Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2325/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym do Sądu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpatrzeniu zażalenia Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w J. na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, polegającego na budowie budynku handlowo-usługowego z wiatą i placem dostawczym, parkingiem naziemnym oraz drogami wewnętrznymi i infrastruktura techniczną na dz. ew. nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych przy ul. [...] w J. - utrzymał ww postanowienie w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.

Wójt Gminy [...] powołanym wyżej postanowieniem odmówił wznowienia postępowania administracyjnego w powyższej sprawie wskazując, iż decyzją nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] grudnia 2017r. Wójt Gminy [...] prawidłowo określił środowiskowe uwarunkowania realizacji ww przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowiskowo. Postępowanie administracyjne w powyższej sprawie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko a decyzja stała się ostateczna w dniu 18 stycznia 2018r.

W dniu 2 lutego 2018 roku Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w J. wystąpiło z wnioskiem o wznowienie ww postępowania wskazując jako podstawę wznowienia - art. 145 § 1 pkt 4) i pkt 6) Kpa. Stowarzyszenie podniosło, iż bez własnej winy nie brało udziału w postępowaniu jak również podniosło, iż pomimo obowiązku, organ nie zapewnił wymaganego udziału społeczeństwa w toku przedmiotowego postępowania. Wskazało także, iż w niniejszej sprawie nie miało miejsca badanie czy planowana inwestycja będzie oddziaływać na chronione tereny, w szczególności na obszary Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000, pomimo ich sąsiedztwa z inwestycją w sytuacji kiedy chronione obszary (nie tylko obszar chroniony programem Natura 2000) znajdują się w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia.

Odnosząc się do powyższego wniosku Wójt Gminy [...] stwierdził, iż Stowarzyszenie "[...]" nie posiada przymiotu strony w rozumieniu art. 28 Kpa i tym samym nie może skutecznie domagać się wznowienia ww postępowania. Ustalenie stron postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia odbywa się bowiem na ogólnych zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przewidywanego obszaru, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. W przypadku postępowania dotyczącego wydania decyzji środowiskowej interesem prawnym z art. 28 Kpa mogą wykazać się podmioty mające prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji a także inne podmioty, jeżeli ich nieruchomości mieszczą się w zasięgu ewentualnego jego oddziaływania. Z dokumentacji zebranej w postępowaniu w sprawie wydania decyzji środowiskowej natomiast wynikało, że nie będzie ono ponadnormatywnie oddziaływać na tereny sąsiednie. Ponadto z uwagi na charakter przedsięwzięcia oraz na przedstawione rozwiązania technologiczne ograniczające jego wpływ na środowisko organ uznał, że zasięg oddziaływania (nieponadnorrnatywnego) inwestycji ograniczy się maksymalnie do nieruchomości bezpośrednio graniczących z terenem planowanego przedsięwzięcia. Jednocześnie jak podniósł Wójt, Stowarzyszenie "[...]" nie działało, co bezsporne, w przedmiotowym postępowaniu jako podmiot na prawach strony, które to działanie ma miejsce w następstwie wydania przez organ pozytywnego postanowienia, o którym mowa w art. 31 § 2 Kpa. Do dnia wydania decyzji środowiskowej Stowarzyszenie nie zgłosiło chęci uczestniczenia w sprawie, w tym nie złożyło także wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w rozumieniu art. 31 § 1 pkt 2) Kpa. Powyższą wolę zgłosiło dopiero po wydaniu przez organ I instancji decyzji środowiskowej w przedmiotowej sprawie, pismem z dnia 29 grudnia 2017r. (data wpływu do organu 3 stycznia 2018r., decyzja zaś wydana została w dniu [...] grudnia 2017 r.). Przy czym z uwagi na braki formalne niezbędne było jego uzupełnienie poprzez załączenie kopii dokumentów, na podstawie których działa Stowarzyszenie, w szczególności uchwały o powołaniu Stowarzyszenia oraz jego statutu (regulaminu działalności) określającego cel lub cele Stowarzyszenia, do czego pismem z dnia 19 stycznia 2018r. organ wezwał. Braki formalne wniosku z dnia 29 grudnia 2017r. Stowarzyszenie uzupełniło pismem z dnia 18 stycznia 2018r. (data wpływu 22 stycznia 2018r.), po uostatecznieniu się przedmiotowej decyzji środowiskowej.

W ocenie organu I instancji brak było podstaw do uznania aby Stowarzyszenie mogło skutecznie żądać wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Niezależnie, jak wskazał Wójt, Stowarzyszenie miało wiedzę o planach inwestycyjnych w przedmiotowej lokalizacji najwcześniej od dnia 21 września 2017r. ponieważ w tym dniu pojawiły się pierwsze doniesienia medialne w niniejszym zakresie, na które Stowarzyszenie powołało się w swoim piśmie z dnia 21 grudnia 2017r. skierowanym do organu (data wpływu [...] grudnia 2017r.).

W ocenie organu, w sprawie niniejszej nie miał także zastosowania przepis art. 44 ustawy ooś, ze względu na fakt, iż postępowanie administracyjne nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. Planowane przedsięwzięcie nie należało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego istniał obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa, lecz stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego ten obowiązek mógł zostać stwierdzony w drodze postanowienia przez organ prowadzący postępowanie, po uwzględnieniu łącznie i ocenie kryteriów określonych w art. 63 ustawy ooś oraz po zasięgnięciu opinii organów właściwych co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, zaś w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Nadto jak podniósł organ, Stowarzyszenie "[...]" zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Starostę [...] w dniu [...] czerwca 2017r. a więc nie prowadziło działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez wymagane minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji ponieważ postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla przedsięwzięcia zostało wszczęte w dniu 16 sierpnia 2017r.

Organ podniósł także, iż organizacja społeczna biorąca udział w postępowaniu, na prawach strony nie może dokonać z prawnym skutkiem czynności, które są przejawem obowiązywania, w postępowaniu administracyjnym, zasady dyspozycyjności. Pojęcie "podmiot na prawach strony" nie jest tożsame z pojęciem "strony" w rozumieniu art. 28 Kpa, a uprawnienia podmiotu na prawach strony nie są tożsame z uprawnieniami podmiotu mającego przymiot strony. Stąd też mając powyższe na uwadze jak również fakt, iż Stowarzyszenie nie będąc stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017r., nie ma uprawnienia do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Wznowienie postępowania z tej przyczyny nie może nastąpić z urzędu stosownie do art. 147 Kpa.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w J. wystąpiło z zażaleniem zarzucając naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 6) kpa. poprzez odmowę wznowienia postępowania pomimo braku wymaganego prawem stanowiska innego organu;

- art. 10 Kpa. w związku z przepisem art. 21 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) poprzez uznanie, że działania organu w przedmiotowym postępowaniu spełniały wymogi informacyjne i zapewniły czynny udział wszystkich zainteresowanych podmiotów;

- art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez nie odniesienie się w treści zaskarżonego postanowienia do zarzutu przeprowadzenia postępowania z pominięciem wymaganego uzgodnienia z innym organem;

- art. 6, art. 7a, art. 8 oraz art. 11 Kpa, poprzez naruszenie zasady praworządności, nie rozpoznanie wszelkich okoliczności sprawy wskazanych przez skarżącego, nie rozstrzygnięcie wszelkich wątpliwości mających miejsce w przedmiotowej sprawie na korzyść strony, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Wobec złożonego zażalenia SKO w W. ponownie przeanalizowało okoliczności sprawy i uznało zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem. Organ odwoławczy, odnosząc się do podniesionych zarzutów min. wskazał, iż skutkiem dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu jest przyznanie jej uprawnień procesowych, w którym działa "na prawach strony". Powyższe oznacza, iż będąc rzecznikiem interesu społecznego korzysta z wszelkich praw strony, a więc prawa zgłaszania wniosków, brania udziału w postępowaniu dowodowym, wnoszenia zażaleń i odwołania. Jednakże podmiot ten nie ma w postępowaniu ani interesu prawnego, ani obowiązku w rozumieniu art. 28 kpa. Pojęcie "podmiot na prawach strony" nie jest bowiem tożsame z pojęciem "strony" w rozumieniu art. 28 kpa, a uprawnienia podmiotu na prawach strony nie są tożsame z uprawnieniami podmiotu mającego przymiot strony. Podmiot na prawach strony jest uprawniony do podejmowania czynności procesowych ale nie może dysponować prawami o charakterze materialnym, które są przedmiotem postępowania w sprawie innej osoby. Tym samym, organizacja społeczna, która brała udział w danym postępowaniu na prawach strony, nie może żądać jego wznowienia z uwagi na to, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Wobec powyższego SKO wskazało, iż w okolicznościach badane sprawy, nie jest dopuszczalne wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją na wniosek organizacji społecznej - Stowarzyszenia [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu zakończonym ww decyzją Wójta Gminy [...] a zatem, z uwagi na fakt, iż uprawnienie do żądania wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa przysługuje stronie w rozumieniu art. 28 kpa, która bez własnej winy została pozbawiona udziału w nim udziału, Stowarzyszenie nie mogło skutecznie domagać się jego wszczęcia. Nadto, nie było również możliwe uwzględnienie wniosku Stowarzyszenia o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 kpa, albowiem wzruszenie ostatecznej decyzji z powołaniem się na okoliczności wskazane w tym przepisie, następuje także wyłącznie na wniosek strony postępowania. Uprawnienie to nie przysługuje zatem organizacji społecznej, która nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją.

Niezależnie SKO podniosło, iż z uwagi na okoliczność stwierdzenia braku możliwości wznowienia postępowania na wniosek organizacji społecznej, organ odwoławczy nie mógł ustosunkować się do zarzutów merytorycznych, skierowanych przeciwko ww decyzji Wójta Gminy [...] o środowiskowych uwarunkowaniach.

We wniesionej na powyższe postanowienie skardze Stowarzyszenie "[...]" wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w W. i o rozważenie uchylenia ww postanowienia Wójta Gminy [...] oraz wniosło o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie:

- art. 145 § 1 pkt 6 w związku z art. 147 Kpa. poprzez niezasadne uznanie, że wniosek o wznowienie postępowania wniesiony z uwagi na wydanie decyzji bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, podczas gdy wymóg ten dotyczy jedynie wniosku o wznowienie postępowania kierowanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa;

- art. 15 Kpa. poprzez brak merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, nie podjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego i naruszenie w konsekwencji zasady dwuinstancyjności,;

- art. 7 oraz 77 Kpa. poprzez nienależyte zbadanie stanu faktycznego sprawy, nie poddanie sprawy analizie pod kątem argumentacji przedstawionej przez skarżącego w treści zażalenia, tj. konieczności wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 Kpa;

- art. 9, art. 10, art. 11 Kpa. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego sprawy, naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa oraz zasady legalności na skutek wydania postanowienia mimo braku ku temu jakichkolwiek podstaw prawnych i faktycznych oraz nienależyte uzasadnienie postanowienia;

- art. 124 § 2 oraz art. 107 § 3 w związku z art. 126 Kpa. poprzez nienależyte uzasadnienie faktyczne i prawne postanowienia.

W uzasadnieniu skargi Stowarzyszenie powołując się na poglądy doktryny min. wskazało, iż organ administracji jest zobowiązany do wznowienia postępowania z urzędu w razie ujawnienia jednej z przyczyn wznowienia wskazanych w art 145 § 1 pkt 1-3 i 5-8. Nie jest zatem działaniem prawidłowym odmowa wznowienia postępowania uzasadniona brakiem wniosku złożonego przez podmiot będący stroną skoro wnioskodawca powołuje się na podstawę do wznowienia postępowania, która nie musi być wskazana jedynie przez stronę, a może być podnoszona także przez inny podmiot. Organ, uzyskując informację o istotnej nieprawidłowości powinien chociażby podjąć próbę weryfikacji przedstawionych we wniosku okoliczności aby nie dopuścić do sytuacji, w której w obrocie prawnym pozostanie rozstrzygniecie administracyjne obarczone istotnymi wadami. Zarówno we wniosku jak i zażaleniu Stowarzyszenie wskazywało, że nieruchomość na której znajdować się będzie planowana inwestycja, położona jest w odległości ok. 1,2 km od obszarów Europejskiej Sieci Ekologicznej Natura 2000 - Doliny Środkowej [...] PLB140004 oraz [...] Doliny [...] PLH140029. Inwestycja znajdować się będzie w odległości jedynie ok. 300 metrów od [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu i ok 640 metrów od rezerwatu [...], co uzasadniało co najmniej konieczność uzgodnienia planowanego przedsięwzięcia pod kątem oddziaływania na obszary Natura 2000. W przedmiotowej sprawie, pomimo przesłanek wskazanych w treści przepisu art. 59 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, nie przeprowadzono oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, która jest wymagana, jeśli przedsięwzięcie to może znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a nie jest bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynika z tej ochrony. W związku z powyższym, w przedmiotowej sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania zakończonego ww decyzją Wójta Gminy [...], które to okoliczności powinny były zostać uwzględnione przez organ z urzędu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 344/07).

SKO pomimo wyraźnego wskazania w treści zażalenia nieprawidłowości dotyczących prowadzenia postępowania w przedmiotowej sprawie, powielił błędy organu pierwszej instancji co, zdaniem Stowarzyszenia, jest niedopuszczalne i sprzeczne z zasadą dwuinstancyjności postępowania wyrażoną w art. 15 kpa. Organ odwoławczy uchybił również zasadzie prawdy obiektywnej określonej w przepisie art. 7, 77 Kpa., w ogóle nie dokonując badania okoliczności stanu faktycznego. Również, w ocenie skarżącego, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie spełnia wymogów nałożonych na organ treścią przepisu art. 107 § 3 w związku z przepisem art. 124 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, przede wszystkim w aspekcie uzasadnienia przez organ odmowy rozpoznania wniosku skarżącego z uwagi na brak statusu strony. Takie uzasadnienie postanowienia jest w sposób oczywisty sprzeczne również z określoną w przepisie art. 8 Kpa zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji.

W odpowiedzi na skargę SKO w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu. Przy wydawaniu kwestionowanych postanowień ani SKO w W. ani Wójt Gminy [...] nie dopuścił się ani naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności stwierdzić należy, że organy obu instancji prawidłowo ustaliły stan faktyczny zaistniały w niniejszej sprawie i właściwie zastosowały i zinterpretowały przepisy prawa, w oparciu o które wydane zostały ww postanowienia.

Przede wszystkim należy wskazać, iż wznowienie postępowania administracyjnego, jako wyjątek od przyjętej zasady trwałości decyzji ostatecznej, może nastąpić z przyczyn określonych w art. 145 oraz art. 145a kpa. Podstawą wzruszenia decyzji ostatecznej w trybie przewidzianym w art. 145 kpa jest istnienie wad, które nie mogą być już usunięte w postępowaniu odwoławczym, zaś samo wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania wymienionych w art. 145 §1 kpa nie wpłynęła na treść decyzji. Wznowienie postępowania funkcjonuje w systemie polskiego prawa administracyjnego jako instytucja procesowa stwarzająca możliwość ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą określoną w art. 145 § 1 kpa.

Podstawą takiego postępowania jest zawsze zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie o wznowieniu postępowania otwiera postępowanie, w którym właściwy organ rozpatruje ponownie sprawę zakończoną decyzją ostateczną badając, czy przyczyny wznowienia określone w art.145 § 1 k.p.a. i art. 145a nie wpłynęły na treść decyzji. Natomiast, gdy wznowienie postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych jest niedopuszczalne oraz gdy strona złożyła żądanie wznowienia postępowania z uchybieniem ustawowego terminu - określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a. - organ wydaje decyzję odmawiającą wznowienia postępowania. Niedopuszczalność wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych będzie miała miejsce, gdy z żądaniem takim wystąpi osoba, która nie jest stroną w sprawie lub strona nie mająca zdolności do czynności prawnych a działająca bez przedstawiciela ustawowego (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck - Warszawa 1996, s. 653). Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na wniosek strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 oraz w art. 145a następuje tylko na żądanie strony - art. 147 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W niniejszej sprawie Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w J. żądało wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a polegającego na budowie budynku handlowo-usługowego z wiatą i placem dostawczym, parkingiem naziemnym oraz drogami wewnętrznymi i infrastruktura techniczną na dz. ew. nr [...], [...], [...], [...], [...] położonych przy ul. [...] w J.. Żądanie wznowienia postępowania Stowarzyszenie oparło na podstawie z art. 145 § 1 pkt 4 k. p. a. (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu).

Podkreślić należy, iż w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania mamy do czynienia z tą samą stroną co w postępowaniu zwykłym (por. J. Borkowski - Zmiana i uchylenie ostatecznych decyzji administracyjnych, Warszawa 1967, s. 62 i 63).

Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny lub obowiązek wyznaczają normy prawa materialnego. Pojęcie strony, jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z administracyjnego prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić postawę do sformułowania interesu lub obowiązku danego podmiotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1984 r. I SA 1748/83, publik. E. Smoktunowicz, Orzecznictwo Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego, Kodeks postępowania administracyjnego - Warszawa 1994, s. 109).

Zgodnie z art. 44 ustawy ooś, organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przy czym, zgodnie z tą regulacją przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (uprawnienia organizacji społecznych do występowania w sprawie dotyczącej innej osoby z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym ważny interes społeczny) nie stosuje się.

W sprawie niniejszej jednak nie miał zastosowania ww przepis art. 44 ustawy ooś, ze względu na fakt, iż postępowanie administracyjne nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa. Planowane przedsięwzięcie, zgodnie z poczynionymi przez Wójta ustaleniami, nie należało do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego istniał obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko z udziałem społeczeństwa, ale jest przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego ten obowiązek mógł zostać stwierdzony w drodze postanowienia przez organ prowadzący postępowanie, po uwzględnieniu łącznie i ocenie kryteriów określonych w art. 63 ustawy ooś oraz po zasięgnięciu opinii organów właściwych co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby - co do zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Nawet jeśli by uznać, iż w istocie miałoby miejsce zastosowanie powyższej regulacji prawnej, to skarżący nie mógł także skutecznie domagać się wznowienia postępowania w niniejszej sprawie z uwagi na zapis w ww przepisie odnośnie wymaganego minimalnego okresu prowadzonej działalności statutowej - 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Stowarzyszenie bowiem, zgodnie z poczynionymi przez organy ustaleniami, zostało wpisane do ewidencji stowarzyszeń zwykłych prowadzonej przez Starostę [...] w dniu [...] czerwca 2017r., a więc nie prowadziło działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez wymagane minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie wydania przedmiotowej decyzji. Postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej dla przedmiotowego przedsięwzięcia zostało wszczęte w dniu 16 sierpnia 2017r. czyli ledwo dwa miesiące po rozpoczęciu działalności przez skarżącego.

Wskazać należy, iż przepis art. 31 § 1 k.p.a. daje organizacji społecznej uprawnienie do występowania w sprawie dotyczącej innej osoby z żądaniem wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym ważny interes społeczny. Inicjatywa procesowa organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby może przybrać zatem następujące postaci: żądania tylko wszczęcia postępowania w sprawie innej osoby; żądania wszczęcia postępowania oraz dopuszczenia do udziału w nim; żądania dopuszczenia do postępowania już toczącego się w sprawie zawisłej przed organem administracyjnym; ubiegania się o zgodę organu administracyjnego na przedstawienie swojego poglądu w sprawie. Zatem, na podstawie powołanej regulacji, organizacji społecznej służy prawo uczestniczenia w postępowaniu, ale wyłącznie na prawach strony. Z taką formą uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym łączą się określone konsekwencje prawne. Mianowicie organizacja społeczna biorąca udział w postępowaniu na prawach strony nie może dokonać z prawnym skutkiem czynności, które są przejawem obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady dyspozycyjności. Zasada ta umożliwia stronie rozporządzanie przedmiotem postępowania w ramach przysługujących jej na mocy obowiązujących przepisów uprawnień procesowych. Wobec tego pewne uprawnienia, które przysługują tylko stronie, nie mogą przysługiwać podmiotom uczestniczącym w postępowaniu na prawach strony. Organizacja społeczna nie może w szczególności domagać się zawieszenia postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. ani umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 2 k.p.a., nie może zawrzeć ugody (art. 114 k.p.a.), jak również nie może żądać wznowienia postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Żądanie wszczęcia postępowania organizacja społeczna może wnieść tylko w sprawie, w której organ administracji władny jest wszcząć postępowanie z urzędu. Organizacja społeczna, która brała udział lub mogła brać udział w danym postępowaniu na prawach strony, nie może natomiast żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. następuje tylko na żądanie strony (art. 147 k.p.a.).

Pojęcie "podmiot na prawach strony" nie jest zaś tożsame z pojęciem "strony" w rozumieniu art. 28 k.p.a., a uprawnienia podmiotu na prawach strony nie są tożsame z uprawnieniami podmiotu mającego przymiot strony. Na powyższe wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 czerwca 2008 r. (sygn. akt II OSK 641/07, lex nr 510237), a Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten w całości podziela. Podmiot na prawach strony jest uprawniony do podejmowania czynności procesowych, ale nie może dysponować prawami o charakterze materialnym, które są przedmiotem postępowania w sprawie innej osoby. Nie można też powodować rozporządzenia prawami strony przez odniesienie do organizacji społecznej występującej na prawach strony lub zabiegającej o taki status przepisu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. bez pogwałcenia zasady dyspozycyjności (por. J. Borkowski, glosa do wyroku NSA z dnia 23 listopada 1999 r., II SA/Kr 1191/99, OSP 2000/7-8/112, podobnie NSA w wyroku z dnia 4 grudnia 2012 r. II OSK 1905/12).

Konkludując, zaskarżone postanowienie jak i utrzymane nim m mocy odpowiada prawu. Organ odwoławczy zasadnie utrzymał nim w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. W sprawie bowiem prawidłowo przyjęto, że wniosek o wznowienie postępowania jako pochodzący od organizacji społecznej (mogącej występować w sprawie jedynie jako uczestnik na prawach strony) i oparty na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mógł wywołać zamierzonego skutku prawnego albowiem nie jest ona stroną o której mowa w art. 147 k.p.a., a jedynie podmiotem na prawach strony.

Sąd administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w pełni zatem podziela pogląd, zgodnie z którym organizacja społeczna, która brała udział lub mogła brać udział w danym postępowaniu na prawach strony, nie może żądać wznowienia tego postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 641/07, LEX nr 510237).

Z tych względów, oceniając zaskarżone postanowienie w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organowi orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie postanowień, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organ wydając zaskarżone postanowienia, podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, dokonując przy tym prawidłowej wykładni przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Organ orzekający w sprawie będąc związany powołanymi przepisami prawa nie mógł naruszyć istniejących norm prawa i uczynić zadość przekonaniu skarżącego że jego interes, jako strony postępowania, jest słuszny i w konfrontacji z nim obowiązujący porządek prawny musi ustąpić. Tego rodzaju stanowisko będące czysto subiektywnym odczuciem strony nie może zostać uznane za trafne i z całą pewnością nie współbrzmi z obowiązującym porządkiem prawnym, jak i interesem społecznym.

W ocenie Sądu przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia nie naruszono również przepisów prawa procesowego. Stosownie do treści art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa organy administracji publicznej podjęły wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie i dokonały jego rzetelnej oceny. Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 kpa). Zgodnie zaś z wymogiem przepisu art. 107 § 3 kpa zaskarżone postanowienie zostało wyczerpująco uzasadnione, zawarto w nim podstawowe jego elementy, wskazano uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu odmawiającego wszczęcia postępowania z prawidłowym przytoczeniem przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie.

Jednocześnie za organem odwoławczym trzeba wskazać, iż w sytuacji nie wykazania przez skarżące Stowarzyszenie interesu prawnego do wszczęcia postępowania wznowieniowego, bezprzedmiotowym było wypowiadanie się co do zarzutów odnoszących się do meritum sprawy, skierowanych przeciwko decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. o środowiskowych uwarunkowaniach, a podniesionych w zażaleniu od ww postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2018 r. o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego.

Konsekwencją powyższych ocen jest nieuwzględnienie zarzutów skargi.

Z powyższych względów, Sąd uznając skargę za niezasadną, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.