Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 120/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-07-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2, art. 43 ust. 1 pkt 4, art. 43 ust. 5
journal: Dz.U. 2017 poz 2203
law: Ustawa z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita (spr.), Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury, Dorota Kozłowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Halina Modliszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. Z. na czynność Starosty Powiatu [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obniżenia dotacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym pismem z [...] r., nr [...] [...] Starosta Powiatu Z. (zwany dalej Organem administracyjnym lub Starostą), nawiązując do wcześniejszego pisma tego organu z [...] r. poinformował A. Z., prowadzącego Policealną Szkołę dla Dorosłych "A" w Z. (w dalszej części uzasadnienia, określanego mianem Przedsiębiorcy, Strony lub Skarżącego) o tym, że zostaną zmniejszone kwoty dotacji za listopad i grudzień 2018 r. Stało się tak po ponownym przeanalizowaniu przepisów ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2203, zwanej dalej u.f.z.o.). Wskazaną w piśmie Starosty, podstawą obniżenia kwot dotacji był zaś art. 43 ust. 5 wspomnianego aktu prawnego.

Z kolei, w piśmie z [...] r. (poprzedzającym zaskarżone pismo, datowane na [...] r. i będącym dla niego punktem odniesienia) Organ administracyjny wskazał, że Wydział Edukacji Starostwa Powiatowego, w celu ustalenia prawidłowości wypłacanych dotacji dokonał weryfikacji stawek dotacji należnych na każdego słuchacza niepublicznej szkoły policealnej dla dorosłych (forma zaoczna), obowiązujących od 1 stycznia 2018 r. Nastąpiło to z uwzględnieniem art. 26 ust 2 dalej u.f.z.o. oraz metryczki subwencji oświatowej dla powiatu na rok 2018.

Z uwagi na to, dotacja przekazana w październiku 2018 r. została obliczona na podstawie jej zweryfikowanych stawek (z uwzględnieniem rzeczywistej liczby słuchaczy we wrześniu, tj. obecnych na min. 50% zajęć), z uwzględnieniem rodzaju zawodów, w których kształcą się słuchacze. Jednocześnie stwierdzono, iż dotacja przekazana w okresie od stycznia do września 2018 r. została wypłacona w nadmiernej wysokości, w kwocie [...] zł. Dlatego poinformowano Stronę, że kwota dotacji za listopad 2018 r. zostanie jej przekazana w wysokości [...] zł. Stanie się zaś tak z uwagi na zmniejszenie kwoty dotacji o [...] zł., obliczonej na podstawie rozliczenia przekazanego przez Przedsiębiorcę. Natomiast ustalenie kwoty dotacji za grudzień nastąpi na podstawie rozliczenia zaprezentowanego przez wspomniany podmiot.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej czynności w całości, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Jednocześnie zarzuciła ona pismu Starosty (czynności wyliczenia dotacji dla Szkoły Policealnej dla Dorosłych) naruszenie art. 26 ust. 2 w związku z art. 43 i 44 u.f.z.o., przez ich niewłaściwą interpretację i zmniejszenie dotacji oświatowej dla Szkoły za listopad i grudzień 2018 r.

W przekonaniu Skarżącego, aktualizacja wysokości dotacji, a co za tym idzie, wyrównywanie jej kwoty na podstawie art. 43 ust. 5 u.f.z.o. na który organ administracji powołuje się, zgodnie z art. 43 ust. 1 tej samej ustawy może być dokonana tylko:

1) w wyniku aktualizacji podstawowej kwoty dotacji, o której mowa w art. 12 i art. 13 u.f.z.o., dokonanej na podstawie art. 44 ust. 1 u.f.z.o.;

2) w wyniku zmiany kwoty przewidzianej w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego, dokonanej na podstawie art. 45 u.f.z.o.;

3) w wyniku zmiany wskaźnika zwiększającego, o którym mowa w art. 14 ust. 1 i 2 u.f.z.o., dokonanej na podstawie art. 14 ust. 8 u.f.z.o.;

4) w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Zdaniem Przedsiębiorcy, w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca żadne z zaprezentowanych zdarzeń, a Organ administracyjny nie wskazał, który z tych przypadków stanowił podstawę do zmniejszenia wysokości dotacji. Jednocześnie, w ocenie Strony, art. 43 ust. 5 u.f.z.o. nie może stanowić samoistnej podstawy do zmniejszenia wysokości dotacji przysługującej placówce niepublicznej, a zatem zakwestionowana czynność Starosty powinna zostać uchylona.

Odpowiadając na te zarzuty, Starosta wniósł o oddalenie skargi oraz o zasądzenie od Skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Jak wyartykułowano, obliczenie kwoty dotacji za listopad i grudzień 2018 r. nastąpiło na podstawie art. 26. ust 2 u.f.z.o. Stało się tak, ponieważ Organ administracyjny dokonał analizy prawidłowości ustalenia kwot dotacji należnych na każdego ucznia szkoły prowadzonej przez Przedsiębiorcę, uczestniczącego w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu. Czynność ta pozwoliła stwierdzić nieprawidłowe obliczenie wysokości kwoty dotacji ustalonej na każdego ucznia, wypłacanych w okresie od stycznia do września 2018 r. (kwota dotacji na jednego ucznia powinna być niższa niż przekazana Stronie w tym przedziale czasu). Powołano się również na art. 43 ust. 1 pkt 4 u.f.z.o. Stanowi on, że w przypadku dotacji, o której mowa w art. 26 ust. 2 tego samego aktu prawnego, aktualizacja kwoty dotacji jest możliwa w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Z kolei, w myśl art. 43 ust. 2 pkt 3 u.f.z.o., tego rodzaju korektę dopuszcza się w dowolnym miesiącu roku budżetowego.

W ocenie Starosty, legalne było ustalenie stawki miesięcznej dotacji po raz kolejny w tym samym roku budżetowym. Budżet jednostki samorządu terytorialnego ma bowiem charakter planowy, co z góry obejmuje również dopuszczalność dokonywania w nim korekt w trakcie roku. Jednocześnie, limity wydatków budżetowych mają charakter roczny. Z właściwością tą nie pozostaje jednak w sprzeczności przekazywanie kwot dotacji z rachunku bieżącego budżetu jednostki samorządu na rachunek beneficjenta dotacji, w okresach obejmujących część roku budżetowego, np. okresach miesięcznych, analogicznie do otrzymywania przez organ dotujący subwencji oświatowej na realizację zadań.

Organ administracyjny podkreślił też, że ma świadomość tego iż zmniejszenie kwoty dotacji może wywoływać niedogodności dla jej beneficjenta. Są one jednak łagodzone w ten sposób, że zgodnie z ustawą o finansowaniu zadań oświatowych istnieje poziom ewentualnej korekty, wynoszący 25 %. Jak podkreślono, tej bariery Organ administracyjny nie przekroczył, ponieważ miał na względzie wolę ustawodawcy, aby kwota ewentualnej zaktualizowanej kwoty dotacji nie uniemożliwiła prowadzenia szkoły i wykonywania przez nią bieżących zadań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ czynność Starosty jest zgodna z prawem. Nie ulega wątpliwości, że zgodnie z art. 26 ust. 2 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50 % obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 44zb ustawy o systemie oświaty, dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego. Jednocześnie jednak, w myśl art. 43 ust. 1 u.f.z.o., kwota udzielonej dotacji podlega aktualizacji m.in. w szczególnie uzasadnionych przypadkach (por. art. 43 ust. 1 pkt 4 u.f.z.o.). Dopuszczalne limity takiej korekty (50 % w przypadku zwiększenia i 25 % w razie obniżenia wielkości dotacji) zostały zaś wskazane w art. 43 ust. 5 u.f.z.o.

Odnosząc tę regulację prawną do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, należy zauważyć, że aktualizacja kwoty dotacji była efektem weryfikacji ilości uczniów biorących udział w zajęciach lekcyjnych. Zgodnie bowiem z wcześniej już powoływanym art. 26 ust. 2 u.f.z.o., niepubliczne szkoły, w których nie jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki otrzymują dotację na każdego ucznia uczestniczącego w co najmniej 50% obowiązkowych zajęć edukacyjnych w danym miesiącu, z których uczeń nie został zwolniony. W przekonaniu Sądu, fakt uczęszczania na zajęcia przez mniejszą ilość uczniów niż nominalna jest szczególnie uzasadnionym przypadkiem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 4 u.f.z.o., warunkującym korektę kwoty dotacji, w granicach przewidzianych w art. 43 ust. 5 tego samego aktu prawnego. Tym samym działanie Starosty miało podstawy prawne i nie sposób podzielić podniesionych w skardze, zarzutów obrazy przez Organ administracyjny art. 26 ust. 2 w związku z art. 43 i 44 u.f.z.o.

Jednocześnie należy zgodzić się ze Skarżącym, że Organ administracyjny nie wskazał, który z czterech przypadków wskazanych w art. 43 ust. 1 jest podstawą aktualizacji kwoty dotacji. Okoliczność ta nie mogła być jednak podstawą dla uchylenia czynności Starosty. Stało się tak, ponieważ w przekonaniu Sądu istotne jest nie tyle powołanie w piśmie (pismach) Organu administracyjnego, kierowanych do Strony właściwej podstawy prawnej działania organu, co istnienie w systemie źródeł prawa powszechnie obowiązującego w Rzeczpospolitej Polskiej regulacji prawnej, w oparciu o którą dopuszczalna jest korekta wysokości dotacji. Jak już zaś wcześniej wskazano, nie ulega wątpliwości to, że w obowiązującym stanie prawnym istniały podstawy normatywne dla takiego działania Organu administracyjnego.

Okolicznością, na która dodatkowo warto zwrócić uwagę jest to, że dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego nie są kwotami, których prawidłowość otrzymania nie podlega weryfikacji. Zgodnie bowiem z art. 252 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2077), dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w terminie określonym w tym przepisie. W tym kontekście nie może dziwić przewidziane w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych, aktualizowanie kwoty przyznanej dotacji. Dzieje się tak, ponieważ z punktu widzenia interesu finansów publicznych korzystniejsze jest bieżące korygowanie wielkości udzielanych dotacji w trakcie trwania roku budżetowego niż wypłacanie ich w kwocie ustalonej na poszczególne miesiące roku, a następnie wydawanie decyzji o zwrocie dotacji wypłaconych zawyżonej wysokości.

Wreszcie, godzi się podkreślić, że Skarżący nie kwestionował samej przyczyny aktualizacji kwoty wypłaconej mu dotacji (mniejszej ilości uczniów faktycznie uczestniczących w zajęciach niż pierwotnie deklarowana). Jego zastrzeżenia wzbudzała natomiast legalność tej operacji, oceniana z perspektywy art. 26, 43 i 44 u.f.z.o. Jak już wcześniej wskazano, ta zaś nie budzi wątpliwości.

W tym stanie rzeczy, Sąd oddalił skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302). Wbrew żądaniu Organu administracyjnego, nie orzekano natomiast o zwrocie kosztów postępowania od Skarżącego na rzecz Starosty. Stało się tak przez wzgląd na brak podstaw prawnych dla takiego rozstrzygnięcia.