Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 148/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: par. 17 ust. 1, par. 10 ust. 3,4, par. 13 ust. 4
journal: Dz.U. 2007 nr 58 poz 391
law: Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i  dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich
article: art. 5 ust. 2, art. 3a, art. 14 ust.1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 152,200, art. 145 par. 1 pkt 1a
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r., nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz M. W. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r .M.W., dziennikarz miesięcznika "F", powołując się na ustawę z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe oraz ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( w skrócie u.d. i..p.) zwrócił się do Rektora Uniwersytetu z wnioskiem o udostępnienie informacji w formie przesłania kserokopii "Wniosku dyscyplinarnego" z [...]r., w sprawie ukarania prof. dr. hab. E.R., z ówczesnego Instytutu [...] oraz kopii prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego w jego sprawie.

W uzasadnieniu wniosku M.W. wskazał, że prof. dr hab. E.R. jako były nauczyciel akademicki oraz naukowiec jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Zaznaczył również, że na podstawie art. 3 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych wyłącza spod działania tego aktu prasę.

Decyzją z dnia [...] r., Rektor Uniwersytetu odmówił udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu swojego stanowiska organ powołał się na treść § 17 ust. 1 rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich (Dz. U. Nr 58, poz. 391), zgodnie z którym rozprawa dyscyplinarna odbywa się jawnie tylko dla osób wskazanych w tym przepisie, a nadto przewodniczący może wyłączyć lub ograniczyć jej jawność w całości lub części. Organ podniósł również, że dostęp do akt sprawy i znajdujących się w nich dokumentów mają wyłącznie osoby wskazane w § 10 ust. 3 i 4 oraz § 13 ust. 4 ww. rozporządzenia. Natomiast krąg podmiotów, którym doręcza się orzeczenia komisji dyscyplinarnej został określony w sposób enumeratywny w § 28 ust. 5 rozporządzenia. Ponadto prawo udzielenia informacji publicznej we wnioskowanej formie podlega ochronie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej z uwagi na to, że prof. dr hab. E.R. nie pełni żadnej funkcji publicznej w Uniwersytecie. Z powyższych względów organ uznał, że niemożliwe jest udzielenie informacji publicznej w formie doręczenia żądanych kserokopii wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego.

Pismem z dnia [...] r. M.W. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ wskazując, że prof. dr hab. E.R. nadal jest naukowcem i nauczycielem akademickim. Bierze udział w zjazdach naukowych, wygłasza publiczne wykłady naukowe, a więc jest funkcjonariuszem publicznym i osobą pełniącą funkcje publiczne, a jego czyn- plagiat naukowy- był i jest związany z wykonywaną pracą. Nadto M.W., wskazując na wyrok NSA I OSK 391/11 z dnia 8 czerwca 2011 r., podniósł, że zarówno akta sądowe i prokuratorskie, w tym wyroki sądowe oraz akty oskarżenia, są po zakończeniu postępowania udostępniane dziennikarzom, przy czym identycznie jest w stosunku do dokumentów z postępowania dyscyplinarnego. Powołując się natomiast na wyrok Sądu Okręgowego z dnia 16 kwietnia 2010 r. (sygn. akt [...]) skarżący stwierdził, że popełnienie plagiatu naukowego i związane z tym postępowanie dyscyplinarne nie jest związane z prywatnością jakiejkolwiek osoby, a tym samym naukowca czy nauczyciela. Podał także, iż odmowa udostępnienia dokumentu dziennikarzowi pod pozorem ochrony danych osobowych jest niezgodna z art. 3a ustawy o ochronie danych osobowych. Ponadto, jego zdaniem, sprawa dotyczy plagiatu naukowego dokonanego przez kolejnego nauczyciela akademickiego Uniwersytetu i w interesie społecznym jest poznanie argumentów Rzecznika Dyscyplinarnego jak i Komisji Dyscyplinarnej odnośnie wymierzenia kary. W związku z powyższym wniosek dyscyplinarny oraz orzeczenie dyscyplinarne są dokumentami urzędowymi, wydanymi w postaci aktów administracyjnych wydanych przez odpowiednie podmioty wykonujące funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych. Wskazał przy tym, że odmowa udzielenia prasie kopii dwóch dokumentów dotyczących plagiatu naukowego jest naruszeniem wolności prasy i jej prawa do społecznej kontroli decyzji.

Decyzją z dnia [...] r. po ponownym rozpatrzeniu wniosku M.W., Rektor Uniwersytetu na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 K.p.a. oraz art.17 i 16 ust.1 w zw. z art.5 ust.2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] r.

W uzasadnieniu decyzji Rektor powtórzył argumentację zawartą w decyzji tego organu z dnia [...] r.

Na powyższą decyzję M.W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie art. 5 ust.2 u.d.i.p. oraz wnosząc o zobowiązanie Rektora Uniwersytetu do udostępnienia żądanej informacji publicznej.

W uzasadnieniu skargi, podniesiono, że mimo zwolnienia z pracy na uczelni wyższej i przejścia na emeryturę, prof. dr hab. E.R. nadal jest naukowcem i przez ten fakt pełni funkcje publiczne. Bierze udział w zjazdach naukowych, wygłasza publiczne wykłady naukowe podając przynależność instytucjonalną na PWSZ. Nadal z zawodu jest nauczycielem akademickim oraz naukowcem, a faktem niewątpliwym jest to, że prof. R. był osobą pełniącą funkcje publiczne i jego czyn -plagiat naukowy - był i jest związany z wykonywaną pracą.

Wskazano również, że zgodnie z u.d.i.p. zarówno akta sądowe i prokuratorskie, w tym wyroki oraz akty oskarżenia, są po zakończeniu postępowania udostępniane dziennikarzom. Identycznie jest w stosunku do wniosków dyscyplinarnych jak również orzeczeń dyscyplinarnych oraz innych dokumentów z postępowania dyscyplinarnego, które są informacją publiczną udostępnianą na wniosek. Na potwierdzenie powyższego M.W. odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 czerwca 2011 r., sygn. I OSK 391/11).

Skarżący podniósł następnie, że popełnienie plagiatu naukowego i związane z tym postępowanie dyscyplinarne nie jest związane z prywatnością jakiejkolwiek osoby, a tym bardziej naukowca i nauczyciela akademickiego. Natomiast odmowa udostępnienia dokumentu dziennikarzowi pod pozorem ochrony danych osobowych jest niezgodna z art. 3a u.d.i.p.

W uzasadnieniu wniosku zaznaczono również, że sprawa plagiatu naukowego dokonanego przez kolejnego profesora Uniwersytetu uzyskała w owym [...]r. duży rozgłos medialny, stąd w interesie społecznym jest poznanie argumentów Rzecznika Dyscyplinarnego jak i Komisji Dyscyplinarnej odnośnie wymierzenia kary.

Skarżący wyjaśnił również, iż w rozpatrywanej sprawie istotny jest fakt, że o informację publiczną ubiega się jako dziennikarz. W kontekście powyższego skarżący powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 1 czerwca 2000 r., sygn. III RN 64/00, iż "w interesie Rzeczypospolitej Polskiej leży gwarantowanie prasie jak najszerszego dostępu do informacji będących w posiadaniu organów i instytucji publicznych, rozumianego jako prawo do uzyskania informacji nie tylko w formie przekazu ustnego, pisemnego czy w innej postaci od zobowiązanego organu, lecz także przez wgląd do akt powstałych w rezultacie jego działalności.".

M.W. odwołał się także do pojęcia informacji publicznej oraz zakresu jej udostępniania dziennikarzom na tle stanowisk prezentowanych w literaturze i orzecznictwie sądowym.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna. W myśl art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.

Konstytucyjne prawo do informacji publicznej rozwija ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej: u.d.i.p.)

Uniwersytet jest uczelnią publiczną, a jego organy wykonują władztwo administracyjne na zasadzie i w granicach określonych ustawą z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

Nie ulega wątpliwości, że organy tej uczelni wykonują zadania publiczne oraz dysponują majątkiem publicznym. Wobec tego organy uczelni na podstawie art. 4 ust. w pkt. 1 i 5 u.d.i.p. są obowiązane do udostępniania informacji publicznej.

Odpowiedzialność dyscyplinarna nauczycieli akademickich uregulowana została w rozdziale 4 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 139 - 150. W oparciu o delegację ustawową, na podstawie art. 149 ust. 3 ww. ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 14 marca 2007 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego wobec nauczycieli akademickich.

Należy więc uznać, że żądanie udostępnienia wniosku dyscyplinarnego dotyczącego ukarania i wszczęcia postępowania dyscyplinarnego jest żądaniem udostępnienia informacji publicznej w zakresie wykonywania zadań publicznych przez Rektora Uniwersytetu.

Zgodnie z treścią art. 5. ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych.

Ponadto prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu także ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 zd. 1 u.d.i.p.).

W sytuacji zatem, gdyby w treści informacji publicznej zawarte były dane chronione w sposób, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p., to prawo skarżącego do informacji publicznej będzie podlegało ograniczeniu, zaś organ będzie zobowiązany do wydania decyzji w trybie art. 16 ust. 1 ustawy. Zauważyć jednak należy, że według art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji oraz w przypadkach, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Zdaniem Sądu nauczyciel akademicki jest osobą pełniącą funkcję publiczną w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. przez sam fakt zatrudnienia na uczelni wyższej, która jest jednostką dysponującą środkami publicznymi, oraz ze względu na określenie jego praw i obowiązków w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym. Nie musi w związku z tym, wbrew twierdzeniom Rektora, pełnić na uczelni żadnej dodatkowej funkcji.

Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 19 kwietnia 2011 r., OSK 125/11 (opubl. w CBOSA), że wynik postępowania dyscyplinarnego toczącego się w stosunku do nauczyciela akademickiego ma jak najbardziej związek z pełnioną przez niego funkcją, a ponadto dla opinii publicznej ważna jest treść orzeczenia dyscyplinarnego. Nauczyciel akademicki, który kształci młodzież winien spełniać określone kryteria merytoryczne i moralne, i sprzeczne z interesem środowiska i uczelni byłoby utajnianie dotyczących go orzeczeń dyscyplinarnych (tak również wyrok z dnia 19 kwietnia 2011 r. I OSK 125/11, wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r. I OSK 775/10 opubl. w CBOSA).

W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że skarżący nie wnosił o udzielenie informacji o treści wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego, lecz o udostępnienie kserokopii tych dokumentów i dlatego też organ odmówił udzielenia informacji we wnioskowanym formie. Takie działanie organu nie zasługuje jednak na aprobatę.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają

udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

W związku z powyższym błędny jest pogląd organu, iż udostępnienie informacji publicznej należy ograniczyć tylko do żądania informacji o treści wniosku dyscyplinarnego oraz orzeczenia dyscyplinarnego.

Ponownie rozpoznając sprawę, Rektor Uniwersytetu winien udostępnić skarżącemu kserokopie żądanych dokumentów informacji publicznych, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 5 u.d.i.p..

Mając powyższe na uwadze, wobec stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - orzekł jak w sentencji.

Nadto Sąd orzekł o wykonalności decyzji na podstawie art. 152 w/w ustawy oraz o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy.