Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 586/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 10 ust. 1 i 2, art. 12
journal: Dz.U. 2019 poz 1292
law: Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców - tekst jedn.
article: art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi E.L, A.L. s.c. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] sierpnia 2020r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec i lipiec 2019 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] marca 2020 r. przedłużającego spółce cywilnej działającej pod firmą E. L., A. L. s.c., zwaną dalej stroną skarżącą, termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanego w deklaracji dla podatku od towarów i usług VAT-7 za czerwiec 2019 r. w wysokości [...] zł i za lipiec 2019 r. w wysokości [...] zł do [...] czerwca 2020 r.

Organ przyjął następujące ustalenia.

Do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] [...] lipca 2019r. wpłynęła deklaracja VAT-7 spółki za czerwiec 2019 r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu w terminie 60 dni na rachunek bankowy w wysokości [...] zł, natomiast [...] sierpnia 2019r. wpłynęła analogiczna deklaracja za lipiec 2019 r. w której wykazano nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w wysokości [...] zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] [...] września 2019r. uzyskał informację od Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...], zwanego dalej Naczelnikiem UCS, o wszczęciu [...] sierpnia 2019 r. kontroli celno-skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2019 r. w przedsiębiorstwie skarżącej.

W związku z powyższym organ I instancji postanowieniem z [...] września 2019 r. przedłużył termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za powyższe miesiące do dnia 9 grudnia 2019 r. powołując się w uzasadnieniu na czynności zmierzające do zweryfikowania zasadności zwrotów podatku VAT wskazanych przez podatnika w deklaracjach VAT-7 za miesiące czerwiec i lipiec 2019 r.

Pismem z [...] listopada 2019r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] zwrócił się do Naczelnika UCS o wskazanie czy w toku kontroli stwierdzono nieprawidłowości mające wpływ na wysokość zadeklarowanych zwrotów oraz o wskazanie przewidywanego terminu zakończenia kontroli, na co uzyskał odpowiedź z 3 grudnia 2019 r., że w trakcie prowadzonej kontroli Naczelnik UCS zwrócił się do wszystkich kontrahentów, którzy w kontrolowanym okresie dokonywali sprzedaży palet, koszy drucianych i innych towarów na rzecz kontrolowanej z żądaniem przekazania informacji dotyczących zawartych transakcji oraz przedłożenia stosownych dowodów potwierdzających ww. zdarzenia gospodarcze. W związku z trwającymi czynnościami polegającymi na gromadzeniu i analizie materiału dowodowego zebranego w toku kontroli, planowanym przeprowadzeniu czynności sprawdzających dotyczących prawidłowości i rzetelności badanych dokumentów u kontrahentów strony oraz oczekiwaniem na odpowiedzi od kontrahentów, Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2019r. wyznaczył termin zakończenia kontroli celno-skarbowej na dzień 30 stycznia 2020 r.

W związku z otrzymanymi wyżej opisanymi informacjami Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] postanowieniem z [...] grudnia 2019r. przedłużył termin zadeklarowanego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ww. miesiące do 9 marca 2020 r.

Naczelnik [...] Urzędu Celno – Skarbowego [...] pismem z 24 lutego 2020 r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], że toczy się kontrola celno-skarbowa. Organ dokonuje analizy zebranego materiału dowodowego, planowane jest przeprowadzenie czynności przesłuchania kontrahentów w charakterze świadków.

W związku z powyższym postanowieniem z [...] marca 2020r. Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] przedłużył termin zadeklarowanego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za ww. miesiące do 9 czerwca 2020r., wskazując, że trwa weryfikacja dokumentów i zbieranie dowodów w ramach kontroli celno-skarbowej. Planowane jest przesłuchanie kontrahentów podatnika i termin zakończenia kontroli obecnie wyznaczony na dzień 30 marca 2020 r. może zostać przedłużony.

W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Zarzuciła postanowieniu naruszenie: art. 216 § 1 i art. 274b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U, z 2019 r. poz. 900 ze zm., zwanej dalej O.p.) w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2174 ze zm., zwanej dalej u.p.t.u.) poprzez bezzasadne przedłużenie terminu zwrotu, art. 12 ustawy z 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez zastosowanie środków nieproporcjonalnych do celu tj. zatrzymanie zwrotu wynikającego z deklaracji VAT-7 w całości a nie tylko w proporcji, uwzględniając faktury, które nie budzą wątpliwości, art. 10 Prawa przedsiębiorców poprzez przyjęcie złej wiary podatnika, art. 187 § 1 O.p. w zw. z brakiem jakichkolwiek ustaleń faktycznych umożliwiających kontrolę instancyjną postanowienia.

Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z [...] sierpnia 2020r., wskazanym we wstępie, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu przytoczył i omówił art. 87 ust. 1 i 2 u.p.t.u. oraz art. 274b § 1 i 2 O.p. Zaznaczył, że postanowienie z [...] marca 2020r. zostało doręczone pełnomocnikowi strony 3 marca 2020r., tj. przed upływem terminu wyznaczonego ostatnim postanowieniem z [...] grudnia 2019r., tj. przed 9 marca 2020r.

Wskazał, że wątpliwości organu I instancji w zakresie zadeklarowanych zwrotów za miesiąc czerwiec 2019r. w wysokości [...]zł i lipiec 2019r. w wysokości [...]zł wzbudził fakt, że wystawiane przez stronę faktury sprzedaży, jak również faktury zakupu opiewały na znaczne kwoty między innymi związane ze sprzedażą palet drewnianych, a wątpliwości te zostały pogłębione wobec uzyskania informacji od Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] o wszczęciu w przedsiębiorstwie strony kontroli celno-skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za miesiące czerwiec i lipiec 2019 r., którą to otrzymał przed upływem ustawowego terminu zwrotu za czerwiec 2019r. przypadający na dzień 9 września 2019r. i za lipiec 2019r. przypadający na dzień 8 października 2019r. Organ odwoławczy zauważył, że także w chwili wydawania przezeń postanowienia prowadzona była kontrola, zatem wątpliwości organu I instancji nie zostały rozwiane. W jego ocenie zaistniały uzasadnione wątpliwości co do zasadności deklarowanego przez stronę zwrotu różnicy podatku w deklaracji VAT-7 za czerwiec i lipiec 2019r. Jednocześnie z zaskarżonego postanowienia wynika, że weryfikacja zasadności zwrotu za czerwiec i lipiec 2019r. odbywa się w toku kontroli celno- skarbowej wszczętej [...] sierpnia 2019r., zatem nie doszło do naruszenia art. 216 § 1 i art. 274b O.p. Jednocześnie odnosząc się do uchwały NSA z 24 października 2016r., sygn. akt I FPS 2/16, wskazał, że nie doszło do naruszenia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Zdaniem organu odwoławczego na etapie wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu różnicy podatku nie można wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność zwrotu różnicy podatku. Wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku. Przedłużenie terminu zwrotu różnicy podatku jest kwestią odrębną w stosunku do prawa do zwrotu i jego wysokości. Odnosząc się do art. 10 Prawa przedsiębiorcy organ wskazał, że nakaz rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść podatnika nie zwalnia z konieczności przeprowadzenia kompletnego postępowania wyjaśniającego i zgromadzenia wszystkich możliwych dowodów w sprawie, w celu ustalenia stanu faktycznego. Niezasadny był również zarzut naruszenia art. 12 Prawa przedsiębiorcy, bowiem Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] na aktualnym wówczas etapie prowadzonego postępowania kontrolnego przez Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] nie był w stanie wyodrębnić faktur, które zupełnie nie budzą wątpliwości, gdyż prowadzone są czynności związane z gromadzeniem materiału dowodowego. Nie były to również wątpliwości dotyczące normy prawnej, stanowiącej podstawę zaskarżonego postanowienia.

W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżąca, reprezentowany przez adwokata, wniosła o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Powtórzyła zarzuty zażalenia, w uzasadnieniu rozwinęła ich argumentację.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.

Na wstępie należy wskazać, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374, ze zm.), o czym strony zostały zawiadomione.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił w szczególności art. 87 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 106, zwanej dalej u.p.t.u.).

Zgodnie z treścią ww. przepisu zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6 i 6a, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju albo na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazany w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach, lub na wskazany przez podatnika rachunek banku mającego siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, jako zabezpieczenie udzielanego przez ten bank lub przez tę kasę kredytu, na podstawie złożonego przez podatnika do naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do złożenia deklaracji podatkowej, pisemnego, nieodwołalnego upoważnienia organu podatkowego, potwierdzonego przez bank lub spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową udzielających kredytu, do przekazania tego zwrotu. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanej w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej lub postępowania podatkowego. Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.

