Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 36/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 254, art. 243 par. 2, art. 240 par. 1 pkt 5, art. 245 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.
article: art. 6 ust. 3
journal: Dz.U. 2010 nr 95 poz 613
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c), art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi J.G., J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2012 r. po wznowieniu postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących J. G., J. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzją z dnia [...] roku, o numerze [...], którą to SKO utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] roku, nr [...], którą to po wznowieniu postępowania ustalono J. G. – M. i J. M. wymiar podatku od nieruchomości za [...] na kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] roku organ podatkowy drugiej instancji wskazał, iż małżonkowie G. złożyli w dniu [...] roku wniosek o wznowienie postępowania w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za nieruchomości położone w [...] przy ulicy [...] wskazując na nowe nieznane wcześniej organowi podatkowemu okoliczności polegające na zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie przed wydaniem decyzji, dlatego też strony wniosły by stawki podatku zastosowane były jak za budynki i grunty pozostałe. Postanowieniem z dnia [...] roku Burmistrz Miasta wznowił postępowanie podatkowe w zakresie podatku od nieruchomości za rok [...] zakończone dwoma decyzjami ostatecznymi z dnia [...] roku z których jedna jest nakazem płatniczym na łączne zobowiązanie pieniężne. W wyniku wznowienia postępowania Burmistrz Miasta uchylił obie decyzje ostateczne i w to miejsce ustalił w jednej decyzji skorygowaną wysokość łącznego zobowiązania podatkowego za [...] rok, korekta dotyczyła lokalu o powierzchni [...]m2, którego małżonkowie M. w dniu wydania decyzji nie posiadali. Organ pierwszej instancji nie uwzględnił argumentacji podatników o nieprowadzeniu przez nich działalności gospodarczej.

SKO nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania podnosząc, że oboje małżonkowie M. w dniu wydawania decyzji ostatecznych byli przedsiębiorcami i wskazując na treść art. 1a ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95, poz.613 ze zm.) podniosło, iż brak jest podstaw do kwestionowania związku budynków i gruntów z prowadzeniem przez podatników działalności gospodarczej z powodu zaprzestania wykorzystywania ich przez przedsiębiorcę do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem organu przejściowe niewykorzystywanie nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej nie daje podstaw do tego by do opodatkowania tych nieruchomości nie miały zastosowania stawki przewidziane dla nieruchomości związanych z działalnością gospodarczą.

Organ odwoławczy podnoszonej w odwołaniu przez podatników okoliczności niemożności prowadzenia działalności ze względów technicznych o jakich mowa w art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy o opłatach i podatkach lokalnych, nie uwzględnił wskazując, iż skarżący nie przedłożył dowodu na to, że w dniu wydania decyzji ostatecznej ustalającej wymiar podatku od nieruchomości przy ulicy [...] były one w tak złym stanie technicznym, że prowadzenie w nich działalności było obiektywnie wykluczone.

J. G. – M. i J. M. we wniesionej w dniu [...] roku od powyższej decyzji skardze wnieśli o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Skarżący zarzucili organom podatkowym, że niezasadnie zostali obciążeni wyższą stawką podatku od nieruchomości, gdyż w lokalu przy ulicy [...] od [...] roku, a w lokalu przy ulicy [...] od [...] roku nie jest prowadzona działalność gospodarcza zarówno z powodów ekonomicznych, jak i dlatego, że nie ma fizycznej możliwości prowadzenia w tych lokalach działalności, wobec zdemontowania wyposażenia i częściowego odłączenia mediów.

Skarżący podnieśli także, iż nie jest w ich ocenie zrozumiałe z jakich powodów Burmistrz Miasta w inny sposób potraktował nieruchomość położoną przy ulicy [...] nie stosując stawki od budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

W dniu [...] roku Burmistrz Miasta na podstawie art. 254 w zw. z art. 207, art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012, poz. 749) wydał decyzję w sprawie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za rok [...] i zmienił decyzję nr [...] z dnia [...] roku w kwocie [...] zł w ten sposób, że ustalił wobec J. W. M. i J. G. – M. nowy wymiar podatku na kwotę [...] zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Skarga okazała się skuteczna.

Na wstępie rozważań wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku, utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] roku została wydana w trybie wznowieniowym. Z kolei decyzją z dnia [...] roku Burmistrz Miasta działając w trybie wznowieniowym uchylił własne decyzje w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości z dnia [...] roku o numerach: [...] i [...] za rok [...] i ustalił wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego w kwocie [...] zł. Decyzje te dotyczyły nieruchomości małżonków M. położonych w [...] przy ulicy [...].

Tymczasem w chwili wydawania przez organ pierwszej instancji w dniu [...] roku, w obrocie istniała już jego własna wydana w trybie art. 254 Ordynacji podatkowej, decyzja z dnia [...] roku o numerze [...], która zmieniła decyzję z dnia [...] roku nr [...] poprzez ustalenie innego wymiaru podatku. Tym samym decyzja wydana w dniu [...] roku wydana w trybie wznowieniowym nie mogła odnosić się do decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] roku numer [...], gdyż na ten dzień istniała już w obrocie prawnym decyzja zmieniająca z dnia [...] roku o innej treści dotycząca dokładnie tych samych podmiotów i tego samego przedmiotu opodatkowania.

Wskazać także należy, że obie decyzje tj. z dnia [...] roku i [...] roku zostały wydane w innych trybach, przy jednoczesnym powołaniu się na tę samą okoliczność – nieposiadanie przez podatników nieruchomości położonej w [...] przy ulicy [...] – lokalu użytkowego o powierzchni [...] m2.

Zaskarżona decyzja w rozpoznawanej sprawie została wydana w trybie wnowieniowym, zatem co do zakresu postępowania przed organem podatkowym zastosowanie znajduje art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego postanowienie o wszczęciu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Postępowanie wznowieniowe jest bowiem postępowaniem nadzwyczajnym, które toczy się w zawężonych ramach. Jego przedmiotem nie jest ponowne rozpoznanie sprawy we wszystkich jej aspektach, a jedynie zbadanie czy zaszły wyjątkowe okoliczności wymienione w art. 240 § 1 ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2003 roku w sprawie III SA 22367/01).

Jedną z przesłanek do wznowienia postępowania podatkowego jest wyjście na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej). Z powyższego przepisu wynika, że aby można było mówić o zaistnieniu tej przesłanki muszą łącznie wystąpić następujące okoliczności:

1. muszą wyjść na jaw nowe okoliczności faktyczne, lub nowe dowody,

2. musimy mieć do czynienia z nowymi okolicznościami lub nowymi dowodami,

3. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody powinny istnieć w dniu wydania decyzji,

4. nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie mogą być znane organowi, który wydawał decyzję.

Przesłanka nowych okoliczności lub dowodów jest spełniona wtedy gdy ujawnią się nowe okoliczności lub dowody, które będą miały charakter nowych w stosunku do przeprowadzonego dotychczas postępowania wyjaśniającego, ponadto muszą być one istotne dla sprawy.

Burmistrz Miasta decyzję z dnia [...] podjął z naruszeniem powyższych przepisów, gdyż decyzją tą uchylono dwie decyzje z dnia [...] roku i ustalono inny wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za [...] roku, zaś w uzasadnieniu odniesiono się jedynie do podnoszonej przez podatników we wniosku o wznowienie postępowania podatkowego kwestii związania budynków z prowadzeniem działalności gospodarczej oceniając kwestię tę negatywnie. Brak w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji wskazania z jakiej przyczyny ustalono inny wymiar zobowiązania podatkowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze natomiast w zaskarżonej decyzji z dnia [...] roku wskazało jedynie, że "w decyzji organu pierwszej instancji został opodatkowany podatkiem od nieruchomości lokal o powierzchni [...] m2, którego w dniu wydania decyzji podatnicy nie posiadali". Brak w uzasadnieniu tej decyzji jakiejkolwiek analizy pod kątem przedstawionej powyżej przesłanki wznowieniowej z art. 245 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Wskazać także należy, iż stosownie do treści art. 254 § 1 Ordynacji podatkowej wskazanego przez organ podatkowy jako podstawa prawna decyzji z dnia [...] roku, decyzja ostateczna ustalająca wysokość zobowiązania podatkowego za dany okres może być zmieniona przez organ podatkowy, który ją wydał, jeżeli po jej doręczeniu nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych mających wpływ na ustalenie lub określenie wysokości zobowiązania, a skutki wystąpienia tych okoliczności zostały uregulowane w przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dniu wydania decyzji. Przykładem może być zmiana zakresu obowiązku podatkowego stosownie do art.6 ust.3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Zatem instytucje prawne zastosowane przez organ pierwszej instancji do wzruszenia ostatecznych decyzji z dnia [...] roku wzajemnie się wykluczają. Podstawę wznowienia postępowania z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej stanowią nowe okoliczności faktyczne, lub nowe fakty, które istniały w chwili wydania decyzji, ale nie były organowi znane, decyduje tu zatem brak wiedzy organu, jednak okoliczność, lub fakt musi istnieć w chwili wydawania decyzji. Natomiast podstawą wydania decyzji zmieniającej w oparciu o treść art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej jest wystąpienie zmiany okoliczności po jej doręczeniu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy podkreślić należy, iż ta sama okoliczność – nieposiadanie przez podatników lokalu o powierzchni [...] m2 w dniu wydania decyzji z dnia [...] roku, nie może być podstawą zarówno wznowienia postępowania jak i wydania decyzji zmieniającej na podstawie art. 245 § 1 Ordynacji podatkowej.

Mając powyższe względy na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że w przedmiotowej sprawie nastąpiło naruszenie przepisów dotyczących wznowienia postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 2012, poz. 270) uchylił zaskarżoną decyzję w całości.

Jak już wyjaśniono powyżej naruszenie przepisów postępowania wznowieniowego polegało przede wszystkim na tym, że organ pierwszej instancji w wyniku wznowienia postępowania wydał decyzję uchylającą decyzje z dnia [...] roku i ustalił wymiar łącznego zobowiązania podatkowego na nowo w sytuacji gdy w obrocie prawnym istniała wcześniejsza decyzja zmieniająca dotycząca tych samych podmiotów i tego samego przedmiotu. W takiej sytuacji przedmiotem postępowania wznowieniowego mogło być ewentualnie postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] roku, ale po uzyskaniu przez nią waloru ostateczności. Mając powyższe na uwadze przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy podatkowe podejmą działania mające na celu ustalenie czy w okolicznościach sprawy zaistniały przesłanki do we wznowieniu postępowania.

Ponadto organy wezmą pod uwagę, że orzeczenie wydawane w trybie wznowieniowym może dotyczyć tylko decyzji ostatecznej.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego orzeczono na postawie art.200 p.p.s.a., stosownie do którego w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który podjął zaskarżoną czynność zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na koszty należne stronie złożyła się opłata od skargi w wysokości [...] złotych.