Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 736/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 15, art. 138 § 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2017 r. sprawy ze skarg B. S. i Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o rekultywację działek I. uchyla zaskarżoną decyzję ; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących B. S. i Z. P. kwoty po 200 zł /słownie: dwieście złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skarg BS ZP (skarżących) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku o rekultywację działek.

Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco:

Wnioskiem z dnia 22 listopada 2010 r. [...] zwrócili się do Prezydenta Miasta [...] o dokonanie rekultywacji działek nr 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 i 780 obr. 211 w [...], po wydobyciu żwiru i piasku, położonych w [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] odmówił określenia osoby zobowiązanej do rekultywacji działek o nr 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 i 780 obr. 211 [...], oraz określenia kierunku i terminu jej wykonania. Na skutek wniesienia odwołania, decyzja ta została uchylona przez SKO decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2012 r., nr [...] odmówił określenia osoby zobowiązanej do rekultywacji w/w działek. W wyniku rozpatrzenia odwołania BS LS - SKO decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...] uchyliło decyzję Prezydenta z dnia [...] czerwca 2012 r. Kolegium zobligowało organ I instancji do ustalenia, czy na spornym obszarze funkcjonował zakład górniczy, który został zlikwidowany i jeśli tak, to kiedy miało to miejsce, w dalszej zaś kolejności na czym dokładnie polega zdewastowanie gruntów wskazanych we wniosku i czy ma ono związek z prowadzoną działalnością górniczą.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Prezydent Miasta [...] umorzył w całości – jako bezprzedmiotowe – postępowanie administracyjne w sprawie rekultywacji działek nr 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 i 780 obr. 211 [...] po wydobyciu żwiru i piasku, położonych w [...]. W uzasadnieniu organ wskazał, iż na terenie objętym wnioskiem o rekultywację nie funkcjonował zakład górniczy, dlatego żądanie wnioskodawców o rekultywacje działek na podstawie art. 80 ust. 2 w zw. z ust. 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (p.g.g.) - jest bezpodstawne, gdyż brak jest podstaw prawnych stosowania przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (u.o.g.l.). Organ stwierdził, że nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji administracyjnej określającej osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów oraz określenia kierunku i terminu wykonania rekultywacji działek. W związku z tym postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie należy umorzyć.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie rekultywacji działek nr 750 i 780 i w tym zakresie orzekło o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie rekultywacji działek o nr 750/1 i 750/2 oraz 780/1 i 780/2. W pozostałej części SKO utrzymało decyzję Prezydenta w mocy. W uzasadnieniu wskazało, że wydobywanie żwirów i piasków przez Przedsiębiorstwo [...] na obszarze działek objętych postępowaniem nie można zaliczyć do zakładu górniczego, gdyż przedsiębiorstwo nie prowadziło działalności wydobycia żwiru i piasku na podstawie dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze, rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1971 r. w sprawie określenia kopalin, których wydobywanie podlega prawu górniczemu oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na własne potrzeby, jak też nie otrzymało koncesji. Podsumowując Kolegium stwierdziło, że Prezydent prawidłowo umorzył w całości postępowanie jako bezprzedmiotowe. Wydając rozstrzygnięcie, miało na uwadze dokonaną już po wydaniu przez organ I instancji zaskarżonej decyzji - zmianę numeracji i podział działek nr 750 i 780. Na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2013 r., sygn. akt [...] - działka nr 750 podzieliła się na działki nr 750/1 i 750/2, zaś działka nr 780 podzieliła się na działki nr 780/1 i 780/2.

Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2014 r. w sprawie o sygn. II SA/Rz 890/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, uwzględniając skargę BS, uchylił opisaną wyżej decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...].

Sąd na podstawie przesłanych akt ustalił, że zakończone przed SKO postępowanie zostało wszczęte na podstawie wniosku z dnia 2 listopada 2010 r. złożonego m.in. przez skarżących. Sąd ustalił że przedmiotem rozpatrywanego żądania było wykonanie obowiązku rekultywacji działek o numerach ewidencyjnych nr 779, 771/1, 749/1, 749/2, 750 i 780, zdaniem stron zdewastowanych przez byłe Przedsiębiorstwo [...] w związku z wydobyciem z ich powierzchni kopalin żwiru i piasku. Strony wnioskujące w piśmie z dnia 22 listopada 2010 r. podkreśliły jednoznacznie, że celem ich działań jest przywrócenie w/w działkom wartości użytkowych. WSA podał, że organy obu instancji odniosły przedmiot tak sprecyzowanego żądania do treści art. 80 ust. 1 pkt. 5 i ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze p.g.g. Ponieważ uznano, że w okresie wydobywania przez przedsiębiorstwo [...] na terenie objętym wnioskiem nie funkcjonował zakład górniczy, o którym mowa w powołanym przepisie p.g.g., to brak jest podstaw prawnych do tego, aby stosować w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a zatem określać osobę obowiązaną do rekultywacji gruntów oraz określać kierunek i termin wykonania rekultywacji gruntów po wydobyciu żwiru i piasku położonych w [...].

Sąd wskazał, że postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji. W postępowaniu przed SKO powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy od nowa, tak jakby w sprawie nie zostało wydana decyzja przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie organ odwoławczy powinien ponownie rozpoznać sprawę, odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Wypełnienie tego obowiązku jest szczególnie istotne, gdy organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję, bowiem w takim wypadku uznaje, że żaden z zarzutów odwołania nie zasługiwał na uwzględnienie.

Sąd wskazał, że w odwołaniu kierowanym przeciwko decyzji Prezydenta Miasta [...], strony zawarły bardzo szczegółowe zarzuty dotyczącego naruszenie wyeksponowanych w treści odwołania przepisów prawa materialnego i procesowego. Przede wszystkim podkreślono, że złożony w dniu 2 listopada 2010 r. wniosek miał na celu wyegzekwowanie środkami administracyjnymi wykonanie obowiązku rekultywacji działek, zaś zakreślona podstawa prawna aplikacji była zabiegiem celowym mającym na celu nie zawężanie organowi zakresu rozpatrywania sprawy do konkretnej regulacji prawnej lecz dającym podstawę rozpatrzenia go w oparciu o całokształt obowiązujących na terytorium RP regulacji.

Zdaniem WSA, Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania w dwóch jej aspektach. Po pierwsze, nie wyjaśniło przyczyn zawężenia przez organ I instancji granic sprawy do art. 80 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 p.g.g. a więc nie wyjaśniło w sposób przekonujący dlaczego powołana regulacja ma zastosowanie do stanów mających miejsce sprzed wejścia w życie p.g.g., czyli sprzed 9 lutego 1994 r. Ponieważ przyjęto za udowodnione za organem pierwszej instancji, że wydobywanie piasku i żwiru miało miejsce w czasie od 30 lipca 1981 r., do 30 grudnia 1986 r., to konieczne było wyjaśnienie przyczyn, dla których do zgłoszonego w 2010 r. żądania należało stosować przepisy, które weszły w życie po zakończeniu prac wydobywczych. Według art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie prawne powinno zawierać wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, organ odwoławczy jak i organ I instancji nie wskazując przyczyn wyboru tej regulacji do ustalonego stanu faktycznego wobec tak szerokiego zakresu żądań stron nie wskazały podstaw prawnych swego działania. Sąd wyjaśnia, że w tych okolicznościach czasowych, gdzie działalność wydobycia żwiru i piasku była prowadzona przed wejściem w życie p.g.g., wytłumaczenie zastosowania wskazanej podstaw prawnych sprawy administracyjnej było obowiązkiem organów obu instancji, który nie może być przerzucany na sąd administracyjny kontrolujący jego działania. Po drugie, zaskarżona decyzja SKO – w ocenie Sądu – nie odpowiadała na wszystkie zarzuty odwołania pomimo, iż zgłoszono w nim wyraźnie, że organ I instancji nie rozpoznał wniosku z dnia 2 listopada 2010 r. zgodnie z jego zakresem przedmiotowym i prawnym poprzez nieuprawnione zawężenie żądania wykonania obowiązku rekultywacji do art. 80 ust. 2 w związku z ust. 1 pkt 5 p.g.g. Żadnym zdaniem nie odniesiono się także do również mocno uwypuklonej przez odwołujących się kwestii obowiązku uzyskania zarówno pozwolenia wodnoprawnego jak i koncesji na wydobywanie piasku i żwiru w ramach korzystania szczególnego z wód. SKO nie starało się przekonać odwołujących się dlaczego wyłącznie pozwolenie wodnoprawne jest wystarczającym pozwoleniem administracyjnym na wydobywanie żwiru i piasku z wód. Odpowiedź na to pytanie była według Sądu niezbędna skoro zarówno organ odwoławczy jak i pierwszej instancji nie dopatrzyły się podstaw do stosowania w sprawie art. 80 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 p.g.g. Jednocześnie organ pierwszej instancji a zanim również SKO wyprowadziło swe wnioski o braku potrzeby uzyskania koncesji na wydobycie m.in. z przepisów prawa, tj. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1971 r. w sprawie określenia kopalin, których wydobywanie podlega prawu górniczemu oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na własne potrzeby, które względem wydobywania piasku i żwiru w ustalonych przez niego latach nie mogło mieć zastosowania z uwagi na utratę mocy obowiązującej z dniem 20 czerwca 1978 r. czyli z dniem wejścia w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 1978 r. w sprawie objęcia przepisami prawa górniczego wydobywania kopalin nie wymienionych w tym prawie oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na własne potrzeby. Sąd podniósł, że przyjęcie takich ustaleń na podstawie niewłaściwej regulacji materialno - prawnej stanowiło o naruszeniu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

WSA wskazał, że Kolegium ustosunkowując się do twierdzeń dotyczący obowiązków wynikających dla przedsiębiorstwa [...] z treści pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez pracownika Wydziału Rolnictwa Leśnictwa i Skupu Oddziału Gospodarki Wodnej Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] grudnia 1979 r., znak : [...], stwierdziło, iż postanowienia tej decyzji nie stanowią podstawy do wydania decyzji w sprawie rekultywacji, bowiem nie są one przedmiotem postępowania. Sąd przypomniał, że przedmiot postępowania wyznaczała treść wniosku właścicieli i współwłaścicieli działek z dnia 2 listopada 2010 r. i pozostałych pism. Treść zgłoszonego żądania nie została przez skarżących zawężona do stanów podlegających regulacji art. 80 p.g.g., a ponieważ ich podania sprowadzały się w istocie do przywrócenia wartości użytkowej działek, to organy naruszyły art. 7 i art. 77 k.p.a. stwierdzając, że treść wniosku może być realizowana wyłącznie poprzez decyzję administracyjną konkretyzującą przytoczoną powyżej normę prawa materialnego. Organ pierwszej instancji uznając, że na skutek braku przesłanki likwidacji zakładu górniczego art. 80 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 p.g.g. nie stanowił podstawy do nałożenia określonych obowiązków, związany treścią żądania o przywrócenie wartości użytkowej działek winien był zbadać, czy istnieje w porządku prawnym norma wyrażająca takie obowiązku, których realizacja spełni oczekiwania stron skarżących. Organy nie uzasadniły braku po swej stronie podstaw kompetencyjnych spełnienia żądania realizacji obowiązku administracyjnego, jaki nałożono ostatecznym pozwoleniem wodnoprawnym na przedsiębiorstwo [...]. W ocenie Sądu za istotny dokument należy uznać także decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r., nr [...], nakładającą na [...] Przedsiębiorstwo [...] obowiązek wykonania prac rekultywacyjnych na gruncie określonym w załączniku mapowym pola "B". Treść tych dokumentów nie pozwala na stwierdzenie, że problem wykonania prac rekultywacyjnych nie istnieje. W sytuacji gdy organ stwierdziłby, iż nie jest właściwy w sprawie realizacji tych obowiązków, powinien postąpić w myśl reguł nakreślonych unormowaniami k.p.a. dla przypadków złożenia podania do organu niewłaściwego.

Sąd działając na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) zalecił, aby w ponownie prowadzonym postępowaniu odniesiono treść żądania stron wnioskujących m.in. do obowiązujących w czasie wydobywania piasku i żwiru regulacji materialnoprawnych, zarówno tych, które obowiązek rekultywacji działek w wyniku działalności wydobywczej nakładały na przedsiębiorcę z mocy prawa, jak i wynikających z mocy ostatecznych decyzji administracyjnych adresowanych do przedsiębiorstwa [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.), Prezydent Miasta [...] umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie rekultywacji działek o nr 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 (obecnie 750/1 i 750/2) i 780 (obecnie 780/1 i 780/2) w [...]. W uzasadnieniu podał, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr: [...], ustalająca na wniosek [...] Przedsiębiorstwa [...] - kierunek zagospodarowania gruntów rolnych położonych na określonym załączniku mapowym pola "B" z przeznaczeniem na cele gospodarki komunalnej oraz zobowiązująca ww. podmiot do wykonania na gruncie prac rekultywacyjnych do dnia 31 marca 1980 r. W świetle powyższego organ uznał, że w obiegu prawnym funkcjonuje już decyzja w sprawie objętej wnioskiem [...], a zatem postępowanie administracyjne w opisywanej sprawie podlegało umorzeniu, jako prowadzone w sprawie zakończonej już ostateczną decyzją administracyjną.

Wydaną w postępowaniu odwoławczym decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] (oznaczoną w nagłówku jako "postanowienie"), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, podzielając w całości jego stanowisko. W uzasadnieniu podano, że rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Kolegium związane było stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dniu orzekania. Przedmiot prowadzonego postępowania tj. rekultywacja działek objętych wnioskiem odwołujących istnieje, niemniej był on przedmiotem postępowania zakończonego prawomocną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r., a zatem w pełni zasadnie organ I instancji umorzył postępowanie wobec ustalenia, że sprawa została już rozstrzygnięta decyzją administracyjną. Kwestia niewykonania tej decyzji jest natomiast przedmiotem odrębnego postępowania i fakt jej niewykonania nie może stanowić przesłanki do wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Z tych też względów podnoszona przez odwołujących kwestia, iż nie byli oni stronami postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r. może stanowić przesłankę tylko i wyłącznie do wznowienia postępowania administracyjnego. Podobnie kwestia podnoszona przez skarżących, że sprawy zaistniały i były rozpatrywane w całkowicie innym stanie prawnym i ustrojowym, nie stanowi jakiejkolwiek przesłanki do pozbawienia mocy prawnej decyzji wydanych w poprzednim ustroju.

Wyrokiem z dnia 5 stycznia 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. II SA/Rz 736/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, uwzględniając skargę BS, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] i decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że oceniając zaskarżoną decyzję w kontekście art. 153 p.p.s.a. stwierdzić należało, że wskazania zawarte w ww. orzeczeniu sądu nie zostały w całości wykonane. Do akt dołączono jedynie wniosek źródłowy z 2 listopada 2010 r. oraz dopuszczono do udziału w postępowaniu Przedsiębiorstwo [...] S.A.

Sąd podał, że Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r., wydaną po ww. wyroku WSA w Rzeszowie (II SA/Rz 890/13) z dnia 21 stycznia 2014 r., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rekultywacji działek, wskazując na rozstrzygnięcie już uprzednio tej samej sprawy decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r. Nr [...], ustalającą (na wniosek [...] Przedsiębiorstwa [...]) kierunek zagospodarowania gruntów rolnych z przeznaczeniem na cele gospodarki komunalnej oraz zobowiązującą ww. podmiot do wykonania na gruncie prac rekultywacyjnych do dnia 31 marca 1980 r. Jednocześnie organ I instancji wskazał, że nie posiada akt administracyjnych dotyczących wydania opisanej wyżej decyzji z [...] kwietnia 1977 r., a w szczególności wyegzekwowania jej postanowień, w związku z czym "nie miał możliwości prowadzenia prawidłowego postępowania administracyjnego". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], utrzymując w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...], podtrzymało stanowisko tego organu co do bezprzedmiotowości postępowania. W ocenie organu odwoławczego decyzja z dnia 21 kwietnia 1977 r. "załatwiła" definitywnie sprawę rekultywacji działek 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 (obecnie 750/1 i 750/2) i 780 (obecnie 780/1 i 780/2), odrębną sprawą jest kwestia wykonania tej decyzji, która nie może jednak stanowić przesłanki wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie.

WSA podniósł, że tego rodzaju stanowisko wobec niewykonania wytycznych Sądu z poprzedniego wyroku, jest co najmniej przedwczesne. W decyzjach organów obu instancji brak jest gruntownej analizy stanu prawnego zalecanej wyrokiem z dnia 21 stycznia 2014 r. wydanym w sprawie II SA/Rz 890/13, która pozwoliłaby na odniesienie treści żądania wnioskodawców do stosownych regulacji materialnoprawnych.

Zdaniem Sądu, ta zasadnicza wada skutkowała naruszeniem przez organy art. 153 p.p.s.a. oraz przepisów postępowania - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. Sąd podkreślił przy tym, że rzeczą Sądu w ramach dokonywanej kontroli legalności nie jest zastępowanie organów administracji w rozstrzyganiu sprawy i wyjaśnianie motywów podjętych decyzji. Sąd zwrócił również uwagę na bardzo istotną kwestię, które będzie mieć znaczenie przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy, a więc fakt toczącego się uprzednio postępowania z wniosku skarżącego oraz innych osób z dnia 24 września 2008 r. o rekultywację działek nr 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 i 780 przy ul. [...], który został ostatecznie załatwiony decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 2010 r. o umorzeniu postępowania jako bezprzedmiotowego, utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. Zgodnie z tymi decyzjami, ww. działki stanowią odpowiednio: zurbanizowane tereny niezabudowane, wody śródlądowe stojące i drogi, a więc nie są gruntami rolnymi w rozumieniu ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, co uniemożliwia stosowanie do nich przepisów tej ustawy, w tym dotyczących rekultywacji. Sąd wskazał, że decyzje te były poddane kontroli sądowej i wyrokiem z dnia 21 października 2010 r., II SA/Rz 647/10, WSA w Rzeszowie oddalił skargę, uznając za prawidłowe ustalenie przez organy treści wniosku stron jako wniosku o rekultywację gruntów na podstawie art. 20 w zw. z art. 5 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także uznanie, że w odniesieniu do ww. działek nie ma zastosowania ta ustawa. W wyroku tym Sąd dokonał również analizy obowiązującego ustawodawstwa w zakresie możliwości zadośćuczynienia zgłoszonemu żądaniu. Wskazał na art. 94 ust. 3 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. p.g.g., stanowiący, że naprawienie szkody w gruntach rolnych i leśnych następuje w drodze rekultywacji zgodnie z przepisami o ochronie tych gruntów, wskazał też na rekultywację po zakończonej działalności wydobywczej zlikwidowanego zakładu górniczego w rozumieniu art. 6 pkt 7 p.g.g. Wskazał również na art. 91 i nast. p.g.g. dotyczące naprawienia szkody i odsyłające na drogę postępowania cywilnego.

Sąd podał, że przy ponownym rozpatrzeniu przedmiotowej sprawy organ powinien w pierwszej kolejności wykonać wytyczne Sądu zawarte w poprzednim wyroku z dnia 21 stycznia 2014 r., II SA/Rz 890/13, a powołane powyżej w niniejszym wyroku, ale również wziąć pod uwagę rozważania zawarte w wyroku wydanym w sprawie o sygn. II SA/Rz 647/10, a w przypadku ustalenia, że w istocie żądania wnioskodawców zmierzają do zastosowania art. 20 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych – uwzględnić kwestię rozstrzygnięcia sprawy w tym zakresie ostateczną i prawomocną decyzją.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a., umorzył jako bezprzedmiotowe w całości postępowanie administracyjne w sprawie rekultywacji działek o nr 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 (obecnie 750/1 i 750/2) i 780 (obecnie 780/1 i 780/2) w obr. 211 [...], po wydobyciu żwiru, i piasku, położonych w [...].

W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego ustalił, iż na terenie działek wnioskodawców funkcjonował Zakład [...], działający na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. nr [...]. Powyższe pozwolenie zostało udzielone na wydobywanie żwiru i piasku zalegającego pod wodami sztucznego zbiornika w [...] oraz z miejsc narażonych na niebezpieczeństwo powodzi i z terenów przybrzeżnych na prawym i lewym brzegu rzeki [...]. Wydobywanie żwiru i piasku odbywało się wówczas na polu B złożonym z działek o nr 1, 3, 78/1, 78/2, 79 - według mapy 19 881 – 8 z Archiwum Zakładowego [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], czyli na obecnych działkach nr 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 i 780 w [...]. Prace prowadzone były w okresie od 30 lipca 1981 r. do 30 grudnia 1986 r.

Organ podał, że wydobywanie żwiru i piasku odbywało się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tamtym okresie tj. na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, a nie dekretu z dnia 6 maja 1953 r. Prawo górnicze, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 1978 r. w sprawie objęcia przepisami prawa górniczego wydobywania kopali nie wymienionych w tym prawie oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na własne potrzeby i ustawy z dnia 16 listopada 1960 r. o prawie geologicznym.

Prezydent wskazał, że wydobywanie żwirów i piasków przez Przedsiębiorstwo [...] na obecnych działkach wnioskodawców tj. 779, 777/1,749/1,749/2,750 i 780 w obr. 211 [...] nie można zaliczyć do działalności zakładu górniczego, gdyż przedsiębiorstwo to nie prowadziło działalności wydobycia żwiru i piasku na podstawie dekretu z dnia 6 maja 1953 r. Prawo górnicze, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 1978 r. w sprawie objęcia przepisami prawa górniczego wydobywania kopalin nie wymienionych w tym prawie oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na własne potrzeby, jak również nie otrzymało koncesji na wydobywanie kopalin zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 1960 r. o prawie geologicznym. Rejestr kopalin objętych przepisami o prawie geologicznym zawarto w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 1978 r. w sprawie objęcia przepisami prawa górniczego wydobywania kopalin nie wymienionych w tym prawie oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na własne potrzeby, który nie obejmował żwirów i piasków.

Wobec powyższego – w ocenie organu I intonacji – bezspornym jest, że w rozpatrywanym okresie na terenie objętym wnioskiem o rekultywację nie funkcjonował zakład górniczy, a wydobywanie żwiru i piasku odbywało się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tamtym okresie tj. na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne (u.p.w.). W związku z tym, iż na przedmiotowym terenie nie funkcjonował zakład górniczy w niniejszej sprawie nie ma możliwości rekultywacji gruntów na podstawie przepisów ustawy p.g.g. z odpowiednim zastosowaniem przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Organ wskazał, że wniosek z dnia 2 listopada 2010 r. (uzupełniony w dniu 22 listopada 2010 r.) o rekultywację działek wskazanych w powyższym wniosku opierał się na art. 74 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej i art. 81 ustawy Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (p.o.ś.) ochrona zasobów środowiska realizowana jest na podstawie ustawy oraz przepisów szczególnych. W myśl art. 81 ust. 4 pkt 5 p.o.ś. ustawy szczegółowe zasady, ochrony gruntów rolnych i leśnych - określają przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W związku z powyższym p.o.ś. w zakresie ochrony gruntów rolnych i leśnych, odsyła do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Pozostałe przepisy tej ustawy nie dają samoistnych podstaw do nakazania przez organ administracji w drodze decyzji dokonania rekultywacji gruntów. Z powyższych względów kwestie ewentualnej rekultywacji gruntów na działkach objętych wnioskiem, powinny być rozpatrywane w oparciu o ustawę o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ustawa reguluje zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji i poprawiania wartości użytkowej gruntów. Zgodnie z art. 4 pkt 18 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ilekroć w ustawie jest mowa o rekultywacji gruntów rozumie się przez to nadanie lub przywrócenie gruntom zdegradowanym albo zdewastowanym wartości użytkowych lub przyrodniczych przez właściwe ukształtowanie rzeźby terenu, poprawienie właściwości fizycznych i chemicznych, uregulowanie stosunków wodnych, odtworzenie gleb, umocnienie skarp oraz odbudowanie lub zbudowanie niezbędnych dróg. Powyższa ustawa wskazuje również co należy rozumieć przez grunty zdegradowane oraz zdewastowane. Na podstawie art. 4 pkt 16 w/w ustawy, grunty zdegradowane są to grunty, których rolnicza lub leśna wartość użytkowa zmalała, w szczególności w wyniku pogorszenia się warunków przyrodniczych albo wskutek zmian środowiska oraz działalności przemysłowej, a także wadliwej działalności rolniczej, natomiast w myśl art. 4 pkt 17 ww.ustawy grunty zdewastowane to grunty, które utraciły całkowicie wartość użytkową w wyniku przyczyn, o których mowa w pkt 16 tej ustawy.

Organ I instancji podniósł, że dokonując analizy wypisów z rejestru gruntów z systemu ewidencji gruntów, budynków i lokali, dla działek objętych niniejszym postępowaniem wynika, że działki nr 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750/1 i 750/2,780/1 i 780/2 w obr. 211 stanowią: działka nr 779 (dr - drogi), (Ps - pastwiska trwałe); działka nr 777/1 (N - nieużytki), (Ps - pastwiska trwałe); działka nr 749/1 (N - nieużytki), (Ws - wody śródlądowe stojące); działka nr 749/2 (N - nieużytki), (Ws - wody śródlądowe stojące), (Ps - pastwiska trwale); działka nr 750/1 (Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy), (Ws - wody śródlądowe stojące); działka nr 750/2 (Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy), (Ws - wody śródlądowe stojące); 780/1 (Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy); 780/2 (Bp - zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy).

Zdaniem organu, analizując powyższe wypisy z rejestru gruntów należy stwierdzić, że jedynie część działek nr 779, 777/1 stanowią pastwiska trwałe, które zaliczane są do użytków rolnych, będących gruntami rolnymi w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Pozostałe działki nie stanowią gruntów rolnych w rozumieniu art. 4 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, jak również nie stanowią gruntów, o których mowa w art. 2, ust. 1, pkt. 2-10 wyżej cytowanej ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Organ wskazał, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że działki nr 777/1 i 779 w obr. 211 zlokalizowane są w pobliżu ul. [...]. Na części działki nr 777/1 w obr. 211 przy granicy z działką nr 779 w obr. 211 znajdują się nawiezione hałdy ziemi i gruzu. Działka nr 777/1 w obr. 211 porośnięta jest krzakami i trawami. Działka nr 779 w obr. 211 jest działką płaską, nieużytkowaną, porośniętą starymi wysokimi, niekoszonymi trawami i nielicznymi krzakami.

Organ I instancji podniósł, że w aktach sprawy znajduje decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] w sprawie dokonania zmian w operacie ewidencji gruntów działek nr 777/1 (z Bp na N i Ps), 749/1 (z Ws na N i Ws), 749/2 (z Bp na N, Ps i Ws), 779 (z Bp i dr na Ps i dr). Skoro więc uprawniony klasyfikator gleboznawca zmienił na części działek nr 777/1 i 779 w obr. 211 klasyfikację użytku na "pastwiska trwałe", to znaczy, że nie są to grunty zdegradowane i zdewastowane, a tylko takie podlegają rekultywacji na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Organ I instancji podał, że w nadal obowiązuje decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 1977 r., nr [...], w której ustalono na wniosek [...] Przedsiębiorstwa [...] - kierunek zagospodarowania gruntów rolnych położonych na określonym załączniku mapowym pola "B" z przeznaczeniem na cele gospodarki komunalnej oraz zobowiązano powyższy podmiot do wykonania na wyżej wymienionym gruncie prac rekultywacyjnych do dnia 31 marca 1980 r. Prezydent wskazał, że w trakcie postępowania administracyjnego BS LS wnioskiem z dnia 4 września 2013 r. wystąpili o spowodowanie (wyegzekwowanie) dostępnymi organowi ustawowo środkami administracyjnymi i karnymi wykonania postanowień wymienionej decyzji względnie wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie.

Organ I instancji wskazał, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr [...] wydana została na podstawie art. 18 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów i określała jedynie kierunek rekultywacji - na cele gospodarki komunalnej oraz zobowiązywała do uzgodnienia projektu prac rekultywacyjnych przez Wojewódzką Dyrekcję Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich. Organ podał, że przepis art. 19 ust. 1 i 2 ww. ustawy określał, że obowiązek rekultywacji gruntów spoczywał na osobie prawnej lub fizycznej, której działalność stała się przyczyną utraty wartości użytkowej tych gruntów. Do zagospodarowania zrekultywowanego gruntu zobowiązana była osoba prawna lub fizyczna właściwa do prowadzenia na tym gruncie działalności zgodnej z jego przeznaczeniem. Z tego przepisu wynikał więc wówczas obowiązek dokonania rekultywacji gruntów. Art. 21 ww. ustawy określał, że w przypadku nieusprawiedliwionego niewykonywania przez zobowiązanego obowiązków przewidzianych w art. 19, organ do spraw rolnych prezydium powiatowej rady narodowej wydawał decyzję w przedmiocie konkretnego określenia tych obowiązków.

Zdaniem organu należy podkreślić, że w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr [...] ustalono kierunek zagospodarowania gruntów z przeznaczeniem na cele gospodarki komunalnej, który został wykonany. Na w/w terenie funkcjonuje od 2003 r. miejsce do kąpieli ("[...]) służące rekreacji mieszkańców Miasta [...], zarządzane przez [...] Ośrodek Sportu i Rekreacji. W rejonie "[...]" znajduje się ścieżka rowerowa oraz plac zabaw dla dzieci.

Organ podał, że decyzją Starosty [...] z dnia [...] maja 2008 r. nr [...], działki nr 750 i 780 w obr. 211 zostały zwrócone na rzecz byłych właścicieli i ich spadkobierców, ponieważ nie zostały wykorzystane na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu jakim była budowa zalewu. Zgodnie z art. 139 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (u.g.n.) nieruchomość wywłaszczona podlega zwrotowi w stanie, w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., I OSK 318/11). W ocenie organu I instancji, z powyższego wynika, iż nieruchomości zawracane są w stanie w takim, w jakim się znajdują na dzień zwrotu, a ewentualna utrata własności użytkowych działek została zrekompensowana wnioskodawcy w rozliczeniach dokonanych na mocy art. 140 ust. 4 u.g.n.

Niezależnie od powyższego organ I instancji podał, że z kwerendy dokonanej w Archiwum Państwowym w [...], jak i w [...] Zarządzie Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] będącym następcą prawnym Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich wynika że, instytucje te nie posiadają całości akt administracyjnych dotyczących wydania w/w decyzji. Dotyczy to w szczególności projektu rekultywacji, który jak wynika z decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 1977 r. n [...] powinien być uzgodniony w Wojewódzkiej Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich i Wydziale Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w [...], również w materiałach posiadanych przez Archiwum Państwowe brak jest projektu rekultywacji, o którym mowa w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr [...].

Prezydent podał, że na podstawie analizy materiału dowodowego w tym operatu do dochodzeń wodnoprawnych i wielobranżowej koncepcji eksploatacji kruszywa z pola A stwierdzono, że [...] Przedsiębiorstwo [...] nie uzyskiwało koncesji na wydobywanie piasku i żwiru w ramach szczególnego korzystania z wód. W powyższych dokumentach brak jest jakiegokolwiek dokumentu, który wskazywałby na konieczność uzyskania w/w koncesji. Pozwolenie wodnoprawne Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. nr [...] udzielone [...] Przedsiębiorstwu [...] na wydobywanie żwiru i piasku zalegającego pod wodą sztucznego zbiornika w [...] oraz z miejsc narażonych na niebezpieczeństwo powodzi i z terenów przybrzeżnych na prawym i lewym brzegu rzeki [...] było więc jedynym pozwoleniem administracyjnym wystarczającym na wydobywanie żwiru i piasku z wód. Organ wskazał, że zgodnie z art. 53 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, pozwolenia wodnoprawnego wymagało wydobywanie żwiru, piasku i innych materiałów na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi do celów innych niż zaspokojenie potrzeb gospodarstwa domowego lub indywidualnego gospodarstwa rolnego.

O powyższej decyzji odwołanie wniósł ZP wskazując, iż prace wydobywcze spowodowały degradację terenu, który należy zrekultywować.

Zaskarżoną decyzją (oznaczoną błędnie jako "postanowienie") z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2017 r.

Organ odwoławczy wskazał, że odwołanie ZP nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja organu I instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organ odwoławczy podał, że kluczowym w niniejszej sprawie jest ustalenie czy zachodzi jakakolwiek przesłanka umorzenia postępowania administracyjnego przez Prezydenta Miasta [...] w sprawie rekultywacji działek o nr ewid. 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 (obecnie 750/1 i 750/2) i 780 (obecnie 780/1 i 780/2) w obr. 211 [...] po wydobyciu żwiru i pasku, położonych w [...]. Kolegium wskazało, że zgodnie z przyjętą linią orzeczniczą, umorzenie postępowania administracyjnego jest zakończeniem postępowania w danej instancji bez merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Umarzający postępowanie organ administracji publicznej nie rozstrzyga sprawy co do istoty ze względu na pojawienie się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego. Orzeczenie o umorzeniu postępowania przybiera formę decyzji administracyjnej, zamykającej drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron w danej sprawie. Jest to decyzja o charakterze procesowym (formalnym).

Organ administracji publicznej jest obowiązany umorzyć postępowanie z urzędu, w sytuacji gdy stało się ono bezprzedmiotowe z jakiejkolwiek przyczyny. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego występuje w przypadku, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania. Ponieważ przedmiotem postępowania administracyjnego jest sprawa indywidualna załatwiana w drodze decyzji administracyjnej przez organ administracji publicznej w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (zob. art. 1 pkt 1 i 2), zatem bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego należy pojmować jako "refleks bezprzedmiotowości sprawy administracyjnej, która miała być rozstrzygnięta w trybie tego postępowania" (W. Dawidowicz, Zarys procesu administracyjnego, Warszawa 1989, s. 134). Zdaniem Kolegium, przenosząc powyższe rozważania na grunt opisywanej sprawy należy stwierdzić, iż sprawa rekultywacji działek o nr ewid. 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 (obecnie 750/1 i 750/2) i 780 (obecnie 780/1 i 780/2) w obr. 211 [...] po wydobyciu żwiru i pasku, położonych w R[...] była przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr [...], w której ustalono na wniosek [...] Przedsiębiorstwa [...]" kierunek zagospodarowania gruntów rolnych położonych na określonym załączniku mapowym pola "B" z przeznaczeniem na cele gospodarki komunalnej oraz zobowiązano "[...]" do wykonania na wyżej wymienionym gruncie prac rekultywacyjnych do 31 marca 1980 r. W ocenie organu odwoławczego, odrębną kwestią pozostaje w tym miejscu zarzut strony, iż ww. decyzja nie została do chwili obecnej wykonana. Ten aspekt nie jest przedmiotem obecnego postępowania, albowiem do chwili obecnej wskazana wyżej decyzja z 1977 r. funkcjonuje w obrocie prawnym.

Zdaniem organu odwoławczego, zarzuty stron dotyczą w większości polemiki ze sposobem prowadzenia przez organ I instancji postępowania administracyjnego w latach 1970- tych. Przedmiot postępowania tj. rekultywacja działek o nr ewid. 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 (obecnie 750/1 i 750/2) i 780 (obecnie 780/1 i 780/2) w obr. 211 [...] po wydobyciu żwiru i pasku, położonych w [...] owszem istnieje ale był on przedmiotem postępowania zakończonego prawomocną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r., znak: [...]. Kolegium zauważyło, iż kwestia niewykonania do chwili obecnej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr [...] jest przedmiotem odrębnego postępowania i fakt jej niewykonania nie może stanowić przesłanki do wszczęcia kolejnego postępowania administracyjnego w tej samej sprawie. Ponadto podnoszona przez odwołujących kwestia, iż nie byli oni stronami postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...][...] kwietnia 1977 r. [...] może stanowić przesłankę tylko i wyłącznie do wznowienia ww. postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy podkreślił, iż zarzut strony niewykonania decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r., znak: [...] w zakresie rekultywacji terenu działek o nr ewid. 779, 777/1, 749/1, 749/2, 750 (obecnie 750/1 i 750/2) i 780 (obecnie 780/1 i 780/2) w obr. 211 [...] po wydobyciu żwiru i pasku, położonych w [...] nie jest przedmiotem ww. postępowania administracyjnego.

W ocenie Kolegium należy podkreślić, że wydobywanie żwiru i piasku odbywało się zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa w tamtym okresie tj. na podstawie udzielonego pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne, a nie dekretu z dnia 6 maja 1953 r. Prawo górnicze oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 1978 r. w sprawie objęcia przepisami prawa górniczego wydobywania kopalin nie wymienionych w tym prawie oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na własne potrzeby i ustawy z dnia 16 listopada 1960 r. o prawie geologicznym. A zatem w sytuacji gdy na przedmiotowym terenie nie funkcjonował zakład górniczy – jak w niniejszej sprawie – nie ma możliwości rekultywacji gruntów na podstawie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze z odpowiednim zastosowaniem przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Zdaniem organu odwoławczego wywłaszczone nieruchomości zwracane są w stanie w takim, w jakim się znajdują na dzień zwrotu, a ewentualna utrata własności użytkowych działek została zrekompensowana wnioskodawcy w rozliczeniach dokonanych na mocy art. 140 ust. 4 u.g.n.. Organ odwoławczy podkreślił, że Prezydent Miasta [...] nie jest władny spełnić żądań zawartych w złożonym wniosku. Niniejsza sprawa ma charakter sporu cywilnoprawnego polegającą kognicji Sądów Powszechnych i w związku z tym organ I instancji słusznie umorzył postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, BS LS wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:

1. art. 5, art. 74 ust. 2 i 4, art. 86 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej;

2. art. 1, art. 6, art. 81, art. 126, art. 362 ustawy Prawo ochrony środowiska "oraz odpowiednich przepisów";

3. ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze;

4. ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne;

5. ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych;

6. art. 6, art. 7, art. 8, art. 15, art. 77 § 1, art. 105 § 1, art. 107 § 3, art. 127 § 1 i 2, art. 136 i art. 138 § 1 k.p.a.

Skarżący podnieśli, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło tylko odrębne odwołanie ZP. Skarżący podnieśli również, że żadna z przywołanych przez organ pierwszej instancji i przyjętych przez organ odwoławczy przesłanek nie dawała podstaw do umorzenia postępowania o spowodowanie rekultywacji będących własnością skarżących działek gruntowych o numerach ewidencyjnych: 779, 777/1 , 749/1, 749/2, 750 (obecnie 750/1 i 750/2) i 780 (obecnie 780/1 i 780/2) zdewastowanych i zdegradowanych "w wyniku wydobycia z ich powierzchni w latach 70-tych ubiegłego stulecia żwiru przez byłe [...] Przedsiębiorstwo [...], którego następcą prawnym jest obecnie - Przedsiębiorstwo [...] jako bezprzedmiotowego. Zdaniem skarżących, przedmiot sprawy, wbrew stanowisku organów pierwszej i drugiej instancji, "nadal istnieje i jest nim ciągle niezałatwiony wniosek o rekultywację" z dnia 2 listopada 2010 r.

Skarżący podali, że nie zgadzają się stanowiskiem organów, że wydobycia kopaliny piasku i żwiru Przedsiębiorstwo [...]" dokonało wyłącznie na podstawie pozwolenia wodnoprawnego Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. nr [...] wydanego w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 maja 1953 r. Prawo wodne.

Skarżący podnieśli, że organy błędnie przyjmują, że wydobycie kopalin piasku i żwiru na spornym terenie nie odbywało się na podstawie obowiązującego wówczas dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 czerwca 1978 r. w sprawie objęcia przepisami prawa górniczego wydobycia kopalin nie wymienionych w tym prawie oraz w sprawie wydobywania kopalin przez posiadacza gruntu na własne potrzeby i ustawy z dnia 16 listopada 1960 r. o prawie geologicznym, w związku z czym nie było prowadzone przez [...] Przedsiębiorstwo [...] jako zakład górniczy, a co za tym idzie w opisywanej sprawie nie ma możliwości rekultywacji gruntów na podstawie przepisów ustawy Prawo geologiczne i górnicze z odpowiednim zastosowaniem przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych.

Skarżący wskazali, że podstawą prawną udzielonego [...] Przedsiębiorstwo [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1979 r. nr [...] pozwolenia wodnoprawnego na wydobycie kruszywa piasku i żwiru, był art. 13, art. 21 i art. 53 ust. 2 pkt 3, 6 i 7 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne. Przepis art. 53. ust. 2 pkt 7 cyt. ustawy stanowi, iż wydobycie piasku, żwiru i innych materiałów na obszarze narażonym na niebezpieczeństwo powodzi, do celów innych niż na zaspokojenie potrzeb gospodarstwa domowego lub indywidualnego gospodarstwa rolnego traktuje to wydobycie jako szczególne korzystanie z wód. Z kolei szczególne korzystanie z wód polegające na gospodarczym, zorganizowanym i ciągłym wydobywaniu kopaliny w postaci żwiru i piasku wymaga uzyskania zarówno pozwolenia wodnoprawnego jak i koncesji wydanej na podstawie przepisów prawa geologicznego i górniczego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2011 r., II GSK 487/10). W ocenie skarżących, decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. udzielająca pozwolenia wodnoprawnego na wydobycie kruszywa piasku i żwiru nie mogła być jedynym tytułem prawnym (aktem administracyjnym) dającym podstawę eksploatacji kruszywa na polu roboczym "B". Zdaniem skarżących, bezspornie piasek i żwir zalegający w pokładzie na polu roboczym "B" odpowiadał klasyfikacji kruszywa naturalnego w złożach lądowych. Skarżący podali, że potwierdza to m.in. ustalona przez organ pierwszej instancji aktualna klasyfikacja gruntów działek 779, 777/1 , 749/1, 749/2, 750 (obecnie 750/1 i 750/2) i 780 (obecnie 780/1 i 780/2) stanowiących obszar pola "B" eksploatacji kruszywa, sklasyfikowanych min. jako grunty klasy "Bp" (zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy), a także klasyfikacja tych gruntów z okresu przed rozpoczęciem wydobycia kopaliny zaliczająca je do gruntów rolnych.

Skarżący wskazali, że zgodnie z przepisami dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze, wydobycie kopaliny kruszywa naturalnego odbywało się na podstawie zatwierdzonego projektu zagospodarowania złoża (art. 4 ust. 2), w oparciu o koncesję na wydobywanie kopalin. Dla terenu wydobycia kopaliny tworzony był obszar górniczy (art. 20). W trakcie wydobycia kopaliny kruszywa teren eksploatacyjny będący terenem górniczym zdefiniowanym art. 49 dekretu podlegał ochronie przepisów prawa górniczego oraz przepisów szczególnych regulujących ochronę środowiska polegającej na zapobieganiu szkodom w środowisku, naprawianiu szkód górniczych, rekultywacji terenów górniczych. Regulowały to przepisy działu V dekretu "Ochrona terenów górniczych’’ oraz przepisy wydanego z delegacji art. 50 ust 4 cyt. dekretu rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie szczegółowych zasad ochrony terenów górniczych. Do przepisów szczególnych regulujących ochronę środowiska w tamtych latach należy zaliczyć przepisy ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 października 1972 r. w sprawie szczegółowych zasad rekultywacji i zagospodarowania gruntów.

Skarżący wskazali, że organ pierwszej instancji nie zebrał w czasie prowadzenia postępowania stosownych dowodów na okoliczność prowadzenia przez [...] Przedsiębiorstwo [...] w Rzeszowie koncesjonowanej działalności gospodarczej wydobycia kruszywa piasku i żwiru jako zakład górniczy w oparciu o obowiązujące w tym czasie przepisy.

Skarżący podnieśli, że obowiązujące obecnie przepisy prawa dotyczące eksploatacji złóż kopalin i związanego z tym procesem obowiązku ochrony środowiska stanowią samoistną przesłankę roszczenia wykonania obowiązku rekultywacji ich działek objętych wnioskiem z dnia 2 listopada 2010 r. W ocenie skarżących, przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wydobywania kopalin ze złoża zobligowany jest przepisem art. 126 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, do prowadzenia eksploatacji złoża kopaliny w sposób gospodarczo uzasadniony, przy zastosowaniu środków ograniczających szkody w środowisku i przy zapewnieniu racjonalnego wydobycia i zagospodarowania kopaliny, a także do przedsiębrania środków niezbędnych do ochrony złoża, jak również ochrony powierzchni ziemi oraz wód powierzchniowych i podziemnych, sukcesywnego prowadzenia rekultywacji terenów poeksploatacyjnych oraz przywracania do właściwego stanu innych elementów przyrodniczych. Ochrona zasobów środowiska zgodnie z art. 81 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska realizowana jest na podstawie jej przepisów i przepisów szczególnych. Przepisami szczególnymi gospodarowania złożem kopaliny i związaną z eksploatacją złoża ochroną środowiska są przepisy ustawy - prawo geologiczne i górnicze".

Skarżący podali, że obowiązek rekultywacji gruntów i ochrony środowiska na terenach po działalności górniczej przez prowadzącego wynikał także z art. 80 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo geologiczne i górnicze z dnia 4 lutego 1994 r., jak i wynika z art. 129 ust. 1 pkt 5 obowiązującej ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r., stanowiącego, iż w przypadku likwidacji zakładu górniczego w całości lub w części przedsiębiorca obowiązany jest przedsięwziąć niezbędne środki w celu ochrony środowiska oraz rekultywacji gruntów po działalności górniczej. Z kolei przepis art. 80 ust. 2, a obecnie 129 ust 2 ustawy - Prawo geologiczne i górnicze, ustala prawny tryb przeprowadzenia rekultywacji poprzez odpowiednie zastosowanie do tego procesu przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, dotyczących bezpośrednio procesu rekultywacji.

W ocenie skarżących, przepisy art. 126 ustawy Prawo ochrony środowiska, a także przepisy ustawy Prawo geologiczne i górnicze (art. 81 ust. 1 pkt 5 ustawy z 1994 r., jak również art. 129 ust. 1 pkt 5 ustawy z 2011 r.) są samoistnymi podstawami do nakazania przez organ w drodze decyzji dokonania rekultywacji gruntów.

Skarżący podnieśli, że w trakcie ponownego prowadzenia postępowania w sprawie wniosku o rekultywację działek Prezydent Miasta dokonał w dniu 27 kwietnia 2015 r. oględzin "gruntów położonych na określonym załączniku mapowym pola "B" w celu sprawdzenia wykonania decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr [...]., nie zawiadamiając ich o powyższej czynności dowodowej. Skarżący nadmienili, że o przeprowadzenie dowodu z oględzin terenu na okoliczność niewykonania przez [...] Przedsiębiorstwo [...] obowiązku rekultywacji występowali na etapie prowadzonego postępowania kilkakrotnie, a ich wniosek był ignorowany przez organ pierwszej instancji, zaś wniosek o powołanie biegłego w tej sprawie został zignorowany przez organ odwoławczy. W ocenie skarżących, uniemożliwienie im wzięcia udziału w oględzinach w sposób rażący narusza podstawową zasadę postępowania administracyjnego wyrażoną art. 10 ust. 1 k.p.a., tj. obowiązku organu administracji publicznej do zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, i możliwości wypowiedzenia się co do przedmiotu sprawy.

Strona skarżąca podała, że obok wynikającego wprost z przedstawionych przez przepisów prawa, obowiązek rekultywacji działek wynika także z decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1977 r. nr [...]. Ponadto – zdaniem skarżących – obowiązek rekultywacji terenu wynika również z decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1979 r. nr [...] - pozwolenia wodnoprawnego na wydobycie piasku i żwiru zalegającego pod wodą sztucznego zbiornika w [...] oraz miejsc narażonych na niebezpieczeństwo powodzi i z terenów przybrzeżnych na prawym i lewym brzegu rzeki [...].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniósł również ZP, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 6, art. 7, art. 77, art. 80, art. 19, art. 20, art. 21 k.p.a. Skarżący podniósł, że bezwzględny obowiązek rekultywacji działek nie jest indywidualnym uprawnieniem właściciela danego gruntu, lecz prawem podmiotowym o charakterze publicznym, wynikającym z art. 74 Konstytucji RP. Powtarzając w większości zarzuty podniesione w opisanej wyżej skardze, skarżący podniósł, że w realiach opisywanej sprawy organu błędnie zidentyfikowały wniosek oraz błędnie ustaliły stan faktyczny gruntów, rzeźbę terenu oraz drogi dojazdowe.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Postanowieniem z dnia 3 sierpnia 2017 r. II SA/Rz 736/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę LS.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga podlega uwzględnieniu jako oczywiście uzasadniona w świetle art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 15 i art. 138 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy naruszając wynikające z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego prawo podmiotowe strony postępowania do rozpoznania i rozstrzygnięcia wniesionego środka odwoławczego, pominął w toku postępowania w drugiej instancji odwołanie wniesione przez dwie strony i wydał decyzję odwoławczą rozstrzygającą ponownie sprawę co do istoty bez uwzględnienia treści odwołania oraz bez odniesienia się do sformułowanych w nim zarzutów i wniosków. Tego rodzaju procedowanie doprowadziło do pozbawienia stron prawa do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy środka zaskarżenia wniesionego w administracyjnym toku instancji.

Powyższe naruszenie prawa jest konieczną i wystarczającą podstawą do uwzględnienia skargi.

W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy pominął rozpoznanie i rozstrzygniecie odwołania zawartego w piśmie z dnia 20 lipca 2016 r., złożonym przez strony postępowania: BS LS.

Stan nierozpoznania i nierozstrzygnięcia jednego z odwołań powoduje, że wydanie decyzji odwoławczej nastąpiło przedwcześnie oraz z istotnym naruszeniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W konsekwencji, niezależnie od oceny merytorycznej treści rozstrzygnięcia odwoławczego, decyzja odwoławcza jest wadliwa w stopniu, który co najmniej mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeśli bowiem odwołanie stron nie zostało rozpoznane i organ drugiej instancji nie rozważył zarzutów odwoławczych stron i nie poddał ich ocenie merytorycznej, to nie sposób stwierdzić, że wydana przez ten organ decyzja miałaby taką samą treść, jak decyzja wydana po rozpatrzeniu tego rodzaju zarzutów.

W przypadku stwierdzenia, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia zasady dwuinstancyjności poprzez nierozpoznanie odwołania jednej ze stron (lub nawet kilku stron), sąd administracyjny nie jest uprawniony do wyprzedzającej oceny pozostałych zarzutów naruszenia prawa materialnego lub procesowego w takim zakresie, w jakim mogłoby to prowadzić do narzucenia organowi odwoławczemu wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania (art. 153 p.p.s.a.) przed prawidłowym wykonaniem przez ten organ kompetencji orzeczniczych przewidzianych w art. 138 k.p.a.

Tego rodzaju wyprzedzająca (antycypująca) ocena prawna sądu administracyjnego oznaczałaby w istocie przejęcie przez ten sąd kompetencji organu odwoławczego do orzekania w sprawie, skoro przed rozpoznaniem środka odwoławczego sąd wypowiedziałby się co do zasadności zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Dopiero merytoryczne rozpoznanie zarzutów podniesionych w pominiętym odwołaniu w ponownie przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym oraz ponowne wydanie decyzji odwoławczej otworzy dla sądu administracyjnego możliwość sformułowania końcowej oceny prawnej na tle stanowiska wyrażonego przez organ drugiej instancji po rozpoznaniu wszystkich odwołań. W tym sensie kontrola sądowoadministracyjna decyzji odwoławczej w przypadku nierozpoznania i nierozstrzygnięcia wszystkich odwołań jest ograniczona, zatrzymując się na poziomie rozstrzygnięcia drugiej instancji i nie przechodząc do oceny decyzji organu pierwszej instancji. Takie podejście jest konsekwencją obowiązywania weryfikacyjnego modelu sądownictwa administracyjnego.

Sąd administracyjny nie może zatem na tym etapie formułować wniosków co do sposobu końcowego i merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Sąd ten jest natomiast uprawniony do odstąpienia od szczegółowego odnoszenia się do argumentacji skarżącego, która – ze względu na ograniczone możliwości kontrolne w przedmiotowej sprawie – nie może zostać końcowo oceniona. Takie podejście jest również uzasadnione treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., który ustanawiając zasadę niezwiązania granicami skargi, uchyla obowiązek rozważania tych zarzutów i wniosków skarżącego, które nie są istotne z punktu widzenia ostatecznej oceny legalności przedmiotu zaskarżenia (zob. np. wyrok NSA z dnia 11 października 2005 r., FSK 2326/04).

Ponieważ sprawa będąca przedmiotem skargi powraca w wyniku uchylenia zaskarżonej decyzji na etap postępowania odwoławczego, dlatego nie tylko skarżony organ ma obowiązek szczegółowego i wnikliwego rozważania wszystkich zarzutów i wniosków sformułowanych w pominiętym odwołaniu, lecz także sama strona skarżąca jako podmiot, który wniósł nierozpoznane odwołanie, uzyskuje dodatkową możliwość rozszerzenia lub uzupełnienia zarzutów lub argumentacji zawartych we wniesionym pierwotnie odwołaniu. W interesie strony skarżącej jest zatem rozważenie podniesienia w toku ponownego postępowania odwoławczego tych zarzutów, które nie zostały podniesione w odwołaniu, natomiast zostały sformułowane w treści skargi. Strona skarżąca powinna zatem podjąć próbę ponownego, syntetycznego zestawienia wszystkich twierdzeń, zarzutów i wniosków w celu jasnego i precyzyjnego przedstawienia orzekającym organom zajmowanego stanowiska w zakresie stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Na marginesie i poza zasadniczą oceną prawną Sąd stwierdza, że organ odwoławczy powinien w ponownie przeprowadzonym postępowaniu uwzględnić dodatkowo następujące okoliczności lub przesłanki:

1. prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 października 2010 r. (sygn. akt II SA/Rz 647/10) oddalający skargę na decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie rekultywacji działek na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych; z powyższego orzeczenia wynika ocena, że do spornych działek nie mają bezpośredniego zastosowania przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r.;

2. prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2014 r. (sygn. akt II SA/Rz 890/13), z którego wynika obowiązek poczynienia wnikliwych ustaleń oraz ocen prawnych co do funkcjonowania na terenie spornych działek zakładu górniczego (w związku z koniecznością oceny zastosowania odpowiednich przepisów prawa geologicznego i górniczego, w tym art. 80 ust. 1 pkt 5 i ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze) oraz co do istnienia podstaw do przymusowego wykonania decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] kwietnia 1977 r., nr [...] 7, w której ustalono kierunek zagospodarowania spornych oraz zobowiązano przedsiębiorstwo geologiczne do wykonania prac rekultywacyjnych w terminie do dnia 31 marca 1980 r.;

3. prawomocny wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 5 stycznia 2016 r. (sygn. akt II SA/Rz 421/15), w którym stwierdzono niewykonanie wytycznych sformułowanych w prawomocnym wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 21 stycznia 2014 r. (sygn. akt II SA/Rz 890/13);

4. rozważenia wymaga zakres częściowego zaspokojenia żądania skarżącego przez wydaną na podstawie art. 21 ust. 1 w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów decyzję z dnia 21 kwietnia 1977 r. określającą obowiązek rekultywacji spornych działek; powyższa decyzja skonkretyzowała obowiązek rekultywacji co najmniej w zakresie dewastacji lub degradacji gruntów za okres do 31 marca 1980 r.;

5. w dalszej kolejności rozważenia wymaga co najmniej okres od dnia 30 lipca 1981 r. do dnia 30 grudnia 1986 r., w którym na podstawie decyzji Wojewody [...] z dnia 31 grudnia 1979 r. udzielającej pozwolenia wodnoprawnego, prowadzono prace w zakresie wydobycia żwiru i piasku zalegających pod wodami sztucznego zbiornika wodnego oraz na terenach przybrzeżnych;

6. pełnych ustaleń faktycznych i ostatecznej oceny wymaga zagadnienie, czy i ewentualnie kiedy oraz na jakiej podstawie na spornych terenach działał zakład górniczy, oraz czy, na jakiej podstawie prawnej i w jakim zakresie podjęto na tym terenie odpowiednie prace rekultywacyjne w związku z likwidacją zakładu górniczego; w tym zakresie należy uwzględnić nie tylko przepisy art. 80 i n. ustawy z z dnia 4 lutego 1994 r. – Prawo geologiczne i górnicze, lecz także obowiązujące do dnia 1 września 1994 r. przepisy art. art. 91-92 w zw. z art. 144 ust. 2 dekretu z dnia 6 maja 1953 r. - Prawo górnicze; powyższe przepisy w zakresie rekultywacji terenów górniczych przekształconych w związku z działalnością górniczą odsyłały m.in. do przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych i o rekultywacji gruntów, to jest do przepisów ustawy z dnia 26 października 1971 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz rekultywacji gruntów i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 października 1972 r. w sprawie szczegółowych zasad rekultywacji i zagospodarowania gruntów, a następnie (od dnia 1 lipca 1982 r.) do ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, która z dniem 25 marca 1995 r. została zastąpiona ustawą z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych;

7. jeżeli w sprawie okaże się, że przepisy o rekultywacji terenów górniczych przekształconych w związku z działalnością górniczą nie mają zastosowania, organy powinny uwzględnić w dalszej kolejności treść aktualnie obowiązujących przepisów prawa ochrony środowiska w zakresie tzw. historycznego zanieczyszczenia ziemi (art. 3 pkt. 5a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska) oraz obowiązku przeprowadzenia remediacji gleby, ziemi lub wód gruntowych (art. 3 pkt. 31b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska), w tym art. 101c-101q ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska; historyczne zanieczyszczenie powierzchni ziemi to zanieczyszczenie powierzchni ziemi, które zaistniało przed dniem 30 kwietnia 2007 r. lub wynika z działalności, która została zakończona przed dniem 30 kwietnia 2007 r.; pojęcie to obejmuje także szkodę w środowisku w powierzchni ziemi w rozumieniu art. 6 pkt 11 lit. c ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, która została spowodowana przez emisję lub zdarzenie, od którego upłynęło więcej niż 30 lat;

8. organy orzekające w sprawie powinny także mieć na względzie treść art. 12 oraz uchylonego z dniem 5 września 2014 r. (art. 6 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw) art. 13 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw;

9. organy orzekające w sprawie muszą także uwzględnić, że w sprawach dotyczących nałożenia obowiązku rekultywacji powierzchni ziemi (uchylone art. 108 ust. 1 w zw. z art. 102 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska) lub obowiązku przywrócenia środowiska do stanu właściwego poprzez rekultywację powierzchni ziemi (uchylony art. 362 ust. 6 w zw. z art. 362 ust. 1 pkt 2 i ust. 3-5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska), wszczętych przed dniem 5 września 2014 r., stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska oraz ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (zob. art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw), z uwzględnieniem treści art. 4 pkt. 1) ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie.

Mając na względzie przytoczoną wyżej argumentację i sformułowane wyżej wskazania co do obowiązku szczegółowego i wnikliwego rozpoznania i rozstrzygnięcia zarzutów i wniosków zawartych w pominiętym odwołaniu stron (art. 153 p.p.s.a.), Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.