Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 3224/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par 4
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Hanna Kamińska Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) Protokolant Kacper Tybuszewski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2022 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 2177/16 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 20 maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy dla grup producentów owoców i warzyw 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od [...] na rzecz Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa 12 500 (słownie: dwanaście tysięcy pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA lub sąd I instancji), wyrokiem z 12 grudnia 2017 r. r. sygn. akt V SA/Wa 2177/16, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016 poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z 20 maja 2016 r. nr 16/16 znak: DDSiOP-WO.6700.16.2016.PJ w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu pomocy dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw.

Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, które przyjęły, że skarżąca dokonała zbycia inwestycji objętych dofinansowaniem przed upływem 5 i 10 lat od dnia ich nabycia, co z kolei obligowało je do odzyskania pomocy finansowej przyznanej na te inwestycje w wysokości 100% wraz z odsetkami. Sąd uznał, że organy nie były zobligowane odstąpić od dochodzenia zwrotu nienależnej pomocy finansowej z uwagi na zaistnienie siły wyższej lub innych nadzwyczajnych okoliczności. Przypadku działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 nie stanowiło bowiem nieprawidłowe zawieszenie postępowania w sprawie przyznania skarżącej pomocy finansowej.

Spółka wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Zarzuciła na podstawie przepisu art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 151 a contrario i 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) p.p.s.a. poprzez nieuzasadnione oddalenie skargi, mimo zaistnienia podstaw do jej uwzględniania z uwagi na to, że organ administracyjny, wydając zaskarżoną decyzję, dopuścił się:

a) naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 i 8 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, skutkujące zupełnie dowolnym i nieuzasadnionym przyjęciem, iż niedotrzymanie zobowiązania określonego w przepisie § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania pomocy finansowej wstępnie uznanej grupie producentów owoców i warzyw oraz wykazu kwalifikowanych kosztów inwestycji ujętych w zatwierdzonym planie dochodzenia do uznania, nie było konsekwencją bezprawnego wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., które należy traktować jako zaistnienie siły wyższej (w szczególności tzw. vis imperii) lub zaistnienie innej nadzwyczajnej okoliczności egzoneracyjnej, a w konsekwencji pominięcie wszelkich okoliczności przemawiających na korzyść strony postępowania,

b) naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na treść zaskarżonej decyzji, w postaci art. 7 i 77 § 1 k.p.a. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nierzetelne przeprowadzenie postępowania dowodowego, skutkujące zupełnie dowolnym i nieuzasadnionym przyjęciem, iż postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w S. pod sygn. akt [...] (w którym skarżąca ma status pokrzywdzonej) zostało prawomocnie zakończone,

c) naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 7 i 77 § 1 k.p.a poprzez pominięcie okoliczności, iż wobec skarżącej (do chwili złożenia niniejszej skargi) nie została wydana chociażby nieostateczna decyzja na podstawie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011,

d) naruszenia przepisów postępowania mające wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:

- brak wskazania w uzasadnieniu decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione oraz dowodów, na których się oparł w zakresie zaistnienia przesłanki z art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011, a jedynie poprzestanie na stwierdzeniu, iż "z załączonej do sprawy dokumentacji i poczynionych na jej podstawie ustaleń jednoznacznie wynika, iż ziściła się w bezsporny sposób przesłanka, o której mowa w przepisie art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011'',

- brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji, jakie działanie bądź zaniechanie skarżącej (osób reprezentujących skarżącą) świadczyło o braku zachowania obowiązku należytej staranności, jakiej można oczekiwać od rozsądnego i dbającego o swoje sprawy przedsiębiorcy,

- brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek zastosowania art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008,

e) naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na treść zaskarżonej decyzji w postaci art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, mimo iż istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji organu I instancji,

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 106 § 3 p.p.s.a. poprzez bezpodstawne oddalenie wniosków dowodowych w postaci:

a) umowy pożyczki między B. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o. z 8 grudnia 2010 r. oraz dokumentacji z nią związanej, w tym wezwania do zapłaty z dnia 19 grudnia 2012 r.,

b) umowy pożyczki pomiędzy B. Sp. z o.o. a A. Sp. z o.o. z 17 sierpnia 2011 r. oraz dokumentacji z nią związanej, w tym wezwanie do zapłaty z 27 grudnia 2012 r.,

c) umowy kredytu z 13 kwietnia 2012 r. pomiędzy D. S.A. z siedzibą w W. a A. Sp. z o.o. oraz dokumentacja z nim związana,

d) listu intencyjnego z 1 sierpnia 2017 r. przedstawiciela M. z o.o. na okoliczność możliwości odkupienia przez skarżącą sprzedanych inwestycji pod warunkiem uzyskania przez skarżącą bezprawnie wstrzymanej pomocy, której domagała się wnioskiem z 2 lipca 2012 r. w wysokości 76.419.369,97 zł wraz z odsetkami,

e) postanowienia Sądu Rejonowego w W. z [...] października 2017 r. (sygn. akt [...]),

złożonego w piśmie procesowym z 28 listopada 2017 r.,

f) zwrócenia się do Sądu Rejonowego w W. o przesłanie postanowienia z [...] października 2017 r. (sygn. akt [...]) (wraz z uzasadnieniem) o uchyleniu pkt I-V i VII postanowienia Prokuratury Okręgowej w S. z [...] czerwca 2015 r. o umorzeniu śledztwa w sprawie [...],

złożonego na rozprawie w dniu 29 listopada 2017 r.;

3. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 141 § 4 p.p.s.a poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do wszystkich zarzutów zawartych w skardze na decyzję Prezesa ARiMR z 20 maja 2016 r., a ograniczenie się do ogólnikowego stwierdzenia, iż "za nietrafne uznać należało wszystkie podniesione przez nią zarzuty natury procesowej,"

4. naruszenie przepisu prawa materialnego art. 148 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 roku ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U. L 157 z 15.6.2011, str. 1, dalej jako "rozporządzenie wykonawcze") w zw. z art. 2 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 Nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 poprzez ich błędną wykładnie i uznanie:

- że bezprawne działanie organu administracyjnego, (będące najprawdopodobniej przestępstwem), w postaci zawieszenia postępowania w przedmiocie dokonywania płatności na rzecz skarżącej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można traktować jako zaistnienie siły wyższej (w szczególności tzw. vis imperii) lub nadzwyczajną okoliczności egzoneracyjną,

- że w przypadku zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności istniał wymóg zgłoszenia tego faktu odpowiedniemu organowi w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym zainteresowany podmiot był w stanie to zrobić, mimo iż ten obowiązek odnosi się jedynie do wystąpienia przypadku siły wyższej,

- że w przypadku zaistnienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności istnieje wymóg zgłoszenia skutku tego wystąpienia odpowiedniemu organowi w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym zainteresowany podmiot był w stanie to zrobić i to nawet, gdy odpowiedni organ posiadał wiedzę o wystąpieniu siły wyższej lub nadzwyczajnej okoliczności (tj. bezprawnego zawieszenia ostatniej transzy płatności), a jedynie skutki wystąpienia siły wyższej (lub nadzwyczajnej okoliczności) nastąpiły w późniejszym okresie;

5. naruszenie przepisu prawa materialnego art. 31 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że:

a) katalog siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne zawarty w powyższym przepisie ma charakter zamknięty, mimo że posłużenie się przez prawodawcę europejskiego wyrażeniem "takich jak" wskazuję, iż katalog ten ma charakter otwarty (przykładowy),

b) bezprawne działanie organu administracyjnego (będące najprawdopodobniej przestępstwem) w postaci zawieszenia postępowania w przedmiocie dokonywania płatności na rzecz skarżącej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. nie można traktować jako zaistnienie siły wyższej (w szczególności tzw. vis imperii) lub nadzwyczajną okoliczność egzoneracyjną,

c) naruszenie przepisu prawa materialnego art. 115 ust. 2 rozporządzenia nr 543/2011 poprzez uznanie, że organ administracyjny w niniejszym postępowaniu był uprawniony i zobowiązany samodzielnie dokonywać ustaleń w zakresie tego, czy zaistniała przesłanka do zawieszenia płatności na rzecz skarżącej (w postaci istnienia w stosunku do organizacji (skarżącej) podejrzenia popełnienia oszustwa w odniesieniu do pomocy objętej rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007), mimo że niniejsze postępowanie nie dotyczyło zawieszenia płatności, a wobec skarżącej nigdy nie została wydana chociażby nieostateczna decyzja o zawieszeniu płatności, a zatem należało przyjąć, że podstaw do zawieszenia płatności wobec skarżącej nigdy nie było,

ewentualnie w przypadku uznania, że organ mógł dokonywać takiego ustalenia samodzielnie skarżąca kasacyjnie zarzuciła naruszenie przepisu prawa materialnego art. 775 ust. 2 rozporządzenia 543/2011 poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że istnieją "w stosunku do tych organizacji (tj. w stosunku do skarżącej) podejrzenia popełnienia oszustwa", mimo, że postępowanie przygotowawcze nie jest prowadzone wobec skarżącej na podstawie ustawy z dnia 28 października 2002 roku o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary.

Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna analizowana w opisanym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Została ona oparta na obu przewidzianych w p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, tj. naruszeniu prawa materialnego (art. 174 pkt 1) i naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2), jednak jedne i drugie zmierzają w zasadzie do uznania, że organy winny uznać zawieszenie postępowania w przedmiocie dokonywania płatności na rzecz skarżącej jako zaistnienie siły wyższej lub nadzwyczajnej okoliczności egzoneracyjnej. Zarzuty te, jako zmierzające do podważenia opisanego we wstępnej części uzasadnienia stanowiska sądu I instancji zostaną więc rozpoznane łącznie.

W pierwszej kolejności należy się jednak odnieść do zarzutu naruszenia art. art. 106 § 3 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a.

Zgodnie z treścią art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zawarty w tym przepisie zwrot "dowody uzupełniające" wskazuje, że chodzi w nim o dowody z dokumentów, które nie były przeprowadzone w postępowaniu administracyjnym. Istota uzupełniającego postępowania dowodowego polega więc na jego przeprowadzeniu w sytuacji, gdy brak dowodu z dokumentu uniemożliwia lub znacznie utrudnia ocenę zgodności z prawem stanu faktycznego ustalonego przez organ. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów jest możliwe, jeżeli łącznie spełnione są dwa warunki. Po pierwsze, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Po drugie, gdy nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Również posłużenie się w analizowanym przepisie stwierdzeniem "sąd może" wyraźnie wskazuje na uprawnienie sądu, a nie jego obowiązek. Nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentu, tak jak wskazuje to przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być oceniane jako naruszenie prawa procesowego i to naruszenie, mające istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 maja 2022 r. III FSK 527/21 i powołane tam orzecznictwo, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W zaskarżonym wyroku WSA stwierdził, że zgłoszone dowody nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, a wobec kompletności materiału dowodowego zgromadzonego przez organy, ich przeprowadzenie uznał za zbędne. W ramach omawianego zarzutu skarżąca kasacyjnie nie podważyła skutecznie tego stanowiska. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, który pozwalał, z uwagi na wyczerpujące ustalenia jakie zostały w sprawie przeprowadzone, dojść do przekonania, które przedstawił w uzasadnieniu. Mając zatem na uwadze, że kluczowe w sprawie kwestie zostały prawidłowo przesądzone, nie sposób uznać zasadności zarzutu, zwłaszcza gdy wziąć pod uwagę brak wskazania przez stronę istotnego wpływu tego naruszenia na wynik sprawy (por. art. 174 pkt 2 p.p.s.a.).

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, jakie musi zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W jego ramach nie jest jednak możliwe kwestionowanie stanowiska sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. wyroki NSA z 22 czerwca 2016r., sygn. I GSK 1821/14 i z 6 marca 2019 r., sygn. II GSK 985/17, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w uzasadnieniu wyroku przekaz sądu I instancji co do motywów, jakimi kierował się podejmując orzeczenie jest jasny, co czyni zarzut naruszenia przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. niezasadnym. Nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy motywy wyroku nie odpowiadają wymogom tego przepisu, przy czym nie każde uchybienie temu przepisowi może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny konsekwentnie przyjmuje w swym orzecznictwie, że naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wyjątkowo. Po pierwsze, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Po drugie, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zasadniczo dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia, w szczególności gdy elementy wskazane w art. 141 § 4 p.p.s.a. sformułowane zostały w sposób lakoniczny, niejasny czy nielogiczny (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. III OSK 726/21, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W rozpoznawanej sprawie sąd I instancji przedstawił szczegółowy opis stanu faktycznego ustalonego przez organy administracji, akceptując te ustalenia jako prawidłowe. Wyjaśnił w sposób wyczerpujący, dlaczego oddalił skargę. Brak w tym zakresie szczegółowego odniesienia się do kwestii zarzucanych w punkcie 3. skargi kasacyjnej, nie stanowi uchybienia. Prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku nie wymaga bowiem szczegółowego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do wszystkich zarzutów skargi oraz podniesionej w niej argumentacji, a jedynie w zakresie niezbędnym do przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji. Jak bowiem przyjmuje się w orzecznictwie, z samego faktu braku wyraźnego odniesienia się przez sąd pierwszej instancji do niektórych zarzutów skargi lub pominięcia w rozważaniach niektórych elementów stanu faktycznego sprawy, nie można wywodzić, że zaskarżony wyrok został wydany z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2022 r. I OSK 635/19).

Przechodząc do naruszenia przepisów prawa materialnego należy wskazać na treść mających kluczowe znaczenie w sprawie przepisów art. 148 Rozporządzenia Wykonawczego Komisji (UE) Nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz.U.UE.L.2011.157.1) i art. 31 Rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16).

Pierwszy z nich stanowi, że jeśli zgodnie z niniejszym rozporządzeniem lub rozporządzeniem (WE) nr 1234/2007 mają zostać nałożone sankcje lub kary lub wycofane korzyści lub uznanie, nie są one nakładane lub wycofywane w przypadkach zaistnienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w rozumieniu art. 31 rozporządzenia (WE) nr 73/2009. Przypadek zaistnienia siły wyższej musi jednak zostać zgłoszony - wraz z odpowiednimi dowodami w sposób zgodny z wymogami właściwego organu państwa członkowskiego - temu organowi w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym zainteresowany podmiot był w stanie to zrobić.

Przepis art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 stanowi natomiast, że do celów niniejszego rozporządzenia działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne są uznawane przez właściwy organ w przypadkach takich, jak: a) śmierć rolnika; b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy; c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa; d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich; e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przepisie art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 wprowadzono enumeratywnie definicję siły wyższej i okoliczności nadzwyczajnych. Sytuacja nieobjęta tym katalogiem stanowi podstawę do stwierdzenia, że nie nastąpiły działanie siły wyższej lub okoliczność nadzwyczajna uzasadniająca stosowanie przepisów normujących konsekwencje prawne takiej sytuacji. To wprost oznacza, że brak jest podstaw do uznania, że zawieszenie postępowania w przedmiocie dokonywania płatności na rzecz skarżącej odpowiada definicji siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, o których mowa w omawianych przepisach.

Powyżej przedstawiony pogląd determinuje bezzasadność wszelkich zarzutów odnoszących się bezpośrednio lub pośrednio do tej kwestii, w tym zawartych w punkcie 1. a), 4 i 5. Sąd I instancji dokonał bowiem prawidłowej wykładni omawianych przepisów i prawidłowo je zastosował. Ponadto, zdefiniował siłę wyższą i przeanalizował działania spółki w zakresie wyzbywania majątku przez pryzmat "innej nadzwyczajnej okoliczności". Zwrócił również uwagę na akapit drugi art. 148 rozporządzenia nr 543/2011 odnoszący się warunków formalnych zgłaszanego przez rolnika żądania. Niemniej uczynił to dla pełnego obrazu sprawy, gdyż jego stanowisko, że przez użycie zwrotu "w przypadkach takich, jak", bez użycia określenia "w szczególności", ustawodawca unijny zawarł w przepisie art. 31 rozporządzenia nr 73/2009 katalog enumeratywny, wyczerpuje całkowicie ocenę sprawy. W pełni trafne wskazał, że analiza czy dane zdarzenie może być uznane za działalnie siły wyższej lub nadzwyczajne okoliczności – dokonywana jest tylko w obrębie wskazanych grup zdarzeń, takich jak: klęska żywiołowa, wypadek, choroba, wymienionych w omawianym przepisie.

Powyższe oznacza, że również zarzuty skargi kasacyjnej oscylujące wokół naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz wskazujące na wpływ zawieszenia postępowania w przedmiocie dokonywania płatności na wyzbywanie się majątku (wyrażone obszernie w uzasadnieniu skargi kasacyjne), który nie został według skarżącej kasacyjnie dostrzeżony przez sąd I instancji, nie mogą zostać uwzględnione. W tej konkretnej sprawie pozostają one bowiem poza sferą oddziaływania znajdujących zastosowanie norm prawnych.

Przesądzenie poprawności zastosowanych przez sąd I instancji przepisów prawa materialnego czyni niezasadnymi zarzuty naruszenia art. 115 ust. 2 rozporządzenia Nr 543/2011 i art. 2 ust. 2 rozporządzenia Nr 1306/2013. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, pozostawały one poza zakresem sprawy i nie mogły być naruszone przez organy.

Akceptując poglądy sądu I instancji należało uznać, że skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a/ w zw. z § 2 pkt 9 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.).