Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 465/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 49 c
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 67 a § 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia opłaty legalizacyjnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613) w związku z art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), odmówił K. K. umorzenia opłaty legalizacyjnej w całości i w części z tytułu wybudowania budynku gospodarczo-garażowego, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2013 r., nr [...], w wysokości 25 000 zł.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła K. K..

Minister Finansów decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., zwana dalej k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania K. K., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. ustalił wobec K. K. opłatę legalizacyjną w kwocie 25 000 zł, z tytułu wybudowania budynku gospodarczo-garażowego na nieruchomości O., bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W dniu 21 maja 2015 r. do Wojewody [...] wpłynął wniosek K. K. o umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni nie jest w stanie uiścić tak wysokiej opłaty ze względu na trudną sytuację zdrowotną i materialną.

Po rozpatrzeniu wniosku i analizie zebranych informacji o sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej K.K., Wojewoda [...] uznał, że występujący w sprawie ważny interes podatnika oraz ważny interes społeczny nie uzasadniają umorzenia opłaty legalizacyjnej, w związku z powyższym decyzją z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], odmówił umorzenia opłaty legalizacyjnej w całości oraz w części.

Pismem z dnia 12 października 2015 r. strona złożyła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., podnosząc, że z uwagi na trudną sytuację finansową i zdrowotną nie jest w stanie ponieść kosztów w postaci zapłaty opłaty legalizacyjnej. Ponadto wskazała, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem Wojewody, że w jej rodzinie nie wystąpiły zdarzenia losowe, gdyż skarżąca uważa, że jest dotknięta zdarzeniem losowym z uwagi na występowanie u niej choroby nowotworowej. Jednocześnie stwierdziła, że Wojewoda [...] bezzasadnie przyjął, że niewystąpienie zdarzeń losowych i porównanie bieżących kosztów i wydatków nie stanowią podstawy do umorzenia należności.

W toku postępowania K. K. pismem z dnia 16 listopada 2015 r. złożyła dodatkowe wyjaśnienia w sprawie w zakresie ponoszenia wydatków związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego.

Przechodząc do merytorycznego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia Minister Finansów podkreślił, że zgodnie z art. 49c ustawy Prawo budowlane do opłat legalizacyjnych, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa. Na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Udzielenie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej stanowi wyjątek od zasady ponoszenia należności w pierwotnie ustalonej kwocie i terminie. Ta forma wsparcia jest incydentalnym wyrazem pomocy państwa w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W związku z tym, wydanie decyzji w przedmiocie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej poprzedzone musi być w każdym przypadku ustaleniem sytuacji życiowej, majątkowej, finansowej, zdrowotnej wnioskodawcy w kontekście ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Co więcej, decyzja indywidualna ma charakter uznaniowy, a więc pozostaje w zakresie dyskrecjonalnej władzy organu administracji publicznej (organ może udzielić ulgi, ale nie ma obowiązku jej udzielenia). Nie oznacza to jednak, że organ wydając rozstrzygnięcie może zachowywać się w sposób dowolny. Uznanie administracyjne sprowadza się bowiem do tego, że organ jest obowiązany ustalić w okolicznościach konkretnej sprawy, czy zaistniały przesłanki uzasadniające zastosowanie określonej ulgi w spłacie zobowiązania. Organ jest zatem zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a w konsekwencji do rozważenia istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w kontekście wniosku strony.

Dalej, organ odwoławczy wskazał, że na podstawie akt sprawy ustalono, iż K. K. jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,24 ha gruntów ornych, (1,41 ha powierzchnia całkowita, grunty orne - 1,09 ha). Z tego tytułu osiągnęła w roku 2014 dochód w wysokości 1 700 zł, otrzymała dopłaty do gruntów z Agencji Rolnictwa i Modernizacji Rolnictwa w wysokości 1 100 zł, a także zwrot podatku akcyzowego w wysokości 100 zł. K. K. jest zatrudniona na stanowisku dróżnika przejazdowego od dnia 1 października 2001 r. na czas nieokreślony. W oświadczeniu P. [...] ujęto wynagrodzenie za jeden miesiąc lipiec 2015 r. w kwocie brutto 3 437,21 zł, netto 2 373,97 zł. Ponadto z tytułu umowy zlecenia K. K. otrzymuje miesięcznie 278,30 zł. Wykazany w oświadczeniu dochód to także zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Strona wraz z dwójką dzieci (córka M. - lat 26, syn M. - lat 16) zamieszkują w domu o powierzchni 126 m2 stanowiącym jej własność. Posiadany majątek ruchomy, wykazany w oświadczeniu o stanie finansowym i majątkowym, to samochód osobowy [...] z 2003 roku i skuter [...] z 2009 r. Strona na posiadanym rachunku bankowym wykazuje zgromadzone środki w kwocie 1 200 zł, oświadczyła, że nie posiada żadnych kredytów i pożyczek. Strona oświadczyła, że jest inwalidką pierwszej grupy. Na potwierdzenie powyższej okoliczności załączyła do odwołania orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika znaczny stopień niepełnosprawności z możliwością zatrudnienia na stanowisku przystosowanym. Skarżąca jest osobą chorą na chorobę nowotworową, co potwierdzają zawarte w aktach sprawy: wynik badania histopatologicznego z dnia 3 grudnia 2014 r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 8 października 2015 r. wystawione przez Zakład Opieki Medycznej: "C." Sp. z o.o. Zgodnie ze złożonymi dokumentami, średnie miesięczne wydatki strony związane z utrzymaniem domu i rodziny kształtują się w następujący sposób: 1) 60 zł - woda, kanalizacja, 2) 48 zł-gaz, 3) 200 zł - energia elektryczna, 4) 29 zł - telefon- koszt na jedną osobę (cała rodzina ok. 90 zł), 5) 350 zł - koszty związane z ogrzewaniem domu, 6) 200 zł - ochrona zdrowia, 7) 300 zł - komunikacja, paliwo, 8) 500 zł - żywność na jedną osobę (rodzina 3- osobowa), 9) 200 zł - odzież, 10) 50 zł - środki czystości, 11) 120 zł - edukacja, 12) 124 zł - ubezpieczenie na życie, 13) 61,50 zł - ubezpieczenie samochodu i skutera, 14) 18,30 zł - podatek od nieruchomości, 15) 17,59 zł - podatek rolny (w skali roku 211 zł), 16) 17,40 zł - składka melioracyjna, 17) 33 zł - wywóz śmieci, 18) 21,50 zł - telewizja, 19) 35 zł - internet.

Suma wydatków wynosi 2 385,29 zł, a dochody stanowią kwotę 3 046,87 zł, z tego pozostaje kwota 661,58 zł wolnych środków.

Minister Finansów zauważył, że stosownie do regulacji zawartej w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa, organ, rozpatrując wniosek strony o udzielenie ulgi w spłacie zaległości podatkowych, zobowiązany jest do przeanalizowania występowania w sprawie przesłanek w postaci ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Powołany przepis uzależnia możliwość udzielenia wnioskowanej ulgi od zaistnienia tychże przesłanek. Przepis ustawy nie reguluje jednak pojęcia ważnego interesu podatnika (strony) i interesu publicznego, przerzucając ciężar konkretyzacji tych terminów na organy administracji publicznej. Każdorazowo zatem w sprawach rozstrzyganych decyzją administracyjną organ zobowiązany jest do indywidualnego rozpatrzenia i ustalenia, czym jest ważny interes publiczny oraz interes strony.

Instytucja umorzenia zaległości podatkowych stanowi wyjątek od zasady powszechności opodatkowania. Niemniej jednak, pojęcia ważnego interesu strony nie można ograniczać tylko do sytuacji nadzwyczajnych i uwzględnić również należy normalną sytuację ekonomiczną. Ważny interes strony musi być rozpatrywany w kontekście wszelkich danych, które obrazują sytuację finansową. Dane te muszą obejmować informacje dotyczące majątku strony, możliwości płatniczych, źródeł uzyskiwania dochodów i realnych możliwości uzyskiwania tych dochodów, a także skutków jakie dla strony i podmiotów od niej zależnych może powodować wykonanie obowiązków wynikających z nałożonej opłaty.

Minister Finansów podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, oparte na analizie sytuacji materialnej i osobistej strony, że w niniejszej sprawie nie zachodzi zarówno ważny interes podatnika, jak też ważny interes publiczny, które uzasadniają przyznanie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej. Z uwagi na dobrą sytuację materialną strony, tj. przede wszystkim posiadanie stałych, stabilnych dochodów oraz nieposiadanie kredytów i pożyczek brak jest uzasadnienia dla umorzenia opłaty legalizacyjnej. Konieczność ponoszenia zwykłych, bieżących kosztów i wydatków związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia należności. Pomimo faktu, że strona cierpi na chorobę nowotworową, pracuje, a uzyskiwane dochody zapewniają stabilną egzystencję. W tym kontekście, przyznanie ulgi w postaci umorzenia opłaty legalizacyjnej byłoby nadmiernym uprzywilejowaniem strony w stosunku do rodzin znajdujących się w skrajnie trudnym położeniu.

Zdaniem organu, w przedmiotowej sprawie nie zaistniała także przesłanka interesu publicznego, który rozumiany jest jako respektowanie wartości wspólnych i istotnych dla całego społeczeństwa. W interesie publicznym leży, by wszyscy zobowiązani wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód państwa.

Dodatkowo organ odwoławczy podkreślił, że odmowa umorzenia nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia innego rodzaju ulgi w jego spłacie, np. rozłożenia płatności na raty, ale wymaga to złożenia stosownego wniosku. Ponadto sprawy dotyczące ulg w spłacie zobowiązań publicznoprawnych nie podlegają zasadzie powagi rzeczy osądzonej, co oznacza, że wniosek o ulgę w spłacie opłaty legalizacyjnej można składać wielokrotnie. Istotne jest tylko, aby zmienił się co najmniej jeden z elementów stanu faktycznego, który był poprzednio przedmiotem oceny organu administracji.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła K. K., wnosząc o jej uchylenie.

Skarżąca wskazała, że jej sytuacja zdrowotna i finansowa nie jest stabilna. Stan zdrowia ciągle się pogarsza, co związane jest z coraz większymi wydatkami i powoduje, że brak jest wolnych środków finansowych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Pismem z dnia 26 lipca 2016 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, w uzupełnieniu skargi, zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie przez organ z urzędu wszelkich niezbędnych czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego na którym organ oparł swoje rozstrzygnięcie. Mianowicie, ustalając, czy skarżąca posiada ważny interes w umorzeniu opłaty legalizacyjnej organ skupił się na badaniu wysokości dochodów i wydatków gospodarstwa domowego skarżącej, nie podjął jednakże próby ustalenia wszystkich wydatków skarżącej i jej gospodarstwa domowego, jak też nienależycie ustalił wysokość jego aktualnych dochodów.

2) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., poprzez brak dogłębnej analizy stanu zdrowia skarżącej i skutków jakie dla jej zdrowia będzie miała odmowa umorzenia opłaty legalizacyjnej, a także niezbadanie i niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, czy wobec złego stanu zdrowia skarżącej oraz złych warunków mieszkaniowych skarżącej i będących na jej utrzymaniu dzieci, istnieje interes publiczny, który uzasadniałby umorzenie opłaty legalizacyjnej.

Strona wskazała, że obliczając wysokość miesięcznych dochodów skarżącej organ nie uwzględnił, że w odwołaniu skarżąca wskazała, że umowa zlecenia, którą organ wziął pod uwagę przy ustalaniu wysokości jej dochodów, wygasła, tj. na dzień rozstrzygania sprawy skarżąca nie uzyskiwała z tej umowy żadnych dochodów. Organ pominął to wyjaśnienie, a w zaskarżonej decyzji widnieje (bez jakiegokolwiek uzasadnienia), że z tytułu umowy zlecenia skarżąca osiąga dochód w wysokości miesięcznej 278,30 zł. W piśmie, które wpłynęło do Ministra Finansów w dniu 19 listopada 2015 r. skarżąca sprecyzowała, że dochód z gospodarstwa rolnego wynosił 1200 zł, a kwota 1700 zł była przychodem. Organ pominął to wyjaśnienie, a w zaskarżonej decyzji widnieje (bez jakiegokolwiek uzasadnienia), że z tytułu gospodarstwa rolnego skarżąca osiągnęła dochód w wysokości 1700 zł. Z twierdzeń skarżącej wynika, że jakkolwiek w roku 2014 uzyskała ona dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 1200 zł to dalsze osiąganie tego dochodu jest wątpliwe z uwagi na pogarszający się stan zdrowia i konieczność permanentnego leczenia skarżącej. Organ winien był w takiej sytuacji wezwać skarżącą do określenia, czy na dzień rozpoznawania jej sprawy gospodarstwo rolne dalej funkcjonuje, czy też jego działalność została całkowicie zaniechana z uwagi na zły stan zdrowia skarżącej, i ewentualnie wezwać skarżącą do przedstawienia stosownych dowodów popierających jej stanowisko.

Ponadto, K. K. podniosła, że obliczając wysokość miesięcznych wydatków organ nie uwzględnił, że w odwołaniu skarżąca wskazała, że wszelkie wolne środki, które pozostają jej po pokryciu comiesięcznych wydatków na konieczne utrzymanie, przeznaczane są na jej leczenie. Do tego stwierdzenia organ nie odniósł się wcale, w szczególności nie wezwał skarżącej do wyjaśnienia jakie konkretnie są jej obecne wydatki na leczenie i z czym konkretnie są one związane. Oczywistym jest przy tym, że w sytuacji w jakiej znajduje się skarżąca musi ona ponosić wydatki na swoje leczenie, a w oświadczeniu o stanie finansowym i majątkowym skarżąca wskazała jedynie koszty leczenia stomatologicznego jej i rodziny, szacując je na kwotę 200 zł miesięcznie. Uznanie przez organ, że kwota 200 zł stanowi całość wydatków na "ochronę zdrowia" potwierdza, że analiza wydatków skarżącej i jej dzieci na leczenie została dokonana jedynie wybiórczo. W odwołaniu skarżąca podniosła, że dom w którym skarżąca zamieszkuje wraz z dwójką dzieci jest w fatalnym, zagrażającym bezpieczeństwu życia i zdrowia mieszkańców stanie, co powoduje konieczność jego natychmiastowego remontu. Organ nie podjął próby ustalenia, jaki jest rzeczywisty stan techniczny zamieszkanego przez skarżącą domu, czy jego stan grozi niebezpieczeństwem ani czy wymaga natychmiastowego remontu. Organ winien był chociażby wezwać skarżącą do przedstawienia we wskazanym zakresie szczegółowych twierdzeń i dowodów, zwłaszcza do przedstawienia opinii rzeczoznawcy (o ile taka istnieje) oraz wyceny koniecznych do przeprowadzenia napraw, które niewątpliwie stanowią wydatek gospodarstwa domowego skarżącej. Skarżąca niewątpliwie posiada także inne niż ustalone w toku postępowania wydatki, których co prawda nie wskazała, ale które - ze względu na oczywistość ich występowania - winny być przez organ spostrzeżone i do których wskazania skarżąca winna była zostać wezwana.

Skarżąca podkreśliła, że jej sytuacja zdrowotna, stale pogarszający się stan zdrowia, oraz jej wpływ na sytuację rodzinną nie został przez organ należycie zbadany, a odmowa umorzenia opłaty legalizacyjnej nie została poparta w tym zakresie należytym uzasadnieniem. Ocena istnienia ważnego interesu winna następować w powiązaniu z faktem, że skarżąca jest samotną matką, wychowującą i mającą na utrzymaniu dwójkę uczących się dzieci. Dzieci te nie otrzymują żadnych alimentów ze strony drugiego rodzica. Ponadto analizując przesłankę "interesu publicznego" organ powinien wziąć pod uwagę ewentualną bezdomność i ubóstwo strony i jej dzieci.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., odmawiającą umorzenia opłaty legalizacyjnej w całości i w części z tytułu wybudowania budynku gospodarczo-garażowego, ustalonej postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] października 2013 r., w wysokości 25 000 zł.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie bowiem do 49c ust. 1 ustawy Prawo budowlane do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.

Jak wynika z treści ww. przepisu decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia. Jednak treść rozstrzygnięcia decyzji zapadłej na podstawie uznania administracyjnego nie może być dowolna, ponieważ winna być poprzedzona dokładnym ustaleniem stanu faktycznego. W postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej organ administracyjny winien więc dokładnie wyjaśnić wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, przede wszystkim sytuację majątkową wnioskodawcy. Dopiero wówczas organ administracyjny może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny. Stosownie bowiem do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ocena ta powinna być poprzedzona wyczerpującym zebraniem materiału dowodowego oraz dokładnym wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności faktycznych. Obowiązek ten wynika z art. 77 § 1 k.p.a., w myśl którego organ administracji państwowej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zaznaczyć także należy, iż decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Z tego względu kontrola sądowa takich decyzji zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. np.: J. Borkowski /w:/ B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego-Komentarz, C. H. Beck, Warszawa 2004, s. 494-495, wraz z powoływanym tam orzecznictwem NSA). Kontrola decyzji uznaniowej przez sąd administracyjny polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone było prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy. Sąd administracyjny kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano zatem wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz, czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności.

Istotą uznania administracyjnego jest to, że wprowadzając pojęcie nieostre, niedookreślone przerzuca się na organ administracji publicznej konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią. Organ jest zatem zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie do rozważenia istnienia "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" w kontekście wniosku stron.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych podatnik nie jest w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r., sygn. akt I FSK 31/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). A zatem właściwy organ, prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej, ustala czy z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika jego ważny interes, tj. czy zaszły nadzwyczajne zdarzenia losowe lub wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Ponadto przyjmuje się, że aby można było mówić o "ważnym interesie podatnika" na gruncie konkretnego stanu faktycznego wnioskodawca musiałby wykazać przed organem, że z uwagi na ww. okoliczności, które zachwiały podstawami jego egzystencji, nie jest w stanie uiścić ustalonej opłaty legalizacyjnej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 3 marca 2009 r., sygn. akt I SA/Lu 517/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zaś za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. W tak pojmowanym interesie publiczny należy uznać taką sytuację, w której np. w przypadku spłaty zaległości podatkowych (w tym przypadku ustalonej opłaty legalizacyjnej) zaszłaby konieczność korzystania przez podatnika z pomocy społecznej (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 21 kwietnia 2009 r., sygn. akt I SA/Bd 90/09, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Zauważyć należy, iż organy rozpoznające sprawę dysponowały materiałem dowodowym obrazującym sytuację rodzinną, finansową i majątkową wnioskodawcy.

Jak wskazał organ odwoławczy, ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że K. K. jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 1,24 ha gruntów ornych, (1,41 ha powierzchnia całkowita, grunty orne - 1,09 ha). Z tego tytułu osiągnęła w roku 2014 dochód w wysokości 1 700 zł, otrzymała dopłaty do gruntów z Agencji Rolnictwa i Modernizacji Rolnictwa w wysokości 1 100 zł, a także zwrot podatku akcyzowego w wysokości 100 zł. K. K. jest zatrudniona na stanowisku dróżnika przejazdowego od dnia 1 października 2001 r. na czas nieokreślony. W oświadczeniu PKP Polskie Linie ujęto wynagrodzenie za jeden miesiąc lipiec 2015 r. w kwocie brutto 3 437,21 zł, netto 2 373,97 zł. Ponadto z tytułu umowy zlecenia K. K.otrzymuje miesięcznie 278,30 zł. Wykazany w oświadczeniu dochód to także zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Strona wraz z dwójką dzieci (córka M. - lat 26, syn M. - lat 16) zamieszkują w domu o powierzchni 126 m2 stanowiącym jej własność. Posiadany majątek ruchomy, wykazany w oświadczeniu o stanie finansowym i majątkowym, to samochód osobowy [...] z 2003 r. i skuter [...] z 2009 r. Strona na posiadanym rachunku bankowym wykazuje zgromadzone środki w kwocie 1 200 zł, oświadczyła, że nie posiada żadnych kredytów i pożyczek. Strona oświadczyła, że jest inwalidką pierwszej grupy. Na potwierdzenie powyższej okoliczności załączyła do odwołania orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności, z którego wynika znaczny stopień niepełnosprawności z możliwością zatrudnienia na stanowisku przystosowanym. Skarżąca jest osobą chorą na chorobę nowotworową, co potwierdzają zawarte w aktach sprawy: wynik badania histopatologicznego z dnia 3 grudnia 2014 r. oraz zaświadczenie lekarskie z dnia 8 października 2015 r. wystawione przez Zakład Opieki Medycznej: "C." Sp. z o.o. Zgodnie ze złożonymi dokumentami, średnie miesięczne wydatki strony związane z utrzymaniem domu i rodziny kształtują się w następujący sposób: 1) 60 zł - woda, kanalizacja, 2) 48 zł-gaz, 3) 200 zł - energia elektryczna, 4) 29 zł - telefon- koszt na jedną osobę (cała rodzina ok. 90 zł), 5) 350 zł - koszty związane z ogrzewaniem domu, 6) 200 zł - ochrona zdrowia, 7) 300 zł - komunikacja, paliwo, 8) 500 zł - żywność na jedną osobę (rodzina 3- osobowa), 9) 200 zł - odzież, 10) 50 zł - środki czystości, 11) 120 zł - edukacja, 12) 124 zł - ubezpieczenie na życie, 13) 61,50 zł - ubezpieczenie samochodu i skutera, 14) 18,30 zł - podatek od nieruchomości, 15) 17,59 zł - podatek rolny (w skali roku 211 zł), 16) 17,40 zł - składka melioracyjna, 17) 33 zł - wywóz śmieci, 18) 21,50 zł - telewizja, 19) 35 zł - internet.

Suma wydatków wynosi 2 385,29 zł, a dochody stanowią kwotę 3 046,87 zł, z tego pozostaje kwota 661,58 zł wolnych środków.

Minister Finansów stwierdził, na podstawie ww. informacji, iż z uwagi na dobrą sytuację materialną strony, tj. przede wszystkim posiadanie stałych, stabilnych dochodów oraz nieposiadanie kredytów i pożyczek brak jest uzasadnienia dla umorzenia opłaty legalizacyjnej. Konieczność ponoszenia zwykłych, bieżących kosztów i wydatków związanych z funkcjonowaniem gospodarstwa domowego nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia należności. Dodał, że pomimo faktu, że strona cierpi na chorobę nowotworową, pracuje, a uzyskiwane dochody zapewniają stabilną egzystencję.

W ocenie Sądu, w kontrolowanym postępowaniu organy nie naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. Organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w zakresie ustalenia, czy zachodzi przesłanka ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego uzasadniająca zastosowanie wnioskowanej ulgi. Na tej podstawie prawidłowo oceniły, że w rozpoznawanym przypadku nie zachodzą okoliczności wypełniające przesłankę ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego, pozwalające na udzielenie ulgi wymienionej w art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.

Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie umorzenia zobowiązań podatkowych jest postępowaniem wszczynanym na wniosek samego zainteresowanego, zatem winien on współpracować z organem w celu ustalenia wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy. W przypadku postępowania w sprawie umorzenia ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę podatnika.

Wnioskodawca nie może zatem oczekiwać, że organ administracji publicznej przejmie na siebie ciężar przeprowadzenia całego postępowania dowodowego, że będzie rozpatrywał wszelkie możliwe scenariusze sytuacji materialnej i życiowej strony, że będzie od strony "wyciągął" wszelkie możliwe informacje, dokumenty.

Mając na uwadze powyższe, nie zasługuje na uwzględnienie argumentacja, że organ winien był wezwać skarżącą do określenia, czy na dzień rozpoznawania jej sprawy gospodarstwo rolne dalej funkcjonuje, czy też jego działalność została całkowicie zaniechana z uwagi na zły stan zdrowia skarżącej i ewentualnie wezwać skarżącą do przedstawienia stosownych dowodów popierających jej stanowisko. Do wyjaśnienia jakie konkretnie są jej obecne wydatki na leczenie i z czym konkretnie są one związane. Jak również podejmować próby ustalenia, jaki jest rzeczywisty stan techniczny zamieszkanego przez skarżącą domu, czy jego stan grozi niebezpieczeństwem ani czy wymaga natychmiastowego remontu, czy też posiada inne niż ustalone w toku postępowania wydatki, których co prawda nie wskazała, ale które, ze względu na oczywistość ich występowania, winny być przez organ spostrzeżone i do których wskazania skarżąca winna była zostać wezwana.

Argumentacja podniesiona w skardze uzupełnionej pismem z dnia 26 lipca 2016 r. nie przemawia za podważeniem rozstrzygnięcia organu administracji.

Sąd nie kwestionuje, że niewątpliwie skarżąca jest osobą chorą, jednakże powinna ona wykazać, czego nie uczyniła, że choroba wiąże się z licznymi wydatkami. Winna je, poprzez wskazanie konkretnych kwot wyszczególnić. Podobnie wykazać wszelkie inne obciążenia.

Zaznaczyć również należy, że wprawdzie w odwołaniu skarżąca wskazuje, że dochód wykazany w 2014 r. był powiększony o wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia, której już nie posiada, jednakowoż nie podaje jednoznacznie, czy dochodem tym był dochód w wysokości 278,30 zł z tytułu umowy "zlecenia, o dzieło" wykazany w oświadczeniu o stanie finansowym i majątkowym z dnia 24 sierpnia 2015 r. Nie można także przyjąć, że organ pominął wyjaśnienie skarżącej, że "dochód z gospodarstwa rolnego wynosił 1200 zł, a kwota 1700 zł była przychodem. Wprawdzie w zaskarżonej decyzji organ uznał kwotę 1700 zł jako dochód z gospodarstwa rolnego, jednakże nie zmienia to zasadniczego spostrzeżenia, że na dzień rozpatrywania wniosku strona posiadała stały stabilny dochód, nie obciążony kredytami, bądź pożyczkami, z którego mogła się utrzymać wraz z rodziną przy uwzględnieniu wskazanych wydatków.

Sąd podziela również argumenty organów odnoszące się do oceny wystąpienia w sprawie przesłanki interesu publicznego. Uzyskanie ulgi jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy decyzji indywidulanej zobowiązany zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy. Gdy sytuacja finansowa strony, jest na tyle dobra, stabilna, że pozwala na poczynienie nawet pewnych oszczędności w środkach pieniężnych, nie powinno się przerzucać ponoszenia odpowiedzialności na budżet państwa. W interesie publicznym leży by ustalane przez organy administracji publicznej należności były realizowane, a uczestnicy procesu budowlanego nie byli pochopnie zwalniani z obowiązku ich zapłaty. Poza wyjątkowymi i szczególnymi wypadkami nie można dopuścić do powstania społecznego przekonania, że naruszenie przepisów prawa budowlanego nie pociąga za sobą negatywnych skutków finansowych.

W ocenie Sądu, argumentacja o ewentualnej bezdomności i ubóstwu zdaje się być nadmiernie przesadzona.

Zauważyć także należy, na co zwrócił uwagę organ odwoławczy, że odmowa umorzenia opłaty legalizacyjnej nie wyklucza możliwości wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia innego rodzaju ulgi w jego spłacie, np. rozłożenia płatności na raty, ale wymaga to złożenia stosownego wniosku. Nadto, w sprawach dotyczących przyznawania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej. A zatem, w przypadku zmiany sytuacji skarżącej, możliwe jest wystąpienie z ponownym wnioskiem o przyznanie ulgi. Adresatem takiego wniosku będzie organ podatkowy pierwszej instancji, który w takim przypadku zobowiązany będzie do ponownego przeanalizowania sytuacji strony pod kątem występowania przesłanek określonych w przepisach art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 790/14).

Reasumując, stwierdzić należy, iż organy administracji dokonały prawidłowej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydając swoje rozstrzygnięcia nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.