Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 88/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2006-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 8 czerwca 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.),, Sędzia NSA Janusz Nowacki, Protokolant Tomasz Naraziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2006 roku sprawy ze skargi S. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

III SA/Łd 88/06

UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją Nr [...] z dnia [...] nie uznał u S. G. choroby zawodowej – przewlekłego zatrucia dwusiarczkiem węgla.

W uzasadnieniu podniesiono, że skarżąca została poddana dwukrotnym badaniom w kierunku ustalenia patalogii zawodowej, przeprowadzonym przez upoważnione do rozpoznania chorób zawodowych – Poradnię Chorób Zawodowych przy PKD WOMP w Ł., a następnie, w wyniku odwołania się od orzeczenia lekarskiego tejże jednostki, przez Instytut Medycyny Pracy w Ł.. Ze względu na fakt, iż obydwie jednostki wydały orzeczenia o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej wyklucza to możliwość wydania decyzji stwierdzającej istnienie choroby zawodowej.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona zakwestionowała zasadność podjętego rozstrzygnięcia i podniosła, że stwierdzony u niej zespól rzekomonerwicowy jest następstwem pracy w narażeniu na działanie dwusiarczku węgla.

W trakcie przeprowadzonego postępowania odwoławczego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wystąpił do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w T. o weryfikację oceny narażenia S. G. na działanie dwusiarczku węgla. W odpowiedzi nadesłano informację dotyczącą wyników pomiarów narażenia na dwusiarczek węgla na stanowisku suszarkowy w latach 1994. 1995, 1996. Równocześnie przedstawiono informację o wynikach pomiarów z 1992r. dotyczących narażenia na hałas.

Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ drugiej instancji utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T., stwierdzając brak podstaw do uznania u S. G. choroby zawodowej – przewlekłego zatrucia dwusiarczkiem węgla.

W uzasadnieniu podniesiono, że wyczerpano przysługujące możliwości orzekania o chorobach zawodowych, wynikające z rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych. Badania zostały przeprowadzone przed dwie placówki medyczne właściwe zgodnie z § 7 i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych. W niniejszej sprawie udokumentowana została 15 letnia praca w narażeniu na działanie czynnika szkodliwego – dwusiarczku węgla poniżej dopuszczalnych norm higienicznych, ale jest to warunek niewystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej, bowiem musi być rozpoznana jednostka chorobowa z obowiązującego wykazu chorób zawodowych, czego u skarżącej nie stwierdzono.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję wniosła S. G., który wyrokiem z dnia 17 maja 2004r. (sygn. akt 3II SA/Łd 1472/02) uchylił decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. z dnia [...].

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, iż organy administracji nie przeprowadziły w przedmiotowej sprawie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego i dodatkowo nie uzasadniły podjętego stanowiska w sposób przekonywujący. W ocenie Sądu organy w żaden sposób nie wyjaśniły, jakie skutki może powodować praca w warunkach narażających na działanie Cl2. Dodatkowo nie podjęły nawet próby wyjaśnienia, jakie choroby mogą być następstwem zatruć substancjami chemicznymi. Mimo podnoszonego już w odwołaniu zarzutu, że zespól rzekomonerwicowy w ocenie skarżącej jest chorobą zawodową organ odwoławczy tej kwestii nie wyjaśnił. Nie wiadomo, czy następstwem zatruć CS2 jest tylko encefalopatia i polineuropatia i dlatego nie stwierdzono u skarżącej choroby zawodowej, bowiem nie stwierdzono żadnej z tych dwóch jednostek chorobowych. Nie wyjaśniono etiologii zespołu rzekomonerwicowego u skarżącej. Zarzuty skarżącej w tej kwestii nie zostały wyjaśnione w trakcie postępowania odwoławczego. Sąd podniósł, iż opinie lekarskie są wprawdzie w przypadku spraw z zakresu chorób zawodowych elementami koniecznymi do rozstrzygnięcia, co nie oznacza, że organy administracji podejmując na ich podstawie własne decyzje powinny je wykorzystywać automatycznie i bez zastrzeżeń, tym bardziej w przypadku, gdy strony kwestionują lub polemizują z orzeczeniami lekarskimi. W takiej sytuacji organ winien albo żądać uzupełnienia opinii, które byłoby wyjaśnieniem kwestii spornych, do czego organy są uprawnione w świetle § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, albo same powinny w uzasadnieniu decyzji merytorycznie ustosunkować się do stawianych zarzutów. Jeżeli organy administracji nie czuły się kompetentne polemizować z zarzutami skarżącej winny wystąpić do placówek medycznych, które przeprowadzały badania o uzupełnienie opinii poprzez wyczerpujące uzasadnienie i odniesienie się do stanowiska skarżącej w kwestii podnoszonych przez nią zarzutów. Sąd wskazał, iż należy przede wszystkim uzupełnić opinie lekarskie poprzez wyjaśnienie, dlaczego zespól rzekomonerwicowy nie może być uznany za chorobę zawodową. Dodatkowo należy wyjaśnić czy narażenie na Cl2 może powodować zatrucia i jakie mogą być tego następstwa. Należy również wyjaśnić kwestie narażenia na hałas w związku z występującym u skarżącej ubytkiem słuchu. W związku z ponownie prowadzonym postępowaniem wyjaśniającym należy również odnieść się do podniesionego przez skarżącą w skardze zarzutu, że na stanowisku pracza w pralni chemicznej pracowała w narażeniu na takie substancje chemiczne jak benzyna ekstrakcyjna, TRI, soda kaustyczna.

W toku ponownego rozpoznania sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. zwrócił się do Syndyka masy upadłościowej ZWCh "A" o uzupełnienie przebiegu pracy zawodowej S. G. o czas narażenia, stężenia/natężenia wszystkich czynników szkodliwych występujących na jej stanowiskach pracy oraz do Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. o ponowne zajęcie stanowiska w sprawie schorzenia S. G..

W dniu [...] wydane zostało orzeczenie lekarskie nr [...] Przychodni Konsultacyjno-Diagnostycznej Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., z którego wynika, iż obserwacja w kierunku przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi – dwusiarczek węgla, dała wynik negatywny. W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż ponowna wnikliwa analiza narażenia zawodowego oraz wyników wykonanych aktualnie w Poradni badań i konsultacji specjalistycznych potwierdziły u S. G. istnienie zespołu rzekomonerwicowego oraz objawy rozpoczynającego się zespołu psychoorganicznego. Podano, iż jest faktem, że istnienie zespołu rzekomonerwicowego można traktować jako następstwo zdrowotne zawodowego narażenia na dwusiarczek węgla, jednak nie jest to jedyny skutek wywierany na organizm człowieka przez ten związek. Dwusiarczek węgla może bowiem uszkadzać wiele organów i narządów. W orzeczeniu podniesiono, iż nie wystarczy zatem stwierdzenie wybiórczego uszkodzenia jednego narządu czy układu aby rozpoznać chorobę zawodową pod postacią przewlekłego zatrucia dwusiarczkiem węgla. Wskazano, iż w przypadku Pani G. nie stwierdzono zmian charakterystycznych dla narażenia na dwusiarczek węgla w narządzie wzroku, a stwierdzone zaburzenia obwodowego układu nerwowego noszą cechy powikłań cukrzycy, a nie polineuropatii toksycznej. Dodatkowo, w orzeczeniu podniesiono, iż czas narażenia na dwusiarczek węgla musi być na tyle długotrwały, a jego stężenia w miejscu pracy na tyle wysokie, żeby można było z punktu widzenia patologii zawodowej rozważać związek pomiędzy warunkami pracy a ich wpływem na stan zdrowia. W przypadku Pani G. choć czas narażenia zawodowego mógłby mieć wpływ na stan zdrowia to jednak nie przy narażeniu na stężenia odnotowane na jej stanowisku pracy. Wskazano, iż w świetle aktualnej wiedzy i obowiązujących przepisów skarżąca nie była zatrudniona w warunkach narażających ją istotnie na przewlekłe zatrucie dwusiarczkiem węgla. Odnośnie wpływu chloru na organizm S. G., podano, iż na stanowisku pracy suszarkowej kontakt z chlorem był jedynie sporadyczny, w czasie awarii i został ten okres zaznaczony w przebiegu pracy zawodowej. Chlor jest gazem o działaniu drażniącym, który w skrajnych przypadkach wywołuje toksyczny obrzęk płuc z następowym zwłóknieniem miąższu płucnego, ale nie są znane przypadki przewlekłego zatrucia chlorem bądź też ewentualnego wpływu na stopień zaawansowania zmian wywołanych przez narażenie na dwusiarczek węgla. W orzeczeniu podniesiono, iż wielkość stwierdzonego u skarżącej ubytku słuchu również nie spełnia kryteriów upoważniających do przyjęcia jego zawodowej etiologii. S. G. podczas pracy narażona była na hałas, jednak jego natężenie nie przekraczało dopuszczalnej normy, tj. 85 dB-A. Ponadto ani kierujący lekarz ani sama skarżąca nigdy nie podnosili, aby przedmiotem badania w kierunku choroby zawodowej było zawodowe uszkodzenie słuchu. Podano, także, iż nie znajduje potwierdzenia podnoszone przez S. G. narażenie na czynniki chemiczne takie jak benzyna czy (TRI) trójchloroetylen, gdyż prace te wykonywała inna osoba, obsługująca pralnicę prania chemicznego. Również podnoszone przez skarżącą narażenie na sodę kaustyczną nie ma żadnego związku z wpływem na stan zdrowia, ponieważ jest to związek wywołujący miejscowe silne działanie żrące. Z uwagi na powyższe w rozpoznaniu orzeczenia podano, że obserwacja w kierunku przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi – dwusiarczkiem węgla – dała wynik negatywny.

