Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 268/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-07-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1, ust.2, ust. 3
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności bezpośrednich 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. na rzecz skarżącej J. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją Nr [...] z [...] lipca 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w R., działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z 26 stycznia 2007 r.

o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 51 ust. 1 i art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji

i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18 ze zm., zwane dalej rozporządzeniem nr 796/2004) w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40, poz. 326) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej Kpa) przyznał J. G. płatności na 2009 rok w kwocie [...] zł,

w tym jednolitą płatność obszarową (płatność JPO) i uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych (płatność UPO).

Z rozstrzygnięcia organu wynika również, że płatność z tytułu JPO została pomniejszona o kwotę w wysokości [...] zł, zaś płatność UPO o kwotę

w wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, iż wniosek

o przyznanie płatności bezpośrednich na 2009 r. J. G. złożyła [...] maja 2009 r. Do jednolitej płatności obszarowej strona zadeklarowała działki rolne

o powierzchni [...] ha. W dniu [...] sierpnia 2009 r. strona złożyła korektę wniosku poprzez usunięcie nieprawidłowości w deklaracji działek oraz zmniejszenie powierzchni działki o symbolu N o [...] ha. W wyniku kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o system informacji geograficznej (PEG) o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16, dalej jako rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009), organ ustalił, iż faktyczna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do płatności JPO jest mniejsza. Przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2009 r. kontrola na miejscu wykazała, iż powierzchnia ta wynosi: dla działki D nr [...] - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha – wykluczenie [...] ha), dla działek F i FF nr [...] – [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha – wykluczenie [...] ha), dla działki G nr [...] - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha – wykluczenie [...] ha). Łącznie z płatności wykluczone zostały grunty o powierzchni [...] ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek położonych na obszarze JPO zadeklarowanych do płatności ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej ([...] ha) wyniosła [...] %. Organ wyjaśnił również, że do uzupełniającej płatności obszarowej strona zadeklarowała działki rolne o powierzchni [...] ha. Następnie w sierpniu 2009 r. strona złożyła korektę wniosku poprzez usunięcie nieprawidłowości w deklaracji działek oraz zmniejszenie powierzchni działki N o [...] ha. W wyniku kontroli administracyjnej wniosku w oparciu o system informacji geograficznej (PEG) organ ustalił, iż faktyczna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych do płatności UPO jest mniejsza. Przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2009 r. kontrola na miejscu wykazała, iż powierzchnia ta wynosi: dla działki F1 i FF1 nr [...] - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha – wykluczenie [...] ha), dla działki G1 nr [...] - [...] ha (powierzchnia deklarowana [...] ha – wykluczenie [...] ha). Łącznie z płatności wykluczone zostały grunty o powierzchni [...] ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek położonych na obszarze UPO zadeklarowanych do płatności ([...] ha), a powierzchnią stwierdzoną w wyniku kontroli administracyjnej ([...] ha) wyniosła [...] %.

W odwołaniu wniesionym na powyższą decyzję, J. G. postawiła zarzut bezprawnego działania organu polegającego na pomniejszeniu powierzchni działek zadeklarowanych do płatności o [...] ha. Wyjaśniła, że powoływane w zaskarżonej decyzji ustalenia powierzchni działek wynikały z kontroli na miejscu (z [...] kwietnia 2009 r.) przeprowadzonej w związku z płatnością za 2008 r. Kontrola ta przeprowadzona została w czasie, gdy na polach leżał śnieg. Nawet gdy kontrola wykazała jakieś uchybienia w użytkowaniu działek to zostały one poprawione zanim ruszyła wegetacja. Zauważyła, że w górach trawy "zaczynają ruszać" w czerwcu ponieważ do 20 maja na części areału leży śnieg. Natomiast na początku września pojawiają się pierwsze przymrozki i trawa nie rośnie. Oświadczyła, iż powierzchnia jej gruntów nie zmniejszyła się przez to, że zostały sprzedane. Mogła się jedynie zmniejszyć na skutek niewykoszenia spowodowanego powodzią, co nie znaczy, że taka sytuacja występuje co roku i raz przeprowadzona kontrola stała się normą ustalającą areał podlegający dofinansowaniu.

Decyzją Nr [...] z [...] listopada 2010 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W., biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, po przedstawieniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, organ wskazał, że we wniosku o przyznanie płatności JPO beneficjentka zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Organ podniósł, że przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie wzięto pod uwagę wszystkie zgromadzone w sprawie dowody, w tym w szczególności dane zgromadzone w Zintegrowanym Systemie Zarządzania i Kontroli dotyczące poszczególnych działek zgłoszonych przez rolnika, nadto wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w kwietniu 2009 r. Złożony wniosek poddany został kontroli administracyjnej przeprowadzonej na podstawie pomiarów ortofotomapy. Na podstawie tej kontroli, jak również na podstawie wyników kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2009 r. ustalono rozbieżność pomiędzy powierzchnią gruntów rolnych zadeklarowaną we wniosku i stwierdzoną w kontroli. Różnica wyniosła [...] ha, tj. [...] %. Rozbieżności dotyczyły powierzchni działek:

D (nr [...]) - składającej się z działki D1 (o powierzchni [...]ha), D2 (o powierzchni [...] ha) i D3 (o powierzchni [...] ha) o łącznej powierzchni [...] ha. Z obszaru tego wyłączono [...] ha i [...] ha jako zwarte kępy zadrzewień i zakrzaczeń oraz utwardzoną drogę o szerokości powyżej 2 m; F i FF nr ([...]). Kontroli administracyjnej przeprowadzonej na podstawie pomiarów ortofotomapy poddany został także wniosek strony w zakresie płatności UPO. Do materiału dowodowego włączono również raport z kontroli na miejscu z [...] kwietnia 2009 r., w wyniku czego stwierdzona została rozbieżność pomiędzy powierzchnią gruntów rolnych zadeklarowaną we wniosku ([...] ha) i stwierdzoną w kontroli ([...] ha). Różnica wyniosła [...]ha tj. [...] %.

Odnosząc się do argumentów strony zawartych w odwołaniu organ podał, iż nie mają one wpływu na dokonane w sprawie ustalenia. Nadto stwierdził prawidłowość działań organu pierwszej instancji polegających na uwzględnieniu

w materiale dowodowym sprawy wyników kontroli na miejscu z [...] kwietnia 2009 r. wyjaśniając, iż ubiegając się o przyznanie płatności do gruntów rolnych należy uwzględnić ich stan faktyczny. Dane dotyczące działek rolnych, zgłaszanych we wniosku winny bowiem odzwierciedlać stan faktyczny, który stwierdzany jest właśnie w czasie kontroli na miejscu. Organ zauważył, iż kontrole na miejscu przeprowadzane są przez upoważnione do tego, wyspecjalizowane (spełniające określone warunki) podmioty, co świadczy o wadze dowodu z protokołu kontroli. Wskazał przy tym, że w toku prowadzonego postępowania strona nie wykazała inicjatywy dowodowej, nie przedstawiła bowiem żadnych argumentów, wobec czego rozstrzygnięcie oparto na podstawie zgromadzonego przez organ materiału dowodowego.

Skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. do sądu administracyjnego złożyła J. G. wnioskując o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Wydanemu rozstrzygnięciu skarżąca postawiła zarzut naruszenia przepisów postępowania: art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 Kpa przez nienależyte ustalenie stanu faktycznego i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy.

W uzasadnieniu wniesionego środka zaskarżenia skarżąca wyjaśniła, iż wydane w sprawie decyzje organów obu instancji bezpodstawnie opierają się na wynikach kontroli przeprowadzonej [...] kwietnia 2009 r., która dotyczyła wniosku

o przyznanie płatności za 2008 r. Była to kontrola, a w zasadzie rekontrola dotycząca płatności za 2008 r. Wskutek pierwszej kontroli w tym zakresie przeprowadzonej

[...] października 2008 r., stwierdzono zgodność obszarową użytkowanych gruntów, jedyne uwagi dotyczyły wykoszenia gruntów zalanych w wyniku powodzi. Kontrola

z [...] kwietnia 2009 r. wykazała natomiast braki w areale gruntów w stosunku do zgłoszonych [...] ha. Stwierdzono wówczas powierzchnię [...] ha. Wskutek tych okoliczności kwestia płatności za 2008 r. nie została jeszcze ostatecznie rozstrzygnięta.

Skarżąca wskazała, że wniosek o przyznanie płatności na 2009 r. złożyła po upływie jednego miesiąca i jednego tygodnia po kontroli na miejscu na jaką powołał się organ. Powoływana zaś przez organ kontrola administracyjna polega na odczytywaniu ze zdjęć satelitarnych powierzchni pól użytkowanych przez właścicieli. Na podstawie tych zdjęć dane wprowadzane są do systemu. Podczas kontroli na miejscu pracownik "chodzący" z GPS-em posiada wprowadzone współrzędne pomniejszone o ciemne plamy na mapie i nie ustala już rzeczywistej powierzchni działki. Jest to system chory, niekorzystny dla beneficjentów, którzy nie otrzymują należnych im płatności. System GPS w żadnym stopniu nie sprawdza się w górach, czego przykładem jest, że kontrola z [...] października 2008 r. nie wykazała braków

w deklarowanym areale. Podczas gdy kontrola z [...] kwietnia 2009 r. stwierdziła brak [...] ha, a następna kontrola z [...] października 2010 r. stwierdziła powierzchnię większą od poprzedniej o [...] ha. Z raportów kontroli wynika zatem, że za każdym razem ilości tych samych powierzchni były różne.

Nadto skarżąca podniosła, że z treści art. 51 rozporządzenia nr 796/2004, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia wynika, że jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % wówczas płatność za dany rok pomniejsza się o dwukrotność stwierdzonej różnicy. Tym samym wskazana przez organ różnica [...] % nie uzasadniała zmniejszenia płatności. Pomimo to organ pierwszej instancji pomniejszył jej płatność JPO o kwotę [...] zł. Skarżąca wyjaśniła, że nie kwestionuje natomiast ustalonego przez organ areału UPO.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż w celu prawidłowej oceny stanu faktycznego sprawy zobowiązany był do uwzględnienia wszystkich dostępnych dowodów, w tym pomiarów ortofotomapy, raportu z kontroli na miejscu w dniu [...] kwietnia 2009 r., czy korekty wniosku. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego pomniejszenia płatności, organ wskazał treść art. 51 ust. 1 rozporządzenia nr 796/2004, wedle którego pomniejszenie następuje, jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku,

a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3 % lub 2 ha. Różnica pomiędzy płatnością JPO deklarowaną, a stwierdzoną wskutek kontroli wyniosła [...] ha. Z uwagi na powyższe nawet jeśli procentowa różnica nie przekroczyła 3%, to pomniejszenie płatności jest uzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana

w kontekście zgodności z prawem materialnym i procesowym. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a).

Mając na uwadze ww. kryteria, w ocenie Sądu stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sporne w niniejszej sprawie pozostaje, czy organy obu instancji zasadnie pomniejszyły skarżącej przysługującą jej płatność JPO o kwotę [...] zł. ze względu na stwierdzone nieprawidłowości. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że podczas kontroli administracyjnej niniejszej sprawy, dotyczącej przyznania płatności bezpośrednich z wniosku na 2009 r. organ stwierdził mniejszą powierzchnię działek rolnych, niż zadeklarowana przez rolnika. To zaś skutkowało pomniejszeniem płatności, o które ubiega się skarżąca. Powyższe zaś jak wskazał organ odwoławczy potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy, na który składa się w szczególności kontrola administracyjna przeprowadzona za pomocą ortofotomapy oraz kontrola na miejscu jaka została przeprowadzona

w gospodarstwie skarżącej w dniu [...] kwietnia 2009 r. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji prawidłowo uwzględnił wynik kontroli na miejscu przeprowadzonej w kwietniu 2009 r., bowiem dane dotyczące działek rolnych zgłaszanych do wniosku winny odzwierciedlać stan faktyczny, a ten stwierdza się właśnie podczas kontroli na miejscu. Skarżąca nie wykazała zaś w trakcie postępowania administracyjnego inicjatywy dowodowej. W postępowaniu

o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Dlatego też zdaniem organu rozstrzygnięcie wydano na podstawie należycie rozpatrzonego w sprawie materiału dowodowego.