Jak przyjęto w orzecznictwie, możliwość przedłużenia terminu zwrotu podatku na podstawie art. 87 ust. 2 u.p.t.u. nie wymaga zgromadzenia przez organ podatkowy konkretnych dowodów na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu. W sprawie o przedłużenie terminu zwrotu podatku organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego weryfikowania zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu. Istotne jest to, że zwłoka w zwrocie podatku musi być usprawiedliwiona koniecznością przeprowadzenia określonych czynności w ramach podjętej procedury. Postępowanie dotyczące prawidłowości przedłożonego rozliczenia w podatku VAT, gdy wchodzi w grę zwrot podatku VAT na ogół jest czasochłonne, ponieważ często konieczne jest ustalenie łańcucha dostaw, z szeregiem transakcji. Czas prowadzenia postępowania może być też determinowany przez długie terminy odpowiedzi innych organów skarbowych, czy też konieczność wyczekiwania na efekty postępowań prowadzonych wobec kontrahentów podatnika. Samo przeświadczenie strony o prawidłowości i kompletności przedłożonej dokumentacji nie przesądza o braku podstaw do powzięcia wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczeń podatkowych. Chcąc ustalić przedmiotowe kwestie organ musi skontrolować cały łańcuch dostaw towarów (zob. wyrok NSA z 09 września 2020r., sygn. akt I FSK 646/20).

W niniejszej sprawie wątpliwości organu I instancji w zakresie zadeklarowanych zwrotów za miesiąc czerwiec 2019r. w wysokości [...]zł i lipiec 2019r. w wysokości [...] wzbudził fakt, że wystawiane przez stronę faktury sprzedaży, jak również faktury zakupu opiewały na znaczne kwoty między innymi związane ze sprzedażą palet drewnianych, a wątpliwości te zostały pogłębione wobec uzyskania informacji od Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] o wszczęciu w przedsiębiorstwie strony kontroli celno-skarbowej w zakresie podatku od towarów i usług za ww. okres.

Organ przed wydaniem postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku VAT zwrócił się do organu prowadzącego kontrolę, czy weryfikacja rozliczenia zakończyła się. W ocenie Sądu organ uzasadnił podstawę do wydania skarżonego postanowienia.

Niezrozumiały jest przy tym zarzut naruszenia art. 187 § 1 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ponieważ jak powyżej wskazano – organ w ramach procedury przedłużenia terminu zwrotu nie ocenia zasadności zwrotu, a jedynie o dalszej konieczności jego weryfikowania. Bezspornie Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego [...] wszczął wobec skarżącej kontrolę celno-skarbową w zakresie podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 2019r. i wskazał, jakie czynności dowodowe będą jeszcze przeprowadzane.

Odnośnie zarzutów naruszenia przepisów ustawy z 6 marca 2018r. – Prawo przedsiębiorców (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 1292 ze zm., zwanej dalej P.p.) należy zauważyć, że odczytywanie art. 10 P.p., w myśl którego organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów – zgodnie z wolą skarżącej niweczyłoby możliwość przeprowadzania jakiejkolwiek kontroli. Jak wskazano w orzecznictwie artykuł 10 ust. 1 P.p. ustanawiający swoistą zasadę domniemania uczciwości przedsiębiorcy nie przekreśla prawa do dokonywania czynności kontrolnych. Nie można też mówić o naruszeniu wynikającej z art. 10 ust. 2 P.p. zasady rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z 22 czerwca 2020r., sygn. akt I SA/Bd 170/20).

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 12 P.p., zgodnie z którym organ prowadzi postępowanie w sposób budzący zaufanie przedsiębiorców do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Zarzucając naruszenie powyższego przepisu skarżący domaga się ewentualnie ograniczenia przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT jedynie do faktur, co do których organy mają wątpliwości. Takie stanowisko nie jest do zaakceptowania, ponieważ zwrot podatku może odbywać się wyłącznie na podstawie deklaracji podatnika lub decyzji określającej zwrot w innej wysokości. Organ nie może dokonać zwrotu w innej wysokości niż z deklaracji, jeśli trwa postępowanie podatkowe. W ocenie Sądu wydane postanowienia odpowiadają prawu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd, działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.