Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1349/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-12-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 63 par. 2, art. 64 par. 2, art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Iwona Kosińska (spr.) WSA Piotr Przybysz Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zadania starosty na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2014 r. nr KKU-[...]/12 w przedmiocie stwierdzenia nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Prezydenta Miasta Ł. i wykonującego zadania starosty kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr KKU-[...]/12, na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) oraz art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu skargi Prezydenta Miasta Ł. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] grudnia 2013 r. nr KKU-[...]/12 uchyliła zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej i umorzyła postępowanie odwoławcze.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt sprawy wynika, że

Wojewoda Ł. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. stwierdził nieodpłatne nabycie z dniem 27 maja 1990 r. przez gminę Miasto Ł. z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa położonej w Ł. i przy ul. L. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni 1755 m2. Decyzja ta została doręczona m.in. Prezydentowi Miasta Ł. oraz Prezydentowi Miasta Ł. wykonującemu zdania z zakresu administracji rządowej. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Prezydent Miasta Ł. wykonujący zdania z zakresu administracji rządowej wniósł odwołanie. Po jego rozpatrzeniu Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr KKU-[...]/12 uchyliła decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] lutego 2012 r. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej Prezydent Miasta Ł. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący powołał się na brak stosownego pełnomocnictwa osoby składającej odwołanie od decyzji Wojewody Ł. z dnia [...] lutego 2012 r., ponieważ w Regulaminie Organizacyjnym Urzędu Miasta Ł. brak jest zapisów upoważniających Wydział Skarbu Państwa w Departamencie Gospodarowania Mieniem Urzędu Miasta Ł. do reprezentowania Prezydenta Miasta Ł. w postępowaniach komunalizacyjnych, a ponadto w aktach sprawy brak jest odpisu stosownego pełnomocnictwa dla Dyrektora tej jednostki.

Po zapoznaniu się z treścią skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła, że w aktach sprawy istotnie brak jest pełnomocnictwa Prezydenta Miasta Ł. dla wnoszącej z jego upoważnienia odwołanie E. F., pełniącej obowiązki Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa w Departamencie Gospodarowania Mieniem Urzędu Miasta Ł.

Biorąc powyższe pod uwagę Komisja, na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w decyzji z dnia [...] lutego 2014 r., nr KKU-[...]/12 uznała, że zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenia postępowania odwoławczego, ponieważ w istocie było ono bezprzedmiotowe z uwagi na brak odwołania pochodzącego od właściwie reprezentowanej strony. W ocenie Komisji umorzenie postępowania odwo-ławczego jest zbieżne z intencją skarżącego, który domaga się wyłączenia zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego.

Na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2014 r. nr KKU-[...]/12 skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Prezydent Miasta Ł. wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. W uzasadnieniu skarżący zarzucił decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, czyli:

- art. 32 kpa poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieuwzględnienie, że w sprawie ustanowiony został pełnomocnik, co z kolei doprowadziło do błędnego uznania, iż brak formalny odwołania powoduje od razu jego bezskuteczność i bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego,

- art. 64 § 2 kpa, poprzez niezastosowanie i niewezwanie wnoszącego odwołanie do usunięcia braku formalnego środka odwoławczego - stanowiącego podanie w rozumieniu art. 63 kpa - polegającego na wykazaniu umocowania do działania,

- art. 138 § 1 pkt 3 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i umorzenie postępowania odwoławczego z uwagi na brak odwołania, podczas gdy odwołanie wniesione zostało przez osobę umocowaną do działania w charakterze pełnomocnika, a jedynie nie spełniało wymogów formalnych z powodu niezałączenia stosownego pełnomocnictwa istniejącego w dacie wnoszenia,

- art. 9 kpa poprzez niezastosowanie, a w konsekwencji uchybienie przez organ odwoławczy obowiązkowi należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, wyrażające się w niewezwaniu w trybie art. 64 § 2 kpa wnoszącego odwołanie do załączenia pełnomocnictwa,

- art. 10 kpa poprzez niezastosowanie i niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu, co w konsekwencji doprowadziło do pozbawienia stron postępowania możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wywołanego skargą. W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumenty na poparcie zasadności postawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Analiza zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wskazuje na zasadność skargi.

Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] lutego 2014 r. wydana została na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czyli w tzw. trybie autokontroli. Przepis ten stanowi, że organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Uwzględniając skargę, organ stwierdza jednocześnie, czy działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa.

Jako przyczynę uchylenia w trybie autokontroli zaskarżonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia z dnia [...] grudnia 2013 r. nr KKU-[...]/12 i umorzenia postępowania odwoławczego organ wskazał, że w aktach sprawy faktycznie brak jest pełnomocnictwa Prezydenta Miasta Ł. dla wnoszącej z jego upoważnienia odwołanie E. F. pełniącej obowiązki Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa w Departamencie Gospodarowania Mieniem Urzędu Miasta Ł. i zgodził się z zarzutem wnoszącego skargę, że rozpatrzone odwołanie nie pochodziło od właściwie reprezentowanej strony.

W tej sytuacji wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie (w rozpatrywanej sprawie – odwołanie) nie czyni zadość innym (niż wymienione w § 1 tego artykułu, który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie) wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Przepis ten dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, a do takich braków, które z łatwością mogą być usunięte, należy niewątpliwie brak pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu administracyjnym. Do braków formalnych, które rodzą obowiązek organu administracji publicznej wezwania strony do ich usunięcia w ustawowym terminie, należą braki podania wymienione w art. 63 § 2, a jeżeli strona działa przez pełnomocnika bądź przez osobę upoważnioną - dołączenie pełnomocnictwa lub upoważnienia, a nadto wymagania określone w przepisach szczególnych. Organ musi bowiem dysponować odpowiednim dokumentem, by móc ocenić, czy podmiot składający odwołanie rzeczywiście został do tego prawidłowo upoważniony. Oznacza to, że zaniechanie wezwania wnoszącego odwołanie do uzupełnienia braku w postaci dostarczenia właściwego pełnomocnictwa (upoważnienia) pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 kpa i umorzenie postępowania odwoławczego bez umożliwienia stronie usunięcia tego braku stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skoro w niniejszej sprawie Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, na skutek złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargi, powzięła wątpliwości co do skuteczności umocowania E. F. pełniącej obowiązki Dyrektora Wydziału Skarbu Państwa w Departamencie Gospodarowania Majątkiem Urzędu Miasta Ł. do występowania w imieniu Prezydenta Miasta Ł. wykonującego zdania z zakresu administracji rządowej przed organem w postępowaniu administracyjnym, winna ona była wezwać do usunięcia powyższego braku w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Brak odpowiedniego działania Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej w tym zakresie i uchylenie, na podstawie art. 54 ust. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r. nr KKU-[...]/12 oraz umorzenie postępowania odwoławczego jako bezprzedmiotowego, stanowi w tej sytuacji naruszenie art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 64 § 2 kpa, które niewątpliwie mogło mieć wpływ na sposób jej rozpatrzenia. Już z tej przyczyny zaskarżona decyzja musi zostać wyeliminowania z obrotu prawnego.

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w odpowiedzi na skargę wskazała na specyficzny aspekt rozpatrywanej sprawy, wynikający z faktu, że zarówno Miasto Ł., jak i Skarb Państwa zgodnie z przepisami prawa reprezentuje w tej sprawie Prezydent Miasta Ł., działający w jednym przypadku jako organ gminy, w drugim jako starosta powiatu. W obu rolach w postępowaniu administracyjnym Prezydent reprezentowany jest przez inne osoby, z których jedna kwestionuje pełnomocnictwa drugiej. Faktycznie taki sposób działania Prezydenta Miasta Ł. w postępowaniu administracyjnym nie zasługuje na aprobatę. Nie można się jednak zgodzić z sugestią Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, że taki stan faktyczny zwalnia organ od wymienionych powyżej obowiązków nałożonych przepisami kodeksu postępowania administracyjnego.

Dodatkowo wyjaśnić należy, że jak wynika z treści skargi z dnia 9 stycznia 2014 r., strona skarżąca wnosiła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a nie, jak orzekł organ, o umorzenie postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 § 1 kpa. Warunkiem zaś zastosowania autokontroli przez organ administracji publicznej jest uwzględnienie skargi w całości, co oznacza uznanie za zasadne zarówno zawartych w niej zarzutów, podstawy prawnej, a także wniosków. Brak jest możliwości zastosowania art. 54 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym przez organ administracji i podjęcie decyzji w trybie autokontroli, jeżeli organ nie podziela niektórych zarzutów skargi. Organ podejmujący w tym trybie rozstrzygnięcie nie ma bowiem możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. W przypadku niepodzielenia przez organ niektórych zarzutów, zakwestionowania przedstawionej w skardze oceny prawnej naruszeń prawa bądź nieuwzględnienia w całości wniosków, organ powinien zrezygnować z wydania rozstrzygnięcia w trybie autokontroli i przekazać skargę do rozpoznania sądowi.

Oznacza to, że zapadła decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 7, 77 §1, art. 80, 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 3 kpa oraz art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. z 2012 r. Dz. U. poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji.