Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 215/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2013-12-17 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Przyznano pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie
Oddalono wniosek w pozostałym zakresie
Powołane przepisy: article: art. 205,  art. 250,  art. 258 par. 2 pkt 8
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 18  ust. 1  pkt 1 lit. c i  pkt 2  lit. b, par. 19,
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu Anna Misiak po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącego ustanowionego z urzędu o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 26 lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1) przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na rzecz adwokata T. K. koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącemu R. S., obejmujące opłatę za czynności adwokata w kwocie 442,80 złotych (słownie: czterysta czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającej podatek od towarów i usług w kwocie 82,80 zł (słownie: osiemdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków adwokata w kwocie 6,45 zł (słownie: sześć złotych czterdzieści pięć groszy), 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie.


UZASADNIENIE

Skarżącemu na jego wniosek o prawo pomocy złożony w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu, został przyznany postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Op 215/13, adwokat z urzędu. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w Opolu pismem z dnia 14 sierpnia 2013 r. (data stempla pocztowego), wyznaczył adwokatem z urzędu dla skarżącego –T. K., wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej w [...].

W dniu 31 października 2013 r., pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, w którym merytorycznie ustosunkował się do sprawy.

Pełnomocnik brał udział w rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r., złożył wówczas wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej skarżącemu z urzędu, które nie zostały opłacone w całości, ani w części, a także o zwrot poniesionych wydatków w kwocie 3,80 zł z tytułu opłaty pocztowej za przesłanie pisma "do skarżącej z dnia 5 września 2013 r." W załączeniu przesłał dowód nadania w dniu 5 września 2013 r. przesyłki poleconej do R. S., bez sprecyzowania czego niniejsza przesyłka dotyczyła, a także, wbrew złożonemu oświadczeniu, bez jej załączenia.

W dniu rozprawy pełnomocnik złożył także wniosek o sporządzenie na piśmie i doręczenie mu wyroku ogłoszonego na rozprawie w dniu 5 listopada 2013 r.

Pełnomocnik w dniu 12 grudnia 2013 r. złożył do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wraz z dowodem przesłania jej skarżącemu. Do opinii dołączył wniosek o przyznanie mu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za jej sporządzenie, oraz o zwrot niezbędnych poniesionych wydatków w kwocie 6,45 zł z tytułu przesłania skarżącemu opinii.

Wyznaczony z urzędu adwokat ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz do zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a.

Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, ponoszone przez Skarb Państwa, obejmują zgodnie z § 19 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461) – zwanego dalej rozporządzeniem, opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3 – 5 rozporządzenia i niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata.

Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia – stawka minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji wynosi 240 zł.

Zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia – stawki minimalne w postępowaniu przed sądami administracyjnymi za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynoszą 50 % stawki minimalnej określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, wynoszącej 240 zł, nie mniej niż 120 zł. Przy przyznawaniu przez Sąd zgodnie z § 2 pkt 1 rozporządzenia opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego, bierze się pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.

Zgodnie z § 2 ust. 3 Rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w brzemieniu nadanym przez § 1 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 27 października 2005 r. zmieniającym to rozporządzenie, sąd podwyższa opłatę za udzielenie pomocy prawnej z urzędu o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach, obecnie wynosi ona 23 %.

Referendarz sądowy przyznając adwokatowi, koszty udzielonej przez niego pomocy prawnej z urzędu, kierował się wyżej wskazanymi przepisami prawa i uznał, iż za udzieloną pomoc prawną z urzędu w sprawie ze skargi należy mu przyznać wynagrodzenie według norm przepisanych. Za prowadzanie sprawy w postępowaniu przed sądem I instancji, jest to 240 zł netto oraz za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jest to 120 zł netto. Wynagrodzenie to przyznał w stawce minimalnej, albowiem uzasadniał to rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz niezbędny nakład pracy adwokata. Zasądzając wynagrodzenie uwzględniono § 2 ust. 3 rozporządzenia i podwyższono wynagrodzenie wynoszące łącznie 360 zł netto o stawkę podatku od towarów i usług, czyli o kwotę 82,80 zł. Kwota wynagrodzenia wynosi więc brutto 442,80 zł.

Referendarz sądowy nie przyznał natomiast pełnomocnikowi z urzędu, wszystkich wnioskowanych przez niego do zwrotu wydatków w łącznej kwocie 10,25 zł, a uznał za zasadny jedynie zwrot kwoty 6,45 zł. Kwota do zwrotu została poniesiona na przesłanie skarżącemu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej i spełnia ona według referendarza sądowego kryterium niezbędności i udokumentowania jej poniesienia. Nie spełnia natomiast w ocenie referendarza tych kryteriów kwota 3,80 zł, udokumentowano wprawdzie fakt jej poniesienia, ale nie wykazano, w związku z jaką czynnością pełnomocnika została poniesiona. Pełnomocnik podał, że dotyczy ona przesłania skarżącemu pisma z dnia 5 września 2013 r., ale pomimo, że oświadczył, iż je załącza, nie przesłał tego pisma do akta sądowych, nie wiadomo zatem czego dotyczyło.

Nie ma, zdaniem referendarza, w przepisach definicji legalnej "niezbędnych wydatków", ale wydaje się, że są to wydatki związane z czynnościami, za które należy się pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenie. Stanowisko to wymaga wyjaśnienia, jak bowiem powiedziano w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 30/12, internetowa baza orzeczeń https://cbois.nsa.gov.pl/cbois, w § 19 rozporządzenia ustawodawca wskazał, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150% stawek minimalnych oraz niezbędne, udokumentowane wydatki adwokata. Definicja "niezbędnych kosztów postępowania" w sytuacji, gdy strona występuje osobiście lub jest reprezentowana przez nieprofesjonalnego pełnomocnika, a także gdy w jej imieniu występuje pełnomocnik będący radcą prawnym, została przedstawiona w art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a. Zgodnie z § 2 art. 205 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez radcę prawnego, zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. NSA ocenił, że powyższa regulacja ma charakter wyczerpujący, a zatem przedstawiony katalog kosztów niezbędnych nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji procesu sądowego." Jednocześnie w piśmiennictwie (por. Stefan Babiarz, Bogusław Dauter, Małgorzata Niezgódka – Medek, "Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, Wyd. 1, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2007, s. 310 – 311.), wskazano odnośnie art. 205 P.p.s.a., iż jest przykładem niedoskonałości legislacyjnej i świadczy o tym, że wszelkiego rodzaju automatyzm w dokonywanej ocenie niezbędności kosztów jest niedopuszczalny. W opracowaniu tym, wskazano także, że w pierwszej kolejności sąd jest zobowiązany do stwierdzić, czy czynność, której koszty dotyczą, mieści się w pojęciu celowości dochodzenia praw. Kwestia zbędności, czy niezbędności kosztów staje się zatem aktualna dopiero w sytuacji, gdy sąd dojdzie do wniosku, że koszty strony wiążą się z celowymi czynnościami procesowymi. Może się także zdarzyć, że czynność była celowa, ale koszty z nią związane zupełnie lub częściowo zbędne.

Nie można nie odnotować, że regulacja w art. 205 § 2 P.p.s.a. dotyczy pełnomocników z wyboru i jedynie pomocniczo jest stosowana do pełnomocników z urzędu.

Referendarz sądowy nie przyjął zatem za wiążący go, poglądu NSA z postanowienia z dnia 13 marca 2012 r., uznając, że ocena niezbędności wydatków pełnomocnika, a w konsekwencji ich zwrot, powinna być każdorazowo indywidualna w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy.

Oceniając zatem niezbędność i udokumentowanie wydatków pełnomocnika, referendarz sadowy oddalił wniosek o zwrot przedstawionej przez niego w spisie wydatków kwoty 3,80 zł. Nie wiedząc bowiem, jakiej dokładnie czynności wydatek ten dotyczy, nie można ocenić, czy była to czynność, która miała na celu przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy.

W związku z powyższym na postawie art. 258 § 2 pkt 8 P.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.