Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 458/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 63 ust. 1 i 4, art. 66 ust. 1 pkt 4 i 16
journal: Dz.U. 2018 poz 2081
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia WSA Małgorzata Roleder, Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Derewońko, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi T. Ś. i B. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oddala skargę


UZASADNIENIE

U podstaw zaskarżonego postanowienia legły następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Dyrektor P. Zarządu Dróg Wojewódzkich w B. (powoływany dalej jako "Inwestor") wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018r., uzupełnionym następnie w dniu [...] stycznia 2019 r., zwrócił się do Burmistrza N. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na "Budowie i rozbudowie drogi wojewódzkiej nr [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastrukturą techniczną na odcinku N. z obejściem miejscowości S.".

Burmistrz N., po rozpatrzeniu powyższego wniosku, postanowieniem z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla opisanego wyżej przedsięwzięcia i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U z 2018 r. poz. 2081) z wyłączeniem art. 66 ust 1 pkt 4 i pkt 16 tej ustawy.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia organ w pierwszej kolejności wyjaśnił, że przedmiotowe przedsięwzięcie zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jest zaliczane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Następnie, po zasięgnięciu opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B., Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ł., oraz Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w B., organ I instancji doszedł do wniosku, że w stosunku do zawnioskowanego przedsięwzięcia istnieje potrzeba przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenia raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Od powyższego postanowienia zażalenie wnieśli B. i T. Ś. (powoływani dalej jako "Skarżący") zarzucając mu naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zawieszenie postępowania w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia sprawy [...] przed sądami administracyjnymi. Podali, że postanowieniem z dnia 20 września 2018 r. sygn. akt II SA/Bk 314/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zawiesił postępowanie do czasu rozpatrzenia przez NSA sprawy II OSK 2710/16 (w I instancji II SA/Bk 96/16), albowiem Sąd dostrzegł zależność tego rodzaju, że wynik rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie II OSK 2710/16 miał wpływ na wynik sprawy II SA/Bk 314/18. Zdaniem wnoszących zażalenie relacja pomiędzy sprawą [...], a sprawą [...] jest taka sama jak pomiędzy sprawa II OSK 2710/16 (II SA/Bk 96/16), a sprawą II SA/Bk 314/18, które rozpatrzone zostały pomiędzy tymi samymi stronami przez sądy administracyjne. Stąd też prawomocny wynik sprawy [...] będzie miał wpływ na wynik sprawy [...], albowiem w przypadku uchylenia przez sąd administracyjny decyzji umarzającej postępowanie [...], postępowanie [...] będzie się toczyć, natomiast umorzeniu z uwagi na bezprzedmiotowość podlegać wówczas będzie postępowanie [...]

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie podzieliło zarzutów zażalenia i postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Odwołując się w pierwszej kolejności do treści art. 63 ust. 1 i 4 oraz art. 66 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. z 2018 r., poz. 2081), powoływanej dalej jako: "u.o.ś.", oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 71, powoływanego dalej jako: "rozporządzenie"), wyjaśniło, że wnioskodawca planuje budowę i rozbudowę drogi wojewódzkiej nr 645 wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastrukturą techniczną. Dalej SKO podkreśliło, że skoro planowane przedsięwzięcie - na podstawie § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia – zalicza się do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to organ I instancji słusznie nałożył na Wnioskodawcę obowiązek przeprowadzenia takiej oceny i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z wymaganiami określonymi w art. 66 u.o.ś.

Ustosunkowując się natomiast do wniosku skarżących o zawieszenie prowadzonego postępowania do czasu rozpatrzenia przez WSA w Białymstoku skargi na decyzję SKO w Ł. z dnia [...] lutego 2019 r. [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza N. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Kolegium wyjaśniło, że postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 20 września 2018 r. o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 314/18 nie może być argumentem stanowiącym podstawę do zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie, albowiem poprzednio prowadzone postępowanie na skutek wniosku wnioskodawcy zostało umorzone, zaś obecnie toczy się nowe postępowanie zwykłe.

Skargę na powyższą decyzję, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, wnieśli skarżący, zarzucając jej naruszenie:

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu administracyjnym nie zachodziły przesłanki do zawieszenia postępowania z urzędu;

- art. 66 ust. 1 pkt 4 i pkt 16 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) poprzez akceptację wyłączenia ich z zakresu raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko;

- art. 66 ust. 1 pkt 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (...) poprzez akceptację pozorności wielowariantowości przedmiotowego przedsięwzięcia przedstawionej przez inwestora.

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Burmistrza N. z [...] marca 2019 r., nr [...] oraz przekazanie sprawy Burmistrzowi N. celem zawieszenia postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia Burmistrza N. z [...] marca 2019 r. oraz umorzenie postępowania w sprawie.

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, że na wyłączenie stosowania art. 66 ust. l pkt 4 i pkt 16 u.o.ś. w ustaleniu raportu wskazała Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w B. w wydanej opinii z dnia [...] stycznia 2019 r. W sprawie nie doszło też do naruszenia art. 66 ust. l pkt 5 tej ustawy, gdyż utrzymane w mocy postanowienie organu I instancji nie zawiera takiego wyłączenia.

W piśmie procesowym z dnia 29 sierpnia 2019r. skarżący doprecyzowując zarzut niezasadnego wyłączenie z raportu art. 66 ust. 1 pkt 4 u.o.ś. dodatkowo wskazali, że organy prowadzące przedmiotowe postępowanie, zgodnie z art. 68 ust 2 pkt 2 u.o.ś. posiadają kompetencje do wskazania rodzajów wariantów alternatywnych wymagających zbadania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Słowem wstępu należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), a uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju kwalifikowane wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W przedmiotowej sprawie kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji stwierdzające potrzebę przeprowadzania oceny oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia polegającego na "Budowie i rozbudowie drogi wojewódzkiej nr 645 wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastrukturą techniczną na odcinku N. z obejściem miejscowości S. " i ustalające zakres raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko.

Zgodnie z art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wymaga realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jeżeli obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko został stwierdzony na podstawie art. 63 ust. 1 tej ustawy.

W myśl art. 63 ust. 1 i 4 u.o.ś, obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uwzględniając kryteria szczegółowo wymienione w tym przepisie. W postanowieniu, o którym mowa w ust. 1, organ określa jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W tym przypadku stosuje się przepisy art. 68.

Objęta wnioskiem inwestycja, stosownie do brzmienia § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jako - droga o nawierzchni twardej o całkowitej długości przedsięwzięcia powyżej 1 km inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 31 i 32 oraz obiekty mostowe w ciągu drogi o nawierzchni twardej, z wyłączeniem przebudowy dróg oraz obiektów mostowych, służących do obsługi stacji elektroenergetycznych i zlokalizowanych poza obszarami objętymi formami ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-5, 8 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody - zalicza się do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla której sporządzenie raportu może być wymagane.

Wydanie zaskarżonego postanowienia, zgodnie z brzmieniem art. 64 ust. 1 ustawy, zostało poprzedzone m.in. uzyskaniem opinii Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w B. (z dnia [...] stycznia 2019 r., [...]). Organ ten uznał za zasadne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i sporządzenie raportu oddziaływania na środowisko z wyłączeniem art. 66 ust. 1 pkt 4 i 16 u.o.ś., wskazując na możliwość negatywnego oddziaływania objętej wnioskiem inwestycji na środowisko w związku z wykonywaniem prac budowlanych oraz zagospodarowaniem terenu w zakresie jakości powietrza, na którą wpłynie zapylenia spowodowane użyciem sprzętu budowlanego i innych pojazdów; w zakresie emisji hałasu do środowiska spowodowaną pracami budowlanymi.

W ocenie Sądu organy prawidłowo orzekły o obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia oraz prawidłowo określiły zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, mając na uwadze wydane w sprawie opinie oraz fakt, że przedstawione w sporządzonej przez Inwestora karcie informacyjnej przedsięwzięcia, załączonej do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, nie pozwalają jednoznacznie stwierdzić, że nie wystąpi prawdopodobieństwo znaczącego oddziaływania inwestycji na wszystkie komponenty środowiska. Wykonanie zaś raportu o oddziaływaniu na środowisko, w zakresie określonym w zaskarżonym postanowieniu, pozwoli na zidentyfikowanie możliwego bezpośredniego i pośredniego wpływu projektowanej inwestycji na środowisko, a także na przeanalizowanie możliwości oraz sposobów zapobiegania i zmniejszenia negatywnych oddziaływań.

W takiej zaś sytuacji orzekające w sprawie organy, kierując się zasadą prewencji, zasadnie nałożyły obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko i trafnie ustaliły zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko z wyłączeniem art. 66 ust 1 pkt 4 i pkt 16 tej ustawy. Wprawdzie skarżący kwestionują zakres powyższego wyłączenia zarzucając, że organy w zaskarżonych postanowieniach nie podały żadnych powodów dla takiego wyłączenia, tym niemniej przepis art. 68 ust. 2 pkt 1 u.o.ś. przewiduje wprost możliwość wyłączenia z zawartości raportu kwestii przewidzianych w art. 66 ust. 1 pkt 4 i 16 tejże ustawy. Co prawda w żadnym wypadku organ nie może dokonać takiego wyłączenia, jeśli przedsięwzięciem tym są drogi publiczne oraz linie kolejowe będące przedsięwzięciami mogącymi zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ale pamiętać należy, że planowane w niniejszej sprawie przedsięwzięcie - na podstawie § 3 ust. 1 pkt 60 rozporządzenia – zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, stąd też organ mógł takiego wyłączenia dokonać.

Biorąc jednak pod uwagę wszelkie obawy skarżących podniesione w tym zakresie należy zauważyć, że sporządzony w ramach prowadzonego postępowania i dołączony do akt postępowania administracyjnego – raport o oddziaływaniu wnioskowanego przedsięwzięcia na środowisko, pomimo opisanego wyłączenia, zawiera wymagania, o jakich mowa w art. 66 ust. 1 pkt 4 (oddziaływanie w przypadku nie podejmowania realizacji przedsięwzięcia – str. 83 raportu) oraz w art. 66 ust. 1 pkt 16 (propozycja monitoringu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na etapie jego realizacji i eksploatacji lub użytkowania - str. 129 raportu). W tych okolicznościach wszelkie zarzuty skarżących co do braku podstaw do ograniczenia zakresu raportu są nieuzasadnione.

Jako niezrozumiały należy ocenić też zarzut naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.ś. poprzez akceptację pozorności wielowariantowości przedsięwzięcia przedstawionej przez inwestora. Zarzucana przez skarżących na tym etapie postępowania, pozorność przedstawionych wariantów nie ma żadnego logicznego uzasadnienia w sytuacji, gdy przedmiotem kontroli sądu jest postanowienie, w którym organ po pierwsze nałożył obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla opisanego wyżej przedsięwzięcia, a po drugie ustalił zakres raportu o oddziaływaniu ww. przedsięwzięcia na środowisko, bez jakiekolwiek wyłączenia regulacji z art. 66 ust. 1 pkt 5 u.o.ś. Nie ulega zatem żadnych wątpliwości, że w raporcie, do przedłożenia którego został zobligowany inwestor, powinny znaleźć się trzy warianty: wariant proponowany przez wnioskodawcę, a także racjonalny wariant alternatywny (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. a) oraz racjonalny wariant najkorzystniejszy dla środowiska (art. 66 ust. 1 pkt 5 lit. b) - wraz z uzasadnieniem ich wyboru. Ocena zaś tych wariantów będzie dopiero możliwa w ramach kontroli decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stąd też podniesione w skardze zarzuty co do ich pozorności są zdecydowanie przedwczesne.

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela też zarzutu naruszenia przez organy art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak zawieszenia prowadzonego postępowania do czasu rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku sprawy o sygn. akt II SA/Bk 195/19 ze skargi na decyzję SKO w Ł. z dnia [...] lutego 2019 r. [...] utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza N. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na przedsięwzięcie polegające na budowie i rozbudowie drogi wojewódzkiej [...] wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi i niezbędną infrastrukturą techniczną na odcinku Ł. z obejściem S. Po pierwsze należy zauważyć, że prawomocnym wyrokiem z dnia 30 maja 2019r. WSA w Białymstoku oddalił skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 195/19, a po drugie rozstrzygnięcia będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie zostały wydane w nowym postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek inwestora z dnia [...] grudnia 2018r.

Reasumując, zdaniem Sądu, podniesione w skardze zarzuty okazały się niezasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i należyty, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Zostały także prawidłowo zinterpretowane, mające zastosowanie w sprawie, przepisy. Sąd nie doszukał się też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych postanowień.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji