowej wynosi około 16 m, budynek na tej działce ze ścianą z otworem okiennym znajduje się w odległo 3,5 m od granicy z jej działką (niezgodnie z pozwoleniem na budowę), w związku z czym nie rozumie dlaczego ona na swojej działce o szerokości 12 m nie może wybudować budynku mieszkalnego o szerokości 8 m.

Dalej wskazała, że regulacja dotycząca nasłonecznienia pokoi mieszkalnych została zamieszczona w § 60 rozporządzenia i zgodnie z tym przepisem pokoje mieszkalne mają mieć zapewniony czas nasłonecznienia 3 godziny w dniach równonocy tj. 21 marca i 21 września i od 7 do 17 w pozostałych dniach, które to warunki zostały w sprawie spełnione.

W dalszej kolejności podniosła naruszenie przepisów postępowania, a to: art 8, 12, 13, 75 § 1, 35 § 1, 2 i 3 K.p.a. oraz art 80 K.p.a., zarzucając organom działanie w sposób sprzeczny z zasadą zaufania obywateli do organów państwa, zasadą szybkości i wnikliwości, zasadą dążenia do polubownego załatwienia sprawy, oraz zasadami wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie Odnosząc się do postawionych zarzutów wskazał, że w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania § 13 ust. 4 rozporządzenia ze względu na usytuowanie przedmiotowej działki w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, a nie zabudowy śródmiejskiej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 P.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 P.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 P.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 P.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 P.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu , stosownie do art. 151 P.p.s.a.

Mając na uwadze okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że nie wszystkie konieczne elementy stanu faktycznego zostały prawidłowo przez organy ustalone, z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu, który mógł wpłynąć na wynik sprawy.

Sąd nie kwestionuje prawidłowości postanowienia o wznowieniu postępowania, wobec zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i terminowości złożenia podania o wznowienie postępowania.

Rację ma Wojewoda stwierdzając, że Organ rozstrzygający o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę, obowiązany jest ocenić, na podstawie części opisowej i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt. 9 Prawa budowlanego), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1422). Projektowana zabudowa winna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie. Obowiązkiem organu jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a nadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2011 r. sygn. akt II OSK 1138/10 - LEX nr 1083543). Projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać dane pozwalające organowi stwierdzić spełnienie wymogu określonego w § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Analiza spełnienia wymogu zapewnienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń mieszkalnych powinna być sporządzona przez projektanta i stanowić element opisu projektu zagospodarowania terenu. Do obowiązku projektanta projektu budowlanego, zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 p.b., należy bowiem nie tylko opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, ale również wyjaśnienie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań.

Stosownie do treści art. 35 ustawy Prawo budowlane, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ ma wynikający z ust. 1 pkt 2 powołanego przepisu obowiązek sprawdzenia m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Do tych przepisów zalicza się rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

W § 12 rozporządzenia zostały określone warunki usytuowania budynków w stosunku do granicy z działką sąsiednią, mające na celu zapewnienie podstawowych warunków użytkowych i bezpieczeństwa w zabudowie, w korelacji do innych przepisów rozporządzenia, dotyczących oświetlenia dziennego pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 13) i nasłonecznienia określonych pomieszczeń (§ 60) oraz bezpieczeństwa pożarowego (§ 271 i 273), z uwzględnieniem prawidłowości zabudowy danej działki oraz obszaru jej oddziaływania na teren działek sąsiednich.

Przedmiotowy budynek zaprojektowany został w granicy z sąsiednią działką nr ewid. 933. Wskazać należy w tym miejscu, że możliwość zabudowy w granicy z działką sąsiednią jest wyjątkiem od reguły, w myśl której sytuowanie budynku powinno następować w pewnej odległości od granicy z działką sąsiednią. Zasadą jest, w myśl § 12 ust. 1, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

Przepisy dopuszczają w tym zakresie wyjątki zawarte w § 12 ust. 2 i 3.