Na wstępie wyjaśnić należy, że w rozpatrywanej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.,), zwanej dalej ustawą o płatnościach.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kpa, chyba, że przepisy ustawy stanowią inaczej. Ustęp 2 tej ustawy stanowi, iż w postępowaniu w sprawach dotyczących płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej oraz płatności cukrowej organ administracji publicznej:

1) stoi na straży praworządności;

2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;

3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń, co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw

i obowiązków będących przedmiotem postępowania;

4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 kpa nie stosuje się.

Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2 są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (ust. 3).

Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie organ drugiej instancji nie stał bowiem na straży praworządności i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu. Nie udzielił również skarżącej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, pomimo zgłoszenia takiego żądania w złożonym odwołaniu. Uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji jest również niewystarczające, co stanowi naruszenie obowiązujących w tej mierze przepisów wynikających z Kpa.

Z odwołania skarżącej jednoznacznie bowiem wynika, że zakwestionowała ona ustalenia kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez organ za pomocą ortofotomapy. Skarżąca w odwołaniu wskazała również, że kontrola na miejscu na którą powołuje się organ pierwszej instancji była przeprowadzona w dniu [...] kwietnia 2009 r. Przedmiotowa kontrola była zatem przedwczesna, bowiem odbyła się jeszcze przed złożeniem przez rolnika wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na 2009 r. Kontrola ta dotyczyła wniosku o przyznanie płatności za 2008 r., nadto w czasie jej przeprowadzania na niektórych działkach leżał jeszcze śnieg. Skarżąca wskazała, że nawet jeśli ww. kontrola wykazała jakieś nieprawidłowości, to nie oznacza to, że nie zostały one usunięte przez rolnika zanim ruszyła wegetacja roślin na deklarowanych przez skarżącą działkach rolnych. Z akt administracyjnych sprawy przedstawionych przez organ wynika nadto, że skarżąca prowadzi tzw. gospodarstwo rozproszone, a część działek rolnych znajduje się na obszarach górskich.

Pomimo zgłoszenia przez skarżącą wyżej wskazanych zastrzeżeń co do przeprowadzonej kontroli administracyjnej, organ odwoławczy nie wyjaśnił w należyty sposób dlaczego odstąpiono w niniejszej sprawie od przeprowadzenia kontroli na miejscu po dniu złożenia przez rolnika wniosku na 2009 r. W ocenie Sądu kontrola taka była niezbędna w niniejszej sprawie, bowiem mogłaby zweryfikować powyższe zastrzeżenia skarżącej. Tymczasem, organ odwoławczy, podobnie zresztą jak organ pierwszej instancji przyjął za wiążące ustalenia kontroli na miejscu z [...] kwietnia 2009 r., która została - co istotne w świetle zarzutów skarżącej - przeprowadzona jeszcze przed złożeniem przez nią stosownego wniosku na 2009 r. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja niewątpliwie została wydana również z istotnym naruszeniem przepisów postępowania zawartych w art. 11 Kpa i art. 107 § 3 Kpa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Sądu, ustalenia dokonane przez organ w niniejszej sprawie nie wyjaśniły w sposób jednoznaczny, że wniosek zawierał błędne dane. Jedynie zaś ustalenie powyższego uzasadniało dokonanie stosownego pomniejszenia przyznanej spornej płatności JPO. Treść decyzji, jak i akta sprawy wskazują, że organ orzekający w sprawie nie tylko nie przeprowadził pełnego postępowania dowodowego, ale także wybiórczo zastosował w sprawie przepisy unijne, pomijając te, które chronią prawa strony tego postępowania, tj. wnioskodawcy. Należy bowiem wskazać, że stosownie do art. 20 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. (Dz. Urz. WE L 30 z 31 stycznia 2009 r., str. 16) kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu w celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy.

Prawidłowe zredagowanie pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienia decyzji administracyjnej ma zaś kardynalne znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 Kpa, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 tego aktu prawnego. Organ administracyjny jest zobowiązany tą zasadą do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności rozstrzygnięcia jest uzasadnienie decyzji. Zasada przekonywania nie zostanie zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy.

Regulacja zawarta w art. 107 § 1 Kpa, ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji,

z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę – w ramach motywowania podjętej decyzji – jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2005 r. III SA/Wa 180/05, zam. zob. LEX nr 166546).

Organ administracji publicznej obowiązany jest przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli (art. 8 Kpa), jak również wyjaśnić stronom zasadność przesłanek, którymi kieruje się przy załatwianiu spraw (art. 11 Kpa) - patrz wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 1984 roku II S.A. 742/84 ONSA 1984, Nr 2, poz. 67. Obowiązek ten ma szczególne znaczenie w odniesieniu do decyzji odmownych: wyjaśnienie stronie zasadności decyzji administracyjnej może sprzyjać powstaniu u niej przekonania, że decyzja, chociaż niekorzystna – jest jednak zasadna, że w danej sytuacji i przy obowiązującym stanie prawnym organ po prostu nie mógł postąpić inaczej (Dawidowicz, Postępowanie administracyjne, s. 95). Powyższe ma również szczególne znaczenie w niniejszej sprawie z tego względu, że jak podnosi skarżąca przedstawiając poszczególne raporty z czynności kontrolnych (z [...] października 2008 r., z [...] kwietnia 2009 r., z [...]-[...] października 2010 r.) wyniki każdej z przeprowadzonych kontroli na miejscu ustalone przez ARiMR, a dotyczące spornych gruntów są różne. Takie działanie organu niewątpliwie narusza zasadę zaufania obywatela do organów państwa, o której mowa w art. 8 Kpa.

Powołane wyżej zasady obowiązują zarówno w postępowaniu przed organem pierwszej, jak i drugiej instancji, którego obowiązkiem jest nie tylko kontrola kwestionowanego aktu, ale również ponowne merytoryczne rozpatrzenie sprawy.

Zaskarżone rozstrzygnięcie jest decyzją odwoławczą wydaną na podstawie art. 138 Kpa. Wskazać należy, iż charakter rozstrzygnięć organu odwoławczego

w sposób bezpośredni zdeterminowany jest zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jej istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy wyznaczonej treścią zaskarżonej decyzji. Wypływa stąd obowiązek traktowania postępowania odwoławczego jako powtórzenia rozstrzygania tej samej sprawy. Decyzja organu II instancji jest takim samym aktem stosowania prawa, jak decyzja organu I instancji, a działanie organu odwoławczego nie ma charakteru kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym, równoważnym działaniu organu I instancji (T. Woś, J. Zimmermann, glosa do uchwały SN z dnia 23 września 1986 roku, III AZP 11/86, Pip 1989, z. 8, s.147). Tymczasem, w niniejszej sprawie decyzja organu odwoławczego, który również był związany rygorami procedury administracyjnej określonej w Kpa oraz wynikających z ustawy o płatnościach, nie wyjaśnia jednak zasadności wszystkich przesłanek, którymi organy obu instancji kierowały się przy wydawaniu swoich decyzji. Przede wszystkim nie wyjaśnia, dlaczego po zakwestionowaniu przez skarżącą w odwołaniu – a więc jeszcze w toku postępowania administracyjnego, ustaleń organu pierwszej instancji opartych

o wyniki kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu z [...] kwietnia 2009 r.,

w gospodarstwie rolnika nie została przeprowadzona kontrola na miejscu po złożeniu przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności na 2009 r.

Ponownie rozpoznając odwołanie organ, mając na względzie art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, stojąc na straży praworządności, winien dokonać ustaleń po wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego w sprawie, udzielić skarżącej niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania a następnie wyjaśnić istotne dla sprawy okoliczności. Dopiero wówczas organ wyda bowiem rozstrzygnięcie, które będzie w sposób przekonywujący uzasadnione zgodnie z zasadami zawartymi w art. 11 Kpa i 107 § 3 Kpa.

Z wyżej powołanych względów, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i 152 p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), bowiem skarżąca była reprezentowana przed Sądem przez radcę prawnego.