Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 2418/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2000-12-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 613  Ochrona środowiska i ochrona przyrody
Powołane przepisy: article: art. 71, art. 84 ust. 2
journal: Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196
law: Obwieszczenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 21 marca 1994 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.
article: art. 8 ust. 1, art. 8 ust. 4
journal: Dz.U. 1997 nr 133 poz. 885
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz o zmianie niektórych ustaw.
Teza: 1. Po nowelizacji art. 71 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ nie przewiduje się instytucji strefy ochronnej.

2. Stosownie do regulacji art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 133 poz. 885 ze zm./ jednostki organizacyjne, które posiadają wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów decyzję w sprawie stref ochronnych zobowiązane zostały w terminie do 2005 r. do ograniczenia szkodliwego oddziaływania na środowisko do terenu do którego posiadają tytuł prawny. Jeżeli zaś jednostki te nie ograniczą szkodliwego oddziaływania na środowisko w ww. terminie do terenu do którego mają tytuł prawny to Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska będzie zobowiązany wstrzymać działalność tej jednostki powodującą szkodliwe oddziaływanie na środowisko.

3. W okresie do 2005 r. skarżącej przysługuje z mocy regulacji art. 8 ust. 4 wyżej powołanej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. uprawnienie do żądania wykupu lub zamiany nieruchomości na inną na zasadach określonych w art. 84 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.

TEZY

1. Po nowelizacji art. 71 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./ nie przewiduje się instytucji strefy ochronnej.

2. Stosownie do regulacji art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 133 poz. 885 ze zm./ jednostki organizacyjne, które posiadają wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów decyzję w sprawie stref ochronnych zobowiązane zostały w terminie do 2005 r. do ograniczenia szkodliwego oddziaływania na środowisko do terenu do którego posiadają tytuł prawny. Jeżeli zaś jednostki te nie ograniczą szkodliwego oddziaływania na środowisko w ww. terminie do terenu do którego mają tytuł prawny to Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska będzie zobowiązany wstrzymać działalność tej jednostki powodującą szkodliwe oddziaływanie na środowisko.

3. W okresie do 2005 r. skarżącej przysługuje z mocy regulacji art. 8 ust. 4 wyżej powołanej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. uprawnienie do żądania wykupu lub zamiany nieruchomości na inną na zasadach określonych w art. 84 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Agnieszki W. na decyzję Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 6 października 1998 r. (...) w przedmiocie sfery ochronnej dla oczyszczalni ścieków - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 maja 1996 r. Wojewoda G. anulował ustalenia swojej wcześniejszej decyzji z dnia 6 kwietnia 1983 r. (...) dotyczące strefy ochronnej dla oczyszczalni ścieków w D. i ustalił na zmniejszonym obszarze. Od decyzji Wojewody G. z dnia 22 maja 1996 r. odwołało się Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w G., kwestionując obowiązki nałożone w pkt 7 decyzji związane z zagospodarowaniem strefy. Przedsiębiorstwo wniosło o zobowiązanie wykonania tych obowiązków Miasto G.

Od decyzji tej odwołali się także okoliczni mieszkańcy skarżąc się na uciążliwość oczyszczalni, zwłaszcza zapachową. Odwołujący się wnieśli o uchylenie decyzji i przeprowadzenie ponownego postępowania w celu ustalenia rzeczywistego zagrożenia.

Decyzją z dnia 6 października 1998 r. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 133 poz. 885/ zmieniła przepisy w zakresie ustanawiania stref ochronnych. Aktualnie obowiązujące przepisy nie przewidują możliwości ustanawiania stref ochronnych ani zmiany bądź uchylenia wydanych wcześniej decyzji w tej sprawie.

Zgodnie z art. 8 ww. ustawy jednostki organizacyjne, które posiadają wydane na podstawie dotychczasowych przepisów decyzje w sprawie stref ochronnych, obowiązane są w terminie do 2005 r. do ograniczenia szkodliwego oddziaływania na środowisko do terenu, do którego posiadają tytuł prawny. Po tym terminie Wojewoda stwierdzi z urzędu wygaśnięcie decyzji w sprawie strefy ochronnej. Nadto organ odwoławczy pouczył skarżących, że właściciele nieruchomości położonych w strefie ochronnej mogą do 2005 r. żądać wykupu lub zmiany nieruchomości na inna, jeżeli korzystanie z niej w sposób dotychczasowy wiąże się z ograniczeniami lub utrudnieniami. Ponadto mogą oni dochodzić swoich roszczeń na drodze postępowania cywilnego na podstawie art. 80 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, natomiast sprawa odszkodowań nie może być przedmiotem niniejszego postępowania.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wniosła Agnieszka W., uczestniczka postępowania administracyjnego w sprawie. Żądając uchylenia zaskarżonej decyzji stwierdziła iż bez znaczenia jest dla niej zmiana ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska, skoro od lat nie może remontować domu zlokalizowanego na działce w pobliżu oczyszczalni. Zaskarżona decyzja, wyrządza jej zdaniem krzywdę całej jej rodzinie.

W odpowiedzi na skargę Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa wniósł o oddalenie skargi z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, a to w związku z nowelizacją przepisów art. 71 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /t.j. Dz.U. 1994 nr 49 poz. 196 ze zm./, które w brzmieniu aktualnym jak w brzmieniu obowiązującym w dniu orzekania w sprawie przez Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa nie przewidywały już instytucji strefy ochronnej tj. m.in. dla przedmiotowej oczyszczalni Natomiast stosownie do regulacji art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz o zmianie niektórych ustaw /Dz.U. nr 133 poz. 885 ze zm./ jednostki organizacyjne, które posiadają wydaną na podstawie dotychczasowych przepisów decyzję w sprawie stref ochronnych zobowiązane zostały w terminie do 2005 r. do ograniczenia szkodliwego oddziaływania na środowisko do terenu do którego posiadają tytuł prawny. Jeżeli zaś jednostki te nie ograniczą szkodliwego oddziaływania na środowisko w ww. terminie do terenu do którego mają tytuł prawny to Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska będzie zobowiązany wstrzymać działalność tej jednostki powodującą szkodliwe oddziaływanie na środowisko.

W tej sytuacji prawnej i faktycznej jeżeli organ orzekający w sprawie tj. Minister Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa pozbawiony był materialnoprawnej podstawy do orzekania o strefie ochronnej to zasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie w sprawie. Zasadnie też podniósł, że w okresie do 2005 r. skarżącej przysługuje z mocy regulacji art. 8 ust. 4 wyżej powołanej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. uprawnienie do żądania wykupu lub zamiany nieruchomości na inną na zasadach określonych w art. 84 ust. 2 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji z mocy art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./