Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1281/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Cezary Pryca asesor WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant Emilia Rutkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi S. P. i A. P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r., nr [...] orzekającej o waloryzacji odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt o pow. [...] m2 z działki nr [...] położonej w K. b.gm.kat. Z. obręb [...] obj. Kw [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., nr [...].

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zarządzeniem nr [...] Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] maja 1975 r. w sprawie ustalenia terenu budownictwa jednorodzinnego na osiedlu [...] i jego podziału na działki budowlane, nieruchomość oznaczona nr [...], o pow. [...] m2, obr. [...], obj. Kw [...], stanowiąca współwłasność A. P. i S. P. została włączona do terenu osiedla [...] i uległa podziałowi. W wyniku podziału powstały działki: nr [...] o pow. [...] m2 przeznaczona na poszerzenie ul. [...], działka nr [...] o pow. [...] m2, którą na własność otrzymał A. P., działka nr [...] będąca drogą wewnątrzosiedlową oraz działki nr [...], [...], [...], [...], i [...], które zostały oddane w użytkowanie wieczyste osobom trzecim na dopełnienie powierzchni ich własnych działek budowlanych. Dodatkowo S. P. otrzymał zamiennie na własność działkę budowlaną nr [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...] na osiedlu [...]. Ze względu na fakt, że powierzchnia gruntu stanowiącego pierwotnie własność A. P. i S. P., włączonego do osiedla [...] była większa o [...] m2 niż powierzchnia działek zamiennych nadanych byłym właścicielom, Naczelnik Dzielnicy [...] decyzją z dnia [...] września 1980 r., nr [...] ustalił dla byłych właścicieli wyrównanie pieniężne w kwocie po [...] zł na rzecz każdego z poprzednich właścicieli za powierzchnię gruntu [...] m2.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w K., po rozpatrzeniu wniosku A. P. i S. P., odmówił zwrotu działek nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej pow. [...] m2, położonych w obr. [...]. Przyjął bowiem, że nie można działek tych uznać za zbędne na cele budownictwa mieszkalnego jednorodzinnego.

Następnie Kierownik Urzędu Rejonowego w K., rozpoznawszy wniosek A. P. i S. P. o ustalenie i wypłacenie odszkodowania wg. cen wolnorynkowych za przejęty grunt o pow. [...] m2, decyzją z dnia [...] lipca 1995 r., nr [...] orzekł o rewaloryzacji odszkodowania ustalonego poprzednią decyzją Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] września 1980 r. Rezultatem rewaloryzacji było określenie odszkodowania na kwotę [...] zł w miejsce ustalonego poprzednio odszkodowania w wysokości [...] starych złotych.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1995 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania byłych właścicieli przejętej nieruchomości, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 czerwca 1997 r., sygn. akt II SA/Kr 1850/96 oddalił skargę wniesioną przez A. P. i S. P. na powyższą decyzję Wojewody [...].

Wnioskiem z dnia 28 stycznia 1998 r. pełnomocnik A. i S. P. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 r.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1999 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 r.

Rozpoznawszy odwołanie od powyższej decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 w części dotyczącej ustalonego odszkodowania.

Pismem z dnia [...] lipca 2003 r. pełnomocnik A. i S. P. wniósł o stwierdzenie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r., nr [...] orzekającej o rewaloryzacji odszkodowania ustalonego decyzją Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że skoro Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] listopada 2000 r., nr [...] stwierdził nieważność decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 w części dotyczącej ustalonego odszkodowania z tytułu przejęcia na rzecz Skarbu Państwa części działki nr [...] położonej w K. b.gm.kat. Z. obręb [...] obj. Kw [...], to również wadą nieważności dotknięta jest decyzja Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r., którą zrewaloryzowano odszkodowanie ustalone ww. decyzją z dnia [...] września 1980 r. i która została wyeliminowana z obrotu prawnego na skutek nieważności.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r., nr [...] orzekającej o rewaloryzacji odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt o pow. [...] m2 z działki nr [...] położonej w K. b.gm.kat. Z. obręb [...] i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., nr [...].

Rozpoznawszy wniosek pełnomocnika A. i S. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją, Minister Infrastruktury kolejną decyzją z dnia [...] lipca 2004 r., nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem punktem odniesienia dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156 – 158 k.p.a., jest stan rzeczy z chwili wydania tej decyzji. Nie jest więc uprawnione wnioskowanie o kwalifikowanej wadliwości decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r. i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody K. z dnia [...] września 1995 r. z tego powodu, że opierały się one na innej decyzji, którą uchylono dopiero decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2000 r. Jest to sytuacja, którą można rozwiązać we właściwym dla niej trybie wznowienia postępowania. Stosownie bowiem do art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądowe, które zostało następnie uchylone lub zmienione, natomiast stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie nie uzasadnia stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł pełnomocnik S. P. i A. P. domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że nie występuje określona tym przepisem kwalifikowana wadliwość decyzji o waloryzacji odszkodowania w przypadku gdy stwierdzona została nieważność decyzji, na podstawie której przyznano odszkodowanie stanowiące przedmiot waloryzacji oraz błędną wykładnie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, że ma on zastosowanie w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji, w oparciu o którą wydana została inna decyzja, przy równoczesnym błędnym nadaniu decyzji o stwierdzeniu nieważności charakteru decyzji uchylającej lub zmieniającej określoną decyzję.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację podaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Kontrola jego sprowadza się do zbadania, czy organ administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia.

Zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Minister Infrastruktury w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zasadnie podniósł, iż nie jest uprawnione wnioskowanie o stwierdzenie kwalifikowanej wady decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...] lipca 1995 r. orzekającej o waloryzacji odszkodowania za przejęty na rzecz Skarbu Państwa grunt i utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1995 r., z tego powodu, że opierały się one na innej ostatecznej decyzji, która została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w dniu [...] listopada 2000 r. Badając w trybie nadzoru legalność decyzji administracyjnej, pod kątem przepisów art. 156 k.p.a., organ jest obowiązany przyjąć stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania tej decyzji. W dacie wydania decyzji waloryzującej odszkodowanie istniała ostateczna decyzja orzekająca o odszkodowaniu za przejęty grunt. Natomiast stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Dzielnicy [...] z dnia [...] września 1980 w części dotyczącej ustalonego odszkodowania, wywiera bezpośredni wpływ na decyzję waloryzującą odszkodowanie i musi prowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych. Wzruszenie decyzji organu administracji nie wywołuje skutku automatycznie, a daje podstawę do ponownego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. w trybie wznowienia postępowania, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Powyższy pogląd jest zgodny z doktryną i orzecznictwem sądów administracyjnych ukształtowanym na podstawie wyroku Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r., III ARN21/96 (OSN 1997, Nr 3, poz. 32). W uzasadnieniu tego wyroku Sąd Najwyższy podkreślił, że: "Stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą została wydana decyzja w innej sprawie, stanowi podstawę wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 8 KPA), nie uzasadnia natomiast stwierdzenia nieważności tej drugiej decyzji."

Mając powyższe na uwadze Sąd, z mocy przepisu art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.