Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 472/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: atr. 26 par 5 pkt 1 i 2  , art. 27 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 145 par. 1 pkt. 1 lit. c w zw. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak /spr/. Protokolant Asystent sędziego Jarosław Szkudlarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi W. O. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [..] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów i odmowy rozpatrzenia zarzutów 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] Nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz W. O. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku


UZASADNIENIE

III SA/Łd 472/08

UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] pełnomocnik W. O. wystąpił o przywrócenie terminu do złożenia zarzutu w sprawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. w dniu [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano, iż tytuł wykonawczy doręczony został bezpośrednio W. O. z pominięciem pełnomocnika. Pełnomocnik wnioskodawczyni zaznaczył, iż tytuł wykonawczy otrzymał od swojej mocodawczyni dopiero w dniu [...], gdyż pozostawała ona w przeświadczeniu, że tytuł ten został doręczony również jej pełnomocnikowi. Podniesiono, iż w dniu [...] pełnomocnik skarżącej był w Urzędzie Skarbowym w R., gdzie został poinformowany o wydaniu wobec W. O. czterech decyzji z dnia [...] dotyczących zobowiązania w podatku VAT za miesiące październik, listopad i grudzień 2002r. oraz w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001. Z uwagi na to, iż pełnomocnik nie miał przy sobie odpisu pełnomocnictwa udzielonego przez W. O., złożył w tym dniu dwa odrębne pisma skierowane do organu podatkowego i organu egzekucyjnego, w których poinformował o fakcie reprezentowania W. O. w ewentualnie prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych. Następnie, do pisma z dnia [...] dołączona została kopia stosownego pełnomocnictwa. Zdaniem pełnomocnika skarżącej, doręczenie tytułu wykonawczego bezpośrednio W. O. nie może zatem być uznane za zgodne z prawem i wywoływać skutków wobec strony, która miała prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Dodał, iż zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu egzekucyjnym stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 32, który zezwala stronie na działanie przez pełnomocnika. Z art. 42 k.p.a. wynika natomiast, iż w przypadku ustanowienia przez stronę pełnomocnika, wszelkie pisma doręcza się pełnomocnikowi.

Jednocześnie z wnioskiem zgłoszony został zarzut pod adresem Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., dotyczący skierowania do egzekucji tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...], dotyczącego w części zobowiązań niewymagalnych (z uwagi na przedawnienie) i zarzut doręczenia tytułu wykonawczego bezpośrednio W. O., w sytuacji posiadania wiedzy o ustanowieniu przez nią pełnomocnika oraz skarga na czynności egzekucyjne Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., polegające na pominięciu pełnomocnika przy doręczaniu tytułu wykonawczego nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., działając na podstawie art. 123, art. 59 k.p.a. w związku z art. 18 oraz art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1996 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 roku Nr 229, poz. 1954 ze zm.), orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne oraz odmówił rozpatrzenia wniesionych zarzutów z powodu uchybienia terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podniesiono, iż wniosek o przywrócenie terminu nie zawiera uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia zarzutów. Nie przedstawiono w szczególności żadnych dowodów, iż od dnia [...] roku nie było możliwe złożenie tych zarzutów. Zdaniem organu, wyjaśnienia dotyczące braku wiedzy przez pełnomocnika o fakcie doręczenia tytułu wykonawczego W. O., nie mogą stanowić dla organu egzekucyjnego podstawy do przekonania o prawdopodobieństwie istnienia przeszkody do wniesienia zarzutów w terminie. Organ podkreślił, iż z istoty czynności egzekucyjnych wynika, że tytuł egzekucyjny doręcza się bezpośrednio zobowiązanemu (art. 32 ustawy egzekucyjnej), a wobec tego doręczenie W. O. w dniu [...] odpisu zaktualizowanego tytułu wykonawczego było działaniem prawidłowym.

W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie art. 58 § 1 i art. 59 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz nakazanie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w R. przywrócenia terminu do wniesienia środków zaskarżenia i rozpatrzenie wniesionych zarzutów zawartych w piśmie z dnia [...]. Wskazał, iż poza sporem jest, iż od dnia [...]. zarówno organ podatkowy jak i egzekucyjny wiedziały o fakcie reprezentowania W. O. przez pełnomocnika w ewentualnie prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych. Niesporne jest również, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. nie doręczył pełnomocnikowi W. O. tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...] na podstawie decyzji z dnia [...]. Wnoszący zażalenie podniósł, iż fakt doręczenia przedmiotowego tytułu wykonawczego bezpośrednio W. O. spowodował, iż pełnomocnik dowiedział się o istnieniu tego tytułu przypadkowo dopiero w dniu [...] i spowodowało to konieczność złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wskazał, iż nie wiedząc o istnieniu w obrocie prawnym tytułu wykonawczego nie mógł złożyć w ustawowym terminie w imieniu mocodawcy stosownych zarzutów. Pełnomocnik W. O. podniósł, iż nie zgadza się z interpretacją przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dokonaną przez organ, gdyż nie spotkał się z przepisem prawa, który określałby moment od kiedy (od jakiej czynności) – w określonej sprawie, strona mogłaby zacząć działać przez pełnomocnika.

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Organ wskazał, iż art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyraźnie stanowi, iż tytuł egzekucyjny doręcza się zobowiązanemu, a zatem zasadnie Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. doręczył w dniu [...] aktualizację tytułu wykonawczego W. O. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego, co oznacza iż w przedmiotowej sprawie upłynął on w dniu [...]. Organ II instancji wskazał, iż pełnomocnik wniósł zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne w piśmie z dnia [...], a więc z uchybieniem terminu. W związku z tym, iż w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, aktualizacja tytułu wykonawczego została doręczona prawidłowo, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów.

W obszernej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pełnomocnik W. O. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, nakazanie rozpatrzenia wniesionych zarzutów i orzeczenie o kosztach zastępstwa procesowego. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

- art. 6 k.p.a. poprzez rozszerzającą wykładnię art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i przyjęcie, że ww. przepis nie przewiduje możliwości doręczenia tytułu wykonawczego ustanowionemu pełnomocnikowi, o ustanowieniu którego organ został poinformowany przed wszczęciem tegoż postępowania,

- art. 40 § 2 k.p.a. poprzez uznanie, że przepis ten nie ma zastosowania przy realizacji przez organ przepisu art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. doręczaniu zobowiązanemu tytułów wykonawczych, które w przeświadczeniu organu – doręcza się wyłącznie stronie postępowania. Zdaniem organu, dopiero po otrzymaniu tytułu wykonawczego zobowiązany jest uprawniony do ustanowienia pełnomocnika, a organ egzekucyjny dopiero od tego momentu zobowiązany jest do kierowania pod adresem pełnomocnika dalszej korespondencji,

- art. 32 k.p.a. poprzez bezpodstawne ograniczenie prawa zobowiązanej do działania przez ustanowionego pełnomocnika i uzależnianie tego działania od etapu prowadzonego postępowania egzekucyjnego,

- art. 58 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że we wniosku o przywrócenie terminu nie uprawdopodobniono, że uchybienie terminu do wniesienia środków zaskarżenia nastąpiło bez winy zainteresowanego,

- art. 8 k.p.a. poprzez podejmowanie działań zmierzających do zagmatwania przedmiotowej sprawy i w rzeczywistości uchylania się od działań mających na celu rzetelne wyjaśnienie zasadności prowadzonego postępowania egzekucyjnego w sprawie zobowiązań w podatku VAT za 2002 rok.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Natomiast, w myśl art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach.

Z wymienionych przepisów wynika, iż sąd bada legalność zaskarżonego postanowienia pod kątem zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Jednocześnie, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego postanowienia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu (vide. T. Woś - Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1996 r., str. 224). W tym celu Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszeń prawa w stosunku do aktów i czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne do końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy).

W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, iż organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, a powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej na podstawie tytułu wykonawczego nr [...].

W świetle postanowień zawartych w art. 58 § 1 i 2 k.p.a., uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki: strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu i uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (§ 1), wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (§ 2).

Jednakże, aby organ mógł w toku postępowania oceniać spełnienie przez stronę przesłanek, wynikających z powołanego wyżej przepisu, przede wszystkim z akt administracyjnych musi wynikać bezspornie, iż nastąpiło uchybienie terminu dla dokonania określonej czynności procesowej. W sytuacji zatem, gdy organy egzekucyjne rozpatrywały wniosek pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, w aktach administracyjnych winien znajdować się dokument, potwierdzający, iż postępowanie egzekucyjne wobec skarżącej zostało skutecznie wszczęte oraz że upłynął już ustawowy termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia tego postępowania.

W myśl art. 26 § 5 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.), wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Stosownie natomiast do art. 27 § 1 pkt 9 tej ustawy, zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego należy wnieść w terminie 7 dni od dnia doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego.

W rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie ma kwestia oceny skuteczności doręczenia w dniu [...] zaktualizowanego tytułu wykonawczego bezpośrednio W. O., w sytuacji, gdy organ egzekucyjny posiadał informację, że na potrzeby ewentualnego postępowania egzekucyjnego ustanowiony został przez skarżącą pełnomocnik.

W powyższym zakresie w orzecznictwie zarysowały się dwa poglądy.

Zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi podstawę do stosowania w postępowaniu egzekucyjnym przepisów k.p.a. m.in. w zakresie ustanawiania pełnomocnika i doręczania mu pism, zgodnie z art. 32 oraz art. 40 § 2 k.p.a.

Według jednego z poglądów, jakie zarysowały się w orzecznictwie, zasada, że strona w postępowaniu egzekucyjnym może działać przez pełnomocnika, doznaje ograniczeń, które wynikają z charakteru dokonywanych czynności. Do takich czynności, które wymagają osobistego działania strony zobowiązanej należy, według tego poglądu, wszczęcie postępowania egzekucyjnego. Zgodnie bowiem z cytowanym wyżej art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Ponadto w myśl art. 32 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny lub egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. W myśl tego poglądu, który zaprezentował także organ egzekucyjny orzekający w rozpoznawanej sprawie, ponieważ przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowią o doręczeniu tytułu wykonawczego zobowiązanemu, organ jest zobligowany do doręczenia tytułu bezpośrednio do zobowiązanego, a zarzut, że odpis tytułu wykonawczego powinien być doręczony pełnomocnikowi jest niezasadny (np. wyrok NSA z 17 lipca 2003 r. sygn. I SA/Wr 3234/01 - niepublikowany, wyrok WSA w Łodzi z dnia 18 lutego 2004 r. sygn. I SA/Łd 345/03 - niepublikowany).

Według drugiego z poglądów z treści art. 32 i 40 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wyprowadzić należy wniosek co do możliwości pełnej reprezentacji zobowiązanego przez pełnomocnika w postępowaniu egzekucyjnym, w tym również w zakresie doręczenia tytułu wykonawczego. Prezentujący powyższy pogląd podkreślają jednak, że pełnomocnictwo musi być udzielone w sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego (np. wyrok NSA z dnia 1 lipca 2004 r. sygn. FSK 296/04 , wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. III SA 332/01 , wyrok NSA z 11 września 2007 r. sygn. II FSK 991/06 - niepublikowane). Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w ostatnim z wymienionych orzeczeń przesądzające znaczenie ma przyjęcie momentu, od którego stronie przysługuje uprawnienie do ustanowienia pełnomocnika, a organowi - odpowiadający mu obowiązek doręczania pełnomocnikowi pism i powiadamiania go o wszelkich czynnościach. Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że obowiązek doręczania pism dotyczy tylko pełnomocnika ustanowionego w sprawie, zgodnie z art. 40 § 2 k.p.a. mającym zastosowanie w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Pełnomocnictwo winno być udzielone na piśmie bądź zgłoszone do protokołu, zaś pełnomocnik, w myśl art. 33 § 2 i 3 k.p.a. zobowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Z przepisów tych wynika zatem, iż organ musi zostać zawiadomiony o fakcie ustanowienia pełnomocnika w danej, konkretnej sprawie np. przez złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt. Natomiast nie można domniemywać istnienia pełnomocnictwa. NSA stwierdził, że nie można uznać za trafny poglądu, iż "pełnomocnictwo udzielone do reprezentowania strony w postępowaniu celnym jak i egzekucyjnym, dokument którego został złożony do akt sprawy celnej, nawet wówczas, gdy sprawę prowadzi ten sam organ, wywołuje skutek w każdym postępowaniu toczącym się z udziałem strony. Ustanowienie pełnomocnika jest bowiem prawem strony, zatem w każdym powstępowaniu winna ona wskazywać, czy chce działać przez pełnomocnika".

Sąd rozpoznający niniejszą skargę podziela w pełni drugi z przytoczonych wyżej poglądów.

Z uwagi na powyższe, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia skarżącej zaktualizowanego tytułu wykonawczego. Z akt administracyjnych wynika bowiem bezspornie, iż w dniu [...] pełnomocnik skarżącej poinformował pisemnie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R., iż w przypadku wszczęcia ewentualnego postępowania egzekucyjnego w oparciu o decyzje z dnia [...], wydane dla W. O. w zakresie podatku VAT i podatku dochodowego od osób fizycznych, będzie występował w tym postępowaniu jako pełnomocnik strony, w oparciu o załączone do akt podatkowych pełnomocnictwo (k. 6 akt administracyjnych). Tymczasem Naczelnik Urzędu Skarbowego w R., w dniu [...] - a więc następnego dnia po złożeniu w organie pisemnego oświadczenia przez pełnomocnika W. O., wręczył zaktualizowane tytuły wykonawcze bezpośrednio skarżącej, z pominięciem pełnomocnika. Niemniej istotne w niniejszej sprawie jest to, iż postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wszczęte zostało wobec W. O. w październiku 2006 r., a w grudniu 2007 r., jak zaznaczał to organ egzekucyjny, wystawiona została jedynie aktualizacja tego tytułu.

W ocenie Sądu, takim postępowaniem organy naruszyły zatem art. 32 i art. 40 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można bowiem uznać w tym przypadku, aby organ egzekucyjny dokonał w dniu [...] skutecznego doręczenia skarżącej zaktualizowanego tytułu wykonawczego i co się z tym wiąże, by tytuł ten wszedł do obrotu prawnego.

Wobec tego, iż w rozpatrywanej sprawie organy egzekucyjne nie wykazały, iż nastąpiło skuteczne doręczenie W. O. zaktualizowanego tytułu wykonawczego nr SM6/861/06, brak było podstaw do uznania, iż rozpoczęły swój bieg jakiekolwiek terminy związane z doręczeniem zobowiązanej tego tytułu. Nie można wobec tego uznać za uzasadnione prowadzenie postępowania administracyjnego i wydawanie rozstrzygnięć w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne, skoro termin do wniesienia zarzutów w ogóle nie rozpoczął swojego biegu. Sprawę przywrócenia terminu do złożenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne można rozstrzygać tylko wtedy, gdy odpis tytułu wykonawczego został zobowiązanemu skutecznie doręczony.

Niemniej istotnym powodem do uchylenia zaskarżonego postanowienia, jak również poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji jest fakt, iż wyrokiem z dnia 22 grudnia 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w sprawie o sygnaturze akt III SA/Łd 494/08 uchylił postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] (znak: [...]) oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego i odmowy uchylenia czynności egzekucyjnych w postaci doręczenia w dniu [...] W. O. zaktualizowanego tytułu wykonawczego nr [...]. Z uzasadnienia tego wyroku wynika, iż Sąd podniósł, że postępowanie egzekucyjne jest zawsze prowadzone w oparciu o konkretny tytuł wykonawczy i służy wykonaniu obowiązku wskazanego w tym tytule. Wskazał, iż postępowanie egzekucyjne może być prowadzone tak długo, jak długo tytuł ten zachowuje swoją aktualność tj. jak długo egzekwowana na jego podstawie należność znajduje podstawę w orzeczeniu wskazanym w tytule. W ocenie Sądu, gdy w toku postępowania egzekucyjnego uchylono - wyeliminowano z obrotu prawnego - decyzje, z których wynikała dochodzona należność, postępowanie egzekucyjne wszczęte w oparciu o ten konkretny tytuł wykonawczy nie mogło być dalej prowadzone i powinno podlegać umorzeniu, gdyż zaistniała jedna z przyczyn obligatoryjnego umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazanych w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie bowiem z art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał. Uchylenie decyzji określającej wysokość zobowiązania powoduje, iż zobowiązanie przestaje istnieć w kwocie określonej uchyloną decyzją. Oznacza to, że w razie uchylenia w całości decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego określonej treści i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, brak jest możliwości prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o dotychczasowy tytuł wykonawczy. Przyjąć bowiem należy, że wówczas egzekwowany obowiązek wygasa, a wobec tego zachodzi konieczność wydania postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, w oparciu o art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Taka właśnie sytuacja zaistniała zdaniem Sądu, po dniu [...], a następnie w stosunku do tytułu wykonawczego z dnia [...] po dniu [...], co organ winien uwzględnić z urzędu. W wyroku z dnia 22 grudnia 2008 roku Sąd stwierdził ponadto, iż obowiązek wykonywany na podstawie tytułu wykonawczego z [...] wygasł, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wymiarowych, co stanowiło podstawę wskazaną w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a okoliczność tę organ obowiązany był uwzględnić.

Powyższe ustalenia Sądu, zawarte w wyroku w sprawie o sygnaturze akt III SA/Łd 494/08, rodzą konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego rozstrzygnięć w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, podjętych przez organ w sytuacji, gdy postępowanie to winno być wcześniej umorzone.

Dodatkowo, należy zwrócić uwagę na fakt, iż organ egzekucyjny pierwszej instancji rozpoznał jednocześnie – jednym postanowieniem, zarówno wniosek strony o przywrócenie terminu do złożenia zarzutu w sprawie tytułu wykonawczego nr [...], a także odmówił rozpatrzenia zarzutów z powodu uchybienia terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej. Tymczasem każde z tych rozstrzygnięć posiada oddzielny środek zaskarżenia i niewątpliwie stanowisko organu w przedmiocie zasadności wniosku o przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej winno poprzedzać orzeczenie dotyczące bezpośrednio tej czynności. Zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, Naczelnik Urzędu Skarbowego w R. winien był wstrzymać się z wydaniem postanowienia o odmowie rozpatrzenia zarzutów z powodu uchybienia terminu określonego w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do czasu wydania ostatecznego orzeczenia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Takie właśnie postępowanie organu odwoławczego świadczyłoby o poszanowaniu zasad dobrej administracji, przewidzianych w uchwalonym przez Parlament Europejski w dniu 6 września 2001 r. Europejskim Kodeksie Dobrej Administracji oraz prawidłowym stosowaniu ogólnych zasad postępowania administracyjnego.

Powyższe naruszenia przepisów uzasadniały w ocenie Sądu uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je orzeczenia organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 i 3 powołanej wyżej ustawy i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /.../ (Dz. U. Nr 212, poz. 2075 ze zm.).

J.S.