Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 307/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 i 8; art. 14 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2021 poz 2114
law: Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j.)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Ibrom, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska Protokolant: Referent Paulina Rolińska-Mazur po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 października 2022 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r., nr [...] Dyrektor Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "organ odwoławczy" lub "organ drugiej instancji") po rozpatrzeniu odwołania M. Z. (dalej jako: "skarżący") uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. (dalej jako: "organ pierwszej instancji") z dnia 14 lutego 2022 r., nr [...] i przyznał skarżącemu następujące płatności:

- Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości [...] zł – płatność została pomniejszona o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności;

- płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł – płatność pomniejszona o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności;

- płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł – płatność pomniejszona o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

W dniu 21 czerwca 2021 r. skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności na 2021 r. Wniosek został poddany obowiązkowej weryfikacji – kontroli administracyjnej w celu skutecznego zweryfikowania zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia 14 lutego 2022 r., nr [...] organ pierwszej instancji przyznał skarżącemu następujące płatności:

- Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości [...] zł – płatność została pomniejszona o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności;

- płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł – płatność została pomniejszona o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności;

- płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł – płatność została pomniejszona o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności.

Skarżący w dniu 3 marca 2022 r. złożył odwołanie od tej decyzji. W odwołaniu podniósł, że na użytkowanych przez niego działkach jest sad i powierzchnia uprawy "praktycznie" się nie zmienia. Jednakże zmienia się "wirtualnie" w oparciu o dane Maksymalnego Kwalifikowanego obszaru (MKO). Skarżący wskazał numery działek zgłoszonych do płatności, ich powierzchnię stwierdzoną i powierzchnię MKO. Dodał, że działki o nr ewide[...], 27, 28, 29 i 30 są od 5 lat ogrodzone, stanowią jeden kompleks (jedną działkę rolną), a działka nr [...] sąsiaduje z drogą gminną nr [...], która to działka służy przejazdom ciągnika z opryskiwaczem i powinna być co najmniej w [...] wliczona do powierzchni tych działek.

Decyzją z dnia 25 kwietnia 2022 r., nr [...] organ odwoławczy uchylił w całości zaskarżoną decyzję i orzekając merytorycznie przyznał skarżącemu:

- Jednolitą Płatność Obszarową w wysokości [...] zł – płatność pomniejszono o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności;

- płatność za zazielenienie w wysokości [...] zł – płatność pomniejszono o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności;

- płatność redystrybucyjną w wysokości [...] zł – płatność pomniejszono o kwotę [...]zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności.

Organ drugiej instancji wskazał, że złożony przez skarżącego wniosek o przyznanie płatności został poddany obowiązkowej weryfikacji – kontroli administracyjnej. Przeprowadzona przez organ pierwszej instancji kontrola administracyjna wniosku w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) wykazała nieprawidłowości w deklaracji następujących działek rolnych:

- działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny K. [...]) – z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,36 ha) wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,01 ha (powierzchnia stwierdzona 0,35 ha);

- działki rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny K. [...] – z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,50 ha) wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,01 ha (powierzchnia stwierdzona 0,49 ha);

- działki rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny K. [...] – z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,60 ha) wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,04 ha (powierzchnia stwierdzona 0,56 ha);

- działki rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny K. [...] – z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,29 ha) wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,01 ha (powierzchnia stwierdzona 0,28 ha);

- działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny [...]) – z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,19 ha) wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,02 ha (powierzchnia stwierdzona 0,17 ha);

- działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny [...] – z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,32 ha) wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,03 ha (powierzchnia stwierdzona 0,29 ha);

- działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny [...] – z pierwotnie zadeklarowanej powierzchni (0,25 ha) wykluczono na podstawie wykonanych pomiarów 0,02 ha (powierzchnia stwierdzona 0,23 ha).

Organ odwoławczy zauważył, że nie stwierdzono nieprawidłowości w deklaracji następujących działek:

- działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny [...] – powierzchnia zadeklarowana (0,20 ha), powierzchnia stwierdzona (0,20 ha);

- działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny [...] – powierzchnia zadeklarowana (0,08 ha), powierzchnia stwierdzona (0,08 ha).

Organ odwoławczy wyjaśnił w nawiązaniu do zawartych w odwołaniu zastrzeżeń, że przeprowadzono ponowną weryfikację maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO). Z informacji Wydziału ds. GIS Biura Kontroli z dnia 18 marca 2022 r. wynikało, że:

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,3533 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,494 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,564 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2776 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,1875 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2859 ha,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2298 ha.

Powierzchnia MKO dla przedmiotowych działek została określona na podstawie ortofotomapy sporządzonej ze zdjęć wykonanych w dniu 15 marca 2020 r. (obowiązujących w systemie LPIS od dnia 6 października 2020 r. ) i danych SWDE 2022.

Organ odwoławczy stwierdził, że w przypadku części działki rolnej E postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ pierwszej instancji nie było wystarczające do ustalenia MKO dla działki ewidencyjnej nr [...], bowiem organ przyznał płatności do tej działki do pow. 0,17 ha, a powinien przyznać do 0,19 ha.

Łączna zadeklarowana powierzchnia działek rolnych wynosiła 7,27 ha, a powierzchnia stwierdzona przez organ drugiej instancji - 7,15 ha. Powierzchnia zatwierdzona do płatności wyniosła więc 7,15 ha, a powierzchnia wykluczona 0,12 ha.

Powierzchnia wykluczona (0,12 ha) wynikała ze zmniejszenia powierzchni:

- działki rolnej A położonej na działce ewidencyjnej 821 o 0,01 ha,

- działki rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,01 ha,

- działki rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,04 ha,

- działki rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,01 ha,

- działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,03 ha,

- działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,02 ha.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wynosi 1,68% (0,12 ha x 7,15 ha x 100% = 1,68%).

Organ odwoławczy wyjaśnił dalej, że płatność JPO została ustalona w oparciu art. 18 ust. 6 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014, str. 48, dalej jako: "rozporządzenie nr 640/2014). Zgodnie z przytoczonym przepisem, w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną nie więcej niż 3 % lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. W przypadku skarżącego powierzchnia stwierdzona wynosiła 7,15 ha, a płatność została obliczona poprzez pomnożenie powierzchni przez kwotę stawki za 1 ha (7,15 ha x [...] zł = [...] zł. Kwota tej płatności została pomniejszona ze względu na złożenie wniosku po terminie. Wniosek należało złożyć do dnia 17 czerwca (art. 21 ust. 1 ustawy o płatnościach), natomiast skarżący wniosek złożył w dniu 21 czerwca 2021 r. Za każdy dzień przekroczenia płatność zmniejszyła się o 1%. Skarżącemu pomniejszono z początkowej kwoty płatności 2%, tj. [...] zł. Końcowo płatność JPO wyniosła [...] zł (3.486,48 zł – [...] zł).

Odnosząc się do płatności za zazielenienie organ wskazał, że zgodnie z art. 23 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną nie więcej niż 3 % lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej. W tym przypadku powierzchnia stwierdzona wynosiła 7,15 ha. Taka powierzchnia stanowiła podstawę przyznania płatności za zazielenienie (7,15 ha x [...] zł /stawka za 1 ha/ = [...] zł). Płatność ta została pomniejszona o 2 %, podobnie jak płatność JPO, ze względu na złożenie wniosku po terminie. Końcowo płatność za zazielenienie wyniosła [...] zł (2.339,91 zł – [...] zł).

W przypadku płatności redystrybucyjnej (dodatkowej) organ wskazał jako podstawę jej obliczenia art. 7 i 8 oraz art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2114, dalej jako: "ustawa o płatnościach"). Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do JPO będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Zgodnie z tymi uregulowaniami powierzchnię zatwierdzoną do JPO, tj. 7,15 ha pomniejszono o 3 ha, co dało obszar 4,15 ha do płatności redystrybucyjnej. Płatność została obliczona poprzez pomnożenie powierzchni przez kwotę stawki za 1 ha (4,15 ha x [...] zł /stawka za 1 ha/ = [...] zł). Płatność ta została pomniejszona o 2 % ze względu na złożenie wniosku po terminie. Końcowo płatność redystrybucyjna wyniosła [...] zł (765,84 zł – [...] zł).

Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie. Skarżący podniósł, że decyzja organu odwoławczego, częściowo uwzględniająca jego odwołanie, jest nadal wadliwa ze względu na rozbieżności w powierzchni działki rolnej oznaczonej we wniosku literą E i literą B. Wskazał, że od 2017 r., tj. od czasu nabycia działek składał wnioski o przyznanie płatności, a od 2019 r. również o płatności ONW. Łącznie powierzchnia działki wynosiła 1,04 ha, w 2020 r. powierzchnia "zmalała" do 1,03 ha, a w 2021 r. wynosiła tylko 0,97 ha. Z kolei po wniesieniu odwołania, powierzchnia "zwiększyła się" do 0,99 ha. Zdaniem skarżącego, nie odzwierciedla to rzeczywistej powierzchni działki, ponieważ z posiadanych wypisów z rejestru gruntów wynika, że powierzchnia działki wynosi 1,188 ha, na które składa się powierzchnia działek ewidencyjnych nr [...] – 0,20 ha, nr [...] – 0,19 ha, nr [...] – 0,11 ha, nr [...] – 0,29 ha i nr [...] – 0,23 ha. Skarżący ocenił, że zmiany powierzchni działek dokonywane przez ARiMR są niezrozumiałe, podobnie jak dokonywane przez "Geodezję", a ponadto naniesione bez jego wiedzy i zgody. Dane powierzchni działek przedstawione przez organ nie są tożsame z danymi ewidencji gruntów.

Zdaniem skarżącego, obecnie problematyczna jest powierzchnia działki nr [...], która jest położona pomiędzy działkami nr [...], nr [...] i nr [...]. Skarżący podniósł, że ktoś zmniejszył powierzchnię działek nr [...] i jednocześnie zwiększył powierzchnię działki [...] Zmniejszono również powierzchnię działek nr [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Tytułem wstępu należy wyjaśnić, że w myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości oraz dokonują kontroli legalności działalności organów administracji publicznej.

Z treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a") wynika, że uwzględnienie skargi następuje między innymi w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę przytoczone kryteria oceny działań organów administracji publicznej, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i z tego powodu podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli jest decyzja Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 25 kwietnia 2022 r. uchylająca decyzję organu pierwszej instancji z dnia 14 lutego 2022 r. i orzekająca o przyznaniu skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2021 r. - jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie oraz płatności redystrybucyjnej.

Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest okoliczność, czy organ prawidłowo ustalił obszar działek zgłoszonych przez skarżącego do płatności, tj. maksymalny kwalifikowalny obszar (MKO), o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014. Skarżącemu przyznano wszystkie płatności, o które się ubiegał, jednakże zostały one przyznane do powierzchni działek stwierdzonej przez organ po kontroli administracyjnej. Powierzchnia działek stwierdzona przez organ drugiej instancji (MKO) była mniejsza niż powierzchnia działek zgłoszona przez skarżącego, co skutkowało przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzone niezgodności i nieprawidłowości.

Mając na uwadze istotę sporu, należy wyjaśnić, że ustawą z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uregulowano zasady przyznawania płatności bezpośrednich, o które ubiegał się skarżący, tj. jednolitej płatności obszarowej (JPO), płatności za zazielenienie i płatności dodatkowej (redystrybucyjnej).

Zgodnie z art. 6 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie oraz przejściowe wsparcie krajowe są przyznawane rolnikowi, jeżeli są spełnione warunki przyznania tych płatności i tego wsparcia określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, w przepisach ustawy oraz w przepisach wydanych na jej podstawie. W myśl art. 7 ust. 1 tej ustawy płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o te płatności (pkt 1) oraz łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika jest nie mniejsza niż 1 ha (pkt 2).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi", są przyznawane do powierzchni działki rolnej:

1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";

2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;

3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;

4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

W przedmiotowej sprawie szczególnie istotne znaczenie ma przesłanka określona w art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy o płatnościach odnosząca się do określenia maksymalnego kwalifikowalnego obszaru.

Z regulacji zawartej w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014 wynika, że w odniesieniu do każdej działki referencyjnej państwa członkowskie określają maksymalny kwalifikowalny obszar do celów systemów wsparcia wymienionych w załączniku I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/201 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o płatnościach, wysokość płatności ustala się jako iloczyn powierzchni obszaru zatwierdzonego do danej płatności i stawki tej płatności na 1 ha tej powierzchni z uwzględnieniem art. 8 ust. 1, 3 i 4 rozporządzenia nr 1307/2013 oraz zmniejszeń, wykluczeń lub pozostałych kar administracyjnych wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości lub niezgodności, a w przypadku jednolitej płatności obszarowej - po uwzględnieniu dodatkowo zmniejszeń, o których mowa w art. 11 rozporządzenia nr 1307/2013, z zastosowaniem współczynnika redukcji wynoszącego 100%.

Zadeklarowana we wniosku o przyznanie płatności powierzchnia działek rolnych jest bowiem weryfikowana przez organ w drodze kontroli administracyjnej lub kontroli na miejscu. W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o płatności, a powierzchnią uprawnioną do przyznania płatności, stosuje się przepisy rozporządzenia nr 640/2014.

Skarżący w niniejszej sprawie złożył wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2021: jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie i płatności redystrybucyjnej. W toku postępowania wniosek skarżącego został poddany weryfikacji. W tym celu wykorzystano kontrolę administracyjną, stosownie do art. 59 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. L 347 z 20.12.2013 r., s.549, dalej jako: rozporządzenie nr 1306/2013). Zgodnie z tym przepisem, o ile nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu.

Zgodnie natomiast z art. 28 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014 ustanawiającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. L 227 z 31.07.2014, str. 69, dalej jako: rozporządzenie nr 809/2014), kontrole administracyjne, o których mowa w art. 74 rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 łącznie z kontrolami krzyżowymi, pozwalają na wykrycie niezgodności, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych. Kontrole te obejmują wszystkie elementy, których kontrola jest możliwa i stosowna za pomocą kontroli administracyjnych. Kontrole te gwarantują, że:

a) spełnione są kryteria kwalifikowalności, zobowiązania i inne obowiązki w odniesieniu do systemu pomocy lub środka wsparcia;

b) występuje brak podwójnego finansowania z innych systemów unijnych;

c) wniosek o przyznanie pomocy lub wniosek o płatność jest kompletny i został złożony w odpowiednim terminie oraz, w stosownych przypadkach, złożone zostały dokumenty uzupełniające i świadczą o kwalifikowalności;

d) w stosownych przypadkach, istnieje zgodność ze zobowiązaniami długoterminowymi.

W myśl art., 29 ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 809/2014, kontrola krzyżowa dotyczy zgodności między działkami rolnymi zgłoszonymi w pojedynczym wniosku lub wniosku o płatność a informacjami zawartymi w systemie identyfikacji działek rolnych w odniesieniu do działki referencyjnej zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia delegowanego (UE) nr 640/2014, w celu sprawdzenia kwalifikowalności określonych obszarów do systemu płatności bezpośrednich lub środków rozwoju obszarów wiejskich. System identyfikacji działek rolnych, zgodnie z art. 70 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013 ustanawia się w oparciu o mapy, dokumenty ewidencji gruntów lub też inne dane kartograficzne. Korzysta się z technik opartych na skomputeryzowanym systemie informacji geograficznej, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000, a od 2016 r. w skali 1:5 000, przy uwzględnieniu obwodu i stanu działki. Należy to określić zgodnie z istniejącymi normami unijnymi. Przy czym niezależnie od akapitu pierwszego państwa członkowskie mogą nadal korzystać z takich technik, w tym ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000 w przypadku gdy zostały one nabyte na podstawie umów długoterminowych zatwierdzonych przed listopadem 2012 r.

W wyniku kontroli administracyjnej przeprowadzonej przez organ pierwszej instancji w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych) stwierdzono nieprawidłowości w deklaracji powierzchni działek rolnych: A, B i E. Organ ustalił, że zadeklarowana powierzchnia działek rolnych jest większa od powierzchni stwierdzonej.

Powyższe ustalenia zostały w toku postępowania odwoławczego ponownie zweryfikowane przez Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR. Ponowna weryfikacja dotyczyła wyznaczenia powierzchni maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) dla działek ewidencyjnych wskazanych w odwołaniu skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji.

Uwzględniając wyniki kontroli administracyjnej organ odwoławczy ustalił MKO dla poszczególnych działek ewidencyjnych, w tym:

- dla działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,3533 ha,

- dla działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,494 ha,

- dla działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,564 ha,

- dla działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2776 ha,

- dla działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,1875 ha,

- dla działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2859 ha,

- dla działki ewidencyjnej nr [...] – MKO JPO wynosi 0,2298 ha.

Powierzchnia MKO dla wymienionych działek została ustalona w oparciu o ortofotomapę sporządzoną ze zdjęć wykonanych w dniu 15 marca 2020 r., obowiązujących w systemie LPIS od dnia 6 października 2020 r. oraz dane SWDE 2022.

Ponowna weryfikacja MKO doprowadziła organ odwoławczy do prawidłowego ustalenia, że łączna deklarowana powierzchnia działek rolnych wynosiła 7,27 ha, a powierzchnia stwierdzona po ponownej weryfikacji 7,15 ha. Powierzchnia zatwierdzona do płatności wyniosła 7,15 ha, a powierzchnia wykluczona z płatności wyniosła 0,12 ha. Organ odwoławczy dostrzegł błąd organu pierwszej instancji jedynie w odniesieniu do części działki rolnej E położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (woj. lubelskie, powiat [...], gmina K., obręb ewidencyjny [...]. Organ pierwszej instancji nieprawidłowo przyjął bowiem powierzchnię stwierdzoną 0,17 ha. Organ odwoławczy stwierdził, że powierzchnia zadeklarowana tej działki, tj. 0,19 jest zgodna z powierzchnią MKO, a więc płatności powinny być przyznane do powierzchni 0,19 ha. Zatem w odniesieniu do powierzchni wykluczonej, tj. 0,12 ha organ [...] instancji prawidłowo uznał, że wynika ona ze zmniejszenia: powierzchni działki rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,01 ha, działki rolnej B, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,01 ha, działki rolnej B, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,04 ha, działki rolnej B, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,01 ha, działki rolnej E, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o 0,03 ha i działki rolnej i działki rolnej E, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 0,02 ha.

Podkreślić należy, że zgodnie z art. 18 ust. 6 akapit pierwszy w zw. z art. 19 rozporządzenia nr 640/2014, w przypadku różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3% lub 2 ha, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej.

W konsekwencji organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że skarżącemu należy przyznać jednolitą płatność obszarową w odniesieniu do powierzchni stwierdzonej 7,15 ha, przy uwzględnieniu współczynnika korygującego w wysokości 1,68% (7,27 ha – 7,15 ha = 0,12 ha /różnica między powierzchnią deklarowaną a powierzchnią stwierdzoną/; 0,12 ha : 7,15 ha x 100% = 1,68%/). Przy obliczaniu płatności JPO organ wziął pod uwagę stawkę płatności do 1 ha określoną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2021 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2021 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 1861) i wynoszącą [...] zł. Zatem początkowa kwota JPO wyniosła [...] zł (7,15 ha x 487,62 = [...] zł).

Organ odwoławczy prawidłowo również ustalił wysokość płatności zazielenienie w odniesieniu do powierzchni stwierdzonej 7,15 ha. Zgodnie bowiem z art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 640/2014, jeżeli obszar zgłoszony do jednolitej płatności obszarowej przekracza obszar zatwierdzony, do obliczania płatności za zazielenienie, stosuje się obszar zatwierdzony. Skoro zatem stwierdzona w toku postępowania powierzchnia działek rolnych deklarowanych do JPO wyniosła 7,15 ha, to zgodnie z powołanym przepisem, powierzchnia ta stanowiła podstawę do przyznania płatności za zazielenienie. Uwzględniając stawkę płatności za zazielenienie do 1 ha określoną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2021 r. w sprawie stawki płatności za zazielenienie za 2021 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 1872), wynoszącą [...] zł, początkowa kwota tej płatności wyniosła [...] zł (7,15 ha x 327,26 = [...] zł).

W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób prawidłowy zastosował przepisy dotyczące płatności dodatkowej (redystrybucyjnej) i zgodnie z nimi obliczył jej wysokość. W myśl art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach, płatność dodatkowa jest przyznawana rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu tego rolnika jest większa niż 3 ha. Płatność dodatkowa przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym do jednolitej płatności obszarowej będących w posiadaniu rolnika nie większej niż 30 ha oraz pomniejszonej o 3 ha. Do obliczenia tej płatności organ przyjął powierzchnię stwierdzoną w roku postępowania, tj. 7,15 ha pomniejszoną stosownie do powołanego przepisu o 3 ha (7,15 ha – 3 ha = 4,15 ha). Organ uwzględnił również wysokość współczynnika korygującego, który wyniósł 1,68% (7,27 ha – 7,15 ha = 0,12 ha; 0,12 ha : 7,15 ha x 100% = 1,68%). Uwzględniając stawkę płatności za zazielenienie do 1 ha określoną w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 października 2021 r. w sprawie stawki płatności dodatkowej za 2021 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 1874) i wynoszącą [...] zł, początkowa kwota tej płatności wyniosła [...] zł (4,15 ha x 184,54 = [...] zł).

Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo dokonał również pomniejszenia jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenieni i płatności dodatkowej ze względu na złożenie wniosku o przyznanie płatności po terminie. Zgodnie z art. 21 ust. 1 i ust. 3 ustawy o płatnościach w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 maja 2021 r. w sprawie określenia dłuższego terminu składania wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich lub płatności niezwiązanej do tytoniu oraz zgłaszania zmian do tych wniosków w 2021 r. (Dz. U. z 2021 r., poz. 908), w 2021 r. wnioski o przyznanie płatności bezpośrednich składa się do 17 czerwca.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności w dniu 21 czerwca 2021 r., co stanowi o przekroczeniu terminu o 2 dni robocze. W myśl art. 13 ust. 1 rozporządzenia nr 640/2014, z wyjątkiem przypadków siły wyższej i nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w art. 4, złożenie wniosku pomocowego po wyznaczonym terminie prowadzi do zmniejszenia o 1% za każdy dzień roboczy kwoty płatności, do której uprawniony byłby rolnik, gdyby wniosek został złożony w terminie. Stosownie do powołanego przepisu, z uwagi na złożenie wniosku ze zwłoką o 2 dni robocze, kwoty każdej z płatności o których przyznanie wystąpił skarżący, zostały pomniejszone o 2%. W przypadku JPO płatność pomniejszona o 2% wyniosła [...] zł (3.486,48 zł – [...] zł = [...] zł), w przypadku płatności za zazielenienie płatność pomniejszona o 2% wyniosła [...] zł (2.339,91 zł – [...] zł = [...] zł), zaś w przypadku płatności dodatkowej płatność pomniejszona o 2% wyniosła [...] zł (765,84 zł – [...] zł = [...] zł).

Skarżący kwestionuje powyższe ustalenia i w konsekwencji nieuwzględnienie wszystkich jego zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji.

W związku z treścią zarzutów skarżącego wskazać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 - 4 ustawy o płatnościach w postępowaniach w sprawie płatności bezpośrednich organ administracji publicznej: stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji, umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W postępowaniu tym nie stosuje się przepisów art. 79a oraz art. 81 k.p.a.

Zatem na mocy art. 3 ust. 2 powołanej ustawy zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z przepisów k.p.a. Wskazać należy, że ustawodawca nie przewidział obowiązywania zasady prawdy obiektywnej określonej w art. 7 k.p.a. Nie nałożył na organy obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, o czym stanowi art. 77 § 1 k.p.a., zobowiązując jedynie organy prowadzące postępowanie do wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego. Jednocześnie w art. 3 ust. 3 ustawy przewidziano, że strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, a ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Konsekwencją tego jest brak po stronie organu obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów i działania z urzędu w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

W ocenie Sądu, ustalenia przyjęte za podstawę zaskarżonej decyzji pozostają w logicznym związku z przeprowadzonymi w postępowaniu administracyjnym dowodami, które zostały w sposób wyczerpujący rozpatrzone stosownie do art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Uznać także należy, że materiał dowodowy zgromadzony przez organ w toku postępowania był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy. Nie zachodziła potrzeba uzupełnienia materiału dowodowego. Trafne jest stanowisko organu, który przypisał rozstrzygające w sprawie znaczenie wynikom kontroli w oparciu o bazę referencyjną LPIS.

Stosownie do art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013, państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii. O ile zatem nie przewidziano inaczej, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie zgodnie z art. 58 ust. 2 rozporządzenia nr 1306/2013 obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniany o kontrole na miejscu (art. 59 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013). Zgodnie zaś art. 24 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego nr 809/2014, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu są przeprowadzane w sposób zapewniający skuteczną weryfikację:

a) poprawności i kompletności informacji podanych we wniosku o przyznanie pomocy, wniosku o wsparcie, wniosku o płatność lub innej deklaracji;

b) zgodności ze wszystkimi kryteriami kwalifikowalności, zobowiązaniami i innymi obowiązkami w odniesieniu do przedmiotowego systemu pomocy lub środka wsparcia, warunków, na których przyznaje się pomoc lub wsparcie lub zwolnień z obowiązków;

c) przestrzegania wymogów i norm odnoszących się do zasady wzajemnej zgodności.

Podkreślić należy, że kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie wymogów i norm.

Wbrew stanowisku skarżącego, przeprowadzona podwójna kontrola stanu działek rolnych zadeklarowanych we wniosku z informacjami zawartymi w piśmie z dnia 18 marca 2022 r. stanowiącym odpowiedź Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR na zastrzeżenia strony jednoznacznie wskazują, że rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym, a deklarowanym we wniosku skarżącego zostały właściwie ujawnione przez kontrolujących i skutkowały stwierdzeniem zasadniczych różnic pomiędzy powierzchniami działek rolnych deklarowanymi przez rolnika, a powierzchniami stwierdzonymi.

Zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji, że wobec zastrzeżeń strony, Wydział do spraw GIS Biura Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARIMR dokonał weryfikacji powierzchni MKO dla działek ewidencyjnych wskazanych we wniosku o przyznanie płatności na rok 2021. Wyniki analizy maksymalnego kwalifikowalnego obszaru wyznaczonego dla działek ewidencyjnych z wniosku strony zostały uwzględnione w decyzji organu odwoławczego.

Zauważyć też należy, że skarżący nie podał żadnych obiektywnych argumentów czy okoliczności wskazujących, iż przyjęta przez kontrolerów metoda pomiaru była wadliwa lub pomiary zostały przeprowadzone w sposób nieprawidłowy. Samo przekonanie strony o przynajmniej częściowo błędnych wynikach pomiarów przeprowadzonych w czasie kontroli administracyjnej, niezgodnych z danymi z ewidencji gruntów, nie jest obiektywną okolicznością mogącą podważyć ustaleń dokonanych w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia nr 1306/2013.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie wydał decyzję zgodną z prawem. W szczególności zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na ustaleniach dokonanych w ramach czynności kontrolnych dokonanych przez Biuro Kontroli na Miejscu L. Oddziału Regionalnego ARiMR po wniesieniu odwołania przez skarżącego. Prawidłowości wyników tej kontroli nie podważa skutecznie żaden z zarzutów sformułowanych w skardze. Zaznaczyć należy, że skarżący nie kwestionuje samych sposobów wyliczenia przyznanych płatności, wysokości pomniejszeń powierzchni wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz wysokości sankcji. Jednocześnie Sąd stwierdził, że ustalenia faktyczne organu dotyczące powierzchni uprawnionych do płatności, jak i wyliczenie wysokości płatności, pomniejszeń powierzchni wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz wysokości przypadającej na każdą płatność kwoty współczynnika korygującego, a także wysokości sankcji są prawidłowe, znajdują bowiem potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy i przepisach prawa. Organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego, szczegółowo powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Należy wyjaśnić dodatkowo, że dane z ewidencji gruntów dotyczące powierzchni działek ewidencyjnych nie są wiążące dla organów ARiMR rozpoznających wnioski o pomoc. Z tych wszystkich względów Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty są niezasadne. Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że przy jej wydaniu nie doszło do naruszeń prawa, które uzasadniałyby jej uchylenie.

W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że nie zachodzą podstawy do uwzględnienia skargi. Z tych powodów oraz na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę.