Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2926/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2018 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją znak [...] z dnia [...] września 2017r. Wojewoda [...] (dalej organ) po rozpatrzeniu odwołania S. L. (dalej skarżący) od decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...].12.2015r. ustalającej odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] w Dzielnicy [...] przy ulicy [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o pow. 121 m2, w punkcie II przyznającej odszkodowanie na rzecz D. S., w punkcie V odmawiającej uwzględnienia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania S. L., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Stan sprawy był następujący :

W dniu 27 grudnia 2005r. S. P. złożył wniosek - w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – o ustalenie odszkodowania za grunt zajęty pod drogę publiczną podając iż droga publiczna zajęła w przybliżeniu 667 m2. Do przedmiotowego wniosku załączony został odpis z księgi wieczystej oraz wypis z rejestru gruntów dla działki nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 2495 m2.

S. P. zmarł w dniu [...] kwietnia 2012r. a z dołączonego do akt sprawy aktu poświadczenia dziedziczenia Rep [...] z dnia [...] kwietnia 2012 roku wynika, że spadek po nim na podstawie ustawy nabyła jego córka D. S., która wnioskiem z dnia 15 grudnia 2014r. zgłosiła się jako strona do przedmiotowego postępowania.

Następnie wnioskiem z dnia 27 maja 2015r. - w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną – S. L. zwrócił się z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za grunt stanowiący działkę [...] z obrębu [...] zajętej pod ul. [...]

Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu zupełnego z księgi wieczystej KW Nr [...] z dnia [...] maja 2014r. wydanego przez Centralną Informację Ksiąg Wieczystych Ekspozyturę w [...] wynika, że właścicielem nieruchomości położonej w [...] dzielnicy [...] przy ulicy [...] stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 1000 m2 jest S. L. - na podstawie umowy sprzedaży Rep [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.

Powołanym aktem notarialnym z dnia [...] sierpnia 2006r. S. P. sprzedał S. L. działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] z obrębu [...] o powierzchni 1000 m2. Z okazanego przy podpisaniu aktu wyrysu z mapy ewidencyjnej z dnia [...] marca 2006 roku wynika, że działka [...] o pow. 1495 m2 i nr [...] o pow. 1000 m2 powstały w wyniku podziału działki ewidencyjnej [...] o pow. 2495 m2 z obrębu [...]).

Wydział Infrastruktury Urzędu [...] dla Dzielnicy [...] pismem z dnia 4 lutego 2015 r. poinformował, że w aktach brak jest informacji dotyczących terminu zajętości pod ww. drogę oraz dokumentów świadczących o tym, że droga była wybudowana z udziałem czynu społecznego. Ponadto Wydział nie posiada akt wywłaszczeniowych dotyczących ww. nieruchomości.

Zarząd Dróg Miejskich pismem z dnia 13 lutego 2015 r. poinformował, iż ulica [...] w 1998 roku nie była zarządzana przez ZDM. Ulica [...] została zaliczona do kategorii dróg powiatowych na obszarze powiatu [...] Uchwałą Nr [...] Rady Powiatu [...] z dnia [...] sierpnia 2002 roku z mocą obowiązującą od dnia 1 stycznia 2003 roku i z tą datą ZDM zarządza przedmiotową ulicą. Nie odnaleziono materiałów dotyczących budowy ulicy, procesu inwestycyjnego, wywłaszczeniowego dla przedmiotowej nieruchomości i udziale czynu społecznego.

W dniu 19 sierpnia 2015 r. S. L. oświadczył, że w odniesieniu do nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] /droga publiczna gminna/, stanowiącej działkę ewidencyjną [...] z obrębu [...] o powierzchni 121 m2, pochodzącej z księgi wieczystej KW Nr [...]:

- nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe dot. w/w gruntu,

- nie otrzymał odszkodowania za w/w grunt,

- właścicielem w/w gruntu na dzień 31 grudnia 1998 roku był S. P.

- droga ulica [...] nie była wybudowana w ramach czynu społecznego,

- zarówno roszczenia jak i przedmiotowa nieruchomość zostały zbyte przez S. P. na rzecz S. L. aktem notarialnym Rep [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r.,

- w dniu sprzedaży w/w nieruchomości została zawarta ustna umowa dotycząca zbycia roszczeń wraz z potwierdzeniem wpływu wniosku do organu dot. odszkodowania za obecną działkę nr [...] z obrębu [...].

