Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1249/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2021-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 3, art. 134, art. 135, art. 145, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: Art. 7, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: Art. 24, art. 25, art. 27, art. 28, art. 31, art. 35
journal: Dz.U. 2010 nr 217 poz 1427
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Knysiak-Sudyka (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Marta Kisielowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 3 września 2020 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia czynności materialno-technicznej zarejestrowania zameldowania skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia 3 września 2020 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; zwanej dalej "k.p.a.") w związku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm.; zwanej dalej "ustawą o ewidencji ludności"), po rozpatrzeniu odwołania skarżącej M. K. od decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2019 r., znak: [...], orzekającej o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 25 sierpnia 2006 r. zameldowania skarżącej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. K w K, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Sprawa o anulowanie czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu 25 sierpnia 2006 r. zameldowania skarżącej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. K w K była już przedmiotem postępowania przed organem drugiej instancji, w wyniku odwołania, które skarżąca wniosła do Wojewody od decyzji Prezydenta Miasta z [...] 2018 r. znak: [...].

Wojewoda uchylił w całości zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2018 r., znak: [...], w przedmiocie anulowania czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 25 sierpnia 2006 r. zameldowania skarżącej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. K w K i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Wojewoda wydał wówczas szczegółowe dyspozycje, w jakim zakresie organ meldunkowy winien uzupełnić postępowanie celem naprawienia uchybień proceduralnych stwierdzonych w przedmiotowym postępowaniu.

Po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego Prezydent Miasta decyzją z [...] 2019 roku, znak: [...], ponownie orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 25 sierpnia 2006 r. pobytu stałego skarżącej w lokalu przy ul. K w K.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie do Wojewody. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich możliwych czynności zmierzających do wyjaśnienia i załatwienia sprawy. Przede wszystkim podniosła, że wnioskodawca J. K. nie udokumentował faktu, że od września 2006 r. wynajmował przedmiotowy lokal studentom, w tym nie przedstawił umowy najmu, która potwierdzałaby wskazywane przez niego okoliczności. Ponadto przedstawiona przez wnioskodawcę korespondencja mailowa, na którą J. K. powoływał się w czasie rozprawy przeprowadzonej w dniu 12 lutego 2019 r., pochodzi z dnia 12 stycznia 2007 r., a nadto nie zostało sprecyzowane w treści wiadomości, czy wspomniane ponaglenia dotyczą lokalu położonego przy ul. K w K. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, bądź o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Wojewoda wskazał, że organ meldunkowy zarejestrował w dniu 25 sierpnia 2006 r. pobyt stały skarżącej pod adresem: K, ul. K. W dniu 8 marca 2017 r. J. K. wystąpił z wnioskiem o wymeldowanie skarżącej, uzasadniając go okolicznością niezamieszkiwania w lokalu przy ul. K w K.

Organ odwoławczy przytoczył wyjaśnienia J. K., który podał, że jego siostra M. K. nigdy w przedmiotowym mieszkaniu nie mieszkała, a zameldowała się w nim fikcyjnie, gdyż potrzebowała adresu zameldowania w K. J. K. w dniu 12 lutego 2019 r. w trakcie rozprawy administracyjnej podtrzymał wniosek o anulowanie stałego zameldowania skarżącej.

Skarżąca zaprzeczyła twierdzeniom J. K. Organ odwoławczy wskazał, że w świetle rozbieżnych wyjaśnień stron co do okoliczności związanych z dokonanym w dniu 25 sierpnia 2006 roku zgłoszeniem i zarejestrowaniem pobytu stałego skarżącej pod adresem: K, ul. K szczególnego znaczenia nabierała kwestia wyjaśnienia, czy istotnie lokal ten w tym okresie był udostępniony osobom go wynajmującym - co tym samym (zdaniem organu) wskazywałoby na fikcyjność przedmiotowego zameldowania skarżącej.

