Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 771/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21a
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.), Danuta Kania, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Rektora [...] na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia sprzeciwu i uchylenia decyzji stwierdzającej nabycie uprawnienia równoważnego uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego oddala skargę


UZASADNIENIE

Pismem z 21 grudnia 2011 r. Rektor [...] zawiadomił Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów o nadaniu, decyzją nr [...] z [...] grudnia 2011 r., uprawnień wynikających z posiadania stopnia doktora habilitowanego J. B. Do pisma załączona została decyzja, opis kariery zawodowej i wykaz publikacji J. B. Pismo wpłynęło do organu 27 grudnia 2011 r.

Pismem z 23 stycznia 2012 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zwróciła się do prof. P. K. o wydanie opinii dotyczącej nadania dr J. B. stopnia doktora habilitowanego na podstawie decyzji rektora zgodnie z art. 21a ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.).

W opinii z [...] lutego 2012 r. prof. P. K. stwierdził, że decyzja Rektora [...] jest pochopna i nieuzasadniona merytorycznie. Opiniujący uznał dorobek naukowy dr inż. J. B. za mizerny. Odnosząc się natomiast do doświadczenia zdobytego poza szkolnictwem wyższym ocenił, że aktywność opiniowanego nie dotyczyła obszarów pokrewnych dyscyplinie naukowej chemii.

Powyższa opinia została przedstawiona [...] marca 2012 r. podczas posiedzenia Sekcji Nauk Matematycznych, Fizycznych, Chemicznych i Nauk Ziemi, której członkowie zarekomendowali Centralnej Komisji wyrażenie sprzeciwu i uchylenie decyzji Rektora [...] z [...] grudnia 2011 r.

[...] marca 2012 r. odbyło się posiedzenie Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, podczas którego zaprezentowane zostało stanowisko Sekcji Nauk Matematycznych, Fizycznych, Chemicznych i Nauk o Ziemi, zgodnie z którym dr J. B. nie spełnia warunku z art. 21a ustawy, gdyż nie posiada znacznego dorobku naukowego, a także nie posiada znacznego doświadczenia zdobytego poza szkolnictwem wyższym, w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej.

Decyzją z [...] marca 2012 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, na podstawie art. 21a w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym, wyraziła sprzeciw i uchyliła decyzję Rektora [...] z [...] grudnia 2011 r. stwierdzającą, że dr inż. J. B., zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego, nabył uprawnienie równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego.

W uzasadnieniu decyzji Komisja, odwołując się do treści art. 21a ust. 1 ustawy, przyjęła, że dr inż. J. B. nie posiada znaczącego dorobku naukowego.

Załączony spis publikacji wskazuje, że jest współautorem dwóch publikacji z listy filadelfijskiej, pięciu w polskich czasopismach branżowych, pięciu w zeszytach naukowych dwóch politechnik i pięciu opublikowanych (głównie jako streszczenia) w materiałach konferencji. Ostatnia praca została opublikowana w 2000 r. Jest także współautorem pięciu patentów.

W dalszej kolejności Centralna Komisja wskazała, że J. B. nie spełnia także warunku z ustawy o wyższych szkołach zawodowych, która dopuszcza przyznanie uprawnień równoważnych stopniowi doktora habilitowanego osobom posiadającym znaczne doświadczenie zdobyte poza szkolnictwem wyższym w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej. Zauważając, że J. B. założył [...] Zakład [...] , współorganizował [...], doprowadził do powstania [...] i był [...], organ uznał, że trudno jakąkolwiek z tych aktywności nazwać działalnością pokrewną dyscyplinie naukowej chemia. Komisja nie uznała także jego doświadczenia jako kierownika budów jako znacznego w zakresie chemii.

W konkluzji organ stwierdził, że w sprawie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki zawarte w art. 21a ust. 1 ww. ustawy.

Powyższą decyzję skarżący odebrał 28 marca 2012 r.

W skardze na decyzję Rektor [...] wnosił o stwierdzenie, że skarżona decyzja nie wywołuje skutków prawnych i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że decyzja wyrażająca sprzeciw została podjęta [...] marca 2012 r., ale dostarczona 28 marca 2012 r., to jest po upływie 3 miesięcy od dnia zawiadomienia Centralnej Komisji, czyli po wejściu w życie decyzji Rektora i z tego powodu nie może wywoływać skutków prawnych.

Nadto skarżący podniósł, iż oceniając dorobek naukowy, przeoczono art. 13 ust. 2 ustawy z 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.), zgodnie z którym uczelnia zawodowa prowadząca wyłącznie studia pierwszego stopnia nie jest obowiązana do wykonywania zadań określonych w ust. 1 pkt 3 i 4, tj. prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenia usług badawczych, a także kształcenia i promowania kadr naukowych. W dorobku zainteresowanego nie zauważono podręcznika z 2010 r. oraz błędnie przyjęto, że kierowanie budowami w czynnych zakładach chemicznych nie stanowi doświadczenia zawodowego.

Nadto skarżący podniósł, że skarżona decyzja narusza prawa nabyte, wynikające z art. 264 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym. Z zapisu art. 114 ust. 2 tej ustawy wynika, że byli profesorowie, przechodząc na stanowiska profesorów nadzwyczajnych, traktowani są jak doktorzy habilitowani.

W odpowiedzi na skargę organ, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i podkreślił, że decyzja organu została podjęta przed upływem terminu trzech miesięcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli decyzje wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa sąd władny jest wzruszyć zaskarżoną decyzję. Art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, (dalej jako p.p.s.a.) określa w jakich sytuacjach decyzje podlegają uchyleniu.

Dokonując oceny zasadności skargi Rektora [...] na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] marca 2012 r., Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, który został dodany do ustawy z 1 października 2011 r. osoby, które uzyskały stopień doktora w Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą i podczas pracy w innym państwie przez co najmniej pięć lat kierowały samodzielnie zespołami badawczymi oraz posiadają znaczący dorobek i osiągnięcia naukowe, zatrudnione w szkole wyższej na stanowisku profesora nadzwyczajnego lub profesora wizytującego, nabywają uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego na podstawie decyzji rektora. O swojej decyzji rektor zawiadamia Centralną Komisję. Stosownie do ust. 2 ww. przepisu rektor szkoły wyższej przekazuje Centralnej Komisji wraz z zawiadomieniem ww. decyzję oraz opis kariery zawodowej i wykaz publikacji danej osoby. Decyzja rektora wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia zawiadomienia Centralnej Komisji, która w tym okresie może, w drodze decyzji administracyjnej, wyrazić sprzeciw i uchylić decyzję rektora w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego (ust. 3).

Wobec zarzutów skargi w przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności należało ustalić, czy organ zachował termin trzech miesięcy wyznaczony w ust. 3 art. 21a ustawy.

Skarżący wywodzi, że termin ten został przekroczony, albowiem skarżoną decyzję otrzymał 28 marca 2012 r., w sytuacji gdy termin określony powyższym przepisem upłynął 27 marca 2012 r. Organ natomiast uznaje, że istotne jest podjęcie decyzji przed upływem terminu trzech miesięcy.

Nie budzi wątpliwości, że termin określony w art. 21a ust. 3 ustawy o stopniach naukowych jest terminem materialnoprawnym, co oznacza, że w przypadku braku sprzeciwu Centralnej Komisji – z upływem tego terminu określona w decyzji rektora osoba nabywa uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego. W przepisie tym wprowadzono konstrukcję tzw. milczącego załatwienia sprawy, która polega na wywołaniu skutku materialnoprawnego z mocy prawa w sytuacji upływu ustawowego terminu przy braku skierowanej do jednostki czynności organu administracji. Upływ tego terminu wywołuje też skutek procesowy, albowiem powoduje utratę przez organ kompetencji do wniesienia sprzeciwu wobec nabycia powyższych uprawnień.

Zgodnie z omawianym przepisem decyzja rektora wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy, w którym to okresie Centralna Komisja może w drodze decyzji wyrazić sprzeciw i uchylić decyzję rektora. Oznacza to, że organ ma 3 miesiące na wniesienie w drodze decyzji sprzeciwu i uchylenie decyzji rektora, a więc na wydanie decyzji o sprzeciwie wobec nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego. Skoro organ traci dopiero z upływem tego terminu kompetencje do wniesienia sprzeciwu i uchylenia decyzji rektora, to przysługują mu one do ostatniego dnia tego terminu. W treści przepisu art. 21a ust. 1 ustawy brak jest wyraźnego powiązania zachowania przez Centralną Komisję terminu 3 miesięcy z doręczeniem rektorowi decyzji wyrażającej sprzeciw i uchylającej decyzję o nabyciu stosownych uprawnień. Taką regulację przewidziano przykładowo m.in. w art. 9 ust. 1 ustawy z 5 lipca 1990 r. – Prawo o zgromadzeniach (Dz. U. Nr 51, poz. 297 ze zm.), który stanowi, iż decyzja o zakazie zgromadzenia publicznego powinna być doręczona organizatorowi w terminie 3 dni od dnia zawiadomienia, nie później jednak niż na 24 godziny przed planowanym terminem rozpoczęcia zgromadzenia.

Na podkreślenie zasługuje, że pomiędzy terminem "wyrażenie" a "doręczenie" brak jest tożsamości pojęć. Z tego też względu nie można nakładać na podmiot zobowiązany innych obowiązków, czy też przypisywać stronie innych uprawnień, aniżeli te, które wynikają z treści normy prawnej, o tych prawach i obowiązkach stanowiącej.

Z wykładni całościowej art. 21a ust. 1 ustawy wynika ponadto, że dochowanie lub brak dochowania przez organ terminu do wniesienia sprzeciwu musi wynikać z działania lub braku działania tego organu. W przypadku przyjęcia obowiązku doręczenia przez organ rektorowi w terminie 3 miesięcy decyzji wyrażającej sprzeciw i uchylającej decyzję o nabyciu uprawnień, w zasadzie termin utraty kompetencji do wydania przez organ tej decyzji nie byłby oznaczony, gdyż organ nie miałby pewności, w którym dniu wysłać decyzję o sprzeciwie, aby została ona doręczona i to skutecznie przez pocztę w ustawowym terminie. Zachowanie terminu, o którym mowa w omawianym przepisie, byłoby uzależnione od działania polskich placówek pocztowych operatora publicznego, a często też strony postępowania, której mogłoby zależeć na opóźnieniu odbioru przesyłki, nie zaś od organu administracji. Czynność nadania przesyłki zawierającej decyzję o sprzeciwie w urzędzie pocztowym jest czynnością techniczną, która ma znaczenie jedynie faktyczne, potwierdzając fakt wydania przez organ decyzji w terminie 3 miesięcy.

Reasumując, zgodnie z art. 21a ust. 3 ustawy o stopniach naukowych decyzja rektora stwierdzająca nabycie przez określoną w niej osobę uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego wchodzi w życie, jeżeli Centralna Komisja w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia zawiadomienia o wydaniu takiej decyzji, nie wyda decyzji o sprzeciwie i uchyleniu decyzji stwierdzającej nabycie uprawnień.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów dochowała terminu określonego w omawianym przepisie. Decyzja wyrażająca sprzeciw i uchylająca decyzję Rektora [...] stwierdzająca, że dr inż. J. B., zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego, nabył uprawnienia równoważne uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego, została wydana i nadana w polskiej placówce pocztowej [...] marca 2012 r. a więc przed upływem 3 miesięcy, o których mowa w ww. przepisie. 3-miesięczny termin na wyrażenie sprzeciwu upływał bowiem 27 marca 2012 r. Doręczenie decyzji skarżącemu 28 marca 2012 r. pozostaje bez wpływu na jej skuteczność.

W ocenie Sądu wyrażenie przez Centralną Komisję sprzeciwu i uchylenie decyzji Rektora w sprawie nabycia uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego znajduje oparcie w art. 21a ust 1 ustawy.

Wprawdzie J. B. uzyskał stopień doktora w Rzeczypospolitej Polskiej i jest zatrudniony w szkole wyższej na stanowisku profesora nadzwyczajnego, to jednak nie spełnił kolejnego warunku określonego w tym przepisie, a mianowicie nie posiada znaczącego dorobku i osiągnięć naukowych. Taka ocena wynika z zaskarżonej decyzji i nie została ona przez skarżącego skutecznie podważona.

Skarżący zarzucił, że w dorobku zainteresowanego nie zauważono podręcznika z 2010 r. Zauważyć zatem należy, że podręcznik taki nie został podany w wykazie publikacji J. B. nadesłanych Centralnej Komisji, a zatem nie podlegał ocenie Komisji. Trudno jednak przyjąć, aby ewentualne wskazanie tej jednej publikacji mogło znacząco wpłynąć na ocenę dorobku J. B., skoro dorobek ten został określony jako mały i niewystarczający. Niewątpliwie ocena, czy przedstawiony dorobek i osiągnięcia naukowe są znaczące należy do Centralnej Komisji i Sąd nie posiada ani uprawnień, ani kompetencji do podważania merytorycznej treści takiej oceny. Ocena sądu dotyczyć może jedynie kwestii formalnych.

Bez wpływu na ocenę dorobku naukowego J. B. pozostaje art. 13 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym.

Zwolnienie uczelni zawodowej prowadzącej wyłącznie studia pierwszego stopnia z prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenia usług badawczych, a także z kształcenia i promowania kadr naukowych, nie oznacza, że J. B. nie był obowiązany do wykazania, iż jego dorobek i osiągnięcia naukowe są znaczące, skoro chce ubiegać się o uzyskanie uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego.

Odnosząc się do twierdzeń skarżącego, że błędnie przyjęto, iż kierowanie budowami w czynnych zakładach chemicznych nie stanowi doświadczenia zawodowego, zwrócić należy uwagę, że decyzja stwierdzająca nabycie przez J. B. praw równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego została wydana w oparciu o art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. W przepisie tym nie wprowadzono wymogu posiadania znacznego doświadczenia zdobytego poza szkolnictwem wyższym w zakresie danej lub pokrewnej dyscypliny naukowej.

Jak wskazuje organ, to ustawa o wyższych szkołach zawodowych dopuszcza przyznanie uprawnień równoważnych stopniowi doktora habilitowanego osobom posiadającym takie doświadczenie. Tymczasem ustawa ta została uchylona 1 stycznia 2007 r., co jednoznacznie wynika z treści art. 276 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Oznacza to, że organ niezasadnie odwołał się do nieobowiązującego aktu prawnego i określonych w nim przesłanek. Nieprawidłowość ta pozostaje jednak bez wpływu na wynik sprawy, skoro organ przeanalizował przesłanki z art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych. Oznacza to również, że przedstawiony powyżej zarzut skargi, jako nieodnoszący się co do istoty sprawy, pozostaje bez wpływu na ocenę legalności skarżonej decyzji.

Należy także zwrócić uwagę, że poprzez wprowadzenie z dniem 1 października 2011 r. przepisu art. 21a do ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki doszło do rozdzielenia materii pomiędzy dwie ustawy, tj. pomiędzy powyższą ustawę i ustawę o szkolnictwie wyższym. Skutkuje to brakiem automatyzmu pomiędzy zatrudnieniem danej osoby na stanowisku profesora nadzwyczajnego a "decyzją" rektora i badaniem jej przez Centralną Komisję (por. Hubert Izdebski /w:/ Hubert Izdebski, Jan Zieliński, Komentarz do ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki.).

Z powyższego wynika też, że bez wpływu na badanie czy J. B. spełnia przesłanki z art. 21a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, pozostają przepisy art. 264 i 114 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Przepisy te odnoszą się do różnych instytucji i nie można podzielić stanowiska skarżącego, że skażona decyzja narusza jego prawa nabyte wynikające z art. 264 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Przedmiotowa decyzja dotyczy uprawnień równoważnych uprawnieniom wynikającym z posiadania stopnia doktora habilitowanego, odnosi się zatem do tytułu naukowego, a nie nawiązuje do stosunków pracy, o których mowa w art. 264 ww. ustawy.

Mając wszystkie powyższe względy na uwadze i uznając zarzuty skargi za nieusprawiedliwione Sąd, na zasadzie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.