Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1038/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2006-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6197 Służba Celna
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone orzeczenie
Powołane przepisy: article: art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.),, Asesor WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Maria Rosochacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi B. W. na orzeczenie Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia na niższe stanowisko I. u c h y l a zaskarżone orzeczenie, II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego w [...] orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie na podstawie art. 69, art. 62 ust. 1 i art. 63 ust. 1 pkt 4 w związku z treścią art. 32 ust. 1 pkt 2 i art. 64 ust.1 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641 ) oraz § 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 156, poz. 1520), uznał dyspozytora celnego, B. W., starszego kontrolera celnego winnym naruszenia dyscypliny pracy oraz obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego, wynikających z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej poprzez samowolne opuszczenie miejsca służby bez wiedzy i zgody przełożonego i orzekł karę dyscyplinarną określoną w art. 63 ust. 1 pkt 4 ustawy o Służbie Celnej, tj. przeniesienie na niższe stanowisko służbowe.

W uzasadnieniu orzeczenia organ przedstawił ustalenia dokonane w toku postępowania administracyjnego, z których wynikało, że naruszenie przez B. W. dyscypliny pracy poprzez samowolne opuszczenie stanowiska pracy zostało ujawnione przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] w dniu [...] r. w trakcie przeprowadzanej kontroli funkcjonalnej w Referacie Przeznaczeń Celnych. Przedmiotem kontroli była ocena wykonawstwa służby oraz dyscypliny i organizacji pracy funkcjonariuszy celnych pełniących służbę na drugiej zmianie w nocy z [...] na [...] r. Kontrolująca stwierdziła obecność na stanowisku pracy jednego funkcjonariusza celnego, natomiast inni, w tym B. W. pomimo, że służbę winni zakończyć o godz. [...] opuścili miejsce pełnienia służby.

Funkcjonariusz celny B. W. opuszczając miejsce pełnienia służby około godziny [...] zapisał w liście obecności godzinę [...], tj. czas jej planowego zakończenia, zamiast dokonać tej czynności po faktycznym zakończeniu służby.

B. W. wyjaśniał w toku postępowania dyscyplinarnego , że nie znał poleceń służbowych odnoszących się do zapisywania godziny zakończenia służby, gdyż w czasie gdy zostały wydane, pełnił służbę w innym miejscu. Organ nie uznał tej okoliczności za usprawiedliwiającą zdarzenie, bowiem uprawnienia kontrolera celnego skonkretyzowane są w Karcie Zakresu Obowiązków i Uprawnień.

Organ zachowanie funkcjonariusza polegające na wcześniejszym opuszczeniu służby i odnotowanie tego faktu niezgodnie ze stanem faktycznym na liście obecności oraz w książce podziału służby, ocenił jako lekceważące podejście do obowiązków, regulaminu pracy oraz przełożonych.

Obwiniony funkcjonariusz celny tłumaczył swoje wcześniejsze opuszczenie stanowiska pracy podjęciem działań w terenie (na placu zewnętrznym), w związku z nałożeniem na służby celne obowiązku szczególnie wzmożonych czynności kontrolnych w obliczu zagrożeń terrorystycznych.

Organ wskazując na unormowania zawarte w art. 27713 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks Celny stwierdził, że czynności kontroli celnej, wykonywane poza urzędem celnym, albo miejscem wyznaczonym lub uznanym przez organ celny, są prowadzone po uzyskaniu upoważnienia organu celnego. Tymczasem takiego upoważnienia B. W. nie wydano. Funkcjonariusz nie otrzymał również polecenia od bezpośredniego przełożonego do podjęcia działań kontrolnych poza miejscem pełnienia służby.

Dodatkowym argumentem świadczącym o samowolnym opuszczeniu przez starszego kontrolera celnego B. W. miejsca pełnienia służby, było prowadzenie rzekomej kontroli celnej w ubraniu, w którym obwiniony funkcjonariusz opuszczał służbę po jej zakończeniu (w prywatnej kurtce nałożonej na mundur).

Reasumując, w świetle zebranego materiału dowodowego organ stwierdził, że zeznanie B. W., w którym podawał, iż wcześniejsze opuszczenie stanowiska pracy było spowodowane podjęciem działań w terenie w związku z zagrożeniem terrorystycznym, nie zasługuje na uwzględnienie. Funkcjonariusz celny z takim doświadczeniem jakie posiada obwiniony (co podkreślił obrońca obwinionego) winien był wiedzieć, że czynności kontroli celnej poza miejscem urzędu celnego nie można wykonywać bez stosownego upoważnienia, a z czynności takiej sporządza się protokół.

Ponadto organ z zebranego w sprawie materiału dowodowego wywiódł, że funkcjonariusz celny B. W. nie zna właściwości miejscowej oddziału, w którym pełni służbę, gdyż jak wynika ze złożonych przez niego zeznań, kontrolował pojazdy znajdujące się na placu zewnętrznym przed przejściem samochodowym, który według niego jest terenem podlegającym kontroli celnej. Tymczasem wszelkie czynności związane z kontrolą celną odbywają się bezpośrednio na ciągu odpraw samochodowych, bądź jeśli zachodzi konieczność przeprowadzenia rewizji celnej samochód odstawiany jest na plac wewnętrzny określany jako "Portowy plac wyczekiwania samochodów na zaokrętowanie", przy którym w bezpośredniej bliskości znajduje się rampa rewizyjna oraz waga najazdowa.

Organ I instancji, na podstawie powołanych wyżej okoliczności, uznał za udowodniony zarzut postawiony starszemu kontrolerowi celnemu B. W. polegający na dopuszczeniu się rażącego naruszenia dyscypliny pracy oraz obowiązków służbowych i wymierzył obwinionemu karę dyscyplinarną - przeniesienia na niższe stanowisko.

Orzeczona kara dyscyplinarna mieściła się w katalogu kar dyscyplinarnych określonych w art. 63 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej i zdaniem organu I instancji, była współmierna do popełnionego czynu.

Od orzeczenia Naczelnika Urzędu Celnego w [...] odwołanie do Dyrektora Izby Celnej w [...]wniósł B. W. zarzucając, iż orzeczenie to rażąco narusza prawo, w szczególności zaś art. 63 ustawy o Służbie Celnej oraz § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156, poz. 1520) przez to, że kara dyscyplinarna przeniesienia na niższe stanowisko jest niewspółmierna do popełnionego czynu i nie uwzględnia zasady gradacji kar dyscyplinarnych, dotychczasowych wyników służby, opinii służbowej, okresu pozostawania w służbie oraz zachowania funkcjonariusza przed i po popełnieniu zarzuconego czynu.

Zdaniem odwołującego się art. 63 zawiera katalog kar dyscyplinarnych i jest to katalog zamknięty oraz usystematyzowany według kryterium surowości kar. Kolejność kar winna być zatem wzięta pod uwagę przez organ przy orzekaniu o karze w zależności od okoliczności, charakteru czynu zabronionego itd. Według § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych, wymierzona kara dyscyplinarna powinna być współmierna do czynu popełnionego przez obwinionego, a przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się w szczególności rodzaj i wagę czynu, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa ujemne dla służby, a także inne okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie. Na zaostrzenie wymiaru kary ma wpływ w szczególności popełnienie czynu przez funkcjonariusza celnego: będącego w stanie po spożyciu alkoholu lub środka odurzającego lub w czasie odbywania uprzednio wymierzonej kary dyscyplinarnej albo w obecności podwładnego, wspólnie z nim lub na jego szkodę.

Dyrektor Izby Celnej w [...] orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 437§ 1 Kodeksu postępowania karnego w związku z art. 79 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, utrzymał w mocy orzeczenie dyscyplinarne Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] r.

Organ odwoławczy za bezsporny uznał fakt opuszczenia przez B. W. w dniu [...] r. wyznaczonego miejsca pełnienia służby. W ocenie organu funkcjonariusz pomimo posiadanego doświadczenia wpisując godzinę [...] jako czas zejścia ze służby, w sytuacji gdy fakt ten nastąpił o godz. [...], postąpił lekkomyślnie oraz naruszył polecenie służbowe przełożonego z dnia [...]r., z którego wynikał obowiązek odnotowywania godziny zakończenia służby po jej faktycznym zakończeniu. Nie usprawiedliwia funkcjonariusza , zdaniem organu, nieznajomość tego polecenia, albowiem funkcjonariusz w zakresie swoich obowiązków posiada m.in. pogłębianie wiedzy zawodowej, zapoznawanie się aktami prawnymi, pismami i zarządzeniami.

Odnosząc się do zarzutów odwołania, w tym do tego, że wymierzono odwołującemu zbyt surową karę, niewspółmierną do popełnionego czynu pomimo to, że B. W. przez 28 lat służby nie był karany sądownie i dyscyplinarnie, posiada bardzo dobrą opinię służbową, wielokrotnie był wyróżniany i nagradzany, organ odwoławczy stwierdził, że przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się w szczególności rodzaj i wagę czynu, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa ujemne dla służby, a także inne okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie. W art. 63 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej przewidziano inne, mniej restrykcyjne kary dyscyplinarne, jednakże nie oznacza to, że powinny być stosowane zgodnie z ich kolejnością uszeregowania. Zebrany w sprawie materiał wskazuje, że obwiniony nie dochował obowiązku wynikającego z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Samowolne opuszczenie miejsca służby przez obwinionego bez wiedzy i zgody przełożonego zostało w toku postępowania dyscyplinarnego udowodnione i poparte zgromadzoną dokumentacją.

Orzeczenie dyscyplinarne Dyrektora Izby Celnej w [...]z dnia [...] r. B. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...].

Skarżący zarzucał orzeczeniu:

1/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie § 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz. U. Nr 156 poz. 1520), poprzez wymierzenie obwinionemu kary przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, podczas, gdy karą współmierną w rozumieniu § 21 ust.1, przy uwzględnieniu okoliczności określonych w ust. 2, byłaby kara łagodniejsza, wymieniona w art. 63 ust 1 pkt 1-3 ustawy o Służbie Celnej,

2/ naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie § 11 ust. 3 zdanie drugie w związku z § 21 ust. 2 wskazanego powyżej rozporządzenia, poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji okoliczności, które zostały wzięte pod uwagę przy wymiarze kary, w szczególności brak wyjaśnienia przyczyn, dla których koniecznym było wymierzenie wobec funkcjonariusza celnego B. W. kary dyscyplinarnej przeniesienia na niższe stanowisko, a nie było wystarczającym orzeczenie kary łagodniejszej.

Wskazując na powyższe na podstawie art. 145 §l pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżący wniósł uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

Jednocześnie, na podstawie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniósł o przeprowadzenie dowodu z czterech arkuszy ocen dotyczących skarżącego, na okoliczność jego wyników i opinii w służbie, a nadto na okoliczność zachowania po popełnieniu czynu.

W uzasadnieniu skargi B. W. podniósł, że pomimo nieprawidłowości w ustaleniach faktycznych będących podstawą zaskarżonego orzeczenia, z uwagi na brak środków dowodowych, nie zamierza kwestionować tych ustaleń. Nie akceptuje jednak kary wymierzonej za stwierdzone w toku postępowania uchybienia. Pomimo jednoznacznego sformułowania zarzutu dotyczącego niewspółmierności kary w odwołaniu od decyzji dyrektora Urzędu Celnego, organ II instancji praktycznie w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Naczelnik Urzędu Celnego rozważania dotyczące kary ograniczył do stwierdzenia, cyt. "ponieważ kara powinna być współmierna do popełnionego czynu, w związku z tym zarzut odnoszący się do naruszenia dyscypliny pracy oraz obowiązków służbowych (...) stanowi o jego (B. W.) winie, a tym samym stanowi podstawę do wymierzenia kary" . Powyższy, wręcz niezrozumiały dla skarżącego zwrot wskazywał na nienależyte rozważenie kwestii współmierności kary. Organ I instancji ograniczył się w istocie do stwierdzenia, iż ustalenie winy musi skutkować wymierzeniem kary.

Organ II instancji powtórzył natomiast zarzut obwinionego zawarty w odwołaniu dodając truizm, iż uszeregowanie katalogu kar nie oznacza, iż powinny być one stosowane po kolei.

Skarżący stanowiska organu II instancji nie zaakceptował i zarzucił, że nie można uznać go za spełniające wymagania należytego uzasadnienia zasadności wymierzenia określonej kary dyscyplinarnej.

Skarżący zwrócił również uwagę, iż stosownie do dyspozycji § 11 ust. 3 zdanie drugie przytoczonego rozporządzenia, w uzasadnieniu decyzji dyscyplinarnej należy wskazać okoliczności, które zostały wzięte pod uwagę przy wymiarze kary.

Nie budzi wątpliwości według skarżącego, że wskazany przepis nie może być wykładany samodzielnie, ale w powiązaniu z dyspozycją § 21 ust. 2 rozporządzenia, który to przepis określa czynniki, jakie należy uwzględnić w procesu wymiaru kary. Poszczególne elementy tego procesu powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji dyscyplinarnej. Tylko takie uzasadnienie można by uznać za odpowiadające wymaganiom określonym w § 11 ust. 3 zdanie drugie rozporządzenia. W uzasadnieniu decyzji organ winien zatem wskazać, w jakim zakresie, w procesie wymiaru kary wziął pod uwagę rodzaj i wagę czynu, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu zarzuconego mu czynu, a także inne okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie. Organ I instancji tego nie uczynił. W związku z zarzutem podniesionym w odwołaniu, zadaniem organu II instancji była kontrola orzeczenia pod kątem wymogów uzasadnienia rodzaju wymierzonej kary i ocena jej współmierności. Dyrektor Izby Celnej tego nie uczynił, ograniczając się do wskazanego na wstępie stwierdzenia.

Skarżący wyraził przekonanie, iż treść jego odwołania nie uzasadniała wniosku, iż stoi on na stanowisku, że kary dyscyplinarne powinny być wymierzane po kolei, jak przyjął to Dyrektor Izby Celnej. Wskazując na gradację kar, skarżący miał na względzie jedynie to, iż kolejność, ich zamieszczenia w katalogu pozwala na przyjęcie, iż wolą ustawodawcy było, aby kary bardziej dolegliwe były stosowane jedynie wówczas, gdyby kary łagodniejsze nie mogły spełnić swoich celów, nie mogły być uznane za współmierne do popełnionego czynu. Nie było absolutnie intencją skarżącego, aby przyjmować, iż kara bardziej dolegliwa może zostać wymierzona dopiero wówczas, gdy uprzednio wobec obwinionego wymierzano kary łagodniejsze.

W świetle powyższego, organ II instancji winien rozważyć, czy wymierzona wobec skarżącego kara może być uznana za współmierną do popełnionego czynu, jeśli uwzględnić okoliczności określone § 21 ust. 2 rozporządzenia.

Skarżący wskazał nadto, że jest funkcjonariuszem celnym od 29 lat, nie był karany dyscyplinarnie, w okresie ostatnich 3 lat poprzedzających zdarzenie, uzyskiwał dobre i bardzo dobre oceny okresowe. Na okoliczność tych twierdzeń przedłożył arkusze ocen za lata 2001-2003. Zarzucił również, że przypisane skarżącemu naruszenie było działaniem jednostkowym i nie skutkowało żadnymi trwałymi następstwami dla interesu służby i Państwa. Służba skarżącego w okresie po popełnieniu czynu była prawidłowa. Za okres od [...]r. do dnia [...] r. skarżący otrzymał całościową ocenę dobrą.

Dyrektor Izby Celnej w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i dodatkowo wyjaśnił, że zgodnie z zapisem art. 62 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za naruszenie obowiązków służbowych. Fakt samowolnego opuszczenia stanowiska służbowego przez skarżącego oraz podjęcie działań kontrolnych poza swoim miejscem pełnienia służby bez stosownego upoważnienia jest bezsporny, a zastosowana kara dyscyplinarna przeniesienie na niższe stanowisko służbowe adekwatna do popełnionego czynu.

Organ odniósł się nadto do wniosku skarżącego o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. i stwierdził, że przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów ocen okresowych skarżącego nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości , albowiem sprawa została wyjaśniona w postępowaniu przed organami dyscyplinarnymi.

Skarżący naruszył swoje podstawowe obowiązki służbowe czemu nie zaprzecza, natomiast organy postępowania dyscyplinarnego orzekając w sprawie nie naruszyły przepisów prawa.

Organ odniósł się nadto do wniosku skarżącego o przeprowadzenie przez Sad dowodu z dokumentów zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Zdaniem organu, przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów ocen okresowych skarżącego nie jest niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, albowiem sprawa została wyjaśniona w postępowaniu przed organami dyscyplinarnymi. Skarżący naruszył swoje podstawowe obowiązki służbowe czemu nie zaprzecza, natomiast organy postępowania dyscyplinarnego orzekając w sprawie nie naruszyły przepisów prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Sąd stwierdził, że skarga B. W. jest zasadna, albowiem zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne narusza obowiązujące prawo.

Skarżący podniósł w skardze, że nie zamierza z braku dowodów kwestionować ustalonego przez organy orzekające w sprawie stanu faktycznego, stanowiącego podstawę wymierzenia kary dyscyplinarnej, chociaż w ustaleniach tych dostrzega nieprawidłowości. B. W. uznał natomiast, że wymierzona mu karę dyscyplinarną jest niewspółmierna do popełnionego czynu, a nadto organy orzekające w postępowaniu dyscyplinarnym nie uwzględniły okoliczności wymienionych w § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 156, poz. 1520).

Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, Sąd bada legalność wszystkich rozstrzygnięć wydanych w danej sprawie administracyjnej, gdyż granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone zostały przez granice sprawy administracyjnej.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego orzeczenia stanową art. 32 ust. 1 pkt 2, art. 62 i art. 63 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz.U. z 2004 r. Nr 156, poz. 1641ze zmianami).

Przepis art. 32 ust. 1 ustawy wśród obowiązków służbowych funkcjonariusza celnego wymienia rzetelne, bezstronne i terminowe wykonywanie powierzonych zadań. Za naruszenie obowiązków służbowych, zgodnie z art. 62 ustawy, funkcjonariusze celni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną.

Postawiony obwinionemu zarzut lekceważącego podejścia do obowiązków służbowych, regulaminu pracy oraz przełożonych związany był z tym, że B. W. samowolnie, bez wiedzy i zgody przełożonego, opuścił miejsce pełnienia służby, co potwierdziła kontrola funkcjonalna przeprowadzona przez Naczelnika Urzędu Celnego w [...] w nocy z [...] r. o godz. [...]. Podczas kontroli stwierdzono nieobecność funkcjonariusza celnego w miejscu pracy, pomimo że w książce podziału służby i liście obecności znajdował się zapis o zakończeniu służby o godz. [...]

W postępowaniu dyscyplinarnym należało zatem ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy stawiane skarżącemu zarzuty znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, dokonać oceny w jakim stopniu zarzuty te pozostają w kolizji z ustawą o Służbie Celnej, by w konsekwencji orzec adekwatną do stopnia zawinienia karę.

W ocenie Sądu organy I i II instancji dokonały wszechstronnych ustaleń w sprawie. Przeprowadziły dowód z ustaleń z kontroli funkcjonalnej przeprowadzonej w nocy z [...] na [...] r., z przesłuchania świadków, obwinionego, dowód z dokumentów.

Postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że B. W. opuścił miejsce pełnienia służby w nocy z [...] na [...] r. przed czasem odnotowanym w książce podziału służb oraz na liście obecności, a na wcześniejsze opuszczenie miejsca pracy nie otrzymał zgody przełożonych służbowych, gdyż o taką zgodę nawet nie występował.

W przekonaniu Sądu nie ma podstaw do podważenia ustalonego stanu faktycznego wyprowadzonego z prawidłowo ocenionych dowodów, stąd rozstrzygnięcie o winie jest również niewadliwe.

Konsekwencją uznania B. W. winnym zarzucanego czynu było wymierzenie kary dyscyplinarnej.

Naczelnik Urzędu Celnego rozważania dotyczące kary ograniczył do stwierdzenia, że "ponieważ kara powinna być współmierna do popełnionego czynu, w związku z tym zarzut odnoszący się do naruszenia dyscypliny pracy oraz obowiązków służbowych (...) stanowi o jego (B. W.) winie, a tym samym stanowi podstawę do wymierzenia kary".

W ocenie Sądu, jakkolwiek przytoczonej treści uzasadnienia organu I instancji nie można odmówić racji, to jednak jest to nadmierne ograniczenie treści uzasadnienia w odniesieniu do wymierzonej kary dyscyplinarnej.

Podobne uchybienie, dotyczące uzasadnienia wymierzonej kary dyscyplinarnej, zawierało orzeczenie organu II instancji. Nie można traktować bowiem jako wyczerpującego uzasadnienia wymierzonej kary powtórzenia treści przepisu § 21 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie trybu przeprowadzania postępowania wyjaśniającego, dyscyplinarnego i dyscyplinarnego przyspieszonego oraz sposobu wykonywania kar dyscyplinarnych w stosunku do funkcjonariuszy celnych (Dz.U. Nr 156, poz. 1520).

Prawodawca jednoznacznie w przytoczonym przepisie wymienił okoliczności, które organ orzekający w postępowaniu dyscyplinarnym winien mieć na uwadze przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej. Zgodnie zatem z § 21 ust. 2 rozporządzenia, przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej uwzględnia się w szczególności rodzaj i wagę czynu, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu zarzuconego mu czynu, a także inne okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie.

Organ orzekający winien przeto wskazać, w jakim zakresie, wymierzając karę dyscyplinarną przeniesienia na niższe stanowisko służbowe wziął pod uwagę rodzaj i wagę czynu popełnionego przez funkcjonariusza celnego, skutki i okoliczności jego popełnienia, pobudki działania obwinionego, następstwa ujemne dla służby, dotychczasowe wyniki w służbie, opinię służbową, okres pozostawania w służbie oraz zachowanie się obwinionego przed i po popełnieniu zarzuconego mu czynu, a także inne okoliczności, zarówno łagodzące, jak i obciążające, istotne w sprawie.

Zauważyć należy, że wymienione w art. 63 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej kary dyscyplinarne nie są przypisane konkretnym przewinieniom służbowym. Wymiar kary ma charakter uznaniowy, lecz uznanie to nie oznacza dowolności w podejmowaniu decyzji. Rzeczą Sądu jest zatem ocena, czy organ rozstrzygający w sprawie o naruszenie dyscypliny służbowej dokonał wymiaru kary zgodnie z dyrektywami wynikającymi z obowiązujących w tym zakresie aktów prawnych.

Brak w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia rozważań w tym zakresie a przytoczenie jedynie treści przepisu określającego przesłanki wymiaru kary nie jest równoznaczne z dokonaniem przez organ rzetelnej oceny okoliczności mających wpływ na wymiar kary.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zmianami) orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.