Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 812/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: ART. 7 UST. 1 I 2, ART. 18
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia NSA Janusz Nowacki Protokolant: Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 812/11

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł., działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. Urz. UE z 31 stycznia 2009 r. Nr L 030, art. 24 ust. 1 lit. c, art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1, art. 68 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. (WE) z 30 kwietnia 2004 r., Nr L 141, str. 18-58, ze zm., art. 86 akapit 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE z 2 grudnia 2009 r., Nr L 316, str. 65), art. 7 ust. 1 i 2, art. 18 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.) art. 4 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 54, poz. 278), § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w B nr [...] z dnia [...] o uchyleniu własnej decyzji z dnia [...] Nr [...] i odmowie przyznania R.K. na rok 2009 płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż R.K. złożył w dniu [...] wniosek o przyznanie płatności na rok 2009, w treści którego ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (grupa upraw JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 34,60 ha, w tym działki rolne wykorzystywane jako trwałe użytki zielone (grupa upraw JPO, TUZ) o łącznej powierzchni 9,51 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej (grupa upraw UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 21,99 ha. W treści wniosku strona ubiegała się również o przyznanie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca). Do wniosku załączony został materiał graficzny, na którym wskazane zostało położenie zadeklarowanych do płatności działek rolnych.

W dniu [...] organ I instancji wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania R. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Decyzja została doręczona w dniu 11 grudnia 2009 roku.

Organ podniósł następnie, iż w dniu 1 października 2010 r. do Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w B. wpłynęło pismo Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w sprawie nieścisłości stwierdzonych w związku z weryfikacją wypełnienia zobowiązania przez beneficjenta Ł. K. (syna strony), objętego działaniem: "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Z pisma tego wynikało, iż działki ewidencyjne nr [...] położone we wsi B., gm. D. oraz działka [...] położona w obrębie Ś gm. P, zgłoszone we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009 przez R. K., zostały przekazane w umowie darowizny zawartej dnia [...] (akt notarialny Rep. A Nr [...]) Ł. K.

Z uwagi na powyższe, w dniu [...] organ I instancji wydał postanowienie nr [...]o wznowieniu z urzędu postępowania w sprawie przyznania R. K. płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2009 i wezwał R. K. i Ł. K. do złożenia wyjaśnień. W aktach sprawy znajduje się protokół z przesłuchania strony oraz protokół z przesłuchania Ł. K. z dnia [...], z których wynika, iż działki ewidencyjne nr [...] położone we wsi B., gm. D. oraz działkę nr [...]położoną we wsi Ś. gm. P., R. K. uprawiał (użytkował) do dnia 17.04.2009 r. Po tym terminie wyżej wymienione działki uprawiał (użytkował) jego syn Ł. K..

Organ podniósł, iż w dniu 21 lutego 2011 roku R. K. stawił się na wezwanie organu I instancji i złożył formularz korekty wniosku, w treści którego zmienił deklarację działek ewidencyjnych nr [...] wskazując, iż powierzchnia gruntów rolnych na wymienionych działkach wynosi 0,00 ha.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, w dniu [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] o uchyleniu własnej decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] i odmowie przyznania R. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009.

