Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 34/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 54 par. 3, art. 134 par. 2, art. 135, art. 151, art. 161 par. 1 pkt 3, art. 201 par. 1, art. 205 par. 2 i par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 2 ust. 2, par. 14 ust. 2 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 163 poz 1349
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skarg "A" Sp. z o.o. [...] postanowienia Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oraz z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność odwołania oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego [...] z dnia [...] r. o nr [...] i umorzenia postępowania w sprawie I. umarza postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi "A" sp. z o.o. [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] r. o nr [...]; II. oddala skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] r. o nr [...]; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej [...] na rzecz skarżącej Spółki "A" sp. z o.o. [...] kwotę [...] zł ([...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania ze skargi na postanowienie Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia [...] r. o nr [...].


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] kwietnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zawiadomił Spółkę z o.o. "[...]" z siedzibą we [...] o wyrejestrowaniu z Krajowego Rejestru Automatów do Gier ("KRAG") automatu do gier o niskich wygranych, o numerze fabrycznym [...] i numerze poświadczenia rejestracji [...]. W piśmie tym organ wyjaśnił, że wskazanej czynności dokonał w związku z utratą ważności poświadczenia rejestracji wskazanego automatu, w trybie określonym w § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz.U. Nr 102, poz. 946 ze zm.; dalej: rozporządzenie MF z 2003 r.), zgodnie z którym, poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1 b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. Nr 4, poz. 27 ze zm.; dalej: ustawa z 1992r.). Organ stwierdził, że zezwolenie na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych (art. 24 ust. 1b ustawy z 1992 r.), w oparciu o które dokonano rejestracji wspomnianego automatu do gier, utraciło ważność. Tym samym z mocy prawa, wraz z wygaśnięciem zezwolenia, utraciło ważność poświadczenie jego rejestracji.

W dniu [...] maja 2011 r. Spółka z o.o. "[...]" skierowała do Dyrektora Izby Celnej w [...], za pośrednictwem Naczelnika Urzędu Celnego w [...], pismo oznaczone jako "odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nr [...]", w którym strona zaskarżyła tę decyzję w całości oraz wniosła o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Wskazanej decyzji Spółka zarzuciła:

1) naruszenie art. 92 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 Konstytucji, ewentualnie także art. 143 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. 2009 r., Nr 201, poz. 1540 ze zm.) przez zastosowanie w sprawie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MF z 2003 r., mimo że zostało ono w tym zakresie wydane bez upoważnienia ustawowego,

2) ewentualnie - z zastrzeżeniem punktu 1 powyżej - naruszenie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MF z 2003 r. przez orzeczenie o wygaśnięciu rejestracji automatu, mimo że nie wygasło zezwolenie, w oparciu o które jest on użytkowany,

3) naruszenie art. 128 oraz art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: o.p.) przez orzeczenie w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej, mimo braku podstaw prawnych w tym zakresie w o.p. ani też w przepisach ustaw podatkowych,

4) naruszenie art. 210 § 1 pkt 4, pkt 7, § 4 i § 5 w związku z art. 120 i art. 121 § 1 o.p. przez wydanie decyzji niezawierającej wszystkich elementów wymaganych wspomnianymi przepisami oraz wprowadzające w błąd oznaczenie pisma,

5) rażące naruszenie art. 121 § 1, art. 123 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 i 3 o.p. poprzez prowadzenie zamiast postępowania w przewidzianym przepisami o.p., innego, nieformalnego postępowania, w wyniku którego Skarżąca zostaje pozbawiona prawa do korzystania i eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych, a jednocześnie Skarżąca została pozbawiona prawa do czynnego udziału w postępowaniu zgodnie z przepisami o.p. oraz poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej,

6) rażące naruszenie art. 2, art. 20, art. 22 Konstytucji RP oraz art. 7, art. 87ust. 1 oraz art. 92 ust.1 Konstytucji RP poprzez przyjęcie takiej praktyki stosowania przepisów prawa, która narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa, zasadę pewności prawa, zasadę ochrony praw nabytych oraz ochrony interesów w toku, a także opiera się na przesłance nie wynikającej z przepisu prawa, lecz stanowiącej przejaw wykładni prawotwórczej § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MF z 2003 r.

Uzasadniając odwołanie Spółka wskazała, że pomimo nie nazwania pisma z dnia [...] kwietnia 2011 r. decyzją, wykazuje ono minimum elementów wystarczających do uznania go za decyzję w rozumieniu art. 207 § 1 o.p., albowiem zawiera: oznaczenie organu wydającego akt (Naczelnik Urzędu Celnego), adresata aktu (Skarżąca), rozstrzygnięcie o istocie sprawy (tj. dorozumiane orzeczenie o "utracie ważności" poświadczenia rejestracji automatu do gier) oraz podpis i pieczęć osoby działającej w imieniu organu. Dodatkowo, doręczona Spółce "informacja" posiadała elementy uzasadnienia, w szczególności: wskazanie właściwości organu do podjęcia rozstrzygnięcia, określenie podstawy prawnej, określenie podstawy faktycznej, opis subsumcji podstawy faktycznej pod normę prawną i określenie rozstrzygnięcia o charakterze deklaratoryjnym. Wobec powyższego stwierdziła, że gdy pismo organu jest decyzją, Spółka została uprawniona do jego zaskarżenia.

Jednocześnie z powyższym odwołaniem Spółka w dniu [...] maja 2011 r. złożyła, z ostrożności procesowej, do Naczelnika Urzędu Celnego w [...] pismo, w którym wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa w "informacji" z dnia [...] kwietnia 2011 r. w zakresie objętym w/w odwołaniem.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], na podstawie art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 oraz art. 219 o.p., Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu stwierdził niedopuszczalność odwołania. Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że podstawowym warunkiem dopuszczalności odwołania jest istnienie decyzji organu I instancji. W ocenie Dyrektora Izby Celnej wyrejestrowując w systemie KRAG przedmiotowy automat do gier o niskich wygranych, Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nie wydał decyzji, lecz pismem informującym zawiadomił Spółkę o dokonaniu tej czynności. Dopóki zatem nie zostanie wydana decyzja przez organ I instancji i nie wejdzie ona do obrotu prawnego, odwołanie od niej nie jest dopuszczalne. W takiej sytuacji nie ma przesłanek ku temu, aby rozpatrzyć odwołanie Spółki, ponieważ z przyczyn przedmiotowych jest ono niedopuszczalne.

W skardze z dnia [...] sierpnia 2011 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu Spółka z o.o. "[...]" reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła w/w postanowieniu Dyrektora Izby Celnej w Poznaniu naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 228 § 1 pkt 1 o.p. poprzez bezpodstawne uznanie, iż zaskarżona odwołaniem "informacja" Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nie jest decyzją w rozumieniu o.p. i w konsekwencji orzeczenie o niedopuszczalności złożonego odwołania, oraz art. 124 w związku z art. 121 § 1 o.p. poprzez faktyczny brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że doręczone jej pismo Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. posiadało wszystkie elementy niezbędne do uznania go za decyzję administracyjną. W szczególności obejmowało ono rozstrzygnięcie, którym organ stwierdził w sposób jednoznaczny wygaśnięcie rejestracji przedmiotowego automatu należącego do Spółki. Mając na względzie powyższe Spółka uznała, iż jest uprawniona do zaskarżenia w/w decyzji poprzez złożenie odwołania. W konkluzji Skarżąca stwierdziła, iż Dyrektor Izby Celnej oczywiście bezzasadnie stwierdził niedopuszczalność odwołania, czym naruszył przepis art. 228 § 1 pkt 1 o.p., co w konsekwencji doprowadziło do nierozpatrzenia odwołania i pozostawienia w obrocie prawnym oczywiście wadliwej decyzji organu I instancji.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Pismem procesowym z dnia [...] lutego 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu wniósł o umorzenie postępowania z powodu uwzględnienia skargi w trybie autokontroli. Do pisma organ dołączył postanowienie autokontrolne z dnia [...] lutego 2012 r., nr [...], wydane na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.), którym uchylił zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu postanowienia autokontrolnego organ stwierdził, iż uznaje zarzuty skargi za zasadne.

