Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 189/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2,
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7,8,9,10, 138 par. 1 , art. 104 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 344 par. 1
journal: Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
article: art. 151, 200 w zw  z art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej sprawy ze skargi D. W. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz radcy prawnego A. K. kwotę [...] ([...]) złotych zawierającą należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia[...], wydaną na podstawie art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U.

z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.) oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz.1071 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu D.W. z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...].

Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ wskazał, że w toku postępowania administracyjnego ustalono, iż D.W. nie zamieszkuje w lokalu przy [...]co najmniej od [...]. oraz nie uczestniczy w kosztach utrzymania tego lokalu. Powyższe ustalenia organ oparł o dowody zgromadzone w aktach sprawy [...] (tj. pisma: D.W. i S.W., zeznania: S.W., D.W., M.W., K.K., A.K., protokół wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] w lokalu przy ul. [...] oraz dowody przeprowadzone w toku niniejszej sprawy (tj. zeznania D.W, K.K., P.S., D.W., P.W. i I.S.).

Prezydent Miasta [...] wyjaśnił, że z zeznań D.W. złożonych w dniu [...] wynika, iż nie mieszka w lokalu przy ul. [...]od [...], bowiem żona S.W. wymieniła zamki w drzwiach i nie wpuściła go do mieszkania. W związku z powyższym strona wystąpiła do Sądu Rejonowego w [...] z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania. Sąd Rejonowy w [...] Wydział [...] prawomocnym wyrokiem z dnia 26 września 2007 r. sygn. akt [...] przywrócił powodowi D.W. utracone przez niego wskutek naruszenia dokonanego przez pozwaną S.W. posiadanie mieszkania położonego przy ul. [...] przez nakazanie pozwanej wydania powodowi klucza do drzwi wejściowych tego mieszkania. S.W. realizując wyrok sądu wydała komornikowi sądowemu klucze do lokalu przy ul. [...], który przekazał je D.W.. Z zeznań S.W. wynika, iż po wydaniu kluczy, D.W. wniósł do lokalu swoje rzeczy, ale w nim nie zamieszkał. Natomiast z zeznań D.W. wynika, że przebywał w tym lokalu, do czasu ponownej wymiany zamków w drzwiach i nie udostępnienia mu kluczy. Jak wynika z materiału dowodowego w przedmiotowym lokalu pozostało niewiele jego rzeczy osobistych i nie uczestniczy on w kosztach utrzymania mieszkania. Nie podjął również żadnych działań umożliwiających mu ponowne zamieszkanie w przedmiotowym lokalu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, że możliwa do przezwyciężenia w postępowaniu prawnym przyczyna opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, wynikająca z przeszkód faktycznych stosowanych przez najemcę, właściciela lub osobę pozostałą w lokalu, nie wyłącza dopuszczalności zastosowania trybu wymeldowania ustanowionego w przepisie art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Jeżeli zatem osoba, której postępowanie dotyczy, nie podejmowała skutecznych środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i nie powróciła do mieszkania, to stan taki jest równoznaczny z "opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu" bez wymeldowania (wyrok NSA z dn. 21 czerwca 1991 r.-III S.A.395/91-ONS 1991, z.3-4, poz.65). W ocenie organu prowadzącego postępowanie magazynowanie rzeczy i przedmiotów, nie jest dowodem na to, że lokal ten jest miejscem pobytu stałego osoby. Zgodnie bowiem z wykładnią Sądu Najwyższego "zamieszkiwanie oznacza stałe przebywanie w lokalu wskazujące na to, że lokal ten jest wyłącznym centrum życia danej osoby, gdzie na stałe zaspokaja ona swe bieżące potrzeby". Wprawdzie D.W. oświadczył, że zamierza i chce powrócić do lokalu przy ul. [...], jednak nie zrobił nic w tym kierunku. Sam zamiar stałego pobytu pod oznaczonym adresem nie stanowi jeszcze o zamieszkiwaniu tam osoby, lecz musi on być połączony z przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Z akt sprawy - w szczególności z zeznań wymeldowanego - wynika, że jego życie osobiste skoncentrowane jest poza adresem zameldowania na pobyt stały. W tej sytuacji dalsze zameldowanie D.W. w lokalu przy ul. [...] byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Podkreślono, że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenia faktu pobytu w tym lokalu, a zatem dane, dotyczące pobytu osób, widniejące w ewidencji winny odpowiadać rzeczywistości. W ocenie Prezydenta Miasta, skoro w przedmiotowej sprawie spełniona została przesłanka opuszczenia lokalu określona w art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zatem zasadne było wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania D.W. z pobytu stałego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł D.W. podnosząc, że nigdy nie utracił i nadal posiada prawo do meldunku w lokalu przy ul. [...], albowiem nie opuścił dobrowolnie swojego miejsca stałego zamieszkania i ma zamiar tam mieszkać.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r., Nr 139, poz. 993 z późń. zm.) orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że oceny zebranego materiału dowodowego dokonał mając na uwadze dyspozycję zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z tym przepisem organy gminy do spraw ewidencji ludności wydają na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby z miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące w przypadku gdy osoba bez wymeldowania się opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące.

W ocenie Wojewody w rozpatrywanej sprawie bezsporne jest, że odwołujący się nie mieszka w lokalu przy ul. [...] i że w lokalu tym nie koncentrują się już jego interesy życiowe, o czym świadczą zeznania D.W., I.S., P.W., D.W., P.S. i K.K. oraz dowody zgromadzone przez organ gminy w sprawie znak[...].

Następnie organ odwoławczy przytoczył stan faktyczny sprawy wskazując, iż skarżący – jak to wynika z jego oświadczenia złożonego w dniu [...]r.

– opuścił przedmiotowy lokal we [...]r., albowiem pobyt w nim uniemożliwiła mu jego była żona, a zarazem właścicielka mieszkania S.W.. Wprawdzie skarżącemu na mocy wyroku z dnia 26 września 2007 r. przywrócono utracone posiadanie lokalu, a komornik w dniu [...] . wprowadził go do mieszkania, jednakże tego samego dnia opuścił je i do chwili obecnej przebywa poza nim. Po tej dacie D.W. nie czynił już żadnych dodatkowych starań, aby wejść w posiadanie przedmiotowego lokalu.

Zdaniem organu odwoławczego, powyższe okoliczności przesądzają o tym, że zaistniała przesłanka warunkująca wydanie decyzji o wymeldowaniu, bowiem jeżeli osoba, która twierdzi, że nie z własnej woli przebywa poza lokalem, w którym jest zameldowana, nie podjęła prawem przewidzianych działań aby powrócić do takiego lokalu i nie zamieszkała w tym lokalu na skutek podjętych prawnych działań to brak jest podstaw do przyjęcia, że nie opuściła ona miejsca zameldowania w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Odnosząc się do treści odwołania organ wyjaśnił, iż bez znaczenia dla niniejszej sprawy są okoliczności podnoszone przez skarżącego dotyczące jego sytuacji osobistej, majątkowej oraz stosunków jakie panują pomiędzy członkami jego rodziny i S.W. jak i sposób zakończenia postępowania w sprawie o jego eksmisję

Ponadto Wojewoda podkreślił, że zameldowanie nie jest prawem podmiotowym i nie wiąże się z tytułem prawnym do lokalu, a jest wyłącznie czynnością rejestracyjną mającą na celu właściwe prowadzenie ewidencji ludności. Osoba, która zmienia miejsce stałego pobytu winna zmienić miejsce zameldowania na pobyt stały.

W skardze na wyżej opisaną decyzję D.W. zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uznanie, iż opuścił miejsce stałego zameldowania, oraz naruszenie art. 138 § 1 art. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, jak i art. 7, 8, 9, 10 K.p.a..

W opinii skarżącego, nie można mówić o dobrowolności opuszczenia mieszkania w sytuacji gdy został do tego zmuszony przez S.W. poprzez wymianę zamków w drzwiach. Wyjaśnił, że niejednokrotnie podejmował próby wejścia do mieszkania, jednakże były one nieskuteczne. Na mocy wyroku sądu przywracającego naruszone posiadanie, uzyskał klucze do mieszkania wskutek interwencji komornika. W jego ocenie, wyrok nie został wykonany w całości, gdyż przekazane klucze umożliwiły mu jedynie wejście do mieszkania, ale nie do pokoi. Pomimo tego, w ciągu dwóch dni wniósł do lokalu nowe rzeczy i przedmioty, jednakże przy kolejnej próbie wejścia okazało się, że była żona ponownie wymieniła zamki w drzwiach. Według strony, wbrew twierdzeniom Kolegium, okoliczność uniemożliwienia mu przez S.W. pobytu w lokalu poprzez ponowną wymianę zamków, ma w aspekcie wyroku przywracającego naruszone posiadanie, znaczenie dla rozpoznania sprawy. Rozstrzygnięcie bowiem o przywróceniu naruszonego posiadania przesądza o tym, że nigdy nie utracił on posiadania lokalu położonego przy ulicy [...], a zatem przysługuje mu nadal prawo do stałego meldunku w tym lokalu. Niezrozumiałym dla skarżącego, jest dlaczego organ rozstrzygając sprawę o wymeldowanie ocenia tylko fakt przebywania poza miejscem zameldowania, a nie uwzględnia również okoliczności, które doprowadziły do tego stanu.

Według skarżącego, utrzymanie stanu zameldowania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym stanowić będzie przeszkodę w sprzedaży mieszkania przez S.W., co z kolei umożliwi ewentualne pozytywne rozstrzygnięcie sprawy sądowej o uzyskanie przez niego udziałów w nieruchomości w zamian za poniesione koszty z tytułu przeprowadzonego kapitalnego remontu mieszkania.

Ponadto w skardze D.W. wskazał na swoją trudną sytuację materialną (brak dochodów, bezrobocie) i zdrowotną (leczy się[...]) oraz okoliczność, że w przypadku wymeldowania, nie mam gdzie się zameldować na pobyt stały. Brak natomiast adresu stałego zameldowania spowoduje utrudnienia w codziennym życiu, chociażby w znalezieniu pracy.

Skarżący podniósł również, że w mieszkaniu pozostały jego osobiste rzeczy, meble oraz przedmioty i urządzenia codziennego użytku. Oświadczył, że do lokalu ma zamiar powrócić. Mieszkanie bowiem to jedyny dorobek jego i rodziców. Prawo własności tego mieszkania przeniósł na S.W., kiedy byli jeszcze małżeństwem, w błędnym przekonaniu, iż po wyjaśnieniu sytuacji rodzinnej, żona przeniesie własność z powrotem na niego. Jednakże tak się nie stało, albowiem po "zagarnięciu dorobku całego życia w podstępny sposób, wypędziła mnie na ulicę".

Zarzucił, iż organ odwoławczy oparły swoje ustalenia na fałszywych zeznaniach świadków wskazanych przez S.W..

W piśmie z dnia [...] stanowiącym uzupełnienie skargi, skarżący reprezentowany przez radcę prawnego, ponownie zakwestionował twierdzenia organu, iż opuszczenie miało charakter trwały i dobrowolny. Podkreślił, że zebrany materiał dowodowy potwierdza, iż nie przebywa w przedmiotowym lokalu ze względu na bezprawne działania byłej żony (tj. nie wpuszczanie do lokalu, wymiana zamków) oraz, że , podejmował odpowiednie kroki celem powrotu do lokalu, o czym świadczy wyrok Sądu Rejonowego w [...] z dnia 26 września 2007 r. przywracający utracone posiadanie, który uniemożliwiła wykonanie S.W. poprzez ponowną wymianę zamków. Ponadto oświadczył, że ma zamiar zamieszkać w lokalu, co powinno zostać wzięte pod uwagę przez organy orzekające.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, który przystąpił do niniejszej sprawy na rozprawie wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotem skargi w niniejszym postępowaniu jest wymeldowanie z pobytu stałego D.W. z lokalu przy ul. [...].

Badając legalność zaskarżonej decyzji sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego bądź procesowego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 wymienionej ustawy organ gminy wydaje, na wniosek strony lub z urzędu, decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W ocenie Sądu, ustalenia w zakresie spełnienia przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy do wymeldowania D.W. z miejsca pobytu stałego w lokalu położonym w [...] zostały prawidłowo poczynione na podstawie wyczerpująco zebranego w sprawie materiału dowodowego i właściwie ocenione, a wydane w sprawie decyzje w niczym nie uchybiają zarówno przepisom prawa materialnego stanowiącym podstawę rozstrzygnięcia sprawy, jak i przepisom postępowania administracyjnego. W związku z powyższym, nie można organowi odwoławczemu skutecznie zarzucić naruszenia art. 7, 8, 9 oraz 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz.1071 z 2000 r. ze zm.) oraz art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Również Sąd nie dopatrzył się zarzucanego skargą naruszenia art. 10 kpa, tym bardziej, że skarżący nie wskazał na czym, według niego, miałoby polegać naruszenie zasady czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w skardze, że organ odwoławczy ustalenia oparł na fałszywych zeznaniach świadków, należy wskazać, że samo zanegowanie zeznań w celu podważenia ustaleń faktycznych organu jest niewystarczające, lecz wymaga wskazania przez skarżącego konkretnych okoliczności i środków dowodowych, które poparłby takie twierdzenie. Natomiast strona skarżąca poza ogólnie sformułowanym zarzutem nie podała, na czym miałby polegać konkretnie nieprawdziwość zeznań świadków i których świadków, jak również nie przedstawiała żadnych dowodów świadczących o "fałszywości zeznań". Wobec tego stawiany zarzut jest tylko polemiką z ustaleniami organu administracji publicznej, a zatem nie może stanowić podstawy do uznania, że wydane decyzje naruszają prawo.

Z przepisu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jednoznacznie wynika, że organ jest zobligowany do wymeldowania osoby z pobytu stałego jeśli stwierdzi, że osoba ta opuściła to miejsce, bez wymeldowania. Pobytem stałym, w myśl art. 6 ust. 1 ww. ustawy, jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zatem chodzi tutaj o lokal, w którym dana osoba zamieszkuje i w którym skoncentrowane są jej sprawy rodzinne, osobowe i majątkowe, a więc lokal, w którym znajduje się jej centrum życiowe.

Jedyną przesłanką wymeldowania jest zatem opuszczenie przez osobę miejsca pobytu stałego, przy czym opuszczenie to musi mieć charakter trwały, dobrowolny i wynikać z własnej woli. W orzecznictwie przyjmuje się, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jest spełniona wówczas, gdy osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak poprzestać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Miara dobrowolności dotyczy nie tylko sytuacji poprzedzającej bezpośrednie opuszczenie lokalu, ale obejmuje także uwzględnienie zdarzeń i zachowań strony opuszczającej, następujących po opuszczeniu tego lokalu, zmierzających, zwłaszcza jeżeli w ocenie osoby opuszczającej lokal opuszczenie to było w jakimś sensie wymuszone, do wykorzystania środków prawnych umożliwiających przywrócenie prawa do przebywania w tym lokalu. Tym samym nie można uznać za dobrowolne takiego opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu, w ramach którego strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego czy psychicznego, bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt 1577/09, lex nr 746658, wyrok NSA z dnia 11 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 793/09, lex nr 597864).

Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że niewątpliwym i nie kwestionowanym przez strony, pozostawał fakt, że skarżący opuścił lokal przy ul. [...] i nie zamieszkuje w nim w do chwili obecnej. Powyższe ustalenia znajdują odzwierciedlenie w całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności zostały potwierdzone przez same strony postępowania, w tym stronę skarżącą. Kwestią sporną, a zatem wymagającą wyjaśnienia, jest to czy opuszczenie lokalu przez skarżącego miało charakter dobrowolny i trwały. Skarżący w toku postępowania administracyjnego oraz sądowego niejednokrotnie wskazywał na fakt, że do opuszczenia mieszkania, w którym zameldowany był na pobyt stały zmusiła go żona, kwestionując tym samym wymagany charakter przesłanki warunkujący wydanie decyzji o wymeldowaniu. Jak wynika z akt sprawy, była żona skarżącego a zarazem właścicielka mieszkania tj. S.W. poprzez wymianę zamków w drzwiach mieszkania (dwukrotną) i nie udostępnieniu nowych kluczy skarżącemu, uniemożliwiła wejście do lokalu i przebywanie w nim. W tym miejscu należy wyjaśnić, że jeżeli osoba zameldowana została usunięta z mieszkania przez dysponenta lokalu to przesłankę dopuszczalności należy oceniać w kontekście okoliczności, czy dana osoba skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne i czy te środki odniosły zamierzony skutek (por. wyrok NSA z 10 lutego 2010 r. sygn. akt II OSK 281/09, lex nr 597521). Należy podkreślić, iż samo podjęcie działań zmierzających do przywrócenia posiadania, chociażby w postaci powództwa posesoryjne wynikającego z art. 344 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), nie przesądza o stwierdzeniu braku przesłanki wymeldowania, bowiem każda sprawa meldunkowa wymaga indywidualnego podejścia do okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu oraz działaniami podejmowanymi przez zainteresowanego po jego opuszczeniu, gdyż mogą istnieć inne powody czy też okoliczności, które będą również brane pod uwagę i będą mieć znaczący wpływ na ocenę dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego.

