Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2753/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 11 g ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 687
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. ref. Karolina Kaca, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...]października 2013 r., znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak [...] Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej kpa, art. 11 g ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 687), zwanej dalej - specustawą drogową, po rozpatrzeniu odwołań W. W., M. O. oraz [...] Sp. z o.o., reprezentowanej przez pełnomocnika - radcę prawnego P. J., od decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji pn.: "Budowa drogi ekspresowej [...][...]wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...], Etap I - Budowa drogi ekspresowej [...] węzeł [...] (z węzłem) - węzeł [...] (bez węzła) - węzeł [...] (bez węzła), cześć 1 - odcinek zlokalizowany poza granicami [...]: uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 1, zapis: "zatwierdzam projekt budowlany i udzielam zezwolenia na realizację inwestycji drogowej" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylenia, zapisu: "zezwalam na realizację inwestycji drogowej, w tym zatwierdzam projekt budowlany, oznaczony jako załącznik nr 1 do niniejszej decyzji"; uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 47, zapis: "wobec powyższego, decyzja niniejsza: - zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi, uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych" i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylenia, zapisu: "wobec powyższego, decyzja niniejsza: zobowiązuje do niezwłocznego wydania nieruchomości oraz opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi, uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych"; uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 58, zapis stanowiący treść pkt VII i orzekł w tym zakresie poprzez ustalenie w sentencji decyzji, w miejsce uchylenia, zapisu stanowiącego nową treść pkt VII: "Działając na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, określam termin wydania nieruchomości"; w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, reprezentowany przez S. D. - Zastępcę Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w [...] (inwestor) działając na podstawie art. 11 a ust. 1 specustawy drogowej, wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem z dnia 10 sierpnia 2012 r. o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn: "Budowa drogi ekspresowej [...][...]wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...], Etap I - Budowa drogi ekspresowej [...] węzeł [...] (z węzłem) - węzeł[...] (bez węzła) - węzeł [...] (bez węzła) - odcinek zlokalizowany poza granicami [...]. Inwestor wniósł także o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.

We wniosku inwestor wyjaśnił, że droga ekspresowa [...][...]stanowi nowe włączenie dróg krajowych nr [...] i nr [...] do [...] z wykorzystaniem istniejących odcinków tych dróg poprzez ich przebudowę do parametrów dróg klasy S i GP. Drogi te zostaną połączone w miejscowości [...] poprzez bezkolizyjny węzeł drogowy (węzeł "[...]"), a następnie poprowadzone w kierunku północnym po nowej trasie do włączenia w [...] (węzeł "[...]") przecinając projektowaną [...] (węzeł "[...]"). Inwestor podkreślił, że budowa drogi ekspresowej[...]na odcinku [...] wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...] stanowi zadanie priorytetowe w ramach programu budowy dróg na lata 2011-2015 i zgodnie z tym programem ma być rozliczona i zrealizowana do końca 2015 r. Późniejsze przekazanie tego zadania jest niedopuszczalne, gdyż uniemożliwi wykorzystanie środków unijnych. Przedmiotowa inwestycja zasadniczo wpłynie na skrócenie czasu podróży przede wszystkim na wysokości przejścia przez [...], gdzie obserwuje się znaczące zwiększanie kongestii ruchu. Budowa drogi ekspresowej [...] przyczyni się ponadto do znaczącego zwiększenia bezpieczeństwa uczestników ruchu, jak również wpłynie na zmniejszenie różnic społeczno-gospodarczych między północnymi i południowymi regionami kraju.

W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku inwestor przy piśmie z dnia 19 września 2012 r. przedłożył skorygowany wniosek o zezwolenie na realizację inwestycji, wraz z wymaganymi na podstawie przepisów ustawy załącznikami, poprawioną dokumentacją mapową oraz poprawionym projektem budowlanym.

Pismem z dnia 15 listopada 2012 r. inwestor poinformował, iż w trakcie trwającego postępowania w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej Starosta [...] ujawnił w ewidencji gruntów podział działki o nr ew. [...], obręb [...], na działki o nr ew. [...]i [...]. W związku z powyższym, przedmiotem wniosku o wydanie decyzji nie była już działka o nr ew. [...], ale działki o nr ew. [...]i [...].

Pismem z dnia 10 lutego 2013 r. inwestor, w odpowiedzi na wezwanie Wojewody [...], przedłożył skorygowany projekt budowlany oraz decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r., o pozwoleniu na rozbiórkę budynków zlokalizowanych na działkach w [...] (gmina [...]) oraz w [...] (gmina [...]).

Po przeprowadzeniu postępowania Wojewoda [...] wydał w dniu [...] lutego 2013 r. decyzję Nr [...], znak: [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla inwestycji pn.: "Budowa drogi ekspresowej [...][...]wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...]. Etap I - Budowa drogi ekspresowej[...]węzeł [...] (z węzłem) - węzeł [...] (bez węzła) - węzeł [...] (bez węzła), cześć 1 - odcinek zlokalizowany poza granicami [...]" oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.

Od powyższej decyzji odwołania wnieśli W. W., [...]Sp. z o.o., reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego P. J., oraz M. O.

W uzasadnieniu decyzji zapadłej w wyniku rozpoznania ww. odwołań Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej stwierdził, że przed złożeniem wniosku, o którym mowa w art. 11 a ust. 1 specustawy drogowej, inwestor, zgodnie z art. 11 b ust. 1 tej ustawy, uzyskał opinie właściwych miejscowo organów, tj.: Zarządu Województwa [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], Zarządu Powiatu [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...], Wójta Gminy [...] z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...], Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2012 r., znak: [...]. Do wniosku załączono mapy w skali 1:2000, na których przedstawiono proponowany przebieg drogi, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu. Ponadto dołączono analizę powiązania projektowanej drogi z innymi drogami publicznymi, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej inwestor dołączył projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt został wykonany i sprawdzony przez osoby spełniające warunki, o których mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 20 ust. 4 Prawa budowlanego, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.

Projekt budowlany został uzgodniony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej Sieci Uzbrojenia Terenu przy Staroście Powiatu [...] (opinia nr [...] z dnia [...] maja 2010 r., skorygowana opinią nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r.). Minister stwierdził, że projekt budowlany jest zgodny z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], uchyloną w części oraz utrzymaną w mocy w pozostałej części decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...]. Po dokonaniu analizy przedłożonego przez inwestora projektu budowlanego Minister stwierdził, że jest on zgodny z art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz z rozporządzeniem Ministra Transportu. Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. poz. 462, z późn. zm.).

Minister wskazał, że do wniosku inwestor załączył także postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...], opinię Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...], pismo [...] S.A. Zakład [...] w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...], pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...].

Minister zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się również pismo inwestora z dnia 8 czerwca 2012 r., skierowane do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]. W związku z faktem, iż w terminie 30 dni od dnia zwrócenia się przez wnioskodawcę o wyrażenie opinii, opinia nie została wydana, stosownie do przepisu art. 11 d ust. 2 specustawy drogowej, organy potraktowały powyższe jako brak zastrzeżeń do wniosku.

Jak wskazał Minister, do wniosku inwestor dołączył również wymagane przepisami odrębnymi decyzje administracyjne: decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] uchylającą w części oraz utrzymującą w mocy w pozostałej części decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzję Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...],[...], udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. tj. odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód oraz do ziemi, a także na wykonanie urządzeń wodnych (pozwolenie wodnoprawne).

Minister wskazał, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego do Wojewody [...] wpłynęło m.in. pismo W. W. z dnia 28 listopada 2012 r., w którym zawarte zostały zastrzeżenia dotyczące kwestii przejęcia jedynie 60 m 2 działki stanowiącej jej własność oraz wniosek dotyczący wykupu domu zlokalizowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...] - [...]. Organ pierwszej instancji przekazał ww. uwagi i wnioski inwestorowi, który ustosunkował się do nich w piśmie z dnia 18 stycznia 2013 r., stwierdzając brak podstaw do zmiany zakresu wniosku i rozwiązań projektowych.

Analizując decyzję Wojewody [...], Minister stwierdził, że czyni ona zadość wymogom przedstawionym w art. 11 f ust. 1 specustawy drogowej, zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w tym przepisie. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy dopatrzył się jedynie uchybień, które nie mogły negatywnie wpłynąć na ocenę zgodności decyzji Wojewody [...] ze stosownymi przepisami prawa.

Minister wyjaśnił, że decyzja Wojewody [...] zawiera pewne niekonsekwencje w zakresie struktury samej decyzji. Wojewoda [...], na pierwszej stronie decyzji, zawarł zapis "zatwierdzam projekt budowlany i udzielam zezwolenia na realizację inwestycji drogowej". Minister stwierdził, że uznanie, iż zastosowana przez Wojewodę [...] konstrukcja jest prawidłowa musiałoby prowadzić do wniosku, że zezwolenie na realizację inwestycji drogowej nie obejmuje swoim zakresem zatwierdzenia projektu budowlanego. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej łączy bowiem w sobie rozstrzygnięcia administracyjne z zakresu ustalenia lokalizacji inwestycji, zatwierdzenia podziału nieruchomości, przymusowego odebrania własności nieruchomości (potwierdzenie nabycia określonych nieruchomości lub ich części z mocy prawa przez Skarb Państwa albo właściwą jednostkę samorządu terytorialnego), zatwierdzenia projektu budowlanego oraz innych kwestii, o których mowa m.in. w art. 11 f ust. 1 specustawy drogowej. Mimo powyższego uchybienia w zakresie konstrukcji decyzji Wojewody [...] Minister odstąpił od dokonania w przedmiotowym zakresie gruntownej korekty, gdyż wprowadzone zmiany uczyniłyby zezwolenie na realizację przedmiotowej inwestycji zdecydowanie mniej czytelnym niż jest dotychczas.

Dlatego, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie 1 niniejszej decyzji Minister uchylił jedynie w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 1, zapis będący wyrazem nie do końca prawidłowego odczytania konstrukcji zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu wprowadzającego ład w zakresie konstrukcji przedmiotowej decyzji.

Ponadto, po przeanalizowaniu załącznika nr 1 do decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, Minister stwierdził, iż w liniach rozgraniczających teren inwestycji znajdują się nieruchomości lub ich części zabudowane budynkiem mieszkalnym lub budynkiem, w którym został wyodrębniony lokal mieszkalny bądź inne pomieszczenia. Wojewoda [...] orzekając, na stronie 47, o nadaniu zaskarżonej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności oraz, na stronie 58, wskazując termin wydania nieruchomości, nie uwzględnił natomiast faktu, iż realizacja przedmiotowej inwestycji drogowej obejmuje również dokonanie rozbiórek obiektów budowlanych, w tym budynków mieszkalnych. Z tych powodów Minister, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w punkcie II niniejszej decyzji uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się, na stronie 47, zapis dotyczący skutków nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, orzekając w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, zapisu czyniącego zadość art. 17 ust. 3 ustawy, uwzględniającego konieczność wskazania na zobowiązanie do opróżnienia lokali i innych pomieszczeń, wynikające z decyzji posiadającej rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast w pkt III niniejszej decyzji Minister uchylił w sentencji zaskarżonej decyzji, znajdujący się na stronie 58, zapis dotyczący wydania nieruchomości, orzekając w tym zakresie, w miejsce uchylenia, zapisu czyniącego zadość art. 16 ust. 2 ustawy, uwzględniającego konieczność wskazania na zobowiązanie do opróżnienia lokali i innych pomieszczeń.

Minister dokonując powyższych rozstrzygnięć uznał, że nie naruszają one zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 kpa, ponieważ zasadniczym rozstrzygnięciem decyzji Wojewody [...] było ustalenie przebiegu linii rozgraniczających teren, zatwierdzenie podziału nieruchomości i projektu budowlanego, a te pozostają zgodnie z wnioskiem inwestora oraz z decyzją organu pierwszej instancji.

Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji, Minister stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom ustawy, oraz że brak było podstaw do zakwestionowania decyzji poza częścią uchyloną i ustaloną w punktach I, II i III sentencji decyzji organu odwoławczego.

Minister zauważył też, że w pkt III decyzji Wojewody [...] wskazano, iż linie rozgraniczające teren przedmiotowej inwestycji drogowej określone zostały na kopii mapy zasadniczej do celów projektowych w skali 1:1000, stanowiącej część graficzną projektu zagospodarowania terenu, będącego elementem projektu budowlanego. W ocenie Ministra za bardziej prawidłowe należałoby uznać ustalenie linii rozgraniczających teren inwestycji na mapie, o której mowa w art. 11 d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej. Wskazał, że zarówno w przepisie określającym załączniki do wniosku, jak i wskazującym elementy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ustawodawca wymienił jako odrębne elementy - mapę przedstawiającą proponowany przebieg drogi (art. 11 d ust. 1 pkt 1 specustawy drogowej) i cztery egzemplarze projektu budowlanego (art. 11 d ust. 1 pkt 5 specustawy drogowej), oraz określenie linii rozgraniczających teren (art. 11 f ust. 1 pkt 2 specustawy drogowej) i zatwierdzenie projektu budowlanego (art.11 f ust. 1 pkt 7 specustawy drogowej).

