Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 89/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-03-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 15 marca 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak (spr.) Sędzia NSA Teresa Rutkowska Protokolant Sekretarz sądowy Aneta Lubasińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2019 roku sprawy ze skargi G. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania sprzeciwu w sprawie zagrożenia ujawnieniem informacji w Rejestrze Należności Publicznoprawnych 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi radcy prawnemu M. S. prowadzącemu [...] Kancelarię Radców Prawnych w Ł. przy al. A39 lok. 7A kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych obejmującą podatek od towarów i usług tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z (...), wydanym na podstawie art. 138 § 1 w związku z art. 144 i art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 18 i 18i ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1314), zwanej dalej u.p.e.a., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w (...) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego (...) z (...) o odmowie uznania sprzeciwu z 27 czerwca 2018 r. w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.

W uzasadnieniu organ II instancji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy podniósł, że zawiadomieniem z 18 czerwca 2018 r. Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego (...) poinformował G. R. o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych informacji dotyczących jego danych, o których mowa w art. 18b § 2 pkt 1 u.p.e.a. oraz należności pieniężnej z tytułu podatku od spadków i darowizn w wysokości 187 zł wraz z odsetkami za zwłokę w wysokości 46 zł. Zawiadomienie to zostało odebrane przez skarżącego 22 czerwca 2018 r., który pismem z 27 czerwca 2018 r. złożył sprzeciw w sprawie zagrożenia ujawnieniem w rejestrze.

Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego (...) postanowieniem z (...) odmówił uznania sprzeciwu.

Organ I instancji wyjaśnił, że zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia tego rodzaju środka zaskarżenia w przypadku, gdy zobowiązany kwestionuje istnienie lub wysokość należności pieniężnej lub odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie. W sprzeciwie skarżący stwierdził, że obecnie nie jest zobowiązanym, ale Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Organ I instancji uznał zatem, że kwestionowane jest istnienie należności pieniężnej wobec skarżącego. Po ustaleniu, że zaległość w podatku od spadków i darowizn w kwocie 187 zł jest wymagalna, wierzyciel wydał postanowienie o odmowie uznania sprzeciwu.

Na powyższe postanowienie G. R. wniósł zażalenie.

Organ II instancji uznając stanowisko organu I instancji za zasadne i zgodne z obowiązującymi przepisami podniósł, że po stronie skarżącego istnieje wymagalna zaległość w podatku od spadków i darowizn w kwocie 187 zł, ustalona decyzją z (...) W związku z tym Naczelnik (...) Urzędu Skarbowego (...) zobligowany był na mocy art. 18c § 1 u.p.e.a. do zawiadomienia skarżącego o zagrożeniu ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych. Jedynie należności o wysokości niższej niż czterokrotność wysokości kosztów upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy, tj. 46,40 zł, nie podlegają takiemu obowiązkowi. Podjęte przez wierzyciela działania w powyższym zakresie uznać zatem należy za prawidłowe. Nie zgadzając się z otrzymanym zawiadomieniem, skarżący złożył sprzeciw w sprawie ujawnienia w rejestrze. Skarżący podniósł, że w związku prowadzoną egzekucją, w toku której dokonano zajęcia jego świadczenia z zaopatrzenia emerytalnego, zobowiązanym w sprawie jest obecnie Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Zdaniem organu II instancji, organ I instancji słusznie uznał, że skarżący kwestionuje istnienie należności pieniężnej. Należność ta wynika z decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego (...) z (...), ustalającej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 187 zł, utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w (...) z (...). Jest to zobowiązanie ciążące na skarżącym, co potwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalając 26 listopada 2015 r. jego skargę złożoną na decyzję organu II instancji. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego w celu wyegzekwowania powyższej zaległości jest odrębną kwestią, niemającą wpływu na fakt istnienia po stronie zobowiązanego tej zaległości. Postępowanie egzekucyjnego służy zaspokojeniu należności Skarbu Państwa, poprzez stosowanie w sposób przymusowy przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym środków egzekucyjnych. Z uwagi na brak dobrowolnego uregulowania przez skarżącego zaległości, wierzyciel zobowiązany był skierować sprawę na drogę egzekucji administracyjnej, wystawiając 10 sierpnia 2016 r. tytuł wykonawczy i przekazując go do organu właściwego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, tj. Naczelnika Urzędu Skarbowego (...). W toku tego postępowania zastosowano 5 września 2016 r. środek egzekucyjny, o którym mowa w art. 79 u.p.e.a., tj. zajęcie świadczenia skarżącego z zaopatrzenia emerytalnego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w (...). Poprzez dokonanie tego zajęcia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w (...) nie stał się zobowiązanym. Jako dłużnik zajętej wierzytelności zobowiązany był jedynie do przekazania organowi egzekucyjnemu żądanej kwoty. Zgodnie bowiem z art. 1a pkt 3 u.p.e.a. dłużnikiem zajętej wierzytelności jest dłużnik zobowiązanego, jak również bank, pracodawca, podmiot prowadzący działalność maklerską, trasat oraz inne podmioty realizujące na wezwanie organu egzekucyjnego zajęcie wierzytelności lub innego prawa majątkowego zobowiązanego. Nie oznacza to zatem, że skarżący został zwolniony z obowiązku uregulowania ciążącej na nim zaległości podatkowej.

W skardze na powyższe postanowienie G. R. stwierdził, że "postępowanie" jest "bezprzedmiotowe i przedawnione".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 - dalej p.p.s.a.), stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego postanowienia w tak zakreślonej kognicji nie wykazała, że zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd uznał zatem, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2018r., poz. 1314 ze zm.), zwanej dalej: u.p.e.a., w zw. z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2017, poz. 1257 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w (...) z (...) utrzymująca w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego (...) z (...) w przedmiocie odmowy uznania sprzeciwu skarżącego w sprawie zagrożenia ujawnieniem w Rejestrze Należności Publicznoprawnych.

Do ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji został dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. (Dz.U.2017.933) zmieniającej nin. ustawę z dniem 1 stycznia 2018 r. Rozdział 1a - Rejestr Należności Publicznoprawnych.

Zgodnie z art. 18a § 1 u.p.e.a. Rejestr Należności Publicznoprawnych, zwany dalej "rejestrem", jest prowadzony w systemie teleinformatycznym przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może wyznaczyć, w drodze rozporządzenia, inny organ Krajowej Administracji Skarbowej do prowadzenia rejestru, mając na względzie konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania tego rejestru oraz sprawność procesów wymiany informacji. Administratorem danych zgromadzonych w rejestrze jest organ prowadzący rejestr (18a § 2 i § 3 u.p.e.a.).

W myśl art. 18b § 1 ustawy w rejestrze gromadzi się informacje o należnościach pieniężnych, podlegających egzekucji administracyjnej, dla których wierzycielem jest naczelnik urzędu skarbowego albo jednostka samorządu terytorialnego, jeżeli należności te wynikają:

1) z dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1;

2) z decyzji, postanowienia lub innego orzeczenia, które jest ostateczne;

3) z prawomocnego wyroku, postanowienia lub mandatu karnego wydanego na podstawie przepisów Kodeksu karnego skarbowego lub Kodeksu karnego;

4) z mandatu karnego wydanego w postępowaniu w sprawach o wykroczenia;

5) bezpośrednio z przepisu prawa.

Zgodnie z art. 18b § 2 pkt 1 lit a rejestr zawiera dane dotyczące: zobowiązanego będącego: osobą fizyczną, obejmujące: – imię i nazwisko, - numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL), jeżeli został nadany, – datę urodzenia, jeżeli nie został nadany numer PESEL,

Stosownie do treści art. 18c § 1 u.p.e.a. przed wprowadzeniem do rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, wierzyciel doręcza zobowiązanemu zawiadomienie o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze. Zawiadomienie, o którym mowa w § 1, może być doręczone wraz z upomnieniem, o którym mowa w art. 15 § 1. Dane, o których mowa w art. 18b § 2, mogą być wprowadzone do rejestru nie wcześniej niż po upływie 30 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu zawiadomienia, o którym mowa w § 1. Przepisy § 1-3 nie mają zastosowania, jeżeli wysokość należności pieniężnej, o której dane mają być wprowadzone do rejestru, wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie jest niższa niż czterokrotna wysokość kosztów upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1. (art. 18c § 2-4).

Zgodnie z art. 18d § 1 u.p.e.a. wierzyciel wprowadza do systemu teleinformatycznego, w którym jest prowadzony rejestr, dane, o których mowa w art. 18b § 2. Nie wprowadza się do rejestru danych, o których mowa w art. 18b § 2, w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję, postanowienie lub inne orzeczenie, o którym mowa w art. 18b § 1 pkt 2, do czasu zakończenia prawomocnym orzeczeniem postępowania sądowoadministracyjnego (§ 2). Natomiast zgodnie z art. 18e ustawy organ prowadzący rejestr ujawnia w rejestrze dane, o których mowa w art. 18b § 2, gdy łączna kwota należności pieniężnych wraz odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi nie mniej niż 5000 zł.

W Rejestrze Należności Publicznoprawnych można ujawnić informacje o należnościach pieniężnych, jeżeli łączna kwota należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi co najmniej 5000 zł. Warunek ten nie musi być spełniony w chwili wprowadzenia danych do rejestru. Ustawa nie określa minimalnej kwoty należności, które można wprowadzić do rejestru. Przeszkodą dla zawiadomienia zobowiązanego o zagrożeniu ujawnieniem w rejestrze nie jest stwierdzenie, że łączna kwota należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi nie mniej niż 5000 zł. Jeżeli bowiem w konkretnej sytuacji łączna kwota należności pieniężnych wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi mniej niż 5000 zł, to będzie dopuszczalne wprowadzenie danych do rejestru, ale bez ich ujawnienia. Stwierdzenie, że łączna kwota należności pieniężnych wraz odsetkami z tytułu niezapłacenia ich w terminie wynosi mniej, niż czterokrotna wysokość kosztów upomnienia zobowiązanego przez wierzyciela, nie stanowi przeszkody dla wprowadzenia danych do rejestru (patrz: Przybysz Piotr Marek, Postępowanie egzekucyjne w administracji, wyd. VIII, Komentarz do art. 18c i 18e u.p.e.a., opublikowano: WK 2018).

W rozpoznawanej sprawie skarżący kwestionuje istnienie należności pieniężnej. Należność ta wynika z decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego (...) z (...), ustalającej zobowiązanie w podatku od spadków i darowizn w kwocie 187 zł, utrzymanej w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w (...) z (...) Wyrokiem z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt I SA/Łd 921/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę G. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w (...) z (...) w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego w podatku od spadku i darowizn z tytułu nabycia spadku. Powyższy wyrok jest prawomocny od 14 stycznia 2016 r.

Wobec powyższego, z uwagi na fakt, że skarżący posiada zaległość w podatku od spadku i darowizn w kwocie 187 zł organ I instancji na mocy art. 18c § 1 u.p.e.a. zobowiązany był do zawiadomienia skarżącego o zagrożeniu ujawnienia w Rejestrze Należności Publicznoprawnych informacji dotyczących danych zobowiązanego oraz należności pieniężnej zobowiązanego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art.151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu sąd orzekł w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c w związku z § 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715 ze zm.).

B.K.