Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1114/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: article: art. 131 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Grzegorz Nowecki (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. sprawy ze skargi A. GmbH & Co. oHG z siedzibą w E., Niemcy na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie prawa ochronnego na znak towarowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części stanowiącej pkt 2 i 3 decyzji; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz A. GmbH & Co. oHG z siedzibą w E., Niemcy kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...] Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2014 r. sprawy o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Markus restauracja" o numerze R.244588, udzielonego na rzecz M. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą O. (dalej: "uprawniony" lub "uczestnik postępowania"), wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez A. (dalej: "skarżący" lub "wnoszący sprzeciw") orzekł o:

1) unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy "Markus restauracja" o numerze R.244588 w części dotyczącej usług z klasy 35, tj.: administrowanie hotelami, uaktualnianie materiałów reklamowych, informacje konsumenckie, ogłoszenia reklamowe, public relations, wynajmowanie urządzeń i wyposażenia biurowego, usług z klasy 41, tj.: informacja o imprezach rozrywkowych, nagrania dźwiękowe oraz usług z klasy 43, tj.: rezerwacje miejsc w hotelach

2) oddaleniu sprzeciwu w pozostałym zakresie.

Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano na podstawie art. 131 ust. 1 pkt 3 i art. 132 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 246 i 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1410, dalej: "p.w.p.") oraz art. 100 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym.

W dniu 17 stycznia 2013 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw skarżącego wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy "Markus restauracja" o numerze R.244588 na rzecz uczestnika postępowania, przeznaczonego do oznaczania usług ujętych w klasach 35, 41 i 43, tj.: administrowanie hotelami, uaktualnienie materiałów reklamowych, informacje konsumenckie, ogłoszenia reklamowe, promocja sprzedaży dla osób trzecich, public relations, wynajmowanie urządzeń i wyposażenia biurowego; organizacja i obsługa dyskotek, informacja o imprezach rozrywkowych, imprezy karaoke, organizacja kongresów i konferencji, nagrania dźwiękowe, nocne kluby, organizowanie: zabaw, balów, przyjęć okolicznościowych, seminariów, sympozjów, rozrywka; restauracje, bary, kawiarnie, obsługa gastronomiczna z własnym zapleczem, rezerwacje miejsc w hotelach, wynajmowanie sal na posiedzenia, dowóz posiłków (catering).

Za podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw przyjął art. 246, w związku z art. 131 ust. 1 pkt 3 i art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Stanął na stanowisku, że sporny znak towarowy, w zakresie towarów i usług do oznaczania których jest przeznaczony, z wyłączeniem restauracji, przedstawia fałszywe informacje i kreuje mylne, nieodpowiadające rzeczywistości wyobrażenie o towarze i usłudze. Wskazał, że warstwa słowna spornego znaku składa się ze słów MARKUS i RESTAURACJA, zatem sporny znak w sposób bezpośredni wskazuje na cechy usług nim oznaczanych, w zakresie towarów i usług z klas 35, 41 i 43, z wyłączeniem restauracji, i przedstawia nieprawdziwe informacje o oznaczanych produktach. Wnoszący sprzeciw stwierdził, że sporny znak towarowy jest podobny do przysługującego mu wspólnotowego znaku towarowego słownego MARKUS o numerze CTM.003426376, przeznaczonego do oznaczania towarów z klasy 30, tj.: kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioka, sago, kawa nienaturalna, mąka i produkty zbożowe, chleb, wyroby cukiernicze i słodycze, lody, miód, melasa, drożdże, proszek do pieczenia, sól, musztarda, ocet, sosy (przyprawy), przyprawy, lód. Wnoszący sprzeciw uznał, iż towary do oznaczania których przeznaczony jest wcześniejszy wspólnotowy znak towarowy oraz usługi, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy są względem siebie komplementarne, a także mają tych samych odbiorców i to samo przeznaczenie. Stwierdził ponadto, że znaki towarowe MARKUS i MARKUS RESTAURACJA są podobne pod względem wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym.

W odpowiedzi, pismem z dnia 20 kwietnia 2013 r. uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny. Ne zgodził się ze stanowiskiem wnoszącego sprzeciw co do komplementarności towarów z klasy 30 i usług z klas 41 i 43.

Na rozprawach w dniach: 23 kwietnia 2014 r. i 17 września 2014 r. strony, podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Po rozpoznaniu sprawy Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP wskazało, że sporne oznaczenie zawiera element słowny informacyjny "restauracja", a zatem wskazuje, że oznaczane nim usługi to usługi restauracyjne. Tymczasem usługi objęte ochroną spornego znaku to: administrowanie hotelami, uaktualnienie materiałów reklamowych, informacje konsumenckie, ogłoszenia reklamowe, promocja sprzedaży dla osób trzecich, public relations, wynajmowanie urządzeń i wyposażenia biurowego; organizacja i obsługa dyskotek, informacja o imprezach rozrywkowych, imprezy karaoke, organizacja kongresów i konferencji, nagrania dźwiękowe, nocne kluby, organizowanie: zabaw, balów, przyjęć okolicznościowych, seminariów, sympozjów, rozrywka; restauracje, bary, kawiarnie, obsługa gastronomiczna z własnym zapleczem, rezerwacje miejsc w hotelach, wynajmowanie sal na posiedzenia, dowóz posiłków (catering).

W świetle powyższego organ uznał, że z uwagi na brak konotacji nie powinny być opatrywane znakiem towarowym zawierającym zwrot informacyjny restauracja, usługi w klasie 35: administrowanie hotelami, uaktualnianie materiałów reklamowych, informacje konsumenckie, ogłoszenia reklamowe, public relations, wynajmowanie urządzeń i wyposażenia biurowego, w klasie 41: informacja o imprezach rozrywkowych, nagrania dźwiękowe, w klasie 43: rezerwacje miejsc w hotelach. Usługi te w ocenie organu nie zawierają się w pojęciu "restauracja" i nie nawiązują nawet pośrednio do usług gastronomicznych. Oznaczanie wyżej wskazanych usług spornym oznaczeniem wprowadza zatem w błąd odbiorców spodziewających się, że pod szyldem zawierającym napis "restauracja" skorzystają z usług przygotowania posiłku. Organ wskazał, iż w doktrynie uznaje się, że celem przepisu art. 131 ust. 1 pkt 3 nie jest ochrona innych podmiotów, posługujących się znakami towarowymi, jak ma to miejsce w przypadku względnych przeszkód wyłączających rejestrację, ale ochrona odbiorcy ewentualnych towarów bądź usług przed wprowadzeniem w błąd, ze względu na immanentne cechy danego oznaczenia (vide: System Prawa Prywatnego, Tom 14B, Prawo własności przemysłowej Pod redakcją Ryszarda Skubisza, Warszawa 2012 r., str. 610-612). Ponadto rozstrzygając o mylącym charakterze danego oznaczenia konieczne jest odwołanie się do rodzaju towaru lub usługi, dla których ma być ono stosowane, jak również do percepcji i rozumienia danego oznaczenia przez przeciętnego odbiorcę danych towarów. Organ podkreślił, że odwołanie się do oceny przeciętnego odbiorcy danych towarów dotyczy postaci oznaczenia zgłoszonego do rejestracji i nie powinno uwzględniać innych czynników, np. warunków panujących na danym rynku. Ocena mylącego charakteru ma bowiem oceniać istotę zgłoszonego znaku, a nie warunki rynkowe, w jakich używanie danego oznaczenia będzie miało miejsce.

W związku z powyższym Urząd Patentowy RP uznał, że w przedmiotowej sprawie nie ma znaczenia okoliczność, czy w istocie w prowadzonym przez uprawnionego lokalu gastronomicznym są świadczone również inne usługi, które nie mieszczą się w pojęciu treściowym usług restauracyjnych, lecz zawartość pojęciowa zwrotu informacyjnego - restauracja.

W ocenie organu niektóre usługi zawarte w zakresie ochrony spornego znaku towarowego mogą być świadczone pod szyldem "Markus restauracja", bowiem w restauracjach poza usługami stricte restauracyjnymi organizowane są również przyjęcia, świadczone są usługi cateringu, a w godzinach nocnych dyskoteki. Przyjęcie takiej oceny jest zasadne także w świetle definicji pojęcia "restauracja" zamieszczonej na portalu Wikipedia. Zgodnie z nią "restauracja" to: "lokal gastronomiczny, w którym konsumpcja odbywa się przy stolikach, zwykle z obsługą kelnerską. W restauracji dania przygotowywane są na indywidualne zamówienie, produkowane głównie z surowców (rzadziej z półproduktów i gotowych potraw). Asortyment uzupełniają napoje zimne i gorące, alkohole, wyroby cukiernicze i towary handlowe (papierosy, słodycze itp.). Restauracje często posiadają odpowiedni do charakteru obiektu wystrój wnętrz i specjalizację w rodzaju kuchni (regionalna, narodowa). Ponadto restauracje świadczą usługi rozrywkowe (np. dancingi), dodatkowe (np. catering), przygotowane są do organizowania przyjęć okolicznościowych i obsługi grup."

Zdaniem organu uznać zatem należy, iż pomiędzy takimi usługami jak: promocja sprzedaży dla osób trzecich, organizacja i obsługa dyskotek, imprezy karaoke, organizacja kongresów i konferencji, nocne kluby, organizowanie: zabaw, balów, przyjęć okolicznościowych, seminariów, sympozjów, rozrywka, restauracje, bary, kawiarnie, obsługa gastronomiczna z własnym zapleczem, wynajmowanie sal na posiedzenia, dowóz posiłków (catering), a oznaczeniem "Markus restauracja" nie wystąpi rozdźwięk pojęciowy z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy.

Wobec powyższego Urząd Patentowy stwierdził, że zachodzą przesłanki do unieważnienia spornego prawa w części dotyczącej usług z klasy 35, tj.: administrowanie hotelami, uaktualnianie materiałów reklamowych, informacje konsumenckie, ogłoszenia reklamowe, public relations, wynajmowanie urządzeń i wyposażenia biurowego, usług z klasy 41, tj.: informacja o imprezach rozrywkowych, nagrania dźwiękowe oraz usług z klasy 43, tj.: rezerwacje miejsc w hotelach, bowiem wobec tych usług sporny znak towarowy wykazuje charakter mylący, natomiast w pozostałym zakresie zachodzi zgodność pojęciowa pomiędzy usługami a zwrotem informacyjnym - restauracja.

W ocenie organu sporny znak towarowy, w części w jakiej nie zachodzą przesłanki do jego unieważnienia na podstawie przepisu art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p., przeznaczony jest do oznaczania usług takich jak: promocja sprzedaży dla osób trzecich, organizacja i obsługa dyskotek, imprezy karaoke, organizacja kongresów i konferencji, nocne kluby, organizowanie: zabaw, balów, przyjęć okolicznościowych, seminariów, sympozjów, rozrywka, restauracje, bary, kawiarnie, obsługa gastronomiczna z własnym zapleczem, wynajmowanie sal na posiedzenia, dowóz posiłków (catering). Natomiast znak towarowy wnoszącego sprzeciw przeznaczony jest do oznaczania towarów z klasy 30, tj.: kawa, herbata, kakao, cukier, ryż, tapioka, sago, kawa nienaturalna, mąka i produkty zbożowe, chleb, wyroby cukiernicze i słodycze, lody, miód, melasa, drożdże, proszek do pieczenia, sól, musztarda, ocet, sosy (przyprawy), przyprawy,

Organ stanął na stanowisku, że usługi, do oznaczania których przeznaczony jest sporny znak towarowy oraz towary z klasy 30 zawarte w zakresie ochrony znaku przeciwstawionego nie wykazują podobieństwa. W jego ocenie produkty spożywcze zawarte w klasie 30, mimo iż wykorzystywane w restauracji, nie są serwowane konsumentowi jako opatrzone znakiem towarowym nałożonym przez producenta. Artykuły spożywcze sprzedawane są w sklepach detalicznych i hurtowniach. Ich odbiorcami są osoby samodzielnie przygotowujące posiłek w domu, lub przedsiębiorcy prowadzący lokale gastronomiczne. Natomiast usługi serwowania posiłków świadczone są w lokalach gastronomicznych oznaczonych szyldami zawierającymi zwrot informacyjny taki jak "bar", "restauracja" czy "karczma". W takim wypadku klienci, przy wyborze usługodawcy, kierują się marką restauratora, a nie marką wykorzystywanych w restauracji produktów.

Zdaniem organu przeciętny klient nie uzna, że restaurator jest jednocześnie producentem artykułów spożywczych przeznaczonych do samodzielnego przygotowania, bowiem w warunkach rynkowych w restauracjach powszechnie serwowane są posiłki na miejscu. Jedynie kawa czy herbata serwowana w restauracjach często zawiera znak towarowy producenta, który umieszczony jest na filiżance lub na torebce od herbaty. Na rynku funkcjonują również sieci gastronomiczne serwujące napoje gorące opatrując serwowane produkty tym samym znakiem, który uwidoczniony jest na szyldzie. Jednakże w takiej sytuacji ma miejsce jednolitość kolorystyczna i graficzna. W sytuacji, gdy przedstawienie graficzne i kolorystyczne znaku umieszczonego na szyldzie restauracji oraz znaku widniejącego na serwowanej kawie czy herbacie jest odmienne, przeciętny odbiorca nie uzna, że podmiot prowadzący restaurację wprowadza jednocześnie do obrotu kawę czy herbatę. Ponadto organ podniósł, że sporne oznaczenie jest znakiem słowno-graficznym o określonej szacie graficznej, zatem nie zachodzi ryzyko, że uprawniony będzie chciał upodobnić swój znak do oznaczenia wnoszącego sprzeciw i doprowadzi do konfuzji oznaczeń przez odbiorcę.

Urząd Patentowy w kolejnym etapie badania podobieństwa znaków dokonał oceny przesłanek przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. dokonując analizy porównawczej samych oznaczeń. Wskazał, że znak sporny to słowno-graficzne oznaczenie, na które składa się warstwa słowna Markus restauracja oraz element graficzny obrazujący, według opisu znaku zamieszczonego w podaniu o udzielenie prawa ochronnego, dwa jabłka umieszczone na ozdobnej paterze. Natomiast znak wnoszącego sprzeciw to oznaczenie słowne MARKUS.

Dokonując analizy porównawczej w warstwie wizualnej organ stwierdził, że w znaku spornym elementem dominującym jest wyraz "Markus" zapisany ozdobną czcionką, natomiast w znaku towarowym wnoszącego sprzeciw jedynym elementem jest wyraz "MARKUS". Z uwagi na zawarty w porównywanych znakach wyraz "Markus", oznaczenia te organ uznał za podobne, jednakże w stopniu umiarkowanym. Sporny znak towarowy jest bowiem opatrzony elementami graficznymi, które przesądzają o jego odmiennym postrzeganiu. Z kolei dokonując analizy porównawczej w warstwie fonetycznej wyrażenia "Markus restauracja" oraz "MARKUS", za sprawą wspólnego elementu Markus porównywane znaki organ uznał za podobne brzmieniowo. Porównując oznaczenia w warstwie znaczeniowej organ stwierdził, że występujące w obydwu znakach towarowych słowo "Markus" jest niemiecką formą imienia Marek, co w odniesieniu do towarów z klasy 30 oraz usług ujętych w zakresie ochrony znaku spornego decyduje o jego fantazyjnym charakterze. Natomiast słowo "restauracja" oznacza lokal gastronomiczny, zatem w odniesieniu do usług zawartych w zakresie ochrony znaku spornego, wobec których nie zachodzi przesłanka do unieważnienia w oparciu o przepis zawarty w art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p., słowo to ma charakter opisowy. W związku z występowaniem w obydwu znakach słowa "Markus" mającego konotacje z imieniem Marek, które jest jedynym elementem odróżniającym w znaku spornym, oznaczenia te zdaniem organu wykazują podobieństwo także w warstwie znaczeniowej.

W związku z powyższym organ stwierdził, że nie zachodzą przesłanki do unieważnienia spornego prawa w oparciu o przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., mimo, że same oznaczenia wykazują podobieństwo, bowiem porównywane znaki przeznaczone są do oznaczania odmiennych towarów i usług, w związku z czym nie zachodzi ryzyko wprowadzenia ich nabywców w błąd.

W kontekście możliwości wprowadzenia w błąd odbiorców Urząd Patentowy rozważył zachowanie odbiorcy przeciętnego, który świadomie poszukuje właściwego towaru i w sposób przemyślany wybiera pomiędzy dostępnymi na rynku markami. Zauważył, że przeciętny konsument nie uzna, że towary spożywcze oferowane w sklepach spożywczych lub wielobranżowych są wprowadzane przez ten sam podmiot, który prowadzi restaurację. W lokalu gastronomicznym serwowane na miejscu posiłki nie są oznaczane znakiem towarowym, którego używa ich producent kierując swoją ofertę do właścicieli restauracji. Zdaniem organu należy zatem wykluczyć możliwość pomylenia przeciwstawionych znaków przez odbiorców. Towary i usługi są na tyle odmienne, że odbiorcy nie uznają, że mogą być wprowadzane i świadczone przez ten sam podmiot.

Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2014 r. w części dotyczącej oddalenia sprzeciwu oraz rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w odniesieniu do pierwszej podstawy prawnej sprzeciwu, tj. art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. (zarzut znaku mylącego) poprzez brak podjęcia przez organ wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy faktów i argumentów strony, niewłaściwe uzasadnienie decyzji, oparcie decyzji na błędnie ustalonym i ocenionym stanie faktycznym, co skutkowało uznaniem, że dla usług promocji sprzedaży w klasie 35, usług organizacji i obsługi dyskotek, imprez karaoke, organizacji kongresów i konferencji, nocnych klubów, organizowania: zabaw, balów, przyjęć okolicznościowych, seminariów, sympozjów, rozrywki w klasie 41 oraz usług barów, kawiarni, obsługi gastronomicznej z własnym zapleczem, wynajmowania sal na posiedzenia, dowozu posiłków (catering) w klasie 43, z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, nie zachodzi rozdźwięk pojęciowy pomiędzy treścią spornego znaku a charakterem wymienionych usług, a tym samym uznanie, że sporny znak nie ma charakteru mylącego w powyższym zakresie usługowym, co przełożyło się na oddalenie sprzeciwu w odniesieniu do ww. usług, w sytuacji gdy, z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, pomiędzy wymienionymi usługami a treścią znaku towarowego zachodzi rozdźwięk pojęciowy, bowiem treść znaku towarowego wskazuje na inne usługi niż te, dla których udzielono prawo ochronne, co oznacza, że znak ma charakter mylący w podanym zakresie usługowym, a w konsekwencji, że sprzeciw należało uwzględnić,

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p., poprzez jego niezastosowanie, co przejawiło się przyjęciem, że sporny znak towarowy nie ma charakteru mylącego, w rozumieniu przywołanego przepisu, w odniesieniu do usług w zakresie których oddalono sprzeciw, w sytuacji gdy sporny znak towarowy może wprowadzać odbiorców w błąd co do charakteru i właściwości wymienionych usług (ma mylący charakter),

3) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w odniesieniu do drugiej podstawy prawnej sprzeciwu, tj. art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p. (zarzut wprowadzającego w błąd podobieństwa) poprzez brak podjęcia przez organ wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy faktów i argumentów strony, w szczególności brakiem porównania wszystkich usług objętych spornym znakiem z wszystkimi towarami objętymi wcześniejszym znakiem towarowym wnoszącego sprzeciw, brakiem analizy komplementarności celu i przeznaczenia porównywanych towarów i usług, niewłaściwe uzasadnienie decyzji, oparcie decyzji na błędnie ustalonym i ocenionym stanie faktycznym, co skutkowało uznaniem, że dla sporny znak towarowy "MARKUS RESTAURACJA" obejmuje odmienne usługi niż towary objęte znakiem skarżącego "MARKUS", a tym samym uznanie, że sporny znak nie jest podobny do wcześniejszego znaku skarżącego w stopniu, który może wprowadzać odbiorców w błąd, co przełożyło się na oddalenie sprzeciwu, w sytuacji gdy z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, towary i usługi objęte omawianymi znakami są podobne, a tym samym sporny znak jest podobny do wcześniejszego znaku towarowego skarżącego w stopniu, który może wprowadzać odbiorców w błąd, co oznacza, że sprzeciw należało uwzględnić,

4) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w odniesieniu do drugiej podstawy prawnej sprzeciwu, tj. art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p. (zarzut wprowadzającego w błąd podobieństwa) poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy faktów i argumentów strony, tj.: ograniczenie ryzyka konfuzji, o której mowa w art. 132 ust .2 pkt 2, do ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd w ujęciu wąskim (tzw. bezpośrednie ryzyko konfuzji), a tym samym pominięcie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd w ujęciu szerokim (tzw. pośrednie ryzyko konfuzji), niewłaściwe uzasadnienie decyzji, oparcie decyzji na błędnie ustalonym i ocenionym stanie faktycznym, co skutkowało uznaniem, że sporny znak towarowy MARKUS RESTAURACJA nie ma jest podobny do wcześniejszego znaku skarżącego w stopniu, który może wprowadzać odbiorców w błąd, co przełożyło się na oddalenie sprzeciwu, w sytuacji gdy oceny niebezpieczeństwo powstania pomyłek co do komercyjnego źródła pochodzenia towarów lub usług należy dokonywać także pod kątem pośredniego ryzyka konfuzji, obejmującego pomyłkę co do związków łączących uprawnionych z porównywanych znaków towarowych,

5) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. poprzez jego niezastosowanie, co przejawiło się przyjęciem, że podobieństwo znaków towarowych "MARKUS" i "MARKUS RESTAURACJA" oraz podobieństwo towarów i usług nimi oznaczonych, nie jest tego rodzaju, że mogłoby wprowadzać odbiorców w błąd, w rozumieniu przywołanego przepisu, w sytuacji gdy podobieństwo to jest tego rodzaju, że może wprowadzać odbiorców w błąd,

6) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 100 k.p.c., w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p., poprzez jego zastosowanie, co przejawiło się zniesieniem między stronami kosztów postępowania, z uwagi na częściowe uwzględnienie sprzeciwu i jego częściowe oddalenie, w sytuacji gdy sprzeciw należało w całości uwzględnić, co oznacza, iż należało zastosować art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust 2 p.w.p., a tym samym zasądzić w całości zwrot kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, od uczestnika postępowania (uprawnionego) na rzecz skarżącego (wnoszącego sprzeciw).

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w zaskarżonej części jako niezgodnej z prawem i przekazanie sprawy Urzędowi Patentowemu do ponownego rozpoznania. Jednocześnie skarżący wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, niezbędnych do celowego dochodzenia praw.

W odpowiedzi na skargę, Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie uznając ją za niezasadną.

Pismem z dnia 4 września 2015 r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.

Skarżący pismem z dnia 16 września 2015 r. wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawartych w tym piśmie.

Na rozprawie w dniu 13 października 2015 r. skarżący cofnął powyższy wniosek dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, ma miejsce kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności podjętego przez organ administracji rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.".

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie.

Jak słusznie akcentuje się w orzeczeniach sądów administracyjnych, w sytuacji gdy w skardze zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego jak i naruszenie przepisów postępowania, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, w pierwszej kolejności Sąd zobowiązany jest rozpoznać zarzut naruszenia przepisów postępowania.

W przedmiotowej sprawie skarżący wskazał, że Urząd Patentowy RP wydając zaskarżoną decyzję w jej punkcie 2 dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało istotny wpływ na treść orzeczenia tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i 3 k.p.a., w odniesieniu do pierwszej podstawy prawnej sprzeciwu, tj. art. 131 ust. 1 pkt 3 p.w.p. (zarzut znaku mylącego) poprzez brak podjęcia przez organ wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym pominięcie mających istotne znaczenie dla sprawy faktów i argumentów strony, niewłaściwe uzasadnienie decyzji, oparcie decyzji na błędnie ustalonym i ocenionym stanie faktycznym, co skutkowało uznaniem, że dla usług promocji sprzedaży w klasie 35, usług organizacji i obsługi dyskotek, imprez karaoke, organizacji kongresów i konferencji, nocnych klubów, organizowania: zabaw, balów, przyjęć okolicznościowych, seminariów, sympozjów, rozrywki w klasie 41 oraz usług barów, kawiarni, obsługi gastronomicznej z własnym zapleczem, wynajmowania sal na posiedzenia, dowozu posiłków (catering) w klasie 43, z punktu widzenia przeciętnego odbiorcy, nie zachodzi rozdźwięk pojęciowy pomiędzy treścią spornego znaku a charakterem wymienionych usług, a tym samym uznanie, że sporny znak nie ma charakteru mylącego w powyższym zakresie usługowym.

Podobny zarzut naruszenia przepisów postępowania skarżący sformułował w kontekście art. 132 ust 2 pkt 2 p.w.p. (zarzut wprowadzającego w błąd podobieństwa), dodatkowo wskazując na brak porównania wszystkich usług objętych spornym znakiem z wszystkimi towarami objętymi wcześniejszym znakiem towarowym wnoszącego sprzeciw oraz brakiem analizy komplementarności celu i przeznaczenia porównywanych towarów i usług, jak również ograniczenie badania przez organ ryzyka wystąpienia konfuzji do ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd w ujęciu wąskim (tzw. bezpośrednie ryzyko konfuzji), a tym samym pominięcie ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd w ujęciu szerokim (tzw. pośrednie ryzyko konfuzji).

Odmawiając unieważnienia spornego prawa ochronnego w żądanym przez skarżącego zakresie na znak towarowy "Markus restauracja" Urząd Patentowy przyjął, iż między porównywanymi znakami nie zachodzi podobieństwo towarów i usług przy występującym podobieństwie oznaczeń w takim stopniu, że nie występuje ryzyko wprowadzenia w błąd odbiorców towarów i usług co do źródła ich pochodzenia.

Jak wynika z treści skargi strona skarżąca nie zakwestionowała ustaleń organu co podobieństwa oznaczeń porównywanych znaków towarowych natomiast nie zgodziła się ze stanowiskiem Urzędu odnośnie braku podobieństwa towarów i usług sygnowanych porównywanymi oznaczeniami, wskazując na niepełność dokonanej oceny i nieprawidłowe ustalenia organu, wynikające z braku podjęcia wszystkich czynności niezbędnych dla prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Z takim zarzutem skargi należy się zgodzić.

Na wstępie rozważań wskazać trzeba, iż w przypadku stwierdzenia podobieństwa porównywanych oznaczeń, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, możliwość konfuzyjnego pomylenia znaków towarowych przez nabywcę określonych towarów i usług jest bez porównania większe, nawet mimo braku ich jednorodzajowości, gdyż w tym przypadku brak podobieństwa towarów i usług rekompensuje duże podobieństwo znaków. Ponadto trzeba mieć na uwadze, iż przedmiotem porównania są towary i usługi, a więc z natury rzeczy odmienne rodzajowo. W takiej sytuacji pojawia się konieczność zbadania, czy towary te i usługi nie mają względem siebie charakteru komplementarnego, na co słusznie wskazuje strona skarżąca w okolicznościach badanej sprawy, w której oznaczenie słowne "Markus" dla towarów z klasy 30, w tym zwłaszcza w przypadku kawy i herbaty, zostało wprost inkorporowane w oznaczeniu słowno-graficznym "Markus restauracja" dla niektórych usług z klasy 35, 41 i 43.

W skarżonej decyzji Urząd Patentowy ograniczył analizę w tym zakresie jedynie do usługi gastronomicznej, pomijając pozostałe usługi objęte prawem ochronnym ze spornego znaku, w tym przykładowo usługi promocji sprzedaży, w związku z czym nie podjął działań niezbędnych dla zbadania całokształtu sprawy, tym bardziej, że w ogóle nie uzasadnił dlaczego odstąpił od badania możliwości wprowadzenia nabywców tych usług w błąd konfuzyjnego pomylenia znaków. Sąd ponadto zauważa, iż w zakresie analizy dotyczącej usługi gastronomicznej organ nie wyjaśnił w sposób przekonujący braku istnienia możliwości pomylenia przez nabywców towarów takich jak: kawa czy herbata sygnowanych znakiem towarowym "Markus" z usługą oferowaną w "restauracji Markus", w sytuacji gdy na rynku występują przypadki prowadzenia pod szyldem, marką czy w związku ze znakiem towarowym zarówno sprzedaży określonych towarów, jak również ich konsumpcji w innym miejscu (barze, kawiarni czy restauracji), czego przykładem jest firma Blikle.

Powyższa kwestia wymaga zatem pogłębionej analizy organu, nie tylko w znaczeniu spowodowania bezpośredniego ryzyka konfuzji, ale także - jak słusznie wywodzi strona skarżąca - w kontekście ryzyka pośredniego, co jest uzasadnione okolicznościami badanej sprawy, a w szczególności dominującym charakterem słowa "Markus", stanowiącego jedyne oznaczenie słowne znaku przeciwstawionego.

Sąd zauważa, iż dodatkowego zbadania przez organ wymaga także kwestia klasyfikacji usług uznanych za związane z usługą gastronomiczną i jako takie nie mających charakteru mylącego w rozumieniu art. 131 ust.1 pkt 3 p.w.p. W ocenie Sądu brak jest w uzasadnieniu skarżonej decyzji jasnych kryteriów przyporządkowania poszczególnych usług, a w szczególności uznania za takie usługi promocji sprzedaży, czy organizacji seminariów i sympozjów. Jako punkt odniesienia klasyfikacji ww. usług takiego kryterium nie może stanowić szeroko rozumiana przez organ usługa gastronomiczna, z uwagi na brak jednoznaczności tego pojęcia, które można dowolnie rozumieć i przykładowo ograniczyć wyłącznie do sfery żywienia ludzi, z wyłączeniem innych usług, w tym o charakterze stricte rozrywkowym - które mogą stanowić na rynku całkowicie odrębną usługę niezwiązaną z działalnością gastronomiczną. Brak właściwych kryteriów stanowiących podstawę oddalenia sprzeciwu skarżącej w odniesieniu do usług objętych prawem ochronnym, za wyjątkiem usług restauracji, jak również brak przekonującego stanowiska organu oraz jego uzasadnienia, które pozwoliłoby na pełną analizę procesu myślowego organu, w ocenie Sądu wskazuje na uznaniowość i przypadkowość dokonanych w tym zakresie ustaleń, co prowadzi do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie nie wyjaśniono w niezbędnym zakresie jej stanu faktycznego.

Powyższe skutkuje wadliwością skarżonej decyzji w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Jednocześnie brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy czyni przedwczesnym zbadanie przez Sąd zgodności podjętego przez organ rozstrzygnięcia z przepisami prawa materialnego.

Organ administracji ponownie rozpatrując sprawę weźmie pod uwagę wskazania Sądu w przedmiocie stwierdzonych naruszeń przepisów postępowania i po ustaleniu pełnego stanu faktycznego sprawy zastosuje przepisy prawa materialnego.

Wykazane wyżej braki decyzji Urzędu Patentowego skutkowały jej uchyleniem w zaskarżonym zakresie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął zgodnie z art. 200, w zw. z art. 205 § 4 p.p.s.a.