Decyzją nr [...] z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T., działając m.in. na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998r. Nr 90 ze zm.) § 1 ust. 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), nie stwierdził u S. G. choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zatrucia substancjami chemicznymi, wymienionej w poz. 1 wykazu chorób zawodowych, określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż podstawą jej wydania było orzeczenie lekarskie Nr [...] i przytoczył obszerne fragmenty tego dokumentu. Podał, iż brak klinicznego rozpoznania u S. G. choroby zawodowej wyklucza możliwość wydania decyzji stwierdzającej.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. G. podniosła, iż nie zgadza się z ustaleniami dotyczącymi narażenia, jakie występowało w jej środowisku pracy. Podniosła, iż w 2001r. w badaniu lekarskim uznano, iż występujący u niej zespół rzekomonerwicowy jest następstwem pracy zawodowej. Dodała, iż w dniu 10 stycznia 2005r., w toku ponownych badań, lekarz neurolog nie podjął się badania, obawiając się, że będzie ono dla niej korzystne. Podniosła, iż pracowała przy maszynach, z których każda miała po 20-25 metrów długości i około 20 silników i panował hałas o dużym natężeniu. Zażądała badania w Instytucie Medycyny Pracy w S..

W trakcie postępowania odwoławczego toczącego się przed Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w Ł., wpłynęło do organu pismo Syndyka ZWCh "A" dotyczące uzupełnienia informacji o narażeniu zawodowym S. G. na siarkowodór.

Wobec powyższego, organ II instancji zwrócił się do Poradni Chorób Zawodowych WOMP w Ł. o uzupełnienie wydanego wcześniej orzeczenia lekarskiego poprzez odniesienie się do narażenia zainteresowanej na siarkowodór.

W dniu [...] wydane zostało przez WOMP w Ł. orzeczenie lekarskie nr [...], w którym stwierdzono, iż biorąc pod uwagę fakt, że odnotowane stężenia siarkowodoru na stanowisku pracy S. G. nie przekroczyły wartości NDS dla siarkowodoru (NDS 10 mg/m³) oraz uwzględniając definicję najwyższego dopuszczalnego stężenia NDS (NDS – średnie ważone, którego oddziaływanie na pracownika w ciągu 8-godzinnego dobowego i 42-godzinnego tygodniowego wymiaru czasu przez okres jego aktywności zawodowej nie powinno spowodować ujemnych zmian w jego stanie zdrowia oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń) i najwyższego stężenia NDSCh (NDSCh – wartość średnia, która nie powinna spowodować ujemnych zmian w stanie zdrowia pracownika oraz w stanie zdrowia jego przyszłych pokoleń, jeśli utrzymuje się w środowisku pracy nie dłużej niż 30 minut w czasie zmiany roboczej) tej substancji, wynika jednoznacznie, że narażenie przez dwa dni w ciągu całego zatrudnienia na siarkowodór, w podanych przez Syndyka stężeniach, nie mogło wywołać negatywnych skutków zdrowotnych.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż do stwierdzenia choroby zawodowej przez właściwego inspektora sanitarnego konieczne jest orzeczenie o chorobie zawodowej wydane przez wystawioną zgodnie z § 7 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych jednostkę orzeczniczą służby zdrowia, a niniejszej sprawie wydane zostało orzeczenie, w którym nie rozpoznano u skarżącej choroby zawodowej. Odnosząc się do zawartego w odwołaniu żądania przeprowadzenia badania w Instytucie Medycyny Pracy w S., organ stwierdził, iż jest ono bezpodstawne, ponieważ wniosek o ponowne badanie składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, która dokonywała ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, a z takiego uprawnienia skarżąca nie skorzystała. W świetle zebranego materiału dowodowego w postępowaniu przed organem I instancji, uzupełnionego o informacje dotyczące narażenia na disiarczek węgla – Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji uznając, że materiał wyczerpująco uzasadnia brak podstaw do stwierdzenia u S. G. choroby zawodowej i w pełni podziela decyzje organu i instancji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wniosła S. G. i zarzuciła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł. z dnia [...] brak ponownego badania przez lekarzy specjalistów właściwych dla jej schorzeń. Podniosła również, iż organ oparł się na dostarczonych mu przez Syndyka ZWCh "A" nieprawdziwych danych o przebiegu jej pracy zawodowej, a zwłaszcza narażeniu na substancje szkodliwe dla zdrowia. Nie zgodziła się także z ustaleniem, że siarkowodór, na którego działanie była ciągle narażona, ponieważ stosowany był w sposób ciągły do produkcji włókna mokrego przy którym pracowała, nie spowodował u niej choroby zawodowej. Zażądała dopuszczenia przez Sąd biegłych sądowych, którzy wnikliwie i bezstronnie orzekną o jej stanie zdrowia.

W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał jednocześnie, iż kwestionowana przez skarżącą informacja udzielona przez Syndyka ZWCh "A" dotycząca przebiegu pracy i narażenia zawodowego, nie została poparta żadnymi dowodami. Dodał, iż skarżąca została poinformowana w orzeczeniu WOMP w Ł. dnia [...] o możliwości wystąpienia z wnioskiem o ponowne badania, ale z tego nie skorzystała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ administracji publicznej naruszył przepisy postępowania administracyjnego i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na brzmienie § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) oraz okoliczność, iż postępowanie w sprawie rozpoznania u S. G. choroby zawodowej rozpoczęło się przed dniem 3 września 2002r., podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.).

Zdaniem Sądu, naruszenie w rozpoznawanej sprawie przepisów postępowania polegało na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), spowodowanym niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Uchybienia te doprowadziły do naruszenia uprawnień procesowych zagwarantowanych przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych. Stosownie do przepisów tego aktu prawnego za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy (§ 1 ust. 1). Pracownik, który nie zgadza się z treścią orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, może wystąpić z wnioskiem o przeprowadzenie ponownego badania przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu zdrowia i opieki społecznej. Wniosek o ponowne badanie składa się za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, która dokonywała ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej (§ 9 ust. 1).

Z przytoczonych przepisów wynika, że na państwowym inspektorze sanitarnym ciąży obowiązek zbadania i wyjaśnienia, czy schorzenie, którym dotknięta jest osoba zgłaszająca do niego podejrzenie o chorobę zawodową, jest istotnie taką chorobą w rozumieniu przepisów rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Wypełnieniu tego obowiązku służy między innymi powinność przeprowadzenia - na wniosek zainteresowanego - badania kontrolnego, gdy orzeczenie lekarskie wyłączyło u niego schorzenie o charakterze zawodowym.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Ł. nie dopełnił powyższych obowiązków. Mimo zastrzeżeń podnoszonych przez skarżącą w stosunku do orzeczenia wydanego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. nie zlecił przeprowadzenia ponownego badania skarżącej przez inną uprawnioną w tym zakresie jednostkę organizacyjną.

