Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 413/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-09-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 29 ust. 1, art. 31 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 2
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro Sędziowie WSA Grzegorz Panek WSA Kazimierz Włoch / spr./ Protokolant sekr. sąd. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 września 2018 r. spraw ze skarg Syndyka Masy Upadłości "A" Sp. z o.o. w likwidacji w upadłości z/s w T. na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2018 r. - nr [...], - nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargi.


UZASADNIENIE

J. P., Syndyk Masy Upadłości "A" sp. z o.o. w likwidacji w upadłości z/s w T., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargi na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (określanego dalej w skrócie jako "DIAS") z dnia 9 kwietnia 2018 r., nr: [...], [...] którymi DIAS utrzymał w mocy odpowiednio decyzje Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z dnia [...] listopada 2017 r. :

- nr [...] w przedmiocie:

1. określenia "B" sp. z o.o. oraz J. P. Syndykowi Masy Upadłości "A" sp. z o.o. w likwidacji w upadłości z/s w T. (poprzednia nazwa [...] sp. z o.o.) kwotę należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego, powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru z zastosowaniem procedur uproszczonych zarejestrowanego pod pozycją [...] z dnia 26 kwietnia 2013 r. w wysokości 36 369,00 zł,

2. zaksięgowania kwoty 10 812,00 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należności celnych przywozowych a kwotą wskazaną w ww. zgłoszeniu celnym,

3. stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek od zaksięgowanej kwoty należności wymienionej w pkt 2.

- nr [...] w przedmiocie:

1. określenia "B" sp. z o.o. oraz J. P. Syndykowi Masy Upadłości "A" sp. z o.o. w likwidacji w upadłości z/s w T. (poprzednia nazwa [...] sp.z o.o.) kwotę należności celnych przywozowych wynikających z długu celnego, powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru z zastosowaniem procedur uproszczonych zarejestrowanego pod pozycją [...] z dnia 23 kwietnia 2013 r. w wysokości 41 719,00 zł,

2. zaksięgowania kwoty 12 402,00 zł stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą należności celnych przywozowych a kwotą wskazaną w ww. zgłoszeniu celnym,

3. stwierdzenia powstania obowiązku uiszczenia odsetek od zaksięgowanej kwoty należności wymienionej w pkt 2 .

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że w dniu 26.04.2013r, Agencja Celna [...] Sp. z o.o. (późniejsze nazwy: "C" Sp. z o.o., "A" Sp. z o.o. w likwidacji a następnie "A" Sp. z o.o. w upadłości), z siedzibą w T., przy ul. [...], działająca na mocy upoważnienia do działania w charakterze przedstawicielstwa pośredniego z upoważnienia importera tj. firmy "B" z o.o. z siedzibą w K., ul. [...], złożyła w Oddziale Celnym w J. zgłoszenie celne uzupełniające dotyczące 204 ton importowanego z Ukrainy towaru określonego w polu 31 zgłoszeń celnych SAD jako "zagęszczony sok jabłkowy do przetwórstwa spożywczego o liczbie brix 21 +-0,5% niesłodzony". Towar został wpisany do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną - dopuszczenie do obrotu, a następnie zgłoszenie celne uzupełniające zarejestrowane zostało w systemie CELINA pod pozycją [...].

W przedmiotowym zgłoszeniu celnym zgłaszający zaklasyfikował w/w towar wg kodu TARIC 2009799820 określając jego łączną wartość dla 9 pozycji zgłoszenia [...] w wysokości 40 800 EUR, wyliczył kwotę cła z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej 14,5% zgodnie z art. 20 ust.3 lit. e rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 r. ustanawiającego wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz.WE L 302 z 19 października 1992r s. 1 ze zm, Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.2, t.4, s.307 ze zm.) - w dalszej części "WKC", oraz kwotę podatku od towarów i usług VAT z tytułu importu z zastosowaniem stawki 5%. Zgłoszenia celne zostały przyjęte przez organ celny a towar zwolniony do wnioskowanej procedury.

Podobnie w dniu 23.04.2013 r. ww. złożyła w Oddziale Celnym w J. zgłoszenie celne uzupełniające dotyczące 234 ton importowanego z Ukrainy towaru określonego w polu 31 zgłoszeń celnych SAD jako "zagęszczony sok jabłkowy do przetwórstwa spożywczego o liczbie brix 21 +-0,5% niesłodzony". Towar został wpisany do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną - dopuszczenie do obrotu, a następnie zgłoszenie celne uzupełniające zarejestrowane zostało w systemie CELINA pod pozycją [...].

W przedmiotowym zgłoszeniu celnym zgłaszający zaklasyfikował w/w towar wg kodu TARIC 2009799820 określając jego łączną wartość dla 10 pozycji zgłoszenia [...] w wysokości 46 800 EUR, wyliczył kwotę cła z zastosowaniem preferencyjnej stawki celnej 14,5% zgodnie z art. 20 ust.3 lit. e WKC, oraz kwotę podatku od towarów i usług VAT z tytułu importu z zastosowaniem stawki 5%. Zgłoszenia celne zostały przyjęte przez organ celny a towar zwolniony do wnioskowanej procedury.

Naczelnik Urzędu Celnego w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniach celnych, w oparciu o przepis art. 78 ust. 2 WKC podjął działania kontrolne dotyczące wartości celnej towaru deklarowanej w powołanych zgłoszeniach celnych. Kontrolą objęto faktury, na podstawie których deklarowano wartość celną towarów objętych przedmiotowymi zgłoszeniami celnymi. Z zapisów tych faktur wynika, iż wystawione zostały przez brytyjską firmę "D", reprezentowaną przez Z. Z. (którego podpis figuruje na wszystkich fakturach), sprzedającą koncentrat soku jabłkowego polskiej firmie "B" Spółka z o.o. Wartość jednostkową towaru określono na 200 EUR za tonę.

Czynności kontrolne prowadzone były m.in. w firmie "B" Sp. z o.o., gdzie sprawdzeniu poddano wartość celną towarów wprowadzanych na obszar Unii Europejskiej w okresie od dnia 27.11.2012 do dnia 19.01.2015, w tym również wartość celną towarów objętych w/w zgłoszeniami celnymi. Na podstawie udostępnionych kontrolującym dokumentów firmy, zajętych przez Prokuraturę Okręgową w R. do śledztwa sygn. [...] oraz informacji uzyskanych z instytucji bankowych, prowadzących rachunki kontrolowanej Spółki ustalono, że płatności mogące stanowić rozliczenie z kontrahentami zagranicznymi wyniosły łącznie 33 005 175, 29 EUR, a ustalona przez kontrolujących łączna kwota zobowiązań za wszystkie importowane towary w okresie objętym kontrolą wyniosła 25 562 726,82 EUR. Wystąpiła więc nadwyżka płatności nieuwzględniona w deklarowanej wartości celnej importowanych towarów.

Z uwagi na fakt, że kontrolowana Spółka nie udostępniła kontrolującym pełnej dokumentacji dotyczącej płatności za okres objęty kontrolą, nie było możliwe ustalenie wartości celnej importowanego koncentratu soku jabłkowego i zweryfikowanie obliczonych na jej podstawie należności.

Z uwagi na zaistniałe uzasadnione wątpliwości w zakresie zadeklarowanej wartości celnej towaru, w celu rozstrzygnięcia o prawidłowej wielkości kwoty należności z tytułu importu towaru objętego w/w zgłoszeniem celnym, Naczelnik Urzędu Celnego podjął działania w celu ustalenia faktycznych płatności z tytułu sprzedaży koncentratu soku jabłkowego na rynek Unii Europejskiej, korzystając przy tym z pomocy administracji celnej Ukrainy - kraju eksportu towaru oraz Wielkiej Brytanii - kraju, w którym zarejestrowano firmę "D" odsprzedającą koncentrat soku jabłkowego firmie "B" Sp. z o.o.

Pismem z dnia 25.09.2014r, nr [...], uzupełnionym pismem z 03.10.2014r organ celny I instancji zwrócił się za pośrednictwem Wydziału Organizacyjno-Prawnego Izby Celnej w P. do Wydziału Współpracy Międzynarodowej Izby Celnej we W. z wnioskiem o przekazanie przez władze celne Ukrainy dokumentów handlowych - faktur wystawionych przez eksportera oraz wskazanie kwoty płatności za eksportowany towar. Jednocześnie pismem z dnia 25.09.2014r, nr [...], uzupełnionym pismem z 03.10.2014r organ celny I instancji zwrócił się z wnioskiem o pozyskanie przez władze celne Wielkiej Brytanii informacji związanych z transakcją dotyczącą przedmiotowego towaru, w szczególności o ustalenie, czy firma "D" dokonywała zakupu soku jabłkowego z Ukrainy i czy odsprzedawała ten towar firmie "B" Sp. z o.o. oraz o przekazanie wykazu obejmującego kwoty płatności na rzecz brytyjskiej firmy, podanie, kto był płatnikiem oraz z jakiego tytułu dokonano przelewów, wskazanie kwot płatności jakich dokonała brytyjska firma na rzecz podmiotu ukraińskiego, przedstawienie kopii faktur dotyczących transakcji.

W dniu 19.11.2015 r Urząd Celny w P. otrzymał dokumenty stanowiące wyniki dochodzenia przeprowadzonego przez władze celne Ukrainy.

Wraz z dokumentami przekazano w formie zestawienia tabelarycznego dane deklarowane w ukraińskich zgłoszeniach celnych wywozowych, które powiązano z wielopozycyjnymi zgłoszeniami będącymi m.in. przedmiotem niniejszego postępowania.

W zakresie płatności za eksportowany towar strona ukraińska nie przekazała żadnych informacji.

Z dokumentów otrzymanych od ukraińskich władz celnych wynika, iż procedura wywozu z Ukrainy koncentrat soku jabłkowego, o liczbie Brix nieprzekraczającej 67, przewożonego środkami transportu o określonych numerach rejestracyjnych, została zakończona w dniach 23 do 25.04.2013r. Towar został poddany granicznej kontroli sanitarnej, która potwierdziła spełnienie przez koncentrat soku jabłkowego wymagań zdrowotnych.

Z danych przekazanych przez służby ukraińskie wynika że firma "D" zakupiła koncentrat soku jabłkowego na Ukrainie za kwotę ośmiokrotnie wyższą od tej jaką wykazuje w fakturach, które przedkłada "B" Sp. z o.o. w załączeniu do zgłoszenia celnego, będącego przedmiotem niniejszego postępowania.

Z kolei w piśmie otrzymanym z Wielkiej Brytanii, za pośrednictwem Wydziału Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej Izby Celnej we W. ([...] z dnia 04.12.2015) Administracja Celna Wielkiej Brytanii poinformowała, że firma "D" jest zarejestrowana w C. (kancelarii sądu handlowego) pod numerem [...], ale przedsiębiorca nie jest zarejestrowany w bazach celnych departamentu. Adres firmy został zidentyfikowany jako dobrze znany adres wykorzystywany do odbioru korespondencji, z którego korzysta wiele innych firm, jednak rejestry handlowe nie są tam przechowywane. Tak wiec, pomimo podjętych czynności, nie było możliwości sprawdzenia dokumentów firmy, jak i ustalenia, gdzie ta dokumentacja się znajduje.

W trakcie dalszego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego pozyskał z Prokuratury Okręgowej w R. za pismem z dnia znak: sygn. [...] z dnia 20.05.2016r dodatkowe materiały ze śledztwa sygn. Akt Ds. [...] zawierające informacje o obrocie koncentratem soku jabłkowego, dotyczące m.in. firmy "B" Sp. z o.o. Jak wynika z przekazanych materiałów, w okresie od 2012 do czerwca 2014r na terenie województwa podkarpackiego, świętokrzyskiego, małopolskiego oraz Ukrainy działała zorganizowana grupa przestępcza mająca na celu popełnianie przestępstw polegających na wprowadzaniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej co do rzeczywistej wartości towaru w postaci importowanego na teren Polski koncentratu soku jabłkowego, a w konsekwencji narażenie Skarbu Państwa na uszczuplenie należności celnych i podatkowych. Z przekazanych dokumentów wynika m.in. że Prokurator przedstawił osobom związanym z importem koncentratu soku jabłkowego zarzuty dotyczące udziału w zorganizowanej grupie przestępczej.

Powiadomieniami z dnia 11.07.2016 r, nr [...], nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego zawiadomił strony postępowania, że w odniesieniu do zgłoszeń celnych [...] oraz [...] będą wydane decyzje niekorzystne, określające wyższą kwotę długu celnego niż ta, która została zadeklarowana w zgłoszeniach celnych oraz wyznaczył 30 dniowy termin na przedstawienie swojego stanowiska.

Powiadomienia prawidłowo doręczono firmie "B" Sp. z o.o. w dniu 15.07.2016r , natomiast "C" Sp z o.o. (poprzednia nazwa [...] Logistics Pol Sp. z o.o.) - w dniu 14.07.2016r.

Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego, za pismem z dnia 02.11.2017r, sygn. akt [...] Sądu Rejonowego [...] w K. pozyskał informację, że w dniu 30 października 2017 r. Sąd Rejonowy [...] w K. [...] postanowieniem sygn. akt [...] ogłosił upadłość "A" Sp. z o.o. w likwidacji i ustanowił Syndyka masy "A" Sp. z o.o. w upadłości w osobie Pana J. P.

W konsekwencją działań i ustaleń podjętych w niniejszych sprawach przez organ I instancji było wydanie decyzji z dnia [...].11.2017 r, nr [...] i nr [...], której adresatami byli: "B" Sp. z o.o. w K. oraz J. P. Syndyk masy upadłości "A" Sp. z o.o. w upadłości.

Powyższymi decyzjami organ I instancji zakwestionował zadeklarowaną w zgłoszeniach celnych [...] i [...] wartość celną zgłoszonego towaru i ustalił ją z zastosowaniem zastępczej metody ostatniej szansy. Ponadto w decyzji [...] określił prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru wg w/w zgłoszenia 36 369,00 PLN oraz zaksięgował kwotę 10 812,00 PLN stanowiącą różnicę pomiędzy prawnie należną kwotą należności celnych przywozowych a kwotą wskazaną w zgłoszeniu celnym, zaś w decyzji [...] określił prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu towaru wg w/w zgłoszenia 41 719,00 PLN oraz zaksięgował kwotę 12 402,00 PLN stanowiącą różnicę pomiędzy prawnie należną kwotą należności celnych przywozowych a kwotą wskazaną w zgłoszeniu celnym.

Za dłużników solidarnie odpowiedzialnych za powstanie długu celnego uznano na podstawie art.201 ust.3, w związku z art.213 WKC importera towaru - firmę "B" Sp. z o.o. oraz "A" Sp. z o.o. w upadłości.

Od w/w decyzji Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego z dnia 20.11.2017r, odwołania w ustawowym terminie wniósł Ł. F. - adwokat, reprezentujący J.P., Syndyka Masy Upadłości "A" Sp. z o.o. w upadłości

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania Strony i decyzjami z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr: [...], [...] postanowił utrzymać w mocy decyzje Naczelnika [...] Urzędu Celno- Skarbowego z dnia [...].11.2017r, nr [...] oraz nr [...].

W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że podstawową przesłanką powodującą powstanie długu celnego w przywozie jest dopuszczenie towaru do wolnego obrotu na obszarze celnym Wspólnoty (art.201 WKC). I taka okoliczność wystąpiła w przedmiotowej sprawie. W związku z przywozem do Polski 204 ton zagęszczonego soku jabłkowego do przetwórstwa spożywczego złożono zgłoszenie celne [...] a w związku z przywozem do Polski 114 ton zagęszczonego soku jabłkowego do przetwórstwa spożywczego złożono zgłoszenie celne [...], wnioskując o dopuszczenie tego towaru do wolnego obrotu.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie przez organ I instancji oraz ustalenia poczynione przez ten organ w trakcie prowadzonego postępowania dają podstawy by stwierdzić istnienie uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym [...] i [...] wartości celnej koncentratu soku jabłkowego, tj. czy zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art.29 WKC.

W ocenie organu odwoławczego na powyższe składa się przede wszystkim:

Fakt, że w odniesieniu do towarów będących przedmiotem niniejszego postępowania wystawiono po dwie faktury o tych samych numerach i tej samej dacie, w których cena za jedną tonę koncentratu soku jabłkowego jest ponad ośmiokrotnie wyższa.

W fakturach, zgodnie z którymi ukraińska "E" sprzedała koncentrat soku jabłkowego brytyjskiej firmie "D" cena za jedną tonę koncentratu soku jabłkowego wynosi 1720 EUR, natomiast w fakturach, zgodnie z którymi brytyjska firma "D" sprzedała ten sam koncentrat soku jabłkowego polskiej firmie "B" Sp. z o.o. i dołączonych do w/w zgłoszeń celnych cena za jedną tonę wynosi 200 EUR.

Fikcyjne dane dotyczące kontrahenta - firmy "D", nie pozwalające organom celnym Wielkiej Brytanii na ustalenie jakichkolwiek informacji dotyczących dokonywanego przez tę firmę obrotu koncentratem soku jabłkowego, jak również płatności otrzymywanych lub ponoszonych przez tę firmę.

ustalenia z czynności kontrolnych prowadzonych w Spółce "B", gdzie sprawdzeniu poddano wartość celną towarów wprowadzanych na obszar Unii Europejskiej w okresie od dnia 27.11.2012 r. do dnia 19.01.2015 r., w tym również towaru objętego przedmiotowym zgłoszeniem celnym. Na podstawie udostępnionych kontrolującym dokumentów firmy, zajętych przez Prokuraturę Okręgową w R. do śledztwa sygn. [...] oraz informacji uzyskanych z instytucji bankowych, prowadzących rachunki kontrolowanej Spółki ustalono, że płatności mogące stanowić rozliczenie z kontrahentami zagranicznymi wyniosły łącznie 33 005 175, 29 EUR, a ustalona przez kontrolujących łączna kwota zobowiązań za wszystkie importowane towary w okresie objętym kontrolą wyniosła 25 562 726,82 EUR. Wystąpiła więc nadwyżka płatności nieuwzględniona w deklarowanej wartości celnej importowanych towarów. Z uwagi na fakt, że kontrolowana Spółka nie udostępniła kontrolującym pełnej dokumentacji dotyczącej płatności za okres objęty kontrolą, nie było możliwe ustalenie wartości celnej importowanego koncentratu soku jabłkowego i zweryfikowanie obliczonych na jej podstawie należności.

Ustalenia poczynione przez Prokuraturę Okręgowa w R., uwidocznione w udostępnionym materiale ze śledztwa sygn. akt [...] dotyczące obrotu koncentratem soku jabłkowego z udziałem m.in. firmy "B" Sp. z o.o. Z materiału tego wynika, że w okresie od lutego 2012 do maja 2014 na terenie województw podkarpackiego, świętokrzyskiego, małopolskiego oraz Ukrainy działała zorganizowana grupa przestępcza mająca na celu popełnianie przestępstw polegających na wprowadzaniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej co do rzeczywistej wartości towaru w postaci importowanego z

Ukrainy koncentratu soku jabłkowego, a w konsekwencji narażenie na uszczuplenie należności celnych i z tytułu podatku od towarów i usług.

Z materiałów tych wynika również, ze cała transakcja zakupu koncentratu soku jabłkowego przez "B" Sp. z o.o. oraz inne polskie firmy była kontrolowana przez firmę "F" na Ukrainie. Zorganizowany przestępczy proceder oparty jest na brytyjskich (filie zarejestrowane na Ukrainie) i polskich firmach-słupach, w tym m.in. "D" i "B" Sp. z o.o. Wskutek tego organy celne pobrały należności celne na podstawie znacznie zaniżonej wartości transakcyjnej zawartej w fakturach sprzedaży koncentratu soku jabłkowego, w oparciu o fikcyjne kontrakty na dostawy tego towaru zawarte pomiędzy spółkami-słupami.

W ocenie organu, faktyczny obrót towaru, objętego zgłoszeniami celnymi będącym przedmiotem niniejszego postępowania, odbywał się pomiędzy podmiotami powiązanymi w ramach tego samego koncernu. Faktury wystawiane przez pośredniczącą w sprzedaży firmę "D" w Wielkiej Brytanii służące do ustalania wartości celnej, w tym załączone do przedmiotowego zgłoszenia celnego, w sprawie którego prowadzone jest postępowanie, jak również umowę pomiędzy firmą "D" a "B" Sp. z o.o. podpisywał, jak ustalono podczas kontroli dokumentów importera, Z. Z. - członek zarządu finalnego odbiorcy koncentratu soku tj. firmy "G" Sp. z o.o. Spółka Komandytowo-Akcyjna.

Zdaniem organu odwoławczego analiza zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dokumentów prowadzi do wniosku, że mamy do czynienia z transakcją łańcuchową, w przypadku której następuje fikcyjne odsprzedanie towaru w tym samym dniu za cenę ponad 8 - krotnie wyższą niż w przypadku następnej transakcji. Takie działania nie miały ekonomicznego uzasadnienia i ukierunkowane były wyłącznie na stworzenie fikcji zdarzeń gospodarczych. Wobec powyższego faktury wystawione przez "D" dla firmy "B" Sp. z o.o. na potrzeby udokumentowania fikcyjnych transakcji, dołączone do zgłoszenia celnego [...] i [...] jako dowód zakupu koncentratu soku jabłkowego, zasadnie nie zostały uznane za dokumenty wiarygodne co do prawdziwości zawartych w nich danych.

Wobec wskazanych wcześniej uzasadnionych wątpliwości co do ceny importowanego towaru zaistniały uzasadnione podstawy, o których mowa w art.l81a RWKC, by odstąpić od wartości zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym jako wartości transakcyjnej i określić ją na podstawie jednej z zastępczych metod ustalania wartości celnej.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, w tym materiał porównawczy i opinię biegłego - Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego uznał, że dla potrzeb ustalenia wartości celnej towaru objętego zgłoszeniem celnym [...] i [...] zastosowanie będzie miała metoda ostatniej szansy (art.31 ust.l WKC).

Jako podstawę sporządzenia kalkulacji do obliczenia wartości celnej importowanego towaru przyjęto materiał porównawczy ze zgłoszenia celnego [...] z dnia 30.10.2012r, zgodnie z którym dopuszczono do obrotu towar w postaci 23 ton koncentratu soku jabłkowego o liczbie Brix 65 o ocenie jednostkowej 0,9 EUR/kg (faktura nr 35 z dnia 24.10.2012, warunki dostawy FCA Winnica). Stosując elastycznie metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych organ I instancji odstąpił od wymogu, że towary podobne muszą być wyeksportowane w tym samym lub zbliżonym czasie, co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Zgodnie natomiast z art.l51ust.3 RWKC do ustalenia wartości celnej przyjął najniższą wartość z ustalonych. Jednocześnie biegły stwierdził, że wartość koncentratu jabłkowego o liczbie Brix 65 w porównaniu do koncentratu o liczbie Brix 21 różni się około 68 %. 21°Brix oznacza, że ekstrakt w porównaniu do koncentratu 65°Brix jest około 3,1 razy mniej na 100g produktu.

Aby uzyskać sok o zawartości 21°Brix, należy sok o zawartości 65°Brix rozcieńczyć 3,1 razy, a więc cena soki 21°Brix powinna być o 68 % większa w porównaniu do soku jabłkowego o zawartości 65°Brix.

Nie zgadzając się z decyzjami organu odwoławczego, pełnomocnik Syndyka Masy Upadłości "A" sp. z o.o. wniósł skargi na opisane na wstępie decyzje DIAS z dnia [...] kwietnia 2018 r., domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji oraz poprzedzających ich wydanie decyzji organu I instancji oraz zasądzenia na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych

Zaskarżonym decyzjom zarzucono naruszenie:

Obrazę przepisów prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięć a mianowicie:

przepisów art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 ze zm.) (dalej: WKC) poprzez jego niezastosowanie i ustalenie wartości celnej innej niż wartość transakcyjna, podczas gdy prawidłowe zastosowanie reguł postępowania przy uwzględnieniu obowiązujących przepisów prawa materialnego w zaistniałym stanie faktycznym muszą prowadzić do wniosku, iż cena jednostkowa sprowadzonego towaru wykazana w fakturach importowych nie odbiega w rażący sposób; sposób od wartości skalkulowanej metodami zastępczymi,

art. 31 ust. 1 WKC poprzez jego błędną interpretację, w szczególności z przekroczeniem reguł interpretacyjnych wynikających z załącznika nr 23 RWKC, co skutkowało ustaleniem wartości celnej w sposób nieprawidłowy, podstawie metody wyceny, która z uwagi na brak przesłanek jej zastosowania mogła być samodzielną podstawą ustalenia wartości celnej towaru,

art. 31 ust. 1 WKC poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie obowiązku zebrania "danych dostępnych we Wspólnocie",

art. 31 ust. 2 WKC poprzez jego niezastosowanie i określenie wartości celnej podstawie arbitralnie ustalonych przez organ celny wartości, w tym na podstawie cen sprzedaży na obszarze Wspólnoty towarów wytworzonych we Wspólnocie,

art. 221 ust. 3 WKC poprzez jego błędną interpretacją, która spowodowała nieuwzględnienie okoliczności upływu terminu dla powiadomienia dłużnika o długu. celnym oraz możliwości określenia wymiaru należności celnych w nowej wysokość

art. 3 ust. 3 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 w zw. z art. 31 ust. 1 WKC poprzez jego niezastosowanie i brak przyjęcia najniższej wartości towaru podobnego ustalenia wartości celnej towaru,

