Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 507/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2006-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 90 i 88
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Sobolewska-Nazarczyk (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko,, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 04 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi A. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pomocy pieniężnej na usamodzielnienie, pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej i pomocy na uzyskanie odpowiednich warunków mieszkaniowych oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku nr [...] Kierownik Powiatowego Centrum Pomocy w Rodzinie w H. z upoważnienia Starosty H., powołując się na art. 88 ust. 1 pkt 1, 3, i 5, ust. 2, 3 i art. 89 ust. 1, 5, 6 i 9, art. 90 ust. 1 i 2, art. 106 ust. 1 i 4 oraz art. 112 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm) oraz § 2 ust. 1, 2 i 3, § 3, § 4, § 5 ust. 2, § 5 - § 10 rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004 roku w sprawie udzielenia pomocy na usamodzielnienie, kontynuowane nauki oraz zagospodarowanie (Dz.U. z 2005 r., nr 6, poz. 45), odmówił panu A. I. udzielania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie, pomocy rzeczowej i pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych.

W uzasadnieniu swego stanowiska organ wskazał, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w B., Wydziału IV Rodzinnego i Nieletnich z dnia [...] grudnia 1983 roku (sygn. akt. XIV Nsm 487/8) małoletni wówczas A. I. został umieszczony w rodzinie zastępczej (u pani J. K.) w B. przy ul. M. [...]. Na tej podstawie Urząd Miasta w B. Wydział Oświaty i Wychowania w dniu [...] kwietnia 1984 roku zawarł umowę z rodziną zastępczą nr [...] w sprawie powierzenia dziecka rodzinie zastępczej i umowę o pomocy pieniężnej tej rodzinie. W trakcie pobytu w rodzinie zastępczej w dniu 11 sierpnia 1991 r. skarżący ukończył 18 lat. Obowiązujące w tym czasie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 stycznia 1979 roku w sprawie rodzin zastępczych (Dz.U. Nr 4, poz. 19 ze zm.) stanowiło w § 20, że "usamodzielniającym się dzieciom umieszczonym w rodzinach zastępczych przysługuje pomoc pieniężna lub rzeczowa oraz prawo do otrzymania mieszkania na zasadach przewidzianych dla wychowanków państwowych domów dziecka" W kolejnych latach możliwość otrzymania różnych form pomocy dla usamodzielnianych wychowanków rodzin zastępczych była potwierdzana w trakcie wydawania kolejnych przepisów prawnych tj.: zarządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 lipca 1992 r. w sprawie wysokości i warunków udzielania pomocy pieniężnej na zagospodarowanie usamodzielniającym się wychowankom rodzin zastępczych oraz niektórych rodzajów publicznych placówek opiekuńczo - wychowawczych, pozbawionych całkowicie opieki rodzicielskiej (M.P. z 1992 r. Nr 27, poz. 189) oraz rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1996 r. w sprawie pomocy dla usamodzielnianych wychowanków niektórych placówek opiekuńczo wychowawczych i resocjalizacyjnych oraz rodzin zastępczych (Dz. U. Nr 127, poz. 597 z 1996 roku).

W dalszym ciągu organ podkreślił, iż z dniem 1 stycznia 1999 roku sprawy związane z usamodzielnianiem wychowanków rodzin zastępczych przekazano z systemu oświaty do systemu pomocy społecznej. Dodany art. 31 c do ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990 r. (Dz. U. Nr 64, poz. 414, ze zm.) przewidywał wówczas wnioskowany w przedmiotowej sprawie zakres pomocy, a szczegółowe zasady przyznawania takiej pomocy określało rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 grudnia 1999 roku w sprawie udzielenia pomocy na usamodzielnienie wychowankom opuszczającym niektóre placówki opiekuńczo – wychowawcze, resocjalizacyjne, zakłady dla nieletnich oraz rodziny zastępcze. (Dz.U. Nr 98, poz. 1147 z późn. zm.) Zgodnie z zasadami udzielania pomocy na usamodzielnienie wychowankom rodzin zastępczych obowiązujących w 1999 r. pomoc powinna być udzielona na wniosek osoby w momencie osiągnięcia przez wychowanka pełnoletności. Wprowadzone zostały bowiem w tym okresie ograniczenia czasowo - wiekowe w zakresie możliwości wypłacania pomocy pieniężnej.

Organ wskazał, iż do tego momentu istniała zasada, iż pomoc dla usamodzielnianych wychowanków rodzin zastępczych udzielana przez instytucje w miejscu zamieszkania wychowanka w rodzinie zastępczej. W wyniku jednak kolejnej nowelizacji ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej z dniem 1 stycznia 2001 r. na podstawie art. 33 p ust. 8 (w związku z ust. 1 pkt 1 i 2) - "pomoc pieniężną, na usamodzielnienie udziela starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce pobytu dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej...". Natomiast pomoc w uzyskaniu warunków mieszkaniowych i na zagospodarowanie w formie rzeczowej, udziela starosta właściwy ze względu na miejsce osiedlenia się osoby, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej (art. 33 p ust. 9 w związku ust 1 pkt 3-5). Identyczne rozwiązania prawne obowiązują w nowej ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593).

Przechodząc do merytorycznej oceny wniosków skarżącego organ I instancji wskazał, że możliwość objęcia pomocą na usamodzielnienie przewiduje art. 88 cytowanej ustawy o pomocy społecznej w którym jest mowa, iż ,,osoba usamodzielniana zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem poprzez pracę socjalną. Warunkiem uzyskania pomocy na usamodzielnienie wynikającym z art. 88 ust. 6 i 7 jest realizacja indywidualnego programu usamodzielnienia. Z posiadanych natomiast akt sprawy wynika, iż z chwilą przejęcia prowadzenia rodzin zastępczych przez miasto B., rodzina zastępcza i skarżący byli informowani o przysługujących możliwościach wsparcia dla usamodzielnianych wychowanków rodzin zastępczych. Na ten temat udzielono 6 odpowiedzi i każdorazowo sugerowano udzielenie pomocy przysługującej z tytułu usamodzielnienia wychowanka. Nadto organ podniósł, iż z załączonego wywiadu środowiskowego sporządzonego przez W. Centrum Pomocy Rodzinie, w miejscu pobytu skarżącego w W. przy ul. G. [...] wynika, iż skarżący jest osobą dojrzałą, samodzielną i prawidłowo pełniącą role społeczne.

Następnie organ wskazał także, że w oparciu o aktualny stan prawny i faktyczny sprawy, powiat h. nie jest właściwy do załatwienia dwóch punktów wniosku tj. udzielenia pomocy w formie wyprawki rzeczowej i pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych (art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej). W przypadku natomiast pomocy pieniężnej na usamodzielnienie brak jest podstaw prawnych do jej udzielenia. Art. 88 ust. 1 aktualnie obowiązującej ustawy o pomocy społecznej mówi bowiem, że osoba, która osiągnęła pełnoletność w rodzinie zastępczej zostaje objęta pomocą na jej życiowe usamodzielnienie. Pełnoletność skarżący natomiast uzyskał w sierpniu 1991 r. Po ukończeniu 18 lat była możliwość, w oparciu o przepisy obowiązujące w różnych okresach na otrzymanie wnioskowanych przez skarżącego form pomocy. Jednym z warunków uzyskania pomocy na usamodzielnienie było jednak opracowanie i realizacja indywidualnego programu usamodzielnienia (art. 88 ust. 6 i 7 ustawy o pomocy społecznej). Programu takiego w niniejszej sprawie brak, a W. Centrum Pomocy Rodzinie w W. w swoim piśmie nr [...] ponadto wskazało, iż w aktualnej sytuacji nie ma potrzeby jego tworzenia ze względu na to, że skarżący jest osobą samodzielną.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł pan A. I., w którym zarzucił organowi l instancji, iż nie był właściwy do rozpatrzenia wniosku o udzielenie żądanych form pomocy z tytułu usamodzielnienia. Jego zdaniem wniosek w całości, tj. w odniesieniu do pomocy pieniężnej na usamodzielnienie, pomocy rzeczowej i pomocy w uzyskaniu warunków mieszkaniowych, podlega załatwieniu przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B., a nie przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w H..

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...] czerwca 2006 roku nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej udzielenia pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej i pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych i umorzyło postępowanie przed tym organem, a w pozostałej części decyzję organu I instancji utrzymało w mocy.

Kolegium przytaczają treść przepisów ustawy o pomocy społecznej regulujących zasady przyznawania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie się wskazało, iż przepisy te nie regulują pojęcia "zamieszkania dziecka", dlatego też należy to pojęcie ustalać w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, w świetle których, miejscem zamieszkania dziecka, jest miejsce zamieszania rodziców. W przypadku skarżącego, jego miejscem zamieszkania przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej było miejsce mieszkania u jego ojca A. I., K. [...], gmina D. C., a przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej nie doszło do zmiany jego miejsca zamieszkania. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1983 r. zadecydowano o umieszczeniu małoletniego A. I. w rodzinie zastępczej u pani N. I. (później K.). W wyniku tego postanowienia została uruchomiona procedura umieszczenia małoletniego w rodzinie zastępczej. Jednakże przed orzeczeniem sądowym o umieszczeniu w rodzinie zastępczej pani J. K. nie była prawnym opiekunem małoletniego A. I., więc nie można było uznać, iż miejsce zamieszkania skarżącego było w B. (art. 27 Kodeksu cywilnego).

Mając powyższe na uwadze Kolegium stwierdza, iż właściwym do rozparzenia wniosku o przyznanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie jest Starosta H., a nie Prezydent B.. Nie ma racji odwołujący się twierdząc, iż właściwość organu ustala się według miejsca pobytu dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej.

Odnosząc się do odmowy udzielania panu A. I. pomocy pieniężnej na usamodzielnienie Kolegium podniosło, iż zgodnie z art. 88 ust. 1 cytowanej ustawy, osoba, która osiągnęła pełnoletniość w rodzinie zastępczej (zw. "osobą usamodzielnianą") zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem przez pracę socjalną, a także pomocą:

1) pieniężną na usamodzielnienie,

2) pieniężną na kontynuowanie nauki,

3) w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych,

4) w uzyskaniu zatrudnienia,

5) na zagospodarowanie - w formie rzeczowej.

Wnioskowana przez Pana A. I., pomoc pieniężna na usamodzielnienie mieści się w katalogu pomocy przewidzianej osobom usamodzielnianym. Pomoc ta jednak przysługuje jeżeli osoba usamodzielniana przebywała w rodzinie zastępczej na podstawie orzeczenia sądowego, a jej pobyt tam trwał co najmniej 1 rok (ust. 2 i 3). Jeszcze jednym z ustawowych warunków uzyskania tej pomocy jest zobowiązanie się osoby usamodzielnianej do realizacji indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia, zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie (ust. 6 i ust. 7).

Na tej podstawie organ podniósł, iż z akt sprawy wynika, że pan A. I. został umieszczony w rodzinie zastępczej w dniu [...] kwietnia 1984 r. w oparciu o umowę nr [...] zawartą pomiędzy Prezydentem Miasta B. a Panią N. I.. Będąc w tej rodzinie ukończył naukę w Technikum Leśnym w B., po czym kontynuował studia wyższe na Wydziale Leśnym SGGW w W. Pomoc rodzinie zastępczej przysługiwała do ukończenia przez Pana A. I. 26 lat (urodzony [...] sierpnia 1973 r.), a ukończenie wskazanego progu wiekowego nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1999 r. Po tej dacie Prezydent Miasta B. kilkakrotnie informował rodzinę zastępczą, iż ukończenie przez dziecko 26 lat życia stanowi przesłankę prawną do wygaśnięcia obowiązku udzielania pomocy pieniężnej z tytułu utworzenia rodziny zastępczej i pełnoletni wychowanek opuszczający rodzinę zastępczą może ubiegać się o pomoc na usamodzielnienie. Pan A. I. jednak dopiero wnioskiem z dnia [...] lipca 2005 r. (data wpływu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B.) zwrócił się o przyznanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie się, pomocy w uzyskaniu mieszkania i pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej.

Oceniając przedmiotowe okoliczności Kolegium stwierdziło, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do udzielenia pomocy pieniężnej na usamodzielnienie. Pan A. I. - stosownie do aktualnie obowiązujących przepisów - uzyskując pełnoletność opuścił rodzinę zastępczą 14 lat temu i nie realizował indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia i zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodziny. Powyższe natomiast było warunkiem uzyskania takiej pomocy. Sposób tworzenia indywidualnego programu usamodzielnienia był opisany w rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004 r. w sprawie udzielenia pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie (Dz. U. z 2005 r., nr 6, poz. 45), przy czym organ podkreślił, iż przygotowanie tego programu powinno było nastąpić co najmniej miesiąc przed osiągnięciem pełnoletności. Dopiero indywidualny plan usamodzielnienia stawał się podstawą przyznania świadczeń na usamodzielnienie. Tak więc w oparciu o aktualnie obowiązujące uregulowania prawne pan A. I. nie ma statusu osoby usamodzielnianej, a to nie pozwala na udzielenie mu pomocy pieniężnej na usamodzielnienie.

Mając powyższe na uwadze Kolegium utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w tej części.

Odnosząc się do zaskarżonej decyzji w części obejmującej rozstrzygnięcie w sprawie przyznania pomocy na zagospodarowanie i pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, Kolegium przychyliło się do stanowiska, iż została ona podjęta przez niewłaściwy organ.

Powołując się na treść art. 90 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej organ podkreślił, iż pan A. I. zameldowany jest na pobyt stały w B. i swoją przyszłość wiąże z tym miastem. W tym stanie rzeczy rozstrzygnięcie o odmowie przyznania pomocy rzeczowej na zagospodarowanie i pomocy w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych podjął niewłaściwy organ. Dlatego też w tej części zaskarżoną decyzję należało uchylić i umorzyć postępowanie przed tym organem jako bezprzedmiotowe.

W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pan A. I. podtrzymał zarzuty z odwołania wskazując, iż niezasadnie Kolegium utrzymało w mocy część zaskarżonej decyzji wydanej przez niewłaściwy organ, w sytuacji kiedy jego sprawę umieszczenia w rodzinie zastępczej prowadziły białostockie instytucje. Ponadto wskazał, iż o tworzeniu programu usamodzielnienia dowiedział się dopiero w sierpniu 2005 r. od pracownika Ośrodka Pomocy Społecznej w W., a wcześniej pracownicy Ośrodka Pomocy Rodzinie w B. nie informowali go o możliwości tworzenia programu i jego realizacji, dlatego też nie wie dlaczego takiego programu nie sporządzono.

W odpowiedzi na powyższe Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zaskarżonej decyzji. Ponownie podkreśliło, że "miejsce zamieszkania dziecka" na potrzeby art. 90 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej ustala się na podstawie miejsca jego zamieszkania, a nie faktycznego pobytu. Co do pomocy pieniężnej na usamodzielnienie się organ zaakcentował, iż pani J. K. pełniąca funkcję rodziny zastępczej, od 1999 roku była kilkakrotnie informowana o tym, iż z dniem ukończenia przez Pana A. I. określonego wieku, ustanie pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki i daje to możliwość dokonania jego usamodzielnienia. Nadto w sprawie usamodzielnienia pan A. I. był zapraszany do Urzędu Miejskiego w B. (w późniejszym czasie do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

Skarga podlegała oddaleniu.

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, Sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę decyzji, postanowień, aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego i oceny tej dokonuje w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony tylko w aktach sprawy (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W świetle przytoczonych przepisów rozpoznanie skargi wymagało dokonania oceny zgodności zaskarżonej decyzji z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, stanowiącym podstawę prawną wydania tej decyzji.

Zauważyć należy, iż decyzja administracyjna jest prawidłowa, jeżeli spełnia łącznie dwa warunki:

1. jest zgodna z normami materialnego prawa,

2. została wydana zgodnie z normami prawa procesowego.

Naruszenie tych norm powoduje wadliwość decyzji (wadliwość materialnoprawna albo wadliwość procesowa).

Zaskarżoną decyzję należy jednak uznać za prawidłową. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. - a wbrew twierdzeniom skarżącego - zarówno bowiem ustalenia faktyczne jak i rozważania prawne organu I i II instancji są słuszne i jako takie zasługują na aprobatę.

Podkreślić bowiem należy, że organy rozpatrujące sprawę zakończoną zaskarżoną decyzją nie naruszyły bowiem przepisów ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 roku, nr 64, poz. 593 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2004 roku w sprawie udzielenia pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie (Dz.U. z 2005 roku, nr 6, poz. 45) obowiązujących w dacie złożenia wniosku przez pana A. I. ([...] lipca 2005 roku) o przyznanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie się, pomocy w uzyskaniu mieszkania i pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej.

Przechodząc do punktu pierwszego rozstrzygnięcia, zawartego w zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zauważyć trzeba, iż zarówno organ I instancji, jak i II instancji trafnie przyjęli, że pomoc na zagospodarowanie w formie rzeczowej i pomoc w uzyskaniu odpowiednich warunków mieszkaniowych, stosownie do art. 90 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej udziela starosta właściwy ze względu na miejsce osiedlenia się osoby usamodzielnianej, a zatem w przedmiotowej sprawie chodzi o miasto B. Jak wskazał bowiem pan A. I. jest on zameldowany na pobyt stały w B. i swoją przyszłość wiąże z tym miastem. W związku z powyższym należało uznać, iż organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącego w tej mierze nie mógł być Starosta H. Na tej podstawie też postępowanie przed tym organem należało umorzyć. Wprawdzie organ I instancji, przedstawiając wyczerpująco problematykę zmian w przepisach dotyczących wniosku skarżącego również wskazał, iż jest niewłaściwy do rozpoznania tych żądań, niemniej jednak w sentencji decyzji merytorycznie odniósł się to tych żądań. W tych okolicznościach organ II instancji był zobligowany do uchylenia części decyzji organ I instancji. Ostatecznie zatem stanowisko skarżącego w tej mierze zostało uwzględnione.

Zasadnicze wątpliwości skarżącego dotyczącą natomiast warunków przyznania pomocy pieniężnej na usamodzielnienie się oraz organu właściwego do wydania tej decyzji.

Również bowiem w tej mierze skarżący podnosił, iż organem właściwym jest Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w B., a nie Powiatowe Centrum Pomocy w Rodzinie w H.

Oceniając właściwość organów w tej mierze należy mieć na uwadze treść art. 90 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej – obowiązującej w dacie złożenia wniosku przez skarżącego – a wskazującej, iż pomocy pieniężna na usamodzielnienie i pomocy pieniężna na kontynuowanie nauki udziela starosta powiatu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej lub skierowaniem do placówki.

Odnosząc się do argumentów skarżącego podniesionych w skardze i piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2006 roku podnieść należy, iż trafnie organ II instancji przyjął, iż "miejscem zamieszkania dziecka" jest zamieszkanie rodziców albo tego z rodziców, któremu wyłącznie przysługuje władza rodzicielska (art. 26 § 1 kc). Nie można przy tym uznać, iż należy tutaj również stosować art. 25 kc mówiący o tym, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Przepis ten jako lex generalis nie ma bowiem zastosowania do osób wskazanych w artykułach następnych tj. art. 26 i 27 kc, w tym małoletnich. W stosunku do takich osób nie wchodzi w grę określenie miejsce zamieszkania według art. 25 kc (zamiaru stałego pobytu), czyli stosowanie zasady domicilium voluntarium (obranego miejsca zamieszkania), lecz według art. 26 i 27, czyli według zasady domicilium necessarium (pochodnego miejsca zamieszkania).

Bez znaczenia zatem pozostają okoliczności podnoszone przez skarżącego, iż już 1,5 roku przez ustanowieniem rodziny zastępczej mieszkał z panią N. K. oraz to, że od [...] grudnia 1982 roku został już wymeldowany z pobytu pod adresem K. [...]. Zameldowanie bowiem na pobyt stały nie wystarczy samo przez się do przyjęcia zamieszkiwania w rozumieniu art. 25, 26 i 27 kc. Podkreślić przy tym należy, iż wprawdzie pojęcie zameldowania, jest instytucją prawa administracyjnego, niemniej jednak przyjętą na potrzeby ewidencjonowania osób fizycznych, w rozumieniu ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz.U. z 2006 roku, nr 139, poz. 993 ze zm.).

W świetle powyższego nawet jeśli skarżący jeszcze przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, już w tej rodzinie przebywał, do ustalenia jego miejsca zamieszkania będzie miał zastosowanie art. 26 kc, a więc miejsce zamieszkania rodzica. W przypadku skarżącego, jego miejscem zamieszkania przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej było zatem miejsce mieszkania u jego ojca A. I., K. [...], gmina D. C.. Dopiero zatem postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] grudnia 1983 r. zadecydowano o umieszczeniu małoletniego A. I. w rodzinie zastępczej u pani N. I. (później K.). W wyniku tego postanowienia została uruchomiona procedura umieszczenia małoletniego w rodzinie zastępczej. Mimo zatem, iż skarżący mógł faktycznie przebywać przed orzeczeniem sądowym o umieszczeniu w rodzinie zastępczej u pani J. K., nie była ona prawnym opiekunem małoletniego A. I., a więc nie można było uznać, iż miejsce zamieszkania skarżącego było w B..

Na potwierdzenie tego stanowiska przytoczyć ponadto jeszcze należy, iż w świetle art. 26 § 2 zdanie 2 kc jeżeli dziecko nie przebywa stale u żadnego z rodziców, jego miejsce zamieszkania określa sąd opiekuńczy. Taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie, zatem tym bardziej brak jest podstaw do przyjęcia, iż miejscem zamieszkania skarżącego był B..

Na podstawie tak przytoczonej argumentacji podkreślić należy, iż niewątpliwie organem właściwym do rozparzenia wniosku o przyznanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie jest Starosta H., a nie Prezydent B.. Nie ma zaś racji skarżący twierdząc, iż jest inaczej.

Przechodząc do meritum sprawy, a więc do ustalenia czy skarżącemu należało przyznać pomoc pieniężną na usamodzielnienie się wskazać należy, iż kwestię tą reguluje art. 88 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z nim osoba, która osiągnęła pełnoletniość w rodzinie zastępczej (zwana dalej osobą usamodzielnianą", zostaje objęta pomocą mającą na celu jej życiowe usamodzielnienie i integrację ze środowiskiem poprzez pracę socjalną, a także pomocą min. pieniężna na usamodzielnienie. Z dalszych zapisów tego artykułu wynika, że pomoc ta przysługuje jednak po łącznym spełnieniu kilku wymienionych w tym artykule przesłanek, a mianowicie: trybu skierowania do danej instytucji (skierowanie nastąpiło na podstawie orzeczenia sądu), okresu przebywanie w niej (co najmniej rok), zdolności do samodzielnej egzystencji, zobowiązanie do realizacji indywidualnego programu usamodzielniania. Istotnym przy tym jest, iż program usamodzielnienia podlega opracowaniu wspólnie z opiekunem usamodzielniana, przy czym powinien być on zatwierdzony przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodzinie.

Mając przedstawiony powyżej stan prawny trafnie organ I i II instancji uznał, iż w chwili obecnej skarżącemu nie przysługuje pomoc pieniężna na usamodzielnienie.

Pomoc rodzinie zastępczej przysługiwała do ukończenia przez Pana A. I. 26 lat, a ukończenie wskazanego progu wiekowego nastąpiło w dniu [...] sierpnia 1999 r. Po tej dacie Prezydent Miasta B. kilkakrotnie informował rodzinę zastępczą, iż ukończenie przez dziecko 26 lat życia stanowi przesłankę prawną do wygaśnięcia obowiązku udzielania pomocy pieniężnej z tytułu utworzenia rodziny zastępczej i pełnoletni wychowanek opuszczający rodzinę zastępczą może ubiegać się o pomoc na usamodzielnienie. Pan A. I. jednak dopiero wnioskiem z dnia [...] lipca 2005 r. (data wpływu do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B.) zwrócił się o przyznanie pomocy pieniężnej na usamodzielnienie się, pomocy w uzyskaniu mieszkania i pomocy na zagospodarowanie w formie rzeczowej.

Trafnie również organ odwoławczy uznał, iż pan A. I. - stosownie do aktualnie obowiązujących przepisów - uzyskując pełnoletność opuścił rodzinę zastępczą 14 lat temu i nie realizował indywidualnego programu usamodzielnienia, opracowanego wspólnie z opiekunem usamodzielnienia i zatwierdzonego przez kierownika powiatowego centrum pomocy rodziny. Powyższe natomiast było warunkiem uzyskania takiej pomocy. Dopiero indywidualny plan usamodzielnienia mógł stanowić podstawą przyznania świadczeń na usamodzielnienie. Tak więc w chwili obecnej pan A. I. nie ma statusu osoby usamodzielnianej, a to nie pozwala na udzielenie mu pomocy pieniężnej na usamodzielnienie.

Końcowo podnieść jedynie należy, iż o ile skarżący kwestionuje, że pani N. K. była informowana, że ukończenie przez dziecko 26 lat życia stanowi przesłankę prawną do wygaśnięcia obowiązku udzielania pomocy pieniężnej z tytułu utworzenia rodziny zastępczej i pełnoletni wychowanek opuszczający rodzinę zastępczą może ubiegać się o pomoc na usamodzielnienie – mimo, iż jej podpis figuruje na takich informacjach, może ewentualnie w toku postępowania karnego wykazać, iż doszło do sfałszowania podpisów pani N. K. Prawomocny wyrok karny w tej mierze, natomiast może ewentualnie stanowić podstawę wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. W chwili obecnej brak jest jednak podstaw do kwestionowania ustaleń organów.

Stąd skargę oddalono na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).