Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 263/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: Art. 23 , art. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.) Sędzia: WSA Urszula Zięba Protokolant: Tomasz Famulski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. spraw ze skarg M. M. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 stycznia 2018 r. Nr [...], [...], [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta decyzjami z dnia [...] 2017 r.:

- nr [...] ustalił, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznanego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2010 r. nr [...], wypłaconego w okresie od 1 października 2010 r. do 31 grudnia 2010 r., są świadczeniami nienależnie pobranymi w łącznej kwocie: 360,00 zł, na rzecz osób uprawnionych: J. M. oraz zobowiązał M. M. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 360,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi, liczonymi do dnia spłaty,

- nr [...] ustalił, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznanego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2008 r. nr [...], wypłaconego w okresie od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., są świadczeniami nienależnie pobranymi w łącznej kwocie: 2.600,00 zł, na rzecz osób uprawnionych: J. M. oraz W. M. oraz zobowiązał M. M. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 2.600,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi, liczonymi do dnia spłaty,

- nr [...] ustalił, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przyznanego decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2009 r. nr [...], wypłaconego w okresie od 1 grudnia 2009 r. do 31 maja 2010 r., są świadczeniami nienależnie pobranymi w łącznej kwocie: 1.400,00 zł, na rzecz osób uprawnionych: J. M. oraz W. M. oraz zobowiązał M. M. do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w kwocie 1.400,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi, liczonymi do dnia spłaty.

W uzasadnieniach organ I instancji powołał przepisy ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dotyczące nienależnie pobranych świadczeń. Wskazał on, że sprawy były przedmiotem kilkukrotnego rozpatrzenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło decyzje Prezydenta Miasta, z przekazaniem spraw do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji wyjaśnił, że wykonał zalecenia organu odwoławczego, a ponadto zwrócił się do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym z zapytaniem, czy dłużnik dokonywał wpłat z tytułu alimentów i jak powyższe wpłaty zostały zakwalifikowane. W udzielonej odpowiedzi poinformowano, że dłużnik – T. M., nie dokonał żadnych wpłat w kancelarii komorniczej, ale jednocześnie kwoty przekazane zostały wierzycielce, o czym dowiedział się w dniu 20 stycznia 2017 r. od dłużnika, który zgłosił się w kancelarii i przedstawił dowody wpłat, a wierzycielka potwierdziła otrzymane wpłaty alimentów. W tym stanie rzeczy, osoby uprawnione w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymywały alimenty od dłużnika – T. M.

W odwołaniach M. M. wniosła o uchylenie decyzji w całości i umorzenie w tym zakresie postępowań.

Odwołująca oświadczyła, że kwoty otrzymane w czasie: 30 października 2010 r. to 180 zł i 31 grudnia 2010 r. to 180 zł ( (dot. decyzji. nr [...]); 28 października 2008 r. - 600 zł, listopada 2008 r. - 400 zł, 23 grudnia 2008 r. - 400 zł, września 2008 r. - 200 zł, 15 kwietnia 2009 r. - 400 zł, 30 czerwca 2009 r. - 200 zł, 7 sierpnia 2009 r. - 200 zł i 30 września 2009 r. - 200 zł, czyli za okres od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. w łącznej kwocie 2.600 zł zaliczyła na poczet długu tj. od października 2008 r. do września 2009 r. (dot. decyzji nr [...]); 21 grudnia 2009 r. - 400 zł, 27 marca 2010 r. - 600 zł i 26 maja 2010 r. - 400 zł, czyli za okres od 1 grudnia 2009 r. do 31 maja 2010 r. w łącznej kwocie 1.400 zł zaliczyła na poczet długu tj. od października do grudnia 2004 r. (dot. decyzji nr [...]).

Odwołująca wskazała, że z zaświadczenia od komornika z dnia 27 sierpnia 2007 r. wynika, że "postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie jest częściowo skuteczne i na dzień 27 sierpnia 2007 r. zaległości dla wierzycielki stanowią kwotę 1.850,00 zł i wierzycielka w 2006 r. otrzymała łącznie kwotę 200 zł tytułem zasądzonych alimentów. To dowodzi, że Komornik wiedział o tej wpłacie. Ja nigdy nie zamierzałam niczego ukrywać. Ani tej, ani żadnej kolejnej wpłaty od dłużnika, nie mając świadomości, że robię coś złego".

Po zapoznaniu się z aktami spraw i rozpatrzeniu odwołań, Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzjami z dnia 5 stycznia 2018 r. nr [...], nr [...], nr [...] utrzymało w mocy decyzje organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w okresie od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r. (dot. decyzji nr [...]), od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r. (dot. decyzji nr [...]), od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 31 maja 2010 r. (dot. decyzji nr [...]). M. M. otrzymywała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, jednocześnie otrzymując bezpośrednio z rąk dłużnika alimentacyjnego kwoty tytułem alimentów. Powyższe ustalono w decyzjach z dnia [...] 2016 r.

Organ II instancji wskazał, że istotną okolicznością w sprawie była natomiast tożsamość okresu, za który wypłacono, równocześnie z funduszu alimentacyjnego i alimenty, jak również to, że o "nienależnie pobranym świadczeniu" może być mowa wówczas, gdy w tym samym okresie osoba uprawniona pobiera jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł, a świadczenia te muszą być wypłacone za ten sam okres. W związku z tym konieczne stało się zatem ustalenie, na poczet którego miesiąca ma być zaliczona wpłata dokonana przez dłużnika.

Organ odwoławczy podał, że prowadząc po raz kolejny postępowania w przedmiocie wpłat dokonywanych przez dłużnika alimentacyjnego – T. M., za okres od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r., od dnia 1 października 2008 r. do dnia 31 września 2009 r., od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 31 maja 2010 r. ustalono, że w omawianych okresach dłużnik wpłacił następujące kwoty, po 180 zł w dniach: 30 października 2010 r. 31 grudnia 2010 r., 600 zł w dniu 28 października 2008 r.; 400 zł w listopadzie 2008 r., 400 zł - w dniu 23 grudnia 2008 r.; 400 zł - w dniu 15 kwietnia 2009 r.; 200 zł - w dniu 30 czerwca 2009r.; 200 zł - w dniu 7 sierpnia 2009 r. i 200 zł w dniu 30 września 2009 r.; 400 zł w dniu 21 grudnia 2009 r.; 600 zł w dniu 27 marca 2010 r. i w dniu 400 zł w dniu 26 maja 2010 r. Łączna wysokość wpłat stanowi kwoty 360 zł, 2.600 zł oraz 1.400 zł. Jednocześnie z potwierdzonych pokwitowań - dowodu nadania przekazu pocztowego, wynika, że powyższe sumy zostały nadane przez T. M., a adresatem jest M. M. Nadto, dłużnik alimentacyjny również oświadczył, że przekazywane stronie kwoty były dokonywane na rzecz bieżących alimentów.

Powyższe pozwala zatem przyjąć, że w ww. okresach od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r.; 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r., 1 grudnia 2009 r. do dnia 31 maja 2010 r. M. M. otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego, a jednocześnie otrzymując świadczenie od dłużnika alimentacyjnego.

W związku z tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowiło utrzymać w mocy decyzje organu I instancji, ponieważ kwota, jaka była wypłacana w tych okresach tytułem świadczenia z funduszu alimentacyjnego, odwołującej nie przysługiwała.

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie M. M. zarzuciła naruszenie:

- art. 8, 7 i 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), poprzez ich niezastosowanie - przeprowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania uczestnika do władzy publicznej, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, tj. przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów i przyjęcie ustaleń nie znajdujących podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym, zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie przy orzekaniu całokształtu materiału dowodowego, w szczególności:

błędne uznanie, iż skarżąca złożyła w odwołaniach oświadczenie o zaliczeniu otrzymanych od dłużnika kwot na poczet alimentów za okres od października 2008 r. do września 2008 r., w sytuacji gdy z odwołania wynika wprost zaliczenie wpłat na poczet alimentów najdawniej wymagalnych tj. od lipca do października 2004 r.,

- błędne ustalenie, iż kwota alimentów pobranych w okresie 1 października 2008 r. - 30 września 2009 r. stanowi 2.600 zł, w sytuacji gdy zsumowywanie kwot daje łącznie kwotę 2.400 zł,

- art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do zgromadzonych w sprawie dowodów i okoliczności podniesionych przez stronę, w szczególności oświadczenia o zaliczeniu wpłaty alimentów na poczet świadczeń najdalej wymagalnych,

- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonych decyzji organu l instancji, w sytuacji gdy decyzje te obarczone są wadami przemawiającymi za ich uchylenie

- art. 23 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, iż skarżąca jest zobowiązana do zwrotu pobranego świadczenia z funduszu alimentacyjnego za przedmiotowe okresy, w sytuacji gdy brak jest przesłanek do zakwalifikowania tego świadczenia jako nienależnie pobranego, jak również nie wykazano złej wiary po stronie skarżącej,

- art. 2 pkt 7 lit. d ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zw. z art. 451 § 3 Kodeksu cywilnego poprzez nieprawidłowe zastosowanie, tj.:

- uznanie, iż świadczenie wpłacone przez dłużnika na rzecz uprawnionego w okresie pobierania przez niego świadczenia z funduszu alimentacyjnego jest przeznaczone na poczet bieżących alimentów, podczas gdy w świetle reguł z art. 451 § 3 Kodeksu cywilnego w sytuacji braku oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się na poczet najdawniej wymagalnego długu,

- uznanie, iż do zakwalifikowania wpłaty na poczet alimentów bieżących, wystarczające jest następcze oświadczenie dłużnika (złożone po 5 i 7 latach od spełnienia świadczenia).

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz rozważenie przez Sąd uchylenia w całości decyzji organu I instancji. Nadto skarżąca wniosła o zasądzenie od organu na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawach.

Na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej p.p.s.a., połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy prowadzone pod sygnaturami akt III SA/Kr 263/18, III SA/Kr 264/18, III SA/Kr 265/18 i postanowił prowadzić je pod wspólną sygnaturą akt III SA/Kr 263/18.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) oraz w związku z art. 135 p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 w/w ustawy). W kontekście powyższego trzeba zaznaczyć, że każde naruszenie przepisów prawa materialnego, czy procesowego należy oceniać przez pryzmat jego wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd co do zasady rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w oparciu o wyżej opisane zasady, orzekający w niniejszych sprawach Sąd doszedł do przekonania, że nie naruszają one prawa w sposób powodujący konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego, a zatem skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2017 r., poz. 489), dalej "ustawa".

Niesporne w sprawie jest, że decyzjami z dnia [...] 2010 r. nr [...], z dnia 1 października 2008 r. nr [...], z dnia 2 października 2009 r. nr [...] Prezydent Miasta przyznał M. M. świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego na rzecz osób uprawnionych. Zatem prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przyznane skarżącej powstało przed dniem 1 stycznia 2012 r. tj. przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. tj. ustawy zmieniającej ustawę z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy (w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy dokonanej ustawą z dnia 19 sierpnia 2011 r.) osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami. Definicję "nienależnie pobranego świadczenia" z funduszu alimentacyjnego zawiera z kolei art. 2 pkt 7 ustawy, który wymienia sytuacje, w których świadczenie z funduszu alimentacyjnego należy zakwalifikować jako świadczenie pobrane nienależnie.

Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. d, gdy mowa o nienależnie pobranym świadczeniu oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty.

Stosownie zaś do treści art. 19 ust. 1 ustawy w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia.

Sformułowanie zawarte w art. 2 pkt 7 lit. d ustawy "w okresie ich pobierania otrzymała alimenty" oznacza, że uprawniony w tym samym okresie musi pobierać jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł. Zatem, obydwa świadczenia muszą być także wypłacone za ten sam okres. Świadczenia alimentacyjne są świadczeniami okresowymi przyznawanymi i płatnymi najczęściej miesięcznie i podobnie świadczenia wypłacane z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wypłacane są w okresach miesięcznych (art. 20 ust. 1 ustawy). Aby można było mówić o jednoczesności pobierania obu świadczeń musi zachodzić tożsamość okresu, za który świadczenia wypłacono, a więc świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego musi dotyczyć tego samego miesiąca, co wypłacone równocześnie alimenty.

W niniejszych sprawach z prawidłowych (niekwestionowanych także przez skarżącą) ustaleń wynika, że w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymywała bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego alimenty na rzecz małoletnich dzieci w różnych kwotach w okresach: od 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., od 1 grudnia 2009 r. do 31 maja 2010 r. oraz od 1 października 2010 r. do 31 grudnia 2010 r.

W tym zakresie Sąd nie podzielił zarzutów zawartych w skargach o naruszeniu przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 oraz art. 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie ustaleń nieznajdujących podstaw w zgromadzonym materiale dowodowym, zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie przy orzekaniu całokształtu materiału dowodowego.

Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy w tym: dowody wpłat (przekazy pocztowe), oświadczenia T. M. - dłużnika alimentacyjnego z dnia 10 września 2015 r. oraz z dnia 4 maja 2017 r. oraz przyznanie przez skarżącą w piśmie z dnia 9 marca 2015 r. do Komornika Sądowego oraz w odwołaniach z dnia 8 października 2017 r. od decyzji organu I instancji z dnia 7 września 2017 r., że zidentyfikowane wpłaty za poszczególne okresy faktycznie otrzymała (przykładowo w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2017 r. nr [...] zawarto następujące stwierdzenie: "Oświadczam więc, że kwoty otrzymane w czasie (....) czyli za okres od 1.10. 2008r. do 30.09. 2009r. w łącznej kwocie 2600 zł zaliczyłam na poczet długu tj. od lipca do października 2004r.", potwierdza w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżąca w w/w okresach, w których pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, otrzymywała również wpłaty na poczet alimentów od dłużnika alimentacyjnego.

Ponadto bezsporne jest również to, skarżąca nie dopełniła wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy obowiązku poinformowania organu o otrzymywanych bezpośrednio od dłużnika alimentacyjnego kwotach. Podkreślić należy, że osoba pobierająca świadczenie z funduszu nie może pobrać od dłużnika alimentów przysługujących za czas trwania okresu świadczeniowego. Kumulacja tych świadczeń powoduje, że to pierwsze (świadczenie z funduszu) staje świadczeniem nienależnie pobranym. W istocie bowiem ustawodawca nie uzależnia uznania wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego za nienależnie pobrane od okresu, za który strona otrzymuje świadczenie. Istotny jest sam fakt, że strona w okresie, w którym otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego otrzymuje również alimenty. Z istoty świadczenia alimentacyjnego wynika, że jest to świadczenie wypłacane zamiast alimentów, ale tylko w przypadku gdy osoba, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, nie wywiązuje się z tego obowiązku. Natomiast gdy osoba uprawniona otrzymuje alimenty od osoby zobowiązanej, bez względu na to, czy są to bieżące alimenty, czy zaległe zobowiązania, wówczas wykluczona jest możliwość przyznania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1345/11). W tym zakresie skarżąca nie może się tłumaczyć, że nie miała świadomości, że przyjmuje świadczenie, które jej się nie należy. W decyzjach w sprawie ustalenia prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego zawarto pouczenie (pogrubioną czcionką) z przytoczeniem treści art. 19 ustawy i wskazaniem, że okolicznością podlegającą zgłoszeniu mającą wpływ na pobieranie zaliczki alimentacyjnej jest m.in. otrzymanie alimentów bezpośrednio od dłużnika. Skarżąca w latach 2007-2010, a więc przez dłuższy czas otrzymywała od dłużnika określone kwoty pieniężne tytułem alimentów, jednocześnie pobierając świadczenia z funduszu nie informując o tym fakcie właściwego organu, a także komornika sądowego. Zatem w ocenie Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca pobierając alimenty z dwóch źródeł nie była świadoma bezprawnego działania.

Sąd orzekający w sprawach nie podziela również zarzutu, co do błędnego ustalenia, że kwota alimentów w okresie 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. stanowiła nie kwotę 2.600 zł, a kwotę 2.400 zł. W tym miejscu należy jeszcze raz przywołać treść oświadczenia skarżącej złożonej w odwołaniu, że w okresie od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r. otrzymała łącznie kwotę 2.600 zł. Również w piśmie z dnia 9 marca 2015 r. do Komornika Sądowego, potwierdziła, że wpłaty w wysokościach oraz datach wymienionych w piśmie z dnia 4 lutego 2015 r. otrzymała, w tym także dotyczyło to okresu od dnia 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r. Przy czym skarżący powołując się na rzekome uwzględnienie przez organ wpłaty za wrzesień 2008 r. w kwocie 200 zł, nie przedstawił w tym zakresie żadnego dowodu. Dowody (przekazy pocztowe, zestawienie Komornika Sądowego) nie potwierdzają, że taka wpłata (wrzesień 2008 r. w kwocie 200 zł) w ogóle miała miejsce. Pełnomocnik skarżącej powtarza w tym zakresie bezkrytycznie informację o wpłacie "...09.2008r. - 200 zł" zawartą w odwołaniu z dnia 8 października 2017r.

Skarżąca kwestionując ocenę dokonaną przez organy, co do charakteru dokonanych wpłat i zasadności ich zaliczenia na poczet bieżących, a nie jak twierdziła skarżąca zaległych alimentów odwołała się do art. 451 Kodeksu cywilnego.

Według skarżącej z uwagi na obowiązujący wówczas stan prawny (art. 2 pkt 7 lit. d ustawy) sposób zarachowania zapłaty i kolejności spłaty długów należało rozpatrywać w kontekście regulacji art. 451 § 1-3 Kodeksu cywilnego. M.in. przepis ten przewiduje, że dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. To zaś, co przypada na poczet tego długu (za konkretnie wskazany okres), wierzyciel może zarachować na związane z tym konkretnym świadczeniem należności uboczne. Jeżeli z kolei dłużnik nie wskazał, który z kilku długów chce zaspokoić, wierzyciel może wystawiając pokwitowanie zaliczyć otrzymane świadczenie na poczet jednego z tych długów. W braku zaś oświadczenia dłużnika lub wierzyciela spełnione świadczenie zalicza się na poczet najdawniej wymagalnego długu.

W ocenie Sądu w realiach przedmiotowych spraw istotną okolicznością, była kwestia ustalenia przez organy i w efekcie ocena, czy skarżąca otrzymywała alimenty w okresie pobierania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Zdaniem Sądu, prawidłowo zostało przyjęte przez organy, że zachodzi tożsamość okresów tj. od dnia 1 października 2008 r. do 30 września 2009 r., od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 31 maja 2010 r., od dnia 1 października 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r., w których to skarżąca otrzymywała świadczenie z funduszu alimentacyjnego, jednocześnie otrzymując świadczenie od dłużnika alimentacyjnego. Ustalenia organów nie budzą wątpliwości, że skarżąca w ww. okresach otrzymywała zarówno świadczenie z funduszu alimentacyjnego jaki i alimenty od dłużnika alimentacyjnego. Potwierdza to przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w przedmiocie wpłat dokonanych przez dłużnika alimentacyjnego, a dotyczącego tożsamości okresów pobierania przedmiotowych świadczeń, w ramach którego ustalone zostało, że właśnie w tych okresach dłużnik wpłacił na rzecz skarżącej kwoty w łącznej wysokości: 360,00 zł, 2.600,00 zł oraz 1.400,00 zł. Powyższe wynikało z dowodu nadania przekazem pocztowym wpłat określonych sum pieniężnych, gdzie jako adresat figurowała skarżąca, jak również z oświadczeń dłużnika alimentacyjnego ( z dnia 10 września 2015 r. oraz z dnia 4 maja 2017 r.), w którym wskazał, że przekazywane kwoty były dokonywane na rzecz bieżących alimentów. Dowodzi to temu zatem, że osoby uprawnione do pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego otrzymywały alimenty od dłużnika alimentacyjnego. Potwierdzają to również adnotacje wpłacającego na odwrocie przekazów pocztowych.

Zdaniem Sądu orzekającego w sprawach stanowisko skarżącej, a dotyczące zaliczenia alimentów na poczet świadczeń najdalej wymagalnych, nie może zostać uwzględnione, także i tego powodu, że w przypadku świadczenia udzielanego z funduszu alimentacyjnego jako punkt wyjścia przyjmuje się, że osoba uprawniona nie otrzymuje terminowo należnych jej alimentów, a zatem w jej przypadku zawsze występują zaległości alimentacyjne. W tej sytuacji każde przekazanie przez dłużnika alimentacyjnego lub komornika sądowego alimentów osobie uprawnionej będzie skutkowało tym, że za ten okres nie będzie przysługiwało przedmiotowe świadczenie, a jeżeli zostało ono wypłacone to oznacza, że zostało nienależnie pobrane.

W kontekście powyższego, Sąd nie podziela postawionego w skargach zarzutu naruszenia art. 2 pkt 7 lit. d oraz art. 23 ustawy. Za nienależnie pobrane świadczenie należy uznawać świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części lub wypłacone w przypadku, gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała alimenty. O nienależnie pobranym świadczeniu, należy mówić, gdy w tym samym okresie osoba uprawniona pobiera jednocześnie świadczenia z dwóch źródeł, przy czym świadczenia te musza być wypłacane za ten sam okres. Świadczenia alimentacyjne są świadczeniami okresowymi przyznawanymi i płatnymi najczęściej miesięcznie i podobnie świadczenia wypłacane z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów wypłacane są w okresach miesięcznych (art. 20 ust. 1). Aby można było mówić o jednoczesności pobierania obu świadczeń musi zachodzić tożsamość okresu, za który świadczenia wypłacono, a więc świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego musi dotyczyć tego samego miesiąca, co wypłacone równocześnie alimenty. W niniejszych sprawach tożsamość okresów pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz okresów otrzymywania alimentów od dłużnika alimentacyjnego została przez organy wykazana.

Wobec powyższego jak najbardziej trafne jest twierdzenie organów, że kwoty jakie były wypłacone w okresie od 1 października 2010 r. do dnia 31 grudnia 2010 r., od dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r., od dnia 1 grudnia 2009 r. do dnia 31 maja 2010 r. tytułem przyznanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, skarżącej zwyczajnie nie przysługiwały.

Reasumując, zdaniem Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zgromadził materiał dowodowy i w oparciu o jego analizę ustaliły stan faktyczny i prawny rozpatrzonych spraw, który nie budzi zastrzeżeń, a następnie wydały rozstrzygnięcia, zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), skargi oddalił.