Z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, albowiem pomimo skorzystania przez skarżącego z powództwa o przywrócenie utraconego posiadania i uzyskania korzystnego dla siebie rozstrzygnięcia w sprawie, należało przy ocenie przesłanki opuszczenia mieszkania uwzględnić okoliczność, skutecznego powrotu do lokalu. Jak wynika z wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 26 września 2007 r. w sprawie o sygn. akt [...] przywrócono D.W. utracone przez niego wskutek naruszenia dokonanego przez S.W. posiadanie mieszkanie przez nakazanie właścicielce mieszkania wydania klucza do drzwi wejściowych do tego mieszkania. Komornik, egzekwując wykonanie wyroku sądowego, w dniu [...] przekazał skarżącemu klucze do przedmiotowego mieszkania. W tym miejscu, z uwagi na sugestie zawarte w skardze i w odwołaniu o niewykonaniu wyroku w całości, należy wyjaśnić, że wyrokiem nakazano udostępnienie jedynie kluczy do drzwi wejściowych mieszkania, a nie do pokoi znajdujących się w tym mieszkaniu.

Pomimo uzyskania kluczy skarżący nie zamieszkał w lokalu. Wprawdzie wniósł do niego swoje rzeczy i przedmioty, ale powyższe nie przesądza o skuteczności powrotu do mieszkania. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby w tym lokalu po uzyskaniu kluczy skoncentrował swoje sprawy życiowe, nocował tam czy spożywał posiłki. Jak wynika z wyjaśnień skarżącego do lokalu wprowadził swoje rzeczy, a przy kolejnej próbie wejścia do mieszkania okazało się, że była żona ponownie wymieniła zamki w drzwiach. Pomimo tej okoliczności skarżący nie podjął żadnych działań, które umożliwiłyby mu wejście do mieszkania. Należy także wskazać, że wyrok sądu cywilnego z dnia 26 września 2007 r. nie zakazywał S.W. wymiany zamków na przyszłość. Wobec powyższego organy prawidłowo przyjęły, iż w sprawie została spełniona przesłanka opuszczenia mieszkania.

Deklarowany przez D.W. zamiar powrotu o lokalu w przyszłości nie ma znaczenia w niniejszej sprawie, albowiem sądowa kontrola sprawowana jest według stanu faktycznego istniejącego w dacie orzekania przez organy administracji. Również zaistniały spór sądowy dotyczący zwrotu nakładów poczynionych na lokal nie może być wzięty pod uwagę w sprawie meldunkowej, w której ocenia jest tylko i wyłącznie przesłanka z art. 15 ustawy. Należy nadmienić skarżącemu, iż powołanie się na jakiekolwiek roszczenia związane z mieszkaniem czy też prawa nie stanowią skutecznej obrony przed wymeldowaniem, gdyż nie stanowią przeszkody w wymeldowaniu.

Wydanie decyzji w przedmiocie wymeldowania nie następuje w ramach uznania administracyjnego, lecz – jak to wyżej już wskazano- stanowi obowiązek organu w przypadku zaistnienia okoliczności opuszczenia miejsca pobytu stałego. Dlatego też powołanie się na trudną sytuację materialną (brak dochodów, bezrobocie), zdrowotną czy osobistą (brak mieszkania) pozostaje bez znaczenia dla rozpoznania sprawy. Organy bowiem nie mogą podejmować rozstrzygnięć wbrew swoim ustaleniom, albowiem to prowadziłoby do utrzymania fikcji meldunkowej co stanowiłoby z kolei naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i podważało ustawowy cel tej ewidencji. Ewidencja służy bowiem zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu pobytu i zamieszkania osób, a zatem ma jedynie charakter rejestracyjny, który odzwierciedlać ma stan faktyczny i służyć ochronie porządku publicznego. Mając na uwadze tak określony cel ewidencji oraz fakt, że przepisy wymuszają na obywatelu pewne czynności służące realizacji obowiązków meldunkowych (chodzi tu również o wymeldowanie), a w przypadku braku podjęcia tych czynności, wymuszają na organie rozstrzygnięcie kwestii meldunkowych w drodze decyzji, to nie można uznać, aby orzeczenie organów wydane na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ingerowało w jakiekolwiek prawa i wolności obywatelskie chronione na mocy art. 30 Konstytucji RP (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie i dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalono ją. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z 250 cyt. ustawy.