Organ wskazał, iż w odwołaniu od powyższej decyzji R. K. podniósł, że składając w dniu [...] do Biura Powiatowego ARiMR w P. wniosek, wpisał całą powierzchnię gospodarstwa rolnego tj. 34,60 ha, mimo przekazania w dniu 17 kwietnia 2009 r. synowi Ł. K. działek rolnych o wielkości 11,05 ha, ponieważ nie zdawał sobie sprawy z następstw takiego błędu. Sądził wtedy, że nie ma różnicy, czy powierzchnię przekazanych gospodarstw wykaże we wniosku na rok 2009 on czy syn. Podkreślił, że syn – Ł. K. nie składał żadnego wniosku na te działki na rok 2009 i nie otrzymał w roku 2009 żadnych dopłat obszarowych i ONW do tych działek.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. stwierdził, że podstawą wykluczenia z płatności działek rolnych położonych na działkach ewidencyjnych nr [...] o łącznej powierzchni 10,86 ha jest fakt nieposiadania przez R. K. tych działek na dzień złożenia wniosku. Ponadto, powierzchnia działek rolnych CC, E, I, II, ŁŁ i MM ustalona została w oparciu o dane zawarte w systemie informacji geograficznej GIS, o którym mowa w art. 17 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009. Organ wskazał, iż łączna powierzchnia wykluczonych w oparciu o pomiary gruntów wyniosła 0,19ha. Podkreślił, iż w związku z wykluczeniem z płatności części powierzchni zgłoszonych we wniosku działek, różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 11,05 ha (34,60 ha - 23,55 ha = 0,54 ha), co stanowi 46,92 % powierzchni stwierdzonej (stwierdzona różnica 11,05 ha x 100 % / pow. stwierdzona 23,55 ha = 46,92 %).

Organ podniósł, iż w myśl art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcja 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 iw tytule IV rozdział 1Oc rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. Zaznaczył, że w rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania administracyjnego wyniosła więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej i dlatego płatność JPO została wnioskodawcy odmówiona. Ponadto, zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi, który spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują płatności uzupełniające. Organ wskazał, iż fakt odmowy przyznania R. K. JPO, skutkuje zatem odmową przyznania uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej.

W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej na rok 2009, organ podniósł, iż powierzchnia zgłoszona przez R. K. we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych wyniosła 21,99 ha, natomiast stwierdzona w toku postępowania administracyjnego 11,33 ha. Różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła zatem 10,66 ha (21,99 ha - 11,33 ha = 10,66 ha), co stanowi 94,09 % powierzchni stwierdzonej (stwierdzona różnica 10,66 ha x 100 % / pow. stwierdzona 11,33 ha = 94,09 %). Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. wskazał, iż w ustalonym stanie faktycznym zastosowanie znajduje wymieniony art. 50 ust. 3 oraz art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (w związku z § 17 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2009 r. Nr 40 poz. 326). Ponieważ różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania administracyjnego wyniosła więcej niż 50 % powierzchni stwierdzonej, płatność UPO została wnioskodawcy odmówiona oraz nałożono sankcję trzyletnią w wysokości 3 799,97 zł, przy czym wysokość sankcji stanowi iloczyn różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną tj. 10,66 ha, oraz stawki płatności UPO w 2009 roku tj. 356,47 zł (10,66 ha x 356,47 zł = 3 799,97 zł).

Organ zaznaczył, iż stronie odmówiono również przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) na rok 2009, gdyż zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: chmielu, roślin przeznaczonych na paszą, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Ze wskazanego przepisu wynika, iż uzyskanie uzupełniających płatności obszarowych, w tym płatności zwierzęcej, jest obwarowane spełnieniem przez rolnika warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej, a zatem ten warunek nie został w niniejszej sprawie spełniony.

Organ odwoławczy dodał ponadto, iż organ I instancji prawidłowo zastosował się do zapisów art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, brak było bowiem podstaw do odstąpienia od zastosowania sankcji wynikających z tego przepisu. Wskazany przepis dopuszcza wprowadzanie zmian we wniosku bez poniesienia konsekwencji w postaci sankcji, ale jednocześnie ustanawia warunek, zgodnie z którym zmiany te muszą zostać zgłoszone przed poinformowaniem rolnika przez organ administracji o nieprawidłowościach we wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Organ podniósł, iż R. K. poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR na piśmie, że zgłoszone we wniosku działki ewidencyjne nr [...] nie są przez niego użytkowane dopiero po tym, jak organ I instancji stwierdził opisaną nieprawidłowość i wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w tym zakresie. W związku z powyższym art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 nie może zostać zastosowany w rozpatrywanej sprawie. Zastosowania nie znajduje również ust. 1 tego przepisu, gdyż złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki postępowania administracyjnego. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ podkreślił, iż nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy podnoszona przez stronę okoliczność wystąpienia klęski spowodowanej niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi oraz pożaru. Okoliczności te nie wykluczają bowiem winy wnioskodawcy, polegającej na zgłoszeniu we wniosku o przyznanie płatności działek, które nie były przez stronę użytkowane.

W świetle powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż postępowanie w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych zostało przeprowadzone przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w sposób prawidłowy, zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W skardze do sądu R. K. wniósł o uchylenie powyższej decyzji i utrzymanie decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] o przyznaniu płatności do gruntów rolnych. Podkreślił, iż decyzja nie uwzględnia argumentów, które podniósł podczas postępowania wyjaśniającego. Wskazał, iż przekazał w dniu 17 kwietnia 2009 roku część gospodarstwa synowi Ł., by mógł on już zacząć samodzielnie prowadzić gospodarstwo rolne. Jednak z synem nadal pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, a całe gospodarstwo rolne traktowane jest jako gospodarstwo rodzinne. Skarżący podkreślił, że częściowo wypełniony, spersonalizowany wniosek o dopłaty otrzymał z Agencji i były już tam umieszone działki przekazane synowi. Sądził zatem, że może podpisać taki wniosek, bo Agencja była o fakcie przekazania działek poinformowana. Ponadto, syn takiego spersonalizowanego wniosku nie otrzymał.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. zważył, co następuje:

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga jest niezasadna.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w np. art. 156 k.p.a.

Jednocześnie, przeprowadzając taką kontrolę, sąd zgodnie z art. 134 § 1 wskazanej ustawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji czy postanowienia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała rozstrzygnięcie strona skarżąca.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie nie narusza przepisów prawa materialnego ani procesowego w stopniu określonym w powołanym wyżej art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Badając legalność zaskarżonej decyzji należało zacząć od zagadnienia prawidłowości zastosowanego trybu wznowienia postępowania. Wskazać należy na wstępie, iż wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 145 § 1 kpa. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym (zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 531-534). Procedowanie w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest przy tym wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 kpa, stąd też zastosowanie instytucji wznowienia postępowania winno odbywać się ze szczególnym uwzględnieniem wszelkich ustawowych gwarancji procesowych przynależnych stronie.

Zakres postępowania wznowieniowego jest węższy aniżeli postępowania zwyczajnego i ogranicza się do badania podstaw wznowienia wskazanych przez wnioskodawcę czy przez organ w wypadkach wszczęcia postępowania z urzędu.

W niniejszej sprawie Kierownik Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w B. wydał w dniu [...] decyzję Nr [...]o przyznaniu R. K. płatności na rok 2009 w wysokości 28751,95zł z tytułu:

1/ jednolitej płatności obszarowej w wysokości: 17435,04zł,

2/ uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości: 7838,78zł,

3/ uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 3478,13zł.

Płatności przyznane zostały w oparciu o wniosek R. K. z dnia [...], w którym zadeklarował on następujące powierzchnie działek rolnych:

1/ jednolita płatność obszarowa – 34,60 ha,

2/ uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni grupy upraw podstawowych – 21,99 ha,

3/ uzupełniająca płatność obszarowa do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości – 9,51 ha.

W wyniku przeprowadzonej w 2009 roku kontroli administracyjnej i dokonania pomiarów działek w oparciu o system informacji geograficznej, skorygowano powierzchnię zadeklarowanych działek dla jednolitej płatności obszarowej do 34,39 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych do 21,95 ha i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych do 9,34 ha. Stwierdzono jednocześnie, iż R. K. spełnia przesłanki do przyznania płatności na rok 2009 w oparciu o ustawę z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170, poz. 1051 ze zm.), wobec czego wydano decyzję z dnia 9 grudnia 2009 r., która stała się ostateczna, gdyż strona nie wniosła od niej odwołania.

W dniu [...] do Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w B. wpłynęło pismo Dyrektora [...]Oddziału Regionalnego ARiMR w sprawie nieścisłości stwierdzonych w związku z weryfikacją wypełnienia zobowiązania przez beneficjenta Ł. K. (syna strony), objętego działaniem: "Ułatwianie startu młodym rolnikom" w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Z pisma tego wynikało, iż działki ewidencyjne nr [...] położone we wsi B., gm. D. oraz działka [...] położona w obrębie Ś. gm. P. zgłoszone we wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2009 przez R. K. zostały przekazane w umowie darowizny zawartej dnia 17.04.2009r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]) Ł. K.

Powyższa okoliczność stanowiła bezsprzecznie nową okoliczność w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. w sprawie dotyczącej przyznania R. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009. Dowód ten, jak wynika z akt sprawy, nie był znany organowi w dacie wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] Nr [...] o przyznaniu R. K. płatności na rok 2009. Należy zatem uznać, że organy prawidłowo oceniły wystąpienie - określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - ustawowej podstawy do wznowienia postępowania, o czym jest mowa w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji.

Powstaje kwestia, czy istniały podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej przyznającej R. K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 i orzeczenia o odmowie ich przyznania.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Przepis ten stanowi zatem podstawę do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych wyłącznie osobom, które faktycznie uprawiają grunty rolne, nawet gdy nie są ich właścicielami. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa sądowego, w przepisie tym chodzi o faktyczne władztwo i użytkowanie rolnicze danego gospodarstwa rolnego przez wnioskodawcę, niezależnie od posiadania przez niego (lub nieposiadania) określonego tytułu prawnego do danego gruntu w rozumieniu przepisów prawa rzeczowego (zob. m. in. wyrok WSA z 25 maja 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2791/08, lex nr 533868; wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 4 września 2008 r., sygn. akt II SA/Go 411/08, lex nr 566594; wyrok WSA w Poznaniu z 7 maja 2008 r., sygn. akt . III SA/Po 427/07, lex nr 563049).

W niniejszej sprawie należy zgodzić się zatem z organem, iż w dniu złożenia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich R. K. nie był uprawniony do wystąpienia z wnioskiem, obejmującym działki nr[...], które przekazał w umowie darowizny zawartej dnia 17 kwietnia 2009r. (akt notarialny Rep. A Nr [...]) synowi – Ł. K.. Z przeprowadzonego przez organ postępowania wyjaśniającego, opartego przede wszystkim na wyjaśnieniach skarżącego i jego syna, wynika bowiem bezspornie, iż R. K. użytkował wskazane wyżej działki do dnia 17 kwietnia 2009 roku, czyli do dnia sporządzenia umowy darowizny. Skoro zatem skarżący nie posiadał i nie użytkował tych działek na dzień 31 maja 2009 r., nie miał podstaw do umieszczania ich we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2009. Zasadnie zatem organ uchylił decyzję przyznającą skarżącemu taką płatność i w oparciu o art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 odmówił jej przyznania. W myśl bowiem tego przepisu, jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany na cele jakichkolwiek systemów pomocy obszarowej, z wyjątkiem skrobiowych odmian ziemniaka, nasion i tytoniu, jak przewidziano w tytule IV rozdział 1 sekcja 2 i 5 rozporządzenia (WE) nr 73/2009 iw tytule IV rozdział 1Oc rozporządzenia (WE) nr 1782/2003 przekracza obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 i 5 niniejszego rozporządzenia, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % obszaru stwierdzonego. Jeśli różnica ta przekracza 20 % obszaru stwierdzonego, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. W rozpatrywanej sprawie różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną w toku postępowania administracyjnego wyniosła więcej niż 20 % powierzchni stwierdzonej i dlatego płatność JPO została wnioskodawcy odmówiona.

Należy przy tym zaznaczyć, iż skarżący w trakcie postępowania nie zgłaszał zarzutów, co do ustalonej wielkości powierzchni działek rolnych, przyjętych przez organ do wyliczeń zawartych w zaskarżonej decyzji.

W rozpatrywanej sprawie skarżący nie podniósł w istocie żadnych okoliczności faktycznych mogących uzasadniać brak jego winy w niezasadnym ubieganiu się o płatności na 2009 r. do powierzchni zadeklarowanej we wniosku, pomimo jej znacznego zmniejszenia na skutek darowizny synowi działek nr: [...]. Wiedząc o precyzyjnych i jednoznacznych warunkach otrzymania dopłat i mając świadomość istnienia umowy notarialnej zawartej przed dniem 31 maja 2009 r. R. K. popierał wniosek o otrzymanie płatności do wszystkich działek, dla których istotnym kryterium było rzeczywiste posiadanie i użytkowanie gruntów przez wnioskodawcę w tej dacie oraz do końca roku kalendarzowego. Nie ulega zatem wątpliwości, iż przesłanką decydującą o zasadności przyznania płatności było faktyczne posiadanie i użytkowanie zadeklarowanych we wniosku działek na dzień 31 maja 2009 r., a warunek ten nie został spełniony przez stronę skarżącą, co było w zasadzie okolicznością bezsporną.

Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez skarżącego w trakcie postępowania, wskazać należy, iż nie mogły one wpłynąć na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie. Fakt, iż w gospodarstwie skarżącego w roku 2008 i 2009 wystąpiły straty spowodowane niekorzystnymi zjawiskami przyrodniczymi, nie wyłącza bowiem odpowiedzialności rolnika za złożenie wniosku niezgodnego ze stanem faktycznym. W pkt X ust. 2 złożonego w dniu 14 maja 2009 r. wniosku skarżący oświadczył wyraźnie, iż znane są mu zasady przyznawania płatności oraz pomocy finansowej objętych wnioskiem o przyznanie płatności. Został również poinformowany o tym, iż JPO przysługuje do gruntów rolnych będących w posiadaniu na dzień 31 maja 2009 r. (pkt X ust. 3 lit. a). Zobowiązał się on ponadto do niezwłocznego przekazywania organowi informacji o faktach mogących mieć wpływ na nienależne lub nadmierne przyznanie płatności.

Zaznaczyć należy, że w sytuacji, gdy strona dąży do uzyskania określonego przywileju finansowego (w tym środków unijnych) winna dołożyć wszelkiej należytej staranności w celu jednoznacznego i pełnego wykazania, iż spełnia ona wszelkie ustawowe przesłanki uzyskania danej płatności. Jakiekolwiek zaniechania w tym zakresie obciążają natomiast ujemnie danego wnioskodawcę. Dlatego też za istotną dla rozstrzygnięcia nie może być uznana okoliczność, iż ani R. K., ani jego syn, nie zdawali sobie sprawy z konsekwencji wypełnienia wniosku niezgodnie ze stanem faktycznym, uznając, że decydujące znaczenie ma fakt niewystąpienia z wnioskiem o dopłaty na rok 2009 przez Ł. K. Dla ustawodawcy istotne jest bowiem faktyczne użytkowanie działek zadeklarowanych we wniosku, a nie ilość pobranych na te działki dopłat.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zgłoszony dopiero w skardze zarzut, iż błędne wypełnienie wniosku spowodowane zostało nieprawidłowym przygotowaniem spersonalizowanego wniosku o dopłaty bezpośrednie przez Agencję. Stosownie bowiem do treści art. 12 ust. 4 rozporządzenia 796/2004 rolnik poprawia wstępnie zadrukowany formularz wniosku, jeżeli jakakolwiek podana w nim informacja jest błędną, a jeśli poprawki dotyczą powierzchni działki referencyjnej, rolnik podaje aktualną powierzchnię każdej z odnośnych działek rolnych, a w stosownych przypadkach wskazuje nowy obrys działki referencyjnej. Jeżeli stan faktyczny na zadeklarowanych we wniosku działkach ewidencyjnych nie uzasadnia zmian powierzchni wyznaczonego maksymalnie obszaru kwalifikowanego, powierzchnię stwierdzoną należy wyznaczyć zgodnie z treścią art. 24 ust. 1 lit. c rozporządzenia 796/2004. W sytuacji zatem stwierdzenia przez skarżącego, iż przesłany mu spersonalizowany wniosek o dopłaty bezpośrednie nie odpowiada stanowi faktycznemu powstałemu po dniu 17 kwietnia 2009 r., winien był dokonać stosownych korekt tego wniosku.

Z akt sprawy nie wynika również, by R. K., jak podnosi w skardze, informował Kierownika Biura Powiatu [...] ARiMR z siedzibą w B. o przekazaniu z dniem 17 kwietnia 2009 r. części gospodarstwa rolnego synowi. Brak jest dokumentów, które potwierdzałyby ten fakt. Okoliczność ta nie była ponadto podnoszona na etapie postępowania administracyjnego, wobec czego sąd nie może postawić organom zarzutu nienależytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skoro skarżący wywodzi z powyższej okoliczności korzystne dla siebie skutki prawne, winien załączyć do akt sprawy dowody potwierdzające, iż faktycznie informował Agencję przed złożeniem wniosku o zawarciu umowy darowizny i przekazaniu synowi niektórych z posiadanych działek rolnych.

W konsekwencji sąd uznał, iż zaskarżona decyzja w części odnoszącej się do uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatu [...]ARiMR z siedzibą w B. z dnia [...] Nr [...] i odmowy przyznania R. K. jednolitej płatności obszarowej na rok 2009 wydana została zgodnie z obowiązującym prawem materialnym.

Sąd nie dopatrzył się również uchybień w części decyzji odnoszącej się do odmowy przyznania R. K. uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożenia sankcji w wysokości 3799,97zł, potrącanej z płatności realizowanych przez Agencję restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) lub Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: 1/ chmielu, 2/ roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, 3/ innych roślin położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Ze wskazanego przepisu wynika bezspornie, iż uzyskanie uzupełniających płatności obszarowych jest obwarowane spełnieniem przez rolnika warunków przyznania jednolitej płatności obszarowej, a zatem ten warunek, jak wykazano powyżej, nie został w niniejszej sprawie spełniony. Organ prawidłowo zastosował także zapisy art. 50 i 51 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, ponieważ w przypadku tych dopłat różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a stwierdzoną w toku postępowania administracyjnego wyniosła więcej niż 50% powierzchni stwierdzonej.

Należy zgodzić się z organem, iż w rozpatrywanej sprawie brak było podstaw do odstąpienia od zastosowania sankcji wynikających z powyższych przepisów w oparciu o art. 68 powołanego rozporządzenia. Wskazany przepis dopuszcza bowiem wprowadzanie zmian we wniosku bez poniesienia konsekwencji w postaci sankcji, ale jednocześnie ustanawia warunek, zgodnie z którym zmiany te muszą zostać zgłoszone przed poinformowaniem rolnika przez organ administracji o nieprawidłowościach we wniosku lub o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu. Jak wynika z akt sprawy, R. K. poinformował Kierownika Biura Powiatowego ARiMR na piśmie, że zgłoszone we wniosku działki ewidencyjne nr [...] nie są przez niego użytkowane jednak dopiero po tym, jak organ I instancji stwierdził opisaną nieprawidłowość i wezwał stronę do złożenia wyjaśnień w tym zakresie. W związku z powyższym, art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 nie mógł zostać zastosowany w rozpatrywanej sprawie. Zastosowania nie znalazł również ust. 1 tego przepisu, gdyż złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki postępowania administracyjnego. Strona nie wykazała również, iż nie jest winna stwierdzonych nieprawidłowości.

Konsekwencją odmowy przyznania skarżącemu jednolitej płatności obszarowej była również odmowa przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych, w oparciu o cytowany wyżej art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skoro bowiem skarżący nie spełniał warunków do otrzymania jednolitej płatności obszarowej, nie mógł również uzyskać tzw. płatności zwierzęcej.

Z tych wszystkich względów, uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. a.k.