Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 282/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2017-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji i umorzono postępowanie w sprawie
Powołane przepisy: article: art. 92, art. 93 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 33 par 1 pkt 1, art. 59 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 599
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity
article: art. 2 par 2, art. 3 pkt 8
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 6, art. 107 par 3, art. 7 w zw. z art. 77 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.a, art. 145 par 3, art. 200 w zwz. z art. 205 par 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2017 r. sprawy ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 1 lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia 16 grudnia 2016 r. nr [...]; II. umarza postępowanie w sprawie; III. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego P. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. zaskarżonym postanowieniem z dnia

[...] r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w Szczecinie z dnia [...] r. znak [...] uznające za nieuzasadniony zarzut zgłoszony przez P. Sz. dotyczący prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego o numerze [...] wystawionego w dniu [...] r. przez [...] Inspektora Transportu Drogowego w [...].

Zasadnicze ustalenia faktyczne sprawy przedstawiają się następująco:

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w Sz. (organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec P. Sz. (dalej zwanego "zobowiązanym" lub "skarżącym") na podstawie tytułu wykonawczego numer [...] wystawionego w dniu [...] r. przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w [...] dalej zwanego "wierzycielem"). Egzekwowana należność stanowiła karę pieniężną nałożoną decyzją administracyjną z dnia [...] r. numer [...].

W piśmie z dnia 17 maja 2016 r. zobowiązany wniósł o umorzenie egzekucji należności objętej ww. tytułem wykonawczym z uwagi na upływ terminu

przedawnienia.

Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny w piśmie z dnia [...] r. znak: [...] zwrócił się do wierzyciela z wnioskiem o udzielenie informacji czy zaległość objęta ww. tytułem wykonawczym nie uległa przedawnieniu i czy jest wymagalna. W piśmie z dnia 1 marca 2016 r. wierzyciel stwierdził, że egzekwowana należność jest wymagalna. Wyjaśnił, że zobowiązania z tytułu kar pieniężnych nakładanych na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874 ze zm. - zwanej dalej: "u.t.d.") nie przedawniają się. Zdaniem wierzyciela świadczył o tym zapis art. 93 ust. 7 u.t.d., który stanowił, że do tych kar nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Z 2015 r., poz. 613 ze zm., zwanej dalej: "o.p."). Tym samym według stanowiska wierzyciela nie mają również do nich zastosowania przepisy prawa dotyczące przedawnienia zobowiązań publicznoprawnych, znajdujące się w O.p.

Postanowieniem z dnia [...] r., znak [...] organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Na postanowienie to zobowiązany w dniu [...] r. złożył zażalenie. Po rozpoznaniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. (dalej zwany też "organem II instancji") postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W toku postępowania zobowiązany potwierdził bowiem, że jego intencją w zażaleniu z dnia [...] r. było zgłoszenie zarzutu na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2016 roku, poz. 599 ze zm., zwanej dalej: "u.p.e.a.").

Wobec powyższego organ egzekucyjny w piśmie z dnia 8 września 2016 r zwrócił się do wierzyciela o zajęcie stanowiska w sprawie zarzutu zgłoszonego przez zobowiązanego.

Postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...] wierzyciel uznał zarzut zobowiązanego za nieuzasadniony. Wierzyciel w piśmie z dnia [...] r., znak: [...] poinformował zobowiązanego i organ egzekucyjny o przekazaniu zażalenia zobowiązanego na postanowienie w sprawie zarzutu do Głównego Inspektora Transportu Drogowego. W dniu 2 grudnia 2016 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło ostateczne postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., znak: [...] utrzymujące w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] r.

Główny Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że w analizowanym czasie nie było podstaw do przyjęcia możliwości przedawnienia spornego zobowiązania z uwagi na upływ terminów wskazanych w przepisach o.p., bowiem kary pieniężne wymierzone na podstawie art. 92 u.t.d. nie są niepodatkowymi należnościami budżetowymi w rozumieniu art. 2 § 2 i art. 3 pkt 8 o.p. Stanowią wprawdzie dochód budżetu państwa, nie są jednak należnościami wynikającymi ze stosunków publicznoprawnych nakazujących określonym podmiotom świadczenia pieniężne na rzecz państwa. Uznał zatem, że do kary pieniężnej nie mają zastosowania regulacje dotyczące przedawnienia zobowiązań, uregulowane przepisami o.p. Wobec powyższego, organ egzekucyjny na podstawie stanowiska wierzyciela, postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...] uznał za nieuzasadniony zarzut wniesiony w piśmie z dnia 17 maja 2016 r.

Zobowiązany wniósł zażalenie na ww. postanowienie. W zażaleniu rozszerzył argumentację dotyczącą kwestii przedawnienia, a także podniósł zarzut niedopuszczalności egzekucji.

Organ II instancji postanowieniem z dnia [...] r. znak: [...], wyjaśniając, że jest z mocy art. 34 § 1 u.p.e.a. związany stanowiskiem wierzyciela, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Mimo tego, na marginesie organ ten podzielił pogląd, że do kar wymienionych na podstawie art. 93 u.t.d. będą miały zastosowanie przepisy o.p., a więc także przepisy dotyczące przedawnienia. Odnosząc się do zarzutu niedopuszczalności egzekucji z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. organ podkreślił, że został on sformułowany dopiero na etapie postępowania zażaleniowego, tym samym nie mógł być przedmiotem rozpoznania merytorycznego.

Na powyższe postanowienie organu II instancji z dnia [...] r. zobowiązany złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zwrot poniesionych przez stronę kosztów postępowania i obciążenia nimi organu.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego poprzez wadliwe zastosowanie przepisów u.t.d.;

2) naruszenie art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; zwanej dalej "K.p.a.") poprzez oparcie postanowienia na przepisach, które nie obowiązywały w spornym okresie, którego dotyczył tytuł egzekucyjny;

3) naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. poprzez oparcie decyzji tylko na części materiału dowodowego, co miało znaczący wpływ na wadliwości skarżonego rozstrzygnięcia;

4) naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 §1 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku należytego wyjaśnienia sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o uznanie skargi za zasadną.

Organ podkreślił, że elementem procedury związanej z rozpatrzeniem zarzutów jest uzyskanie przez organ egzekucyjny wypowiedzi wierzyciela. Wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] r. wierzyciel uznał za niezasadny zarzut przedawnienia kary, a uzasadniając swoje stanowisko wierzyciel wskazał na stosowane przepisy i stwierdził, że ww. kara nie podlega przedawnieniu. Postanowienie to jest ostateczne, gdyż Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał je w mocy. Zarówno organ egzekucyjny, jaki organ sprawujący nad nim nadzór związani byli stanowiskiem wierzyciela.

Nadto organ wskazał, że istota sprawy sprowadzała się do rozstrzygnięcia kwestii przedawnienia zaległości z tytułu kar w transporcie drogowym.

Organ II instancji mimo wydanego rozstrzygnięcia, w odpowiedzi na skargę uznał, że do kar wymierzonych na podstawie art. 93 u.t.d. (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2010 r.) będą miały zastosowanie przepisy O.p., a więc także przepisy dotyczące przedawnienia. Organ wskazał, że jego ocena jest tożsama z oceną skarżącego, co uzasadnia uznanie skargi za zasadną, jednak z uwagi na związanie stanowiskiem wierzyciela nie mógł zastosować art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej: "p.p.s.a.").

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym decyzji administracyjnych, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Podstawowym celem i efektem kontroli sądowej jest więc eliminowanie z obrotu aktów i czynności organów administracji publicznych niezgodnych z prawem i przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie orzeczenia odpowiedniej treści.

Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonego aktu następuje bowiem – m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie zasadniczą kwestią sporną było to czy egzekwowane zobowiązanie co do zasady podlegało przedawnieniu, a w efekcie czy doszło do przedawnienia egzekwowanego zobowiązania czy też nie. W pierwszym jednak rzędzie organ egzekucyjny, a także organ odwoławczy wskazywały na wynikającą z art. 34 § 1 u.p.e.a. okoliczność związania stanowiskiem wierzyciela, który wyraził pogląd, że egzekwowane zobowiązanie nie ulegało przedawnieniu.

Mając na uwadze powyższe Sąd po pierwsze musi rozstrzygnąć kwestię, czy owo związanie organów stanowiskiem wierzyciela wynikające z art. 34 § 1 u.p.e.a. wyklucza w ogóle kontrolę jego prawidłowości przez sąd administracyjny. Zdaniem Sądu kontrola ta jest możliwa i konieczna.

Zauważyć należy tu co prawda, iż powyższe stanowisko wierzyciela zostało wyrażone w formie postanowienia na które stronie nie służyła skarga do sądu administracyjnego, albowiem z dniem 15 sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone z bezpośredniej kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia artykułu 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym przed 15 sierpnia 2015 r., sądy administracyjne były uprawnione do orzekania w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Kognicja sądów w zakresie tych dwóch kategorii orzeczeń nie była ograniczona przedmiotowo. 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), którą zmieniono między innymi treść art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, których przedmiotem jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.

Tu Sąd musi podkreślić, że wobec tego, iż w nowym stanie prawnym organy egzekucyjne rozpoznając zarzuty egzekucyjne nadal były związane stanowiskiem wierzyciela, Sąd rozpatrujący skargę winien objąć kontrolą również powielone przez organy egzekucyjne stanowisko wierzyciela. Powyższe wynika choćby z uzasadnienia projektu zmian do p.p.s.a. – w szczególności zmian do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. – obowiązujących od 15 sierpnia 2015 r.

Z uzasadnienia tego jednoznaczne wynika, że wymienione w tym przepisie, jako będące przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, postanowienia wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela mają charakter incydentalny. W tych przypadkach w pełni skuteczna ochrona praw jednostki jest zapewniona przez możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć wydanych w sprawie głównej (postanowień organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów). Warto wskazać, że analogiczne stanowisko wyrażały również inne sądy administracyjne (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.02.2017 r. sygn. akt III SA/Wa 3438/16 ).

Mając powyższe na uwadze, Sąd zauważa iż stanowisko wierzyciela co do kwestii przedawnienia egzekwowanego zobowiązania - którym to stanowiskiem Sąd w przeciwieństwie do organów egzekucyjnych nie jest związany i które w myśl wyżej wyrażonych poglądów zobowiązany jest skontrolować rozpoznając skargę na postanowienie w sprawie zarzutów egzekucyjnych – jest stanowiskiem nieprawidłowym.

W skarżonym postanowieniu organ odwoławczy wyjaśniając, iż jest związany stanowiskiem wierzyciela uznał zgłoszony przez skarżącego zarzut egzekucyjny oparty na regulacji art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niezasadny, stwierdzając, iż nałożona na gruncie u.t.d. kara pieniężna nie przedawnia się.

Podstaw takiego twierdzenia organ (a w istocie wierzyciel cytowany przez organ) wywodził z charakteru egzekwowanej należności, która jego zdaniem jest administracyjną karą pieniężną nakładaną w związku z naruszeniem przepisów prawa publicznego, co uniemożliwia jej kwalifikację jako niepodatkowej należności budżetowej, w rozumieniu art. 2 § 2 i art. 3 pkt 8 O.p. Jak wskazał organ, wierzyciel w zajętym stanowisku podkreślił, że w stosunku do kar pieniężnych, o których mowa w art. 92 ust. 1 u.t.d. ustawodawca w samej ustawie nie przewidział regulacji dotyczących przedawnienia zobowiązań wynikających z nałożonych kar pieniężnych, zaś zgodnie z art. 93 ust. 7 u.t.d. do kar pieniężnych nakładanych na podstawie u.t.d. nie stosuje się przepisów O.p.

W ocenie Sądu wskazane powyżej powody nieuwzględnienia zasadności zarzutu egzekucyjnego opartego na regulacji art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., a mianowicie przedawnienia dochodzonej należności w stanie faktycznym będącym podstawą rozstrzygania sprawy, są błędne.

Rozważania dotyczące oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego należy poprzedzić stwierdzeniem, że w ramach rozpoznawania zarzutów egzekucyjnych złożonych przez skarżącego, należało wziąć pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie powstania należności dochodzonej w drodze egzekucji administracyjnej, czyli na moment wydania decyzji administracyjnej z dnia [...] r. numer [...], na mocy której doszło do nałożenia, na podstawie art. 93 u.t.d. kary pieniężnej w wysokości [...] zł,.

Zastrzeżenie to jest o tyle istotne, że dopiero ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 225, poz. 1466) wprowadzono przepis art. 93 ust. 11 u.t.d. (obecnie ust. 7), w myśl którego do kar, o których mowa w ust. 10 tego przepisu, nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). Kolejna nowelizacja art. 93 dokonana ustawą z dnia 16 września 2011 r., zmieniła tylko jego redakcję i nr porządkowy z ust 11 na ust 7.

Niewątpliwie zatem w dacie, w której doszło do powstania należności dochodzonej obecnie w postępowaniu egzekucyjnym, brak było przepisu wyłączającego wprost stosowanie regulacji O.p., w tym również jej rozdziału 8 działu III zatytułowanego "Przedawnienie".

Również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego jednoznacznie wypowiedziało się, że skoro dawna ustawa nie unormowała w tamtym czasie tych zagadnień, zastosowanie miały przepisy działu III O.p., gdyż określają tryb rozliczeń takich należności, a ustawa w art. 94 ust. 1 kary te zaliczyła do dochodów budżetu państwa. W pkt 5 tego przepisu przewidziano zwrot tej kary w przypadku uchylenia albo stwierdzenia nieważności decyzji, a także uwzględnienia skargi przez sąd administracyjny (por. wyroki NSA: z dnia 13 marca 2013 r., II GSK 2433/11, z dnia 12 września 2012, sygn. akt II GSK 1126/1, z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1020/10, z dnia 28 lutego 2007 r., sygn.. akt II GSK 223/06, z dnia 12 września 2012, z dnia 29 września 2009 r., sygn. akt II GSK 1071/08, postanowienie NSA z dnia 9 września 2008 r. II GW 4/08, WSA: w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 października 2010 r., sygn. akt II SA/Go 570/10, w Warszawie wyrok z dnia 21 maja 2013 r., V SA/Wa 9/13, z dnia 21 stycznia 2011 r., VI SA/Wa 212/10, w Gliwicach z dnia 19 października 2009 r., sygn. akt II SA/Gl 22/09 – wszystkie te jak i poprzednie oraz następne przywoływane przez Sąd orzeczenia dostępne w bazie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie organ II instancji (wskazując na związanie stanowiskiem wierzyciela) uznał, że należność z tytułu kary orzeczonej w stosunku do skarżącego nie ulega przedawnieniu, ponieważ kara taka nie stanowi niepodatkowej należności budżetu państwa, co w konsekwencji prowadziło do stwierdzenia braku podstaw zastosowania art. 2 § 2 i art. 3 pkt 8 O.p. Wynikało to z oceny, że przepisy szczególne zawarte w rozdziale XI u.t.d. regulują kompleksowo wszystkie sprawy wynikające z należności określonych w art. 92 u.t.d.

Powyższego poglądu, na co zwrócono już uwagę we wskazanym powyżej orzecznictwie sądów administracyjnych, Sąd nie może podzielić. Skoro bowiem ustawą z dnia 29 października 2010 r. dokonano licznych zmian w zakresie kar pieniężnych, to już ta okoliczność przemawia za tym, że w uprzednio obwiązującej ustawie brakowało kompleksowej regulacji tego zagadnienia. Przy istniejącej w dacie nałożenia na skarżącego kary pieniężnej regulacji określonej art. 94 ust. 1 u.t.d. - zgodnie z którą kary pieniężne stanowią dochód budżetu państwa - istniały pełne podstawy, aby sięgnąć do regulacji określonej w art. 2 § 2 O.p., a więc niepodatkowych należności budżetu państwa. W art. 3 pkt 8 O.p. określono co należy rozumieć przez niepodatkowe należności budżetowe. Zaliczono do nich niebędące podatkami i opłatami należności stanowiące dochód budżetu państwa lub budżetu jednostki samorządu terytorialnego, wynikające ze stosunków publicznoprawnych.

Należy przy tym zauważyć, iż przepis art. 2 § 1 pkt 1 i § 2 O.p. nakazał też stosowanie przepisów O.p. o ile odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Dotyczy to niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalenia lub określenia upoważnione są inne niż wymienione w § 1 pkt 1 O.p organy podatkowe.

Biorąc dodatkowo pod uwagę argumentację, jaką posłużył się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 31 marca 2008 r. sygnatura SK 75/06 (publ. OTK-A 2008/2/30) brak jest też podstaw do przypisywania karze pieniężnej na gruncie u.t.d. charakteru sankcji wynikającej z normy prawa karnego, ani też normy o charakterze mieszanym - pomiędzy prawem administracyjnym i karnym.

W takim stanie rzeczy za nietrafne należało uznać stanowisko, iż kara w transporcie drogowym, nałożona przed wejściem w życie przepis art. 93 ust. 11 u.t.d. (obecnie art. 93 ust. 7 u.t.d.) nie przedawnia się.

Warto wskazać, iż pogląd powyższy licznie wyrażały sądy administracyjne, m.in. WSA w Opolu w wyroku z dnia 28 stycznia 2015 r., a podzielił go oddalając skargę kasacyjną na ten wyrok NSA, w wyroku z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt II GSK 1058/15.

NSA w przywołanym wyżej wyroku z dnia 24.11.2016 r. wskazał, że "Zarówno przedstawiciele doktryny, jak i orzecznictwo organów ochrony prawnej klasyfikuje administracyjne kary pieniężne jako niepodatkowe daniny publiczne (por. J. Gumińska – Pawlic, (w) System prawa finansowego, Tom III, Prawo daniowe, pod red. L. Etela, Warszawa 2010, Wolters Kluwer, str. 863, wyrok NSA z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1126/11, wyrok NSA z dnia 31 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2433/11). Jako niepodatkowe należności budżetowe uznawane są także, posiadające tożsamy charakter prawny z omawianą karą, administracyjne kary pieniężne nakładane na podstawie ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (por. R. Molski (w) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, komentarz pod red. T. Skocznego, Warszawa, C.H. Beck 2009, str. 1717; A. Stawicki (w) Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów, komentarz pod red. A. Stawickiego, E. Stawickiego, Warszawa 2011, Wolters Kluwer, str. 1284). Zaliczając administracyjne kary pieniężne do kategorii niepodatkowych danin publicznych należy wskazać, że do tej kategorii danin znajdują zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej (...). Należy więc uznać, że kary pieniężne są należnościami wynikającymi ze stosunków publicznoprawnych i znajdują zastosowanie przepisy Ordynacji podatkowej (por. w tym zakresie wyrok NSA z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1126/11)."

NSA stwierdził też, iż "(...) brak kompleksowych rozwiązań prawnych w akcie normatywnym (w niniejszej sprawie przejawiający się brakiem unormowania instytucji przedawnienia kar pieniężnych w ustawie o transporcie drogowym) nie oznacza, iż do instytucji prawnej, biorąc pod uwagę m.in. przynależność tej instytucji do określonej gałęzi prawa, nie można stosować innych ustaw, należących do określonej kategorii spraw rozpoznawanych przez organy administracji publicznej. Uznanie charakteru prawnego administracyjnych kar pieniężnych jako niepodatkowych należności budżetowych wywołuje – wobec braku odmiennych regulacji - określone konsekwencje normatywne, polegające na obowiązku zastosowania przepisów Ordynacji podatkowej. Podkreślić należy, że żaden z przepisów ustawy o transporcie drogowym obowiązujący w dniu wydania decyzji o nałożeniu kary pieniężnej nie wyłączał możliwości stosowania przepisów działu III Ordynacji podatkowej do kar pieniężnych nakładanych w postępowaniu administracyjnym prowadzonym na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Problematyka ta była wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa organów ochrony prawnej. Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że kara pieniężna, jako niepodatkowa należność budżetowa, spełnia warunki określone w art. 2 § 2 Ordynacji podatkowej, stwierdził, że w sytuacji gdy dawna ustawa (tj. sprzed nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, dokonanej na podstawie ustawy z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym i zmianie innych ustaw) nie normowała tych zagadnień, zastosowanie miały przepisy działu III Ordynacji podatkowej, gdyż przepisy te określają tryb rozliczeń takich należności, a ustawa o transporcie drogowym - w art. 94 ust. 1 - kary te zaliczyła do dochodów budżetu państwa (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 1071/08, wyrok NSA z dnia 12 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1126/11)."

Analogiczny pogląd wyrażono w wyroku NSA z dnia 5 lipca 2016 r. sygn. akt II GSK 2519/14.

Powyższe poglądy Sąd rozpoznający sprawę w pełni podziela.

Jednocześnie w powyższym stanie rzeczy Sąd uznał, iż w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania. Sąd zauważa, że egzekwowana należność powstała w dniu 19 lutego 2004 r. Termin przedawnienia zobowiązania w myśl przepisów art. 70 O.p. to lat 5 licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku (zobowiązania). Upływał on zatem w niniejszej sprawie z dniem 31 grudnia 2009 roku. Tymczasem upomnienie w którym zagrożono zobowiązanemu wszczęciem postępowania egzekucyjnego doręczono mu w dniu 9 marca 2010 r. zaś tytuł wykonawczy wystawiono dopiero w dniu 7 marca 2012 r. W piśmie z kolei z dnia 16 lutego 2016 r. organ egzekucyjny poinformował wierzyciela, że w sprawie nie zastosowano środka egzekucyjnego. Tymczasem art. 70 § 4 O.p. stanowi, iż bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Z akt sprawy nie wynika zatem aby w sprawie miało miejsce zawieszenie bądź przerwanie biegu terminu przedawnienia skutkujące tym, iż do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, co nastąpiło po ponad 12 latach od wydania decyzji nie nastąpiło przedawnienie egzekwowanej należności.

Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Przepis ten, co podkreśla się też w literaturze dotyczy sytuacji w której nastąpiło przedawnienie zobowiązania ( por. Piotr Pietrasz, Komentarz do art.59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ppkt 3.3.7 wyd. LEX 2014, opublikowany w systemie informacji prawnej LEX).

Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. przypadku, o którym mowa w 145 § 1 pkt 1 i 2, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Taka zaś sytuacja, wobec przedawnienia egzekwowanego zobowiązania wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, co skutkowało koniecznością umorzenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego przez Sąd. Wskazać trzeba bowiem, że postępowanie egzekucyjne w administracji jest rodzajem postępowania administracyjnego.

Dlatego mając powyższą argumentację na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 145 § 3 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu I instancji oraz umorzył postępowanie egzekucyjne.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądzając je na rzecz skarżącego od organu – Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Sz. Organem tym, który wydał zaskarżony akt pierwotnie był Dyrektor Izby Skarbowej w Sz, jednak wskazać należy, że z mocy art. 206 ust. 4 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948) w niniejszym postępowaniu, prawa i obowiązki strony którą był Dyrektor Izby Skarbowej w Sz. przejął z dniem 1 marca 2017 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Sz. Tak też więc należało oznaczyć prawidłowo organ będący stroną postępowania.