Pismem z dnia [...] lutego 2012 r. pełnomocnik Skarżącej zakwestionował prawidłowość "uwzględnienia skargi w całości" przez Dyrektora Izby Celnej z uwagi na rażące wady prawne postanowienia autokontrolnego. Jego zdaniem, organ nie może w kwestii formalnej, będącej przedmiotem niniejszej sprawy, orzec w drodze postanowienia jednocześnie o uchyleniu decyzji merytorycznej oraz o umorzeniu postępowania w sprawie. Działanie takie w istocie zmierza do wytworzenia całkowicie niejasnej sytuacji prawnej Skarżącej zamiast usunięcia oczywistego naruszania prawa przez organ administracji, a więc przez swoją wadliwość pozornego tylko usunięcia naruszenia prawa i pozornego tylko uwzględnienia skargi. W ocenie pełnomocnika, organ, działając w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., powinien - "uwzględniając skargę w całości" - uchylić swoje postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., zgodnie z żądaniem skargi, a następnie po rozpoznaniu istoty sprawy wydać odpowiednią decyzję merytoryczną.

Ustosunkowując się do powyższego pisma, Dyrektor Izby Celnej w piśmie z dnia [...] marca 2012 r. wskazał, że jego działanie w żaden sposób nie ma na celu wytworzenia niejasnej sytuacji prawnej Skarżącej. Podkreślił, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nie tylko przychylił się do stanowiska Spółki zawartego w skardze, ale także usunął z obrotu prawnego decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. i umorzył postępowanie w sprawie, a zatem rozstrzygnął tak, jak od początku żądała tego Skarżąca w odwołaniu z dnia [...] maja 2011 r. Ponadto podkreślił, iż z uzasadnienia postanowienia autokontorolnego wynika jednoznacznie, iż Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu uznał informację Naczelnika Urzędu Celnego w [...] za decyzję administracyjną i jednocześnie uznał jej wydanie za naruszenie prawa, podkreślając, że wygaśnięcie zezwolenia, w oparciu o które dokonano rejestracji przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych, nie może przesądzać o utracie ważności poświadczenia rejestracji takiego urządzenia.

Skargą z dnia [...] marca 2012 r. w sprawie I SA/Po 390/12 Spółka wniosła o uchylenie w całości, ewentualnie stwierdzenie nieważności postanowienia autokontrolnego z dnia [...] lutego 2012 r., zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 207 § 1 i § 2 w zw. z art. 208 § 1 i art. 216 § 1 i 2 i art. 226 § 1 o.p. poprzez orzeczenie postanowieniem o uchyleniu decyzji organu I instancji oraz o umorzeniu postępowania w sprawie, które to rozstrzygnięcia mogą zostać wydane jedynie w drodze decyzji, oraz art. 120 i art. 121 § 1 o.p. - poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które jedynie w sposób pozorny usuwa rażące naruszenie prawa organu administracji i jedynie w sposób pozorny jest zgodne z interesem Skarżącej. W uzasadnieniu Spółka stwierdziła, że organ administracji nie może w kwestii formalnej, będącej przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem pod sygn. I SA/Po 34/12, orzec w drodze postanowienia jednocześnie o uchyleniu decyzji merytorycznej oraz o umorzeniu postępowania w sprawie. Jej zdaniem, wydanie takiego rozstrzygnięcia świadczy o braku elementarnej wiedzy z zakresu procedury administracyjnej. To z kolei, doprowadziło do wytworzenia całkowicie niejasnej sytuacji prawnej Skarżącej, albowiem organ zamiast usunąć oczywiste naruszenie prawa, w istocie dokonał tylko pozornego usunięcia naruszenia prawa. W ocenie Spółki, organ, działając w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a., powinien - "uwzględniając skargę w całości" - uchylić swoje postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., zgodnie z żądaniem skargi, a następnie po rozpoznaniu istoty sprawy wydać odpowiednią decyzję merytoryczną.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że jego działanie w żaden sposób nie ma na celu wytworzenia niejasnej sytuacji prawnej Skarżącej. Podkreślił, iż postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r., nie tylko przychylił się do stanowiska Spółki zawartego w skardze z dnia [...] sierpnia 2011 r. (będącej przedmiotem sprawy o sygnaturze I SA/Po 34/12 – dop. Sądu), ale także usunął z obrotu prawnego decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. i umorzył postępowanie w sprawie, a zatem rozstrzygnął tak, jak od początku żądała tego Skarżąca w odwołaniu z dnia [...] maja 2011 r. Wskazał również, iż uwzględnienie w ramach autokontroli skargi na decyzję, nie może wyłącznie ograniczyć się do uchylenia tego aktu, albowiem na organie ciąży obowiązek orzeczenia w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej bądź przez jej rozstrzygnięcie co do istoty (uchylając w razie potrzeby decyzję wydaną w pierwszej instancji), bądź przez umorzenie postępowania. Ponadto podkreślił, iż z uzasadnienia postanowienia autokontrolnego wynika jednoznacznie, iż Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu uznał informację Naczelnika Urzędu Celnego w [...] za decyzję administracyjną i jednocześnie uznał jej wydanie za naruszenie prawa, podkreślając, że wygaśnięcie zezwolenia, w oparciu o które dokonano rejestracji przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych, nie może przesądzać o utracie ważności poświadczenia rejestracji takiego urządzenia. Odnosząc się do drugiego zarzutu organ stwierdził, iż art. 54 § 3 p.p.s.a. nie określa prawnych form uwzględnienia skargi. Odwołując się natomiast do orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazał, że dla charakteru prawnego danego aktu jako decyzji nie ma znaczenia użycie nazwy, jeżeli jest to akt rozstrzygający merytorycznie indywidualną sprawę. Pisma zawierające rozstrzygnięcia w sprawie załatwianej w drodze decyzji są decyzjami, nawet, jeżeli nie mają w pełni formy określonej w art. 210 § 1 o.p., a decydującym kryterium w tym zakresie jest posiadanie minimum elementów niezbędnych dla zakwalifikowania ich za decyzję.

Postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. Sąd na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. zarządził połączenie spraw o sygnaturach I SA/Po 34/12 i I SA/Po 390/12 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Przesłanką umorzenia postępowania sadowoadministracyjnego z punktu 1 wyroku było w ocenie Sądu prawidłowe rozstrzygnięcie autokontrolne organu wydane w dniu [...] lutego 2012 r. Dlatego też w pierwszej kolejności należy ocenić legalność i dopuszczalność wydania drugiego z zaskarżonych postanowień.

Na wstępie wskazać należy, iż podstawę prawną postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r. stanowił przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. Z jego treści wynika, iż organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W przepisie tym została zatem dopuszczona przez ustawodawcę możliwość podjęcia przez organ administracji działania w trybie tzw. samokontroli. W odniesieniu do skarg dotyczących aktów zaskarżonych następnie do sądu administracyjnego, działanie to sprowadza się do wydania w trybie tego przepisu nowego aktu, który jest rozstrzygnięciem podjętym w tej samej sprawie i w tym samym postępowaniu administracyjnym. Zastępuje on zaskarżony akt, w związku z czym przysługuje od niego skarga do sądu administracyjnego. Zważywszy, że uwzględnienie skargi w trybie autokontroli z reguły powoduje, iż postępowanie w sprawie staje się bezprzedmiotowe, podlega ono umorzeniu przez Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Podkreślenia wymaga, że specyfika trybu "autokontroli" polega na tym, iż organ administracji ma możliwość weryfikacji własnego działania bez potrzeby rozpatrywania sprawy przez sąd administracyjny. Autokontrola prowadzi zatem do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. Zaznaczyć również trzeba, iż organ, działając na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., jest związany treścią skargi. Oznacza to, że organ musi uwzględnić skargę w całości, a więc orzec zgodnie z treścią żądania strony zawartego w skardze. To z kolei wyklucza możliwość niepełnego czy też wybiórczego uwzględnienia skargi. Podkreślić także należy, iż organ korzystając z autokontroli nie może ograniczyć się do stwierdzenia, iż "uwzględnia skargę w całości". Uzasadnienie rozstrzygnięcia autokontrolnego powinno w sposób nie budzący najmniejszych wątpliwości wyjaśnić motywy, którymi kierował się organ zmieniając swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, a przede wszystkim powinno z niego wynikać, iż organ uznał za uzasadnione zarówno zarzuty oraz wnioski skargi, jak i wskazaną w niej podstawę prawną. Podnieść także trzeba, iż uwzględnienie skargi w ramach autokontroli nie może ograniczyć się wyłącznie do uchylenia zaskarżonego aktu, albowiem organ ma obowiązek orzec w sposób ostateczny w sprawie administracyjnej bądź przez jej rozstrzygnięcie co do istoty (uchylając w razie potrzeby decyzję wydaną w pierwszej instancji), bądź przez umorzenie postępowania (por: wyrok NSA z dnia 5 lutego 2008r., sygn. akt I OSK 581/07; wyrok WSA w Łodzi z dnia 20 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Łd 92/12; wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 373/04; wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 stycznia 2010r., sygn. akt II SA/Lu 655/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 lutego 2004r., sygn. akt III SA 1804/02, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Godzi się także zauważyć, że przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. stanowi samodzielną podstawę postępowania prowadzonego w ramach autokontroli. Ma to istotne znaczenie przy ustalaniu kryteriów kontroli wykonywanej przez organ administracji w ramach cytowanego przepisu. W doktrynie i w judykaturze wskazuje się, że skoro w ramach procedury "samokontroli" organ administracji rozważa możliwość "uwzględnienia skargi", to kryteria tej oceny powinny odpowiadać kryteriom stosowanym przez sąd administracyjny (patrz: A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 203; por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2005r., sygn. akt I SA/Wa 735/04; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 grudnia 2005r., sygn. akt VII SA/Wa 851/05). Oznacza to, że organ jest uprawniony i zobowiązany dokonać autokontroli zgodnie z postanowieniami art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a więc wyłącznie "pod względem zgodności z prawem". W piśmiennictwie wyraża się także pogląd, iż organ administracji dokonujący autokontroli nie jest związany granicami skargi (patrz: T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 288; A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o ..., s. 203). Niezwiązanie organu granicami skargi uzasadnia przyjęcie, że organ ten stosuje również art. 135 p.p.s.a. Jednakże zakres stosowania w ramach autokontroli art. 135 p.p.s.a. jest ograniczony. Zaznaczyć bowiem należy, że sprawą wyznaczającą w tym wypadku granice orzekania organu będzie "każda kwestia, którą przepisy prawa materialnego bądź procesowego czynią odrębnym przedmiotem postępowania jurysdykcyjnego" (T. Kiełkowski, Uprawnienie autokontrolne organu administracji w postępowaniu sądowoadministracyjnym, PS 2004, nr 7-8, s. 187).

Koncentrując się zatem na ocenie legalności zaskarżonego postanowienia autokontrolnego, należy stwierdzić, iż odpowiada ono wymogom prawa.

W ocenie Sądu, organ w wydanym na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 r. "uwzględnił skargę Spółki w całości". Bezsporne jest bowiem, że w/w postanowieniem organ rozstrzygnął kwestię zarówno zaskarżonego postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r., jak i "informacji" Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., a tym samym ostatecznie zakończył sprawę wyrejestrowania przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych z systemu KRAG zgodnie z żądaniem Spółki. Zaakcentować również należy, iż z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jednoznacznie, iż Dyrektor Izby Celnej w Poznaniu uznał informację Naczelnika Urzędu Celnego w [...] za decyzję administracyjną i jednocześnie uznał, że została ona wydana z naruszeniem prawa, wskazując przy tym, że wygaśnięcie zezwolenia, w oparciu o które dokonano rejestracji przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych, nie może jednoznacznie przesądzać o utracie ważności poświadczenia rejestracji takiego urządzenia. Powyższe postanowienie w pełni realizuje zatem żądania Skarżącej sformułowane w skardze na postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r., w której Spółka domagała się uchylenia zaskarżonego aktu zarzucając mu bezpodstawne uznanie, iż zaskarżona odwołaniem "informacja" Naczelnika Urzędu Celnego w [...] nie jest decyzją w rozumieniu o.p. oraz brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. Takie rozstrzygnięcie wypełnia zatem, w ocenie Sądu, warunki umożliwiające skorzystanie z autokontroli, określone w art. 54 § 3 p.p.s.a.

Zauważyć ponadto należy, iż organ wydając postanowienie autokontrolne nie naruszył także przepisu art. 134 § 2 p.p.s.a. Poza sporem pozostaje bowiem, iż organ weryfikując swoje dotychczasowe działanie w sprawie, przejawiające się w uchyleniu swojego wcześniejszego postanowienia i decyzji organu I instancji, nie działał wbrew w/w normie statuującej zakaz reformationis in peius, a więc zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego. Jak już bowiem wyżej wskazano, organ w postanowieniu autokontrolnym uwzględnił skargę w całości i rozstrzygnął w sposób ostateczny w sprawie zgodnie ze zgłoszonym przez Spółkę w skardze żądaniem. Za bezpodstawny należy zatem uznać podniesiony przez Spółkę zarzut, iż organ wytworzył całkowicie niejasną sytuację prawną Skarżącej poprzez pozorne tylko usunięcie naruszenie prawa. W ocenie Sądu, treść postanowienia autorewizyjnego w sposób jednoznaczny określa sytuację prawną Skarżącej – Spółka ma możliwość korzystania z przedmiotowego automatu do gier o niskich wygranych, albowiem wygaśnięcie zezwolenia, w oparciu o które dokonano jego rejestracji, nie może jednoznacznie przesądzać o utracie ważności poświadczenia rejestracji tego urządzenia.

Na uwzględnienie nie zasługiwał także drugi z podniesionych zarzutów. Podkreślić trzeba, iż przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie określa prawnych form w jakich powinno nastąpić przewidziane w tym przepisie "uwzględnienie skargi w całości". Brak precyzyjnego wskazania w jakiej formie powinno nastąpić rozstrzygnięcie autokontrole stanowi pewien mankament w/w przepisu. Zdaniem Sądu, odpowiednie zastosowanie przepisów o.p. powinno skutkować wydaniem przez organ w niniejszej sprawie decyzji autokontrolnej. W tym zakresie rację należy przyznać Skarżącej. Zaznaczyć jednakże trzeba, iż jakkolwiek uchylenie przez Dyrektora Izby Celnej postanowieniem autokontrolnym swojego postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2011 r. i umorzenie postępowania w sprawie, jest obarczone wadą procesową, to jednak, w ocenie Sądu, naruszenie to nie miało żadnego wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie istoty badanej sprawy, albowiem ta została załatwiona zgodnie z żądaniem Spółki zgłoszonym w skardze. Jeszcze raz należy zatem podkreślić, iż uchybienie Dyrektora Izby Celnej polegające na błędnym nazwaniu decyzji postanowieniem jest wyłącznie naruszeniem przepisów postępowania nie mającym wpływu na wynik sprawy.

Reasumując, zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2012 r., wydane na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a., nie narusza prawa, albowiem organ uwzględnił skargę Spółki w całości. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie II sentencji.

Uznanie, iż postanowienie autokontrole jest zgodne z prawem, spowodowało, że skarga na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2011 r. straciła pod względem merytorycznym swój byt, a postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 54 § 3 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie I sentencji.

Uwzględnienie skargi przez organ w trybie autokontroli czyniło zasadnym pozytywne rozpatrzenie wniosku Skarżącej w przedmiocie zasądzenia kosztów postępowania. Zgodnie z art. 201 § 1 p.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie uwzględnienia skargi na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie do kosztów tych zalicza się uiszczony wpis od skargi w wysokości [...] zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie [...] zł, a także na mocy § 2 ust. 2 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości [...] zł.

Wobec powyższego na podstawie art. 201 § 1 w zw. z art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a., Sąd orzekł, jak w punkcie III sentencji.