Dodatkowo Minister wskazał, że Wojewoda [...] na stronie 78 i 79 decyzji, umieścił szereg informacyjnych zapisów wskazujących na sposób doręczenia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stronom postępowania oraz brak zastosowania przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy, nazywając jednocześnie tę część decyzji "pouczeniem". Minister ocenił, iż zawarcie powyższych zapisów w decyzji oraz nazwanie ich "pouczeniem" jest niewłaściwe, ponieważ pouczenie decyzji, zwane również klauzulą odwoławczą, służy określeniu charakteru decyzji, a więc stwierdzeniu, czy jest ona ostateczna, czy też nie. W tym elemencie decyzji organ ogranicza się do wskazania stronie rodzaju środka prawnego przysługującego w odniesieniu do danej decyzji oraz terminu i trybu jego wniesienia, a także organu właściwego do jego rozpatrzenia.

Minister rozpatrując ponownie sprawę uznał, że przebieg planowanej inwestycji został ustalony prawidłowo oraz uznał racje przemawiające za ustaloną lokalizacją, które przedstawił inwestor w załączonej do wniosku dokumentacji.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach W. W. i M. O., Minister wskazał, że zarówno wojewoda orzekający w sprawie jako organ pierwszej instancji, jak i Minister działający jako organ odwoławczy, pełnią w procesie inwestycyjnym funkcję organów, które są zobowiązane wyłącznie do wydania decyzji w przedmiocie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej, nie będąc jednocześnie uprawnionymi do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji drogowej, ani do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań.

Minister podkreślił, że zgodnie z art. 11 d ust. 1 pkt 1 i 3 specustawy drogowej, to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej decyduje o przebiegu drogi oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg drogi oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, a więc i w przebieg linii podziału nieruchomości, zaproponowany przez wnioskodawcę. Ocenie dokonanej przez organy pierwszej i drugiej instancji może jedynie podlegać zgodność z prawem planowanego przedsięwzięcia, w szczególności spełnienie warunków zawartych w przepisach specustawy drogowej, bowiem stosownie do przepisu art. 11 e ustawy nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami.

Minister wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 11i ust. 1 specustawy drogowej w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Prawa budowlanego. Jak wynika natomiast z treści art. 35 ust. 4 tej ustawy, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego i w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach prawa budowlanego organ architektoniczno-budowlany jest zobligowany zezwolić na realizację inwestycji drogowej.

Wobec powyższego oraz z uwagi na brak zgody W. W. na przejęcie jedynie części działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...], o powierzchni 60 m 2, jak również z uwagi na brak zgody M. O. na czasowe zajęcie działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...], pod planowaną inwestycję drogową, Minister pismem z dnia 14 maja 2013 r., wezwał inwestora do wypowiedzenia się w sprawie zagadnień poruszonych przez odwołujących się. W szczególności Minister zażądał wypowiedzenia się przez inwestora w sprawie możliwości ewentualnej zmiany lokalizacji przedmiotowej inwestycji w sposób pozwalający na ominięcie działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...], stanowiącej własność W. W. oraz na ominięcie działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...], stanowiącej własność M. O., poprzez rezygnację z jej czasowego zajęcia w celu dokonania przebudowy urządzeń melioracyjnych, a w przypadku braku takiej możliwości do szczegółowego uzasadnienia przyczyn nieuwzględnienia zgłaszanych przez skarżących żądań. Jednocześnie, mając na uwadze wskazaną przez W. W. wątpliwość co do prawidłowości numerów ewidencyjnych działek powstałych po podziale zatwierdzonym decyzją Wojewody [...], Minister wezwał inwestora do wyjaśnienia ww. kwestii. W piśmie z dnia 24 maja 2013 r. inwestor wyjaśnił, że do zrealizowania drogi ekspresowej [...], w tym węzła "[...]", konieczna jest rozbudowa ul. [...] w obrębie działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...] , celem zapewnienia dostępności do tego węzła od strony miejscowości [...].

Następnie Minister powołał się na treść § 9 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430, z późn. zm.), wskazując, że na drodze ekspresowej stosowanie zjazdów jest zabronione. Wobec powyższego przepisu rozporządzenia oraz z uwagi na istniejącą zabudowę przy ul. [...], inwestor zaprojektował dodatkową drogę dojazdową nr [...], która zapewni obsługę komunikacyjną przyległych działek, w tym m.in. działki stanowiącej własność W. W. Odległość drogi [...] od istniejącej zabudowy została zaprojektowana zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260, z późn. zm.) i wynosi 6 m. Lokalizacja skrzyżowania drogi [...] z drogą [...] oraz drogi [...] z Al. [...] jest wynikiem konsultacji społecznych, uwarunkowań istniejących oraz projektowanej obsługi ruchu lokalnego w tym rejonie. Dodatkowo inwestor podkreślił, że w obrębie ww. skrzyżowania została zaprojektowana sygnalizacja świetlna z uwagi na prognozowane natężenie ruchu oraz konieczność zapewnienia właściwego poziomu bezpieczeństwa ruchu.

Wobec istniejących uwarunkowań terenowych i obowiązujących przepisów prawa inwestor uznał, iż liniami rozgraniczającymi teren przedsięwzięcia objęty został obszar niezbędny dla zrealizowania inwestycji, stąd też brak jest podstaw do objęcia liniami rozgraniczającymi teren całej działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...].

Inwestor wyjaśnił ponadto, iż zgodnie z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, w rok po zrealizowaniu inwestycji zostanie przeprowadzona analiza porealizacyjna w zakresie dotyczącym poziomu hałasu i zanieczyszczeń. Zgodnie z zapisami pkt 4.2.1 decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do badania poziomu hałasu zostały wyznaczone odpowiednie punkty, w tym punkt [...] znajdujący się w rejonie zabudowań zlokalizowanych na działce stanowiącej własność W.W. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach ustanowiono, iż w przypadku niedotrzymania standardów jakości środowiska należy zastosować odpowiednie dodatkowe zabezpieczenia. Przy stwierdzeniu przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu należy przedstawić rozwiązania zabezpieczające tereny chronione przed ponadnormatywnym oddziaływaniem akustycznym. W sytuacji, w której standardy w środowisku nie będą mogły być dotrzymane, należy podjąć działania w celu utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

Minister wyjaśnił, że jeżeli z analizy porealizacyjnej będzie wynikało, iż pomimo zastosowania dostępnych rozwiązań technicznych i organizacyjnych nie będą mogły być dotrzymane standardy jakości środowiska poza terenem, do którego zarządzający drogą posiada tytuł prawny, zgodnie z art. 135 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25 poz. 150, z późn. zm.), utworzony może zostać obszar ograniczonego użytkowania. Dopiero w wyniku wprowadzenia obszaru ograniczonego użytkowania, właściciele nieruchomości oraz użytkownicy wieczyści lub osoby posiadające prawo rzeczowe do nieruchomości, mogą wystąpić w stosunku do podmiotu, na wniosek którego dany obszar został ustanowiony, z określonymi roszczeniami wynikającymi z przepisu art. 129 w związku z art. 135-136 i art. 322-325 Prawa ochrony środowiska.

Odnosząc się natomiast do kwestii dotyczącej wątpliwości W. W. co do prawidłowości numerów ewidencyjnych działek powstałych po podziale zatwierdzonym decyzją Wojewody [...] inwestor wyjaśnił, że pierwotna działka o nr ew. [...], uregulowana w [...], została podzielona na działki o nr ew. [...] i [...], zgodnie z decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] marca 2006 r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji dla budowy odcinka drogi [...] [...], zlokalizowanego poza granicami [...]. Działka przeznaczona pod projektowaną trasę oznaczona nr ew. [...] była przedmiotem korespondencji załączonej do odwołania skarżącej z dnia 21 marca 2013 r. Po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2009 r., sygn. akt: IV SA/Wa 396/09, ww. decyzji Wojewody [...] nr [...], zatwierdzony tą decyzją podział działki o nr ew. [...] został cofnięty. W związku z powyższym cofnięto wprowadzone zmiany w operacie ewidencji gruntów uzgadniając zapisy z treścią księgi wieczystej i oznaczono działkę numerem [...]. Działka ta stała się przedmiotem nowego opracowania mapy z projektem podziału, stanowiącej załącznik do decyzji Wojewody [...].

Minister wyjaśnił, że obecnie po podziale zatwierdzonym decyzją Wojewody [...] działki noszą numery kolejne, czyli [...] (pod inwestycję) i [...] (pozostająca przy właścicielu), zgodnie z przyjętą do zasobu mapą [...] z dnia [...] lipca 2012 r. (załączoną do wniosku i decyzji Wojewody [...]).

W odniesieniu do odwołania M. O. inwestor wyjaśnił, iż ze względu na fakt, że projektowana droga ekspresowa [...] [...] odcinek zlokalizowany poza granicami [...], będzie częściowo przebiegała przez tereny zmeliorowane, niektóre z urządzeń melioracyjnych w trakcie budowy drogi ekspresowej będą wymagały przebudowy, likwidacji lub wykonania nowych. Z uwagi na powyższe, działka o nr ew. [...]. obręb [...] -[...], została objęta decyzją o pozwoleniu wodnoprawnym (pkt. 12 lit. b i g ww. decyzji). Rurociągi drenarskie dotychczas przechodzące m.in. przez działkę stanowiącą własność M. O.przekraczały działki leżące poniżej i kończyły swoją trasę na działkach o nr ew. [...] i [...]. Odcięcie części rurociągów drenarskich, przebiegających m.in. przez działkę nr [...], obręb [...] - [...], które znajdują się pod planowaną inwestycją, nastąpi na działkach o nr ew. [...],[...] i [...] (znajdujących się we władaniu Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad).

Inwestor podkreślił, iż dla zapewnienia odpływu wód drenarskich z urządzeń pozostających na działce stanowiącej własność M. O. zaprojektowano na niej ułożenie nowego rurociągu, którym poprzez studnię drenarską wody będą odprowadzane nowym rurociągiem drenarskim PCW o długości 66 m do działki o nr ew. [...], a następnie dotychczasową trasą. Mimo, iż przebudowa sieci melioracyjnej nie jest niezbędna do prawidłowej eksploatacji drogi, to biorąc pod uwagę jej cel, jakim jest zapewnienie dalszego sprawnego funkcjonowania melioracji na terenach użytkowanych rolniczo, w tym na działce o nr ew. [...], obręb [...] - [...] inwestor uznał, że ominięcie działki stanowiącej własność M. O. z uwagi na przebudowę urządzeń sieci drenarskiej, jest niewskazane. Na przedmiotowej działce zaplanowano odcięcie urządzeń drenarskich, zlokalizowanych pod projektowanym pasem drogowym i przyłączenie przerwanych urządzeń istniejących na działce o nr ew. [...] do nowego rurociągu, a następnie do rurociągu PCW (co znalazło odzwierciedlenie w pkt. 12 d decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym).

Inwestor podkreślił, że w wyniku realizacji inwestycji nie nastąpi zmiana stosunków wodnych, bowiem w stanie obecnym wody drenażowe z działki o nr ew. [...] są również odprowadzane poza tą działkę, a nastąpi jedynie zmiana trasy odpływu. Powyższe działania są zgodne z decyzją o pozwoleniu wodnoprawnym oraz zapewnią możliwość dalszego użytkowania nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem, tj. na potrzeby prowadzenia gospodarstwa rolnego i upraw. Inwestor wskazał również, że do ograniczenia, jakim jest przebudowa sieci odwodnienia na działce o nr ew. [...] stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

M. O. w piśmie z dnia 21 sierpnia 2013 r. oświadczył, że nadal podtrzymuje swoje stanowisko w sprawie braku zgody na wykonanie urządzeń melioracyjnych na działce o nr ew. [...], obręb [...] - [...], oraz ponownie wniósł o przeprojektowanie i usunięcie ww. urządzeń i budowli z terenu nieruchomości stanowiącej jego własność. Dodatkowo, pismem z dnia 29 sierpnia 2013 r. skarżący poinformował, iż pomimo niezakończenia postępowania odwoławczego w sprawie decyzji Wojewody [...], jak również braku uzyskania jego zgody na wejście na teren nieruchomości, na działce o nr ew. [...], obręb [...] - [...], prowadzone są prace związane z przebudową i budową urządzeń melioracyjnych. Analogiczna sytuacja ma miejsce w odniesieniu do działek o nr ew. [...],[...] oraz [...], obręb [...] - [...], stanowiących jego współwłasność. W ocenie M. O. ww. działania inwestora są sprzeczne z prawem, bowiem zgodnie z zapisami decyzji Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] marca 2013 r. "inwestorowi nie wolno realizować uprawnienia wynikającego z pozwolenia wodnoprawnego bez uzyskania tytułu do ingerencji w cudzą własność".

W. W. w piśmie z dnia 30 września 2013 r. poinformowała, że nie zgadza się ze stanowiskiem inwestora zawartym w piśmie z dnia 24 maja 2013 r., iż w związku z objęciem liniami rozgraniczającymi terenu niezbędnego dla realizacji przedmiotowej inwestycji drogowej nie zachodzi konieczność wykupu całości działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...]. Podkreśliła, że nigdy nie wnosiła o wykup całości ww. działki, lecz jedynie wykup tej części, na której zlokalizowany jest dom mieszkalny. Wykup jedynie 60 m 2, gruntu powoduje bowiem zmniejszenie się odległości domu mieszkalnego od drogi dojazdowej i skrzyżowania do 1,3 - 1,7 m, co budzi obawy skarżącej o bezpieczeństwo jej i jej rodziny.

Minister przeanalizował zarzuty podniesione w odwołaniu W. W. z dnia 21 marca 2013 r. oraz w piśmie z dnia 30 września 2013 r., zarzuty podniesione w odwołaniu M. O.z dnia 26 lutego 2013 r. oraz pismach z dnia 21 i 29 sierpnia 2013 r., jak również stanowisko inwestora przedstawione w piśmie z dnia 24 maja 2013 r. i zgodził się ze stanowiskiem inwestora i uznał za słuszne argumenty przez niego przedstawione. Wskazał, że wnioskowane przedsięwzięcie nie narusza prawa oraz że w celu realizacji inwestycji konieczne jest przejęcie części działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...], stanowiącej własność W. W., oraz określenie ograniczenia w korzystaniu z działek o nr ew. [...],[...],[...] oraz [...], obręb [...] - [...], stanowiących własność M.O.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu W. W. zarzutu dotyczącego braku zgody na objęcie liniami rozgraniczającymi teren przedmiotowej inwestycji drogowej jedynie fragmentu działki o powierzchni 60 m 2 oraz zmniejszenie się odległości domu mieszkalnego od drogi dojazdowej i skrzyżowania do 1,3 – 1,7 m Minister uznał, że nie może on zostać uwzględniony. Wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 2 specustawy drogowej linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Skoro zatem przyjęty w dokumentacji projektowej zakres inwestycji przewiduje zajęcie pod budowę drogi części należącej do skarżącej działki jako niezbędnej dla realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia, to na organach orzekających w sprawie spoczywa obowiązek zatwierdzenia jej podziału zgodnie z liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Podkreślił, iż przepisy ustawy, które stanowią o zasadach pozyskiwania nieruchomości przeznaczonych pod realizację inwestycji drogowej, nie uzależniają przejęcia działki od uprzedniej zgody jej właściciela.

Odnosząc się do wniesionego przez W. W. żądania wykupu domu mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...] - [...], Minister wskazał, że inwestor przedstawił w dokumentacji projektowej teren niezbędny dla realizacji planowanego przedsięwzięcia, a objęty liniami rozgraniczającymi teren inwestycji obszar jest wystarczający dla zrealizowania zamierzenia budowlanego i nie zachodzi konieczność wykupu ww. domu mieszkalnego. Minister wyjaśnił także, że w przypadku uznania przez odwołującą się, iż pozostała po podziale część nieruchomości nie nadaje się do prawidłowego wykorzystania na dotychczasowe cele, ma ona możliwość wystąpienia, na podstawie art. 13 ust. 3 specustawy drogowej, do właściwego zarządcy drogi (w niniejszym przypadku do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad) o nabycie w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa tej części nieruchomości. Jednocześnie wyjaśnić należy, iż kwestia uregulowana w art. 13 ust. 3 ma charakter roszczenia cywilnoprawnego i nie podlega rozpatrzeniu w toku niniejszego postępowania.

Minister podzielił stanowisko inwestora wyrażone w piśmie z dnia 24 maja 2013 r., iż do zrealizowania drogi ekspresowej, w tym węzła "[...] ", konieczna jest rozbudowa ul. [...] w obrębie działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...], w celu zapewnienia dostępności do tego węzła od strony miejscowości [...]. Z uwagi na brak możliwości wykonania bezpośrednich zjazdów z drogi ekspresowej na nieruchomości sąsiadujące z pasem drogowym, koniecznym stało się zaprojektowanie dróg dojazdowych, poprzez które zapewniony zostanie dostęp do drogi publicznej, m.in. dla nieruchomości stanowiącej własność W. W.

Odnosząc się do wskazanej przez skarżącą odległości domu mieszkalnego zlokalizowanego na działce o nr ew. [...], obręb [...] - , od projektowanej drogi lokalnej (droga [...]), Minister podkreślił, iż w art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, wskazane zostały minimalne odległości obiektów budowlanych od zewnętrznej krawędzi jezdni autostrad, dróg ekspresowych oraz dróg ogólnodostępnych: dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych. Przepis ten odnosi się tylko do obiektów, które będą dopiero budowane w sąsiedztwie dróg określonej kategorii, a nie dotyczy on lokalizacji drogi przy budynkach już istniejących.

Mając na uwadze obawy W. W.dotyczące bezpieczeństwa w związku z bardzo bliską lokalizacją domu przy powstającym skrzyżowaniu i drodze lokalnej, Minister wyjaśnił, że lokalizacja dróg lokalnych [...] i [...] w sąsiedztwie działki o nr ew. [...], obręb [...] - [...], jest wynikiem konsultacji społecznych, istniejących uwarunkowań oraz projektowanej obsługi ruchu lokalnego w tym terenie.

Podkreślił, że zapisy zawarte w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zobowiązują inwestora do przeprowadzenia analizy porealizacyjnej rok po zrealizowaniu inwestycji w zakresie zbadania poziomu hałasu i zanieczyszczeń. W przypadku niedotrzymania standardów jakości środowiska konieczne będzie zastosowanie odpowiednich dodatkowych zabezpieczeń. Natomiast przy stwierdzeniu przekroczeń dopuszczalnych poziomów hałasu niezbędne będzie przedstawienie rozwiązań zabezpieczających tereny chronione przed ponadnormatywnym oddziaływaniem akustycznym. W sytuacji, w której standardy w środowisku nie będą mogły być dotrzymane, podjęte zostaną działania w celu utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania.

W odpowiedzi na kwestię dotyczącą wątpliwości W. W. co do numerów ewidencyjnych działek powstałych po podziale zatwierdzonym decyzją Wojewody [...], Minister wskazał na wyjaśnienia inwestora zawarte w piśmie z dnia 24 maja 2013 r., opisane na stronach 19-20 niniejszej decyzji.

W odpowiedzi na zarzuty M. O., Minister wyjaśnił, że realizacja inwestycji drogowej, z uwagi na jej przebieg przez tereny zmeliorowane, będzie wymagała dokonania budowy, przebudowy bądź likwidacji urządzeń melioracyjnych. Biorąc pod uwagę fakt, że istniejące urządzenia melioracyjne nie znajdują się wyłącznie pod projektowanym pasem drogowym, konieczne stało się czasowe zajęcie działek zlokalizowanych poza liniami rozgraniczającymi teren przedmiotowej inwestycji w celu dokonania przebudowy ww. urządzeń. Z uwagi na powyższe działki o nr ew. [...],[...].[...] i [...], obręb [...] - [...] , zostały objęte decyzją o pozwoleniu wodnoprawnym.

W odniesieniu do działki o nr ew. [...]. obręb [...] - [...], inwestor wyjaśnił, iż dla zapewnienia odpływu wód drenarskich z urządzeń pozostających na ww. działce zaprojektowano na niej ułożenie nowego rurociągu, którym poprzez studnię drenarską wody będą odprowadzane nowym rurociągiem drenarskim PCW o długości 66 m do działki o nr ew. [...], a następnie dotychczasową trasą. Na przedmiotowej działce zaplanowano odcięcie urządzeń drenarskich, zlokalizowanych pod projektowanym pasem drogowym i przyłączenie przerwanych urządzeń istniejących na działce o nr ew. [...] do nowego rurociągu, a następnie do rurociągu PCW.

Po dokonaniu analizy projektu przebudowy sieci odwodnienia, stanowiącej część projektu budowlanego, Minister stwierdził, że nowy rurociąg ułożony zostanie również na działce o nr ew. [...], obręb[...] - [...], sąsiadującej bezpośrednio z działką o nr ew. [...]. Dlatego nie jest wskazane ominięcie działek o nr ew. [...] i [...], z uwagi na przebudowę urządzeń sieci drenarskiej. Mając natomiast na uwadze sprzeciw M. O. dotyczący czasowego zajęcia działek o nr ew. [...] i [...], obręb [...] - [...], Minister wyjaśnił, iż na działce o nr ew. [...] zaprojektowany został nowy rurociąg drenarski, zaś na działce o nr ew. [...] - nowy rurociąg drenarski oraz studnia drenarska. Nowym rurociągiem drenarskim, zlokalizowanym na działce o nr ew. [...]. możliwe będzie odprowadzenie wód do projektowanego rowu odwadniającego. Na działce o nr ew. [...] zaplanowano natomiast odcięcie urządzeń drenarskich, zlokalizowanych pod projektowanym pasem drogowym i przyłączenie przerwanych urządzeń istniejących na tej działce do nowego rurociągu, a następnie do projektowanego rowu odwadniającego. Powyższe rozwiązania techniczne zostały ujęte w pozwoleniu wodnoprawnym.

Minister podkreślił, że zgodnie z decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] kwietnia 2013 r., utrzymującą w mocy decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym, przebudowa sieci melioracyjnej nie jest niezbędna do prawidłowej eksploatacji drogi, natomiast jej celem jest zapewnienie dalszego sprawnego funkcjonowania melioracji na terenach użytkowanych rolniczo, w tym na działkach stanowiących własność M. O.

Co do zarzutu M. O., że zostało naruszone przysługujące mu prawo własności do ww. działek, Minister wskazał, iż zgodnie z art. 123 ust. 2 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych, koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Inwestor uzyskał jednak prawo do wejścia na przedmiotowy teren w związku z orzeczeniem przez Wojewodę [...], na podstawie art. 11 f ust. 1 pkt 8g w związku z pkt 8e specustawy drogowej, o ograniczeniu w korzystaniu z przedmiotowych nieruchomości.

Stosownie natomiast do art. 17 ust. 1 tej ustawy, decyzji Wojewody [...] nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, który upoważnia inwestora do rozpoczęcia i realizacji inwestycji nawet w przypadku trwania postępowania odwoławczego, czy braku zgody właściciela nieruchomości.

Ponadto Minister zwrócił uwagę, iż do ograniczenia, jakim jest przebudowa sieci odwodnienia stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazującymi, iż na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, wykonawca robót, w myśl art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, będzie zobowiązany do ich pokrycia z zastrzeżeniem, że odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Rozpatrując zawarty w odwołaniu [...] Sp. z o.o. z dnia 15 marca 2013 r. zarzut dotyczący naruszenia art. 11 d ust. 1 pkt 9 specustawy drogowej, w związku z art. 122 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa wodnego, w sytuacji, gdy do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej załączono nieostateczną decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym, zaopatrzoną w rygor natychmiastowej wykonalności, Minister uznał, iż jest on bezzasadny. Podkreśli, że istotą rygoru natychmiastowej wykonalności, nadanego decyzji na podstawie art. 108 kpa jest to, że decyzja nieostateczna staje się natychmiast wykonalna. Ponieważ decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym nadany został rygor natychmiastowej wykonalności, była ona wykonalna od dnia jej wydania. Możliwe zatem było załączenie jej przez inwestora, na podstawie art. 11 d ust. 1 pkt 9 specustawy drogowej, do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Z uwagi na zawartą w odwołaniu [...] Sp. z o.o. informację o toczącym się przed Prezesem Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej postępowaniu odwoławczym w sprawie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, Minister pismem z dnia 14 maja 2013 r. wezwał ww. organ do udzielenia informacji, czy postępowanie w ww. sprawie zostało zakończone. Pismem z dnia 23 maja 2013 r. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej poinformował, iż w dniu [...] kwietnia 2013 r. wydał decyzję utrzymującą w mocy decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym, która jest ostateczna.

Minister nie uwzględnił podniesionego przez skarżącą spółkę zarzutu dotyczącego nadania decyzji Wojewody [...] rygoru natychmiastowej wykonalności bez należytego wykazania interesu społecznego lub gospodarczego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej, względnie istnienia przesłanek z art. 108 § 1 kpa. We wniosku o nadanie rygoru, jako czynnik uzasadniający ważny interes społeczny, wskazano znaczące zwiększenie bezpieczeństwa uczestników ruchu. Natomiast za zaistnieniem ważnego interesu gospodarczego przemawiał fakt, iż likwidacja utrudnień oraz skrócenie czasu przejazdu na przedmiotowym obszarze przyczyni się do rozwoju gospodarczego regionu oraz zmniejszenia różnic społeczno-gospodarczych między północnymi i południowymi regionami kraju. Ponadto inwestor wskazał, że planowane przedsięwzięcie stanowi zadanie priorytetowe w ramach programu budowy dróg na lata 2011-2015 i zgodnie z tym programem ma być rozliczone i zrealizowane do końca 2015 r. Późniejsze przekazanie tego zadania jest niedopuszczalne, gdyż uniemożliwi wykorzystanie środków unijnych. Minister wyjaśnił, że planowe terminy realizacji inwestycji, poprawa jakości i bezpieczeństwa ruchu użytkowników dróg oraz efektywne gospodarowanie publicznymi środkami finansowymi zawsze stanowić będą o zaistnieniu "uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 17 ust. 1 specustawy drogowej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł M. O.zaskarżając ją w części dotyczącej "prawidłowości podtrzymania decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. oraz decyzji Marszałka Województwa [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. odnośnie zaprojektowania i wykonania na terenie moich nieruchomości urządzeń melioracyjnych związanych z budową drogi ekspresowej[...][...] oraz czasowe zajęcie części tych nieruchomości". W uzasadnieniu skargi wskazał, że nie wyrażał zgody na budowę na jego nieruchomości urządzeń melioracyjnych w związku z budową drogi. Skarżący podniósł, że zaprojektowanie i wykonanie tych urządzeń spowoduje dodatkowe uciążliwości związane z korzystaniem z gruntu, m.in. głębokie wykopy spowodowały lub spowodują nieodwracalne zmiany w strukturze ziemi, co niekorzystnie wpłynie na plony. Wyjaśnił, że zezwolenie na czasowe zajęcie nieruchomości wiąże się z ingerencją w prawo własności do jej działek, przez co skarżący poniesie straty. Podkreślił przy tym, że prace przy budowie i przebudowie urządzeń melioracyjnych są wykonywane bez decyzji Starosty o pozwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, co stanowi naruszenie prawa własności. Skarżący oświadczył, że nie wyraża zgody na umieszczenie na jego gruntach urządzeń melioracyjnych, wniósł o zmianę projektu i uchylenie ww. decyzji w części dotyczącej zgody na realizację inwestycji na działkach skarżącego [...],[...],[...],[...], obręb [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.- dalej ppsa).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarga wniesiona została na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej decyzją z dnia [...] października 2013 r. znak : [...], którą organ uchylił zapisy znajdujące się na stronie 1, 47 i 58 i orzekł w tym zakresie, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. zezwalającą na realizację inwestycji drogowej "Budowa drogi ekspresowej [...] [...] wraz z powiązaniem z drogą krajową nr [...], Etap I – Budowa drogi ekspresowej [...] węzeł [...] (z węzłem) – węzeł [...] (bez węzła) – węzeł [...] (bez węzła), część 1 – odcinek zlokalizowany poza granicami [...]".

Decyzja Wojewody [...] została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia [...] kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (specustawa drogowa).

W ocenie Sądu, postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie było przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Zgodnie z art. 11 a ust. 1 specustawy drogowej, inwestor wystąpił z wnioskiem do Wojewody[...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację ww. inwestycji drogowej. Do wniosku inwestor dołączył niezbędne dokumenty w tym: opinie właściwego miejscowo zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójtów właściwych gmin, mapę na której przedstawiono proponowany przebieg inwestycji z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych oraz istniejące uzbrojenie terenu, mapy zawierające projekty podziału nieruchomości oraz analizę powiązania drogi z innymi drogami publicznymi i mapy zawierające projekty podziału nieruchomości, jak również określono zmiany w dotychczasowej infrastrukturze zagospodarowania terenu. Inwestor dołączył także projekt budowlany wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami oraz dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi. Projekt jest zgodny z decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lutego 2012 r., uchyloną w części, a w pozostałe części utrzymaną w mocy decyzją Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2012 r. (decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach), jak również z decyzją Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...], stanowiącą pozwolenie wodnoprawne.

Inwestor dołączył także postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...], opinię Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...], pismo [...] S.A. [...] w [...] z dnia [...] lipca 2012 r" znak: [...], pismo [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...], a także pismo inwestora z dnia 8 czerwca 2012 r. skierowane do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]. Sąd stwierdza, że organ dokonał prawidłowej oceny formalnych wymogów wniosku inwestora w rozumieniu art. 11 d ust. 1 specustawy drogowej, i zasadnie uznał, że przedłożony projekt budowlany jest zgodny z przepisami Prawa budowlanego, stosownie do art. 11 i ust. 1 specustawy drogowej.

Zdaniem Sądu, wydana przez organ drugiej instancji decyzja zawiera elementy, przewidziane w art. 11 f ust. 1 specustawy drogowej. Ponadto trzeba wskazać, że prawidłowo poinformowano strony o wszczętym postępowaniu w sprawie wydania decyzji o zezwoleniu na realizację przedmiotowej inwestycji wysyłając zawiadomienia do wnioskodawcy i właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałe strony postępowania zostały natomiast poinformowane w drodze obwieszczenia w urzędzie wojewódzkim, w urzędach gmin właściwych ze względu na przebieg drogi oraz na stronach internetowych tych gmin, a także w prasie lokalnej. Strony zostały poinformowane o możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą inwestycji oraz o możliwości wnoszenia uwag i wniosków, z czego skorzystały. Wszystkie wniesione przez strony uwagi zostały przekazane inwestorowi w celu zajęcia przez niego stanowiska, co do podniesionych zastrzeżeń, a następnie przekazane stronom, w tym skarżącemu, udzieloną przez inwestora odpowiedź.

Dokonując analizy zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że stosownie do art. 11 f ust. 1 specustawy drogowej zawiera ona wymagania dotyczące powiązania drogi z innymi drogami publicznymi, określenie linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenie podziału nieruchomości, oznaczenie nieruchomości, które staną się własnością Województwa[...] z dniem, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, oznaczenie nieruchomości, dla których ograniczono sposób korzystania. W decyzji ustalono ponadto warunki wynikające z potrzeb ochrony środowiska, ochrony zabytków i dóbr kultury współczesnej oraz warunki wynikające z potrzeb obronności państwa, jak również wymagania dotyczące ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.

Organ pierwszej instancji oraz organ odwoławczy przeprowadziły postępowanie, z pełnym poszanowaniem zasad postępowania, a w szczególności art. 7, 77 § 1 i 107 k.p.a. Minister odniósł się do każdego z podniesionych przez odwołujących się, w tym skarżącego, zarzutów dotyczących przede wszystkim lokalizacji przedmiotowej inwestycji oraz możliwości dokonania zmiany w lokalizacji.

Organ odwoławczy dostrzegł błędy zawarte w decyzji organu pierwszej instancji i dokonał ich korekty, dając temu wyraz w punktach I, II i III sentencji decyzji z dnia 18 października 2013 r. oraz wyczerpująco argumentując powyższe w uzasadnieniu decyzji.

Dokonując wspomnianej korekty rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji organ odwoławczy nie naruszył zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 kpa i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...] w części zasadniczej, tj. ustalenia przebiegu linii rozgraniczających teren inwestycji, zatwierdzenia podziału nieruchomości i projektu budowlanego.

Odnosząc się do treści skargi i podniesionych w niej zarzutów, należało uznać je za bezzasadne.

Trzeba wskazać na charakter inwestycji drogowych, które podlegają szczególnej regulacji ustawowej spowodowanej potrzebą przyspieszenia procesu budowy dróg publicznych. Doszło do uproszczenia procedur przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowy dróg publicznych poprzez objęcie w jednym postępowaniu i jednej decyzji czterech postępowań: lokalizacji drogi, podziału nieruchomości, nabywania nieruchomości pod drogi i pozwolenia na jej budowę.

Zgodnie z art. 11a ust. 1 specustawy drogowej Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich wydaje decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi. Organ administracji nie jest jednak uprawniony do oceny zasadności, czy celowości zamierzonej inwestycji. O przebiegu inwestycji decyduje inwestor wybierając najbardziej korzystne rozwiązanie lokalizacyjne i techniczno–wykonawcze. Inwestor wyznacza miejsce oraz sposób realizacji inwestycji, co obejmuje przebieg i szerokość planowanej drogi. Wydając decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej organ orzekający dokonuje jedynie oceny formalnoprawnej dopuszczalności lokalizacji tej inwestycji. Odmowa wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może być oparta wyłącznie o ustalenia organu z których wynikałoby, że przebieg inwestycji zaproponowanej przez inwestora narusza obowiązujące przepisy prawa. W przeciwnym wypadku, stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy drogowej organ zobligowany jest wydać decyzję zezwalającą na realizację inwestycji drogowej. Nie można bowiem uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji drogowej od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych obowiązującymi przepisami art. 11e specustawy drogowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2416/10, www.cbois.nsa.gov.pl).

Jak słusznie podniósł organ odwoławczy Wojewoda [...], ani Minister nie posiadają kompetencji do zmiany przebiegu linii rozgraniczającej teren planowanej inwestycji wbrew stanowisku inwestora. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości. Podkreślić należy, że organy wydające decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej są uprawnione jedynie do oceny prawnej całości przedsięwzięcia inwestycyjnego i dokumentacji przedłożonej przez wnioskodawcę. Tylko stwierdzenie przez organ, iż kształt inwestycji w wersji zgłoszonej we wniosku narusza normę wynikającą z określonych przepisów prawa, zobowiązuje ten organ do odmowy wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej w wersji wnioskowanej przez zarządcę drogi publicznej. W przeciwnym razie organ zobligowany jest do wydania decyzji stosownie do art. 11a ust. 1 specustawy drogowej.

Zgodnie z treścią art. 11 i ust. 1 ustawy, w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Prawa budowlanego. Jak wynika natomiast z treści art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 tej ustawy właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Odnosząc się zatem do treści skargi i sformułowanych tam zarzutów należy jeszcze raz podkreślić, że organy obu instancji orzekając o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, nie są upoważnione do wyznaczania i korygowania trasy inwestycji, ani też do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. To inwestor samodzielnie dokonuje wyboru najbardziej korzystnych rozwiązań lokalizacyjnych i następnie techniczno-wykonawczych inwestycji, mając na uwadze spowodowanie jak najmniejszych uciążliwości dla właścicieli nieruchomości.

Dlatego, co do sprzeciwu skarżącego w zakresie budowy na działkach nr [...],[...],[...],[...], obręb [...], urządzeń melioracyjnych, w tym studni i rurociągów drenarskich, Sąd podziela pogląd organu. Z akt sprawy wynika, iż realizacja inwestycji drogowej, z uwagi na jej przebieg przez tereny zmeliorowane, będzie wymagała dokonania budowy, przebudowy bądź likwidacji urządzeń melioracyjnych. Biorąc pod uwagę fakt, że istniejące urządzenia melioracyjne nie znajdują się wyłącznie pod projektowanym pasem drogowym, konieczne jest czasowe zajęcie działek zlokalizowanych poza liniami rozgraniczającymi teren przedmiotowej inwestycji w celu dokonania przebudowy ww. urządzeń. Z tych powodów działki o nr ew. [...],[...],[...] i [...], obręb [...], zostały objęte decyzją Marszałka Województwa [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2013, udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, tj. odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód oraz do ziemi, a także na wykonanie urządzeń wodnych. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił, jakie roboty zostały przewidziane do wykonania na działkach stanowiących własność M. O. i roboty te zostały ujęte też w decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym.

Ponadto, należy wskazać, że Minister w postępowaniu dotyczącym decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie miał kompetencji do badania prawidłowości decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, albowiem Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145, z późn. zm.), funkcję organu wyższego stopnia, w rozumieniu kpa, w stosunku do marszałków województw i dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej pełni Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej.

Wskazany organ w dniu [...] kwietnia 2013 r. wydał decyzję, w której utrzymał w mocy decyzję o pozwoleniu wodnoprawnym z dnia [...] lutego 2013 r. Zgodnie z tą decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, przebudowa sieci melioracyjnej nie jest niezbędna do prawidłowej eksploatacji drogi, natomiast jej celem jest zapewnienie dalszego sprawnego funkcjonowania melioracji na terenach użytkowanych rolniczo, w tym na działkach stanowiących własność M.O.

W ślad za Ministrem należy wskazać, że zgodnie z art. 123 ust. 2 Prawa wodnego, pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych, koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Nie jest również konieczne uprzednie uzyskanie decyzji starosty o zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości, ponieważ inwestor uzyskał prawo do wejścia na ww. działki w związku z określeniem w decyzji Wojewody [...], na podstawie art. 11 f ust. 1 pkt 8g w związku z pkt 8e specustawy drogowej, ograniczenia w korzystaniu z przedmiotowych nieruchomości.

Sąd ponownie podkreśla, że do ograniczenia, jakim jest przebudowa sieci odwodnienia stosuje się odpowiednio przepisy art. 124 ust. 4-8 i art. 124a ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którymi na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, wykonawca robót, w myśl art. 128 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, będzie zobowiązany do ich pokrycia z zastrzeżeniem, że odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Dlatego w przypadku poniesienia przez skarżącego szkód w związku z pracami związanymi z budową urządzeń melioracyjnych na jego nieruchomości przysługiwać mu będzie odszkodowanie.

Na marginesie jedynie należy jeszcze wskazać, że nawet w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, niezależnie od charakteru stwierdzonej wadliwości tej decyzji, w przypadku zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 31 ust. 2 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (gdy dotyczy decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, jak w niniejszej sprawie), uchylenie tej decyzji przez sąd administracyjny zostało przez ustawodawcę wykluczone. Jeżeli decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dotknięta jest wadami określonymi w art. 145 § 1 k.p.a., czy art. 156 § 1 k.p.a. to wobec ziszczenia się na dzień orzekania, przesłanek określonych w art. 31 ust. 2 ustawy z 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, sąd administracyjny nie może zaskarżonej decyzji uchylić, a jedynie na podstawie art. 145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stwierdzić może wydanie jej z naruszeniem określonych przepisów prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OSK 984/10, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 603/11).

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja zapadła w wyniku dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego. Natomiast powody wydanego rozstrzygnięcia łącznie z wyjaśnieniami dotyczącymi podnoszonych przez skarżącą i inne strony zarzutów zostały przedstawione w wyczerpującym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd w pełni podziela tę argumentację.

Uznając zarzuty skargi za bezzasadne Sąd orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012r., poz. 270 ze zm.).