art. 7 ust. 1 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 w zw. z przepisami ogólnymi porozumienia w zw. z art. 31 ust. 1 WKC, poprzez jego niezastosowanie i ustalę wartości celnej z pominięciem podstawowych zasad takich jak: zasada, iż naczelną wartością jest wartość transakcyjna, zasada ustalenia faktycznej wartości towaru co doprowadziło do ustalenia wartości celnej towaru z przekroczeniem uprawnień organów celnych i naruszeniem przepisów prawa,

art. VII Układu Ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 (GATT 19 w zw. z art. 31 ust. 1 WKC poprzez jego niezastosowanie przejawiające w pominięciu zasady ustalenia rzeczywistej wartości towaru i kryteriów ustalenia wartości, co doprowadziło do ustalenia wartości towaru wyłącznie na podstawie ceny innego towaru, sprowadzonego w innym czasie, przy stosunkowym pomniejszeniu z uwagi na różnicę w zawartości cukru, z pominięciem innych czynników mogących wpływać na wartość towaru, art. 30 ust. 2 pkt b) poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i ustalenie wartości celnej wyłącznie na podstawie ceny transakcyjnej innego towaru, mimo braku przesłanek zastosowania metody transakcyjnej towarów podobnych,

art. 151 ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. wprowadzającego niektóre przepisy wykonawcze do rozporządzenia Rady (EWG) Nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 253 z dnia 11 października 1993 r. ze zm.) (dalej: RWKC) poprzez jego błędną interpretację i niezastosowanie, skutkujące ustaleniem wartości celnej przy pomocy niedozwolonej metody.

Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na treść zaskarżonych decyzji, a mianowicie:

b) art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne poprzez ich niezastosowanie i dowolną ocenę materiału dowodowego sprawy, niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy oraz sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału, w szczególności w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej importowanego towaru, a nadto przerzucenie ciężaru dowodu na stronę, podczas gdy na organie ciąży obowiązek przeprowadzenia dowodów i prawidłowego, zgodnego z prawem i rzeczywistością ustalenia stanu faktycznego,

art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie,

art. 210 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. w zw. z art. 73 ust. Prawa celnego Ordynacja podatkowa poprzez jego niezastosowanie i niepowołanie w sposób prawidłowy podstawy prawnej wydanej decyzji,

art. 190 § 1 i § 2 oraz 197 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne poprzez ich niezastosowanie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w sposób pozostający w sprzeczności z w/w przepisami, co mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia wobec braku wiedzy strony o przeprowadzeniu takiego dowodu i treści opinii,

art. 90 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie połączenia spraw zgłoszeń celnych tego samego importera, tego samego towaru w tym samym czasie, co spowodowało traktowanie w sposób samodzielny importu tych samych towarów w tym samym czasie i tym samym mogło mieć wpływ na wyliczenie wartości celnej.

W odpowiedziach na skargi DIAS wniósł o ich oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm; dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, to jest kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który stanowi, między innymi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z wyjątkiem nie mającym zastosowania w przedmiotowych sprawach).

Zarzutem o daleko idących skutkach jest zarzut naruszenia art. 221 ust. 3 WKC poprzez nieuwzględnienie okoliczności upływu terminu dla powiadomienia dłużnika o długu celnym oraz możliwości określenie wymiaru należności celnych w nowej wysokości. Zarzut ten jest jednak chybiony. Wprawdzie zasadą jest zgodnie z art. 221 ust 3 WKC, że powiadomienia dłużnika o kwocie należności nie może nastąpić po upływie 3 lat, licząc od dnia powstania długu celnego, ale normodawca unijny przewidział od tej zasady wyjątek. Mianowice w myśl art. 221 ust 4 WKC, jeżeli dług celny powstał na skutek czynu podlegającego, w chwili popełnienia, sądowym sankcjom karnym, dłużnika można powiadomić, na warunkach przewidzianych obowiązującymi przepisami, po upływie terminu 3 lat. Analogicznie tę kwestię z powołaniem się na regulacje WKC uregulował krajowy ustawodawca stanowiąc w art. 56 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (tj. Dz. U. z 2015r. poz. 858 ze zm., dalej: P.c.), że w przypadku, o którym mowa w art. 221 ust. 4 WKC, powiadomienie dłużnika o kwocie należności celnych nie może nastąpić po upływie 5 lat, licząc od dnia powstania długu celnego. Z tych przepisów pominiętych przez Skarżącego wynika, że organ celny może powiadomić dłużnika o długu celnym po upływie 3 lat, o ile stwierdzi, że powstał on na skutek czynu karalnego, do czego organ odniósł się przekonywująco w skarżonej decyzji.

Zwrócić więc tylko należy uwagę Skarżącemu, że tak w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej jak i sądów krajowych nie budzi wątpliwości, że do wydłużenia terminu powiadomienia o kwocie należności celnej nie jest konieczne ani stwierdzenie prawomocnym wyrokiem popełnienie czynu zabronionego, ani nawet wszczęcie postępowania karnego, lecz stwierdzenie wystąpienia czynu, który zaledwie podlega wszczęciu postępowania karnego. Wystarczającą przesłanką do zastosowania art. 221 ust. 4 WKC jest wykazanie przez organ celny, że czyn, który spowodował powstanie długu celnego był w momencie popełnienia zagrożony przez obowiązujące przepisy sankcją karną (por. wyrok TSUE z 16 lipca 2009 r. w sprawach C-124/08 i C-125/08, wyroki NSA: z 30 czerwca 2017 r., sygn. akt I GSK 278/17; z 27 lipca 2011 r., sygn. akt I GSK 190/10 czy z 21 stycznia 2014 r., sygn. akt I GSK 908/12; a także WSA w Krakowie wyrok z 20 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1710/16). Konieczne jest wszakże wykazanie przez organy celne istnienia związku przyczynowo – skutkowego między tym czynem a powstaniem długu celnego, z czego w niniejszej sprawie organy się wywiązały. Bezsporne jest bowiem, że Prokuratura Okręgowa w Rzeszowie prowadzi śledztwo, z którego materiały dołączone są do akt sprawy administracyjnej, w którym postawiono zarzuty osobom związanym z importem koncentratu soku jabłkowego dotyczące udziału w zorganizowanej grupie przestępczej mającej na celu popełnienie przestępstw polegających na wprowadzeniu w błąd organu uprawnionego do kontroli celnej co do rzeczywistej wartości towaru w postaci importowanego na teren Polski z Ukrainy koncentratu soku jabłkowego w zakresie obejmującym przedmiotowe zgłoszenie.

Poza powyższymi kwestiami zasadniczy spór koncentruje się wokół tego czy istniały usprawiedliwione podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towarów zgłoszonych spornymi zgłoszeniami celnymi prawidłowości doboru przez organy celne metody wyliczenia wartości celnej tych towarów.

Odnosząc się wpierw do zarzutów prawa procesowego, gdyż sugerowane nieprawidłowości mają mieć związek z błędnymi ustaleniami faktycznymi wskazać trzeba, że Skarżący zarzuca naruszenie przez organy celne przepisów prawa procesowego to jest art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. poprzez całkowicie dowolną w jego ocenie ocenę materiału dowodowego, niewyjaśnienie wszelkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a także sprzeczność ustaleń organów z treścią zebranego w sprawach materiału dowodowego, w szczególności w zakresie ustalenia wartości celnej importowanego towaru. Sąd ocenia te zarzuty jako całkowicie pozbawione podstawy faktycznej.

Mając bowiem na uwadze okoliczności rozpoznawanej sprawy oraz sposób procedowania organów stwierdzić należy, że postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, odpowiadającym standardom wynikającym z uregulowań Prawa celnego, a także stosowanych odpowiednio w tym przypadku regulacji Ordynacji podatkowej. Rozstrzygające sprawę organy zebrały bowiem materiał dowodowy wystarczający i zdatny do wyjaśnienia wszelkich okoliczności spraw, a dokonana przez nie ocena zebranych dowodów, wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie nosi cech dowolności. W tym miejscu należy podkreślić, że w zakresie poczynionych ustaleń organy oparły się w przeważającej mierze na dowodach z dokumentów urzędowych – pism brytyjskiej i ukraińskiej administracji celnej, dokumentów z karnego postępowania przygotowawczego, co do których brak było podstaw do podważenia ich wiarygodności. Na okoliczności mogące stanowić podstawę zakwestionowania wiarygodności wyżej wskazanych dokumentów nie wskazała również strona skarżąca, za takową nie można uznać okoliczność, że postępowanie karne jest czasochłonne, wobec czego jej twierdzenia w tym zakresie należy uznać za gołosłowne.

Przechodząc do oceny zarzutów dotyczących bezpośrednio podnoszonego przez Skarżącego naruszenia przepisów prawa materialnego na wstępie należy podkreślić, że rozstrzygające sprawę organy słusznie przyjęły, że podstawę ich rozstrzygnięć winny stanowić regulacje WKC oraz RWKC, z uwagi na daty dokonanych w sprawach zgłoszeń celnych, a odpowiedzialność za wszelkie konsekwencje przedmiotowych zgłoszeń spada również na upadłego – przedstawiciela pośredniego importera. Przedmiotowe kwestie są zresztą bezsporne w niniejszej sprawie.

Jeżeli chodzi o wartość celną towarów, stanowiącą główny przedmiot sporu pomiędzy stronami, to zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Jednakże w pewnych przypadkach, wyliczonych w powołanym wyżej przepisie w punktach a-d, zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru.

Wartość transakcyjna towaru, co do zasady, stanowiąca w pierwszej kolejności podstawę wyliczenia należności celnej, nie zawsze będzie mogła stanowić wyznacznik służący ustaleniu tej wartości. Po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą bowiem, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania (art. 78 ust. 1 i 2 WKC).

Zgodnie z art. 181a ust. 1 RWKC, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Oznacza to, że wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej. Nie jest konieczne by organy oczekiwały na zakończenie śledztwa, które ma za przedmiot kwestie związane nieprawidłowościami w eksporcie towarów i wydanie wyroku przez sąd powszechny, gdyż, przez wzgląd na czasochłonność tego rodzaju spraw, związanych często z działalnością zorganizowanych grup przestępczych, postępowania celne i podatkowe byłyby sparaliżowane. Dlatego organy celne (podatkowe) są uprawnione a zarazem zobowiązane do samodzielnego, wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy (art. 122 O.p.), co oznacza również obowiązek zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 187 O.p.), a następnie dokonania swobodnej jego oceny (art. 191 O.p.). Oznacza to, że organy te nie zostały zwolnione z obowiązku kwalifikowania zdarzeń na gruncie prawa celnego (podatkowego) oraz oceny skutków prawnopodatkowych, jakie one wywierają.

Organy celne mogą zatem po zwolnieniu towarów zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4 WKC, przedstawienia uzupełniających informacji. Równocześnie podkreślenia wymaga, że złożenie w urzędzie celnym deklaracji wartości celnej traktowane jest, jako przyjęcie odpowiedzialności przez osobę ją składającą, w odniesieniu do: prawidłowości i kompletności danych podanych w deklaracji, autentyczności dokumentów przedstawionych na poparcie tych danych oraz dostarczenia każdej dodatkowej informacji lub dokumentu potrzebnego dla ustalenia wartości celnej towarów.

Z powyższych regulacji wynika, że organy administracji nie są bezwzględnie związane wartością transakcyjną towaru deklarowaną przez podmiot dokonujący jego importu (zgłoszenia), mogą ją odrzucić, gdy z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji składanych przez stronę. Występujący w tym przepisie zwrot "uzasadnione wątpliwości" nie został bliżej zdefiniowany przez prawodawcę, jest to zatem zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie objętego nią stanu faktycznego. Nie ma bowiem jednego, jednolitego "wzoru" wymagań dotyczących zgłoszenia celnego. Stosownie do okoliczności każdego indywidualnego przypadku zgłaszający powinien przedstawić i ujawnić wszystkie dokumenty i informacje odnoszące się do importowanego towaru, niezbędne do przeprowadzenia procedury celnej, w tym do prawidłowego ustalenia jego wartości celnej.

Postępowanie w zakresie badania wiarygodności zadeklarowanej wartości celnej towarów jest dwuetapowe. Pierwszy etap ma na celu ustalenie, czy cena wynikająca z dokumentu zakupu jest ceną faktycznie zapłaconą lub należną za towar. Drugi etap – w przypadku odrzucenia wartości transakcyjnej, ma na celu ustalenie rzeczywistej wartości celnej, w oparciu o metody przewidziane w WKC.