Z akt sprawy wynika, iż w orzeczeniu lekarskim WOMP w Ł. z dnia [...] skarżąca pouczona została o treści § 9 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i możliwości złożenia wniosku o ponowne badanie przez właściwy instytut naukowo-badawczy resortu służby zdrowia i opieki społecznej. Należy zaznaczyć, iż w przepisach rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r. nie został określony żaden termin do złożenia wniosku o ponowne badanie, co oznacza, iż może on zostać złożony do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpoznania choroby zawodowej. Bezspornym jest, iż do dnia wydania decyzji przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w T. skarżąca nie złożyła wniosku o przeprowadzenie ponownego badania, jednak z treści odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] wyraźnie wynika, iż skarżąca nie zgadza się z wydaną opinią lekarską i domaga się przeprowadzenia ponownego badania w Instytucie Medycyny Pracy w S.. Fakt, iż skarżąca zawarła żądanie o ponowne przeprowadzenie badania w odwołaniu skierowanym do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., a nie w oddzielnym wniosku złożonym za pośrednictwem jednostki organizacyjnej, która dokonała ustaleń w sprawie rozpoznania choroby zawodowej, nie zwalniał, zdaniem Sądu, organu od obowiązku przesłania tego żądania do właściwej jednostki medycznej. W przypadku, gdy organ II instancji miał wątpliwość, co do intencji skarżącej, powinien był, mając na uwadze treść art. 9 k.p.a., zapytać skarżącą czy jest to wniosek o ponowne badanie lekarskie i pouczyć ją o konieczności skierowania tego wniosku do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł.. Z treści pouczenia zawartego w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] nie wynika bowiem wprost, iż wniosek o ponowne badanie składa się za pośrednictwem Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł., zacytowane zostało jedynie dosłowne brzmienie § 9 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, bez wskazania nazwy i adresu konkretnej placówki medycznej.

Należy również zaznaczyć, iż pouczenie o możliwości złożenia wniosku o przeprowadzenie ponownego badania nie zostało w ogóle zawarte w orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Ł. nr [...] z dnia [...], będącym uzupełnieniem orzeczenia lekarskiego z dnia [...] w zakresie wpływu na stan zdrowia skarżącej siarkowodoru, występującego w jej środowisku pracy. Skoro, Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy dokonuje uzupełnienia swojej opinii w dodatkowym, nie ujętym w uprzednio wydanej opinii zakresie, skarżącej powinno również przysługiwać prawo do odwołania się od takiej opinii lekarskiej. Brak pouczenia w tym zakresie skarżącej spowodował pozbawienie strony przysługujących jej uprawnień. Z akt sprawy nie wynika także, czy dodatkowa opinia lekarska z dnia [...] w ogóle została skarżącej doręczona. Brak jest bowiem w zgromadzonych przez organ dokumentach dowodu potwierdzającego fakt doręczenia S. G. tej opinii. Z treści orzeczenia z dnia [...], skierowanego do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Ł., nie wynika nawet, czy skarżąca powinna otrzymać egzemplarz tej opinii. Na rozprawie w dniu 31 maja 2006r. S. G. nie potrafiła powiedzieć, czy otrzymała uzupełnienie opinii lekarskiej z dnia [...] Brak doręczenia skarżącej uzupełnienia opinii lekarskiej stanowi naruszenie § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983r.

Ponadto, w ocenie Sądu, obowiązek załączenia do akt sprawy dodatkowej opinii Instytutu Medycyny Pracy wynikał z zaleceń zawartych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 maja 2004r. (sygn. akt 3II SA/Łd 1472/02). W wyroku tym Sąd wskazał, iż organy administracji nie przeprowadziły w przedmiotowej sprawie wyczerpującego postępowania wyjaśniającego oraz nie uzupełniły podjętego stanowiska w sposób przekonywujący. Wskazał, iż organy winny wystąpić do placówek medycznych, które przeprowadzały badania o uzupełnienie opinii poprzez wyczerpujące uzasadnienie i odniesienie się do stanowiska skarżącej w kwestii podnoszonych przez nią zarzutów. Sąd zlecił więc uzupełnienie obydwu opinii lekarskich wydanych w sprawie. Nie zastosowanie się do zaleceń Sądu, który uprzednio orzekał w sprawie, narusza art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie nie zostały również wykonane zalecenia zawarte w uzasadnieniu wyroku Sądu z dnia 17 maja 2004r., w przedmiocie stwierdzonego u skarżącej obustronnego odbiorczego ubytku słuchu niewielkiego stopnia. Również w tym zakresie Sąd zalecił uzupełnić opinie lekarskie i uzasadnienia decyzji organów o kwestie narażenia na hałas i związku hałasu występującego w środowisku pracy skarżącej na stwierdzony u skarżącej ubytek słuchu. Opinia lekarska z dnia [...], na którą powołuję się organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zawiera jedynie stwierdzenie, iż skarżąca podczas pracy narażona była na hałas nie przekraczający dopuszczalnej normy, a wielkość rozpoznanego ubytku słuchu nie spełnia kryteriów upoważniających do przyjęcia jego zawodowej etiologii. Uszkodzenie słuchu wywołane działaniem hałasu zostało zamieszczone przez ustawodawcę w pkt 15 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych i brak jest w tym akcie prawnym przesłanek, umożliwiających odmowę stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią uszkodzenia słuchu z uwagi na wielkość rozpoznanego ubytku słuchu lub też występowanie w środowisku pracy hałasu nie przekraczającego dopuszczalnych norm. W orzecznictwie sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego wielokrotnie podkreślano, iż brak jest podstaw prawnych do wyłączenia z pojęcia choroby zawodowej uszkodzenia słuchu jedynie ze względu na stopień stwierdzonego uszkodzenia, jeżeli wykazano, że uszkodzenie to zostało spowodowane hałasem w miejscu pracy oraz, że powyższe rozporządzenie nie wyklucza możliwości powstania uszkodzenia słuchu w warunkach nieprzekraczających dopuszczalnych norm natężenia hałasu. Istotne znaczenie dla powstania choroby w związku z warunkami pracy ma także osobnicza wrażliwość pracownika na czynniki szkodliwe występujące w pracy (m.in. wyrok SN z dnia 14 marca 2002r. w sprawie o sygn. akt III RN 78/01, Pr. Pracy 2003/3/31, wyrok NSA z dnia 17 lipca 2001r. w sprawie o sygn. akt I SA 2244/00, Lex 53801, wyrok NSA z dnia 22 marca 2001r. w sprawie o sygn. akt I SA 1389/00, Lex 77664, wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 1998r. w sprawie o sygnaturze akt I SA 2074/97, Lex 45828)

Sąd oddalił wniosek skarżącej o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłych sądowych z dziedziny medycyny pracy, gdyż zgodnie z art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Powyższe oznacza, iż podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest w zasadzie cały materiał faktyczny i dowodowy sprawy, zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Przed sądem administracyjnym możliwe jest jedynie uzupełniające postępowanie dowodowe, ograniczone do możliwości przeprowadzenia dowodu z dokumentu. Przeprowadzenie tego postępowania z innych środków dowodowych jest niedopuszczalne.

Wobec nieprzedstawienia przez skarżącą żadnych dowodów potwierdzających fakt, iż organy przyjęły nieprawdziwe dane o przebiegu jej pracy zawodowej, a zwłaszcza narażeniu na substancje chemiczne, zarzut w tym względzie należy uznać za bezpodstawny.

Z podanych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Uwzględniając treść art. 152 cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym, w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, Sąd stwierdza, iż z uwagi na brak przymiotu wykonalności zaskarżonej decyzji, orzekanie w tej kwestii jest bezprzedmiotowe.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy postępowanie powinno zostać uzupełnione o dodatkową opinię lekarską właściwej jednostki orzeczniczej II stopnia, uwzględniającą wszystkie zalecenie Sądu, zawarte w wyroku z dnia 17 maja 2004r.