W dniu 21 sierpnia 2015 r. D. S. oświadczyła, że w odniesieniu do nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] /droga publiczna gminna/, stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 121 m2, pochodzącej z księgi wieczystej KW Nr [...]:

- nie było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe dot. w/w gruntu,

- nie otrzymała odszkodowania za w/w grunt,

- właścicielem w/w gruntu na dzień 31 grudnia 1998 r. był S.P.

- droga ulica [...] nie była wybudowana w ramach czynu społecznego,

- aktem notarialnym Rep [...] Nr [...] z dnia [...].08.2006 r. jej ojciec S. P. sprzedał Panu S. L. nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o pow. 1000 m2 z obrębu [...](działka nr [...] podzielona na działki nr [...] i nr [...]) natomiast nie posiada wiedzy na temat sprzedaży roszczeń po dacie [...].12.1998 roku. Z posiadanych dokumentów to nie wynika i nie ma dodatkowych dokumentów potwierdzających przeniesienie prawa zbycia roszczeń.

Analizując materiał dowodowy zebrany w sprawie Prezydent [...] zauważył, że przedmiotem umowy sprzedaży objętej aktem notarialnym Rep [...] Nr [...] z dnia[...] sierpnia 2006 r. nie było zbycie roszczeń o odszkodowanie za część działki nr [...] z obrębu [...] zajętej pod drogę (obecnie stanowiącej działkę [...] z obrębu [...]) na nabywcę.

W przedmiotowej sprawie wniosek o odszkodowanie złożył w ustawowym terminie poprzedni właściciel nieruchomości S. P. W tym momencie miał on już ukształtowane roszczenie o odszkodowanie oraz świadomość tego, iż część nieruchomości została przejęta pod drogę. Dokonując w 2006 roku zbycia nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] powierzchni 1000 m2, w akcie notarialnym strony nie objęły jego treścią roszczenia o odszkodowanie. Czytając zapis umowy należy zawsze brać pod uwagę, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy (art. 65 par. 2 kodeksu cywilnego). Dokonując analizy aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2006 roku, nie można przyjąć, iż zgodną wolą stron była również sprzedaż roszczenia o odszkodowanie za działkę przejętą pod drogę.

Wniosek S. L. nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż w ocenie organu nie nabył on roszczenia o odszkodowanie. Prawo do odszkodowania za działkę nr [...] z obrębu [...] w niniejszej sprawie przysługiwało D. S. - jako spadkobiercy po S. P., który w ustawowym terminie złożył wniosek.

Decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2015r. Prezydent [...] ustalającą odszkodowanie za nieruchomość położoną w [...] w Dzielnicy [...] przy ulicy [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...] o pow. 121 m2 - w punkcie II przyznał odszkodowanie na rzecz D. S., w punkcie V odmówił uwzględnienia wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania S. L.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. L., wnosząc o jej uchylenie w całości i zobowiązanie organu do wydania decyzji przyznającej mu odszkodowanie oraz wypłacenie powyższego odszkodowania w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 21 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872 z późn. zm.), art. 3 ust. 1, art. 5, art. 10 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz. U. z 2001 r., Nr 124, poz. 1361 ze zm.) oraz art. 6, 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego.

Zaskarżoną decyzją znak [...] z dnia [...] września 2017r. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania S. L. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ zauważyć, iż z wnioskiem o odszkodowanie wystąpił w dniu 27.12.2005 r. właściciel nieruchomości na dzień 31.12.1998 r., który nie zrezygnował w toku prowadzonego postępowania z przysługujących mu z mocy art. 73 ustawy uprawnień. Ze zgromadzonego materiału dowodowego w żaden sposób nie wynika, by wolą wnioskodawcy było przekazanie przysługującego mu uprawnienia odszkodowawczego na rzecz nabywcy nieruchomości. Umową sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2006 r. (Rep. [...] nr [...]) S. P. sprzedał S. L. niezabudowaną działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] z obrębu [...] o pow. 1000 m2 (w skład której wchodziła działka nr [...]).

W powyższym akcie notarialnym brak jest wyraźnego zapisu odzwierciedlającego wole stron umowy, by uprawnionym do dochodzenia odszkodowania za "wywłaszczoną" pod drogę publiczną nieruchomość był jej nabywca. Strony nie dokonały przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną 1 stycznia 1999 r. nieruchomość, stosownie do art. 509 kodeksu cywilnego. Złożone obecnie oświadczenia świadków umowy sprzedaży zawartej pomiędzy S. P. i S. L., nie mogą zastąpić oświadczeń składanych przez strony w akcie notarialnym. Wszelkie wątpliwości związane z postanowieniami umów cywilnoprawnych i ich skutkami rozstrzygane być mogą wyłącznie przez sądy powszechne.

Z takim stanowiskiem nie zgodził się skarżący, wnosząc skargę na decyzję Nr [...] z dnia [...] września 2017r. Wojewody [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2015r. orzekającą o odmowie przyznania mi odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] w dzielnicy [...]przy ul. [...] oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 121 m2.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. art. 2 oraz art. 7 Konstytucji RP,

2. przepisów prawa procesowego mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 6, 7 i 77 § 1 K.p.a., polegające na naruszeniu zasady prawdy obiektywnej, tj. powierzchownej ocenie materiału dowodowego, a w ślad za tym prowadzącej organ do błędnych ustaleń - mylnego i niezrozumiałego przekonania, że dokumenty w postaci oświadczeń świadków ustnej umowy przelewu roszczeń S. P. na rzecz S. L., są niewystarczające - nie dowodzą przelewu wierzytelności oraz uchybieniu polegającym na zaniechaniu przez Prezydenta [...] obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący zarazem,

2) art. 8 K.p.a. w zw. z art. 78 § 1 oraz 75 § 1 K.p.a poprzez niezrozumiałą odmowę uwzględnienia dokumentów z oświadczeń świadków, bez podania podstawy prawnej i faktycznej odmowy oraz bez wyczerpującego wyjaśnienia przyczyn zajętego stanowiska, a w ślad za tym:

3) art. 30 § 4 K.p.a. polegające na bezpodstawnej i dowolnej odmowie uznania mnie za następcę prawnego poprzedniego właściciela, pomimo przelewu wierzytelności,

4) art. 80 K.p.a., z uwagi na faktyczny brak uzasadnienia oraz brak jakiegokolwiek umocowania w zebranym materiale dowodowym dla tezy, iż dokumenty oświadczeń świadków nie mogą stanowić dowodu faktycznej cesji roszczeń S. P. na mnie, oraz brak wyjaśnienia zajętego stanowiska,

5) art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie przyczyn, dla których dokumentom znajdującym się w aktach sprawy odmówił wiarygodności lub mocy dowodowej, owocujące tym, iż wydana decyzja w rzeczywistości nie ma umocowania w obowiązującym porządku prawnym a w konsekwencji uzasadnienie decyzji organu ma charakter pozorny, iluzoryczny i dotknięty nadmierną swobodą oceny organu; faktyczną jej dowolnością.

Mając na względzie wskazane zarzuty skarżący wniósł o:

1. uchylenie w całości skarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2017r. jako decyzji wadliwej oraz uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2015r. jako decyzji również wydanej również z naruszeniem prawa,

2. przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji,

3. zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, że Wojewoda [...] bezpodstawnie i błędnie uznał, iż "Strony nie dokonały przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną 1 stycznia 1999r. nieruchomość", bowiem organ poprzestał tylko na analizie zapisów treści aktu notarialnego, z którego wynika jedynie fakt sprzedaży nieruchomości. Wojewodzie [...] umknęła okoliczność, iż Prezydent [...] zupełnie zignorował znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, tj. oświadczenia świadków stanowiska poprzedniego właściciela; ustnego przelewu roszczeń na nabywcę, które było w zgodzie z art. 509 Kodeksu cywilnego. W konsekwencji, zupełnie dowolny i bezpodstawny jest wywód organu II instancji, jakoby poprzedni właściciel "nie zrezygnował w toku prowadzenia postępowania z przysługujących mu z mocy art. 73 ustawy uprawnień".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 tj.), przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2017r. nie narusza przepisów prawa.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

Kontrola legalności zaskarżonego orzeczenia Wojewody [...] z dnia [...] września 2017r. prowadzi do następujących wniosków:

Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, prowadzonego w trybie art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U.z 1998r. Nr 133 poz.872 z późn. zm.) było ustalenia odszkodowania za grunt wydzielony pod budowę drogi publicznej.

W świetle przepisu art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Zgodnie zaś z ustępem 4 tego artykułu, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1 będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego terminu roszczenie wygasa.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika bezspornie, że decyzją Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...].10.2013 r. stwierdzono nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności gruntu zajętego pod część ulicy [...] w [...], oznaczonego jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. 121 m2. Niniejsza decyzja stała się ostateczna w dniu 19.11.2013 r.

Z akt sprawy wynika także, iż działka nr [...] stanowi część dawnej działki nr [...] o powierzchni 1000 m2 z obrębu [...], natomiast działka [...] została wydzielona z dawnej działki nr [...] o powierzchni 2495 m2 z obrębu [...].

Zgodnie z treścią księgi wieczystej KW Nr [...] właścicielem działki nr [...] na dzień [...].12.1998 r. był S. P., który w dniu 27.12.2005 r. złożył w Urzędzie [...] wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną.

W myśl art. 30 § 4 k.p.a, w sprawach dotyczących praw zbywalnych lub dziedzicznych w razie zbycia prawa lub śmierci strony w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni, a z aktu poświadczenia dziedziczenia wynika, iż spadek po S. P., zmarłym w dniu [...].04.2012 r., w całości nabyła córka D. S.

Bezspornym jest, że umową sprzedaży z dnia [...] sierpnia 2006 r. (Rep. [...] nr [...]) S. P. sprzedał S. L. niezabudowaną działkę gruntu oznaczoną numerem ewidencyjnym [...] z obrębu [...]o pow. 1000 m2 (w skład której wchodziła działka nr [...]). W akcie notarialnym brak jest zapisu odzwierciedlającego wolę stron umowy, by uprawnionym do dochodzenia odszkodowania za "wywłaszczoną" pod drogę publiczną nieruchomość był jej nabywca. Strony nie dokonały przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną 1 stycznia 1999 r. nieruchomość, stosownie do art. 509 kodeksu cywilnego.

W świetle powyższych ustaleń słuszna jest konkluzja organu, że z wnioskiem o odszkodowanie wystąpił w dniu 27.12.2005 r. właściciel nieruchomości na dzień 31.12.1998 r., który nie zrezygnował w toku prowadzonego postępowania z przysługujących mu z mocy art. 73 ustawy uprawnień. Potwierdza to tezę, że brak podstaw do uznania, by wolą wnioskodawcy było przekazanie przysługującego mu uprawnienia odszkodowawczego na rzecz nabywcy nieruchomości.

Sąd podziela pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 23.05.2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2456/10, że czym innym jest sprzedaż nieruchomości, a czym innym sprzedaż roszczeń z nią związanych, która jest sprzedażą praw majątkowych, stanowiących wierzytelność zbywcy. Żeby doszło do skutecznego przelewu wierzytelności na nabywcę nieruchomości, musi to zostać wyraźnie wskazane w umowie sprzedaży, bądź w odrębnej umowie zawartej na podstawie art. 509 k.c., zgodnie z którym wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Przy tym nie ma wątpliwości, że roszczenie byłego właściciela o ustalenie i wypłatę odszkodowania jest wierzytelnością (prawem majątkowym). W tej sytuacji, oceniając spełnienie, bądź nie, przesłanek do ustalenia odszkodowania w trybie art. 73 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, organy obowiązane są do dokonania oceny umów, na podstawie których po dniu 31 grudnia 1998 r. nieruchomość zajęta pod drogę publiczną była przedmiotem obrotu.

Podobne stanowisko – również podzielane przez Sąd - przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1037/16, że skoro ustawodawca w treści art. 73 ustawy wyraźnie wskazał zdarzenie, które powodując uszczerbek w dobrach oznaczonych podmiotów ma charakter prawnie relewantny i generuje odpowiedzialność podmiotów publicznych, a zdarzeniem tym jest odjęcie prawa własności, co nastąpiło z dniem 1 stycznia 1999 r., to ustalenie podmiotów uprawnionych do dochodzenia odszkodowania musi być skorelowane ze zdarzeniem powodującym szkodę. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia jest również okoliczność, iż strony umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego przejętej nieruchomości, nie dokonały przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną 1 stycznia 1999 r. nieruchomość. Cesja taka może wynikać bezpośrednio z postanowień umowy notarialnej, mocą której zbyto nieruchomość, może też stanowić odrębną umowę.

Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I OSK 377/12 uznał, że w sytuacji, gdy w określonym przez ustawę terminie z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania na podstawie przepisu art. 73 ust. 4 ustawy wystąpiła zarówno właścicielka nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, z dnia 31 grudnia 1998 r., jak i nabywcy nieruchomości, a strony aktu notarialnego sprzedaży nie zawarły umowy przelewu wierzytelności z tytułu odszkodowania za wywłaszczoną w dniu 1 stycznia 1999 r. nieruchomość, to brak było podstaw do uznania za zgodne z prawem ustalenie odszkodowania i zobowiązania do jego wypłaty na rzecz nabywców nieruchomości oraz odmowy ustalenia odszkodowania na rzecz spadkobierców właścicielki nieruchomości z 31 grudnia 1998 r.

Sąd podziela stanowisko organu, że złożone obecnie oświadczenia świadków umowy sprzedaży zawartej pomiędzy S. P. i S. L., nie mogą zastąpić oświadczeń składanych przez strony w akcie notarialnym. Organ słusznie uznał, że wszelkie wątpliwości związane z postanowieniami umów cywilnoprawnych i ich skutkami rozstrzygane być mogą wyłącznie przez sądy powszechne.

Na tę okoliczność wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 20.08.2014 r., sygn. akt IV SA/Po 459/14 wskazując, że przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie przesłuchania świadków na okoliczność zawarcia umowy przelewu przedmiotowej wierzytelności o odszkodowanie pomiędzy Spółdzielnią i Skarżącą, byłoby równoznaczne z wyjaśnianiem i rozstrzyganiem przez organy administracji sporu o charakterze cywilnoprawnym, co z pewnością nie leży w kompetencjach tych organów, lecz zostało zastrzeżone do właściwości sądów powszechnych.

Nie można wykluczyć szczególnych sytuacji, w których wskutek cesji (przelewu) wierzytelności nabywca stanie się osobą uprawnioną do odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Podobnie jak w razie śmierci osoby będącej właścicielem nieruchomości, prawo do odszkodowania w sposób naturalny i oczywisty przechodzi na spadkobiercę. Cesja, o której mowa, może wynikać bezpośrednio z postanowień umowy notarialnej, mocą której zbyto nieruchomość może stanowić odrębną umowę, ale także wola dokonania takiej cesji może wynikać ze składanych przez strony oświadczeń. W kontrolowanej sprawie ze złożonych przez strony umowy sprzedaży oświadczeń w żaden sposób nie wynika zbycie roszczenia o odszkodowanie. Przedmiotem umowy było wyłącznie zbycie nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni 1000 m2. Złożone obecnie oświadczenia świadków umowy nie mogą zastąpić oświadczeń składanych przez strony umowy w akcie notarialnym. Na ocenę wiarygodności tej części materiału dowodowego mają także wpływ rozbieżności treści oświadczeń – D. S. nie potwierdziła, iż przedmiotem umowy z dnia [...] sierpnia 2006 roku było również zbycie roszczenia.

Wierzytelność, aby mogła stać się przedmiotem rozporządzenia musi być w dostateczny sposób oznaczona, zindywidualizowana. W przedmiotowej sprawie przedmiotem umowy nie było roszczenie o uzyskanie odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. Sąd podziela stanowisko organu, że zbycia takiego organ administracyjny nie może domniemywać.

Stąd tez nie mają uzasadnienia zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a., tj. naruszenia zasady prawdy obiektywnej przez powierzchowną ocenę materiału dowodowego, prowadzącą organ do błędnych ustaleń tj. mylnego i niezrozumiałego przekonania, że dokumenty w postaci oświadczeń świadków o istnieniu ustnej umowy przelewu roszczeń S. P. na rzecz S. L., są niewystarczające. Wbrew zarzutom skargi Prezydent [...] nie zaniechał obowiązku podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy w sposób wnikliwy i wyczerpujący.

Wyczerpujące - w ocenie Sądu – było przez organ wyjaśnienie stanu sprawy, doprowadziło do prawidłowego stanowiska, zgodnego z dyspozycją art. 30 § 4 k.p.a.- że skarżący nie jest następcą prawnym poprzedniego właściciela.

Organ należycie, zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. wskazał przyczyny, dla których dokumentom znajdującym się w aktach sprawy odmówił wiarygodności lub mocy dowodowej, wyjaśnił podstawy prawne decyzji i przytoczył właściwe przepisy prawa.

Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów administracji naruszenia ani wskazanych przez skarżącego art. 2 oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ani norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi, co czyni to niezasadnymi zarzuty skargi.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.