Mając na uwadze powyższe, a także poczynione w niniejszych sprawach ustalenia faktyczne, których prawidłowość nie budzi wątpliwości Sądu, stwierdzić należy że organy zasadnie zakwestionowały wartość transakcyjną towarów objętych przedmiotowym zgłoszeniem. Należy bowiem zgodzić się z ich twierdzeniem, że zadeklarowana wartość celna importowanego z Ukrainy soku budzi uzasadnione wątpliwości, wobec takich okoliczności jak blisko ośmiokrotna różnica w wartości importowanego do Polski towaru, pomiędzy fakturami załączonymi do zgłoszeń celnych, a fakturami załączonymi do deklaracji wywozowych, złożonych po stronie ukraińskiej noszącymi te same daty i numery. Przedmiotowe wątpliwości potęgują ponadto również takie fakty jak niemożność identyfikacji sprzedawców importowanych towarów na terenie Wielkiej Brytanii, powiązania wszystkich podmiotów biorących udział w transakcjach, zwłaszcza w kontekście osoby Z. Z. mającego reprezentować podmioty brytyjskie, a który występuje również jako reprezentant finalnego odbiorcy. Również dokonana przez organy celne analiza płatności za zgłoszony towar, wykazująca nadwyżkę tej płatności w stosunku do zadeklarowanych wartości celnych przedmiotowych towarów budzi uzasadnione zastrzeżenia, co do wiarygodności tychże deklaracji.

Skarżący, podważając ustalenia organów w opisanym wyżej zakresie, nie był w stanie wyjaśnić przyczyn różnicy w cenach tego samego towaru, zwłaszcza w kontekście danych dotyczących tożsamości faktur. Spółka zasugerowała w postepowaniu przed organami, jedynie możliwość sfałszowania faktur dołączonych do ukraińskich zgłoszeń celnych wywozowych. Okoliczność ta, nawet gdyby okazała się prawdziwa - do stwierdzenia czego brak jest uzasadnionych podstaw - nie może stanowić podstawy uwiarygodnienia wartości transakcyjnej towaru. W dalszym bowiem ciągu, wobec powiązań podmiotów biorących udział w transakcji, pozostaje wiele wątpliwości w tym zakresie, a to z kolei nie pozwala na bezkrytyczne oparcie się na deklaracjach importera.

Argumentem za uwiarygodnieniem wartości transakcyjnej, zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym, nie może być także fakt dokonania przelewów bankowych za przedmiotowy towar, gdyż zgodnie z ustaleniami organów przelewy te opiewają na kwoty przewyższające wartość towaru, jaka została zadeklarowana. Okoliczność ta, zwłaszcza wobec powiązań podmiotów biorących udział w transakcji nie dowodzi rzeczywistej wartości celnej towaru.

Nie bez znaczenia w sprawach jest też to, że wobec korelacji czasowej dokonywanych transakcji pomiędzy podmiotami polskimi, brytyjskimi i ukraińskimi, dużych różnic w wartościach tożsamego towaru, brak jest racjonalnego uzasadnienia ekonomicznego dla takiego stanu rzeczy, na co słusznie zwróciły uwagę organy obu instancji. W tej sytuacji nie można przyjąć bezkrytycznie za wiarygodną i rzeczywistą wartości transakcyjnej importowanych towarów.

W ocenie Sądu organy miały podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej spornego towaru także wobec uznania, że wartość tego towaru znacznie odbiega od wartości celnej. Zadeklarowana wartość transakcyjna wynikająca z dołączonych do zgłoszenia celnego faktur wynosi 200 EUR za tonę, co stanowi na tle porównania z innymi zgłoszenia w ogólnopolskiej bazie Alina w zbliżonym czasie zaledwie ok. 23 % średniej ceny towarów tego rodzaju (ok. 900 EUR za tonę). Wykazana przez organy różnica jest znaczna, wręcz rażąco niska. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podnosi się, że rażąco niska cena pozwala samodzielnie na odrzucenie ceny transakcyjnej jako niewiarygodnej (tak np. wyrok NSA z dnia 14 marca 2017r., I GSK 168/15). W orzecznictwie TSUE przyjmuje się z kolei, że różnica między tymi wartościami na poziomie 50% statystycznej średniej ceny jest wystarczająca do zakwestionowania wartości transakcyjnej (por. wyrok TSUE z dnia 16 czerwca 2016r. w sprawie C-291/15). Ta dysproporcja wartości wypełnia przesłankę "uzasadnionej wątpliwości", w istocie uprawniała organy do zakwestionowania wartości transakcyjnej. Tym bardziej przy zaistnieniu innych powyżej wskazanych okoliczności stwierdzonych w niniejszej sprawie. W konsekwencji organy były władne przeprowadzić postępowanie celem określenia prawidłowej wartości celnej tego towaru, zwłaszcza przy, co wymaga podkreślenia, braku ze strony Skarżącej przedstawienia wiarygodnego przeciwdowodu.

Wobec zakwestionowania wartości transakcyjnej towarów, w celu określenia prawidłowej wartości celnej niezbędnym jest odwołanie się do regulacji art. 30 i art. 31 WKC. Przepisy WKC regulują sposób określania wartości celnej towaru przyjmując zasadę, że kolejna metoda znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy nie można ustalić tej wartości na podstawie poprzedniej.

Zgodnie z art. 30 ust. 2 WKC wartością celną ustalaną na podstawie niniejszego artykułu jest w pierwszej kolejności wartość transakcyjna identycznych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna, następnie wartość transakcyjna podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna, w dalszej kolejności wartość oparta na cenie jednostkowej, po jakiej towary przywożone lub towary identyczne bądź podobne sprzedawane są we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedawcami oraz wartość kalkulowana, która jest sumą kosztów lub wartości materiałów i produkcji bądź innych procesów zastosowanych przy wytworzeniu przywożonych towarów, kwoty zysku i kosztów ogólnych równych kwocie zwyczajowo wliczanej w cenę sprzedaży towarów tego samego gatunku lub rodzaju jak te, dla których ustalana jest wartość celna, wytworzonych przez producentów z kraju wywozu na eksport do Wspólnoty i kosztów lub wartości elementów wymienionych w art. 32 ust. 1 lit. e).

Rozstrzygające przedmiotowe sprawy organy, w ustaleniu wartości celnej towarów, posłużyły się metodą opartą na wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych w celu wwozu do Wspólnoty albowiem dokonując przeglądu danych o odprawach celnych, w ogólnopolskiej bazie danych, nie stwierdziły wwozu towarów identycznych z tym, którego dotyczyło zgłoszenie celne w niniejszej sprawie. Takie działanie organu, w zakresie wyboru metody należy uznać za zasadne, a wybór metody za prawidłowy i odpowiadający obowiązującym w tym zakresie regulacjom.

Jak słusznie zauważył organ, zgodnie z art. 142 ust. 1 lit. d RWKC "towary podobne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi. Jakość towarów, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne. W związku z tym, jako materiał porównawczy organy przyjęły wykazane w kilku zgłoszeniach celnych transakcje importu z Ukrainy soku jabłkowego, o liczbie Brix 65 %, w ilościach 23 ton, którego cena wynosiła od 900 do 970 euro za tonę, ustalając wartość celną towaru w sprawie w oparciu o najniższą z ustalonych wartości towaru podobnego. Dodatkowo poparły swoje stanowisko danymi wynikającymi z publikacji dotyczących cen zagęszczonego soku jabłkowego (www.fresh-market.pl), według których cena tego rodzaju towaru kształtowała się w przedziale 1114 – 1300 euro za tonę soku klarowanego oraz 900 – 1000 euro za tonę soku nieklarowanego.

Dopuściły też dowód z opinii biegłego, której w sposób szczegółowy wyliczył i opisał jaka jest różnica w wartości soku Brix 21° w porównaniu do soku Brix 65°.

Opisany wyżej sposób ustalenia wartości towarów podobnych należy uznać za prawidłowy albowiem organy posłużyły się w tym celu materiałami z zarejestrowanych zgłoszeń celnych w bazie ogólnopolskiej, na podstawie zarejestrowanych zgłoszeń z okresu bezpośrednio poprzedzającego przedmiotowe zgłoszenie to jest od października 2012 r. do okresu bezpośrednio następującego to jest do czerwca 2013 r. z pominięciem oczywiście zgłoszeń podmiotów mających związek z niniejszą sprawą. Co więcej wynikające z nich wartości (ceny) korelują z danymi wskazanymi w treści w/w publikacji, odnoszących się do problematyki kształtowania się cen soku jabłkowego, co opisano w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Bezpodstawne są argumenty Skarżącego co do braku adekwatności danych zawartych w ogólnopolskiej bazie zgłoszeń celnych Alina. Podkreślenia w tym względzie wymaga, że jednym z czynników, które kształtują wartość podobnych towarów na rynku eksportu sprzedawanych w celu importu na rynek Wspólnoty, jest rynek docelowy, czyli rynek, na który towary te są bezpośrednio przeznaczone. Jednolitość obszaru celnego Wspólnoty rozumiana jest w sensie prawnym – jako jednolitość reguł prawnych i praktyk administracyjnych w odniesieniu do środków polityki handlowej stosowanych wobec towarów spoza tego obszaru. Nie ma natomiast mowy o jednolitości rynku w sensie ekonomicznym. Rynki poszczególnych państw członkowskich znacznie się różnią w sensie ekonomicznym. Jest to czynnik niewątpliwie wpływający na kształtowanie się cen towarów importowanych na te rynki. Wybór transakcji służących stosowaniu metody cen podobnych musi uwzględniać specyfikę tej części rynku unijnego, na który towar jest sprowadzany, rynek Wspólnoty nie jest bowiem rynkiem jednorodnym. Słusznym jest zatem ograniczenie przez organy przeprowadzenia analiz do zgłoszeń celnych zaewidencjonowanych w bazach danych polskich organów celnych (ogólnopolska baza zgłoszeń celnych ALINA), skoro towar wprowadzony był na rynek Polski, podobnie jak towary z materiału porównawczego. Wbrew twierdzeniom Skarżącego pozwala to na znalezienie odpowiednio obiektywnego materiału porównawczego, odpowiadającego wymogom określonym w art. 29 WKC i art. 142 RWKC.

W tych okolicznościach nie można mówić o nieprawidłowości w działaniu organów, które swoje ustalenia w powyższym zakresie poczynili w oparciu o całokształt ujawnionych okoliczności sprawy stosownie do art. 191 O.p.. Sam fakt, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organy oceniony odmiennie niż oczekiwał tego Skarżący nie świadczy o naruszeniu wskazanych w skardze zasad postępowania wyrażonych w art. 121 § 1 O.p., art. 122 O.p., art. 187 § 1 O.p. i art. 191 O.p..

Odnośnie zarzutu naruszenia przez organy art. 3 ust. 2 i art. 7 ust. 1 Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994 poprzez brak przyjęcia najniższej wartości towaru podobnego dla ustalenia wartości celnej towaru oraz pominięcia naczelnych zasad jej ustalenia należy zauważyć, że Światowa Organizacji Handlu (WTO) zgodnie z art. 1 i art. II ust. 1 i ust. 2 Porozumienia ustanawiającego tę organizację sporządzonego w dniu 15 kwietnia 1994 r. (Dz.U. z 1995 r. Nr 98, poz. 483 ze zm.), została powołana w celu stanowienia wspólnych ram instytucjonalnych dla stosunków handlowych, utrzymywanych między jego Członkami, w sprawach dotyczących porozumień i związanych z nimi instrumentów prawnych zawartych w załącznikach 1, 2 i 3 do Porozumienia, stanowiących jego integralne części, wiążące dla wszystkich Członków. Członkami WTO są między innymi Unia Europejska i Rzeczpospolita Polska. W grupie Wielostronnych porozumień w sprawie handlu towarami, objętych załącznikiem 1A w ramach załącznika 1 do Porozumienia dnia 15 kwietnia 1994 r. znalazł się "Układ ogólny w sprawie taryf celnych i handlu 1994" oraz "Porozumienie o stosowaniu artykułu VII Układu ogólnego w sprawie taryf celnych i handlu 1994", zwane Kodeksem Wartości Celnej WTO. Zarzut naruszenia tych przepisów nie znajduje rozwinięcia w skardze, a więc jak należy według Skarżącego wykładać przepisy WKC i RWKC zgodnie z treścią tych porozumień, a więc w gruncie rzeczy nie poddaje się kontroli sądowej. Godzi się tylko zauważyć, że rozwiązania przyjęte w tych postanowieniach, co do zasady są niesprzeczne z regulacjami WKC i RWKC, na które powołały się organy w niniejszej sprawie i w praktyce wspierają proces ich interpretowania w zakresie przepisów dotyczących ustalania wartości celnej, także poprzez wytyczne i wyjaśnienia Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej, których skarga nie przywołuje. Jak to już wyżej wyjaśniono, proces wykładni tych przepisów zaprezentowany przez organy w niniejszej sprawie, który doprowadził do ustalenia takiej a nie innej wartości celnej, przyjętej do naliczania spornych należności celnych, nie budzi wątpliwości Sądu, także co do zasadności jej ustalenia z pominięciem wartości transakcyjnej.

Z przedstawionych powyżej względów organy nie dopuściły się również naruszenia innych wskazanych w sprawie przepisów prawa procesowego, związanych z rodzajem i treścią orzeczenia zapadłego w postępowaniu przed organem II instancji.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargi.