Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 775/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2012-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235(1)
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Adam Mikusiński Sędzia WSA Stanisław Nitecki Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w G. odmówił stwierdzenia u M.B. choroby zawodowej -przewlekłego obturtacyjnego zapalenia oskrzeli, które spowodowało trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEVI) poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń - wymienionej w poz. 5 wykazu chorób zawodowych rozporządzenia Rady Ministrow z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869).

Decyzję wydano w oparciu o postępowanie wyjaśniające i orzeczenia lekarskie Poradni Chorób Zawodowych w S. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. z dnia [...] nr [...] oraz Szpitala Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] nr [...].

Odwołanie od tej decyzji złożył M.B. nie zgadzając z orzeczeniem lekarskim IMPiZŚ w S. z dnia [...] nr [...]. Krytykował przyjęte metody badań oraz to, ze wg. Niego badania były wykonywane przy użyciu "starego" sprzętu.

Decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami) art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105 poz. 869) [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny orzekł utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu wskazał, że za podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie podejrzenia choroby zawodowej u M.B. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny przyjął warunki jakie powinny być spełnione do uznania zawodowej etiologii rozpoznanego schorzenia, biorąc pod uwagę definicję choroby zawodowej, określoną w art. 235¹ Kodeksu pracy która stanowi, iż za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Podniesiono, iż w sprawie M.B. postępowanie wyjaśniające wykazało, że w/wym. pracował w okresie od [...] do [...] w Spółdzielni Pracy A we W. jako aparatowy produktów organicznych, gdzie miał krótkotrwały kontakt z odczynnikami chemicznymi o działaniu drażniącym i uczulającym oraz w okresie od [...] do [...] w Zakładzie Pracy Chronionej B Sp.J. w G. jako pracownik gospodarczy, gdzie w latach [...] pracując na terenie ZWS C Sp. z o.o. w G. był narażony na pyły i gazy drażniące (brak przekroczeń wartości NDS pyłów i gazów drażniących w ostatnich 10 latach pracy).

Wskazano, że M.B. był badany w Poradni Chorób Zawodowych w S. i Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. (orzeczenie lekarskie z dnia [...] nr [...]), gdzie lekarze specjaliści orzekli o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej -przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli pochodzenia zawodowego wym. w poz. 5 wykazu chorób zawodowych przywołanego rozp. R.M. dot. chorób zawodowych. Lekarze specjaliści WaMP w S. -biorąc pod uwagę dane z wywiadu chorobowego, badanie przedmiotowe, analizę udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wyniki badań czynnościowych układu oddechowego -nie stwierdzili u M.B. klinicznych cech przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, w związku z czym uznali, że brak jest podstaw do rozpatrywania zawodowej etiologii schorzenia. W szczególności u w/wym. nie stwierdzili trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEVI) poniżej 60% wartości należnej (FEV 1 wynosi 95% wartości należnej), co zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi skutkuje brakiem podstaw do rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego.

Następnie M.B. był badany w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., gdzie lekarze specjaliści na podstawie obserwacji klinicznej w dniach [...] do [...] w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] nr [...] wskazali, iż również nie znaleźli podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego wym. w poz. 5 wykazu chorób zawodowych.

Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z przyjętymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi w zakresie chorób zawodowych jednoznacznie określonymi w rozporządzeniu RM z dnia 30 czerwca 2009 r., za chorobę zawodową można uznać trwałe upośledzenie sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEVI) poniżej 60% wartości należnej, wywołane narażeniem na pyły lub gazy drażniące, jeżeli w ostatnich 10 latach pracy zawodowej co najmniej w 30% przypadków stwierdzono na stanowisku pracy przekroczenia najwyższych dopuszczalnych stężeń.

Zaakcentowano, że w przypadku M.B. pomiar FEV 1 w kolejnych badaniach wynosi 98%, 102% wartości należnej, ocena narażenia zawodowego na stanowisku pracy nie wykazała przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń pyłów i gazów drażniących, tym samym lekarze orzecznicy IMPiZŚ w S. uznali, że brak jest podstaw do rozpoznania u w/wym. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. W trakcie hospitalizacji w Szpitalu IMPiZŚ w S. badaniem fizykalnym stwierdzano u strony nad polami płucnymi szmer pęcherzykowy prawidłowy. Wykonane badania spirometryczne nie wykazały żadnych zaburzeń wentylacji płuc. W badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej.

Organ odwoławczy podniósł, że zakres rozpoznania sprawy o stwierdzenie choroby zawodowej uregulowany szczegółowo w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) został w rozpoznawanej sprawie choroby zawodowej M.B. –zachowany, albowiem strona była badana w dwóch kompetentnych placówkach diagnostycznych (I i II stopnia), gdzie lekarze specjaliści uznali, że brak jest podstaw diagnostyczno -medycznych do rozpoznania choroby zawodowej.

Zdaniem organu odwoławczego, nie ma również podstaw by te orzeczenia - oparte na przeprowadzonych specjalistycznych badaniach lekarskich zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie procedurami diagnostyczno-orzeczniczymi kwestionować, stąd też po przeanalizowaniu całości zebranego materiału dowodowego zwłaszcza oceny narażenia zawodowego i orzeczeń lekarskich uznano, że nie zostały spełnione warunki do stwierdzenia u M.B. choroby zawodowej wym. w poz. 5 wykazu chorób zawodowych.

Z powyższą decyzją ponownie nie zgodził się M.B. wnosząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę. W skardze cytował obszerne fragmenty uzasadnienia zaskarżonej decyzji, opatrując je własnymi, subiektywnymi komentarzami. Wskazywał na nieprawidłowości w wykonywaniu badań kontrolnych w jego środowisku pracy. Krytycznie również ocenił sposób wykonywania badań lekarskich przez lekarzy orzeczników. Wskazał, ze praca w narażeniu na czynniki szkodliwe spowodowała u niego wystąpienie wielu chorób, w tym także niedosłuchu i choroby tarczycy.

W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska i przytaczając dotychczasową argumentację wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W punkcie wyjścia należy wskazać, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 P.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga M.B. nie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że decyzja zapadła na skutek przeprowadzenia potrzebnych do rozstrzygnięcia sprawy dowodów, właściwej ich oceny, poprawnych rozważań faktycznych, które znalazły dostateczny wyraz w jej motywach.

Materialnoprawne przesłanki stwierdzenia choroby zawodowej, obowiązujące zarówno obecnie, jak i w dacie orzekania przez organ odwoławczy, wyznacza definicja sformułowana w art. 2351 Kodeksu pracy, zgodnie z którą, za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Zatem o stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje zachowanie dwóch przesłanek. Pierwsza to zamieszczenie danego schorzenia w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dni 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, druga to ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu pracy Rada Ministrów wydała wyżej powołane rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r., którego postanowienia weszły w życie w dniu 3 lipca 2009 r..

Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W rozpoznawanej sprawie lekarze orzecznicy uprawnionych jednostek orzeczniczych (I i II stopnia) nie stwierdzili u skarżącego choroby zawodowej. Oba orzeczenia lekarskie zostały wydane przez uprawnione jednostki, które dysponują specjalistycznymi wiadomościami. W orzeczeniu lekarskim Poradni Chorób Zawodowych w S. i Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w K. orzeczono o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej -przewlekłe obturacyjne zapalenie oskrzeli pochodzenia zawodowego wym. w poz. 5 wykazu chorób zawodowych przywołanego rozp. R.M. dot. chorób zawodowych. Lekarze specjaliści WaMP w S. swoje stanowisko oparli na danych z wywiadu chorobowego, badaniu przedmiotowym, analizie udostępnionej dokumentacji medycznej oraz wynikach badań czynnościowych układu oddechowego. Orzecznicy nie stwierdzili u M.B. klinicznych cech przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli, w związku z czym uznali, że brak jest podstaw do rozpatrywania zawodowej etiologii schorzenia. W szczególności u skarżącego nie stwierdzili trwałego upośledzenia sprawności wentylacyjnej płuc z obniżeniem natężonej objętości wydechowej pierwszosekundowej (FEVI) poniżej 60% wartości należnej (FEV 1 wynosi 95% wartości należnej), co zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi skutkuje brakiem podstaw do rozpoznania przewlekłego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego.

Kolejne badania M.B. w Szpitalu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., również nie dostarczyły podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego wym. w poz. 5 wykazu chorób zawodowych. W przypadku M.B. pomiar FEV 1 w kolejnych badaniach wynosił 98%, 102% wartości należnej, ocena narażenia zawodowego na stanowisku pracy nie wykazała przekroczeń najwyższych dopuszczalnych stężeń pyłów i gazów drażniących, tym samym lekarze orzecznicy IMPiZŚ w S. uznali, że brak jest podstaw do rozpoznania u w/wym. przewlekłego obturacyjnego zapalenia oskrzeli pochodzenia zawodowego. W trakcie hospitalizacji w Szpitalu IMPiZŚ w S. badaniem fizykalnym stwierdzano u strony nad polami płucnymi szmer pęcherzykowy prawidłowy, zaś wykonane badania spirometryczne nie wykazały żadnych zaburzeń wentylacji płuc. Z kolei w badaniach gazów krwi kapilarnej arterializowanej w spoczynku nie stwierdzono cech niewydolności oddechowej.

Bez pozytywnych opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami organ administracji nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Oczywiście nie oznacza to zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej o lakonicznej treści, nie zawierającej przekonywającego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.

W przedmiotowej sprawie wymagania te zostały spełnione, gdyż wydane w sprawie opinie są spójne oraz należycie uzasadnione. Uznać zatem należało, że uprawnione jednostki medycyny pracy w sposób przekonywający wyjaśniły z jakich przyczyn choroby strony skarżącej nie można uznać za chorobę zawodową. Wyrażona ocena została zawarta w spełniających wymagania formalne opiniach.

Godzi się w tym miejscu zaznaczyć, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany był powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4).

Reasumując, brak przesłanki w postaci rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej, określonej w pozycji 5 wykazu chorób zawodowych załącznika do rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. przez upoważnione jednostki orzecznicze, uniemożliwia jej stwierdzenie.

Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności sprawy - zdaniem Sądu - skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja została wydana w wyniku właściwej oceny materiałów sprawy i prawidłowych rozważań prawnych.

Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę stosując art. 151 P.p.s.a