Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 245/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2017-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie Sędzia WSA Mirella Łent Sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017r. sprawy ze skargi G. Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] września 2016 r. Prezydent G. ustalił współwłaścicielom G. Ł. oraz M. Ł.

i S. Ł. wysokość podatku od nieruchomości na rok 2016 w kwocie [...]zł. Organ ustalił, że w dniu [...] września 2014 r. zmarła E. Ł.,

a postępowanie spadkowe po zmarłej nie zostało przeprowadzone. W dniu [...] kwietnia 2015 r. w organie stawił się G. Ł., który poinformował, że nie zamierza składać wniosku o ustalenie spadkobierców, gdyż nie jest to w jego ocenie potrzebne. P. z dnia [...] maja 2015 r. Wydział Finansowy, Referat Wymiaru Podatków

i Kontroli Podatkowej zwrócił się do Biura Prawnego Urzędu Miejskiego w G.

o podjęcie działań w celu ustalenia spadkobierców po zmarłej. W wyniku podjętych działań w dniu [...] grudnia 2015 r. Sąd Rejonowy w G. I Wydział Cywilny wydał postanowienie (sygn. akt I Ns 1293/15) o stwierdzeniu nabycia spadku po E. Ł., które uprawomocniło się w dniu [...] kwietnia 2016 r. Zgodnie z ww. postanowieniem spadek po zmarłej z mocy ustawy nabyli: mąż G. Ł. oraz synowie S. M. Ł. i M. Ł. po 1/3 części.

W związku z powyższym organ pierwszej instancji wezwał ww. osoby do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości wraz z załącznikiem za nieruchomość lokalową położoną w G. przy ul. [...].

W piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. G. Ł. jako "właściciel mieszkania

i posiadacz jedyny nieruchomości przy ul. [...]" oświadczył, że "od śmierci żony z mieszkaniem po dzień dzisiejszy nic się nie zmieniło". Stwierdził, że jest jedynym właścicielem i posiadaczem tego mieszkania, a zatem decyzja w sprawie podatku od nieruchomości powinna być wystawiona tylko i wyłącznie na niego.

S. Ł. i M. Ł. złożyli w dniu [...] lipca 2016 r. informacje

w sprawie podatku od nieruchomości wskazując w nich, iż są współwłaścicielami nieruchomości położonej w G. przy ul. [...]. Natomiast G. Ł. złożył przedmiotową informację w dniu [...] lipca 2016 r. wskazując

w części C formularza siebie jednocześnie jako właściciela i posiadacza samoistnego ww. nieruchomości. Ponadto w części G informacji - uwagi podatnika wskazał, że decyzja na podatek od nieruchomości powinna być wystawiona wyłącznie na niego,

z pominięciem pozostałych spadkobierców: synów M. i S.. Swoje stanowisko argumentował faktem, iż ustanowił się samoistnym posiadaczem nieruchomości. Podkreślił ponadto, iż synowie uważają się za współwłaścicieli, jednak ani razu nie uiścili obowiązkowych opłat za lokal do Spółdzielni Mieszkaniowej, jak również nie chcą uczestniczyć w wydatkach na remont i modernizację mieszkania.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji G. Ł. wniósł

o opodatkowanie mieszkania położonego w G. przy ul. [...] wyłącznie na niego jako samoistnego posiadacza nieruchomości oraz skierowanie całej dokumentacji do sądu administracyjnego w celu dogłębnego przeanalizowania przez sąd poczynań Wydziału Finansowego Referatu Wymiaru Podatków i Kontroli Podatkowej w G..

Decyzją z dnia [...] grudnia 2016r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze

w T. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i ustaliło wymiar podatku od nieruchomości za 2016 r. w wysokości [...] zł dla G. Ł. jako właściciela (współwłaściciela) i jednocześnie posiadacza samoistnego - w odniesieniu do tej części nieruchomości, w jakiej nie respektuje uprawnień synów. W uzasadnieniu organ podniósł, że zasadniczy przedmiot sporu

w niniejszej sprawie stanowi kwestia ustalenia kręgu podatników podatku od nieruchomości za 2016 r. w odniesieniu do mieszkania położonego w G. przy ul. [...] (oraz udziału w gruncie). Organ powołując się na art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.), dalej zwanej: "u.p.o.l." wyjaśnił, że podatnikiem podatku od nieruchomości jest właściciel nieruchomości lub obiektu budowlanego, chyba że tymi rzeczami włada posiadacz samoistny. Po dokonaniu analizy definicji pojęcia posiadacz samoistny Kolegium stwierdziło, że G. Ł. faktycznie włada nieruchomością położoną w G. przy ul. [...], ponieważ w niej zamieszkuje, na co wskazał: we wniosku z dnia [...] września 2015 r. o oddalenie pozwu organu podatkowego, w informacji w sprawie podatku od nieruchomości złożonej w dniu [...] lipca 2016 r., we wniosku z dnia [...] czerwca 2016 r. o korektę i sprostowanie postanowienia o nabyciu spadku, a pośrednio także w piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. zatytułowanym "Informacja/Oświadczenie". Wypełniając część C informacji w sprawie podatku od nieruchomości wskazał siebie jednocześnie jako właściciela i posiadacza samoistnego ww. nieruchomości. Ponadto w uwagach (w części G. formularza) stwierdził, że "nigdy nie wyrazi zgody, aby synowie - spadkobiercy (...) stali się współwłaścicielami jego mieszkania i zamieszkali u niego ze swoimi rodzinami". Podniósł również, że synowie nie spełniają swoich obowiązków z tytułu nabycia spadku, nie uiszczają opat za lokal do spółdzielni mieszkaniowej oraz nie chcą uczestniczyć

w wydatkach na remont i modernizację mieszkania. W opinii Kolegium powyższe okoliczności wskazują, że skarżący faktycznie włada nieruchomością i to w taki sposób jakby był wyłącznym uprawnionym, tj. władającym bez respektowania uprawnień przysługujących pozostałym spadkobiercom - synom i wolę swojego władania ujawnia na zewnątrz. Świadczą o tym również podejmowane przez niego kroki w celu przywrócenia zapisów w księdze wieczystej do pierwotnego stanu, tj. usunięcia wpisu pozostałych współwłaścicieli z jego księgi wieczystej. Organ zauważył przy tym, że

w postępowaniu przed Kolegium żaden z synów nie zanegował w żaden sposób twierdzeń G. Ł. jako samoistnego posiadacza, a z treści odwołania wynika, że zostało ono im przekazane do wiadomości.

Zdaniem Kolegium okoliczność, że skarżący musi się liczyć z uprawnieniami pozostałych spadkobierców nie przesądza o tym, że nie można go uznać za posiadacza samoistnego. Jak bowiem wypowiedział się Sąd Najwyższy, posiadanie nie traci cechy samoistności z tego powodu, że posiadacz wie, że nie jest właścicielem, jeżeli tylko posiada tak, jakby był właścicielem. Jest tak dlatego, że świadomość posiadacza co do przysługującego mu prawa do posiadania nie decyduje o tym, czy posiadanie ma charakter posiadania samoistnego, czy zależnego, natomiast ma istotne znaczenie przy ocenie dobrej lub złej wiary. Obok woli posiadania "jak właściciel" konieczne jest także faktyczne władanie rzeczą.

W związku z powyższym organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie zgodnie

z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży wyłącznie na skarżącym jako właścicielu (współwłaścicielu) i jednocześnie posiadaczu samoistnym - w odniesieniu do tej części nieruchomości, w jakiej nie respektuje uprawnień synów.

W skardze do tut. Sądu skarżący zaskarżył powyższą decyzję w części. Podniósł, że nie wnosi zastrzeżeń, co do meritum sprawy, tj.: opodatkowania tylko

i wyłącznie jego podatkiem od nieruchomości, jako samoistnego posiadacza nieruchomości z pominięciem synów. Także nie wniósł zastrzeżeń, co do wysokości opodatkowania w kwocie [...]zł. Zastrzeżenia skarżącego dotyczą tylko i wyłącznie "prawnych aspektów spraw nie wyjaśnionych w zaskarżonej decyzji" w zakresie "bezprawnych postępowań i decyzji wykonanej przez grudziądzki lokalny wymiar podatków od nieruchomości". W związku z powyższymi uchybieniami skarżący zwrócił się do Sądu o:

- orzeczenie, że decyzja "Urzędu Podatków Lokalnych w G." z dnia [...] maja 2015 r. jest sprzeczna z prawem, jednocześnie wniósł o jej unieważnienie i uchylenie,

- wydanie orzeczenia, że wniosek "Urzędu Podatków Lokalnych w G." z dnia [...] lipca 2015 r. do Sądu Rejonowego w G. Wydział I Cywilny, zawiera fałszywe, kłamliwe dane i był bezprawnie składany do tegoż sądu,

- ustosunkowanie się do jego zarzutu wobec pracowników "Urzędu Podatków Lokalnych w G.", iż nie działali oni zgodnie z art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122 oraz

art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto, zdaniem skarżącego, dokonali karalnego wykroczenia podatkowego z art. 194 O.p. w związku z niehonorowaniem legalnych urzędowych zapisów w księdze wieczystej, także zapisów z rejestru gruntów i kartoteki budynków w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. tj. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wbrew prawu także nie uhonorowali ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, i art. 3 ust. 3 i zainicjowali bezprawnie zmiany w księdze wieczystej.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie. Podkreślił, że jego żona nigdy nie była właścicielem ani nawet współwłaścicielem mieszkania. Mieszkanie było własnością małżeństwa. Stwierdził, że Urząd Podatków Lokalnych w G. nie może inicjować zmian w księdze wieczystej. Zaznaczył, że organ we wniosku do Sądu Rejonowego Wydz. I. Cywilny

w G. podał fałszywe dane dotyczące adresu zamieszkania jego synów. Stwierdził, że zrobiono to celowo, żeby wprowadzić Sąd w błąd. W związku

z powyższym skarżący wniósł o dogłębne zweryfikowanie poczynań urzędników

z Urzędu Podatków Lokalnych w G., począwszy od dnia [...] kwietnia 2015r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego aktu, w niniejszej sprawie jest to decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości, z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145

§ 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm.- dalej jako "p.p.s.a.") wynika, że aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie przez Sąd, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności. Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Odnosząc powyższą regułę do rozpoznawanej sprawy w pierwszej kolejności wskazać należy właśnie na jej granice. Jest to sprawa, której przedmiotem jest określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia istotne jest zatem skierowanie decyzji do podatnika

i określenie wysokości zobowiązania w prawidłowej wysokości. W takich też granicach sprawa może być badana przez Sąd rozpoznający skargę. Zaznaczyć przy tym można, że został ukształtowany pogląd, iż sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów

i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu, ma natomiast obowiązek dokonania całościowej i kompleksowej oceny zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z przepisami postępowania i prawem materialnym, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów (por. np. wyrok NSA z dnia

11 października 2005 r., sygn. akt FSK 2326/04 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjny na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) O.p., oraz art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 , art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 3, art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 6 ust. 6, ust. 7 i ust. 11a u.p.o.l. Organ odwoławczy dokonując merytorycznego rozpatrzenia sprawy i kontroli decyzji organu pierwszej instancji uznał, zasadność argumentacji strony w zakresie uznania jej za posiadacza samoistnego nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania. Powołując się na orzeczenia Sądu Najwyższego jak

i sądów administracyjnych organ wyjaśnił, że okoliczność , iż strona musi liczyć się

z uprawnieniami pozostałych spadkobierców nie przesądza o tym, że nie można jej uznać za posiadacza samoistnego. Posiadanie nie traci cechy samoistności z tego powodu, że posiadacz wie, że nie jest właścicielem, jeżeli tylko posiada tak, jakby był właścicielem. Jest tak dlatego, że świadomość posiadacza co do przysługującego mu prawa do posiadania nie decyduje o tym, czy posiadanie ma charakter posiadania samoistnego, czy zależnego, natomiast ma istotne znaczenie przy ocenie dobrej lub złej wiary. Obok woli posiadania "jak właściciel" konieczne jest także faktyczne władanie rzeczą, (tak SN w postanowieniu z dnia 30 stycznia 2014 r., III CSK 133/13, LEX

nr 1463868; podobnie w postanowieniu z dnia 09 grudnia 2014r. III CSK 336/13, LEX

nr 1646384). W konsekwencji organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie zgodnie

z art. 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.o.l. obowiązek podatkowy od nieruchomości ciąży wyłącznie na stronie jako właścicielu (współwłaścicielu) i jednocześnie posiadaczu samoistnym - w odniesieniu do tej części nieruchomości, w jakiej nie respektuje uprawnień synów. Końcowo organ dokonał wyliczenia wysokości podatku mając na uwadze dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Podkreślić należy, że w powyższym zakresie skarżący zgadza się

z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i nie wnosi żadnych zastrzeżeń. Sąd nie będąc związany zarzutami skargi, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie stwierdził naruszenia prawa tak materialnego jak i procesowego.

Żądania skarżącego zawarte w skardze jak i powtórzone na rozprawie w dniu

11 lipca 2017r. sprowadzają się do oceny działań organu w zakresie podjętych czynności mających na celu ustalenie kręgu podatników w odniesieniu do nieruchomości przy ul. [...] w G.. Skarżący domaga się bowiem :

- orzeczenia, że decyzja "Urzędu Podatków Lokalnych w G." z dnia [...] maja 2015 r. jest sprzeczna z prawem i jej unieważnienie i uchylenie,

- wydanie orzeczenia, że wniosek "Urzędu Podatków Lokalnych w G." z dnia [...] lipca 2015 r. do Sądu Rejonowego w G. Wydział I Cywilny, zawiera fałszywe, kłamliwe dane i był bezprawnie składany do tegoż sądu,

- ustosunkowanie się do jego zarzutu wobec pracowników "Urzędu Podatków Lokalnych w G.", iż nie działali oni zgodnie z art. 120, art. 121 § 1 i § 2, art. 122 oraz

art. 123 § 1 Ordynacji podatkowej; ponadto, zdaniem skarżącego, dokonali karalnego wykroczenia podatkowego z art. 194 O.p. w związku z niehonorowaniem legalnych urzędowych zapisów w księdze wieczystej, także zapisów z rejestru gruntów i kartoteki budynków w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 ustawy z dnia 17.05.1989 r. tj. Prawo geodezyjne i kartograficzne; wbrew prawu także nie uhonorowali ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2, i art. 3 ust. 3 i zainicjowali bezprawnie zmiany w księdze wieczystej.

Ustosunkowując się do powyższych żądań strony należy podkreślić, co już wskazywano na wstępie uzasadnienia, że sąd nie ma obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu. Strona domaga się oceny czynności podjętych przez organ podatkowy, które jednak zakończyły się wydaniem przez Sąd Rejonowy w Grudziądzu I Wydział Cywilny postanowienia z dnia 17 grudnia 2015r. w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku (k- 12 akt administracyjnych). Strona nie złożyła środka zaskarżenia od tego orzeczenia zatem jest ono prawomocne (k- 12 akt administracyjnych). Ponadto w wyniku złożenia przez spadkobiercę M. Ł. wniosku (a nie z inicjatywy pracowników organu jak podnosi skarżący) o dokonanie zmian zapisów w księdze wieczystej ujawnione zostało prawo własności spadkobierców. Powyższe czynności dokonywane były przed sądem powszechnym i te sądy dokonują kontroli zapadłych w postępowaniu cywilnym rozstrzygnięć.

Analizując akta przedłożone przy skardze tut. Sąd nie stwierdził naruszenia procedury administracyjnej. Organy podejmowały czynności które miały umocowanie

w przepisach prawa a rozstrzygnięcia oparte zostały o prawidłowe podstawy prawa materialnego. Podkreślić należy, że zaskarżona decyzja uwzględniła argumenty strony zawarte w odwołaniu i jest dla strony korzystna. Ponadto jak wynika z akt skarżący wykorzystał przysługujące mu uprawnienia do zaskarżenia rozstrzygnięć jak

i czynności, które w jego ocenie naruszały prawo składając apelację na postanowienie Sądu Rejonowego V Wydział Ksiąg Wieczystych (k-6 akt administracyjnych) jak również skargę na pracowników urzędu miasta (k-10 akt administracyjnych).

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił.