Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1376/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant ref. staż. Małgorzata Ciach po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2015 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek pt. "[...]" oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Dnia [...] marca 2013 r. do Urzędu Patentowego RP - Departament Rejestrów wpłynął sprzeciw złożony przez I. SA. [...] z siedzibą w [...], obecnie [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (uczestnik postępowania), wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2012 r., opublikowanej w WUP nr [...] z [...] września 2012 r., o udzieleniu patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Składany regał ekspozycyjny" na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w [...], z pierwszeństwem od dnia [...] września 2009 r.

Wobec uznania sprzeciwu przez uprawnionego za bezzasadny sprawa unieważnienia przedmiotowego patentu została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

Za podstawę swojego żądania wnoszący sprzeciw podał przepisy art. 24, art. 25 i art. 26 powołanej ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej podnosząc, że udzielenie spornego patentu nastąpiło z naruszeniem ww. przepisów ustawy p.w.p., gdyż przedmiotowy wynalazek nie posiadał w dniu jego zgłoszenia do ochrony cech nowości ani poziomu wynalazczego.

Na dowód braku nowości i/lub braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku wnoszący sprzeciw przedłożył następujące materiały dowodowe:

- oświadczenie prokurenta M., że detal o numerze katalogowym M. 469071 jest standardowym produktem firmy i po raz pierwszy został przyjęty na magazyn firmy w UK w dniu [...] marca 2008 r., pierwsza sprzedaż w Europie miała miejsce w dniu [...] lutego 2009 r., a w Polsce w dniu [...] kwietnia 2009 r.;

- wydruk internetowy z strony firmy M.;

- katalog wyrobów POS firmy M. 2008-2009, w którym na str. 12 (k. 140 akt Sp. 322/13) przedstawiono na zdjęciu (w postaci zamontowanej w regale kartonowym) i na rysunku perspektywicznym detal określony jako podpórka wsuwana nr katalogowy 469071;

- publikację WO 2010/081442 A1 wraz z tłumaczeniem przysięgłym;

- publikację DE 31 05 225 A1 wraz z tłumaczeniem przysięgłym;

- publikację US 4 582 003 A1 wraz z tłumaczeniem przysięgłym;

- publikację US 5 465 851 A1 wraz z tłumaczeniem przysięgłym;

- publikację GB 2 340 385 A wraz z tłumaczeniem przysięgłym oraz

- trzy faktury z lutego i marca 2009 r. dotyczące sprzedaży przez firmę M. detalu określonego jako podpórka półki z tektury ("corrugated shelf bearer") nr katalogowy 469071 (wraz z tłumaczeniem przysięgłym).

Ponadto, Kolegium dopuściło dowód z zeznań świadków G. T. (k. 272, TlI akt Sjp. 322/13) i T. Z., którzy zgodnie zeznali, że ww. katalog wyrobów POS firmy MOSS 2008-2009 rzeczywiście był rozpowszechniany w latach 2008 i 2009 poprzez masową wysyłkę do potencjalnych klientów oraz rozdawnictwo w trakcie wizyt osobistych i na targach, a transakcje detalem określonym jako podpórka wsuwana nr katalogowy 469071 oraz że pierwsza sprzedaż w Europie miała miejsce co najmniej od marca 2009 r., a w Polsce w dniu 1 kwietnia 2009 r., przy czym detal ten był zawsze stosowany w stojakach (regałach) kartonowych.

Uprawniony wniósł o oddalenie sprzeciwu. Podniósł, że wnoszący sprzeciw nie przedstawił wcześniejszego rozwiązania o identycznych cechach technicznych co wynalazek objęty spornym patentem, a ponadto, że nie przedłożono żadnego materiału dowodowego, iż element nr katalogowy 469071 jest przeznaczony wyłącznie do regałów kartonowych.

Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] marca 2015 r. sprawy o unieważnienie patentu nr [...] udzielonego na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w [...] (skarżąca) na wynalazek pt.: "Składany regał ekspozycyjny", wszczętej na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny złożonego przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], na podstawie art. 24 i art. 26 w związku z art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1410) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (p.w.p.) unieważnił patent nr [...] na wynalazek pt. "Składany regał ekspozycyjny", przyznał na rzecz uczestnika od skarżącej kwotę 2600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.

W uzasadnieniu wskazano, że stosownie do przepisów art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Zgodnie z przepisem art. 246 ust. 2 p.w.p. podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa z rejestracji. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego, przy czym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 p.w.p.).

Definicja wynalazku zawarta w art. 24 p.w.p. stanowi, iż patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.

Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości (poziomu wynalazczego) rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, tj. nie posiadające poziomu wynalazczego, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań (patrz: W. Kotarba i inni "Komentarz do prawa wynalazczego", W-wa 1994 r., str. 15). Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych (patrz: wstęp do rozdz. 3.1 i orzeczenie T 176/89-str. oraz orzeczenia T 745/92 i T 552/89 Komisji Odwoławczej EPO, "Orzecznictwo Komisji Odwoławczych Europejskiego Urzędu Patentowego" (Część I - Zdolność patentowa) materiały i studia zeszyt 7, Polska Izba Rzeczników Patentowych, Warszawa 1998) polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu (lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych) i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.

Urząd Patentowy analizując wartość dowodową poszczególnych materiałów korzystał z wypracowanej przez orzecznictwo polskie i europejskie zasady możliwie szerokiej interpretacji treści zastrzeżeń w świetle całego opisu patentowego przy ocenie nowości i poziomu wynalazczego, uznając, że nie ma powodu do wykorzystania opisu dla interpretacji zastrzeżeń w sposób zawężający, gdyż nie występuje w nich kwestia rozumienia pojęć, które wymagają interpretacji (patrz T 607/93 str. 71, Orzecznictwo Komisji Odwoławczych Europejskiego Urzędu Patentowego Cz. I Zdolność patentowa, wyd. II, PIRP materiały i studia 12, Warszawa 2004 (3).)

Zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu niezależnym nr 1 i zastrzeżeniu zależnym nr 2 w sposób następujący:

"1. Składany regał ekspozycyjny do reklamowej prezentacji towarów w miejscu sprzedaży, posiadający korpus w postaci płyty nośnej, mający co najmniej jedną pionową krawędź zaginania, półki, oraz elementy ustalające, w którym korpus wykonany jest z jednoelementowego wykroju poprzez zaginanie i ma co najmniej jedną poziomą krawędź zaginania, przy czym do powierzchni tylnej płyty nośnej zamocowane są trwałe i wahliwie wzdłuż swojej tylnej krawędzi półki, znamienny tym, że na wewnętrznych powierzchniach bocznych (4) korpusu (1) znajdują się elementy wsporcze w postaci zaczepów (7), a na krawędziach bocznych półki (5) umieszczone są elementy ustalające w postaci rygli (8), przy czym zaczepy (7) posiadają wybranie (7') rozciągające się centralnie przez ściankę przeciwległą do powierzchni bocznej (4) korpusu, oraz zaczepy (7) posiadają ściankę dolną (7"), ponadto rygle (8) utworzone są z dwóch płaskich powierzchni (8').

2. Składany regał, według zastrz. 1, znamienny tym, że płaskie powierzchnie (8') rygli (8) połączone są łącznikiem (8")."

Kolegium Orzekające stwierdziło, iż przedłożone przez wnioskodawcę materiały dowodowe dowodzą braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku zarówno w zakresie zastrzeżenia niezależnego 1 jak i zastrzeżenia zależnego 2.

W szczególności:

publikacja patentu GB 2 340 385 A z dnia 23 lutego 2000 r. (wraz z tłumaczeniem przysięgłym) ujawnia składany regał (o dowolnym przeznaczeniu), posiadający korpus w postaci płyty nośnej, mający co najmniej jedną pionową krawędź zaginania, półki, oraz elementy ustalające, w którym korpus ma co najmniej jedną poziomą krawędź zaginania, przy czym do powierzchni tylnej płyty nośnej zamocowane są trwałe i wahliwie wzdłuż swojej tylnej krawędzi półki, a więc wszystkie postaciowe, tj. nie dotyczące przeznaczenia i sposobu wykonania, cechy spornego regału zastrzegane w części niezamiennej zastrz.1.

Ponadto, publikacja patentu US 4 582 003 A1 z dnia 15 kwietnia 1986 r. (wraz z tłumaczeniem przysięgłym) ujawnia składany regał ekspozycyjny do reklamowej prezentacji towarów w miejscu sprzedaży, posiadający korpus w postaci płyty nośnej, mający co najmniej jedną pionową krawędź zaginania, półki, oraz elementy ustalające, w którym korpus wykonany jest z jednoelementowego wykroju poprzez zaginanie i ma co najmniej jedną poziomą krawędź zaginania, przy czym do powierzchni tylnej płyty nośnej zamocowane są trwałe i wahliwie wzdłuż swojej tylnej krawędzi półki, a więc wszystkie (oprócz cechy określonej jako "w którym korpus ma co najmniej jedną poziomą krawędź zaginania") cechy spornego regału zastrzegane w części niezamiennej zastrz. 1.

Natomiast katalog wyrobów POS firmy M. 2008-2009, w którym na str. 12 (k. 140 akt Sp. 322/13) przedstawiono na zdjęciu (w postaci zamontowanej w regale kartonowym) i na rysunku perspektywicznym detal określony jako podpórka wsuwana nr katalogowy 469071 ujawnia, że na wewnętrznych powierzchniach bocznych korpusu (regału) znajdują się elementy wsporcze w postaci zaczepów, a na krawędziach bocznych półki umieszczone są elementy ustalające w postaci rygli, przy czym zaczepy posiadają wybranie rozciągające się centralnie przez ściankę przeciwległą, do powierzchni bocznej korpusu, oraz zaczepy posiadają ściankę dolną, ponadto rygle utworzone są z dwóch płaskich powierzchni, przy czym płaskie powierzchnie rygli połączone są łącznikiem, a więc wszystkie cechy znamienne zastrzegane w zastrzeżeniu 1 i 2 spornego patentu.

Jednocześnie:

- oświadczenie prokurenta M., że detal o numerze katalogowym MOSS 469071 jest standardowym produktem firmy i po raz pierwszy został przyjęty na magazyn firmy w UK w dniu 7 marca 2008 r., pierwsza sprzedaż w Europie miała miejsce w dniu 4 lutego 2009 r., a w Polsce w dniu 1 kwietnia 2009 r.; oraz

- trzy faktury z lutego i marca 2009 r. dotyczące sprzedaży przez firmę M. detalu określonego jako podpórka półki z tektury ("corrugated shelf bearer") nr katalogowy 469071 (wraz z tłumaczeniem przysięgłym)

w świetle zeznań świadków G. T. (k. 272, TlI akt Sp. 322/13) i T. Z., którzy zgodnie zeznali, że ww. katalog wyrobów POS firmy M. 2008-2009 rzeczywiście był rozpowszechniany w latach 2008 i 2009 poprzez masową wysyłkę do potencjalnych klientów oraz rozdawnictwo w trakcie wizyt osobistych i na targach, a transakcje detalem określonym jako podpórka wsuwana nr katalogowy 469071 oraz że pierwsza sprzedaż w Europie miała miejsce co najmniej od marca 2009 r., a w Polsce w dniu 1 kwietnia 2009 r., przy czym detal ten był zawsze stosowany w stojakach (regałach) kartonowych

potwierdzają ponad wszelką wątpliwość, że ww. katalog wyrobów POS firmy M. 2008-2009 został podany do wiadomości publicznej poprzez rozpowszechnianie w latach 2008 i 2009, a przedstawiony na str. 12 (k. 140 akt Sp. 322/13) tego katalogu na zdjęciu (w postaci zamontowanej w regale kartonowym) i na rysunku perspektywicznym detal określony jako podpórka wsuwana nr katalogowy 469071 był w obrocie co najmniej od marca 2009 r., tj. przed datą pierwszeństwa spornego patentu (dnia 15 września 2009 r.).

Ponieważ za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, dostosowanie regału znanego z publikacji patentu GB 2 340 385 A i/lub patentu US 4 582 003 A1 i zastosowanie w nim detalu określonego jako podpórka wsuwana nr katalogowy 469071 z katalogu wyrobów POS firmy M. 2008-2009 stanowi o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.

W związku z tym, że brak poziomu wynalazczego stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia spornego patentu, Kolegium postanowiło odstąpić od zbadania zasadności zarzutu braku nowości spornego wynalazku, a także od rozpatrywania pozostałych materiałów złożonych na okoliczność braku zdolności patentowej.

Rozstrzygając zaś wniosek o zwrot kosztów postępowania złożony przez wnoszącego sprzeciw, Kolegium uznało, że wniosek ten jest zasadny. Stosownie bowiem do obowiązujących przepisów (art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p.), strona, której żądanie zostało uwzględnione ma prawo do zwrotu niezbędnych kosztów postępowania w razie złożenia o to wniosku nie później niż przed zamknięciem rozprawy. W przedmiotowej sprawie żądanie unieważnienia prawa z rejestracji spornego wzoru zostało uwzględnione.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła P. Sp. z o.o. – skarżąca.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 14 czerwca 1960 r. (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) oraz art. 2558 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, które miało wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji w istotny sposób wpłynęło na nieprawidłowe zastosowanie oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego tj. przepisów art. 24, art. 25 i art. 26 oraz niezastosowanie/pominięcie art. 25 p.w.p.

Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości jako niezgodnej z prawem i zasądzenia na swoją rzecz kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi rozwinięto poszczególne jej zarzuty wskazując między innymi, że:

Organ celowo pominął etap badania nowości spornego wynalazku, pomijając jednocześnie treść art. 25 p.w.p. a w szczególności treść art. 25 ust. 2 p.w.p. Skarżąca wskazała, że zgodnie z wieloletnią praktyką Urzędu Patentowego RP zdolność patentowa wynalazku rozpoczyna się od zbadania przesłanki nowości. Przykładowo w wydanej przez Urząd Patentowy RP publikacji "Poradnik wynalazcy" pod red. A. P. (Warszawa 2008) czytamy: "Pytanie, czy zgłoszone rozwiązanie ma poziom wynalazczy stawiane jest wówczas, gdy ekspert oceni, że rozwiązanie jest nowe". (rozdział 11.8, str. 117, pierwszy akapit).

Skarżąca (uprawniona z patentu) w odpowiedzi na sprzeciw z dnia [...] maja 2014 r. wskazywała na fakt, że powołane przez wnioskodawcę dokumenty ze stanu techniki dotyczą zupełnie innego sposobu łączenia regałów niż przedstawiony w spornym patencie. Stwierdziła, że organ z niewiadomych względów ani jednym zdaniem nie skomentował argumentów skarżącej. Nie można więc w żaden sposób odtworzyć toku rozumowania organu. Dla skarżącej niezrozumiałe jest jak organ doszedł do wniosku, że dla znawcy z danej dziedziny spornego rozwiązanie wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, który przejawia znaczące techniczne różnice.

Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lipca 2003 r., II S.A. 724/2002 metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości jest ustalenie najbliższego stanu techniki [ujawnienia], jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W wyniku powyższych ustaleń udziela się odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób rutynowy dojść do zastrzeganego rozwiązania.

Zdaniem skarżącej, organ nie dokonał powyższej analizy. Zaniechał postawienia problemu technicznego. Nie ocenił postępu technicznego wnoszonego przez sporny wynalazek. Nie brał pod uwagę punktu widzenia znawcy z danej dziedziny. Przede wszystkim w uzasadnieniu decyzji brakuje też dowodów na to, że organ próbował ocenić sporny wynalazek z perspektywy znawcy "osadzonego" w dacie zgłoszenia spornego wynalazku, kiedy nie była znana budowa spornego regału.

Ponadto, w ocenie skarżącej, przy ocenie poziomu wynalazczego organ powinien oceniać sporny wynalazek całościowo, więc odrębna ocena budowy samego korpusu regału i budowy podpórek wsuwanych nie jest jeszcze wystarczająca do wysnucia wniosku dot. oczywistości rozwiązania łączącego w sobie te dwa elementy. Organ powinien wnikliwie zastanowić się nad całościową konstrukcją spornego regału i postępem technicznym, jaki wnosi wynalazek rozumiany jako całość (prostszy i szybszy montaż i demontaż, żadne części składowe nie są przechowywane odrębnie). Dopiero wtedy możliwa jest ocena czy znawca z danej dziedziny mając wiedzę ze stanu techniki byłby w stanie opracować wynalazek w sposób rutynowy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie ustosunkowując się do zarzutów skargi.

Ponadto skarżąca i uczestnik postępowania złożyli pisma procesowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Jak wynika z treści art. 255 ust. 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej (p.w.p.), postępowanie o unieważnienie patentu toczy się w trybie postępowania spornego. Postępowanie to może być wszczęte tylko na wniosek i cechuje się kontradyktoryjnością postępowania. Urząd Patentowy orzekając w sprawie

o unieważnienie patentu związany jest granicami wniosku i podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę, na którym spoczywa ciężar wykazania, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.

W rozpoznawanej sprawie Urząd Patentowy RP, odwołując się do art. 24,

art. 25 i art. 26 p.w.p. uznał, że przedłożone przez wnioskodawcę (skarżącą) materiały świadczą o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku zarówno

w zakresie zastrzeżenia niezależnego, jak i zastrzeżenia zależnego.

Przepis art. 24 p.w.p. stanowi, że patenty są udzielane - bez względu

na dziedzinę techniki - na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy

i nadają się do przemysłowego stosowania. Z kolei zgodnie z art. 26 ust. 1 p.w.p. wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki, przy czym według ust. 2 tego przepisu, przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń,

o których mowa w art. 25 ust. 3 p.w.p. (wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnionych do wiadomości powszechnej).

Zgodnie natomiast z art. 25 ust. 2 i ust. 3 p.w.p. przez stan techniki rozumie się wszystko to, co przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo

do uzyskania patentu, zostało udostępnione do wiadomości powszechnej w formie pisemnego lub ustnego opisu, przez stosowanie, wystawienie lub ujawnienie w inny sposób, a nadto za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających

z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie. Przepisy ust. 1-3 nie wyłączają możliwości udzielenia patentu na wynalazek dotyczący nowego zastosowania substancji stanowiącej część stanu techniki lub użycia takiej substancji do uzyskania wytworu mającego nowe zastosowanie (ust. 4).

Rozwiązanie uważa się za oczywiste (nieposiadające poziomu wynalazczego), gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie

w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań. Sposób uwzględnienia stanu techniki przyjęty w praktyce i orzecznictwie polskiego i innych urzędów patentowych polega na wybraniu jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu lub kilku dokumentów, gdy przedmiotowe rozwiązanie ma charakter agregatu kilku rozwiązań cząstkowych i rozpatrywaniu nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w stosunku do tego dokumentu. Dopuszcza się zastosowanie dwóch dokumentów przy ocenie nieoczywistości każdego rozwiązania cząstkowego w przypadku prostego zastąpienia znanych środków technicznych

w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami.

Uznać zatem należy, że patent powinien być udzielony tylko na takie rozwiązanie techniczne, które reprezentuje kwalifikowany poziom wynalazczy.

Nie oznacza to jednak, że przedmiotem patentu mogą być tylko wynalazki epokowe, rewolucjonizujące technikę, bowiem wystarczające jest, aby wynalazek był czymś więcej, niż rutynową tylko wiedzą mechanika lub inżyniera.

Zgodnie z art. 63 p.w.p. zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć

do wykładni zastrzeżeń patentowych. Zakres przedmiotowy patentu może być określony przez kilka zastrzeżeń patentowych, wtedy tworzą one układ zastrzeżeń. Przy czym w układzie zastrzeżeń pierwsze zastrzeżenie jest zastrzeżeniem niezależnym, a pozostałe zastrzeżeniami zależnymi.

Zastrzeżenie niezależne określa główny zespół cech wynalazku, określony

w art. 33 ust. 4 p.w.p. jako "ogół cech zgłaszanego wynalazku", stanowiąc tym samym rozwiązanie podstawowe. Natomiast zastrzeżenia zależne, zawierając wszystkie cechy zastrzeżenia niezależnego i dodatkowo cechy dodane, jedynie doprecyzowują cechy rozwiązania podstawowego lub służą do chronienia wariantów wynalazku będących dla rozwiązania podstawowego rozwiązaniami dodatkowymi.

Przy właściwym zidentyfikowaniu cech rozwiązania wynalazku przesądzające są zatem zastrzeżenia patentowe, które określają elementy rozwiązania stanowiące nieoczywisty wkład do znanego stanu techniki. Wąska interpretacja zastrzeżeń patentowych nakazuje brać pod uwagę jedynie to, co expressis verbis zostało w nich wyrażone. Niedopuszczalna jest bowiem rozszerzająca interpretacja zastrzeżeń patentowych z uwagi na swobodę działalności gospodarczej i wynikające

z udzielonego patentu ograniczenie powszechnego swobodnego korzystania

z chronionego rozwiązania technicznego (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 667/10, dostępne na: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zgłoszone rozwiązanie może być uznane za nieposiadające poziomu wynalazczego, jeżeli można przedstawić dowody określające stan techniki

w zakresie uzasadniającym stwierdzenie, że realizacja lub stosowanie wynalazku wynika bezpośrednio z tego stanu, przy uwzględnieniu przeciętnej wiedzy właściwej dla znawcy danej dziedziny techniki. Nie można zatem uznać za wynalazek nadający się do opatentowania pomysłu, który polega na wykorzystaniu znanych środków technicznych i daje efekt oczywisty, możliwy do przewidzenia.

Istotą wynalazku objętego spornym patentem jest sposób mocowania półek. Wynalazek ten bazuje na tym, że do łączenia półek do ścian bocznych korpusu oraz stabilizacji całego regału stosuje się te same (tylko jednego rodzaju) elementy łączeniowe. Umieszczone w regale parami "zaczepy" i "rygle" w ww. wynalazku zapewniają prosty i szybki montaż regału i jednocześnie pełną jego stabilizację (...). Po wsunięciu rygli w zaczepy cały regał jest gotowy do użytku – złożony i stabilny.

Zdaniem Sądu, organ wykazał, że sporny patent nie posiada poziomu wynalazczego i prawidłowo zastosował normę zawartą w art. 26 p.w.p.

O poziomie wynalazczym rozwiązania opatentowanego decydował stan techniki istniejący w dacie pierwszeństwa.

W ocenie Sądu, organ przeciwstawiając zakresowi ochrony spornego patentu, publikacje innych patentów ujawniających składany regał oraz katalog wyrobów POS firmy M. 2008-2009, w którym przedstawiono detal określony jako podpórka wsuwana i zeznania świadków świadczących o istnieniu w obrocie ww. podpórki

co najmniej od marca 2009 r., zasadnie stwierdził, że skoro za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków,

to dostosowanie regału znanego z publikacji patentu GB 2 340 385 A i/lub patentu US 4 582 003 A1 i zastosowanie w nim detalu określonego jako podpórka wsuwana z katalogu wyrobów ww. firmy, stanowi o braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku. Zasadnie również Urząd Patentowy przyjął w niniejszej sprawie, że brak poziomu wynalazczego stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia spornego patentu i pozwala na odstąpienie od badania zasadności zarzutu braku nowości oraz rozpatrywania pozostałych materiałów złożonych na okoliczność braku zdolności patentowej.

Biorąc pod uwagę zakres materiałów oraz publikacji patentów GB 2 340 385 A z 2000 r. i US 4 582 003 A1 z 1986 r., uwzględnionych przez Urząd Patentowy jako dowód wskazujący, że sporne rozwiązanie problemu technicznego nie jest zaskakujące i nieoczekiwane, a nadto uwzględniając bardzo ogólny zakres zastrzeżenia niezależnego spornego patentu (które było przedmiotem analizy organu), należy podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej do Sądu decyzji, że sporny wynalazek wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki.

Opis rozwiązania należącego do stanu techniki powinien przedstawiać cechy techniczne tego rozwiązania, które przez porównanie z cechami określającymi przedmiot zgłoszenia, zawartymi w opisie wynalazku, pozwolą na ocenę, co stanowi o istocie wynalazku. Opisując znane rozwiązanie, należy przedstawić zarówno te jego cechy, które w wynalazku pozostają bez zmiany, jak i te, które wynalazek zmienia, usuwa lub zastępuje innymi, mając przy tym na uwadze, że opis powinien być zredagowany w formie zwięzłej. Powyższych elementów w opisie spornego rozwiązania, jak zasadnie uznał organ, zabrakło, co przesądziło o odmowie uznania poziomu wynalazczego tego rozwiązania.

Sąd podziela stanowisko Urzędu Patentowego, że przedłożone przez skarżącą materiały dowodzą braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku zarówno w zakresie zastrzeżenia niezależnego, jak i zastrzeżenia zależnego. Wobec tego, że brak poziomu wynalazczego stanowi samodzielną przesłankę unieważnienia, Urząd Patentowy prawidłowo postanowił odstąpić od zbadania zasadności zarzutu braku nowości spornego wynalazku, jak i rozpatrywania pozostałych materiałów złożonych na okoliczność braku zdolności patentowej.

Za niezasadne należy więc uznać zarzuty naruszenia art. 24 w zw. z art. 26 p.w.p. w powiązaniu z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 Kpa.,

a także naruszenia art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 Kpa.

Urząd Patentowy rozstrzygając przedmiotową sprawę prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i podjął decyzję o unieważnieniu patentu na wynalazek pt.: "Składany regał ekspozycyjny", gdyż stanowi ono rozwiązanie oczywiste polegające na rutynowym dostosowaniu znanych ze stanu techniki rozwiązań, co świadczy o braku poziomu wynalazczego.

Istotą postępowania o unieważnienie patentu (czy to na wniosek, czy

w postępowaniu sprzeciwowym) jest zweryfikowanie decyzji w sprawie udzielenia patentu. Przyznanie bowiem tego prawa pomimo braku ustawowych warunków

do jego udzielenia obliguje Urząd Patentowy RP do unieważnienia patentu.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, co w świetle art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skutkuje oddaleniem skargi.