Organ odwoławczy wskazał, że z zeznań świadków oraz dokumentów wynika, że umowa wynajmu mieszkania została zawarta 24 sierpnia 2006 r. (a zatem w przeddzień dokonania zameldowania przez skarżącą), natomiast skarżąca wraz z bratem J. K. figurują jako osoby wynajmujące najemcom (W. K. oraz T. P.) lokal przy ul. K w K, a następnie J. K. w tymże dniu, tj. 24 sierpnia 2006 r., przekazał tenże lokal przejmującym go najemcom, co zostało udokumentowane stosownym protokołem zdawczo-odbiorczym. Organ podkreślił, że na wszystkich tych dokumentach figurują zarówno podpisy J. K., jak i M. K.

Zdaniem organu z powyższych ustaleń wynika, iż w dniu 25 sierpnia 2006 r. nie doszło do wypełnienia przez skarżącą przesłanek wynikających z treści przepisu art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Fakt wynajęcia przedmiotowego lokalu, a następnie protokolarnego jego przekazania najemcom, a w konsekwencji zamieszkiwanie w tym mieszkaniu trójki studentów (K. W., M. K. oraz Ł. P.) jednoznacznie świadczy o tym, że nie można tu mówić zarówno o zamiarze, jak i o fakcie stałego zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowej nieruchomości.

Organ odwoławczy rozpatrując niniejszą sprawę meldunkową dał wiarę powyższym dowodom i w oparciu o powyższe dowody stwierdził, iż organ gminy w K mając na względzie fakt, iż w dniu 25 sierpnia 2006 r. skarżąca faktycznie w lokalu przy ul. K w K nie przebywała, prawidłowo uznał, iż w celu doprowadzenia do zgodności stanu prawnego ze stanem faktycznym należy anulować czynność materialno-techniczną polegającą na zarejestrowaniu pobytu stałego M. K. pod wskazanym wyżej adresem, która to czynność już od samego początku była wadliwa.

Organ odwoławczy wskazał, że w niniejszej sprawie należało zbadać pod kątem treści przepisów art. 31 ust. 1 w związku z przepisem art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, czy w dacie rejestracji pobytu stałego, tj. 25 sierpnia 2006 r. skarżąca faktycznie w lokalu przy ul. K w K mieszkała z zamiarem stałego przebywania. W ocenie Wojewody poczynione przez Prezydenta Miasta ustalenia zostały dokonane w sposób właściwy.

Organ odwoławczy wskazał, że naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. oraz art. 24 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 3 ustawy o ewidencji ludności nie stwierdzono. Rozpatrując odwołanie Wojewoda nie znalazł podstaw do podważenia dokonanej przez organ I instancji oceny dowodów zebranych w sprawie, a uzasadnienie odwołania skarżącej nie dostarczyło argumentów podważających tę ocenę. Tym bardziej, iż do akt sprawy w toku postępowania przed organem II instancji został dołączony materiał dowodowy, którego istnienie kwestionowała skarżąca, a który to materiał odegrał kluczową rolę w przedmiotowym postępowaniu.

Organ odwoławczy podkreślił, iż dla dokonania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały niezbędne jest wyłącznie faktyczne zamieszkanie w danym lokalu z zamiarem stałego przebywania. Skoro zatem skarżąca w dacie dokonywania czynności meldunkowej nie mieszkała w lokalu przy ul. K w K z zamiarem stałego przebywania, to dokonana czynność zameldowania nie odpowiadała przepisom prawa. Zarzuty zawarte w odwołaniu zatem uznać należy – zdaniem organu odwoławczego - za bezzasadne.

W ocenie Wojewody czynność materialno-techniczna polegająca na zarejestrowaniu pobytu stałego skarżącej została dokonana nieprawidłowo i jako niezgodna z przepisami prawa powinna zostać anulowana. Rejestracja pobytu stałego nastąpiła bowiem w wyniku wprowadzenia w błąd organu meldunkowego i nie powinna w ogóle zaistnieć, skoro skarżąca w dacie zgłaszania pobytu stałego faktycznie w przedmiotowym lokalu w sposób stały nie przebywała. Organ podkreślił, że bez znaczenia w sprawie o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania (w przeciwieństwie do spraw o wymeldowanie) pozostają przyczyny, które spowodowały, iż dana osoba nie przebywała pod wskazanym w zgłoszeniu adresem. Osoba ubiegająca się o zameldowanie powinna zamieszkiwać pod danym adresem w czasie dokonywania zameldowania. Ma ono bowiem potwierdzać stan aktualny, a nie przeszły lub przyszły. Kwestia ewentualnego konfliktu pomiędzy stronami postępowania nie może również być przedmiotem postępowania o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania, które sprowadza się tylko do zbadania i ustalenia, czy osoba ubiegająca się o zameldowanie spełniła wszystkie przesłanki zameldowania określone w ustawie o ewidencji ludności.

Na powyższą decyzję wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżąca M. K. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez niedokonanie prawidłowej oceny zeznań T. P. przesłuchiwanego w trybie pomocy sądowej w O pominięcie faktu, że świadek ten zaprzeczył, aby był stroną umowy najmu, zawartej w dnia 24 sierpnia 2006 r., wobec czego z ostrożnością należy traktować samą umowę najmu z dnia 24 sierpnia 2006 r. oraz zeznania świadka dotyczące okoliczności zawarcia umowy najmu oraz wykonania tej umowy, czego w niniejszej sprawie zabrakło;

naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a., w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez niedokonanie rzetelnej oceny zeznań J. K., który w żaden sposób nie udowodnił twierdzeń o tym, że skarżąca nigdy nie mieszkała w lokalu przy ulicy K w K, mieszkanie od dnia jego nabycia było wynajmowane, a sprawami najmu na podstawie upoważnienia notarialnego zajmowała się skarżąca, wobec czego zeznania J. K. winny być oceniane przez organ z ostrożnością, czego w niniejszej sprawie zabrakło;

naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie na podstawie analizy materiału dowodowego sprawy, że skarżąca w dniu 25 sierpnia 2006 r. nie zamieszkiwała w lokalu przy ul. K w K z zamiarem stałego pobytu, podczas gdy z prawidłowej analizy treści umowy najmu z dnia 24 sierpnia 2006 r. i treści protokołu zdawczo odbiorczego z dnia 24 sierpnia 2006 r. wynika, że z tych dwóch dokumentów skarżąca podpisała jedynie umowę najmu, natomiast nie podpisała protokołu zdawczo odbiorczego, który to został podpisany wyłącznie przez J. K. Powyższe dowodzi brak wiarygodności zeznań J. K. odnośnie tego, że wszystkimi kwestiami związanymi z wynajmem lokalu zajmowała się wyłącznie skarżąca, a więc że zgadzała się ona z oddaniem lokalu w najem osobom trzecim oraz że nie zamierzała na stałe przebywać w tym lokalu. W rzeczywistości - co potwierdza materiał dowodowy sprawy w postaci m.in. umowy najmu, korespondencji e-mail J. K. z najemcami - sprawami związanymi z najmem zajmował się J. K. i to on był wyłącznie zainteresowany najmem lokalu. W umowie najmu zostały wskazane dane do kontaktu J. K., nadto J. K. pozostawał w kontakcie z najemcami w czasie trwania najmu. Skarżąca nie chciała wynajmować lokalu, a jedynie chciała w nim mieszkać na stałe, skarżąca uczestniczyła w zakupie przez brata tego lokalu, przekazała mu nawet środki pieniężne na zakup lokalu, efektem czego było darowanie jej przez brata tego lokalu w nieodległej przyszłości (udziału 1/2) - w dniu 18 kwietnia 2006 r. (co potwierdza wpis do księgi wieczystej lokalu przy ul. K w K nr kw. [...]). Dodatkowo prawidłowa ocena zeznań najemców lokalu nie pozwala kategorycznie stwierdzić, że skarżąca nie zajmowała lokalu w dniu zameldowania, albowiem świadek Ł. P. nie wskazał, kiedy dokładnie wprowadził się do lokalu, a jedynie zeznał, że wprowadził się do lokalu tuż przed rozpoczęciem roku akademickiego 2006/2007, nadto świadek M. K. zeznał, że mieszkał w tym lokalu od września 2006 r. nie wskazując dokładnie daty zajęcia lokalu. Powyższe zeznania potwierdzają zeznania skarżącej oraz świadka W. K., którzy twierdzili, że mieszkała ona w tym lokalu w dniu 25 sierpnia 2006 r. Dodatkowo nie można twierdzić, że skarżąca nie pozostawiła w lokalu żadnych swoich rzeczy, albowiem analiza protokołu zdawczo odbiorczego prowadzi do wniosku, że wydawany najemcom lokal wyposażony był w ruchomości w tym meble, sprzęt AGD (stanowiące własność skarżącej);

d) naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez pozostawienie bez oceny faktu, że pod umową najmu i pozostałymi dokumentami figuruje obok podpisu J. K. także podpis skarżącej, a jedynie uznanie na tej podstawie przez organ, że nie zamierzała ona na stałe przebywać w lokalu i z tego powodu zgodziła się na jego najem, podczas gdy prawidłowa ocena materiału dowodowego w tym analiza wyjaśnień i treść złożonych przez nią pism potwierdzają fakt zależności skarżącej od brata i nadużywania przemocy wobec niej przez J. K., o czym organ II instancji był informowany przez odwołującą jeszcze na etapie składania odwołania od decyzji z dnia 6 listopada 2018 r. i mimo posiadania takich informacji, organ ten nie wysłuchał ponownie stron postępowania celem wyjaśnienia przyczyn złożenia także przez skarżącą podpisu pod egzemplarzem umowy;

naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ II instancji, że wyjaśnienia pisemne J. K. dają podstawę do założeń, że w czasie rejestracji meldunku przez skarżącą (25.08.2006 r.) przy ul. K w K, skarżąca mieszkała w swoim mieszkaniu przy ulicy N w K, podczas gdy materiał dowodowy sprawy, w szczególności dokumenty przedstawione przez skarżącą dowodzą, że na czas rejestracji jej zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. K w K drugi z lokali - przy ul. N w K - był w stanie surowym, więc zamieszkiwanie w nim przez skarżącą nie było w tym czasie możliwe;

naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie przez organ, że fakt wynajęcia rzeczonego lokalu, a następnie protokolarnego jego przekazania najemcom i dalsze zamieszkiwanie w nim trójki studentów, jednoznacznie świadczy, że nie można mówić o zamiarze, jak i o fakcie stałego zamieszkiwania skarżącej w rzeczonym lokalu, podczas gdy organ pominął fakt, że umowa najmu lokalu datowana na dzień 24 sierpnia 2006 r. nie dowodzi w żaden sposób tego, że najemcy zajęli lokal w tym dniu. Skoro z zeznań najemców Ł. P. i M. K. nie wynika, że w dniu 25 sierpnia 2006 r. zajmowali oni przedmiotowy lokal, logiczne jest, że w tym dniu skarżąca korzystała z lokalu. Dodatkowo o zamiarze stałego pobytu w lokalu świadczy fakt, że umowa najmu została zawarta na czas określony 10 miesięcy, a po zakończeniu najmu klucze do lokalu zostały przekazane skarżącej (co potwierdził zresztą świadek M. K.), nadto skarżąca korzystała z lokalu w późniejszym okresie (co potwierdził m.in. świadek E. G.);

g) naruszenie art. 79 § 1 i 2 k.p.a. poprzez brak zawiadomienia skarżącej będącej stroną przedmiotowego postępowania o terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka T. P. i Z. K. w trybie pomocy sądowej przed Urzędem Miasta w O i przez to uniemożliwienie stronie czynnego udziału w przeprowadzaniu tego dowodu, w tym również przez zadawanie pytań świadkom.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania.

Zdaniem skarżącej organ podkreślał fragmenty zeznań świadków czy samego wnioskodawcy, które miałyby potwierdzać fikcyjność rejestracji zameldowania skarżącej w rzeczonym lokalu. Obok podania w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione i dowodów na których się oparł, organ zobowiązany jest także wyrzec o dowodach, którym odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Drugiemu z wymagań organ nie sprostał w treści uzasadnienia.

Wojewoda nie odniósł się przede wszystkim do dowodu w postaci przesłuchania świadka T. P. w drodze pomocy sądowej w Urzędzie Miasta w O w dniu 2 marca 2020 r. Skarżąca zarzuciła też, że organ II instancji nie odniósł się w treści swojej decyzji do przesłuchania świadka T. P., nie ocenił treści jego zeznań, a należy je ocenić jako kluczowe dla rozstrzyganej sprawy ze względu na fakt, że świadek ten miał być stroną zawartej w dniu 24 sierpnia 2006 r. umowy najmu. Ponadto organ II instancji nie odniósł się w swoich rozważaniach do treści zeznań W. K., składanych jeszcze na etapie postępowania przed organem I instancji.

Skarżąca podniosła, że organ II instancji dowolnie uznał, że pisemne wyjaśnienia J. K. z dnia 17 lipca 2019 r. dają podstawę do przypuszczeń, że na czas rejestracji meldunku M. K. przy ul. K w K zamieszkiwała ona w innym własnościowym lokalu przy ul. N w K, mimo że w ocenie skarżącej żaden dowód nie potwierdził tego stanowiska.

Zdaniem skarżącej organ II instancji analizując treść zeznań poszczególnych świadków ocenił je wybiórczo, przez co nie można uznać, aby ustalony stan faktyczny korespondował z całym materiałem dowodowym zebranym w niniejszej sprawie.

Skarżąca podkreśliła, że nie chciała zawierać umowy najmu, podpisała umowę pod presją brata. Skarżąca zarzuciła, że organ dopuścił się naruszenia przepisów postępowania - art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. i 80 k.p.a. - na podstawie których jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i uznać okoliczności za udowodnione tylko na podstawie oceny całokształtu materiału sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325; powoływanej dalej jako "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty kontroli wynika bowiem, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala, zgodnie z art. 151 p.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sadu jest decyzja Wojewody z dnia 3 września 2020 r., znak [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta z [...] 2019 r., znak: [...], orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu w dniu 25 sierpnia 2006 r. zameldowania skarżącej na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. K w K.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 510; dalej zwanej "ustawą").

W świetle tych regulacji obowiązek meldunkowy, obejmujący zameldowanie i wymeldowanie się z pobytu stałego i czasowego wynika z przepisów prawa i nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych.

Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie z pobytu stałego i czasowego służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Oznacza to, że nie rodzi ono ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Organ meldunkowy jedynie gromadzi informacje w postaci danych o miejscu pobytu konkretnej osoby. Na tej podstawie ewidencja ludności rejestruje faktyczne dane dotyczące miejsca pobytu osoby. Ewidencja ludności nie odzwierciedla stanu prawnego lokalu, a jedynie fakt przebywania w nim danej osoby. Wykonanie obowiązku meldunkowego w postaci zameldowania lub wymeldowania polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 24 i nast. ustawy) właściwemu organowi, który dokonuje ich rejestracji, będącej czynnością materialno-techniczną, rodzącą skutki prawne. Organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Czynności ewidencyjne podejmowane są zatem na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie o ewidencji ludności w art. 31 i art. 35.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Z kolei w myśl art. 27 ust. 1 i 2 obywatel polski przebywający na terytorium RP jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Zgodnie z przepisem art. 31 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu lub wymeldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. Wątpliwości co do stałego lub czasowego charakteru pobytu osoby pod deklarowanym adresem rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej (ust. 2). Przepis ten wskazuje na obowiązek weryfikacji przez organ prawidłowości danych zgłaszanych przez osoby dokonujące obowiązku meldunkowego. W tym trybie może także nastąpić anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania. Stosownie natomiast do postanowień art. 28 ust. 4 ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Również w stanie prawnym obowiązującym w dacie zameldowania skarżącej zgodnie z art. 6 ust. 1 i art. 9 ust. 2b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993) pobytem stałym było zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a zameldowanie w lokalu służyło wyłącznie celom ewidencyjnym i miało na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.

Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa sądów administracyjnych, w przypadku błędu przy czynności zameldowania organ powinien wykreślić nieprawidłowy wpis w drodze decyzji. W razie zatem powzięcia informacji, że zameldowanie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych danych organ meldunkowy powinien skorygować błędny wpis ewidencyjny poprzez wydanie rozstrzygnięcia uchylającego czynność materialno-prawną polegającą na zarejestrowaniu faktu zameldowania (por. np. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 1196/18).

Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że decyzja ta nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Sąd nie stwierdził nieprawidłowości zarówno co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i w zakresie zastosowania do niego przepisów prawa. W ocenie Sądu, ustalenia organu nie pozostawiają wątpliwości, a ocena dokonana na podstawie przyjętych ustaleń znajduje podstawę w zgromadzonym materiale dowodowym.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd stwierdza, że sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie budzi zastrzeżeń Sądu i nie potwierdza naruszeń zarzuconych w skardze. Pamiętać należy, że organ ewidencyjny miał obowiązek skupić się na przesłankach umożliwiających wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 31 ustawy. Tak też uczyniono, bez naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., trafnie wywodząc wystąpienie przesłanek prowadzących do wydania zaskarżonej decyzji. Swoją argumentację organ odwoławczy przedstawił w uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 k.p.a. uznając zgromadzony materiał dowodowy za wystarczający do rozstrzygnięcia, którą to ocenę należy zaakceptować.

W aktach administracyjnych znajduje się umowa najmu przedmiotowego lokalu wraz z aneksem do niej oraz protokół zdawczo-odbiorczy (k: 245-253 akt). Z dokumentów tych bezspornie wynika, że umowa najmu została zawarta 24 sierpnia 2006 r. (a zatem w przeddzień dokonania zameldowania przez skarżącą M. K.), zaś skarżąca M. K. wraz z J. K. figurują jako osoby wynajmujące najemcom (W. K. i T. P.) lokal przy ul. K w K. W tym samym dniu J. K. przekazał przedmiotowy lokal przejmującym go najemcom, co znajduje wyraz w protokole zdawczo-odbiorczym. M. K. bezspornie od 24 sierpnia 2006 r. była stroną umowy najmu lokalu (wynajmującym), a z umowy tej oraz protokołu zdawczo-odbiorczego nie wynika, aby poza najemcami miała w lokalu zamieszkiwać w tym samym czasie również skarżąca.

Z zeznań świadka M. K. (k. 243 akt administracyjnych) wynika, że w mieszkaniu nie było żadnych rzeczy osobistych innych osób. Powyższy fakt znajduje potwierdzenie w umowie najmu, w której sporządzono inwentaryzację przedmiotów znajdujących się w lokalu.

Bez znaczenia dla rozpoznania niniejszej sprawy jest fakt, czy skarżąca zamieszkiwała w przedmiotowym lokalu w późniejszym czasie – po zakończeniu trwania umowy najmu. Dla oceny prawidłowości czynności zameldowania znaczenie ma jedynie stan faktyczny istniejący w dacie dokonania czynności. Oczywistym jest również, że wynajmując mieszkanie skarżąca musiała nim dysponować. Sam fakt dysponowania lokalem nie przesądza jednak istnienia przesłanek do zameldowania – tymi są bowiem fakt przebywania w lokalu i zamiar pobytu w nim (stałego lub czasowego). Skoro skarżąca w dniu 24 sierpnia 2006 r. zawarła umowę najmu, która miała obowiązywać od 1 września 2006 r., a lokal w dniu zawarcia umowy został już przekazany najemcom, to nie można zasadnie twierdzić, że w dniu następnym skarżąca miała zamiar stałego pobytu w tymże lokalu. Całkowicie gołosłowne są twierdzenia skarżącej, że została zmuszona do podpisania umowy najmu. Skarżąca nie wykazała bowiem, by podejmowała jakiekolwiek czynności prawne czy faktyczne w celu uchylenia się od skutków swego oświadczenia woli polegającego na zawarciu przedmiotowej umowy najmu. Z zeznań najemców (z wyjątkiem T. P.) i ich dzieci zamieszkujących w przedmiotowym lokalu wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że umowa (zawarta na czas określony) została w całości – bez przeszkód - wykonana. W tej sytuacji twierdzenia skarżącej, że po zawarciu umowy najmu miała zamiar zamieszkiwać na stałe w przedmiotowym lokalu są zupełnie niewiarygodne.

Nie budzi zdziwienia Sądu fakt, że świadkowie (w szczególności zamieszkujący w lokalu na podstawie umowy najmu) nie pamiętają dokładnie i szczegółowo okoliczności zawarcia umowy i jej wykonywania. Zaszłości te miały miejsce prawie 15 lat temu, a świadkowie M. K. i Ł. P. byli wówczas młodymi ludźmi, studentami. Z doświadczenia życiowego wiadomo, że często stronami umów najmu lokali dla studentów są ich rodzice, gdyż studenci nie dysponują własnymi dochodami.

Natomiast dla wiarygodności faktu zawarcia umowy najmu istotne jest również to, że przedłożył ją w postępowaniu administracyjnym nie J. K., który nie dysponował powyższą umową, lecz najemca Z. K., który jest osobą w żaden sposób nie zainteresowaną wynikiem niniejszego postępowania. Umowa została podpisana przez J. K. oraz skarżącą jako wynajmujących. W umowie znajduje się również zapis, że najemcom wydano jeden komplet kluczy. W dacie zawarcia umowy strony dokonały inwentaryzacji mieszkania, z której wynika, że nie było w nim żadnych rzeczy osobistych.

Zeznania T. P. nie są wiarygodne w zakresie, że nie wynajmował lokalu, gdyż na umowie najmu znajduje się podpis świadka. Prawdą jest natomiast, że świadek w lokalu nie zamieszkiwał, gdyż lokal ten zajmowali, będący w tym czasie studentami, M. K. i Ł. P.

Zeznania świadka W. K. są wiarygodne w pewnym zakresie, gdyż świadek mówi o okresie czasu od maja do października 2006 r. Umowa najmu została zawarta 24 sierpnia 2006 r., zatem istotnie wizyty świadka w lokalu mogły mieć miejsce przed tą datą. W pozostałym zakresie zeznania świadka nie są wiarygodne, gdyż przeczą im dowody z dokumentów, w szczególności z umowy najmu, której stroną była również skarżąca.

Jeszcze raz podkreślić należy, iż uchylenie czynności zameldowania dokonanej w 2006 r. jest jedynie wynikiem stwierdzenia pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony do lokalu, o ile oczywiście taka osoba posiada jakieś prawa do lokalu.

Sąd uznał zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne. Nie znalazł też podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo w stopniu mającym wpływ na treść decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 151 oraz art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.