Zapis § 12 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia stanowi: "sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Dla obszaru, na którym położona jest działka nr ewid. 932 w S. obowiązują ustalenia Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego osiedla "[...]" w S., zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 19 września 2008 r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa Nr [....], poz. [...] z dnia 24 października 2008 r.

Teren oznaczony jest symbolem 31 [...] - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.

Zgodnie z zapisami tego planu w § 12 - dla wszystkich terenów oznaczonych symbolem literowym [...], przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną obowiązują następujące ustalenia:

- § 12 pkt 5 - dopuszcza się lokalizację budynków mieszkalnych bezpośrednio przy granicy działki, jeżeli jej szerokość jest równa lub mniejsza niż 16,0 m oraz w zbliżeniu do granicy działki jeżeli szerokość działki jest równa lub mniejsza niż 18,Om. Tu należ wskazać, że szerokość działki nr ewid. 932 wynosi 12,0 m.

- § 12 pkt 7 lit. a, d, e - zgodnie z którymi: linie zabudowy obowiązują zgodnie z przebiegiem oznaczonym na rysunku planu, przy czym : obowiązujące linie zabudowy dotyczą lokalizacji nowych budynków mieszkalnych a dla pozostałych kubaturowych obiektów budowlanych są liniami nieprzekraczalnymi; w linii zabudowy obowiązującej należy lokalizować budynki ścianą zewnętrzną bryły głównej budynku z możliwością wysunięcia nie więcej niż o 2,Om poza tą linię takich elementów budynku jak ganki (wiatrołapy), wykusze, schody, podesty, balkony, zadaszenia wejściowe i okapy; w przypadku przebiegu oznaczonej na rysunku planu linii zabudowy pod kątem w stosunku do granicy działki, budynki należy lokalizować narożem w linii zabudowy i w układzie równoległym do granicy działki.

- § 43 a w szczególności § 43 ust. 3 w którym określono zasady zabudowy i zagospodarowania działek:

1) lokalizacja budynków mieszkalnych wyłącznie jako wolnostojących lub bliźniaczych,

2) wielkość powierzchni zabudowy do powierzchni działki nie więcej niż 25%,

3) udział powierzchni biologicznie czynnej nie mniej niż 70% powierzchni działki,

4) cechy budynków mieszkalnych i mieszkalno-usługowych :

a) budynki o nie więcej niż 2 kondygnacjach nadziemnych, w tym druga lokalizowana w poddaszu,

b) dachy o schemacie dwuspadowym lub wielospadowym, z ewentualnymi naczółkami i facjatami,

c) kąt nachylenia głównych połaci dachowych w granicach od 25 do 45°.

d) dachy o symetrycznych spadkach głównych połaci,

e) kierunek głównych kalenic równoległy do frontu działki,

f) pokrycie dachu w kolorze naturalnej ceramiki lub bordowe,

g) zakaz stosowania kolorystyki elewacji o jaskrawej barwie.

W przedmiotowej sprawie, projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny usytuowano narożem w obowiązującej linii zabudowy, oznaczonej graficznie na rysunku planu, a także w odległości 4,0 m od granicy z sąsiednią działka budowlaną o nr ewid. 931 i równolegle do tej granicy oraz bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działka budowlaną o nr ewid. 933.

Warunki wynikające z ustaleń obowiązującego planu miejscowego, w przedmiotowej sprawie zostały spełnione.

Według projektu budowlanego ściana budynku mieszkalnego usytuowana w granicy z działką nr ewid. 933, stanowi ściany oddzielenia przeciwpożarowego spełniającą wymogi § 235 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Wojewoda zakwestionował zalegająca w aktach dokumentację, stanowiąca uzupełnienie projektu budowlanego z analizą zacienienia i nasłonecznienia działki nr 933 przedłożone na skutek wydania przez organ I instancji postanowienia z dnia 28 grudnia 2016 r.

Autorka tej dokumentacji wskazała, że z analizy mapy dla celów projektowych wynika, że budynek na działce nr 933 usytuowany jest w odległości 3,5 m od działki inwestorki i dlatego założyła ona, że zgodnie z warunkami technicznymi ściana tego budynku – P.P. S. jest ścianą pełną, bez otworów drzwiowych i okiennych.

Stwierdzenie istnienia okna w ścianie wschodniej budynku na działce nr 933 nie wpłynęło na wnioski autora projektu.

Przywołała ona, że zachodnia ściana istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. 933 obr. [....], zostanie zacieniona, jednak zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690) rozdział 2. Oświetlenie i nasłonecznienie §60, zapewniony jest warunek czasu nasłonecznienie przez co najmniej 3 godziny w pokoju mieszkalnym. Warunek ten jest spełniony, ponieważ w pokoju mieszkalnym oprócz zacienionego przez projektowany budynek okna od strony zachodniej znajduje się w pomieszczeniu okno w ścianie południowej. Okno to i jego wymiary zostały przedstawione na rysunku zgodnie z projektem technicznym i wizją lokalną na miejscu.

Według przedstawionej graficznie analizy, pomieszczenie jest naświetlone co najmniej przez czas 8 godzin dziennie dnia 21marca i 21 września, co spełnia warunek wymaganego czasu nasłonecznienia wg. Rozdziału 2 § 60 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690).

Stwierdzono także, że okno znajdujące się w ścianie południowej samodzielnie zapewnia warunek oświetlenia naturalnego zgodnie z §57 omawianego rozporządzenia, tj. "w pomieszczeniu przeznaczonym na pobyt ludzi stosunek powierzchni okien, liczonej w świetle ościeżnic; do powierzchni podłogi powinien wynosić co najmniej 1:8".

W analizie przyjęto rozmieszczenie i rozmiar okien na podstawie projektu technicznego budynku istniejącego oraz wizji lokalnej. Do kalkulacji przyjęto okna wyłącznie w ścianie południowej budynku - okno zacienione zostało pominięte w obliczeniach.

• 90x235cm - 2sztuki; powierzchnia jednego okna liczona w świetle ościeżnic wynosi 1.505m2

• 150x235cm - jedna sztuka; powierzchnia okna liczona w świetle ościeżnic wynosi 2,795m2

Suma powierzchni okien wynosi:

2szt.xl,505m2+ lszt.x2,795 = 5,805m2 - suma powierzchni okien w pokoju w ścianie południowej

Aby warunek był spełniony powierzchnia pokoju nie powinna przekraczać 46,44m2 (8x5,805m2).

Powierzchnia salonu i jadalni, co do którego jest wnoszone niedostateczne doświetlenie wynosi 27,58 m2. Wobec powyższego warunek dotyczący oświetlenia naturalnego jest spełniony.

Stwierdzono, że okno znajdujące się w ścianie południowej budynku umiejscowionego na działce nr ewid. 933, zapewnia oświetlenie naturalne pomieszczenia, a odległość pomiędzy budynkami z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów nie uniemożliwia naturalnego oświetlenie pomieszczeń zgodnie z §13 - warunek konieczny nasłonecznienia pomieszczenia spełniają okna w ścianie południowej.

Wobec powyższego usytuowanie projektowanego budynku na działce nr ewid. 932 jest wg projektanta zgodne z wymaganiami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U. Nr 75, poz. 690).

Wojewoda w swojej decyzji także ustalił na podstawie uzupełnionego materiału dowodowego w postaci projektu budowlanego budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 933, że w ścianie bocznej (zachodniej) znajduje się otwór okienny w salonie, jadalni.

Przyjął on, że z projektu zagospodarowania działki i projektu budowlanego wynika, że budynek mieszkalny jednorodzinny został zaprojektowany w granicy z działką nr ewid. 933 w odległości od 3,50m do 4,30m od istniejącego na działce nr ewid. 933 budynku mieszkalnego jednorodzinnego; 4,0 m od granicy z działką nr ewid. 931 i 8,0m od budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na tej działce. Przy wysokości projektowanego budynku od poziomu terenu do kalenicy 9,12m, odległość do budynku usytuowanego na działce nr ewid. 933 nie jest większa niż wysokość przesłaniania, mierzona od poziomu dolnej krawędzi okien budynków przesłanianych jednorodzinnych do krawędzi przesłaniających (ok. 4,0m + l,34m = 5,34m), przy uwzględnieniu różnic poziomu terenu przy budynku przesłaniającym (159,30m npm) i budynku przesłanianym (160,10 m npm). Wobec powyższego stwierdził, że został naruszony warunek dotyczący naturalnego oświetlenia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, zawarty w § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przywołał też treść projektu budowlanego w pierwotnej wersji - w na stronie 2 - opis techniczny do projektu zagospodarowania dz. nr ewid. 932, znajduje się zapis: "usytuowanie budynku w żaden sposób nie wpływa na zacienienie działek sąsiednich. Budynek usytuowany na działce nr ewid. 933 i 934 o konstrukcji murowanej od strony działki w opracowaniu nie posiada otworów okiennych. Również na projekcie zagospodarowania sporządzonym w skali 1:500 widnieje zapis "ściana oddzielenia ppoż", jako odnośnik do ściany budynku projektowanego usytuowanego w granicy z działką nr ewid. 932 i ściany budynku istniejącego na działce nr ewid. 933 od strony działki nr ewid. 832.

Ponadto na stronie 9 projektu znajduje się zapis: "przeprowadzono analizy, z których wynika, że projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny: 1) nie spowoduje ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy działki nr 933, 2) nie będzie powodował ograniczenia w naturalnym oświetleniu na działce nr ewid. 933 o czym mowa w § 13 ww. rozporządzenia oraz w dostępie do tej działki światła dziennego i słońca".

Przytoczone ustalenia Wojewody abstrahują od treści uzupełnionego projektu budowlanego. Uzupełniony projekt budowlany zawierał bowiem informację o oknie w ścianie zachodniej budynku P.P. S.. Zawierał także wyjaśnienie, że okno to będzie zacieniane przez budynek inwestora – przy ustaleniu nasłonecznienia pokoju w ogóle nie wzięto go pod uwagę. Autorka projektu przyjęła, że spełnienie wymagań z § 57 i 60 Rozporządzenia jest wystarczające dla przyjęcia, że nie zostały naruszone wymogi z § 13 ust. 1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia. Wojewoda prawidłowo obliczył, że nie jest zachowana linijka słońca opisana w § 13 ust. 1 pkt 1a Rozporządzenia. Fakt zacienienia okna i naruszenia linijki słońca ustalił jednak już organ I instancji. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Wojewoda nie odniósł się do argumentacji organu I instancji, co przesądza o naruszeniu art. 7, art. 77, art. 107 § 3 K.p.a. Milczał także co do podniesionej w odwołaniu kwestii zabudowy śródmiejskiej z § 13 ust. 4 Rozporządzenia podniesionej w odwołaniu co należy wyjaśnić. Ustalenia Wojewody co do usytuowania budynku P.P. S. i odległości od granicy z działką nr 932 czynią też wielce prawdopodobnym twierdzenie skarżącej, że okno w zachodniej ścianie budynku położonego na działce nr 933 znajduje się w odległości mniejszej niż 4m od granicy z działką nr 932, z naruszeniem § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, sprzecznie z pozwoleniem na budowę.

Zweryfikowanie faktycznej odległości okna we wschodniej ścianie budynku P.P. S. od granicy z działką nr 932 będzie obowiązkiem Wojewody w ponownym postępowaniu. Z całą pewnością należy ustalić czy doszło do naruszenia § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia.

Wyjaśnienie legalności istnienia tego okna ma kluczowe znaczenie w sprawie.

Gdyby okazało się, że okno to zostało wykonane w ścianie zbliżonej do granicy, sprzecznie z zatwierdzonym projektem budowlanym i § 12 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia, to fakt ten nie może mieć wpływu na legalną zabudowę na działce skarżącej. Osoba budująca "nielegalnie", choćby w tak niewielkim zakresie jak P.P. S., nie może "wymuszać" konsekwencji swojego działania na inwestorze, który chce legalnie zrealizować swoje uprawnienia.

Zgodnie z przepisami w ścianie zbliżonej do granicy sąsiada w odległości mniejszej niż 4m nie powinno być okien. Gdyby tego okna nie było ustałaby przyczyna wskazana przez Wojewodę jako przeszkoda do zatwierdzenia projektu budowlanego skarżącej, tj. naruszenie § 13 Rozporządzenia.

Kwestią legalności okna w ścianie zachodniej budynku P.P. S. organ może ustalić samodzielnie bez konieczności zwracania się do organów nadzoru budowlanego (tak słusznie w podobnej sprawie NSA w wyroku z dnia 26 sierpnia 2016 r., II OSK 2934/14).

Niezależnie od powyższego Sąd zauważa w unormowaniu § 13 rozporządzenia [z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690)] nie chodzi tylko o wyznaczenie fizycznej odległości pomiędzy dwoma istniejącymi przedmiotami (odległości wznoszonego budynku od innych obiektów), ale przepis ten należy odczytywać także, a może nawet przede wszystkim w kontekście ochrony praw podmiotowych właścicieli przyległych nieruchomości. Zastosowanie wyłącznie wykładni gramatycznej § 13 Rozporządzenia prowadzi do uprzywilejowania tego z właścicieli (lub innych podmiotów mających prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), który pierwszy uzyska uprawnienie do rozpoczęcia budowy. Taka interpretacja powyższego przepisu pozostaje zaś w sprzeczności z zasadą równości wobec prawa, o której mowa w art. 32 Konstytucji, oraz z zasadą równej dla wszystkich ochrony własności wynikającej z art. 64 Konstytucji.

Rację ma Wojewoda przywołując wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2009 r., sygn. akt II OSK 1277/08 i stwierdzając, że zasada równej ochrony prawa własności wymaga, aby każdy właściciel nieruchomości w procesie inwestycyjnym w miarę możliwości miał takie same prawa. W wyroku tym opowiedziano się za szerszym, niż wskazywałaby na to wykładnia gramatyczna, stosowaniem § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. za czym przemawia też to, że jest to przepis wykonawczy do ustawy, co nakazuje wykładanie go przez pryzmat przepisów tej ustawy. Prawo budowlane zaś nie różnicuje zakresu ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, gdy mówi o konieczności ich uwzględniania podczas procesu inwestycyjnego, (art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb). Wskazano także, iż "podstawowym celem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie harmonijnego wykonywania najszerszego prawa do korzystania z nieruchomości, jakim jest prawo własności. Istotnym elementem prawa sąsiedzkiego jest zapewnienie mechanizmów ochrony prawa własności, zagrożonego następstwami wykonywania prawa własności przez właściciela innej (sąsiedniej) nieruchomości. Prawo własności jest prawem konstytucyjnym (art. 64 ust. 1 Konstytucji) i ochrona ta jest dla wszystkich równa (art. 64 ust. 2 Konstytucji). Zasada równej dla wszystkich ochrony własności jest elementem zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 ust. 1 Konstytucji). W zgodzie z tymi konstytucyjnymi zasadami powinny być wykładane przepisy Prawa budowlanego, które mają wpływ na prawa sąsiedzkie".

Nie bez znaczenia są tuprzepisy ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz. 717 ze zm.), które również mają istotne znaczenie dla prawa sąsiedzkiego. Przyjmuje się bowiem, że m.in. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego określa społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości, o którym mowa w podstawowym dla prawa sąsiedzkiego art. 144 k.c. (Stanisław Rudnicki Sąsiedztwo nieruchomości. Problematyka prawna. Zakamycze 1998 r. str. 26-28). W obecnym stanie prawnym społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości określać będzie też, wynikająca z art. 61 ust. 1 powołanej ustawy zasada dobrego sąsiedztwa, która stanowi podstawę wydania decyzji o warunkach zabudowy, gdy brak obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jeżeli zatem przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czy to poprzez ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czy też poprzez zasadę dobrego sąsiedztwa określają dla sąsiednich nieruchomości takie samo społeczno-gospodarcze przeznaczenie, to ich właściciele winni mieć równe prawo do ich zagospodarowania.

Za szerszym niż wskazywałaby na to wykładnia gramatyczna stosowaniem § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przemawia też to, że jest to przepis wykonawczy do prawa budowlanego, co nakazuje wykładać go przez pryzmat przepisów tej ustawy. Prawo budowlane nie różnicuje zaś zakresu ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich, gdy mówi o konieczności ich uwzględnienia podczas procesu inwestycyjnego (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).

Jest to kluczowa kwestia w kontrolowanej sprawie, gdyż zabudowa bardzo wąskiej działki inwestora jest możliwa wyłącznie w granicy. W sytuacji istnienia wcześniejszej zabudowy na sąsiednich działkach może to prowadzić zawsze do sprzeczności z warunkami techniczno – budowlanymi zamierzonej inwestycji. Przepisy prawa budowlanego należy w takiej sytuacji wykładać w sposób, który zapewni wolność zabudowy i poprawienie słusznych interesów właścicieli działek przeznaczonych pod budowę, niezależnie od tego, który z nich pierwszy zrealizował inwestycję.

MPZP aktualnie obowiązujący dopuszcza zabudowę działki inwestora w granicy.

Kwestia, czy samo zacienienie jednego, niejedynego przecież okna w pokoju dziennym sąsiada przy spełnieniu warunków z § 57 i 60 Rozporządzenia przesądza automatycznie o naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. nie jest tak oczywista jak chce Wojewoda. Jak zauważył to NSA w wyroku z dnia 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II OSK 1020/15 niewielki zakres zaniedbania budynku sąsiedzkiego nie pozwala uznać, że przy wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę doszło do rażącego naruszenia § 13 Rozporządzenia. W sprawie tej dokonano oceny skutków niewątpliwego naruszenia normy § 13 Rozporządzenia.

Wskazano, że w sprawie została sporządzona ekspertyza techniczna w zakresie zgodności projektu budowlanego z wymogami dotyczącymi naturalnego oświetlenia i nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych budynku skarżącej. Wynika z niej, że fragment okapu budynku inwestora przesłania jedno z trzech okien pokoju znajdującego się w budynku na działce nr 933. Takie naruszenie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał za nie wywołujące skutków społecznych, które nie mogą być zaakceptowane z punktu widzenia praworządności, co Sąd, Wojewoda i NSA zaaprobowały.

W sprawie tej przy naruszeniu § 13 Rozporządzenia oceniono de facto skutki naruszenia tej normy. Takiej oceny dokonała także autorka uzupełniającego projektu budowlanego i analizy zacienienia, dokonał jej także organ I instancji. Wojewoda uchylił się od tego obowiązku wadliwie przyjmując, że naruszenie § 13 Rozporządzenia równa się naruszeniu art. 5 ust. 1 pkt 9 p.b. i skutkuje odmowa pozwolenia na budowę.

Rzeczą Wojewody będzie więc zbadanie przy ważeniu interesów obu stron skutków ewentualnego niespełnienia kryteriów z § 13 Rozporządzenia projektowanej inwestycji i ocenę ewentualnie tego odstąpienia w okolicznościach sprawy przez pryzmat interesów obu stron.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ będzie miał na względzie treść niniejszego uzasadnienia.